matipanchen0101正法阿毗達磨集論註釋智慧明顯目錄

瑪德班欽大師教言集JSMP1དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བའི་དཀར་ཆག 1-2 ༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བའི་དཀར་ཆག དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བའི་ དཀར་ཆག སྟོད་ཆ། 1 ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། 2 སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ། 3 མཚན་དོན་སོགས། 4 དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི། 5 བསྡུས་དོན་ལུས་རྣམ་གཞག 6 ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད། 7 ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ། ༢༧ 8 བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་ལུགས་བཤད་པ། ༣༡ 9 གྲངས་ངེས་བཤད་པ། ༣༦ 10 ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ་བཤད་པ། ༣༩ 11 སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་པ། ༤༡ 12 དེའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ། 13 གཟུགས་ཕུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ༥༡ 14 ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་བཤད། 15 འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱས་བཤད། 1-3 16 འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱས་བཤད། 17 སེམས་བྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ། 18 ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། 19 རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱས་བཤད། 20 ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་བཤད་པ། 21 ཉོན་ཡིད་བཤད་པ། 22 ཁམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། 23 སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་བཤད། 24 གོ་རིམ་ངེས་ཚུལ་བཤད་པ། ༡༧༤ 25 སྒྲ་དོན་བསྟན་པ་བཤད་པ། ༡༧༦ 26 དཔེ་དང་སྦྱར་བ་བཤད་པ། ༡༧༨ 27 ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་རྒྱས་པའི་ རབ་དབྱེ་དྲུག་ཅུ་བཤད་པ། ༡༨༠ 28 རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ། 29 ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བཤད་པ། 30 མངོན་ཤེས་དྲུག་བཤད་པ། 31 གཟུགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་བཤད་པ། 32 ཟག་བཅས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ། 33 བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་བཤད་པ། 1-4 34 འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་པ། 35 རྟེན་འབྲེལ་བཤད་པ། 36 རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ། 37 བསྡུས་པའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་གསུམ་བཤད་པ། 38 བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པ། ༢༧༢ 39 མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བཤད་པ། ༢༧༨ 40 ལྡན་པ་བཤད་པ། ༢༨༣ དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བའི་ སྨད་ཆའི་དཀར་ཆག 1 རྣམ་ངེས་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་སྤྱི་དོན་བཤད་པ། 2 བདེན་བཞིའི་གཞུང་དོན་བཤད་པ། 3 ཤེས་བྱ་སྡུག་བདེན་བཤད་པ། 4 སྤང་བྱ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་བཤད་པ། 5 སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་བར་མ་གསུམ་བཤད་པ། ༤༤༡ 6 ཐོབ་བྱ་འགོག་བདེན་བཤད་པ། 7 བསྟེན་བྱ་ལམ་བདེན་བཤད་པ། ༤༧༥ 8 ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། 9 ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་བརྒྱད་བཤད་པ། 1-5 10 གསུང་རབ་དང་སྡེ་སྣོད་ངོས་བཟུང་། 11 ཡ

【現代漢語翻譯】 瑪德班欽大師教言集JSMP1《殊勝法集論釋·知識明晰顯現》目錄 殊勝法集論釋·知識明晰顯現目錄 殊勝法集論釋·知識明晰顯現 目錄 上冊 1 共同宣說入法之方式 2 特別闡述當下所應之論著 3 名稱意義等 4 必要等四法 5 概括意義之體性 6 詞義之分支廣釋 7 闡述蘊、界、處之自性差別 8 闡述分別說部等四宗派之觀點 9 闡述數量決定 10 闡述具有近取之方式 11 各自之定義 12 闡述其分類 13 廣釋色蘊 14 廣釋受蘊之分類 15 廣釋想蘊 16 廣釋行蘊 17 廣釋心所 18 廣釋不相應行 19 廣釋識蘊 20 闡述阿賴耶識 21 闡述染污意 22 廣釋界 23 廣釋處之分類 24 闡述次第決定之方式 25 闡述顯示聲音意義 26 闡述比喻與結合 27 闡述蘊、界、處三者之相的詳細分類，首先闡述六十種詳細分類 28 闡述實有等四種 29 闡述所知等三種 30 闡述六種神通 31 闡述有色等六種 32 闡述有漏等十二種 33 闡述生起等八種 34 闡述過去等十六種 35 闡述緣起 36 闡述因等十一種 37 闡述十三種概括分類 38 闡述概括之方式 39 闡述相應 40 闡述具有 殊勝法集論釋·知識明晰顯現 下冊目錄 1 詳細闡述《抉擇集論》之分支，首先闡述四諦之共同差別與總義 2 闡述四諦之論義 3 闡述所知之苦諦 4 闡述所斷之集諦 5 闡述律儀、非律儀、中間三種 6 闡述所證之滅諦 7 闡述所依之道諦 8 闡述有漏與無漏之差別 9 闡述八種法之抉擇 10 確定經藏與律藏 11 耶

【English Translation】 Collection of Teachings by Master Madhyamaka Panchen JSMP1: Table of Contents for 'Commentary on the Compendium of Higher Knowledge, Clear Illumination of Knowledge' Table of Contents for 'Commentary on the Compendium of Higher Knowledge, Clear Illumination of Knowledge' Commentary on the Compendium of Higher Knowledge, Clear Illumination of Knowledge Table of Contents First Volume 1 Common Explanation of How to Enter the Dharma 2 Specifically Explaining the Treatise at Hand 3 Name, Meaning, etc. 4 Four Dharmas such as Necessity 5 Summary of the Nature of the Body 6 Detailed Explanation of the Branches of Word Meaning 7 Explanation of the Differences in the Nature of Skandhas (aggregates), Dhatus (elements), and Ayatanas (sources) 8 Explanation of the Views of the Four Schools, including the Vaibhashika 9 Explanation of Definite Numbers 10 Explanation of How to Possess Nearness 11 Individual Definitions 12 Explanation of Its Classification 13 Extensive Explanation of the Form Skandha 14 Extensive Explanation of the Classification of the Feeling Skandha 15 Extensive Explanation of the Perception Skandha 16 Extensive Explanation of the Formation Skandha 17 Extensive Explanation of Mental Factors 18 Extensive Explanation of Non-Associated Formations 19 Extensive Explanation of the Consciousness Skandha 20 Explanation of the Alaya Consciousness 21 Explanation of the Afflicted Mind 22 Extensive Explanation of the Dhatus 23 Extensive Explanation of the Classification of the Ayatanas 24 Explanation of How to Determine the Order 25 Explanation of Showing Sound and Meaning 26 Explanation of Metaphor and Combination 27 Explanation of the Detailed Classification of the Three Skandhas, Dhatus, and Ayatanas; First, Explanation of the Sixty Detailed Classifications 28 Explanation of the Four, including Real Existence 29 Explanation of the Three, including Knowledge 30 Explanation of the Six Superknowledges 31 Explanation of the Six, including Corporeal 32 Explanation of the Twelve, including Contaminated 33 Explanation of the Eight, including Origination 34 Explanation of the Sixteen, including Past 35 Explanation of Dependent Origination 36 Explanation of the Eleven, including Causes 37 Explanation of the Thirteen Condensed Classifications 38 Explanation of the Method of Summarization 39 Explanation of Correspondence 40 Explanation of Possession Table of Contents for the Second Volume of 'Commentary on the Compendium of Higher Knowledge, Clear Illumination of Knowledge' 1 Detailed Explanation of the Branches of the 'Compendium of Determinations'; First, Explanation of the Common Differences and General Meaning of the Four Noble Truths 2 Explanation of the Meaning of the Four Noble Truths 3 Explanation of the Truth of Suffering to be Known 4 Explanation of the Truth of Origin to be Abandoned 5 Explanation of the Three: Vows, Non-Vows, and Intermediate 6 Explanation of the Truth of Cessation to be Attained 7 Explanation of the Truth of the Path to be Followed 8 Explanation of the Difference Between Contaminated and Uncontaminated 9 Explanation of the Eight Determinations of Dharma 10 Identification of the Sutras and Vinaya 11 Yes

---

ུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཤད་པ། 12 དམིགས་བྱའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། 13 དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བཤད་པ། 14 དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་རྟོགས། 15 སྒོམ་བྱུང་གི་ས་ལྔ་བཤད་པ། 16 ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ། 17 ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་བཤད་པ། 18 ཐོབ་པ་པོའི་གང་ཟག་ནང་གསེས་དྲུག་ཅུར་དབྱེ་བ། 19 སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་བཤད་པ། 20 ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དགུ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། 21 མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ། 22 སྤྱད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། 23 ཐོབ་བྱའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཤད་པ། 24 སྐུ་གསུམ་བཤད་པ། 25 ཡེ་ཤེས་བཞི་བཤད་པ། 26 འཕྲིན་ལས་བཤད་པ། 27 ཟབ་པའི་དོན་བཤད་པ། 28 ཚད་མེད་བཞི་དང་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་བཤད་པ། ༦༢༨ 29 ཟིལ་གནོན་དང་ཟད་པར་སོགས་བཤད་པ། 1-6 30 མྱང་འདས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། 31 མཁས་པ་དང་དབང་བོ་སྦྱོང་ཚུལ། 32 སྤྲོས་མེད་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་ལ་དཔྱད་པ། 33 འབེལ་གཏམ་རྣམ་ངེས། 34 ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་བཤད་པ། 1-7 ༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་བ་ ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ བཞུགས་སོ། ། ༄༅༅། །ༀ་ཤྲཱི་མ་ཏེ་གུ་ར་ཝེ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཙ་ན་མོ་ན་མཿ དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྒྱ་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཁྲུངས་རྣམ་དག་སྐུ་བཞིའི་བང་རིམ་ཅན། ། ཕུན་ཚོགས་མཁྱེན་བརྩེའི་ཉི་ཟླས་རབ་མཛེས་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་འདུའི་ལྗོན་པས་བརྒྱན། ། མཐའ་ཡས་གདུལ་བྱའི་མཐོ་རིས་འགྲོ་རྣམས་ཕན་བདེའི་འབྲས་བུས་སྐྱོང་མཛད་པ། ། ཐུབ་དབང་རི་དབང་ལྷུན་པོའི་མཆོག་ལ་ཀུན་ནས་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་ཀུན་སེལ་ཞིང་། ། འབྱོར་བ་མ་ལུས་སྩོལ་བའི་མཆོག། ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། ། ཡུན་རིང་གནས་ཤིང་གསལ་གྱུར་ཅིག། 1-8 གང་གི་ལེགས་བཤད་ཟབ་ཡངས་གསལ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ། མི་ཤེས་མུན་སེལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་དཔལ་སྐྱེད་པ། ། ཐུབ་པའི་རིང་ལུགས་བྱམས་མགོན་སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་དང་། ། ཐོགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་མཆོག་དེའི་ཞབས་ལ་འདུད། ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་སྨན། ། ཐར་པའི་བདེ་བ་སྟེར་བའི་གཉེན། ། དམ་ཆོས་རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་གནས། ། བསྟན་འཛིན་མཆོག་རྣམས་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག། རྒྱ་ཆེན་ལུང་ལ་བློ་གྲོས་རབ་གསལ་ཞིང་། ། ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཐུགས་བརྟན་པས། ། དཔག་མེད་གདུལ་བྱའི་འདྲེན་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ལ་བཏུད་ནས། ། ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་སྟོན་པའི་གཞུང་། ། ལྟ་ངན་མུན་པ་སེལ་བའི་འོད། ། གསུང་རབ་ཀུན་ལ་ལྟ་བའི་མིག། དམ་ཆོས་མངོན་པ་འདིར་གསལ་བྱ། ། ཕྲག་དོག་ཕྱོགས་ཞེན་མུན་པས་མ་བསྒྲིབ

【現代漢語翻譯】 12 有境識之解說。 13 辨別之理智的解說。 14 從辨別中產生的現觀。 15 禪生五地之解說。 16 善巧諸法及安住之情況。 17 特別是大乘之解說。 18 獲得者之補特伽羅（梵文：Pudgala，意義：人、有情）分為六十種。 19 四雙士夫之解說。 20 三界之九種補特伽羅共同顯示。 21 十二行誼之解說。 22 所行之種種差別。 23 所得之現觀之解說。 24 三身之解說。 25 四智之解說。 26 事業之解說。 27 深義之解說。 28 四無量和八解脫之解說。 29 勝伏與盡滅等之解說。 30 涅槃之差別解說。 31 智者與根器調伏之方式。 32 對離戲論之無分別作辨別。 33 決定勝談。 34 隱晦密意之種種決定之解說。 《殊勝法藏論》之釋 名為《知識明燈》 頂禮！ 嗡 舍利 瑪德 咕嚕 惹那 扎雅 扎 拿摩 拿瑪 （藏文：ༀ་ཤྲཱི་མ་ཏེ་གུ་ར་ཝེ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཙ་ན་མོ་ན་མཿ，梵文天城體：ॐ श्री मते गुरुवे रत्न त्रयाय च नमो नमः，梵文羅馬擬音：oṃ śrī mate guruve ratna trayāya ca namo namaḥ，漢語字面意思：嗡，吉祥，具德上師，寶三，亦，敬禮，敬禮） 《殊勝法藏論》之釋，名為《知識明燈》，頂禮薄伽梵語自在。 廣大二資糧海中所生起， 具足清凈四身之階梯。 圓滿智悲日月所莊嚴， 事業圓聚之樹所圍繞。 無邊所化眾生之高處， 以利樂之果實而養育。 于能仁自在山王之頂峰， 以一切恭敬而作頂禮。 遣除有寂一切衰損， 賜予所有興盛之最勝。 能仁教法珍寶， 愿長久住世且光明。 其善說深廣而明晰之光芒， 遣除無明黑暗，增長智慧光明之光輝。 能仁之宗規，慈怙主，說法之月亮， 無著法之太陽，頂禮彼等殊勝之足。 遣除輪迴痛苦之藥， 賜予解脫安樂之親友， 殊勝正法珍寶之源， 愿持教大德們得勝。 于廣大教典，智慧極明晰， 于甚深證悟之法，心意堅定。 無量所化之引導勝士法之主， 頂禮具德上師尊者之後。 闡明開顯知識之論典， 遣除邪見黑暗之光明， 觀視一切經論之眼目， 於此闡明殊勝正法。 愿莫為嫉妒偏執之黑暗所遮蔽。

【English Translation】 12 Explanation of Consciousness with Objects. 13 Explanation of the Reasoning that Analyzes. 14 Manifest Realization Arising from Analysis. 15 Explanation of the Five Meditative Grounds. 16 Being Skilled in All Dharmas and Their States. 17 Especially the Explanation of the Great Vehicle. 18 Division of the Individuals Who Attain into Sixty Categories. 19 Explanation of the Four Pairs of Persons. 20 Common Presentation of the Nine Individuals of the Three Realms. 21 Explanation of the Twelve Deeds. 22 Thorough Differentiation of Conduct. 23 Explanation of the Manifest Realization to be Attained. 24 Explanation of the Three Bodies (Trikaya). 25 Explanation of the Four Wisdoms. 26 Explanation of Activities. 27 Explanation of the Profound Meaning. 28 Explanation of the Four Immeasurables and Eight Liberations. 29 Explanation of Overpowering and Exhaustion, etc. 30 Explanation of the Distinctions of Nirvana. 31 How to Train the Wise and the Faculties. 32 Analysis of Non-Conceptualization Without Proliferation. 33 Definite Eloquent Speech. 34 Explanation of the Definite Ascertainment of Hidden Intentions. Commentary on the Compendium of the Supreme Dharma, the Abhidharma Called 'The Light Illuminating Knowledge' Homage! oṃ śrī mate guruve ratna trayāya ca namo namaḥ (Tibetan: ༀ་ཤྲཱི་མ་ཏེ་གུ་ར་ཝེ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཙ་ན་མོ་ན་མཿ, Sanskrit Devanagari: ॐ श्री मते गुरुवे रत्न त्रयाय च नमो नमः, Sanskrit Romanization: oṃ śrī mate guruve ratna trayāya ca namo namaḥ, Literal Chinese meaning: Om, auspicious, virtuous guru, precious three, also, homage, homage) The Explanation of the Compendium of the Supreme Dharma, the Abhidharma, Called 'The Light Illuminating Knowledge', Homage to the Lord of Speech. Born from the vast ocean of the two accumulations, Possessing the tiers of the four pure bodies. Adorned with the sun and moon of perfect wisdom and compassion, Surrounded by the trees of the complete gathering of activities. The high realm of limitless beings to be tamed, Nourishing with the fruits of benefit and happiness. To the supreme peak of the King of Mountains, the Mighty One, I pay homage with complete reverence. May it dispel all decline of existence and peace, Bestowing the supreme of all prosperity. The Jewel of the Teaching of the Mighty One, May it long endure and be clear. Whose eloquent speech, profound, vast, and clear rays of light, Dispels the darkness of ignorance, increasing the glory of the light of wisdom. The tradition of the Mighty One, the Loving Protector, the moon of speech, The sun of the unobstructed Dharma, I bow to the feet of those supreme ones. The medicine that dispels the suffering of samsara, The friend that bestows the bliss of liberation, The source of the precious and supreme Dharma, May the holders of the teachings be victorious. In the vast scriptures, wisdom is extremely clear, In the Dharma of profound realization, the mind is steadfast. The supreme guide of immeasurable beings to be tamed, the Lord of Dharma, Having bowed to the glorious and holy Lama. Clarifying and revealing the treatises that explain knowledge, The light that dispels the darkness of wrong views, The eye that views all the scriptures, Here, I clarify the supreme Dharma. May it not be obscured by the darkness of jealousy and bias.

---

ས་ཤིང་། ། རྣམ་དཔྱོད་རྣམ་པར་གསལ་བའི་སྣང་བ་ཅན། ། གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་ལེགས་བཤད་དོན་གཉེར་བའི། ། སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུའི་མཆོག་རྣམས་གུས་པས་ཉོན། ། 1-9 དེ་ལ་འདིར་གང་དག་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་མྱུར་ དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ནི། མི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ འཁོར་བའི་བྱ་བ་མཐའ་དག་རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དྲི་མ་ མེད་པ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་ པ་ལྟར་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ ཆེན་པོར་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ལས། རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ ཕྱིན་པ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས། གདུལ་བྱར་གྱུར་པ་ རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། རྒྱལ་ བའི་སྲས་པོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་ ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པས། རེ་ཞིག་དང་པོར་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསུང་རབ་ལུང་གི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་རྣམ་པར་དག་ པས་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པས། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཆོས་ མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་འཆད་པ་ལ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ༄། །ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་དང་། སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་ པར་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་གསུམ་ལས། 1-10 (དང་པོ།)ཐོབ་བྱ་ཐར་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམ་ཀྱི་འབྲས་ བུ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའང་རྒྱ་ ཆེར་(ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་སུ་)འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་། མདོར་བསྡུ་ན་དོན་གཉིས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་སྐུ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་དོན་གཞན་དོན་དོན་དམ་སྐུ་དང་ནི། དེ་ ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྐུ་ཉིད་དེ། །བྲལ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཡོ

【現代漢語翻譯】 土地啊！ 擁有清晰辨識智慧之光者， 公正處事且渴求精妙教誨者， 請具緣的賢士們恭敬諦聽。 1-9 在此，凡是渴望迅速獲得解脫（Tharpa）和無上遍知果位（Thamschad Khyenpai Gopaang）的有緣者，都應遠離無常且無意義的輪迴俗務，以極大的信心和精進，一心投入到深廣且無染的佛法之中。而其方法，正如諸佛世尊（Sangye Chomdende）以如慈愛獨子般的慈悲心，發起希愿和行持的菩提心（Changchub），以清凈的增上意樂，廣積福德（Sonam）與智慧（Yeshe）二資糧，從而圓滿成就自他二利，證得具足二身（Ku Nyi）功德的境界。爲了引導有情眾生趨入此道，佛陀根據他們的根器、意樂和習氣，開示了無量法門，並由偉大的佛子們通過大量的論典（Dengomgrelgyi Denchoe）加以闡釋。因此，首先爲了不錯謬地理解取捨之處，應當以清凈的聞思（Toe Sam）來研習經藏（Sungrap Lunggi Choe）。 因此，爲了清晰地闡明一切法的自相和共相，從而斷除對惡見的執著，生起辨別正見的殊勝智慧，這裡將講解阿毗達磨藏（Choe Ngonpai Deno），其內容分為兩個方面： ༄། །共同講授進入佛法之方式。 共同講授進入佛法之方式，以及特別解釋當下所講的論典。 首先分為三個部分： 1-10 （第一）闡述獲得解脫的利益：進入正法之士所獲得的究竟果實，即是圓滿佛陀所擁有的功德。這些功德如前所述，將廣為闡述且無邊無際。簡而言之，即是與圓滿二利之所依——二身相關的不可思議的功德。正如《大乘經莊嚴論》（Thegpa Chenpo Gyü Lama）所說：『自利、他利、勝義身，以及依於此的世俗身，斷證與圓滿之果，皆是。』

【English Translation】 Land! Possessing the light of wisdom that clearly distinguishes, Impartial and seeking excellent teachings, Respectfully listen, fortunate noble beings. 1-9 Here, those fortunate ones who desire to swiftly attain liberation (Tharpa) and the unsurpassed state of omniscience (Thamschad Khyenpai Gopaang), should abandon all impermanent and meaningless activities of samsara (Khorwa) from afar. With great faith and diligence, they should single-mindedly engage in the profound and vast, immaculate Dharma (Choe). The way to do this is to generate the great Bodhicitta (Changchub) – the mind of aspiration and action – with great compassion, cherishing all sentient beings as if they were one's only child, just as the Buddha, the Bhagavan (Sangye Chomdende), did. Then, with pure higher intention, one should extensively accumulate the two accumulations of merit (Sonam) and wisdom (Yeshe). From this, one will perfect both one's own benefit and the benefit of others, and gain mastery over the fully endowed two Kayas (Ku Nyi). In order to establish those who are to be trained on this path, the Buddha taught infinite gates of Dharma according to their individual dispositions, intentions, and latent tendencies. The noble sons of the Buddha have also made this exceedingly clear through numerous commentaries (Dengomgrelgyi Denchoe). Therefore, in order to easily and correctly understand what to accept and reject, one should engage in the Dharma of the scriptures (Sungrap Lunggi Choe) with pure hearing and contemplation (Toe Sam). Therefore, here, by clearly showing the individual and general characteristics of all phenomena, one should abandon clinging to the extreme of bad views and cultivate the excellent wisdom that distinguishes the true meaning. For the purpose of this, the Abhidharma Pitaka (Choe Ngonpai Deno) will be explained, and there are two aspects to this: ༄། །Commonly teaching the way to enter the Dharma. Commonly teaching the way to enter the Dharma, and specifically explaining the treatise at hand. First, there are three parts: 1-10 (First) Explaining the benefits of attaining liberation: The ultimate result of entering the sacred Dharma is the qualities possessed by the perfect Buddha. As explained extensively above, these qualities are limitless. In brief, they are the inconceivable qualities related to the two Kayas, which are the basis for the perfection of the two benefits. As it is said in the 'Uttaratantra' (Thegpa Chenpo Gyü Lama): 'One's own benefit, the benefit of others, the ultimate Kaya, and the relative Kaya that depends on it, are the results of abandonment and complete maturation.'

---

ན་ཏན་ དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་བཞི་འདི་དག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་ པའི་ཁྱད་པར་ཡང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་བས་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་སངས་རྒྱས་ པའི་ས་བ་ཡིས། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། འབྱོར་བའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། །འབྱོར་བའི་ཆར་ཡང་ མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འབྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ པ་ན་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཟློག་ ཅིང་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐྱབས་གནས་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་ འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། རྒྱན་ལས། འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་གྱི། །གནོད་དང་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཀུན། །ཟློག་ཅིང་འབྱོར་བ་བྱ་བྱེད་དུ། །སངས་རྒྱས་སྐྱབས་ཆེན་ཉིད་དུ་འདོད། ། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ དག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ སྦྱོང་བ་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་ 1-11 དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་ སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་ལས་། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་ འདོད། །དེ་བཞིན་འདི་ཡང་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་གྱུར་ ཀུན་སོང་བ། །དེ་བཞིན་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀུན་སོང་། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་ པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། མེད་ བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ཟག་པ་ དང་བཅས་པ་སྤྱད་པ་ལས། མཐའ་མེད་པའི་འཁོར་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས། བཟོད་པར་ དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ངར་འཛིན་ པ་ལས་ཡང་ལས་ཏེ། །ལས་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ

【現代漢語翻譯】 如前文所說，有六十四種功德等。至於功德財富的差別，佛陀的功德遠勝於世間眾生、聲聞、緣覺和菩薩。正如《大乘經莊嚴論》所說：『聲聞之財富，能勝世間者，緣覺之地位，亦勝聲聞者，然彼于菩薩，財富之雨露，亦不能及之，彼于如來，財富之雨露，亦不能及之。』因此，獲得如此財富的地位后，在所化眾生的世界未空之前，能遮止一切損害，並能賜予一切圓滿的財富，成為無上的皈依處。正如《莊嚴論》所說：『世間眾生之，損害與圓滿，遮止與財富，所作諸事業，佛陀乃為大皈依。』 因此，究竟真實的佛陀，以自性清凈之方式，安住於一切眾生的心髓之中，因此應當努力清凈這突如其來的垢染。正如《寶性論》所說：『圓滿佛陀之身，乃因光明故，如是無分別故，以及具佛性故，一切有情眾，恒具如來藏。』以及《莊嚴論》所說：『如虛空恒常，周遍一切處，此亦如是恒，周遍一切處，如虛空形色，周遍一切處，此亦如是周，遍有情眾。』以及《現觀莊嚴論》所說：『法界無差別，故種性非異。』等等，廣為宣說。 （第二，）宣說輪迴之過患：如是，雖然安住于自性清凈的法界，若不精進于正法，則會因無中生有地執著於我等不正確的作意，生起煩惱。由此煩惱所驅使，造作有漏之業，從而在無邊無際的輪迴中 জন্ম，感受難以忍受的各種痛苦。正如《寶鬘論》所說：『 যত দিন পঞ্চস্কন্ধের প্রতি আসক্তি থাকে, ততদিন অহংবোধও থাকে। অহংবোধ থেকে কর্ম উৎপন্ন হয়, এবং কর্ম থেকে জন্ম হয়।』

【English Translation】 As mentioned earlier, there are sixty-four qualities, etc. As for the difference in the wealth of qualities, the Buddha's qualities are far superior to those of worldly beings, Shravakas (Hearers), Pratyekabuddhas (Solitary Realizers), and Bodhisattvas. As the Mahayana-sutra-alamkara (The Ornament of the Great Vehicle Sutras) says: 'The wealth of the Shravakas, surpasses that of worldly beings, the position of the Pratyekabuddhas, also surpasses that of the Shravakas, but they cannot match the rain of wealth of the Bodhisattvas, they cannot match the rain of wealth of the Tathagatas.' Therefore, upon attaining such a position of wealth, until the world of those to be tamed is empty, one can avert all harm and bestow all perfect wealth, becoming an unsurpassed refuge. As the alamkara says: 'The harm and perfection, of worldly beings, averting and wealth, in all actions, the Buddha is considered the great refuge.' Therefore, the ultimately true Buddha, in the manner of being naturally pure, abides in the heart essence of all sentient beings, therefore one should strive to purify these sudden stains. As the Uttaratantra (The Sublime Continuum) says: 'The perfect Buddha's body, is because of radiance, likewise because of non-differentiation, and because of having the lineage, all beings, constantly have the Buddha-nature.' And as the alamkara says: 'Just as space is constant, pervading all places, so too this is constant, pervading all places, just as space and form, pervade all places, so too this pervades, all sentient beings.' And as the Abhisamayalamkara (The Ornament of Clear Realization) says: 'Because the Dharmadhatu is without difference, lineage cannot be different.' And so forth, it is extensively taught. (Second,) Explaining the faults of Samsara (cyclic existence): Thus, although abiding in the Dharmadhatu (the realm of phenomena) which is naturally pure, if one does not strive in the Dharma, then due to the non-existent grasping at self and other incorrect ways of thinking, afflictions arise. Driven by these afflictions, one engages in contaminated actions, and from this, one is born in endless cycles of existence, experiencing various unbearable sufferings. As the Ratnavali (Precious Garland) says: 'As long as there is clinging to the aggregates, so long there is grasping at self. From grasping at self, actions arise, and from actions, birth arises.'

---

་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཞིང་། རྣམ་འགྲེལ་ ལས་ཀྱང་། བདག་ཡོན་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །དེ་ དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་ལ་ནི་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་དང་གླེན་ལྐུགས་ལ་སོགས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཅིང་། བདེ་འགྲོ་རྣམ་པ་གཉིས་ནའང་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་ དང་འཆི་འཕོ་ལྟུང་འགྱུར་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་ལ། ཟག་བཅས་ ཀྱི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། དཔྱད་ན་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ 1-12 ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས། འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔས་ བསྡུས་བའི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུད་བླ་མ་ ལས། མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་མེད་བཞིན་འགྲོ་ལྔ་དག་ན་བདེ་བ་མེད། །དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ རྟག་ཏུ་མེ་མཚོན་རྒྱ་ཚྭ་ལ་སོགས་རེག་སྐྱེས་བཞིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ ནོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། ། (གསུམ་པ།)བསྒྲུབ་བྱ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་འཇུག་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)གང་ལ་ འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ ལ། དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་དད་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བ། བསམ་པ་ལས་ དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བ། སྒོམ་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སྟོན་ པའི་ཕྱིར་དོན་བཟང་པོ། ཚིག་དང་ཡེ་གེ་གྲགས་པས་བརྗོད་པས་གཟུང་སླ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ འབྲུ་བཟང་པོ། ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ། ཉོན་མོངས་ པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། དད་དང་དགའ་དང་བློ་ རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དགེ་བ་ཡིན། །དོན་རྣམ་གཉིས་ལྡན་གཟུང་སླ་དང་། །ཡོན་ཏན་ བཞི་ཅན་ཚངས་སྤྱོད་སྟོན། །གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་སྟོན་པ་དང་། །ཁམས་གསུམ་ཉོན་ མོངས་རྣམ་སྤངས་རྫོགས་བྱེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དག་དྲི་མས་དག་པ་སྟེ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ ཏན་བཞི་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། ཚུལ་གནས་ 1-13 ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ

【現代漢語翻譯】 如是說。在《釋量論》中也說：『若執我為悅意，則視他為異己。由我他之分，生執取與嗔恨。由與彼等相聯結，一切過患皆會生。』如是說。也就是說，三惡道中有無盡的寒熱、飢渴、愚癡、瘖啞等痛苦。善趣二道中也有貧窮困乏、死亡遷變、墮落等無量痛苦。縱然有少許有漏之樂，若細察之，實乃變異之苦，故無甚意義。且一切處皆遍佈行苦。因此，五道眾生所攝之輪迴，實乃極度痛苦之境。如《寶性論》云：『如不凈物無香氣，五道之中亦無樂。彼之痛苦恒如火，刀劍鹽滷觸受生。』如是說。廣而言之，將在苦諦中詳述。 （三）如何入于甚深之法，分二： （一）所應入之法，乃是善逝之教——珍貴的正法。此法，因聞法而生信，故初善；因思惟而生喜，故中善；因修習而生如實了知之智，故后善；因宣說世俗諦與勝義諦二諦，故義善；因以言辭與文字表達，易於理解，故語詞佳妙；因宣說不與外道共通之法，故不雜染；因能捨棄一切煩惱，故圓滿；因宣說自性清凈，故極清凈；因宣說客塵清凈，故極調伏。此法具足無量功德。《莊嚴經論》云：『信與喜與智，此等之因故，此法即是善。具二義易解，具四種功德，示梵行之法。宣說不共他，及斷三界惑，令得圓滿果。本體性清凈，離垢亦清凈，是名梵行法，具四功德相。』如是說。 （二）如何入於此法：如《俱舍論》云：『具足律儀、聽聞與思惟，應精勤修習。』

【English Translation】 It is said. Also, in the Pramanavarttika (Commentary on Valid Cognition), it is said: 'If one clings to oneself as pleasing, then one sees others as different. From the division of self and others, attachment and hatred arise. From being connected with these, all faults will arise.' Thus it is said. That is, the three lower realms have endless sufferings of heat and cold, hunger and thirst, foolishness and muteness, and so on. In the two higher realms, there are also immeasurable sufferings such as poverty and destitution, death and transmigration, and falling. Although there is a little contaminated happiness, if examined closely, it is actually the suffering of change, so it has no meaning. And everywhere is pervaded by the suffering of conditioning. Therefore, all of samsara, encompassed by the five realms of beings, is indeed a state of extreme suffering. As the Uttaratantra (Sublime Continuum) says: 'Just as there is no fragrance in impure things, there is no happiness in the five realms. Their suffering is always like fire, swords, and the touch of salt, etc.' Thus it is said. More broadly, it will be explained in detail in the context of the truth of suffering. (3) How to enter the profound Dharma, divided into two: (1) The Dharma to be entered is the teaching of the Sugata (Buddha) - the precious Dharma. This Dharma, because it gives rise to faith from hearing, is good in the beginning; because it gives rise to joy from thinking, it is good in the middle; because it gives rise to wisdom that realizes the truth as it is from meditation, it is good in the end; because it teaches the two truths of conventional and ultimate reality, it is good in meaning; because it is easily understood by expressing it in words and letters, it is good in words; because it teaches what is not common with outsiders, it is unmixed; because it causes all afflictions to be abandoned, it is complete; because it teaches the purity of self-nature, it is extremely pure; because it teaches the purity of adventitious stains, it is extremely tamed. This Dharma possesses immeasurable qualities. The Ornament of Clear Realization says: 'Faith and joy and wisdom, because these are the cause, this Dharma is good. Possessing two meanings, easy to understand, possessing four qualities, it shows the practice of purity. It proclaims what is not shared with others, and cuts off the afflictions of the three realms, causing the attainment of complete fruit. The essence is naturally pure, and free from stains, this is called the practice of purity, possessing four qualities.' Thus it is said. (2) How to enter this Dharma: As the Abhidharmakosha (Treasury of Knowledge) says: 'Possessing discipline, hearing, and thinking, one should diligently practice meditation.'

---

་ལྟར་གཉིས་ ལས། དང་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རིས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཇི་ལྟར་ ནུས་པའི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བཤེས་ སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་འདི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་ གསུངས། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ བླངས་ནས་སྲུང་བ་ནི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། རྒྱན་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ ནི། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་རྣམས་དང་ལྡན། །དེས་ན་སྡོམ་བརྩོན་ཁྱིམ་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)དེ་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི། མཛོད་ལས། སྟོན་པའི་ དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང་། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ལུང་གི་ཆོས་ལ་འཆད་ཉན་གྱིས་འཇུག་ཚུལ་ལ་བཞི་སྟེ། གང་ལ་འཆད་ཉན་བྱ་ བའི་གཞུང་ལུགས། གང་གིས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་གང་ཟག ཇི་ལྟར་འཆད་ཉན་བྱེད་ཚུལ་ བསྟན་པ། དེ་ལྟར་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དང་པོ་ལ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་བཀའ་དང་། དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་ལས། བཀའ་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། དངོས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ ལས་བྱུང་བའི་ངག་གང་ཞིག བརྗོད་བྱའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། རྗོད་བྱེད་ ཀྱི་ཚིག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འབྲེལ་ལ། བྱེད་ལས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་བྱེད་པས། སྤོབས་པ་ཁྱད་པར་བཞི་ 1-14 དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་དོན་ལྡན་ཆོས་དང་ཉེར་འབྲེལ་ཞིང་། །ཁམས་ གསུམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་གསུང་། །ཞི་བའི་ཕན་ཡོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་། དེ་ ནི་དྲང་སྲོང་གསུང་ཡིན་ལྡོག་པ་གཞན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་བསླབ་པ་གསུམ་སྟོན་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། བརྗོད་ཚུལ་གྱིས་ཕྱེ་ན། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། མཆོག་དམན་གྱིས་ཕྱེ་ན་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་དང་། ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བཀའ་དང་། རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིམ་ པའི་དབང་གིས་ཕྱེ་ན་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། བར་བ་མཚན་ཉིད་ མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་།

【現代漢語翻譯】 第二部分，如是行持二事：首先，進入清凈戒律之法，因其為一切殊勝功德之所依，故於別解脫戒之八種戒律中，盡己所能受持學處，如法守護。如《親友書》所云：『此戒如地，為生功德之根本。』如是宣說。其中，若能受持出家戒律並守護之，則為最勝。如《寶鬘論》所云：『出家眾具無量德，勝過在家勤持戒，及勝菩提心。』 第二，進入聞思修三學之法。如《俱舍論》所云：『佛之聖法有二種，謂經教及證悟。持彼法者唯二種，謂說法者及修行。』如是宣說，分為二者。 第一，以講聞方式進入經教之法，共有四方面：講聞之論典，講聞之人，講聞之方式，以及講聞之利益。 第一方面，講聞之論典分為善說之佛語（即佛經）和闡釋佛語之論著二者。佛語又分三種：（一）定義：直接或間接源於佛陀之語，其所詮釋之義圓滿，所用之詞清凈，其作用在於捨棄三界之煩惱，並能揭示涅槃之利益，且具四種無畏。如《寶性論》所云：『何者具義且合於法，能捨三界一切煩惱，並能揭示寂靜之利益，此乃聖者之語，反之則非。』 （二）分類：從所詮釋之義而言，可分為宣說三學且能實修之三藏；從表達方式而言，可分為十二部經；從高下而言，可分為小乘和大乘等；從來源而言，可分為佛陀親口所說之佛語、加持之佛語和允許之佛語等；從次第而言，可分為初轉四諦法輪、中轉無相法輪等。

【English Translation】 Secondly, how to engage in these two practices: First, the way to enter into pure morality is that since it is the basis of all special qualities, one should take the vows of individual liberation from the eight categories of vows as much as one can and keep them properly. As it is said in the 'Letter to a Friend': 'This discipline, like the earth for what grows and does not grow, is said to be the foundation of all virtues.' From these, taking and keeping the vows of the monastic side is the most excellent, as it is said in the 'Garland of Jewels': 'Those on the monastic side are endowed with immeasurable qualities. Therefore, the diligent householder's mind of enlightenment is superior.' Secondly, how to engage in the three practices of hearing, thinking, and meditating: As it is said in the 'Treasury of Knowledge': 'The Teacher's sacred Dharma is of two kinds: scripture and realization. Those who uphold it are only the speakers and those who practice.' According to these two: Firstly, there are four ways to engage in the Dharma of scripture through teaching and learning: the texts on which to teach and learn, the person who teaches and learns, how to teach and learn, and the benefits of teaching and learning in this way. The first is divided into the well-spoken words of the Buddha and the treatises that explain the intention. There are three types of Buddha's words: (1) Definition: Any speech that comes from the Buddha as the direct cause and condition, which is rich in meaning, pure in expression, and whose function is to abandon the afflictions of the three realms and to show the benefits of Nirvana, and which is endowed with four special confidences. As it is said in the 'Uttaratantra': 'Whatever is meaningful, closely related to the Dharma, abandons the afflictions of all three realms, and shows the benefits of peace, that is the word of a sage, and the opposite is not.' (2) Division: From the point of view of what is expressed, it can be divided into the three pitakas that teach and practice the three trainings; from the point of view of expression, it can be divided into the twelve branches of scripture, such as the sutra section; from the point of view of superior and inferior, it can be divided into the Hinayana and the Mahayana, etc.; from the point of view of origin, it can be divided into the words spoken from the mouth, the words blessed, and the words subsequently permitted; from the point of view of order, it can be divided into the first turning of the wheel of Dharma of the four truths, the intermediate turning of the wheel of Dharma of no characteristics, etc.

---

ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ སོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངེས་ཚིག་ནི། གསུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་བམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ གསུང་རབ་ཅེས་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་ལའང་མཚན་ཉིད་ནི། རྩོམ་པ་པོ་ཚད་མར་གྱུར་པས་ བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་དུ་བྱས་པའི་ངག་གང་ཞིག བྱེད་ལས་བཀའ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ ཉིད་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གི། དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་ གྱིས་བཤད། །ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་ བོས་བླང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དབྱེ་བ་ནི་མཆོག་དམན་གྱི་ཕྱེ་ན། རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུ་བ་ ལས། དོན་མེད་དོན་ལོག་དོན་མཆོག་ལྡན། །ཐོས་རྩོད་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་པ། །སྙིང་མེད་ངན་ གཡོ་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །བསྟན་བཅོས་གསུམ་ཚན་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ དགུའི་ནང་ནས་ཕྱི་མ་གསུམ་ལྟ་བུ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན། རྒྱ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ 1-15 དང་། ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་དང་། བཤད་བྱའི་ དབང་གིས་ཕྱེ་ན་བཀའ་སྤྱིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲ་དང་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ ལྟ་བུ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀའ་དང་པོའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གཙོ་ཆེར་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཆོས་ མངོན་པ་མཛོད་དང་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་ལྟ་བུ་དང་། བར་བའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གཙོ་ཆེར་ གསལ་བར་སྟོན་པ་དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་མའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་གཙོ་ཆེར་གསལ་བར་སྟོན་པ་ས་སྡེ་ལྔ་དང་སྡོམ་པ་ ཉི་ཤུ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། སྤྱིར་དུ་སློབ་མའི་བློ་འཆོས་པས་སམ། ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་འཆོས་ཤིང་། ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་པ་ ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བསྟན་འཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་ དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོའི་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །འཆོས་ སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་འཆོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་ གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་གང་ཟག་ནི། མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྗེས་སུ་སྐོར་བར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་གཉིས་ཏེ། གང་ཞིག་གུས་པས་ ཆོས་འཆད་པ་དང་། གང་ཞིག་གུས་པས་དེ་ཉིད་ཉན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)འཆད་པ་བོའི་སློབ་དཔོན་ནི། བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་ལ་གནས་ཤིང་། ལུང་ དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྷག་པར་ལྡན་པས་གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྦོང་བའི་དོན་དུ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོས་

【現代漢語翻譯】 最後是殊勝決定法輪等。 (三)定義：在所有言論中，由於是最殊勝的，所以稱為『聖言』。對於論著，其定義是：作者是可靠的，作為佛語的釋義，其作用與佛語相符。正如經中所說：『凡是受持佛陀教義，沒有散亂之心的有情所說，與解脫之道相符，都應如聖者之言般頂戴。』從優劣來區分，從《攝抉擇分》中可知：『無意義、意義顛倒、具殊勝義，勤于聽聞、辯論、修行，捨棄無意義、惡劣、痛苦，論著可分為三類。』如經中所說，九種論著中，后三種是好的。從作用來區分，有攝集廣大之論，辨析甚深之論等。從所詮釋的內容來區分，有解釋共同佛語的論著，如聲明和量論；有主要闡明第一法輪見解和行持的論著，如《阿毗達磨俱舍論》和《毗奈耶根本律》；有主要闡明中間法輪見解和行持的論著，如《中觀理聚論》和《入菩薩行論》；有主要闡明最後法輪見解和行持的論著，如《五地論》和《二十頌》等。定義是：一般而言，能調伏學者的心；特殊而言，能從煩惱和惡行中調伏，從惡趣和輪迴中救護，所以稱為『論著』。如《成唯識論》所說：『能調伏一切煩惱怨敵，能從惡趣輪迴中救護，因其調伏和救護的功德，所以稱為論著，這兩種功德是其他外道所沒有的。』 二是補特伽羅（梵文：Pudgala，梵文羅馬擬音：Pudgala，藏文：གང་ཟག，漢語字面意思：人、有情）：經中說，『隨如來轉法輪者有二：恭敬說法者和恭敬聽法者。』分為二： （一）說法者，即善知識：安住於三學（戒定慧）珍寶，具足經論和現證的功德，爲了調伏所化眾生的煩惱，不貪圖利養恭敬，以大悲心說法。

【English Translation】 Finally, there are the Dharmacakras (法輪，Dharmacakra) of definitive meaning, and so on. (3) Definition: Among all the teachings, because it is the most excellent, it is called 'Scripture'. For treatises, the definition is: the author is reliable, and as an explanation of the Buddha's words, its function is in accordance with the Buddha's words. As it says in the scriptures: 'Whatever is spoken by sentient beings who are influenced only by the Buddha's teachings, without distraction, and is in accordance with the path to liberation, should be accepted with reverence as the words of a sage.' Distinguishing from superior to inferior, from the Samgraha-viniscaya: 'Meaningless, meaning reversed, possessing supreme meaning, diligently listening, debating, practicing, abandoning meaningless, evil, suffering, treatises are considered as three sets of three.' As it is said, among the nine, the latter three are good. Distinguishing by function, there are treatises that gather the vast, and treatises that analyze the profound, and so on. Distinguishing by the content to be explained, there are treatises that explain the general meaning of the Buddha's words, such as grammar and epistemology; there are treatises that mainly clarify the view and conduct of the first Dharmacakra, such as the Abhidharmakosa and the Vinaya-mula; there are treatises that mainly clarify the view and conduct of the intermediate Dharmacakra, such as the Madhyamaka-karika and the Bodhicaryavatara; there are treatises that mainly clarify the view and conduct of the final Dharmacakra, such as the Five Treatises of Maitreya and the Vimsatika, and so on. The definition is: in general, it tames the minds of students; in particular, it tames from afflictions and misconduct, and protects from evil destinies and samsara, so it is called 'treatise'. As it says in the Vijnaptimatrata-siddhi: 'It tames all the enemies of afflictions, and protects from the evil destinies of samsara. Because of the qualities of taming and protecting, it is called a treatise. These two qualities are not found in other systems.' Two, the Pudgala (補特伽羅，Pudgala): The sutras say, 'Those who follow the Tathagata (如來，Tathagata) in turning the wheel of Dharma (法輪，Dharmacakra) are two: those who respectfully teach the Dharma and those who respectfully listen to the Dharma.' Divided into two: (1) The teacher who teaches, the spiritual friend (善知識，Kalyanamitra): Abiding in the three jewels of training (戒定慧，Sila-samadhi-prajna), possessing the qualities of scripture and realization, and especially endowed with great compassion, without regard for gain and respect, for the sake of subduing the afflictions of those to be tamed.

---

དམ་པའི་ཆོས་འཆད་པའི་དཀའ་སྤྱད་ལ་ནམ་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་ ལས། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་ཞིང་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་བརྩོན་བཅས་ལུང་ 1-16 གིས་ཕྱུག །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ཡིད་སྤངས་ལ་ བསྟེན། །ཞེས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བློ་བཟང་སྐྱོ་བ་མེད་ལྡན་བརྩེ་བ་ཅན། །སྙན་པར་རབ་གྲགས་ ཆོ་ག་བཟང་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། །བཤད་ པས་སྐྱེ་བོའི་ནང་ན་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཤིང་། རིན་ཆེན་ ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་གི། མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་མཁྱེན་པར་ མཛོད། །ཆོག་ཤེས་འདོད་ཆུང་སྙིང་རྗེར་ལྡན། །ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན། །དེ་ དག་གིས་ནི་ཁྱོད་བསྟེན་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱིས་གུས་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ རོ། ། (གཉིས་པ།)ཉན་པ་པོའི་སློབ་མའང་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ཞེན་ སྤངས་པས་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། ལེགས་བཤད་དང་ཉེས་བཤད་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའི་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་ལ། གང་ཉན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ ཆེན་པོས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། (བཞི་བརྒྱ་པར།)གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བ། ། ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།)བྱེད་ཚུལ་ནི། འཆད་པ་པོས་ཀྱང་རྒྱུད་འཇམ་ཞིང་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ སྒོ་ནས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཔེ་མཁྱུད་སྤངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པས་རིགས་པ་དང་མི་ འགལ་བར་གོ་བདེ་བས། རྙེད་བཀུར་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་མཐུན་པར་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སེམས་དཔའ་མཆོག་གིས་སྟོན་པ་ནི། །འཇམ་ཞིང་རྒྱགས་ བྲལ་མི་སྐྱོ་དང་། །གསལ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རིགས་པ་དང་། །གོ་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་ཀུན་འགྲོ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཉན་པ་པོས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ 1-17 ནས། ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་རྩེ་ གཅིག་ཏུ་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་དད་དང་། །དོན་དུ་ གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད། ཕྱི་རོལ་རྣམ་གཡེང་ནང་དུ་བསྡུས། །སྐྱོ་བ་ཉན་པའི་དྲི་མ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པས། དངོས་ གཞི་ཆོས་འཆད་པ་དང་དེའི་ཆེད་དུ་ཡོན་འབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། འཆད་ཉན་ གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་ལ་ལོག་སྒྲུབ་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བའི་བཟོད་པ་ དང་། དཀའ་སྤྱད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ བསམ་གཏན་དང་། དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབ

【現代漢語翻譯】 對於講授神聖佛法的辛勞，永遠不應感到厭倦。《莊嚴經論》中說：『善知識應調伏、寂靜、極寂靜，具備超勝功德且勤奮，精通經論，善於講述，具足慈愛，摒棄厭倦，方可依止。』如是，善慧應具備不厭倦、具慈愛、美名遠揚、精通儀軌、善於言辭的菩提薩埵，猶如說法者在人群中如太陽般閃耀。』等等。寶鬘論中也說：『請簡要了解善知識的這些特徵：知足少欲、具足慈悲、具有斷除煩惱的智慧。若你依止他們，你應知曉並恭敬。』 (第二，)聽法者的弟子也應公正，摒棄對惡見的偏執，具備辨別善說與惡說的智慧，並以極大的信心和精進追求所欲聽聞的佛法。《四百論》中說：『公正、具慧、求法者，被稱為聽法的法器。』 (第三，)行為方式是：講法者應以柔和、不驕慢的態度，不厭倦地、不隱瞞地、以各種不違背理性的方式，通俗易懂地、不求名利地、與一切乘相符地進行講授。《莊嚴經論》中說：『最勝菩薩的教導是：柔和不驕慢、不厭倦，清晰多樣、合乎理性，易懂無雜染、普遍適用。』聽法者也應摒棄我慢等一切過失，以求知一切的心態，以極大的恭敬心專注于佛法和說法者。《釋量論》中說：『我慢、不信、不求義、外散內收、厭倦是聽法的垢染。』因此，雙方都應具備菩提心，以正行講法，併爲講法而供養等佈施，以戒律避免講法和聽法中的不利因素，以忍耐面對佛法的誹謗而不生厭倦，以精進投入廣大的辛勞，以禪定專注于佛法，以智慧徹底辨別佛法的意義。

【English Translation】 One should never be weary of the hardship of expounding the sacred Dharma. The Ornament says: 'A spiritual friend should be tamed, peaceful, extremely peaceful, possess superior qualities and diligence, be rich in scriptures, be skilled in speaking, possess love, and abandon weariness.' Thus, the wise should possess non-weariness, love, be renowned, know the good rituals, be skilled in speech, and be a Bodhisattva. The speaker shines like the sun in the midst of people. ' etc. The Ratnavali also says: 'Please know in brief the characteristics of those virtuous spiritual friends: content, with few desires, full of compassion, with wisdom that has abandoned afflictions. If you rely on them, you should know and respect them.' (Secondly,) the disciple of the listener should also be fair, abandoning the bias of holding evil views as supreme, possessing the wisdom to distinguish between good and bad explanations, and pursuing the Dharma that he desires to hear with great faith and diligence. The Four Hundred says: 'The fair-minded, intelligent, and seeker of meaning are said to be the vessel for listening.' (Thirdly,) the way of acting is: the expounder should teach in a gentle and non-arrogant manner, without weariness, without concealment, in various ways that do not contradict reason, in an easy-to-understand manner, without seeking fame or gain, and in accordance with all vehicles. The Ornament says: 'The teaching of the supreme Bodhisattva is: gentle and non-arrogant, without weariness, clear and diverse, in accordance with reason, easy to understand, without confusion, and universally applicable.' The listener should also abandon all faults such as pride, and listen attentively to the Dharma and the speaker with great respect, with the intention of knowing everything. The Commentary on Valid Cognition says: 'Pride, disbelief, lack of seeking meaning, external distraction, and weariness are the defilements of listening.' Therefore, both should possess the mind of enlightenment, with the actual practice of teaching the Dharma, and giving offerings for the sake of teaching, with the discipline of avoiding unfavorable factors in teaching and listening, with patience not to be weary of the slander of the Dharma, with diligence to engage in great hardships, with meditation to focus on the Dharma, and with wisdom to thoroughly discern the meaning of the Dharma.

---

ྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ ལྡན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས། མཇུག་ཏུ་དེ་དག་གི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས། དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་དྲུག་ ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་དེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་ གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།)ཕན་ཡོན་ལ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཕགས་པ་སྡུད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་མཆོག་བསྒོམས་ཏེ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་གོས་པ་ མེད་པའི་ཆོས་བརྗོད་ཅིང་། །དེ་ཡང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱུར་བསྔོ་ན། །དགེ་བ་དེ་དང་ མཉམ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མེད། །ཅེས་པ་དང་། བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོར་ཡང་། སྟོང་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་གསེར་དག་གིས། །བཀང་སྟེ་གང་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ ནི། །ཚིག་བཞིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བརྗོད་པ། །དེ་ཡི་ཕན་འདོགས་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ 1-18 ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་བའི་རྩ་བ་མཚུངས་པ་མེད་པར་འཕེལ་ བ་དང་། ཕན་འདོགས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་ཅིང་། གུས་པས་མཉན་པའི་ ཕན་ཡོན་ཡང་། མདོ་སྡེ་ལས། མིག་ལྡན་སྣང་བ་ཡོད་གྱུར་ན། །གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་དགེ་དང་མི་དགེའི་ཆོས། །ཐོས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཐོས་ པས་སྡིག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤོང་། །ཐོས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་འཐོབ། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་སྐབས་སུ་བླང་དོར་གྱི་དམིགས་ ཕྱེད་ཅིང་མཐར་ཐུག་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་ལ། གཉི་གས་བསྒྲུབས་ པའི་ཕན་ཡོན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གང་ཆོས་ཉན་པའི་རྒྱུའམ། ཆོས་འཆད་པའི་ རྒྱུར། ཐ་ན་གོམ་པ་གཅིག་འདོར་རམ། ཐ་ན་དབུགས་གཅིག་འབྱིན་ནམ་རྔུབས་ཀྱང་རུང་སྟེ། འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ གསང་བའི་མདོ་ལས། དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ནན་ ཏན་དུ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བརྗོད་མཛད་ཀྱང་། །མཐར་ཕྱིན་པར་ནི་འགྱུར་མ་ལགས། །ཞེས་ པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པར་ཡང་། ཇི་ལྟར་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་བརྗོད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་ པའི། །བསོད་ནམས་དེ་ཡང་ཚད་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་ བསོད་ནམས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལོང་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་འཐོབ་པའོ། ། གཉིས་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྒྲུབ་པས་འཇུག་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ལུང་རྣམ་དག་ལས་འབྱུང་ པའི་ད

【現代漢語翻譯】 通過修習具備六度的智慧，即六波羅蜜多（藏文：ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་），最終將這些善根迴向于偉大的菩提。正如《現觀莊嚴論》中所說：『彼等一一佈施等，以六種相而攝持，盔甲之修持為何，六組六者如是說。』 (四)利益方面。善說之利益，如《聖集經》云：『菩薩若以勝慧修，從彼起而言無垢，彼亦為利有情故，迴向菩提世間無。』又如《慈氏獅子吼經》云：『此大千世界充滿金，以此佈施于諸眾生者，然若宣說一句四句偈，其利益勝過彼佈施。』如是等等所說，善根無與倫比地增長，獲得殊勝利益等。恭敬聽聞之利益，如經部中雲：『如具眼者有光明，如是見諸色，如是善與非善法，聞法能知解。』又如《菩薩藏經》云：『聞法能知諸法，聞法能離諸罪，聞法能捨非義，聞法能得解脫。』如是等等所說，暫時能辨別取捨，究竟能得解脫等。二者共同成辦之利益，世尊云：『若有為聽法之故，或為說法之故，乃至行走一步，乃至呼吸一次，亦是受持聖法。』又如《如來秘密經》云：『受持正法之福德，諸佛縱經億萬劫，精勤宣說亦難盡。』又如《虛空藏經》所問：『如經億萬劫宣說，佛之智慧無有邊，如是受持如來正法，其福德亦無有限量。』如是等等所說，獲得福德不可言喻且無邊無際。 二、以修行融入證悟之法：如是，從清凈的經論中產生的定解，

【English Translation】 By practicing the wisdom that possesses the six perfections, the six Pāramitās (Tibetan: ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་), and finally dedicating these merits to the great Bodhi. As it is said in the Ornament for Clear Realization: 'Each of those, such as giving, is gathered into six aspects. Whatever the practice of armor is, it is explained as six sets of six.' (Four) Benefits. The benefits of good speech, as it is said in the Holy Collection: 'If a Bodhisattva cultivates supreme wisdom, and rises from it to speak without defilement, and also dedicates it to the cause of sentient beings, there is no merit equal to that in the three realms.' Also, as it is said in the Great Lion's Roar of Maitreya: 'If this great thousandfold world is filled with pure gold, and one gives it as charity to all beings, yet reciting one verse of four lines, its benefit is not like that.' As such, the roots of virtue increase incomparably, and one obtains supreme benefits, etc. The benefits of listening with respect, as it is said in the Sutra: 'Just as those with eyes have light, and see forms, so too, good and non-virtuous dharmas, are known through hearing.' Also, as it is said in the Bodhisattva Pitaka: 'Hearing allows one to know all dharmas, hearing allows one to turn away from sins, hearing allows one to abandon what is meaningless, hearing allows one to attain liberation.' As such, one temporarily discerns what to accept and reject, and ultimately attains liberation, etc. The benefits of accomplishing both, the Bhagavan said: 'Whoever, for the sake of listening to the Dharma, or for the sake of teaching the Dharma, even takes one step, or even breathes in or out once, this too is upholding the Holy Dharma.' Also, as it is said in the Secret Sutra of the Tathagata: 'The merit of upholding the true Dharma, even if all the Buddhas diligently speak for billions of kalpas, it will not come to an end.' Also, as asked by Akashagarbha: 'Even if one speaks for billions of kalpas, the wisdom of the Buddhas has no end, likewise, the merit of upholding the Tathagata's true Dharma, that merit too is not limited.' As such, one obtains immeasurable and boundless merits that cannot be expressed in words. Two, how to engage in the Dharma of realization through practice: Thus, the definitive understanding that arises from pure scriptures,

---

ོན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ལེགས་པར་ཐོས་ཤིང་། རང་གིས་ཀྱང་བསམ་པ་ལ་ རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་སྦྱོར་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་ 1-19 བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་ནི། སྨན་བཟང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ མ་སྤྱད་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་ དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ང་ཡིས་རབ་ཏུ་བཟང་བའི་ཆོས་བཤད་ཀྱང་། །ཁྱོད་ཀྱིས་ ཐོས་ནས་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །ནད་པ་སྨན་གྱི་རྐྱལ་པ་ཐོགས་ན་ཡང་། །རང་གི་ནད་ནི་ གསོ་བར་མི་ནུས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ སྐུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་སྐུའི་དྲི་མ་སྦྱང་ བའི་དྲི་མ་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། གཟུགས་ སྐུའི་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། རྒྱན་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་ རྒྱས་ཆོས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གཞན་ནི་ཇི་བཞིན་རྣམ་འཇོག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་ སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་ཡང་དག་འཁྲུངས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་མདོར་བསྡུ་ ན། །རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཟབ་མོའི་ དོན་མ་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་ཆེར་ མཉམ་གཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་ ལས། ཆོས་འདི་བསྒོམས་པར་མ་གྱུར་ན། །ཆོས་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །ཆུ་ནི་མཐོང་ དང་ཐོས་པ་ཡིས། །མ་འཐུངས་སྐོམ་པ་ཇི་ལྟར་སེལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་དོན་ འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ ལ། གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ན་གཉི་གའི་དོན་གྲུབ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་རང་ 1-20 གི་བདེ་དོན་བརྩོན། །དེ་མ་ཐོབ་པས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །བརྟན་པ་རྟག་ཏུ་གཞན་ དོན་བརྩོན་པ་ནི། །གཉི་གའི་དོན་བྱས་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་སུ་གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་ནའང་། བསམ་པ་བཟང་པོས་ཀྱང་དོན་ གྱིས་གཞན་དོན་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་མཐུ་མེད་ཀྱང་། །དེ་ཡི་བསམ་ པ་རྟག་ཏུ་བྱ། །གང་ལ་བསམ་པ་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དོན་གྱིས

【現代漢語翻譯】 此外，要從善知識處聽聞正法，並盡己所能地將自己通過思考所領悟的道理付諸實踐，修行。如果僅僅是懂得佛法的道理而不去實踐，就如同擁有良藥卻不去服用一樣，無法徹底平息煩惱的疾病。正如《三摩地王經》所說：『我已宣說最殊勝之法，汝聞已若不勤精進，如彼病人雖持藥囊，亦不能療自身之病。』因此，想要獲得究竟二利、成就二身果位的人，爲了清凈法身的垢染，應當修持無分別智的智慧資糧；爲了生起色身的功德，應當努力于使一切眾生得以成熟的福德資糧。《寶性論》中說：『無分別智清凈佛法，如其安立令眾產生熟。』《寶鬘論》中也說：『諸佛色身從福資糧中生，法身總集於智慧資糧中生。』因此，如果不修習甚深之義，就無法現量見到法性。因此，主要應在入定狀態中精勤修持無分別的禪定。《經部》中說：『若不修習此法，則不能見法性，如見聞水而不飲，如何能解渴？』那些只為自己利益著想的人，最終既不能成就自利，又將處於痛苦之中；如果以利他為主，則能成就二利，獲得解脫。因此，在出定之後，應當只做利益眾生的事情。《寶性論》中說：『愚人勤于自利，因不得而常受苦，智者恒常勤利他，成辦二利得涅槃。』因此，即使沒有實際能力去廣大利益他人，僅僅以善良的發心也能在實際上參與到利他之中。即使沒有利益他人的能力，也應當時常懷有利益他人的心念。無論誰擁有這種心念，實際上他就在利益他人。 此外，要從善知識處聽聞正法，並盡己所能地將自己通過思考所領悟的道理付諸實踐，修行。如果僅僅是懂得佛法的道理而不去實踐，就如同擁有良藥卻不去服用一樣，無法徹底平息煩惱的疾病。正如《三摩地王經》所說：『我已宣說最殊勝之法，汝聞已若不勤精進，如彼病人雖持藥囊，亦不能療自身之病。』因此，想要獲得究竟二利、成就二身果位的人，爲了清凈法身的垢染，應當修持無分別智的智慧資糧；爲了生起色身的功德，應當努力于使一切眾生得以成熟的福德資糧。《寶性論》中說：『無分別智清凈佛法，如其安立令眾產生熟。』《寶鬘論》中也說：『諸佛色身從福資糧中生，法身總集於智慧資糧中生。』因此，如果不修習甚深之義，就無法現量見到法性。因此，主要應在入定狀態中精勤修持無分別的禪定。《經部》中說：『若不修習此法，則不能見法性，如見聞水而不飲，如何能解渴？』那些只為自己利益著想的人，最終既不能成就自利，又將處於痛苦之中；如果以利他為主，則能成就二利，獲得解脫。因此，在出定之後，應當只做利益眾生的事情。《寶性論》中說：『愚人勤于自利，因不得而常受苦，智者恒常勤利他，成辦二利得涅槃。』因此，即使沒有實際能力去廣大利益他人，僅僅以善良的發心也能在實際上參與到利他之中。即使沒有利益他人的能力，也應當時常懷有利益他人的心念。無論誰擁有這種心念，實際上他就在利益他人。

【English Translation】 Furthermore, one should listen well to the Dharma from a virtuous spiritual friend and, to the best of one's ability, practice and cultivate the meanings that one has understood through reflection. If one only knows the meaning of the Dharma but does not put it into practice, it is like having good medicine but not using it, and one will not be able to completely pacify the disease of afflictions. As it is said in the Samadhiraja Sutra: 'I have taught the most excellent Dharma, but if you hear it and do not strive diligently, it is like a sick person holding a bag of medicine, but still unable to cure his own illness.' Therefore, those who wish to attain the ultimate two benefits and achieve the state of the two bodies (Dharmakaya and Rupakaya) should cultivate the accumulation of wisdom, which is the meditation on non-conceptual wisdom, to purify the defilements of the Dharmakaya; and they should strive for the accumulation of merit, which is to fully ripen all sentient beings, to generate the qualities of the Rupakaya. As it is said in the Ratnagotravibhaga: 'Non-conceptual wisdom purifies the Buddha-dharma, and the other, as it is, establishes and ripens sentient beings.' And in the Ratnavali: 'The Rupakaya of the Buddhas is born from the accumulation of merit, and the Dharmakaya, in brief, is born from the accumulation of wisdom.' Therefore, if one does not meditate on the profound meaning, one will not be able to directly see the nature of reality. Therefore, one should mainly strive to cultivate the samadhi of non-conceptualization in the state of equipoise. As it is said in the sutra: 'If one does not cultivate this Dharma, one will not be able to see the nature of reality. Just as seeing and hearing about water, but not drinking it, how can one quench thirst?' Those who seek only their own benefit will not achieve even that and will remain in suffering. If one makes the benefit of others the main priority, one will achieve both benefits and attain liberation. Therefore, after post-meditation, one should only do things that benefit sentient beings. As it is said in the Ratnagotravibhaga: 'Foolish people strive for their own happiness, but because they do not attain it, they always suffer. Stable people always strive for the benefit of others, accomplishing both benefits and attaining nirvana.' Therefore, even if one does not have the actual ability to greatly benefit others, one can still actually engage in benefiting others through good intention. Even if one does not have the power to benefit others, one should always have the intention to benefit them. Whoever has this intention is actually benefiting others. Furthermore, one should listen well to the Dharma from a virtuous spiritual friend and, to the best of one's ability, practice and cultivate the meanings that one has understood through reflection. If one only knows the meaning of the Dharma but does not put it into practice, it is like having good medicine but not using it, and one will not be able to completely pacify the disease of afflictions. As it is said in the Samadhiraja Sutra: 'I have taught the most excellent Dharma, but if you hear it and do not strive diligently, it is like a sick person holding a bag of medicine, but still unable to cure his own illness.' Therefore, those who wish to attain the ultimate two benefits and achieve the state of the two bodies (Dharmakaya and Rupakaya) should cultivate the accumulation of wisdom, which is the meditation on non-conceptual wisdom, to purify the defilements of the Dharmakaya; and they should strive for the accumulation of merit, which is to fully ripen all sentient beings, to generate the qualities of the Rupakaya. As it is said in the Ratnagotravibhaga: 'Non-conceptual wisdom purifies the Buddha-dharma, and the other, as it is, establishes and ripens sentient beings.' And in the Ratnavali: 'The Rupakaya of the Buddhas is born from the accumulation of merit, and the Dharmakaya, in brief, is born from the accumulation of wisdom.' Therefore, if one does not meditate on the profound meaning, one will not be able to directly see the nature of reality. Therefore, one should mainly strive to cultivate the samadhi of non-conceptualization in the state of equipoise. As it is said in the sutra: 'If one does not cultivate this Dharma, one will not be able to see the nature of reality. Just as seeing and hearing about water, but not drinking it, how can one quench thirst?' Those who seek only their own benefit will not achieve even that and will remain in suffering. If one makes the benefit of others the main priority, one will achieve both benefits and attain liberation. Therefore, after post-meditation, one should only do things that benefit sentient beings. As it is said in the Ratnagotravibhaga: 'Foolish people strive for their own happiness, but because they do not attain it, they always suffer. Stable people always strive for the benefit of others, accomplishing both benefits and attaining nirvana.' Therefore, even if one does not have the actual ability to greatly benefit others, one can still actually engage in benefiting others through good intention. Even if one does not have the power to benefit others, one should always have the intention to benefit them. Whoever has this intention is actually benefiting others.

---

་ཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར་རོ། །མདོར་ན་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་བཞིན་ དུ་རང་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྦྱོད་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཞིག་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ ལས། །ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཡོངས་བརྟགས་ཏེ། །བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་ཤེས་ནས། ། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་མཁས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་འཛིན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་ཉེས་སྤྱོད་སྡིག་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། ལེགས་སྤྱོད་དགེ་ བའི་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བརྩོན་པས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐའ་དག་འདུལ་བར་ བྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་བྱ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ བཀའ་བསྩལ་བ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ མཇལ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་ པོ་ལས། དམ་ཆོས་སྒྲོན་མ་དང་བཅས་ཤིང་། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་སྤངས་དལ་བ་འདི། །སྐྱེས་བུ་ ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱ་བའི་རིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། ༄། །སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ། མཛད་པ་པོའི་སློབ་དཔོན་ནི་དཔལ་ལྡན་ འཕགས་པ་ཐོག་མེད་ཡིན་ཞིང་། དེའང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་རབ་མཐའ་ དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་མཁས་པས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ 1-21 བསྒྲུབས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་ལུང་བསྟན་པའི་གང་ཟག་དམ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱའི་དགེ་སློང་འབྱུང་། །དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ དོན་ལ་མཁས། །མདོ་སྡེ་དྲང་དོན་ངེས་པའི་དོན། །རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད། །འཇིག་ རྟེན་རིག་པ་སྟོན་བདག་ཉིད། །གཞུང་བྱེད་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་ཡི་རིག་པ་གྲུབ་པ་ནི། ། སཱ་ལའི་ཕོ་ཉ་མོ་ཞེས་བརྗོད། །དེ་ཡི་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་ནི། །བློ་ནི་བཟང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་ཡི་དེ་ཉིད་བསྡུས་དོན་བྱེད། །ལོ་ནི་བརྒྱ་དང་ལྔ་ བཅུར་འཚོ། །དེ་ལུས་ཞིག་ནས་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ། །འཁོར་བ་རྣམས་སུ་འཁོར་བ་ནའང་། །ཡུན་ རིང་བདེ་བ་རྗེས་མྱོང་ནས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐར་གྱིས་དེ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་ པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ས་ གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་ལྡན་པ་སྟེ། (ཤཱནྟི་པས།)དབུ་མ་རྒྱན་ ལས། བྱམས་པ་ཐོག་མེད་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བཞེད་པ་ཡི། །ཚད

【現代漢語翻譯】 如上所述。總之，所謂『精通佛法』的意義在於，以知曉的三門（身、語、意）行為，利益自己和他人。如《寶鬘論》所說：『無論身語意的行為，都經過仔細的觀察，瞭解對自和他人的利益，並恒常行之，此即為智者。』如是說。同樣，所謂『護持佛法』的意義在於，捨棄一切惡行和罪業，精勤于圓滿的善行，從而調伏自心的所有過患。如世尊所說：『諸惡莫作，眾善奉行，調伏自心，是諸佛教。』如是教誨。因此，在獲得暇滿人身並值遇佛法之際，應當努力修持聖者的行為。如《中觀心要》所說：『具足正法明燈，遠離八無暇，獲得此暇滿，應以大丈夫之行，令其具有果實。』如是說。 現在進入對本論的殊勝之處的講解。 關於本論的殊勝之處，作者是聖者無著（Asaṅga），他精通解釋圓滿正等覺所說的一切經典之意，因此對佛法和眾生有廣大的利益，並且是受到授記將獲得大菩提的聖者。正如《文殊根本續》所說：『將有一位名為無著的比丘出現，他精通論典之義，能分辨經部的不了義和了義，並以多種方式詳細解釋。他是世間知識的導師，具有著作的秉性。他的智慧成就，被稱為薩拉的信使女。憑藉她的咒語力量，將生起良好的智慧。爲了佛法長久住世，他將彙集經部的要義。他將活到一百五十歲，死後將往生天界。在輪迴中流轉時，他將長久享受安樂，最終逐漸獲得殊勝的菩提。』如是說。就他證悟的法而言，他還具備安住於三地（發光地）的功德。(寂天菩薩，Śāntideva)在《中觀莊嚴論》中說：『由慈氏（彌勒，Maitreya）和無著所宣說，龍樹（Nāgārjuna）也贊同的，'

【English Translation】 As it is said. In short, the meaning of 'being learned in Dharma' is to benefit oneself and others with the conduct of the three doors (body, speech, and mind) knowingly. As it is said in the 'Precious Garland': 'Whatever actions of body, speech, and mind, are all well examined, knowing the benefit to oneself and others, and always doing it, that is the wise one.' Thus it is said. Similarly, the meaning of 'upholding the teachings' is to abandon all misdeeds and sinful actions, and to diligently pursue perfect virtuous actions, thereby subduing all the faults of one's own mind. As the Bhagavan said: 'Do no evil, cultivate perfect virtue, subdue your own mind, this is the teaching of the Buddhas.' Thus it was taught. Therefore, having obtained a body of leisure and fortune and encountering the teachings of the Buddha, one should strive to practice the conduct of noble beings. As it is said in the 'Essence of Madhyamaka': 'Having the lamp of the true Dharma, abandoning the eight unfree states, having this leisure, one should make it fruitful with the conduct of great beings.' Thus it is said. Now, entering into the explanation of the special features of the treatise at hand. Regarding the special features of the treatise at hand, the author is the venerable Asaṅga, who is skilled in explaining the meaning of all the scriptures spoken by the fully enlightened Buddha, thus bringing great benefit to the Dharma and sentient beings, and is a holy person prophesied to attain great Bodhi. As it is said in the 'Root Tantra of Manjushri': 'There will be a monk named Asaṅga, he is skilled in the meaning of the treatises, he will distinguish the provisional and definitive meanings of the sutras, and explain them in many ways. He is the master who teaches worldly knowledge, and has the nature to compose texts. His accomplishment of knowledge is called the female messenger of Sala. Through the power of her mantra, good intelligence will arise. For the sake of the long duration of the teachings, he will compile the essential meaning of the sutras. He will live for one hundred and fifty years, and after his body is destroyed, he will go to the heavenly realm. While wandering in samsara, he will experience happiness for a long time, and gradually attain the supreme Bodhi.' Thus it is said. In terms of the Dharma he realized, he also possesses the qualities of abiding on the third ground, the Illuminating One. (Śāntideva) said in the 'Madhyamakāvatāra': 'Explained by Maitreya and Asaṅga, and also approved by Nāgārjuna,'

---

་མ་ལུང་ དང་ལྡན་པ་ཡི། །བདེན་པ་གཉིས་འདིར་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཞིང་། དེའི་འགྲེལ་ པར། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ནི་ས་གསུམ་ པ་ལ་གནས་པའོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་ འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་མཛད་པའི་ཚུལ་ཡང་། མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་ལས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་སྐྱོབ་ཉིད་ཀྱིས། །མི་ཕམ་མགོན་ལ་ གསན་ནས་ནི། །ཞེས་པ་དང་། སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཐོགས་ མེད་ཅེས་བྱ་བ། །ཆོས་རྒྱུན་ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་བདུད་རྩིའི་ཆུ། །འཕགས་པ་ མི་ཕམ་ཞལ་གྱི་བུམ་པ་ནས་བླུགས་པ། །གསན་པའི་སྙིམ་པས་གསོལ་བ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ 1-22 རྣམ་གྲངས་མང་པོ་གསན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་སྔོན་འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཡོད་པ་ལས། བར་སྐབས་སུ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་པོ་མེད་པའི་དབང་གིས་ རེ་ཞིག་མི་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད། སླར་ཡང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་མངོན་ པའི་མདོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་ དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སའི་དངོས་གཞི་དང་། རྣམ་པར་གཏན་ལ་ དབབ་པ་བསྡུ་བ་དང་། གཞི་བསྡུ་བ་དང་། རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པའི་ སྒོ་བསྡུ་བ་སྟེ་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ས་སྡེ་ལྔ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ བསྡུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སྟེ་བསྡུས་པའི་བསྟན་ བཅོས་སྡོམ་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིར་བཤད་པར་བྱ་ བའི་བསྟན་བཅོས་དངོས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པས་གཟུང་སླ་ ཞིང་། གསུང་རབ་མཐའ་ཡས་པའི་དགོངས་པའི་དོན་བཟང་པོ་སྟོན་པས་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པ། དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ སོགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་འཆད་པ་ལ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དོན་དང་མཐུན་པའི་མཚན་གྱི་དོན། དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པ་སྤྱིའི་ཕྱག དོན་མཆོག་ལྡན་པའི་ བསྟན་བཅོས་དངོས། དོན་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལོ། ། ༈ དོན་དང་མཐུན་པའི་མཚན་གྱི་དོན། མཚན་དོན་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་བསྒྱུར་བ་ནི། ལེགས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཡིན་ཡང་འདྲ་བ་ ལས་བཏགས་ཏེ་གཞུང་འདིའི་མཚན་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ མཚམས་སྦྱར་ནས། དེའི་ཨ་བྷི་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཉེར་བསྒྱུར་ཡིན་ པས་མངོན་པ་དང་། དྷརྨ་ནི་ཆོས་ད

【現代漢語翻譯】 『擁有力量』，在此將講述二諦（藏文：བདེན་པ་གཉིས།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：satya-dvaya，漢語字面意思：二種真理）。』如是說。其註釋中記載：『勝者彌勒菩薩安住於十地，聖者無著菩薩安住於三地，論師龍樹菩薩安住于初地極喜地。』正如以上所說。關於他如何創作論典的方式，在《現觀莊嚴論》的註釋中說：『聖者無著慈悲地從不敗怙主（彌勒）處聽聞。』以及在《地之上釋》中說：『爲了利益世間一切眾生，名為無著。』法流，以禪定之力引來的甘露之水，從聖者不敗尊（彌勒）之口中的寶瓶傾注而出，以聽聞之掌承接，我向他頂禮！』如是說，勝者的繼承者聖者彌勒怙主聽聞了眾多的法類，特別是過去世間聖法《阿毗達磨》興盛廣大，但中間由於沒有修習者而一度隱沒，爲了再次弘揚光大，聽聞了《阿毗達磨》的百千部經等，並融會貫通。爲了闡明這些經的意旨，創作了《本地分》，以及《抉擇分》、《攝事分》、《攝異門分》、《釋門分》等五部廣大的論典，即五事，《大乘莊嚴經論》和《大乘集論》，以及《阿毗達磨集論》等兩部略攝的論典。 其中，將要在此講述的論典，以極其清晰的優美詞句，易於理解，且能闡釋無邊佛經的精妙含義，具有巨大的利益，即《阿毗達磨集論》。此論與勝者之子等聖者的意旨相符，從四個方面進行闡釋：與意義相符的名稱之義、成就大利益的共同禮敬、具備殊勝意義的論典正文、以及善妙翻譯的方式。 第一，與意義相符的名稱之義。 在名稱之義中，有五個方面：首先是翻譯，即使是梵語，也應按照相似之處來命名，此論的名稱在印度語言中如下所述，以此作為開端。其中，阿毗（藏文：ཨ་བྷི།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：abhi，漢語字面意思：現前）是具有『顯現』之義的字首，因此是『阿毗達磨』（藏文：མངོན་པ།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：abhidharma，漢語字面意思：勝法），達磨（藏文：ཆོས།，梵文天城體：，梵文羅馬擬音：dharma，漢語字面意思：法）是法。

【English Translation】 'Having power,' here the two truths (Tibetan: བདེན་པ་གཉིས།, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: satya-dvaya, Chinese literal meaning: two kinds of truth) will be explained.' Thus it is said. Its commentary records: 'Victorious Maitreya Bodhisattva abides on the tenth bhumi, Holy Asanga Bodhisattva abides on the third bhumi, and Teacher Nagarjuna Bodhisattva abides on the first bhumi, the Joyful Land.' Just as mentioned above. Regarding how he composed the treatises, in the commentary of the Ornament for Clear Realization, it says: 'Holy Asanga compassionately heard from the Invincible Protector (Maitreya).' And in the Explanation Above the Ground, it says: 'For the benefit of all beings in the world, he is named Asanga.' The stream of Dharma, the nectar drawn by the power of samadhi, poured from the vase of the mouth of the Holy Invincible One (Maitreya), received by the palms of hearing, I prostrate to him! ' Thus it is said, the successor of the Victorious One, Holy Maitreya, heard many categories of Dharma, especially in the past, when the holy Dharma Abhidharma flourished greatly in the world, but was temporarily obscured due to the lack of practitioners. In order to propagate and expand it again, he heard the hundred thousand sutras of the Abhidharma, etc., and thoroughly understood them. In order to clarify the meaning of these sutras, he composed the Fundamental Treatise on the Grounds, as well as the Determination Section, the Compendium of Matters, the Compendium of Categories, and the Compendium of Explanations, the five extensive treatises, namely the Five Matters, the Great Vehicle Ornament of Sutras and the Great Vehicle Compendium, as well as the two abbreviated treatises, the Abhidharma Compendium. Among them, the treatise to be discussed here, with extremely clear and beautiful words, is easy to understand, and can explain the subtle meanings of the boundless Buddhist scriptures, possessing great benefits, namely the Abhidharma Compendium. This treatise is in accordance with the intentions of the sons of the Victorious One and other holy beings, and is explained from four aspects: the meaning of the name that corresponds to the meaning, the common reverence for achieving great benefit, the actual text of the treatise with excellent meaning, and the method of excellent translation. First, the meaning of the name that corresponds to the meaning. In the meaning of the name, there are five aspects: first is the translation, even if it is Sanskrit, it should be named according to the similarities, the name of this treatise in the Indian language is as follows, as a beginning. Among them, Abhi (Tibetan: ཨ་བྷི།, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: abhi, Chinese literal meaning: before) is a prefix with the meaning of 'manifesting', therefore it is 'Abhidharma' (Tibetan: མངོན་པ།, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: abhidharma, Chinese literal meaning: higher Dharma), Dharma (Tibetan: ཆོས།, Sanskrit Devanagari:, Sanskrit Romanization: dharma, Chinese literal meaning: Dharma) is Dharma.

---

ང་། ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ བས། བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་གཞུང་འདིའི་མཚན་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ 1-23 པའི་དོན་ཏོ། ། གཉིས་པ་བཤད་པ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་ འབྲང་དང་བཅས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ། མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་ཟག་ མེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཚོར་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ ཤེས་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་མཛོད་ལས། ཆོས་མངོན་དྲི་མེད་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་བཅས། །ཞེས་སོ། ། བཏགས་པ་བ་ནི་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཆོས་མངོན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། མདོ་ འབུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པས་བརྗོད་བྱའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོབ་བྱ་ཕྱིར་གང་དང་བསྟན་བཅོས་གང་། །ཞེས་སོ། །འདིར་ ཡང་བརྗོད་བྱའི་མིང་གིས་རྗོད་བྱེད་ལ་བཏགས་པའོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ནི་དོན་ལེགས་པ་ རྟོགས་ནས་མདོའི་སྙིང་པོ་བཏུས་ཏེ་ཡང་དག་པར་མཐོ་བའི་གནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་གཞུང་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།)འདོགས་ཚུལ་ནི། དཔེ་དང་གཞུང་ཚད་དང་ཞུ་བ་པོ་དང་ཡུལ་དང་དུས་དང་ བརྗོད་བྱ་ལས་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཆོས་མངོན་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་ ལས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ནི་གཞུང་གི་གནས་ལུགས་དང་བྱེད་ལས་ལ་ བཏགས་པའོ། ། (བཞི་པ།)དགོས་པ་ལ་སྤྱིར་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དགོས་པ་ནི་མིང་དེ་ལས་དེའི་དོན་ བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་ངེས་ལས། བརྡ་སྦྱར་བ་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཡིན་ན། ཞེས་པ་དང་། (ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་)མདོ་ལས་ཀྱང་། མིང་དུ་གདགས་པ་མ་མཛད་ན། ། 1-24 འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྨོངས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །མགོན་ པོས་མིང་དུ་གདགས་པ་མཛད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །བརྗོད་བྱ་དང་བྱེད་ལས་ལ་བཏགས་ པས་ནི་མཚན་ཐོས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གོ་བ་ཡིན་ལ། ཀླད་དུ་སྨོས་པ་དང་ རྒྱ་སྐད་བོད་སྐད་གཉིས་ཀས་སྨོས་པ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་བག་ ཆགས་གཞག་པ་དང་སྒྱུར་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པ་དང་ཕལ་ཆེར་འབྱུང་ཁུངས་ བཟང་བར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུའོ། ། (ལྔ་པ།)བམ་ཚད་དུ་བཅད་པ་ནི། གཞུང་གི་ཚད་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། རེ་རེའི་ཚད་ ནི་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་གི་སུམ་ཆའམ་སུམ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། འདིར་ནི་བམ་པོ་ལྔའི་དང་ པོའམ། འཕན་ཐང་དཀར་ཆག་ལྟར་ན་དྲུག་གི་དང་པོ་ནས་བརྩ

【現代漢語翻譯】 我，將Śamuccaya-vyākhyāna（梵文，Samuccaya-vyākhyāna，Samuccaya-vyākhyāna，總集論釋）翻譯成「總集論」。因此，這部論典在藏語中被稱為《法句總集論》，這就是其含義。 第二，關於解釋，法句的特徵是無漏智慧及其隨行，是五蘊的自性。它包括見道等所攝的無漏意之識，無雜染的感受，無相的知覺，作意等，以及無漏的律儀色。如《俱舍論》所說：『法句是無垢智慧及其隨行。』 隨教行者認為，資糧道和加行道的智慧及其隨行是法句的因，因此以果之名稱稱之為法句。而《十萬頌般若經》等是其所詮，因此以所詮之名稱稱之為法句。正如經中所說：『爲了獲得它，無論是誰，無論是何論典。』這裡也是以所詮之名稱稱呼能詮。總集論是因為理解了意義的優良之處，收集了經部的精華，從而成為正確提升的處所。 （第三，）關於安立的方式，有從譬喻、論典的量、校對者、地點、時間和所詮等多種方式安立名稱。這裡，《法句》是從所詮安立名稱，而《總集論》是從論典的體性和作用安立名稱。 （第四，）關於必要性，通常僅僅安立名稱的必要性是爲了從該名稱中輕易地理解其含義。如《釋量論》所說：『設立名稱也是爲了理解意義。』《楞伽經》也說：『若不施設名字，世間一切皆愚昧。因此，爲了消除愚昧，怙主施設名字。』 由於從所詮和作用安立名稱，因此從名稱的聽聞中可以理解論典的總體特徵。在開頭提及，並且用漢藏兩種語言提及，是爲了容易理解，在梵語中留下印記，憶念譯師們的恩德，以及大致瞭解其來源良好等目的。 （第五，）關於份量，是爲了瞭解論典的量。每一卷的份量是千頌的三分之一或三百頌等。這裡是五卷的第一卷，或者按照彭塘目錄，是從六卷的第一卷開始計算。

【English Translation】 I, will translate Śamuccaya-vyākhyāna (Sanskrit, Samuccaya-vyākhyāna, Samuccaya-vyākhyāna, Commentary on the Collection) into 'Compendium'. Therefore, this treatise is called 'Compendium of Dharma' in Tibetan, which is its meaning. Second, regarding the explanation, the characteristic of Dharma is the uncontaminated wisdom and its retinue, which is the nature of the five aggregates. It includes the uncontaminated mind consciousness gathered by the path of seeing, etc., the feeling without defilement, the perception without characteristics, the attention, etc., and the form of uncontaminated vows. As the Treasury of Knowledge says: 'Dharma is immaculate wisdom and its retinue.' The follower of teachings believes that the wisdom of the path of accumulation and the path of joining, along with its retinue, is the cause of Dharma, so it is called Dharma by the name of the result. And the Hundred Thousand Prajñāpāramitā Sūtra, etc., are what it expresses, so it is called Dharma by the name of what is expressed. As it says in the sutra: 'For the sake of obtaining it, whoever it is, whatever treatise it is.' Here, too, the expression is named after what is expressed. The Compendium is because it understands the excellence of the meaning, collects the essence of the sutras, and thus becomes a place for correct elevation. (Third,) Regarding the way of establishing, there are many ways of establishing names from metaphors, the volume of treatises, collators, places, times, and what is expressed. Here, 'Dharma' is named from what is expressed, and 'Compendium' is named from the nature and function of the treatise. (Fourth,) Regarding the necessity, the necessity of simply establishing a name is to easily understand its meaning from that name. As it says in the Pramāṇavārttika: 'Establishing names is also for the purpose of understanding the meaning.' The Laṅkāvatāra Sūtra also says: 'If names are not given, all the world will be ignorant. Therefore, in order to eliminate ignorance, the Protector gave names.' Because the name is established from what is expressed and its function, the general characteristics of the treatise can be understood from hearing the name. Mentioning it at the beginning, and mentioning it in both Chinese and Tibetan, is for the purpose of easy understanding, leaving an impression in Sanskrit, remembering the kindness of the translators, and generally knowing that its source is good. (Fifth,) Regarding the division into volumes, it is to understand the volume of the treatise. The volume of each is one-third of a thousand ślokas or three hundred ślokas, etc. Here is the first of the five volumes, or according to the Phantang catalog, it starts from the first of the six volumes.

---

མས་ཏེ་འཆད་ཅེས་པའོ། ། ༈ དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པ་སྤྱིའི་ཕྱག (གཉིས་པ།)སྤྱིའི་ཕྱག་ནི། གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་བྱ་བ་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་ མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དམ་པ་རྣམས་ལ་འདུད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་། བསྟན་ བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་དང་སྒྱུར་བ་པོ་དང་ཡི་གེ་པ་དང་འཆད་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་ལུགས་ ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་དང་དེའི་སྔོན་དུ་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་འགྲུབ་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར། ཡུལ་བླ་ན་མེད་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩུབ་པ་མེད་པས་འཇམ་ཞིང་། བསོད་ནམས་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ལ། མི་གཡོ་བའི་ས་ཡར་ལྡན་དུ་མངའ་ བའམ། བྱིས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པས་ན་གཞོན་ནུས་གྱུར་པ་དེ་ལ་ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་དུས་ཐམས་ཅད་ དུ་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ 1-25 ཕྱག་འཚལ་བས་རིམ་པ་ལྟར་འདུལ་བ་དང་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སུ་མཚོན་ ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་མོད། སྔོན་དེ་ལྟར་བཀས་བཅད་པ་སྲིད་ཀྱང་ད་ལྟ་དེའི་ངེས་པ་མེད་དེ། སྒྱུར་པ་པོ་རང་དད་པའི་ལྷ་དང་། རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ཕལ་ཆེ་བར་བརྗོད་བྱ་དང་མཐུན་པར་ ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ དོན་མཆོག་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས། (གསུམ་པ།)བསྟན་བཅོས་དངོས་ནི། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས། མདོ་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང་། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱོར་ བཅས། །བརྒལ་ལན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་ཅིང་། དེའང་ གང་འཆད་པ་དེའི་དགོས་པའམ་ཕན་ཡོན་ནི་དང་པོར་སྟོན་པར་རིགས་ཏེ། མདོ་དོན་ཆེ་བ་ ཉིད་ཐོས་ནས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ལ། །ཉན་པ་པོ་དེ་གུས་བྱེད་དང་། །ཐོག་མར་ དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་དགོས་པའི་དོན་ནི། བསྡུས་དོན་ལས། དེ་ འགྲུབ་དེ་ཡང་ཚིག་དོན་ལས། །གོ་རིམ་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་དག །མི་འགལ་བར་ནི་གཉིས་ལས་ སོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞུང་འདིས་དོན་འདི་ཙམ་ཞིག་ སྟོན་ཏོ་ཞེས་པའི་བསྡུས་དོན་ལས་འགྲུབ་ཅིང་། དེའང་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ངེས་ ཚིག་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རིགས་པ་དང་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཚིག་དོན་ལས་འགྲུབ་ལ། གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དགོད་པ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་ པ་དང་། བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དྲི་བས་ལན་འདྲེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་ སྦྱོར་གྱིས་ནི་གོ་རིམ

【現代漢語翻譯】 名為『解釋』。 殊勝意義之總禮 (第二部分)總禮：是賢善之人，在從事賢善之事之前，爲了使其圓滿完成，而對神聖之境表示敬意。此處也是如此，著作者、翻譯者、書寫者以及講經說法者等，在進入論典之前，爲了成就那些特殊的必要之事，向至高無上的文殊童子頂禮。因為他沒有能取所取的戲論等粗重之相，所以是寂靜的；具有圓滿的福德和智慧；安住于不動搖的境界；或者以孩童之身利益眾生，所以是文殊『童子』。以身語意三門恭敬頂禮，祈求庇護，祈願時時攝受。有些人說，向一切智者、佛、菩薩和文殊童子頂禮，分別代表了對律藏、經藏和論藏的敬意。雖然以前可能有這樣的規定，但現在不一定如此，因為譯者通常會根據自己信仰的神祇以及密續和修法的內容來頂禮。 殊勝意義之真實論典 (第三部分)真實論典：如《釋量論》所說：『論義宣說者，應具攝義及詞義，並具連線與問答，如是方可作闡述。』因此，首先應說明所講內容的必要性或利益，如雲：『聽聞大義后，于受持等事，聽者生恭敬，故初說必要。』其必要之義，如《略義》所云：『彼成亦由詞義成，次第理智先後正，二者不違即成立。』如是，具備何種必要性，即此論典將闡述此等意義，此由略義而成辦。而名相、定義、同義詞、分類、語法以及通過意義的力量進行解釋等，則由詞義而成辦。通過連線前後經文，引入解釋，圓滿解釋，以及通過提問引出答案等連線方式，可以理解次第。

【English Translation】 It is called 'Explanation'. General Homage for Accomplishing Great Purposes (Second Part) General Homage: It is that virtuous individuals, before engaging in virtuous activities, pay homage to sacred realms in order to bring them to perfect completion. Here also, authors, translators, scribes, and expounders, etc., before entering into the treatises, in order to accomplish those special necessary things, pay homage to the supreme Mañjuśrī Kumārabhūta (Mañjuśrī, the Youthful). Because he is without the roughness of grasping and being grasped, etc., he is gentle; endowed with the complete glory of merit and wisdom; abiding in the immovable ground; or because he benefits sentient beings in the form of a child, he is 'Youthful'. With body, speech, and mind, I respectfully prostrate and take refuge, and pray to be always taken care of. Some say that prostrating to the All-Knowing One, the Buddha, the Bodhisattva, and Mañjuśrī Kumārabhūta, respectively represents reverence for the Vinaya Piṭaka, the Sūtra Piṭaka, and the Abhidharma Piṭaka. Although there may have been such a rule in the past, it is not necessarily so now, because translators usually pay homage according to the deity they believe in and the content of the tantras and sadhanas. The Actual Treatise Endowed with Supreme Meaning (Third Part) The Actual Treatise: As it is said in the Pramāṇavārttika (Commentary on Valid Cognition): 'Those who speak of the meaning of the sūtras should explain with the inclusion of the purpose, the meaning of the words, the connection, and the questions and answers.' Therefore, it is appropriate to first show the necessity or benefit of what is being taught, as it says: 'After hearing the great meaning of the sūtra, the listener will be respectful in taking and holding it, etc., so the necessity should be stated first.' The meaning of that necessity, as it says in the Summary of Meanings: 'That is accomplished by the meaning of the words, the order of reason, the correct sequence, and the establishment without contradiction between the two.' Thus, what kind of necessity is possessed, that is, this treatise will show only this much meaning, which is accomplished by the Summary of Meanings. And the categories, definitions, synonyms, classifications, grammar, and explanations through the power of meaning, etc., are accomplished by the meaning of the words. By connecting the preceding and following texts, introducing the explanation, completing the explanation, and connecting through asking questions and eliciting answers, the order can be understood.

---

་མི་འགལ་བར་འགྲུབ་སྟེ། ལུང་དང་རིགས་པ་དང་རང་གི་ཚིག་གསུམ་གྱི་ སྒོ་ནས་འགལ་བ་དང་ཟློས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་བཀོད་དེ། དྲང་དོན་ ངེས་དོན་དང་། སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་དད་དང་། གྲུབ་མཐའ་ ཐ་དད་དང་། བདེན་གཉིས་རྣམ་གཞག་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འགལ་པ་དང་མི་ཟློས་ 1-26 པ་དང་འབྲེལ་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གདབ་པ་ནི་རིགས་པ་སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བར་འགྲུབ་བོ། ། དེ་དག་གི་མཚམས་སྤྱོར་དང་བརྒལ་ལན་ནི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བས། འདིར་ནི་སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགོས་དོན་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དགོས་འབྲེལ། བསྡུས་དོན་ལུས་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ པ། ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཚན་གྱིས་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་དྲིས་ལན་ནོ། ། ༈ དགོས་དོན་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དགོས་འབྲེལ། དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། དགོས་འབྲེལ་བཀོད་པའི་དགོས་པ། དགོས་འབྲེལ་སོ་སོའི་ངོ་བོ། ཐ་ དད་གྲངས་ངེས་དཔྱད་པ། འགྲེལ་བའི་གཞུང་དོན་བསྟན་པའོ། ། (དང་པོ།)དགོས་པ་ལ། (མི་འཐད་པ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ན་རེ།)ཁ་ཅིག་ངག་གིས་རང་གི་བརྗོད་ བྱའི་དོན་ལ་ཚད་མའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དག་ ནི་ཐམས་ཅད་དམ། །ཡང་ན་ལས་ནི་འགའ་ཞིག་ལ། །ཇི་སྲིད་དགོས་པ་མ་བརྗོད་པར། །དེ་ སྲིད་དེ་ནི་སུ་ཡིས་ལེན། །ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཚིག་ལས་ རང་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཚད་མའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། (འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས།)ཚིག་དོན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །(ཞེས་བརྗོད་པ་)མེ་ཡིས་ཁ་ནི་འཚིག་ པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་(ཚིག་དོན་ལ་)བདག་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། བརྫུན་ཚིག་ མི་སྲིད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་ལ། གཞན་ཡང་ སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ དང་། ཚིག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མི་སྲིད་པས། ཚིག་གང་ལས་ཀྱང་ཚད་མའི་ངེས་པ་དངོས་སུ་ སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་(འཐད་པ)ནི། (རྣམ་འགྲེལ་ལས།)དེ་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་ བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་གང་ཟག་དུ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་དགོས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་། གཙོ་ཆེར་(བདེན་ གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པར།)བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་བརྩམ་པའམ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་ 1-27 པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་ཞེས་པའི་ ལོག་རྟོག་བཟློག་ནས། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་མཁས་པས་བརྩམ་པར་བྱ་བའམ་འཇུག་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསོ་བ་རིག་པའི་ བསྟན་བཅོས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་དོན་དང་།

【現代漢語翻譯】 不互相矛盾地成立，通過教證、理證和自己的言辭這三方面，駁斥矛盾、重複和不相關等辯論，以正說、不了義和不了義、一般和特殊、暫時不同、宗派不同、二諦分別等方式，回答不矛盾、不重複和相關等問題，這是前後理證不矛盾地成立。 這些的連線和辯駁將在適當的時候解釋，這裡有四個總綱： 必要性與關聯的必要關聯，概括要義的自體安立，詳細解釋詞義的支分，以名稱確定的詞語進行問答。 必要性與關聯的必要關聯。 第一部分有四個方面：陳述必要關聯的必要性，各個必要關聯的體性，不同數量的確定分析，解釋論典的要義。 （第一，）必要性方面。（不合理的是：『如果不娶年輕女子』。）有些人認為，通過語言對自己的表達內容產生量士的定解后才進入論典，所有的論典都是如此嗎？或者只是部分論典？正如廣為人知的那樣：『如果必要性沒有被說明，誰會接受它？』這樣說是不可取的，因為不可能通過語言對自己的表達內容產生量士的定解。而且，（在《讚歎超世間》中說：）『如果詞義不相同，（這樣說，）火會燒傷嘴。』正如（詞義）沒有單一的聯繫，並且會變成不可能有虛假之詞，因此也不會有由此產生的聯繫。此外，僅僅是普通人的話語會產生錯覺，難以理解特殊的人，而且不可能有非人所說的話語，因此，從任何話語中直接產生量士的定解是不合理的。這裡（合理）是，（如《釋量論》所說：）『同樣一個也不做多個。』正如依賴於多個人有多個必要性，主要是（在《二諦論》中說：）『這部論典不應該被創作或進入，因為它不具備必要性等四種條件，就像烏鴉的偵察論典一樣。』通過駁斥這種邪見，這部論典應該被智者創作或進入，因為它不具備必要性等四法，就像醫學論典一樣，這是需要理解的意義。

【English Translation】 It is established without contradiction. Through the three aspects of scripture, reasoning, and one's own words, refuting arguments such as contradiction, repetition, and irrelevance. Answering questions of non-contradiction, non-repetition, and relevance in ways such as provisional and definitive meanings, general and specific, temporary differences, sectarian differences, and the distinction of the two truths. This is how the preceding and subsequent reasonings are established without contradiction. The connections and refutations of these will be explained when the time is right. Here, there are four general topics: The necessity of arising in relation to the purpose, the establishment of the essence of the condensed meaning, the detailed explanation of the meaning of the words, and the questions and answers to the words defined by the name. The necessity of arising in relation to the purpose. The first has four aspects: stating the necessity of stating the purpose, the nature of each purpose, analyzing the certainty of different numbers, and showing the meaning of the commentary. (First,) In terms of necessity. (What is unreasonable is: 'If you don't take a young woman.') Some say that after a valid understanding arises from the words about the subject matter, one enters the treatise. Are all treatises like that? Or just some? As it is famously said, 'If the necessity is not stated, who will take it?' Saying this is unreasonable because it is impossible for a valid understanding to arise from the words about the subject matter. Moreover, (in 'Praise of the Transcendent') 'If the meaning of the words is not different, (saying that) the fire will burn the mouth.' Just as (the meaning of the words) does not have a single connection, and it would be absurd for there to be no false words, so there would be no connection arising from that. Furthermore, since confusion is seen in the words of ordinary people, and it is difficult to understand extraordinary people, and it is impossible for words not to be made by people, it is unreasonable for a valid understanding to arise directly from any words. Here (what is reasonable) is, (as in 'Commentary on Valid Cognition') 'Likewise, one does not make many.' Just as there are many necessities depending on many people, mainly (in 'Commentary on the Two Truths') 'This treatise should not be composed or entered because it does not have the four conditions such as necessity, like the treatise of the crow's reconnaissance.' By refuting this wrong view, this treatise should be composed or entered by the wise because it does not lack the four qualities such as necessity, like the treatise on medicine, which is the meaning to be understood.

---

(སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་དང་ཆོས་མཆོག)གང་ ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ངག་ལས་ དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཡོད་པ་ཤས་ཆེར་འཛིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ལ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། (བྲམ་ཟེ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་)དགོས་འབྲེལ་གྱི་སྐབས་སྔོན་དུ། བྱས་ནས་ བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པས་གཞུང་གི་བཀོད་པ་མཛེས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་། (སྡུད་འགྲེལ་ དུ།)མཁས་རྣམས་གཞུགས་པའི་ལམ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་མཁས་ པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་རྗེས་སུ་བསྐྱང་བའི་དོན་དང་། (འཇམ་གསར་) དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་ ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་ལ་དགོས་འབྲེལ་བཞི་ཡོད་པར་རྟོགས་ཤིང་། (འུ་ཡུག་པ་)དེའང་ དབང་པོ་བརྟུལ་པོས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ལ། རྣོན་པོས་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའོ། །(རྩོད་སྤང་ནི།)དེ་ལ་ཚིག་ཙམ་གྱི་ལོག་རྟོག་ཟློག་ པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཤེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ལས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རིགས་པ་བརྒྱུད་ནས་ སྐྱེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱིར་ཡང་དགོས་འབྲེལ་བཀོད་པ་ནི། དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་བཀོད་ ཀྱང་མི་འཇུག་པ་དང་། མ་བཀོད་ཀྱང་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བཀོད་ན་ འཇུག་ལ་མ་བཀོད་ན་མི་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་གི་ ལོག་རྟོག་ནི་བརྗོད་བྱ་བདེན་ལྡན་དུ་སྟོན་པའི་ངག་གིས་ཀྱང་ཟློག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་གསུམ་སྟེ། བདེན་ཚིག་ཙམ་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་བཞི། དགོས་འབྲེལ་ངག་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་འབྲེལ་བཞི། བསྟན་བཅོས་ལུས་ལ་ཡོད་པའི་དགོས་ 1-28 འབྲེལ་བཞིའོ། ། དང་པོ་ནི། དོན་དང་མཐུན་པའི་ངག་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་བྱ་ དང་། དེ་ལས་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་དགོས་པ་གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་ འགྲུབ་པ་ནི་ཉིང་དགོས་དང་། དེ་དགོས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་དགོས་པ་བདེན་ཚིག་ལས་བྱུང་བ་ ནི་འབྲེལ་བའོ། ། གཉིས་པ་ནི། དགོས་འབྲེལ་ངག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡོད་པའི་ དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བཞི་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་། ངག་འདི་ལ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཆོས་བཞི་ པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་། དེ་ལས་རྟོག་ལྡན་བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་ པ་ནི་ཉིང་དགོས་དང་། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པ་དགོས་སོགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ལས་ བྱུང་ཞིང་དེའང་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་ལས་བྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྔས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་ ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་། འདི་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ རྟོགས་ཤིང་མཁས་པ་ནི་དགོས་པ་

【現代漢語翻譯】 正如(學誠和法尊)所說：『為何要追求世間利益？因為猶豫不決也會投入其中。』因此，對於言語，大多會產生對必要等四方面的懷疑，從而進入論典的意義；(婆羅門和偉大的譯師)在必要關聯之前，創作論典，使論典的結構變得優美；(在《集論》中)『智者所行的道路不會變得不偉大。』正如遵循先前智者的道路的意義；(蔣揚·洛賽·旺波)依靠必要關聯的言語，認識到論典具有四種必要關聯；(鄔金巴)愚鈍者以信任的方式理解，聰慧者以意義轉變的懷疑方式理解等等的意義。(辯論反駁：)如果有人說，僅僅駁斥文字上的錯誤理解是不合理的，那也沒有過錯，因為由此可以通過三種方式的推理產生；一般來說，安排必要關聯，並不是說安排了必要關聯的言語也不進入，或者不安排也進入，而是針對安排了就進入，不安排就不進入的人而言。因此，那些錯誤的理解也可以通過揭示主題真實性的言語來駁斥。 (第二，)各自的本體有三種：僅僅在真實語中存在的四種必要關聯；在必要關聯的言語中存在的四種必要關聯；在論典本身中存在的四種必要關聯。 第一種是：與意義相符的言語所要表達的是主題；從中理解其意義是必要；對此，其他必要逐步實現是究竟必要；那從必要產生，且必要從真實語產生的是關聯。 第二種是：必要關聯的言語所要表達的是論典中存在的必要等四法，是主題；從這個言語中認識到論典具有這四法是必要；由此，有理解的人因對論典感興趣而進入是究竟必要；進入論典是因為認識到必要等存在，並且那也從必要關聯的言語產生的是關聯。 第三種是：以《集論》五事所要表達的是蘊等所有應知的事物和如是之義，是主題；從中如實地理解那些事物的意義併成為智者是必要。

【English Translation】 As (Lobzang and Chokyi Gyaltsen) said: 'Why pursue worldly benefits? Because even hesitation will lead to involvement.' Therefore, regarding speech, doubts often arise about the four aspects of necessity, leading to entering the meaning of the treatise; (Brahmin and great translator) before the necessity of connection, composing the treatise makes the structure of the treatise beautiful; (In the Compendium) 'The path taken by the wise will not become un-great.' Just as following the path of previous wise ones; (Jamyang Khyentse Wangpo) relying on the words of necessary connection, realizing that the treatise has four necessary connections; (Uyukpa) the dull-witted understand with trust, the clever understand with doubt about the transformation of meaning, and so on. (Debate rebuttal:) If someone says that it is unreasonable to merely refute the wrong understanding of words, then there is no fault, because it can be generated through reasoning in three ways; In general, arranging necessary connections is not to say that arranging the words of necessary connections does not lead to entry, or that not arranging leads to entry, but is aimed at people who enter if arranged and do not enter if not arranged. Therefore, those wrong understandings can also be refuted by words that reveal the truth of the subject. (Second,) each entity has three types: the four necessary connections that exist only in true words; the four necessary connections that exist in the words of necessary connection; the four necessary connections that exist in the body of the treatise itself. The first is: what is to be expressed by the words that conform to the meaning is the subject; understanding its meaning from it is the necessity; to this, other necessities are gradually achieved is the ultimate necessity; that which arises from necessity, and necessity arises from true words, is the connection. The second is: what is to be expressed by the words of necessary connection is the four dharmas such as necessity existing in the treatise, which is the subject; recognizing from this speech that the treatise has these four dharmas is the necessity; from this, those who have understanding enter with interest in the treatise is the ultimate necessity; entering the treatise is because of recognizing the existence of necessity and so on, and that also arises from the words of necessary connection is the connection. The third is: what is to be expressed by the five aggregates of the Compendium is the meaning of all knowable things such as aggregates and suchness, which is the subject; understanding the meaning of those things as they are and becoming wise is the necessity.

---

དང་། རྟོགས་པ་ལྟར་བླང་དོར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ལུང་ དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་ ཉིང་དགོས་དང་། དེ་དག་ཀྱང་མཁས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་མཁས་པའང་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་ བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། ། གསུམ་པ་ལ་ཐ་དད་བརྟག་པ་ནི། བརྗོད་བྱའི་ཁོངས་སུ་གཞན་གསུམ་ཡང་འདུ་བས་ ཐམས་ཅད་བརྗོད་བྱ་ཙམ་དུ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་གང་ལས་གང་བྱུང་བ་རྒྱུ་ འབྲས་ཀྱི་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །གྲངས་ལ་དཔྱད་པ་ནི། འགྲེལ་ཆེན་ མང་པོར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་དགོས་དང་དགོས་པའི་ 1-29 ཡང་དགོས་པ་སྟེ་ལྔར་གསུངས་པས་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པའི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི་མེད་ ཅིང་། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་བློ་ཡུལ་དུ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་གེགས་བརྗོད་བྱ་ལ་ སོགས་པ་བཞི་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་བཞི་སྐྱེ་སྲིད་པས་དེ་དག་སེལ་བ་ལ་དགོས་ འབྲེལ་གྱི་ངག་བཞིར་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། ། བཞི་པ་ལ་དྲི་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འདི་བརྩམས་ཤིང་ གཞུང་ཡི་གེར་བཀོད་ཅེ་ན། ལན་ལ་བརྗོད་བྱ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཕུང་ པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ དོན་དུ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དབྱེ་བ་དང་གྲངས་ངེས་ལ་སོགས་པ་བསམ་ པར་ནུས་ཤིང་། བསམས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་བསམ་པའི་གནས་རྣམས་སོ། །དགོས་ པ་ནི། དེ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པའོ། །ཉིང་དགོས་ནི། འདི་ལྟར་མཁས་པ་འདིས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ གཉིས་འཐོབ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕན་ཡོན་དང་། འབེལ་ བའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལུང་གི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་འཕེལ་ བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། གནས་འདི་ རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རང་རང་ གི་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བར་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར་ ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་ འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། རྣམ་པ་མང་པོར་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ལ་ ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ 1-30 འགྲོ་བའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་གོང་ནས་ གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་ར

【現代漢語翻譯】 並且，如實地取捨修行，使得聞（藏：ལུང་，梵：āgama，梵羅馬：āgama，漢語：聖教）和證（藏：རྟོགས་པ་，梵：adhigama，梵羅馬：adhigama，漢語：證悟）的功德越來越增上，最終獲得究竟的菩提，這是究竟的必要。而這些都來自於智者，智者也來自於論典，這是關聯。 第三，關於差別的考察：由於所詮釋的範疇中也包含其他三者，因此一切僅在所詮釋的層面是同一體性。如前所述，何者從何者產生，以及因果關係如何，這些都是各不相同的。關於數量的考察：在許多大疏中，將所要表達的、表達的、關聯、必要和究竟必要分為五類。因此，事物的成立在數量和順序上並非是確定的。然而，爲了消除某些人認為論典不具備所詮釋等四者的錯誤觀念，認為進入論典的障礙是『沒有所詮釋等四者』，所以才說明必要和關聯的四種說法是存在的。 第四，提問：為什麼這部《攝類學》要被創作並記錄成文字呢？回答：所詮釋的是：從應當完全瞭解的事物，即蘊、界、處等開始，爲了完全瞭解的目的。為什麼等等，能夠思考分類和數量的確定等等，以及思考是有益的處所。必要是：爲了使那些具備殊勝智慧的人獲得智者的地位而創作的。究竟必要是：像這樣，這位智者將獲得兩種利益：與憶念、證悟之法相關的利益，以及通過善辯之言確定，與聖教之法相關的利益。其中，憶念的利益是：被認為是與獲得寂止之後相順的，以及與增上勝觀相順的。與寂止相順的是：因為精通這些處所，通過沒有疑惑，能夠如所希望的那樣，以專注的方式安樂地平等安住于各自的所緣境，所以是與獲得殊勝的寂止禪定相順的。與勝觀增上相順的是：因為通過如理如實地對多種多樣的所知進行考察和分析，智慧變得殊勝，所以能夠辨別二諦之實相的勝觀越來越增上。

【English Translation】 Furthermore, by practicing adoption and rejection according to realization, the merits of scripture (Tibetan: ལུང་, Sanskrit: āgama, Romanized Sanskrit: āgama, Literal meaning: sacred teaching) and realization (Tibetan: རྟོགས་པ་, Sanskrit: adhigama, Romanized Sanskrit: adhigama, Literal meaning: realization) increase more and more, and ultimately attaining perfect enlightenment is the ultimate necessity. And these all come from the wise, and the wise also come from the treatises, which is the connection. Third, examining the differences: Because the other three are also included in the scope of what is to be expressed, everything is of the same nature only in terms of what is to be expressed. As shown before, what comes from what, and what part is cause and effect, these are indeed different. Examining the numbers: In many great commentaries, what is to be expressed, what expresses, the connection, the need, and the ultimate need are said to be five. Therefore, the established number and order of things are not fixed. However, in order to dispel the wrong notion that some people may have that there are not the four, such as what is to be expressed, which hinders entering the treatises, it is shown that there are four statements of need and connection. Fourth, the question: Why was this Compendium of All Treatises composed and written down? The answer: What is to be expressed is: starting from the objects to be fully understood, such as the aggregates, elements, and sources, for the purpose of fully understanding. Why, etc., can contemplate the distinctions and the determination of numbers, etc., and the places where contemplation is beneficial. The need is: it was composed in order to enable those with excellent wisdom to attain the status of the wise. The ultimate need is: in this way, this wise person will obtain two kinds of benefits: the benefit related to the Dharma of mindfulness and realization, and the benefit related to the Dharma of scripture, which is determined by eloquent speech. Among them, the benefit of mindfulness is: it is to be known as being in accordance with the attainment of tranquility, and in accordance with the increase of insight. What is in accordance with tranquility is: because by mastering these places, without doubt, one can comfortably and equally abide in one's own object of focus in a one-pointed manner as one wishes, so it is in accordance with obtaining the special samadhi of tranquility. What is in accordance with the increase of insight is: because through properly and thoroughly examining and analyzing the meaning of what is to be known in many ways, wisdom becomes special, so the insight that distinguishes the reality of the two truths increases more and more.

---

ྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་གནས་པ་ ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང་། །ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། ། ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འབེལ་བའི་གཏམ་གྱི་གཏན་ལ་ འབེབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གནས་འདི་རྣམས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས། གཞན་གྱིས་དྲི་བ་ དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྐལ་ པ་དང་མཐུན་པར་ལེགས་བཤད་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ ཡོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །འབྲེལ་པ་ནི། མཁས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་ བརྩམ་ཞེས་པས་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་པའི་དགོས་པ་འབྱུང་ཞིང་། མཁས་པ་ འདིས་ཕན་ཡོན་གཉིས་འཐོབ་ཅེས་པ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་ཉིང་དགོས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཁས་པའི་དགོས་པ་ལས་འབྱུང་བར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ བརྗོད་བྱ་དང་དགོས་པ་དང་ཉིང་དགོས་གསུམ་སྒྲས་དངོས་སུ་ཟིན་པར་བསྟན་ཞིང་། འབྲེལ་ བ་ནི་དེ་དག་གི་ཤུགས་ལས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བར་ཡང་ལུས་རྣམ་གཞག་ གིས་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པས། གཞན་གསུམ་ཤུགས་ ལ་བསྟན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། ། ༈ བསྡུས་དོན་ལུས་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ། ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྡོམ་གྱི་དགོས་པ། སྡོམ་གྱི་ངེས་ཚིག ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ། ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བ། གྲངས་སོགས་དཔྱད་པའོ། ། (དང་པོ།)དགོས་པ་ནི། འཆད་པ་པོས་བསྟན་བཅོས་མ་འཛིངས་པར་བཤད་སླ་བ་དང་། ཉན་པ་པོས་ཀྱང་། རྗོད་བྱེད་ཉུང་ངུས་དོན་གྱི་སྤྱི་རྟོགས་པས་གཟུང་སླ་བ་དང་། ཡན་ལག་ རྒྱས་བཤད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་སྤོང་བ་དང་། མཁས་པ་སྔ་མའི་སྲོལ་བསྐྱང་ 1-31 ཞིང་གཞུང་གི་བཀོད་པ་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞུང་འདིར་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ ཙམ་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་པས། དེ་དག་དོན་གཉེར་གྱི་རྟོག་ལྡན་ བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)ངེས་ཚིག་ལ། སྡོམ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཨུད་དཱ་ན་མ་ཨུད་དྷྲི་ཏྱ་ཕྱུང་ནས། དཱ་ན་སྟེར་ བ་ཞེས་པར་ཡི་གེ་བསྣན་ཏེ་བཤད་ན། དོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱུང་ནས་སློབ་མའི་བློ་ ཡུལ་དུ་སྟེར་བར་བྱེད་བས་ན་སྡོམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞུང་འདི་ཉིད་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དུ་ཞིག་ གིས་བསྡུས་པ་སྟོན་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ནི། དུ་ཞེས་དྲིས་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལན་དུ་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་གྱི་ལན་དུ་ཡང་དབྱེ་བ་དེ་ རྣམས་སོ་སོར་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཉེར་ལེན་ནི་གྲངས་ངེས་པའི་ཆོས་གསུམ་གྱི་ ནང་ནས་ཁྱད་པར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ

【現代漢語翻譯】 隨後是一致的。正如《莊嚴經飾論》所說：『依靠正確的住處，爲了使心安住於心，爲了分別諸法，即是止和觀。』就像這樣。總結性話語的確定利益是：精通這些住處，因為具有能夠預言他人所有問題的能力而獲得無畏，根據根器而展示善說，從而使所化成熟等等，可以期待獲得圓滿的利益。關係是：『爲了智者而造論』，因此依靠論典而產生智者的必要，並且這位智者獲得兩種利益，這表明與教證和證悟之法相關的圓滿必要，是從智者的必要中產生的。因此，主題、必要和究竟必要這三者被文字直接表明，而關係則是從這些的含義中清楚地表明。在根本頌中，也通過身體的分類來簡要地直接表明所有主題，因此也應理解為其他三者是隱含地表明的。 總義：身體的分類 身體的分類有五種：總攝的必要、總攝的詞義、身體的體性、身體的分類、數量等的考察。 （第一）必要是：對於講者來說，容易不混淆地講解論典；對於聽者來說，也容易通過少量的言辭來理解意義的概要；避免對詳細解釋的增損；保持古代智者的傳統，使論典的結構美觀；以及通過簡要地表明這部論典將要講解多少種意義的類別，從而使那些有求知慾的人樂於進入論典等等。 （第二）詞義方面，『總攝』這個詞，是從『烏達那瑪』（藏文，梵文天城體：उद्दानमा，梵文羅馬擬音：uddānamā，漢語字面意思：總結）中取出『烏達』（藏文，梵文天城體：उद्，梵文羅馬擬音：ud，漢語字面意思：取出），然後加上『達那』（藏文，梵文天城體：दान，梵文羅馬擬音：dāna，漢語字面意思：給予），來解釋的。因此，從廣大的意義集合中取出，給予學生的智慧範圍，因此稱為『總攝』，表明這部論典以多少種方式總結了意義。 （第三）體性方面，如果問『多少』，那麼與此相關聯的回答是，對所知蘊、界、處等的共同分類；如果問『為什麼』，那麼回答是，那些分類各自數量確定的理由；近取因是，在數量確定的三種法中，特別是具有煩惱的。

【English Translation】 Subsequently, it is consistent. As stated in the Ornament of Realization: 'Relying on the correct dwelling, in order to settle the mind on the mind, and in order to distinguish the dharmas, are calm abiding and insight.' Like that. The benefits of establishing definitive statements are: becoming skilled in these abodes, obtaining fearlessness from having the power to predict all questions asked by others, teaching the good doctrine in accordance with the capacity, thereby ripening the disciples, and so forth, one can expect to obtain abundant benefits. The connection is: 'Composing treatises for the sake of the wise,' therefore, relying on the treatises, the need of the wise arises, and this wise one obtains two benefits, which shows that the complete necessity related to the Dharma of scripture and realization arises from the need of the wise. Thus, the subject matter, purpose, and ultimate purpose are directly shown by the words, while the connection is clearly shown from the implication of those. In the root text, all the subject matter is directly shown in brief by the classification of the body, so it should also be understood that the other three are shown implicitly. Summary: Classification of the Body The classification of the body has five aspects: the necessity of the summary, the etymology of the summary, the nature of the body, the divisions of the body, and the examination of numbers, etc. (First) The necessity is: for the expounder, it is easy to explain the treatise without confusion; for the listener, it is also easy to grasp the general meaning with few words; avoiding adding or subtracting from the detailed explanation; maintaining the tradition of the ancient wise ones, making the structure of the treatise beautiful; and by briefly showing how many categories of meaning will be explained in this treatise, those with a desire for knowledge will be delighted to enter the treatise, and so forth. (Second) Regarding the etymology, the word 'summary' (sdom) is explained by taking 'ud' (藏文，梵文天城體：उद्，梵文羅馬擬音：ud，漢語字面意思：taking out) from 'uddānamā' (藏文，梵文天城體：उद्दानमा，梵文羅馬擬音：uddānamā，漢語字面意思：summary) and adding 'dāna' (藏文，梵文天城體：दान，梵文羅馬擬音：dāna，漢語字面意思：giving). Therefore, taking it out from the vast collection of meanings and giving it to the scope of the student's mind, it is called 'summary', showing in how many ways this treatise summarizes the meaning. (Third) Regarding the nature, if asked 'how many', the answer related to this is the common classification of the aggregates, elements, and sources of knowledge; if asked 'why', the answer is the reasons for the definite number of those classifications respectively; the proximate cause is, among the three dharmas with a definite number, especially those with defilements.

---

་ངོས་འཛིན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་ནི་མཚན་ཉིད་བཀོད་ པའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་འདི་ཙམ་དུ་ངེས་སོ་ཞེས་ནང་ཚན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་ པས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། གོ་རིམ་ནི་རྣམ་གཞག་བྱས་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་སྔ་ མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མ་རིམ་པ་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དོན་ནི་རིམ་པར་བསྟན་པའི་ཕུང་ པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་སྒྲའི་དོན་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བཤད་པ་དང་། དཔེ་ནི་སྔར་བཤད་ པའི་དོན་དེ་དག་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཚོན་པའི་ཚུལ་དང་། དབྱེ་བ་ནི་དཔེས་མཚོན་ ཏེ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག ཆོས་ཅན་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་ཚད་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས། ཆོས་ ཉིད་བདག་མེད་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། གཞན་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ ནི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསལ་བར་འཆད་པས། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་བསྡུས་པ་ 1-32 ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེའི་དང་པོ་བསྡུས་ པ་ནི། རྣམ་དབྱེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་རྣམས་སྡུད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་ཕན་ཚུན་འདུ་བའི་ཚུལ་དང་། མཚུངས་ལྡན་ནི་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་ དེ་རྣམས་གྲོགས་དང་གྲོགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དང་། ལྡན་པ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ ཆོས་དེ་དག་ས་བོན་དང་དབང་དང་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་གནས་ སྐབས་གསལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཡང་དེ་རྣམས་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཏན་ལ་འབེབས་ པ་ནི། བཞི་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལའང་བཞིར་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་བརྗོད་བྱ་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་ངེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བས་ན་ བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་སྡེ་ སྣོད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཐོབ་པ་པོའི་གང་ ཟག་དང་འཐོབ་བྱའི་མངོན་རྟོགས་དང་མངོན་རྟོགས་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་ལས་ནི་ཕན་ཚུན་འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་ པ་འབྱུང་བས། དེའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་འབེལ་གཏམ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་ བྱེད་མཐའ་དག་བསྡུས་ནས་སྟོན་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྡོམ་གཉིས་ལས། འདིར་ནི་སྤྱིའི་ སྡོམ་(འོག་གི་སྡོམ་ཚན་རེ་རེའི་ཚིག་རྣམས་བསྡུས་པ་སྤྱི་སྡོམ་

【現代漢語翻譯】 認識是指對這三種法（chos gsum po）各自的自性進行確定的行為；定義是指對所定義的這些事物，確定其範圍，並通過詳細闡述其內在分類和本質來加以確定；順序是指說明這三種法前後相繼的理由；意義是指用確定的詞語來解釋所依次展示的蘊（phung po）等詞語的含義；比喻是指用比喻來象徵先前所說的那些事物顯現而無自性的方式；分類是指通過比喻來象徵，對簡要指示的事物，以無量的方式進行分類，從而逐漸進入法性無我的方法；此外，阿毗達磨（chos mngon pa）是對所知事物反覆清晰地闡述，因此，這三種法可以從總攝（bsdus pa）等四種方式來理解。 首先，總攝是指通過各種方式，將詳細闡述的分類進行歸納，使其相互融合；相應是指將總攝后展示的三種法轉化為友伴和具有友伴的關係；具有是指通過種子、能力和顯現的方式，使相應之法在增減的狀態中清晰地展示出來。因此，這十二種法是對所有定義的總結。 此外，也可以通過其他方式來確定這些法。第四種是決定的分類，也可以分為四種來理解。也就是，從所說之四聖諦（'phags pa'i bden pa bzhi）出發進行確定，從而產生決定的智慧，因此稱為諦決定（bden pa rnam par nges pa）；同樣，確定十二部經（chos gsung rab yan lag bcu gnyis）和三藏（sde snod gsum）等，稱為法決定（chos rnam par nges pa）；確定獲得者的人（gang zag）、所獲得的證悟（mngon rtogs）以及證悟所包含的特殊功德等，稱為獲得決定（thob pa rnam par nges pa）；如此，通過對甚深和廣大的教法進行理解，從而通過相互關聯的言論來進行確定，因此，清晰地展示其方式的關聯之語是決定的分類。因此，通過這十六種意義，阿毗達磨的所說和能說都得到了總結，因此，從總相和別相兩個方面進行歸納，這裡是總相的歸納（將下面每個歸納項的詞語進行總結的總歸納）。

【English Translation】 Recognition is the act of definitely ascertaining the individual self-nature of these three dharmas (chos gsum po); definition is the act of determining the scope of the defined objects, clarifying their inherent classifications and essence; order is the reason for demonstrating the sequential progression of these three dharmas; meaning is the explanation of the meaning of terms such as aggregates (phung po) by using definitive words; metaphor is the way of symbolizing the appearance of the previously mentioned things as being without self-nature; classification is the method of gradually entering into the selflessness of dharmata by symbolizing through metaphors, classifying the briefly indicated things in limitless ways; furthermore, Abhidharma (chos mngon pa) is the repeated and clear exposition of knowable things, therefore, these three dharmas can be understood from four aspects such as compilation (bsdus pa). Firstly, compilation is the way of summarizing the detailed classifications through various methods, allowing them to merge with each other; correspondence is the way of transforming the three dharmas shown after compilation into companions and having a companion relationship; possession is the clear demonstration of the state of increase and decrease of the corresponding dharmas through the means of seeds, abilities, and manifestations. Therefore, these twelve dharmas are a summary of all definitions. Furthermore, these dharmas can also be determined by other means. The fourth is the classification of determination, which can also be understood as being divided into four. That is, the wisdom of determination arises from determining based on the Four Noble Truths ('phags pa'i bden pa bzhi), therefore it is called Truth Determination (bden pa rnam par nges pa); similarly, determining the twelve divisions of scripture (chos gsung rab yan lag bcu gnyis) and the three baskets (sde snod gsum), etc., is called Dharma Determination (chos rnam par nges pa); determining the person who obtains (gang zag), the attainment to be obtained (mngon rtogs), and the special qualities included in the attainment, etc., is called Attainment Determination (thob pa rnam par nges pa); thus, by understanding the profound and vast teachings, determination arises from mutually related speech, therefore, the related speech that clearly shows its manner is the classification of determination. Therefore, through these sixteen meanings, all that is said and can be said in the Abhidharma is summarized, therefore, from the two aspects of general and specific summaries, here is the general summary (a general summary of the words of each of the following summary items).

---

དང་། དོན་སྣ་རེ་རེའི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་སྡོམ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་སྣ་བསྡུས་པ་བར་སྡོམ་)མམ་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། (བཞི་པ།)དབྱེ་བ་ནི། རིགས་ཐིགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་གཉིས་ 1-33 ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟར་རྗོད་བྱེད་སྒྲའི་ལུས་དང་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་ལུས་གཉིས་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ལུས་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ཡིན་ཞིང་། དོན་གྱི་ལུས་ ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་དོན་གསལ་ བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེའང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སམ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སམ། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། ། ལྔ་པ་ནི། བརྗོད་འདོད་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། །ཞེས་པ་ལྟར་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་ ཕལ་ཆེར་བརྗོད་འདོད་ཙམ་གྱིས་གཞག་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་མང་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ནི་དགོས་པ་ཆུང་བས་རེ་ཞིག་བཞག་ལ། འདིར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བསྡུས་ནས་དོན་འདི་སྙེད་ཅིག་ གོ་རིམ་འདི་ལྟ་བུས་གསུང་བར་བཞེད་དེ་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཚིག་དོན་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། རྣམ་པར་ངེས་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཡན་ལག་རྒྱས་ པར་བཤད་པའོ། ། ༈ མཚན་ཉིད་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ནི། བཅོས་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བརྩམས་ ཏེ་དོན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པ། ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བརྩམས་ནས་དོན་ བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པ་སྟེ། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ། གྲངས་ངེས་བསྟན་པ། ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། དེའི་ རྣམ་གཞག གོ་རིམ་ངེས་ཚུལ། སྒྲ་དོན་བསྟན་པ། དཔེ་དང་སྦྱར་བ། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པ། མཚུངས་པར་ལྡན་ཚུལ། ལྡན་པ་བཤད་པའོ། ། ༈ ངོ་བོའི་དབྱེ་བ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དྲི་བ་ནི། (མཛོད་ལས།)ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་རྣམས། །གང་ 1-34 ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སྲིད་མཚོ་ འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །དེ་བས་དེ་རྒྱུར་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁོར་ བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའི་ཤེས་རབ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་། (མཛོད་འགྲེལ་ལས།)ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་ སློབ་མས་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མ

【現代漢語翻譯】 此外，將每個主題的詞語縮略為摘要，並將兩者之間的詞語縮略為中間摘要，這被稱為形式的安排。 （四）分類：如《理滴論》的解釋中所說：『表達的形式有兩種，即聲音和意義。』因此，有表達聲音的形式和表達意義的形式兩種。聲音的形式是揭示十六種意義的詩句；意義的形式是清晰地揭示極其廣闊的論藏所表達的從色蘊到一切智的意義。這也包括世俗諦和勝義諦兩種，或者輪迴和涅槃兩種，或者基礎、道路和結果三種。 第五，如『表達意圖是確定的原因』所說，數字和順序的確定大多是僅憑表達意圖而設定的。因此，對於那些過多地談論這些原因的人，因為必要性很小，所以暫時擱置。在這裡，聖者爲了使被教化者生起智慧，而總結了知識領域的主要內容，並認為應該以這樣的順序講述這些意義，從而進行了教導。 詳細解釋詞語的意義： 詳細解釋分為兩部分： 從定義中收集的詳細解釋，以及從確定中收集的詳細解釋。 從定義中收集的詳細解釋： 首先，如世尊所說：『應精通蘊、界、處。』因此，從知識的對象——蘊、界、處開始，用十二個方面來解釋。從知識的對象——蘊、界、處開始，用十二個方面來解釋： 本質的分類、數量的確定、獲取的方式、各自的定義、它們的安排、順序的確定、聲音和意義的揭示、與例子的結合、形式的詳細分類、總結的方式、相似之處、存在的方式。 本質的分類： 第一部分分為兩個小節： 提問：（如《俱舍論》所說）『如果沒有對諸法進行徹底的區分，就沒有方法來平息煩惱。由於煩惱，眾生在這輪迴的苦海中漂流。因此，爲了這個原因，導師宣說了它。』因此，爲了通過消除輪迴的根源——煩惱而獲得解脫，需要徹底區分諸法的智慧。而且，（如《俱舍論釋》所說）『如果沒有對法的闡述，弟子們就無法徹底區分諸法。』

【English Translation】 Furthermore, summarizing the words of each topic is a summary, and summarizing the words in between the two is an intermediate summary, which is called the arrangement of forms. (Four) Classification: As stated in the commentary on the 'Essence of Reasoning': 'The form of expression is twofold, namely sound and meaning.' Therefore, there are two forms: the form of expressing sound and the form of expressing meaning. The form of sound is the verses that reveal the sixteen meanings; the form of meaning is the clear revelation of the meaning of the extremely vast Abhidharma Pitaka, from form to omniscience. This also includes the two truths of conventional and ultimate, or the two of samsara and nirvana, or the three of base, path, and fruit. Fifth, as stated in 'The intention to express is the definite cause,' the determination of number and order is mostly established solely by the intention to express. Therefore, those who speak excessively about these reasons are temporarily set aside because the necessity is small. Here, the Blessed One, in order to generate wisdom in those to be tamed, summarized the main points of the objects of knowledge and intended to teach these meanings in this order, thus he taught. Detailed explanation of the meaning of the words: The detailed explanation is divided into two parts: The detailed explanation collected from the definitions, and the detailed explanation collected from the determinations. Detailed explanation collected from the definitions: First, as the Blessed One said: 'One should be skilled in the skandhas, dhatus, and ayatanas.' Therefore, starting from the objects of knowledge—skandhas, dhatus, and ayatanas—explain with twelve aspects. Starting from the objects of knowledge—skandhas, dhatus, and ayatanas—explain with twelve aspects: Classification of essence, determination of number, manner of obtaining, individual definitions, their arrangement, determination of order, revelation of sound and meaning, combination with examples, detailed classification of forms, manner of summarizing, similarities, manner of existence. Classification of essence: The first part is divided into two subsections: Question: (As stated in the 'Abhidharma-kosa') 'Without thoroughly distinguishing the dharmas, there is no method to pacify the afflictions. Due to the afflictions, beings wander in this ocean of samsara. Therefore, for this reason, the teacher proclaimed it.' Therefore, in order to attain liberation by eliminating the root of samsara—afflictions—wisdom that thoroughly distinguishes the dharmas is needed. Moreover, (as stated in the 'Abhidharma-kosa Commentary') 'Without the exposition of Abhidharma, disciples cannot thoroughly distinguish the dharmas.'

---

ི་ནུས་ཞེས་པ་ལྟར་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་རག་ལས་པས། དེའི་བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། ཁམས་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་པའོ། །ལན་ལ་དབྱེ་བ་དངོས་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པའོ། ། ༈ དབྱེ་བ་དངོས། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། ༈ ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ། (དང་པོ་)ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ་ལ་བཞི་སྟེ། དབྱེ་གཞི། དབྱེ་གྲངས། ངོ་ བོ། བརྗོད་ཚུལ་ལོ། ། (དང་པོ།)གཞི་ནི། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེ་བར། དུ་མ་སྤུངས་ པའི་ཆ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། (གཉིས་པ།)གྲངས་ནི། ལྔ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་མདོར་བསྟེན་ནས། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ནི། གཞིག་ ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ན་ཕུང་པོ་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་བཤད་པ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བདག་ ཉིད་ཅན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུས་ཏེ་ཤེས་བར་བྱེད་པས་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། ། (བཞི་པ།)བརྗོད་ཚུལ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས། དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ དབྱེ་རྣམས་སོ་ཞེས་པས་སྒྲའི་རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་དོན་ཙམ་སྟོན་ པ(སངས་རྒྱས)། གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ(སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད)། གསུམ་པ་བྱེད་པ་པོ(སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ 1-35 བདུད་བཏུལ)། བཞི་པ་དགོས་ཆེད(སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ལམ་བསྒོམ)། ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས(སངས་རྒྱས་ ལས་ཆོས་འབྱུང་)། དྲུག་པ་འབྲེལ་བ(སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས)། བདུན་པ་གནས་གཞི(མཉན་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ བཞུགས)། བརྒྱད་པ་བོད་པའོ(ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ)། དེ་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་གཅིག་ཚིག(སངས་ རྒྱས)། དང་གཉིས་ཚིག་(སངས་རྒྱས་དག་)དང་མང་ཚིག་(སངས་རྒྱས་རྣམས་)གིས་དབྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ བཞིར་ཡང་འགྱུར་ལ། ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་ན་དེ་དག་ཡོད་པ་དང་། བསྡུས་ནས་མེད་ཀྱང་དོན་ གྱིས་གོ་བ་ལ་ནི་ཚིག་སྡུད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། འདིར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྐད་དོད་རཱུ་པ་སྐནྡྷ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་ཡོད་པ་རྣམས་གང་གི་བསྡུ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། བྱེ་བཤད་དུ། འདི་ནི་དྲུག་པའི་ཚིག་སྡུད་དོ་ཞེས་བཤད་པས། ལྷས་བྱིན་དང་འབྲེལ་བའི་ཞང་ པོ་ལ་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཞང་པོ་ཞེས་པ་ལྟར། གཟུགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། དྲུག་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས། གཞི་མཐུན་པའི་བསྡུ་ བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ཨུཏྤལ་ཡིན་ལ་སྔོན་པོའང་ཡིན་པ་ལ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱང

【現代漢語翻譯】 正如『能力』一詞依賴於論藏一樣，那麼，它所表達的蘊有多少個？界有多少個？處有多少個？ 回答分為兩種：真實的分類和最終的確定。 真實分類： 首先分為三部分： 蘊的分類： （第一）蘊的分類有四種：分類的基礎、分類的數量、本體、表達方式。 （第一）基礎：不區分有漏無漏等差別，對於眾多聚集的部分，稱為『蘊』。 （第二）數量：只有五種，簡要地說明。 （第三）本體：因為可以被破壞和摧毀，所以是色，聚集了它的所有差別，所以是蘊。同樣，所有的蘊的解釋都可以這樣應用：感受的自性是受蘊；聚集而知是想蘊；心明顯地造作是行蘊；能識別對境是識蘊。 （第四）表達方式：根據語法論，爲了區分意義，有八種格，第一格表示單純的意義（佛）；第二格表示所作（供養佛）；第三格表示作者（佛降伏了魔）；第四格表示目的（爲了獲得佛果而修道）；第五格表示來源（法從佛陀而來）；第六格表示關係（佛子）；第七格表示處所（佛住在舍衛城）；第八格表示呼喚（如：頂禮佛陀）。這些各自可以分為單數詞（佛）、雙數詞（諸佛）和複數詞（佛陀們），這樣就變成了二十四種。詞語前後之間有這些，或者省略但意義可以理解的，稱為詞語的省略。這裡，『色蘊』等詞語，梵文是Rūpa skandha（ रूप स्कन्ध，rupa skandha，色 蘊）等，如果想知道這些是什麼的省略，根據分別論，這是第六格的詞語省略。就像『天授的舅舅』稱為『天授之舅』一樣，與色相關的蘊稱為『色蘊』等。第六格是表示關係的省略。如耶謝西寧所說，是同基的省略。就像『既是青蓮又是青色』，稱為『青蓮』一樣。色也……

【English Translation】 Just as the term 'ability' depends on the Abhidhamma Pitaka, how many aggregates does it express? How many elements? How many sources? The answer is divided into two: the actual classification and the final determination. Actual classification: First, into three parts: Classification of aggregates: (First) There are four types of aggregate classification: the basis of classification, the number of classifications, the essence, and the mode of expression. (First) Basis: Without distinguishing between defiled and undefiled, etc., the aggregates are referred to as the collection of many parts. (Second) Number: Only five, briefly stated. (Third) Essence: Because it can be destroyed and broken down, it is form (rupa), and because all its distinctions are gathered together, it is an aggregate (skandha). Similarly, all explanations of aggregates can be applied in this way: the nature of experiencing is the aggregate of feeling (vedana skandha); gathering and knowing is the aggregate of perception (samjna skandha); the mind manifestly constructs is the aggregate of mental formations (samskara skandha); and the ability to distinguish objects is the aggregate of consciousness (vijnana skandha). (Fourth) Mode of expression: According to grammar, there are eight cases to distinguish meanings. The first case expresses the mere meaning (Buddha); the second case expresses the object of action (offering to the Buddha); the third case expresses the agent (the Buddha subdued Mara); the fourth case expresses the purpose (meditating on the path to attain Buddhahood); the fifth case expresses the source (the Dharma arises from the Buddha); the sixth case expresses the relationship (son of the Buddha); the seventh case expresses the location (the Buddha resides in Jetavana); the eighth case expresses the vocative (such as: 'Homage to the Buddha'). Each of these can be divided into singular (Buddha), dual (Buddhas), and plural (Buddhas), resulting in twenty-four types. When these are present between the preceding and following words, or omitted but the meaning is understood, it is called a compound word. Here, if one wonders what the abbreviation of terms like 'aggregate of form' is, the Sanskrit is Rūpa skandha (रूप स्कन्ध, rupa skandha, aggregate of form), etc. According to the Abhidharma, this is a compound of the sixth case. Just as 'the maternal uncle of Devadatta' is called 'Devadatta's uncle', similarly, the aggregate related to form is abbreviated as 'aggregate of form', etc. The sixth case is the abbreviation indicating relationship. As Yeshe Shenyen said, it is an abbreviation of the same basis. Just as 'both a blue lotus and blue in color' is called 'blue lotus', form also...

---

་ཡིན་ལ་ཕུང་པོའང་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་ རིགས་པར་བྱའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ། (གཉིས་པ།)ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)དབྱེ་གཞི་ནི། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་ ཆ་ནས་ཁམས་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་གྲངས་ནི། བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་ ངེས་པ་བཟུང་ནས། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ནི། མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་སྤྱོད་ པས་ན་མིག་སྟེ་བྱེད་པ་མེད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའམ། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའམ། ས་བོན་འཛིན་པས་ན་ཁམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་ཀྱི་བཤད་པ་ཀུན་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཡུལ་ 1-36 དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་བརྟག་ཏུ་རུང་བ་དང་། གནོད་པ་བྱར་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ དང་། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། འདི་ལ་གྲགས་པ་རྣམས་དམིགས་པས་ན་རྣ་བའི་ཁམས་དང་། བརྗོད་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་སམ། འདི་ལ་སྨྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གནས་པས་ན་སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་རིག་པས་ན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དྲི་རྣམས་སྣོམ་ པས་ན་སྣའི་ཁམས་དང་། རྫི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུག་པས་ན་དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣ་ལ་བརྟེན་ ནས་དྲི་རིག་པས་ན་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། བཀྲེས་པས་ཉམ་ཆུང་བ་སེལ་པ་ དང་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་འདྲིས་ཏེ་འབོད་པར་བྱེད་པས་ན་ལྕེའི་ཁམས་དང་། མྱང་བར་བྱ་ བའམ། ནད་རྣམས་བསྡུས་པས་ན་རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་རིག་པས་ན་ལྕེའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དབང་པོ་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱ་བས་ན་རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱ་རིག་ པས་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་ ཤིང་བསྲུངས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་སོགས་གཟུང་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །(ངེས་ཚིག་ནི། དེ་རྣམས་སའི་ དངོས་གཞིར་གསུངས་སོ། །) ༈ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབྱེ་བ། (གསུམ་པ།)སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)དབྱེ་གཞི་ནི། ཉེར་སྤྱོད་རྣམ་ཤེས་ སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི། (གཉིས་པ།)གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། (གསུམ་པ།)གསལ་བའི་ངོ་བོ་ནི། རྟེན་གྱི་ ཆ་ནས་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དམིགས་པའི་ཆ་ནས་མིག་ཤེས་ 1-37 སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ད

【現代漢語翻譯】 既然蘊也是聚合，因此將詞語組合爲『色蘊』等。同樣，對於界和處等也應作類似理解。 界的分類 （第二，）界的分類有三：（第一，）分類的基礎是：從執持近用的角度來說，諸界是。（第二，）分類的數量是：確定為十八界。（第三，）本體是：直到『不僅』為止，觀察和使用諸色，因此是眼，沒有作用，但能執持自性，或執持近用，或執持種子，因此是界。同樣，所有的界的解釋都可以這樣應用，對於那個和那個可以靠近觀察，可以造成損害，因此是色界。依靠眼根來識別色的本體，因此是眼識界。因為以這些顯現為目標，所以是耳界。因為像說話一樣進入，或者因為各種言語存在於此，所以是聲界。依靠耳來識別聲音，因此是耳識界。因為嗅各種氣味，所以是鼻界。因為朝向一方行走和流動，所以是香界。依靠鼻來識別氣味，因此是鼻識界。因為通過食用來消除飢餓，並且混合各種言語來呼喚，所以是舌界。因為可以品嚐，或者因為聚集各種疾病，所以是味界。依靠舌來識別味道，因此是舌識界。因為跟隨所有感官，所以是身界。因為身體可以觸控，所以是觸界。依靠身體來識別觸覺，因此是身識界。因為長期以來被孩子們修飾和守護，並且執著於我與我的等等，所以是意界。因為僅僅執著于意的對象，所以是法界。依靠意根來識別法的本體，因此是意識界。（定義是：這些被說成是地的真實基礎。） 處的分類 （第三，）處的分類有三：（第一，）分類的基礎是：作為近用和識產生的門戶的處是。（第二，）數量的分類只有十二處。（第三，）清晰的本體是：從所依的角度來說，作為眼識產生的門戶的是眼處。從所緣的角度來說，作為眼識產生的門戶的是色處。

【English Translation】 Since aggregates are also collections, the term 'form aggregate' is constructed by combining words in this way. Similarly, the same principle should be applied to realms and sources, etc. Classification of Realms (dhātu) (Secondly,) the classification of realms has three aspects: (Firstly,) the basis of classification is: From the perspective of apprehending what is near and useful, the realms are. (Secondly,) the number of classifications is: definitely eighteen. (Thirdly,) the essence is: up to 'not only,' observing and utilizing forms, hence it is the eye, without action, but holding its own characteristic, or holding what is near and useful, or holding the seed, hence it is a realm. Similarly, all explanations of realms can be applied in this way, being suitable for close examination and capable of causing harm to that and that, hence it is the form realm. Relying on the eye faculty to discern the essence of forms, hence it is the eye consciousness realm. Because these appearances are the object, it is the ear realm. Because it enters like speech, or because various languages reside here, it is the sound realm. Relying on the ear to discern sounds, hence it is the ear consciousness realm. Because it smells various odors, it is the nose realm. Because it goes and runs in a certain direction, it is the odor realm. Relying on the nose to discern odors, hence it is the nose consciousness realm. Because it alleviates weakness from hunger and mixes various languages to call out, it is the tongue realm. Because it can be tasted, or because it gathers various diseases, it is the taste realm. Relying on the tongue to discern tastes, hence it is the tongue consciousness realm. Because it follows all the senses, it is the body realm. Because the body can touch, it is the touch realm. Relying on the body to discern touch, hence it is the body consciousness realm. Because it has long been adorned and protected by children, and clings to 'I' and 'mine,' etc., it is the mind realm. Because it clings only to the object of the mind, it is the dharma realm. Relying on the mind faculty to discern the essence of dharmas, hence it is the mind consciousness realm. (The definition is: These are said to be the actual basis of the earth.) Classification of Sources (āyatana) (Thirdly,) the classification of sources has three aspects: (Firstly,) the basis of classification is: The sources that serve as gateways for the arising of near use and consciousness are. (Secondly,) the classification of numbers is only twelve sources. (Thirdly,) the clear essence is: From the aspect of the basis, the eye source is what serves as the gateway for the arising of eye consciousness. From the aspect of the object, the form source is what serves as the gateway for the arising of eye consciousness.

---

ེ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་ཆ་ནས་ རང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། སྣའི་ སྐྱེ་མཆེད་དང་། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རོའི་སྐྱེད་མཆེད་དང་། ལུས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དང་། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འབྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ནས་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ སྒོ་འབྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་བཅུ་ཆར་གཟུགས་ཡིན་ཡང་མིག་གི་ ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཞེས་པ་དང་། བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་རྣམས་ལ་མིང་སོ་སོར་བཏགས་ པས་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལ་གོ་བའི་དོན་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྔ་མ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ གི་དོན་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མང་པོ་འདུས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཛོད་ལས། བྱེ་བྲག་ དོན་དང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། །ཆོས་མང་བ་དང་མཆོག་བསྡུས་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་། །གཅིག་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ གཏན་ལ་དབབ་པ། (གཉིས་པ།)གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་རྫས་ ཡོད་དང་། བཏགས་ཡོད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཞིར། །ཡིད་འདོད་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་མཐོང་སྟེ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་ལ་ སོགས་པའི་ལམ། །བཤད་པས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས་རིག་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་(སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི། གཙོ་བོ་སེམས་ ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། གནས་སྐབས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི། ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་)དང་ 1-38 ཡང་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་ལ། (དང་པོ།)བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ(དང་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ)འི་ལུགས་ཀྱིས། གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་ པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་རྡུལ་ཕྲན་དང་རགས་པ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲན་ནི་(རགས་ པ་རྩོམ་པ་ན།)དབུས་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་དྲུག་གི་རྡུལ་གྱིས་བསྐོར་ཡང་བར་དང་བཅས་པ་ཆ་ཤས་ མེད་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། ཕྱི་རོལ་དོན་སྒྲུབ་ལས། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་དག ། འགའ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཙམ་དུ། །བརྗོད་པར་ཟད་དེ་རྡུལ་དེ་ཡང་། །ཆ་ཤས་བཅས་པའི་ བདག་ཉིད་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རགས་པའང་རྡུལ་ཕྲན་དེ་རྣམས་འཛི

【現代漢語翻譯】 就像那樣，從所依和所緣的角度來看，各自的識產生之門是耳處、聲處、鼻處、香處、舌處、味處、身處、觸處。與此相同，作為無間緣，開啟意識產生之門的是意處；作為所緣緣，開啟意識產生之門的是法處。這其中的前十個處都是色法，但為什麼只有眼所對境才稱為『色』，而十二個處都是法，卻只有意所對境才稱為『法』呢？因為其他的處都有各自的名稱，表示各自不同的含義；而且有指示性、有障礙性的事物是色的主要特徵。因此，只有眼所對境才稱為『色』。如同前面所說，因為有各自不同的含義，而且包含受等多種法，也包括了法的極致——涅槃。因此，只有意所對境才稱為『法』。《俱舍論》中說：『因其別義及主故，法多及攝勝義故，一者說為色處，一者說為名為法。』就是這個意思。 （第二，）抉擇：那麼，所分別開示的這三十五個法，哪些是實有，哪些是假有呢？《集學論》中說：『佛法有四種，隨欲而現見，分別說者等，以說而成立。』因此，應當遵循四宗的觀點來理解。並且結合五基（顯現的色基、主要的心的基、伴隨心生起的基、狀態相應的非相應行基、法性的無為法基）來講解。 （第一，）分別說者（和經部宗、唯識宗）的觀點：色所包含的都是地、水、火、風四大種和四大種所造的微塵和粗大的事物。微塵（在組成粗大的事物時），中央的微塵被六個方向的微塵包圍，雖然有間隔，但沒有部分，是實有的。正如《外境成立論》中所說：『從不同方向來的許多，僅僅是說圍繞著某個，那個微塵也不是，具有部分之自性。』粗大的事物也是由這些微塵聚集而成。

【English Translation】 Likewise, from the perspective of support and object, the doors through which individual consciousnesses arise are the ear base, sound base, nose base, smell base, tongue base, taste base, body base, and touch base. Similarly, as an immediately preceding condition, the door that opens for the arising of mind consciousness is the mind base; as an objective condition, the door that opens for the arising of mind consciousness is the dharma base. Among these, the first ten bases are all form, but why is it that only the object of the eye is called 'form,' while all twelve are dharma, yet only the object of the mind is called 'dharma'? Because the others have their own names, indicating their distinct meanings; and because things that are indicative and obstructive are the main characteristics of form. Therefore, only the object of the eye is called 'form.' As mentioned earlier, because they have their own distinct meanings, and because they include many dharmas such as feeling, and also include the ultimate of dharma—Nirvana. Therefore, only the object of the mind is called 'dharma.' The Abhidharmakośa states: 'Because of their distinct meanings and being primary, because of the multitude of dharmas and the inclusion of the supreme meaning, one is said to be the form base, and one is said to be the dharma base.' This is the meaning. (Second,) Determination: So, among these thirty-five dharmas that have been distinguished and explained, which are substantially existent and which are nominally existent? The Compendium of the Essence of Wisdom states: 'The Buddha's teachings are of four kinds, seen manifestly by those who desire, the paths of the Vaibhāṣikas and others, are established by explanation.' Therefore, one should understand by following the views of the four schools. And explain by combining the five bases (the base of appearance which is form, the base of mind which is primary, the base arising from the mind, the base of non-associated compositional factors corresponding to states, and the base of unconditioned dharmas which are the nature of dharma). (First,) The view of the Vaibhāṣikas (and the Sautrāntikas, and the Yogācāras): What is included in form are the four great elements—earth, water, fire, and wind—and the subtle particles and gross matter produced by the four great elements. The subtle particles (when composing gross matter) are such that the central particle is surrounded by particles from six directions, and although there are intervals, they have no parts and are substantially existent. As stated in the Establishment of External Objects: 'Many coming from different directions, are merely said to surround something, that particle is not, of the nature of having parts.' Gross matter is also formed by the aggregation of these subtle particles.

---

ན་པར་བྱེད་པའི་ རླུང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསེང་ལྟ་བུ་རིགས་མཐུན་ཞིང་བྱ་བ་ གཅིག་བྱེད་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ།)རྡུལ་ཕྲན་གང་(བཞི་)རྣམས་ ཕྲད་གྱུར་ཅིང་། །རིགས་མཐུན་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པ། །དེ་རྣམས་འདུས་པ་ཞེས་བརྗོད་ན། །དེ་ རྣམས་རྫས་མེད་ག་ལ་ཞིག །ཅེས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ དྲུག་པོ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་མ་ཤར་ཡང་དོན་དང་ཕྲད་མ་ཐག་(གཅེར་ཕྲད་དུ)འཛིན་པར་འདོད་ དེ་འཕགས་པ་ལྷས། དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་རྣམ་མེད་ཀྱིས། །ཕྲ་རབ་བསགས་པ་དངོས་སུ་རིག ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་པ་མ་ཤར་བར་དོན་རིག་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་སོ་སོའི་ ངེས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་རིག་པར་ཐར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ ཡང་མེད་དེ། (ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ།)གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་དོན་རྣམས་ནི། །དབང་པོ་ཐ་ དད་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་དག་གཅིག་པུ་ཡི། །མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་འདིར། །ཞེས་ སོ། །སེམས་བྱུང་གིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་མེད་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ཅིང་། (སེམས་སེམས་ བྱུང་།)གཉི་ག་ལ་ཡང་། རང་རིག་མི་འདོད་དེ། (རིགས་ཐིགས་ཀྱི་འགྲེལ་པར།)བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་ 1-39 དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་། འདུས་ མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་རྟག་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ལྔ་བོ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་། ཕུང་ པོའི་ཆ་ནི་འགའ་ཞིག་བཏགས་ཡོད་དུ་ཡང་འདོད་དོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ པ་རྣམས་ལས། གང་དང་གང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད། ད་ལྟར་བའི་ ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། ལྟོས་ས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའོ། །དེས་ ན་རྣམ་ཤེས་ཁམས་དྲུག་གི་ནང་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་འདུ་བའི་ཕྱིར། རྫས་སུ་ནི་བཅུ་བདུན་ ཡིན་ཡང་། དབང་ཤེས་ལ་རྟེན་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། ཡིད་ཤེས་ལ་རྟེན་གཞན་མེད་པས་དེ་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལོགས་སུ་སྨོས་ཏེ། མཛོད་ལས། དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ ཡི། རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དོ། །དྲུག་པའི་རྟེན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི། སོ་སོར་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པར་ འདོད་དོ། ། (གཉིས་པ།)མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱིས། གཟུགས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རྩོམ་བྱེད་རྡུལ་ཕྲན་དང་། དེས་ བརྩམས་པའི་རགས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ནི་མ་

【現代漢語翻譯】 就像被風聚集在一起的牦牛尾毛和嫩草一樣，種類相同且作用相同的物質就形成了實體。（《集論》中說：）『當微塵聚合，種類相同且作用相同，這些聚集在一起，怎能說它們不是實體呢？』 心所聚集的是六識，即使沒有顯現為對境的形象，也認為它們在與對境接觸時立即（直接）執取。如聖天所說：『根所生的意識，以無相的方式，直接認知微塵的積聚。』 即使沒有顯現形象也能認知對境，因為諸根對各自對境的決定是法性。因此，眼識認知聲音等過失是不存在的。（《集論》中說：）『色聲等對境，是不同根的行境。因此，在此處，它們不是被單獨體驗的。』 由心所聚集的也認為是無相的實體。並且，（心和心所）兩者都不承認自證。（《理滴論釋》中說：）『因為自己對自己作用是相違的。』 非相應行所聚集的，也認為是與色、心和心所不同的實體。無為法所聚集的，也認為是未由因緣所生、常恒的實體。 因此，他們認為色等五者都是各自獨立的實體，而蘊的部分則有些是假立的。 在十八界中，六識中任何一個在意識之前立即滅去的，就成為現在意識的所依，因此稱為意界，這是觀待所依而安立的。因此，意界包含在六識界中。雖然實體有十七個，但爲了證明意識有五根作為所依，而意識沒有其他所依，所以單獨說明了意界。如《俱舍論》所說：『六識中滅去者，即名為意界。為證六識之所依，故說有十八界。』 十二處，他們認為是各自獨立的實體。 （第二，）經部宗的觀點：色法如前所述，分為能造作的微塵和由微塵所造作的粗大色法兩種。微塵是...

【English Translation】 Just as yak tail hairs and tender grass are gathered together by the wind, substances of the same kind and performing the same function are established as entities. (It is said in the Compendium of Knowledge:) 'When atoms gather, are of the same kind, and perform the same function, how can it be said that they are not entities when they are gathered together?' What is gathered by the mind is the six consciousnesses, and even if they do not appear as the image of an object, it is believed that they immediately (directly) apprehend the object upon contact. As Āryadeva said: 'The mind born from the senses, in a formless way, directly cognizes the accumulation of atoms.' Even if an object is cognized without an image appearing, there is no fault such as the eye consciousness cognizing sound, because the determination of the senses to their respective objects is their nature. (It is said in the Compendium of Knowledge:) 'Objects such as forms and sounds are the objects of different senses. Therefore, they are not experienced individually here.' What is gathered by mental factors is also considered to be formless entities. And neither (mind nor mental factors) admits self-awareness. (It is said in the Commentary on the Drop of Reason:) 'Because it is contradictory for oneself to act on oneself.' What is gathered by non-associated compositional factors is also considered to be entities different from forms, mind, and mental factors. What is gathered by unconditioned phenomena is also considered to be permanent entities not produced by causes and conditions. Therefore, they believe that all five, such as form, are separate entities, and that some parts of the aggregates are nominally existent. Among the eighteen elements, whichever of the six consciousnesses ceases immediately before the mental consciousness becomes the basis for the present mental consciousness, and is therefore called the mind element, which is established in relation to its basis. Therefore, the mind element is included in the six consciousness elements. Although there are seventeen entities, the mind element is mentioned separately to prove that the consciousness has five sense faculties as its basis, and that the consciousness has no other basis. As stated in the Abhidharmakośa: 'Whichever of the six consciousnesses has ceased, that is called the mind element. To prove the basis of the six, it is said that there are eighteen elements.' The twelve sources are considered to be separate entities. (Secondly,) According to the Sautrāntika school: Form is as before, divided into the atoms that can create and the gross forms created by the atoms. The atoms are...

---

རེག་ཀྱང་བར་མེད་པས་རེག་ པར་འདུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་རེག་པའང་ཡིན་ལ་བར་མེད་པར་འདོད་དོ། ། སེམས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའང་། (ཡེ་ཤེས་སྙིང་ པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ།)ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་སྐྱེད་བྱེད་ནི། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣང་བ་མིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་བས་སྐད་ཅིག་གིས་ སྔ་བ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་གཟུང་དོན་ནི་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་འཛིན་དུས་མི་མཉམ་ཡང་འདྲ་བ་ སྐྱེད་བྱེད་ཡུལ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ཡུལ་ཅན་དུ་འཇོག་སྟེ། (རྣམ་འགྲེལ་ངེས་སུ།)དུས་ཐ་དད་པས་ 1-40 ཇི་ལྟར་གཟུང་། །ཞེ་ན་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡི། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་འཇོག་ནུས་པའི། །རྒྱུ་ཉིད་ ལ་ནི་གཟུང་བར་ཤེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་བྱུང་ཡང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་རྫས་སུ་ གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་། གཉི་གའང་། ཤེལ་དག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཚོན་གྱི་ཁ་དོག་ཤེལ་གྱི་ངོ་བོ་ ཡིན་པ་ལྟར། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རིག་པས་རང་རིག་མཚན་ཉིད་པ་དང་། དོན་རིག་བཏགས་པ་བ་སྟེ། (ཡང་དེ་ཉིད་ལས།)དོན་འཇོག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རང་རིག་ ཡིན་ཡང་དོན་རིག་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ནི། སྔ་མ་གསུམ་གྱི་གནས་ སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། ། དེས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་རྫས་སུ་མི་འདོད་ ཅིང་། འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྫས་སུ་མེད་ལ། གཞན་རྣམས་ རྫས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་(ནང་ནས་)ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་ ཁམས་དྲུག་ཏུ་འདུ་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་འདུས་ མ་བྱས་བཏགས་ཡོད་ཡིན་པས། ཁམས་ཕྱེད་དང་བཅུ་བདུན་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱིའང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས། གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གཉིས་རྫས་ སུ་གྲུབ་བོ། ། (གསུམ་པ།)རྣམ་རིག་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ། རྣམ་བདེན་པ་དང་རྣམ་མེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་། (དབུ་མ་རྒྱན་དུ།)གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ གཉིས་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། (ཡང་དེ་ཉིད་ལས།)ཅི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཁས་ལེན་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པ་གྲངས་མཉམ་དུ་སྨྲ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཤེས་པས་ཀུན་བརྟགས་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་ གཟུགས་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བེམས་དངོས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། ཉི་ཤུ་བར། རིང་གི་ས་ 1-41 བོན་གང་ལས་སུ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་བྱུང་བ། །དེ་དང་དེ་ཡི་སྐྱེ་

【現代漢語翻譯】 就像『接觸也是無間隔的接觸，是接觸的認知』所說的那樣，既不是互相接觸，也被認為是無間隔的。 心是具有六種識聚及其對境形象的。對此，（在《般若波羅蜜多心經總集》中說：）『產生具有形象的識，不是根的行境顯現。』就像這樣，對於識來說，顯現的對境形象就是識本身。不是比自己早一剎那的形象創造者，也不是所取之義。雖然能取和所取的時間不同時，但產生相似的，像對境一樣產生的，就被安立為有境。（在《釋量論》中說：）『時間不同如何取？』如果這樣問，要知道能安立識的形象的，識的因就是所取。就像這樣。心所也是，被認為是具有形象的實有。兩者都像清凈的琉璃上顯現的彩色的顏色是琉璃的自性一樣，與自己本體相同之義的形象，通過自證的智慧，就是自證的特徵，也是名言上的對境之識。（還是在那部論中說：）『安立對境是它的本體，雖然是自證，也是對境之識。』就像這樣。不相應行，只是前三者的狀態的假立，無為法也被認為不是實有。 因此，從色蘊中，長等形狀不被認為是實有，在行蘊的一部分不相應行中沒有實有，其他都是實有。十八界中，意界像前面一樣包含在六識界中，法界的一部分不相應行和無為法是假有。因此，十七界半是實有，十二處中，除了法處的一部分，十二處半是實有。 （第三，）唯識宗分為真實現象和虛假現象兩種。第一種，（在《中觀莊嚴論》中說：）『如果多種是一體，』就像這樣，現象多種被認為是無二的。（還是在那部論中說：）『如果按照現象的數量，承認有多種識，』就像這樣，現象和識的數量被認為是相等的。第二種，認為在沒有這個的情況下，顯現是由識所遍計的。按照他們的觀點，色法是通過習氣的力量顯現為物質實有的，如《二十唯識論》中說：『從何處的長時種子，產生識的顯現，那個和那個的生』

【English Translation】 Just as it is said, 'Contact is also immediate contact, it is the cognition of contact,' it is neither mutual contact, nor is it considered to be without interval. Mind is the collection of six consciousnesses with their objective appearances. Regarding this, (in the 'Essence of Wisdom Compendium') it says: 'That which generates consciousness with appearance, is not the appearance of the sensory domain.' Just like that, for consciousness, the appearance of the objective realm is consciousness itself. It is not the creator of appearance that is earlier than oneself by a moment, nor is it the meaning of what is grasped. Although the time of the grasper and the grasped are not simultaneous, what arises similarly, arising like the object, is established as having an object. (In the 'Pramāṇavārttika') it says: 'How does one grasp when the times are different?' If one asks this, know that the cause of consciousness, which can establish the appearance of consciousness, is the grasped. Just like that. Mental factors are also considered to be real with appearance. Both are like the color of the colors appearing on clear crystal is the nature of the crystal, the appearance of the meaning that is the same nature as oneself, through self-awareness wisdom, is the characteristic of self-awareness, and is also the object-consciousness in name. (Again, in that same treatise it says:) 'Establishing the object is its own nature, although it is self-awareness, it is also object-consciousness.' Just like that. Non-associated formations are merely imputed to the state of the former three, and unconditioned phenomena are also considered not to be real. Therefore, from the aggregates of form, shapes such as long are not considered to be real, and in a part of the aggregate of formations, non-associated formations are not real, and the others are real. Among the eighteen elements, the mind element is included in the six consciousness elements as before, and a part of the dharma element, non-associated formations and unconditioned phenomena are nominally existent. Therefore, seventeen and a half elements are real, and among the twelve sources, except for a part of the dharma source, twelve and a half sources are real. (Third,) The Mind-Only school is divided into two: truly existent phenomena and falsely existent phenomena. The first, (in the 'Madhyamakālaṃkāra') says: 'If the various are one,' just like that, the various phenomena are considered to be non-dual. (Again, in that same treatise it says:) 'If according to the number of phenomena, one admits various consciousnesses,' just like that, the number of phenomena and consciousnesses are considered to be equal. The second is that it is considered that appearing in the absence of this is conceived by consciousness. According to their view, form appears as a material reality through the power of habit, as the 'Twenty Verses' says: 'From what long-time seed does the appearance of consciousness arise, the birth of that and that.'

---

མཆེད་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་ སུ་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། དམིགས་བརྟག་ཏུ། ནང་ལས་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། །ཕྱི་ རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་དེ། །དོན་ཡིན། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་རྣམ་བདེན་པས་ཤེས་པ་ཉིད་ དོན་དུ་སྣང་བར་འདོད་ཅིང་། རྣམ་མེད་པས་ཤེས་པ་ནི་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་དྲི་ མས་མ་གོས་པ་དང་། སྣང་བ་ནི་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་ལྟར་མེད་པ་སྣང་བར་འདོད་དེ། སེམས་ནི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དེ། སྔ་མ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའོ། ། སེམས་བྱུང་ཡང་སེམས་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའམ་གཅིག་པའང་རུང་། རྣམ་པས་སྟོང་པ་མི་ སྟོང་པ་སྟེ། གཉི་གའང་། (རྣམ་འགྲེལ་ངེས་སུ།)གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ རང་ཉིད་གསལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ནི། སེམས་ དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མེད་ དགག་ཡིན་པས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོའི་ནང་ནས་གཟུགས་ རངས་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་མིན་རྫས་སུ་མེད་པས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་རྣམ་ ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། འདུ་བྱེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཕུང་པོ་ཕྱེད་དང་བཞི་རྫས་སུ་ གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་ཆོས་ཀྱི་ ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྫས་སུ་མེད་པས། རྣམ་ཤེས་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ གཅིག་སེམས་བྱུང་སྟེ་ཁམས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་རྫས་སུ་གྲུབ་ལ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་སྔ་མ་ལྟར་ཕྱེད་ དང་བཅུ་གཅིག་རྫས་སུ་མེད་པས། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྫས་ སུ་གྲུབ་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་འཁྲུལ་ པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ ངེས་དག་ལས། གཟུང་བ་འཛིན་པ་རིག་པ་རྣམས། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་གཞལ་བྱ་དང་། །འཇལ་ 1-42 བྱེད་འབྲས་བུར་གནས་པ་འདི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (སེམས་ཙམ་པས་མིག་སོགས་སུ་སྤྲོས་པས་བསྒོས་པའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཀུན་གཞི་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྙེད་པ་ནང་གི་སྐྱེ་ མཆེད་དོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་པའི་འཇུག་ཤེས་ལ་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། ཀུན་གཞི་དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ་ སྣང་བ་དེ་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་འཇུག་ཤེས་སྐྱེ་བའི་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའི་ཀུན་གཞི་རང་ཡུལ་དུ་ འགྱུར་བ་མིན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འདྲ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་ནུས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཅིང་བག་ཆགས་ དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ཏེ་ས

【現代漢語翻譯】 論述：如何通過兩種方式來證成？如是說。觀察所緣境：內在的所知之自性，顯現為外境的任何事物，即是實義。如是。由於唯識宗認為，以有相識，識本身顯現為實義；而以無相識，識則如清凈的水晶球，不為塵垢所染。顯現則如毛髮脫落般，顯現為無有。心即是八識聚，如前所述，有相和無相皆可。心所法，無論與心是實體異體還是同體皆可。可以是空性的，也可以是非空性的，二者皆可。（如《釋量論》所說）因為沒有能取和所取，所以它如是般自身顯明。如是，識即是自證。不相應行法，只是在心和心所的境況上假立的名稱。無為法也是遮遣法，因此不成立為實體。 因此，在五蘊中，色蘊是堅實的，行蘊中的一部分不相應行法不是實體，所以受、想、識三蘊，以及行蘊中由心所生的部分，共計四個半蘊成立為實體。在十八界中，色界的十個界和法界的一部分不是實體，所以七個識界和法界的一部分心所法，共計八個半界成立為實體。在十二處中，如前所述，十一個半處不是實體，所以意處和法界的一部分，共計一個半處成立為實體。 因此，雖然在勝義諦中能取和所取並不成立，但在世俗諦中，如同在錯覺中所顯現的那樣，對境和有境等進行安立。如《釋量論》所說：『能取、所取和識，雖然不是真實存在，但作為可衡量的事物、衡量者和結果而存在，如同顯現的那樣進行安立。』 （唯識宗認為，由眼等所造作的業所推動的阿賴耶識的變異，是內在的生處。從該因產生的現行識顯現為色等，是外在的生處。阿賴耶識顯現為事物和有情，是能取和所取顯現的現行識生起的增上緣，因此被稱為外在的生處，阿賴耶識本身不會轉變為對境。顯現為色等的識能留下產生相似識的習氣，而該習氣完全成熟后，就會產生顯現為色等的識。）

【English Translation】 It is said that it can be proven in two ways. As it says in the examination of objects: 'The nature of what is knowable internally, whatever appears as external, that is the meaning.' Thus, the Mind-Only school believes that with the aspect-possessing consciousness, consciousness itself appears as the meaning; while with the aspect-lacking consciousness, consciousness is like a pure crystal ball, not stained by impurities. Appearance is like hair falling out, appearing as non-existent. The mind is the eight aggregates of consciousness, as mentioned before, both aspect-possessing and aspect-lacking. Mental factors, whether they are substantially different from the mind or the same, are acceptable. They can be empty or non-empty, both are acceptable. (As stated in the Definitive Explanation of the Commentary on Valid Cognition) 'Because there is no grasper and grasped, it is thus self-illuminating.' Thus, consciousness is self-awareness. Non-associated compositional factors are merely names imputed to the states of mind and mental factors. Unconditioned phenomena are also negations, so they are not established as substances. Therefore, among the aggregates, the form aggregate is solid, and one part of the compositional aggregate, the non-associated compositional factors, is not a substance. Thus, the three aggregates of feeling, perception, and consciousness, and the part of the compositional aggregate that arises from the mind, a total of four and a half aggregates, are established as substances. Among the eighteen realms, the ten realms of form and one part of the dharma realm are not substances. Thus, the seven consciousness realms and one part of the dharma realm, the mental factors, a total of eight and a half realms, are established as substances. Among the twelve sources, as mentioned before, eleven and a half sources are not substances. Thus, the mind source and one part of the dharma realm, a total of one and a half sources, are established as substances. Therefore, although the grasper and grasped are not established in ultimate truth, in conventional truth, just as they appear in delusion, designations are made for objects and subjects, etc. As it says in the Definitive Explanation of the Commentary on Valid Cognition: 'Grasper, grasped, and consciousness, although they are not real, exist as measurable things, measurers, and results, and are established as they appear.' (The Mind-Only school believes that the transformation of the Alaya consciousness, driven by the actions created by the eye, etc., is the inner source. The manifest consciousness arising from that cause, appearing as form, etc., is the outer source. The Alaya consciousness appearing as things and sentient beings is the dominant condition for the arising of the manifest consciousness that appears as grasper and grasped, so it is called the outer source. The Alaya consciousness itself does not transform into an object. The consciousness appearing as form, etc., leaves behind the potential to generate similar consciousnesses, and when that potential fully matures, the consciousness appearing as form, etc., arises.)

---

ྣང་བའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་རྐྱེན་ཡིན་པས་ གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགལ། རང་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པས་དམིགས་པར་འཐད་ཅེས་དབུས་ མཐའི་ཊཱི་ཀར་རོ། །འདིར་དོན་སྨྲ་བ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣམ་རིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རྣམ་བདེན་གཟུང་ངོ་། །དབུ་མ་པ་ནི་ནོར་བུ་ཚོན་ གྱི་རྣམ་པ་བསྟེན་པ་བཞིན། རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ཡུལ་ཉེ་བར་བྱུང་བས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་ ཤེས་ཀྱང་མིན། རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་ཡང་མིན་པས་རྣམ་ཤེས་ལས་ཡོད་པའི་རྣམ་པས་ཕྱི་དོན་དུ་བཞག དོན་གྱིས་རྣམ་ཤེས་སུ་ བཞག་པས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་རྣམ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་བྱར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པར་འདོད་དོ། །) (བཞི་པ།)དབུ་མ་བ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་ ན་ཉམས་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བདེན་ཞིང་། དོན་དམ་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྦྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བཞེད་དེ། ཞི་བ་འཚོས། མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། ། དོན་བྱེད་པ་དག་ནུས་རྣམས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་རྟོགས། །ཞེས་པ་ དང་། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན། །དངོས་པོ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་སྤྲོས་པ་ ཡི། །ཚོགས་རྣམས་ཀུན་ལས་དེ་གྲོལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞུང་འདིར་ཡང་། གནས་སྐབས་ཐ་སྙད་རྣམ་གཞག་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་འཆད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་དོན་དམ་རྣམ་གཞག་ནི་དབུ་མ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་ཏེ། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ 1-43 ཤེས་པ་དག། ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ ན་གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བཅོས་ལྡན་འདས་ཀྱིས། (ཀྱེ་ རྡོ་རྗེར།)དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་བསྟན། །མདོ་སྡེ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་ལས་ ཕྱིས། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་དབུ་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ གྲངས་ངེས་བསྟན་པ། (གཉིས་པ།)གྲངས་ངེས་ལ་གསུམ་ལས། ཕུང་པོའི་གྲངས་ངེས་ཀྱི་དྲི་བ་ནི། ཟག་བཅས་ དང་ཟད་མེད་གཉིས་སུའང་འདུ་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྣན་ན་མང་ པོར་ཡང་འགྱུར་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལྔ་ཁོ་ནར་གྲངས་ ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ལ(གཉིས་ལས)། ༈ མདོར་བསྟན་པ། (དང་པོ།)མདོར་བསྟན་པ་ནི། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་མི་སྐྲག་པའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་ གྲགས་པའི་)བདག་དང་བདག་གི་བའི་གཞིའམ་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུའོ། །ཞེས་པའམ།

【現代漢語翻譯】 由於顯現的習氣產生，成為阿賴耶識產生的條件，因此依賴二者產生阿賴耶識並不矛盾。因為是自顯現的阿賴耶識的條件，所以作為所緣是合理的，這是在《中邊分別論》的註釋中所說的。在這裡，如果說是義，那就是經部宗；如果說是識，那就是唯識宗的隨實識派。中觀宗則像以彩色顯現的寶珠一樣，阿賴耶識也因為靠近對境而生起，完全斷除了對境的顯現。對境的顯現既不是阿賴耶識，也不是與阿賴耶識不同的東西，因此以存在於阿賴耶識之外的顯現作為外境。因為境被設定為阿賴耶識，所以互相依賴，將阿賴耶識和所識境在世俗諦中安立。 (四)中觀宗認為，如果不對蘊、界、處等一切法在世俗諦中進行觀察，那麼就像看似令人愉悅的事物一樣，會被認為是真實的。但在勝義諦中進行觀察和分析時，則認為一切法都是遠離一切戲論邊，是空性。如寂護所說：『未經觀察時，一切皆悅意，生滅法與作用，以其能力故，知自性為世俗。』又如：『故於真實中，無有事物成，于真實中彼，解脫一切聚。』正如這些所說。本論中也說：『暫時性的名言安立，是與實事論者協調而說的，究竟的勝義安立，則是與中觀相符的。』懂得二諦的區別，就不會對佛陀的教言感到迷惑，這些人積累一切資糧，將能到達圓滿的彼岸。正如這些所說。因此，在確定所知時，必須精通四宗的體系。如薄伽梵（金剛手菩薩）所說：『其中先說有部宗，再說經部宗，瑜伽行派在其後，最後宣說中觀宗。』 （二）數量決定的問題有三個方面。關於蘊的數量決定的提問，既可以歸入有漏和無漏兩種，如果加上戒蘊等，數量也會增多。既然如此，為什麼蘊的數量被限定為五個呢？回答分為兩個方面。 （一）簡略說明是爲了顯示（依止耶喜謝寧的所化眾生不會畏懼世間）我與我所的所依或事物。

【English Translation】 Since the habit of appearance arises, it becomes the condition for the arising of Alaya consciousness, so it is not contradictory to rely on the two to generate Alaya consciousness. Because it is the condition of self-appearing Alaya consciousness, it is reasonable to be the object, which is stated in the commentary of 'Madhyantavibhaga'. Here, if it is said to be meaning, then it is Sautrantika; if it is said to be consciousness, then it is the realistic aspect of Vijnanavada. The Madhyamaka school is like a jewel appearing in color. Because Alaya consciousness arises near the object, it completely cuts off the appearance of the object. The appearance of the object is neither Alaya consciousness nor something different from Alaya consciousness. Therefore, the appearance existing outside of Alaya consciousness is regarded as an external object. Because the object is set as Alaya consciousness, they depend on each other, and Alaya consciousness and the object of consciousness are established conventionally. (4) The Madhyamaka school believes that if all phenomena such as skandhas, dhatus, and ayatanas are not examined in conventional truth, they will be considered real, just like things that seem pleasant. However, when examining and analyzing in ultimate truth, it is believed that all phenomena are free from all elaborations and are emptiness. As Shantarakshita said: 'When not examined, everything is pleasant, the laws of arising and ceasing, and their functions, with their abilities, know their nature to be conventional.' Also, 'Therefore, in reality, no object is established, in reality, it is liberated from all aggregates.' As these are said. This treatise also says: 'Temporary nominal establishments are explained in coordination with the realists, and the ultimate ultimate establishments are shown to be in accordance with Madhyamaka.' Understanding the distinction between the two truths will not be confused by the Buddha's teachings, and these people will accumulate all the merits and be able to reach the perfect shore. As these are said. Therefore, in determining what is to be known, one must be proficient in the systems of the four schools. As Bhagavan (Vajrapani) said: 'Among them, the Vaibhashika school is first taught, then the Sautrantika school, the Yogachara school is after that, and finally the Madhyamaka school is taught.' (2) There are three aspects to the question of numerical determination. The question about the numerical determination of the skandhas can be classified into both contaminated and uncontaminated. If the skandha of morality, etc., are added, the number will increase. Since this is the case, why is the number of skandhas limited to five? The answer is divided into two aspects. (1) The brief explanation is to show the basis or object of 'I' and 'mine' (for the sake of sentient beings who are guided by Yeshe Shenyen and will not fear the world).

---

ཡང་ན་(བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་)བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་བརྗོད་ ཅིང་བསྟན་པས། དེ་དག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ལྡོག་ནས་བདག་མེད་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ ཏེ། དཔེར་ན་ཐོ་ཡོར་ལྔ་ལ་མིར་འཁྲུལ་བ་ལ་ཐོ་ཡོར་གསལ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ གཟུགས་སོགས་བཞི་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་ པའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། གཞན་བཞི་ ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ། (གཉིས་པ།)རྒྱས་བཤད་ནི། བདག་དང་བདག་གི་བའི་འཁྲུལ་གཞིའམ་དངོས་པོ། ལུས་ དབང་པོ་གཟུགས་ལྔ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡུལ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་བཅས་ པ་ནི། བྱེད་པ་དང་ལས་སུ་བྱ་བར་བདག་དང་འབྲེལ་ཏོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ 1-44 དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ དང་བདག་གི་བའི་གཞི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བདག་ གིས་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་བའི་གཞི་ཆོས་དང་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་བདག་ གིས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་མཚན་མར་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་ པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་བའི་གཞི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པས་བདག་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུ་ བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། བདག་གི་གཞིའམ་དངོས་པོ་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ དང་བཅས་པ་དེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གནས་སམ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདག་གཅིག་ཡོད་དམ་ སྙམ་དུ་འཛིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ས་བོན་(གྱིས་བསྡུ་བས་)ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་གསལ་བར་བསྟན་པས་བདག་དང་བདག་གིར་ འཛིན་པའི་འཁྲུལ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །(རྣམ་འགྲེལ་ལས།) ཉེས་ཀུན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ བདག་འཛིན་སྤང་དགོས་ལ། དེ་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བ་ནི་རིགས་མ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་འཁྲུལ་གཞི་ངོས་མ་ཟིན་ན་འཁྲུལ་པ་སྤང་དཀའ་བས། (མཛོད་ལས།)བདག་མེད་ ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁྲུལ་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་གསལ་བར་བསྟན་པས་འཁྲུལ་བ་ ཁེགས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་ལྔར་གྲངས་ངེས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལ། དྲི་བ་ནི། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུའང་འདུ་ཞིང་། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བསྣན་ན་མང་པ

【現代漢語翻譯】 此外，（歷代上師們）講述並指出了執著于『我』和『我所』的五種錯誤基礎，從而使人們從這些錯誤中解脫出來，逐漸進入無我的境界。例如，就像揭示了木樁，從而不再誤認為人一樣。其中，色等四蘊是執著『我所』的基礎，而識蘊是執著『我』的基礎。因為孩童們大多執著于識蘊為『我』，而執著于其他四蘊為『我所』。 詳細解釋： （第二，）詳細解釋是：執著『我』和『我所』的錯誤基礎或事物，即身體、感官、五種色蘊，以及作為所取境的五種色法，認為它們與『我』相關，是能作和所作的關係，這是不對的。因為它們被稱為色蘊，並被清楚地揭示出來。同樣，對於『我』和『我所』的基礎，即快樂和痛苦等感受，認為『我』在體驗它們，這也是不對的。因為這被稱為受蘊。對於『我』和『我所』的基礎，即對於法和見聞等事物，認為『我』在施加概念和進行識別，這也是不對的。因為這被稱為想蘊。對於『我』和『我所』的基礎，即非法的顯現行為，認為『我』在參與善與非善，這也是不對的。因為這被稱為行蘊。對於『我』的基礎或事物，即身體及其所取境等，認為有一個『我』存在，作為它們的住所或原因，這也是不對的。因為這被稱為種子（所攝持的）阿賴耶識以及各種識的識蘊，通過講述和清晰地揭示這些，是爲了遣除執著『我』和『我所』的錯誤。《釋量論》中說：『一切過患皆由此為根，此乃壞聚見。』因此，必須斷除一切煩惱的根本——我執。如《入中論》所說：『若未破彼所緣境，則不能斷彼執著。』如果不能識別錯誤的根源，就難以斷除錯誤。《俱舍論》中說：『無我唯是蘊。』因此，通過清晰地揭示五蘊，從而消除錯誤，爲了使一切法都進入無我的意義，所以才確定為五蘊，這就是其意義。關於界的數目確定，提問：既可以歸入色法和非色法兩種，如果加上地界等，數量就會更多。

【English Translation】 Furthermore, (the previous Lamas) spoke of and pointed out the five bases of error in grasping at 'I' and 'mine,' so that one turns away from those errors and gradually enters into selflessness. For example, it is like clearly showing a post so that it is no longer mistaken for a person. Among these, the four, form etc., are the basis for grasping at 'mine,' while consciousness is the basis for grasping at 'I.' For children mostly grasp at consciousness as 'I,' and grasp at the other four as 'mine.' Detailed Explanation: (Second,) The detailed explanation is: the basis of error or object of 'I' and 'mine,' the body, senses, five forms, and the five form-objects to be grasped, if one grasps at them as related to 'I' in terms of agent and object, that is not correct. For those are spoken of and clearly shown as the aggregates of form. Similarly, the basis of 'I' and 'mine,' the experiences of pleasure and pain etc., if one grasps at them as 'I' experiencing them, that is not correct. For that is spoken of as the aggregate of feeling. The basis of 'I' and 'mine,' if one thinks that 'I' am applying terms and identifying objects such as Dharma and seeing and hearing, that is not correct. For that is spoken of as the aggregate of perception. The basis of 'I' and 'mine,' the non-Dharmic manifest actions, if one thinks that 'I' am engaging in virtue and non-virtue, that is not correct. For that is spoken of as the aggregate of formations. The basis or object of 'I,' the body together with what is grasped, etc., if one thinks that there is a single 'I' that is the place or cause of those, that is not correct. For that is spoken of as the aggregate of consciousness, the ālaya-vijñāna (種子, बीज, bīja, seed) together with the seeds (collected by), and by speaking and clearly showing this, it is for the sake of refuting the error of grasping at 'I' and 'mine.' As it says in the Pramāṇavārttika: 'All faults have that as their root; that is the view of the perishable collection.' Therefore, one must abandon the root of all afflictions, the grasping at self. As it says in the Madhyamakāvatāra: 'If the object of that is not refuted, it is not reasonable to abandon that grasping.' If the basis of error is not identified, it is difficult to abandon the error. As it says in the Abhidharmakośa: 'Selflessness is merely the aggregates.' Therefore, by clearly showing the five aggregates, error is eliminated, and it is in order to enter into the meaning of the selflessness of all phenomena that the number is fixed at five, that is the meaning. Regarding the fixed number of elements, the question is: since they can be included in both form and non-form, and if the earth element etc. are added, the number would be greater.

---

ོར་ཡང་ འགྱུར་མོད། རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ནར་གྲངས་ 1-45 ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི། བདག་མེད་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པས་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་ བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ ཡིན་ལ་དེའང་ལུས་དབང་པོ་དྲུག་གི་གནས་བྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡུལ་དྲུག་གི་ དམིགས་པ་བྱས་ནས། ཉེར་སྤྱོད་རྣམ་ཤེས་དྲུག་འབྲས་བུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་ ཡུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་ཤེས་ ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ ཁམས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་དང་ རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ། བཅོ་བརྒྱད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་སྨོས་ པ་ནི། ཉེར་སྤྱོད་གཟུང་འཛིན་དང་འཛིན་བཞིན་པ་ཁམས་སུ་བཞག་གི། མ་འོང་པའི་ཉེར་ སྤྱོད་མ་བྱུང་བས་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། (མ་འོངས་པ་ན་)སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེ་ མཆེད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁམས་སུ་མི་འཇོག་གོ། ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ནི་(དབུས་མཐའ་ རྩ་འགྲེལ་དུ།)ཚོར་བ་ལའང་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་ནི་ཚོར་བ་གསུམ་ཅི་རིགས་པ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)ཡུལ་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ངེས་ལའང་། དྲི་ བ་ནི། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སུའང་འདུ་ཞིང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བསྣན་ན་མང་པོར་འགྱུར་མོད། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ ཁོ་ནར་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི། བདག་མེད་ན་ཉེར་སྤྱོད་འདི་ཅི་ལས་སྐྱེའམ་སྙམ་ པའི་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་ལུས་དབང་པོ་དྲུག་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡུལ་དྲུག་སྟེ་ དྲུག་ཚན་གཉིས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་དང་དམིགས་པ་བྱས་ནས། མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་ བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་པ་དྲུག་སྐྱེ་བའི་སྒོའམ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ 1-46 གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)ཉེར་སྤྱོད་ནི། སྐབས་འདིར་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པའི་དོན་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་འོངས་པ་སྨོས་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་ སྐྱེས་ཟིན་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་མི་འཆད་པ་ནི་ཉེར་ སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་ཆ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ བཞི་ལས་བདག་རྐྱེན་དང་དམིགས

【現代漢語翻譯】 問：那麼，為什麼界（khams）的數量被限定為十八個呢？ 答：因為無我，所以沒有能享用者，如果認為有執持享用之我的存在，那是不對的。爲了說明享用者就是十八界，以身體六根作為所依處，以六境作為所緣境，爲了執持享用六識之果，根與境二者區分成十二界。過去和現在的六識享用對境，爲了執持享用的自性，成為六界。這樣，六根界、六境界和六識界，總共確定為十八界。 提到過去和現在，是因為享用、能取和正取被安立為界。未來的享用尚未發生，因此執持不合理。成為（未來）生之門，將在生處（skye mched）中闡述，因此不被安立為界。享用的意義，（在《中邊分別論》的根本和註釋中）也說是感受。但在這裡，是指與三種感受各自相應的識。（耶謝協年說：）『了知境的自相和共相的自性，就是享用的意義』。 關於生處（skye mched）的數量確定，提問：根和境也包含在二處中，如果加上無邊虛空處等，數量會更多。為什麼生處的數量被限定為十二個呢？ 回答：爲了消除無我，這種享用從何而生的疑惑，以身體六根和六境作為所依處和所緣境，未來享用對境的六識，成為生之門或因，因此成為十二生處。（耶謝協年說：）『享用，在這裡具有完全斷除的意義』。提到未來，是因為過去和現在的享用已經產生，不能成為生之門。不闡述六識，是因為它們是享用的自性，並且因的部分包含在意識生處中。四緣中的增上緣和所緣緣……

【English Translation】 Question: Then, why is the number of realms (kham) limited to eighteen? Answer: Because there is no self, there is no enjoyer. If one thinks there is a self that holds onto enjoyment, that is not correct. To show that the enjoyer is the eighteen realms, the six physical faculties are taken as the basis, and the six objects are taken as the object of focus. In order to hold onto the fruit of enjoying the six consciousnesses, the two, faculties and objects, are divided into twelve realms. The six consciousnesses of the past and present enjoy objects, and in order to hold onto the nature of enjoyment, they become six realms. Thus, the six sense faculties, the six objects, and the six consciousnesses are determined to be eighteen realms in total. Mentioning the past and present is because enjoyment, the taker, and the taking are established as realms. Future enjoyment has not yet occurred, so holding is not reasonable. Becoming the door of (future) birth will be explained in the sources of birth (skye mched), so it is not established as a realm. The meaning of enjoyment (in the root and commentary of 'Distinguishing the Middle from the Extremes') is also said to be feeling. But here, it refers to the consciousness that corresponds to each of the three feelings. (Yeshe Shenyen said:) 'The nature of understanding the specific and general characteristics of objects is the meaning of enjoyment.' Regarding the determination of the number of sources of birth (skye mched), the question is: The faculties and objects are also included in the two sources, and if the sphere of infinite space, etc., are added, the number would be greater. Why is the number of sources of birth limited to twelve? Answer: In order to dispel the confusion of where this enjoyment arises from in the absence of a self, the six physical faculties and the six objects are taken as the basis and object of focus. The six consciousnesses that enjoy objects in the future become the door or cause of birth, thus becoming the twelve sources of birth. (Yeshe Shenyen said:) 'Enjoyment, in this context, has the meaning of complete severance.' Mentioning the future is because the enjoyment of the past and present has already occurred and cannot become the door of birth. The six consciousnesses are not explained because they are the nature of enjoyment, and the causal part is included in the source of mind. The dominant condition and the objective condition of the four conditions...

---

་རྐྱེན་སྨོས་ནས། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མ་བཤད་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རེག་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ མི་འཆད་པའང་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔར་གྲངས་ངེས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་ཆེ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། (བརྟག་གཉིས་སུ།)ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས། །རྣམ་ཤེས་མཐར་ཐུག་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །དབང་པོ་དང་ནི་ཡུལ་ཉིད་དང་། །དབང་པོའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད། །ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་བསྟན། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དག་ གིས་ནི། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་ལུང་ རྣམ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་ཅིང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། ། ༈ ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ། (གསུམ་པ།)ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། ༈ ཕུང་པོ་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་བསྟན་པ། (དང་པོ།)ཕུང་པོ་ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ ལ། དྲི་བ་ནི། བཅོས་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཉེར་བར་ལེན་ པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཁྱད་པར་ འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལན་ལ་གསུམ་ལས། (དང་ པོ།)ཉེར་ལེན་ཅན་དུ་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་དམིགས་བྱེད་དང་མཚུངས་ལྡན་ དུ་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་ཉེ་བར་ལེན་ པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ལྡན་པའི་ཁམས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་ 1-47 པ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་གཟུགས་ལ་དམིགས་བྱེད་དུ་ལྡན་ཞིང་ལྷག་མ་ལ་གཉི་ག་ལྟར་ལྡན་པས་ སོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་དུ། རྩྭ་དང་སོག་མའི་མེ་ཞེས་པ་ལྟར་ཉེར་ལེན་ལ་བྱུང་ བས་སམ། རྒྱལ་པོའི་མི་ཞེས་པ་ལྟར་ཉེར་ལེན་ལ་རག་ལས་པས་སམ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་ བུའི་ཤིང་ཞེས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལས་ཉེར་ལེན་འབྱུང་བས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་སོ། ། ཕུང་པོ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱང་ཡོད་པས་ཟག་བཅས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ ཡང་ཟག་བཅས་དེ་རྣམས་ནི། །ཉེར་ལེན་ཕུང་པོ་(སེར་ལྷག་)ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)སྐབས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ངོས་གཟུང་བ་ལ་དྲི་བ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ལེན་དུ་འཆད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ནི་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པའི་(འདུན་ པ་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདུན་པ་ཆོས་ ཅན། མ་འོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཐལ། མ་འོངས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐོབ

【現代漢語翻譯】 關於緣起，沒有說明原因和緊隨其後的條件，也沒有解釋與感受、認知、意志和六種接觸等相關的生處，因為它們都包含在最後兩個中。因此，確定三十五種法的數量的主要原因是，如世尊在《二觀察》中所說：『五蘊是色等，識是究竟大悲，根與境，以及根的識，十八界已開示，境與有境，成為十二處。』等等，正如所說，這是基於純正的聖言量而確立的，並且是爲了確定它們的含義。 有關執取的道理： （第三）關於執取的道理，分為兩部分： 五蘊被認為是執取蘊： （第一）關於五蘊被認為是執取蘊： 問題：世尊說，『諸比丘，我將向你們開示諸蘊和執取蘊』。為什麼只有一些蘊被稱為執取蘊呢？ 回答分為三部分：（第一）確立為執取蘊的方式是：執取是指與目標和相應法相關的蘊。因此，省略中間的詞，稱為執取蘊，就像稱『有慾望的界』為『慾望界』一樣。據說，色蘊與目標相關，其餘的則與兩者都相關。正如《俱舍論釋》中所說：『就像草和稻草的火』，或者『就像國王的人』，依賴於執取，或者『就像花和果實的樹』，執取產生於蘊，所以稱為執取蘊。 由於蘊中也有無漏蘊，所以特別指出了有漏蘊，如經中所說：『凡是有漏者，即是執取蘊（舍利弗）』。 （第二）關於確定此時的執取：執取的自性是什麼？ 回答：雖然分別說部將所有煩惱都解釋為執取，但在這裡，指的是希求和追求的慾望，特別是貪執（法：慾望，是執取，因為它可以使有漏蘊顯現。如果不是這樣，那麼法：慾望，可以使未來的有漏蘊顯現，因為它獲得了未來的有漏蘊）。

【English Translation】 Regarding conditions, the causes and immediate conditions are not explained, nor are the birthplaces related to feelings, perceptions, volitions, and the six contacts, etc., because they are all included in the last two. Thus, the main reason for determining the number of thirty-five dharmas is, as the Blessed One said in the 'Two Examinations': 'The five aggregates are form, etc., consciousness is ultimate great compassion, faculties and objects, and the consciousness of faculties themselves. The eighteen realms have been shown, objects and object-holders, become the twelve sources.' etc., as stated, this is established based on pure scripture, and it is for the purpose of determining their meaning. Concerning the manner of possessing appropriation: (Third) Regarding the manner of possessing appropriation, there are two parts: The five aggregates are shown as aggregates of appropriation: (First) Regarding the five aggregates being shown as aggregates of appropriation: Question: The Blessed One said, 'Monks, I will show you the aggregates and also the aggregates of appropriation.' Why are only some aggregates called aggregates of appropriation? The answer is in three parts: (First) The way of establishing as appropriation is: Appropriation is the aggregate that possesses both the object and the corresponding factors. Therefore, omitting the intermediate word, it is called the aggregates of appropriation, just as the 'realm of desire' is called the 'desire realm'. It is said that form possesses the object, and the remainder possess both. As stated in the Commentary on the Treasury: 'Like the fire of grass and straw,' or 'like the person of the king,' depending on appropriation, or 'like the tree of flowers and fruits,' appropriation arises from the aggregates, hence it is called the aggregates of appropriation. Since there are also uncontaminated aggregates among the aggregates, the contaminated aggregates are specifically pointed out, as it says: 'Whatever is contaminated, those are the aggregates of appropriation (Sariputra)'. (Second) Regarding identifying the appropriation in this context: What is the nature of appropriation itself? Answer: Although the Vaibhashikas explain all afflictions as appropriation, here it refers to the desire to seek and pursue, especially attachment (Dharma: desire, is appropriation, because it causes the contaminated aggregates to manifest. If it is not so, then Dharma: desire, can cause the future contaminated aggregates to manifest, because it obtains the future contaminated aggregates).

---

་པར་ འདོད་པའི་ཕྱིར།)འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། ། ༈ ཉེར་ལེན་ལྡན་ཚུལ། (གསུམ་པ།)དེ་དག་ཉེར་ལེན་ཡིན་ཚུལ་ལ་དྲི་བ་ནི། རྣམ་གྲངས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ ལྟར། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་ (འདོད་ཆགས་ཆོས་ཅན། ཉེར་ལེན་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་ ཅེ་ན། འདོ་ཆགས་ཆོས་ཅན། ད་ལྟར་གྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་གཏོང་བར་འཛིན་པར་ཐལ། ད་ལྟར་གྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་ པོ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།) འདོད་ཆགས་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལན་ ནི། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག སྲིད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ གྱི་འདུན་པས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་འདོད་ཅིང་ 1-48 འདུན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། ད་ལྟར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཞིང་ལྷག་པར་ ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་དོན་ནི་རང་གིར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།) དེ་ཡང་དེ་གཉིས་ལ་ཡོད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གཞན་ལ་མེད་པས་དེ་དག་ཁོ་ན་ཉེར་ལེན་ནོ་ (སེར་ལྷག་)ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་འདྲ་བར་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་ལའང་ཟག་བཅས་དང་ ཟག་མེད་གཉིས་ཡོད་པས། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་དྲིས་ནས། ལན་ནི། དེ་ལ་ ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་(ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་) གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་བྱེད་དུ་ལྡན་ཞིང་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་གཉི་གར་ཡང་ལྡན་པས་ ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་མཚུངས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ཟག་བཅས་དངོས་སུ་ བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)ཉེར་ལེན་ཅན་ལས་ལྡོག་པ་ནི། ཉེར་ལེན་མེད་ པའི་ཆོས་གསུམ་རྣམས་སོ་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། ། ༈ སོ་སོའི་མཚན་ཉིད། (བཞི་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། ༈ མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན། མཚན་ཉིད་སྤྱིའི་རྣམ་དབྱེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་ སྤོང་བ། སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་ངོ་། ། དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་རང་གི་མཚོན་བྱ་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཐུན་མོང་ དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། (ཚིག་གསལ་ལས།)དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མེའི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དང་། ཆོས་གཞན་ལའང་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་དང་། (ཆོས་ཀྱི་བཤེས་

【現代漢語翻譯】 （因為想要得到它們。）什麼是貪慾呢？ 近取之理： （第三，）關於它們如何是近取的提問：正如將在分類中解釋的那樣，難道所有的煩惱不都是近取嗎？為什麼說只有慾望（貪慾法，是近取，因為爲了現在有漏的蘊不被捨棄而執取。成立。如果說：貪慾法，爲了現在有漏的蘊不被捨棄而執取所遍。因為是對現在有漏的蘊特別貪著的渴愛。）才是近取呢？回答是：因為未來和現在的有漏蘊，由與有相關的意願來實現，並且具有喜悅性質的貪慾不會捨棄它們。也就是說，對於未來的蘊，會渴望並以意願來追求；對於現在的蘊，會高度執著並特別貪著。近取的意義是據爲己有。（益西協年說：）因為只有這二者具有，而其他煩惱不具有，所以只有它們才是近取。（色拉杰扎）就像這樣。 （第二，）關於界和處相似的解釋：因為它們也有有漏和無漏兩種，為什麼說有漏的界和處是與近取相關的法呢？這樣提問后，回答是：就像在蘊的章節中所說的那樣，意願和貪慾這二者（界和處）對於有色法來說是具有對境的，而對於其餘的法來說，二者都不具備，所以是與近取相關的。這樣相似地解釋道。像這樣，通過直接顯示有漏，（益西協年說：）也要理解與近取相關的相反的是，沒有近取的三種法。 各自的定義： （第四，）定義的總義有三： 定義的總義： 定義的總分類，以及遣除錯謬，確定當下的定義。 第一，所謂定義，是指各自的所詮義如何以共同和不共同的方式來表示。（《明句論》中說：）也就是說，諸法的自性，與他法不共同的，如火的熱性等，是自相；以及其他法也具有的性質，如無常和無我等，是共相。這二者，（法友說：

【English Translation】 (Because of wanting them.) What is desire? How to Possess the Nearness: (Third,) The question of how these are near is: As will be explained in the categories, aren't all afflictions also near? Why is it said that only desire (craving, is near, because it holds onto the contaminated aggregates of the present without abandoning them. Established. If it is said: craving, is pervasive in holding onto the contaminated aggregates of the present without abandoning them. Because it is the craving that is particularly attached to the contaminated aggregates of the present.) is called near? The answer is: because the future and present aggregates, which are contaminated, are manifestly accomplished by the desire that is associated with existence, and the desire that has the aspect of joy does not abandon them. That is, one desires and seeks after the future aggregates with desire, and one highly cherishes and is particularly attached to the present aggregates. The meaning of near is to make it one's own. (Yeshe Shenyen said:) Because only these two have it, and other afflictions do not, only these are near. (Serlhak) It is like this. (Second,) The explanation of the similarity between realms and sources: Because these also have both contaminated and uncontaminated, why are the contaminated realms and sources called the dharmas that are associated with near? After asking this, the answer is: As explained in the section on aggregates, desire and craving (realms and sources) have objects for those with form, and the remainder do not have either, so they are associated with near. This is explained similarly. Thus, by directly showing the contaminated, (Yeshe Shenyen said:) one should also understand that what is the opposite of having near is the three dharmas that do not have near. Individual Characteristics: (Fourth,) There are three general meanings of characteristics: General Meaning of Characteristics: General classification of characteristics, eliminating errors, and identifying the definition of the occasion. First, the so-called characteristic is what appropriately represents its own object to be represented in a common and uncommon way. (From the Clear Words:) That is, the self-nature of dharmas, which is uncommon to others, such as the heat of fire, is its own characteristic; and the nature that other dharmas also have, such as impermanence and selflessness, is the general characteristic. These two, (Dharmamitra said:

---

གཉེན་གྱིས།)ཡང་སྔ་མ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས། །རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །མཐུན་དངོས་གཞན་ 1-49 གྱི་དངོས་དག་ལས། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང་ མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ། ལོག་པ་དུ་མ་ལས་ལོག་པའི་ལྡོག་པ་དུ་མར་དབྱེ་བ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་ དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་དང་། ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་འཛིན་པ་ཚོར་བའི་མཚན་ ཉིད་ནི་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དེ་གཞན་ དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མཚོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ལ་སོགས་ པའོ། ། གཉིས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་ བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། དེ་ཕྱིར་མཚུངས་ཉིད་སྤྱི་ འདི་ལ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་དང་དགོངས་ འགྲེལ་རྣམས་སུ་མཚན་ཉིད་(ལཀྵཎ་)ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་མཚོན་བྱ་དང་མཚན་གཞི་ཐ་དད་དུ་བསམས་ནས་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་དུ་ བཏགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། མཚོན་བྱ་དང་མཚན་གཞི་ནི་ རྒྱ་སྐད་(ལཀྵཱ་ཞེས་པ་)གཅིག་ལ་བོད་དུ་འགྱུར་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་སྐད་དོད་ལ་མཚོན་བྱ་དང་མཚོན་བྱེད་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞི་གྲུབ་པས་ ཆོས་གསུམ་དུ་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་དང་། བལྟ་བྱ་དང་ལྟ་ བྱེད། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་སོགས་པའང་གཞི་དང་བཅས་པའི་ ཆོས་གསུམ་དུ་འཇོག་དགོས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཚོན་བྱ་གཅིག་ལ་མཚན་ ཉིད་གཅིག་ལས་གཞན་པ་མི་རུང་བར་སྨྲ་བ་ལའང་ངེས་པ་མེད་དེ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ 1-50 ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་བྱ་དང་ཚད་མ་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དང་མ་རྟོགས་དོན་ གྱི་གསལ་བྱེད་གཉིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རེ་རེ་ལའང་སོ་སོར་གཞུང་ལུགས་སོ་སོར་ མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བཤད་ཅིང་། དེ་རྣམས་གང་རུང་གིས་ཀྱང་མཚོན་ནུས་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)སྐབས་འདིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ ཉིད་འཆད་ལ། དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགོད་ནའང་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་ གཅད་བྱ་བསྣན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

【現代漢語翻譯】 （朋友問道：）又如前面所說，自性（svalakṣaṇa）的定義，『因為一切事物都以自性，安住于各自的體性之中，與相似的其他事物相異，依賴於相異性』。如同法（dharma）的常恒和非造作等，從多種相異性中區分出多種相異性的分類定義，以及認知法之體性的感受定義，如體驗等安住于自性的定義，以及爲了表示該法與其他法不共有的圓滿正等覺（samantabhadra）的定義，如安置一切種智（sarvākārajñatā），這兩種從非此區分的定義等等。 第二，有些人認為所謂的定義僅僅是從非此區分，這種觀點是不合理的。因為在經中說：『菩提分法具有決定生起的定義』，以及在《釋量論》中說：『因此，相似性本身具有非實物的定義』等等，在佛經和論典中已經闡述了各種各樣的定義（lakṣaṇa）。同樣，認為所詮釋和能詮釋是不同的，從而安立能詮釋、所詮釋和基礎這三者的結合等觀點也是不合理的，因為所詮釋和能詮釋在梵語（lakṣa）中是同一個詞，只是在藏語翻譯中有所不同，實際上並沒有差別。如果認為這些詞在梵語中，與所詮釋和能詮釋不同的基礎已經成立，因此可以安立為三種法，那麼，生起者和所生起，觀看者和所觀看，知者和所知，言說者和所言說等等，也都需要安立為具有基礎的三種法，這將導致過於荒謬的結論。認為一個所詮釋只能有一個定義也是不確定的，因為理自在（Rigs pa'i dbang phyug）自己就說過，對於一個所詮釋和量（pramāṇa），有不欺騙的知識和未證悟之義的顯現這兩個定義，並且對於每一個法，在各自的論典中也闡述了許多不同的定義，而且可以看出，任何一個定義都可以詮釋它。 第三，（益西協年說：）這裡所說的定義，大多是顯示色等自性的。如果安立為從非此區分的定義，也應當知道如何增加理性的衡量。

【English Translation】 (The friend asked:) Furthermore, as mentioned earlier, the definition of self-nature (svalakṣaṇa), 'Because all things, by their own nature, abide in their respective essence, and are distinct from similar other things, relying on distinctiveness.' Like the permanence and non-fabrication of dharmas (dharma), the definition of classifying various distinctivenesses from multiple distinctivenesses, and the definition of experiencing the nature of recognizing dharmas, such as experience, which abides in its own nature, and the definition of the complete perfect enlightenment (samantabhadra) to represent that dharma as not shared with other dharmas, such as the arrangement of omniscience (sarvākārajñatā), these two definitions that distinguish from what is not it, and so on. Secondly, some hold that what is called a definition is only to distinguish from what is not it, which is not reasonable. Because in the sutra it says: 'The dharmas of the aspects of enlightenment have the definition of necessarily arising,' and in the Commentary on Valid Cognition it says: 'Therefore, similarity itself has the definition of non-entity,' and so on. In the scriptures and commentaries, various kinds of definitions (lakṣaṇa) have been explained. Similarly, it is also unreasonable to think that what is to be defined and what defines are different, thus establishing the combination of what defines, what is to be defined, and the basis, because what is to be defined and what defines are the same word in Sanskrit (lakṣa), only different in Tibetan translation, and there is actually no difference. If it is thought that in Sanskrit, the basis different from what is to be defined and what defines has been established, so it can be established as three dharmas, then the producer and what is produced, the viewer and what is viewed, the knower and what is known, the speaker and what is spoken, etc., also need to be established as three dharmas with a basis, which would lead to an absurd conclusion. It is also uncertain to say that there can only be one definition for one thing to be defined, because the Lord of Reasoning (Rigs pa'i dbang phyug) himself said that for one thing to be defined and valid cognition (pramāṇa), there are two definitions: non-deceptive knowledge and the manifestation of the meaning of what has not been realized, and for each dharma, many different definitions have been explained in their respective treatises, and it can be seen that any one of them can define it. Thirdly, (Yeshe Shenyen said:) The definitions mentioned here mostly show the nature of form, etc. If it is established as a definition that distinguishes from what is not it, it should also be known how to add the measure of reason.

---

། ༈ གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལས། ༈ གཞུང་དོན་ལ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད། ཕུང་པོ་ ལྔའི་དང་པོ་ལ་དྲི་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས་མདོར་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་སུ་ཡོད་པའམ་རུང་བའི་དོན། གནོད་ པ་བྱ་བར་རུང་བ་དང་ཡུལ་བརྟག་ཏུ་རུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་ཕྲད་པས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་རེག་པས་གཟུགས་སུ་ ཡོད་པ་དང་། ཡིད་ཡུལ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་ པའོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། རེག་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིས་གཟུགས་སུ་རུང་ཞེ་ན། ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་ པས་རེག་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་འདིར་བཀོད་པ་ ཡིན་གྱི། བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འདིས་མཚོན་ནས་གཞན་ དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དེའང་ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་གཟུགས་ 1-51 སུ་རུང་བ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་སྔར་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ། བོང་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དབྱུག་ པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཚོན་ཆའི་ འདུས་ཏེ་རེག་པས་ནང་དང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་རེག་ན་རྨ་དང་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གྲང་བའི་རེག་པས་སྦུ་ལོང་དང་འཁྱག་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ དང་། ཚ་བའི་རེག་པས་ཆུ་བུར་དང་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ནང་དུ་བཀྲེས་པ་ དང་སྐོམ་པས་རེག་པས་ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྦྲང་བུ་ དང་ཤ་སྦྲང་གི་རེག་པས་འབྲུམ་པ་དང་སྐྲངས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རླུང་དང་ཉི་ མའི་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་འཐོར་བ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡིག་པ་དང་ སྦྲུལ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་གནོད་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་གཟུགས་རྣམ་པ་སྔར་དང་མི་ འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པར་རུང་བའོ། །དེ་ལ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱིས་ནི་ནང་གི་ དང་། གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་རྣམ་པ་སྒྱུར་བར་བྱེད་ལ། ལག་པ་དང་སྦྲང་བུ་དང་ཤ་ སྦྲང་དང་སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པར་གཏོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་ཡང་། (བྱེ་བཤད་དུ།)རྒྱུན་ལ་ ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ། ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན

【現代漢語翻譯】 正文內容： 正文內容包括蘊、界、處三種定義。 正文內容中關於蘊的定義： 蘊 關於五蘊中的第一個問題是：色蘊的定義或自性是什麼？ 答案可以概括為兩點：具有形體或可變之義。能夠被損害以及能夠被觀察，這兩種方式構成了具有形體的特徵。與有形之物接觸會發生與之前不同的變化，這是通過觸覺來感知形體；在意識中呈現出形體的形象，這是通過觀察來感知形體。 詳細解釋分為兩部分，第一部分是：通過觸覺感知形體是什麼？世尊說：『比丘們，因為有形體且可以變化，所以稱為色取蘊。』為什麼可以變化呢？因為用手接觸時會發生變化，』等等。這裡引用了這些說法，但這十三種並非數量上的限定，而是爲了通過這些例子來了解其他情況。也就是說，用手接觸時會發生變化，內外之形與之前不同；同樣，結合起來，用棍棒接觸時顏色等會發生變化；用棍子接觸時形狀等會發生變化；用武器接觸時，內外之形會受傷或斷裂等，發生變化；寒冷接觸時會變成絨毛或冰等；熱接觸時會起水泡或融化等；內在的飢渴接觸時身體會變得虛弱和消瘦等；蚊子和牛虻接觸時會起疹子和腫脹等；風和陽光接觸時會消散和乾燥等；毒蟲和毒蛇的傷害接觸時，形體會完全變成與之前不同的樣子，這些都是可以變化的。』其中，飢渴是內在的，其他則會改變內外兩種形態。手、蚊子、牛虻和毒蛇屬於有情眾生，其他的則不屬於有情眾生。看起來會發生變化的情況，在（《俱舍論》中》）是持續的變化，而不是瞬間的變化。 第二部分：通過觀察感知形體是什麼？

【English Translation】 Main Content: The main content includes three definitions: Skandha (aggregate), Dhatu (element), and Ayatana (source). The definition of Skandha in the main content: Skandha The first question about the five Skandhas is: What is the definition or nature of the Rupa Skandha (form aggregate)? The answer can be summarized in two points: It means having form or being changeable. Being able to be harmed and being able to be observed, these two ways constitute the characteristic of having form. Contact with tangible things will cause changes that are different from before, which is to perceive form through touch; the image of form appears in consciousness, which is to perceive form through observation. The detailed explanation is divided into two parts. The first part is: What is perceiving form through touch? The Blessed One said: 'Monks, because it has form and can be changed, it is called the Rupa Upadana Skandha (aggregate of grasping form).' Why can it be changed? Because it changes when touched by hand,' and so on. These statements are quoted here, but these thirteen are not a quantitative limitation, but to understand other situations through these examples. That is to say, it changes when touched by hand, and the inner and outer forms are different from before; similarly, when combined, the color, etc. will change when touched by a stick; the shape, etc. will change when touched by a stick; when touched by weapons, the inner and outer forms will be injured or broken, etc., and changes will occur; cold contact will turn into fluff or ice, etc.; hot contact will cause blisters or melt, etc.; internal hunger and thirst contact will cause the body to become weak and thin, etc.; mosquito and gadfly contact will cause rashes and swelling, etc.; wind and sunlight contact will cause dissipation and dryness, etc.; the harm of poisonous insects and poisonous snakes contact will completely change the form to be different from before, these are all changeable.' Among them, hunger and thirst are internal, and others will change both internal and external forms. Hands, mosquitoes, gadflies, and poisonous snakes belong to sentient beings, and others do not belong to sentient beings. The situation that seems to change, in (Abhidharmakosha) is a continuous change, not an instantaneous change. The second part: What is perceiving form through observation?

---

། གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ ལ་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་འདི་དང་འདིའོ་ ཞེས་དང་། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རིམ་ པ་ལྟར་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའམ། མཉམ་པར་ མ་བཞག་པའི་ཡིད་སྒྲ་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་མཚན་ 1-52 མའམ། བཀྲ་བར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བརྟག་ ཅིང་དཔྱད་དུ་རུང་བའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ ནི་ཀུན་ལ་ཡོད་ཅིང་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར། རེག་པས་གཟུགས་ སུ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པས། གྲང་བ་དང་ཚ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལའང་མེད་ལ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཟུགས་ (བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་བར་དོའི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ།)ནི་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བར་ གསུངས་པའོ། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་འགྲེལ་དུ་ནི། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སྣོད་དང་སེམས་ ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་དེའི་ས་བའི་མེས་གནོད་པ་དང་། (སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ལྷའི་འོད་མོག་མོག་པོར་ མཛད་པ་ལྟ་བུ་)མཐུ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་གནོད་པ་དང་། དངོས་སུ་གནོད་པ་བྱར་མེད་ཀྱང་ དེའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པས་གཟུགས་སུ་འཇོག་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རགས་པ་དང་ ཕྲ་བའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པས་མི་འགལ་ལོ། ། གཉིས་པ། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ། ཡུལ་མྱོང་ བ་ཚོར་བ་ཡིན་ན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཚོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། རང་རིག་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་། རང་མྱོང་བ་ཡང་ཚོར་བ་མ་ཡིན་པས། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རིག་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རེག་པ་མྱོང་བ་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བས་རེག་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་དང་ སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རེག་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཚོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། མི་དམིགས་ན་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱིར་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ བྱུང་མཚུངས་ལྡན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དམིགས་ན་ནི། དེ་དག་ ཀྱང་ཚོར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་ལ་དམིགས་པར་ཧ་ 1-53 ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱོང་བའི་དོན་ཡང་འབྲས་བུའམ་རྒྱུ་ལ་གྲགས་པ་མེད་ ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མདོར་བསྟན་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའང་རེག་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཡུལ་ གྱི་ཁྱད་པར་སིམ་པ་དང་གདུ

【現代漢語翻譯】 當顯現的對境，如骨骼等可知的物體，與此相似的形色，如是認知。以及，對於顏色和形狀的差別，如是這般的形色，依次對不凈等三摩地進行禪定，或者未進行禪定，以將聲音和意義結合的分別念，與此相應地執持相狀或顯現。如是，通過認識的作用，可以觀察和分析形色。那麼，這二者在所有形色中都存在嗎？第二種情況是普遍存在的，而第一種情況則不然。在確定性的歸納中，沒有觸覺的形色不是普遍存在的。因此，寒冷、炎熱、飢餓和口渴等，即使在欲界天神中也不存在。而對於在形色中活動的天神（如第四禪天和中陰身的眾生），據說任何事物都無法對其造成損害。在《緣起經》的註釋中提到，對於在形色中活動的器皿和眾生的形色，其地界的火能夠造成損害（如佛陀的光芒使天神的光芒黯淡），或者具有特殊的力量也能造成損害，或者即使實際上無法造成損害，但由於屬於同類，也被認為是形色。這些都是粗細的區分，因此並不矛盾。 第二，什麼是感受的特徵？論師善護說：『體驗對境就是感受，那麼所有的心和心所都將成為感受，因為沒有自證。』並且，自我體驗也不是感受，因為依賴於體驗快樂的覺知，才會產生快樂的感受。因此，體驗觸覺就是感受。』這種說法是不合理的。如果那樣，感受將緣于觸覺，而其他的心和心所如果緣于觸覺，那麼它們也將成為感受。如果不緣于觸覺，那麼緣的相同性就會喪失。一般來說，同時生起的心和心所，如果彼此互緣，那麼它們也將成為感受，並且由於緣的相同性，自己緣自己也將變得過於極端。並且，體驗的意義也不是指結果或原因，而是指顯現。因此，簡而言之，異熟果的體驗就是感受的特徵。那也是觸覺完全決定的對境的差別，舒適和不舒適。

【English Translation】 When the object that appears, such as skeletons and other knowable objects, is recognized as 'this is the form similar to this,' and regarding the differences in color and shape, 'this is such and such a form,' one engages in samadhi on the impure and so on, either meditating or not meditating, holding onto the characteristics or appearances with a conceptual mind that combines sound and meaning. Thus, through the function of perception, forms can be examined and analyzed. Do these two exist in all forms? The second is universally present, but the first is not. In a definitive summary, forms without touch are not universally present. Therefore, cold, heat, hunger, and thirst, etc., do not exist even among the gods of the desire realm. And for the gods who dwell in form (such as beings in the fourth dhyana and the intermediate state), it is said that nothing can harm them. In the commentary on the Sutra of Dependent Origination, it is mentioned that the fire of the earth element can harm the forms of vessels and beings who dwell in form (such as the light of the Buddha making the light of the gods dim), or that special power can also harm them, or even if it cannot actually harm them, it is still considered a form because it belongs to the same category. These are distinctions of coarse and subtle, so there is no contradiction. Second, what is the characteristic of feeling? The teacher Sangharakshita says: 'Experiencing an object is feeling, then all minds and mental factors will become feelings, because there is no self-awareness.' And self-experience is also not feeling, because the feeling of happiness arises dependent on the awareness that experiences happiness. Therefore, experiencing touch is feeling.' This is not reasonable. If that were the case, feeling would focus on touch, and if other minds and mental factors focused on touch, then they would also become feelings. If they did not focus on touch, then the sameness of focus would be lost. In general, if minds and mental factors that arise simultaneously focus on each other, then they will also become feelings, and because of the sameness of focus, it will become too extreme for oneself to focus on oneself. And the meaning of experiencing does not refer to the result or cause, but to the manifestation. Therefore, in short, the experience of the ripening result is the characteristic of feeling. That is also the distinction of the object completely determined by touch, comfort and discomfort.

---

ང་བ་དང་དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་ སུམ་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱས་བཤད་ལ། བྱེད་པ་པོ་རྣམ་སྨིན་དང་སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ངོ་བོ་གང་གིས། ལས་སུ་བྱ་བ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་ མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའོ། །མྱོང་བའི་ཚུལ་ཡང་སོ་སོར་ཏེ་མ་འདྲེས་པར་ དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཉི་ གའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སོ། །བྱ་བའི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་རྣམ་སྨིན་དུ་ འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉི་གའི་རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་གཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ བཏང་སྙོམས་ནི་རྣམ་སྨིན་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ལ་རྣམ་ སྨིན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། ། གསུམ་པ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཤེས་པར་ བྱེད་པའམ་རྐྱེན་(གསུམ་མམ་བཞི་)རྣམས་འདུས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ། འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་བོའོ། །ཞེས་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་རིག་ཅིང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །རྒྱས་བཤད་ལ། བྱེད་པ་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་དོན་ 1-54 ཙམ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་ངེས་པར་འདུ་ཤེས་ པ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་གང་གིས། ལས་སུ་བྱ་བ་མིག་གིས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་དང་། བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་པས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་རྟོགས་པ་དང་། སྒོམ་བྱུང་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཞེས་པའམ། ཡང་ན། མིག་ རྣ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། གསུམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་གང་དེ། །ཐོས་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དང་། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རིམ་བཞིན་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གསུམ་ལུང་མ་ བསྟན་ཤི་བ་དང་འདྲ་བས་རྟོགས་པ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་དོན་རྣམས་ལ། བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཐ་ སྙད་འདོགས་པ་སྟེ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མིང་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ གོ་བར་བྱེད་པའོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཚན་མར་འཛིན་སྙམ་ན། འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ མར་འཛིན་པར

【現代漢語翻譯】 體驗到產生『我』和『非我』二者的自性顯現。（藏文：ང་བ་དང་དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ།） 廣釋中，以何種作用者，即以異熟和力量體驗的自性，作為所作之事，即是善業（有漏）和不善業的果報和異熟，通過組合這些詞語，可以排除同類因的果等。體驗的方式也是各自不同的，不混雜，善業的異熟是快樂，不善業的異熟是痛苦，二者的異熟是舍受。體驗所作之事的自性，即是體驗並顯現。 分別說者認為舍受僅僅是善業的異熟，這種觀點是不合理的，因為善業和不善業二者的異熟，阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes）總是伴隨著舍受。因此，與阿賴耶識相應的舍受是真實的異熟，而除此之外的樂受、苦受和舍受被稱為異熟，這只是用果的名字來稱呼因。 第三，什麼是想（'du shes）的特徵？簡要說明是：全面認知，或者說，當（三或四種）因緣聚合時，對於境的差別，如藍色和黃色等，能夠識別『這是藍色』，『這是黃色』，具有這種特徵，能夠識別不同的境的特徵並執取其相。 廣釋中，以何種作用者，即五根識（sgo lnga'i rnam shes）和相應的僅執取相，以及意識（yid kyi rnam shes）和相應的執取明顯想的自性，作為所作之事，即眼睛親眼所見，耳朵從他人處聽聞，通過思所生慧（bsam byung gi shes pa）來區分和理解，以及通過修所生慧（sgom byung so so rang rig）來辨別的事物。或者說，眼、耳、意三識，以及三者的體驗，如《釋量論》（Tshad ma rnam 'grel）所說：『聽聞、看見、辨別，理解，依次解說。』（藏文：ཐོས་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རིམ་བཞིན་བཤད། །）因此，對於氣味、味道、觸覺這三種無記的事物，如同死了一樣，統一稱為理解的事物。所作之事的自性是施設名稱，即通過名言來直接或間接地理解事物。 如果根識（dbang shes）的無分別智（rtog med）的眷屬如何執取相呢？因為它們能夠引導後續的定解，如『這是藍色』等等。因此，它們也執取相。

【English Translation】 Experiencing the manifestation of one's own nature that generates both 'I' and 'not-I'. In the detailed explanation, by what agent, i.e., the nature experienced through maturation and power, as the object of action, it is also the result and maturation of virtuous (with outflows) and non-virtuous actions. By combining these words, the results of similar causes, etc., are excluded. The manner of experiencing is also distinct, not mixed; the maturation of virtuous actions is happiness, the maturation of non-virtuous actions is suffering, and the maturation of both is equanimity. Experiencing the nature of the action is to experience and manifest it. The Vaibhashikas (a school of Buddhism) believe that equanimity is only the maturation of virtuous actions, which is unreasonable, because the Alaya consciousness (kun gzhi'i rnam shes), which is the maturation of both virtuous and non-virtuous actions, is always accompanied by equanimity. Therefore, the equanimity associated with the Alaya is the true maturation, and the happiness, suffering, and equanimity other than that are called maturation, which is just calling the cause by the name of the result. Third, what is the characteristic of perception ('du shes)? The brief explanation is: to know comprehensively, or when (three or four) conditions come together, to be able to recognize the differences in objects, such as blue and yellow, and to identify 'This is blue,' 'This is yellow,' having this characteristic, being able to recognize the different characteristics of objects and grasp their signs. In the detailed explanation, by what agent, i.e., the five sense consciousnesses (sgo lnga'i rnam shes) and their corresponding grasping of mere signs, and the nature of the mind consciousness (yid kyi rnam shes) and its corresponding grasping of clear perceptions, as the object of action, i.e., what is seen directly by the eyes, heard from others by the ears, distinguished and understood by the wisdom born of thought (bsam byung gi shes pa), and the things discerned by the wisdom born of meditation (sgom byung so so rang rig). Or, as it says in the Pramanavarttika (Tshad ma rnam 'grel): 'Hearing, seeing, distinguishing, understanding, explained in order.' (Tibetan: ཐོས་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རིམ་བཞིན་བཤད། །) Therefore, the three objects of smell, taste, and touch, which are unspecified, are like the dead, and are collectively called understood things. The nature of the action is to apply names, i.e., to understand things directly or indirectly through names. If the retinue of the non-conceptual wisdom (rtog med) of the sense consciousnesses (dbang shes) grasps signs, how does it do so? Because they can guide subsequent ascertainment, such as 'This is blue,' and so on. Therefore, they also grasp signs.

---

་གྲུབ་བོ། ། བཞི་པ། ཆོས་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། (མཛོད་འགྲེལ་ ལས།)སྤྱིར་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔས་ བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་འདུ་བྱེད་ ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་དང་ཚོར་ བ་འདུ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་འདིར་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་ནི། དམིགས་པ་ལ་ སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཡོ་ཞིང་སྐུལ་བར་ བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། བྱེད་པོ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་པའི་ངོ་ 1-55 བོ་གང་གིས། ལས་སུ་བྱ་བ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་ པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། དེ་གཉི་གར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་སམ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་ རྣམས་སུ། བྱ་བའི་ངོ་བོ་སེམས་འཇུག་ཅིང་སྐྱོད་པར་བྱེད་སྐུལ་བར་བྱེད་པའོ། ། ལྔ་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། རང་རང་གི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་ རྟོགས་པའོ། །མདོར་བསྟན་ནི། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཏེ། རང་རང་གི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་སེམས་ སམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། བྱེད་པ་པོ་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་གིས་ མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་སུ་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བའི་ངོ་ བོ་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་དང་། སྣ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་དང་། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་དང་། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ དག་ཀྱང་དབུ་མ་འཇུག་པར། གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས། །ཚོར་བ་ཉམས་ མྱོང་བདག་ཉིད་ཅན། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པའོ། །ཡུལ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ་ ཕུང་པོར་མཚོན་ཞིང་དེ་མིན་ལས་འབྱེད་ན་སོ་སོའི་མཐར་དུ་མ་སྤུངས་པ་ཞེས་སྦྱར་བའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཁམས་དྲུག་གི་མཚན་ ཉིད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་མིག་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། གཞན་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱར་ བའོ། ། 1-56 དང་པོ་ནི། མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉ

【現代漢語翻譯】 完成。 第四，具有眾多法相的行（梵文：saṃskāra，聚合、造作）的體性是什麼？（出自《俱舍論釋》）一般來說，因為諸緣聚合而產生，所以稱為行。由五蘊所攝的一切法都具有行的體性。其中，行蘊的體性是：『行蘊不同於其餘四蘊。』如同所說，不同於色、受、想、識，是眾多和合之物。此處主要闡述行蘊中的心所（梵文：citta，心）的體性。簡而言之，其體性是心專注于對境，具有使心專注于各種所緣境並推動的作用。 詳細解釋：能使心專注于對境的心所的本體是什麼？其作用是使心和心所，如信心等善法，貪慾等不善法，以及非善非惡之法，樂受、苦受、舍受或非相應的行等各種狀態中，使心進入、執行和推動。 第五，識（梵文：vijñāna，了別）的體性是各自了知自己所緣境的本體。簡而言之，其體性是能識別和了解對境的本體。能各自了知自己所緣境的自性，稱為心或識。 詳細解釋：能識別和了解對境的本體是什麼？依靠眼根，也能識別和了解色法；同樣，依靠耳根，能識別和了解聲音；依靠鼻根，能識別和了解氣味；依靠舌根，能識別和了解味道；依靠身根，能識別和了解觸覺；依靠意根，也能識別和了解法。正如《入中論》所說：『色蘊具有變壞之相，受蘊具有感受之性，想蘊具有取相之性，行蘊具有造作之性，識蘊具有了別對境之性。』如同以蘊來表示，如果區分它們，就在每個詞後加上『非聚集』。 蘊的體性。 界的體性 界的體性分為根（梵文：indriya，官能）、境（梵文：viṣaya，對像）和識（梵文：vijñāna，了別）三種，共有六界。首先詳細解釋眼根，其他可以類推。 首先是眼界的體性。

【English Translation】 Completed. Fourth, what is the characteristic of conditioned phenomena (Sanskrit: saṃskāra, aggregation, formation) that possess many dharmas? (From the Commentary on the Abhidharmakośa) Generally, because they are made by the aggregation of conditions, they are called conditioned phenomena. All dharmas included in the five skandhas have the characteristic of conditioned phenomena. Among them, the characteristic of the conditioned skandha is: 'The conditioned skandha is different from the other four skandhas.' As it is said, it is different from form, feeling, perception, and consciousness, and is an aggregation of many conditioned things. Here, the main characteristic of the cetana (Sanskrit: citta, mind) in conditioned phenomena is explained. In short, its characteristic is that the mind focuses on the object, and it has the nature of moving and urging the mind to focus on various objects. Detailed explanation: What is the essence of the cetana that makes the mind focus on the object? Its function is to make the mind and mental factors, such as faith and other virtuous dharmas, greed and other non-virtuous dharmas, and neither virtuous nor non-virtuous dharmas, various states such as pleasant feelings, painful feelings, equanimity, or non-associated formations, enter, operate, and promote. Fifth, the characteristic of consciousness (Sanskrit: vijñāna, discernment) is to individually understand the essence of one's own object. In short, its characteristic is to recognize and understand the essence of the object. The nature of individually understanding one's own object is called mind or consciousness. Detailed explanation: What is the essence that recognizes and understands the object? Relying on the eye faculty, it can also recognize and understand the form; similarly, relying on the ear faculty, it can recognize and understand sound; relying on the nose faculty, it can recognize and understand smell; relying on the tongue faculty, it can recognize and understand taste; relying on the body faculty, it can recognize and understand touch; relying on the mind faculty, it can also recognize and understand dharmas. As it is said in the Madhyamakāvatāra: 'The form skandha has the characteristic of change, the feeling skandha has the nature of experience, the perception skandha has the nature of grasping signs, the conditioned skandha has the nature of formation, and the consciousness skandha has the characteristic of distinguishing objects.' As represented by the skandhas, if they are distinguished, 'non-aggregated' is added to the end of each word. The characteristic of skandhas. The characteristic of dhātus. The characteristic of dhātus is divided into three types: faculties (Sanskrit: indriya, sense organs), objects (Sanskrit: viṣaya, objects), and consciousness (Sanskrit: vijñāna, discernment), with a total of six dhātus. First, the eye faculty is explained in detail, and the others can be inferred by analogy. First is the characteristic of the eye dhātu.

---

ིད་གང་ཞེ་ན། གྲངས་ངེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཁམས་ཀྱི་ དོན་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་ལ་བཤད་པ་ལྟར། འདས་པའི་མིག་གང་གིས་འདས་པའི་གཟུགས་ རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉེར་སྤྱོད་བཟུང་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་མིག་གིས་ད་ལྟར་བའི་ གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་བཞིན་པ་དང་གཉིས་ནི་མིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་ པ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་སྦྱར་ཞིང་། དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ས་བོན་གྱི་དོན་ལ་འཆད་པ་ལྟར་མིག་ དེའི་ས་བོན་ད་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བསགས་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་མིག་འགྲུབ་རུང་དུ་ ཡོད་པ་(ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་)དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་གཟུགས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ ཟིན་པ་དེ་མ་ཐག་མིག་འགྲུབ་རུང་དུ་ཡོད་པ་(ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་)གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མིག་ དང་འབྲེལ་བའི་ཁམས་ཞེས་དྲུག་པའི་ཚིག་སྡུད་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་དང་ ས་བོན་གྱི་དོན་ཅན་གཉི་གའང་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གྱི་སྒོ་ནས་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་ བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་གང་གིས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། སྣ་ གང་གིས་དྲི་རྣམས་བསྣོམས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ལྕེ་གང་གིས་རོ་རྣམས་མྱོང་བར་ གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ལུས་གང་གིས་རེག་བྱ་རྣམས་རེག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ཡིད་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་པ་དག་ནི་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་དོན་ གྱིས་ཁམས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ས་བོན་བསགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ས་བོན་གྱི་དོན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་མིན་ལས་འབྱེད་ན་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱས་པས་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་ཅི་ 1-57 རིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཡུལ་ལའང་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)གཟུགས་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་མིག་གི་གཟུགས་གང་དག་མཐོང་བར་ གྱུར་པ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་དམིགས་པར་བཟུང་ཟིན་པ་རྣམས་དང་། ད་ལྟར་བའི་གཟུགས་མིག་ གིས་མཐོང་བ་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་དམིགས་པར་འཛིན་བཞིན་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དེ་ལ་མིག་ གི་ཁམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གདུགས་ཕུབ་པས་གྲིབ་མ་འབྱུང་བ་ལྟར་ནང་ དུ་དབང་པོ་གྲུབ་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡུལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། མིག་གི་དབང་པོ་ཉིད་ གཟུགས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ས་བོན་གྱི་དོན་ལ་ཁམས་སུ་བཞག་པའམ། ཡང་ན་མིག་ གི་དབང

【現代漢語翻譯】 問：什麼是「界」？ 答：在數量確定的情況下，如前所述，『界』是指執持作用。例如，過去的眼睛所見的過去之色，是已經執持作用的；現在的眼睛所見的現在之色，是正在執持作用的。這兩者既是眼睛，也是色界，這是在本體上相符的。在意義上，如種子之義，眼睛的種子現在積累在阿賴耶識中，使之在來世有可能形成眼睛（阿賴耶識的種子部分）；以及先前業的習氣完全成熟，特別是已經成熟的異熟果，即異熟阿賴耶識已經與意生身和色身結合，立即有可能形成眼睛（阿賴耶識的異熟部分）。這些都是與眼睛相關的界，是六合釋的組合。因此，執持作用和種子之義都具備眼界（eye realm）的特徵。 第二，就像詳細解釋通過顯現和種子的方式來解釋眼界的特徵一樣，『耳朵聽到聲音』等等，『鼻子嗅到氣味』等等，『舌頭嚐到味道』等等，『身體感覺到觸覺』等等，『意識了知諸法』等等，這些都是通過執持作用的意義而成為界。而積累的種子和成熟的阿賴耶識，都是具有種子意義的界的特徵，這些都應該像之前所說的那樣理解。否則，如果進行區分，眼界的特徵是作為眼識的所依，因此執持作用是顯現和種子等。 （二）關於所緣境也有兩種情況。（一）詳細解釋色：什麼是色界的特徵？答：過去的眼睛所見的過去之色，是已經作為作用的對境而被把握的；現在的眼睛所見的現在之色，是正在作為作用的對境而被把握的；以及色界被眼界所控制。就像撐傘產生陰影一樣，內部的根（感官）形成，外部的境（對境）也形成。眼根本身是色形成的因，因此在種子的意義上被視為界。或者，眼根...

【English Translation】 Q: What is a 'realm'? A: In the context of definite numbers, as explained before, 'realm' refers to the holding of function. For example, the past forms seen by the past eye are those whose function has already been held; the present forms seen by the present eye are those whose function is being held. These two, being both the eye and the form realm, are combined in a way that their basis is the same. In terms of meaning, like the meaning of a seed, the seed of the eye is now accumulated in the Alaya consciousness, making it possible for the eye to form in the next life (the seed part of the Alaya consciousness); and the habits of previous actions have fully ripened, especially the Vipaka (karmic result) that has matured, that is, the Vipaka Alaya consciousness has already combined with the mind-made body and the physical body, making it immediately possible for the eye to form (the Vipaka part of the Alaya consciousness). These are the realms related to the eye, combined in a possessive compound. Therefore, both the holding of function and the meaning of seed possess the characteristics of the eye realm. Secondly, just as the characteristics of the eye realm are explained in detail through the aspects of manifestation and seed, 'the ear hears sounds' etc., 'the nose smells scents' etc., 'the tongue tastes flavors' etc., 'the body feels touch' etc., and 'the mind knows phenomena' etc., these are realms by virtue of the meaning of holding function. And the accumulated seeds and the matured Alaya consciousness are those that possess the characteristics of the realm of the meaning of seed, which should be understood as explained before. Otherwise, if distinguishing, the characteristic of the eye realm is that it serves as the basis for eye consciousness, therefore the holding of function is manifestation and seed, etc. (Two) Regarding the objects, there are also two situations. (One) Detailed explanation of form: What is the characteristic of the form realm? A: The past forms seen by the past eye are those that have already been grasped as the object of function; the present forms seen by the present eye are those that are being grasped as the object of function; and the form realm is controlled by the eye realm. Just as holding an umbrella creates a shadow, the internal roots (senses) form, and the external objects (sense objects) also form. The eye root itself is the cause of the formation of form, therefore it is regarded as a realm in the sense of seed. Or, the eye root...

---

་པོའི་ལོངས་སྤྱད་བྱར་གྱུར་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། ། (གཉིས་པ།)གཞན་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་ནི། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་དང་དབང་བྱེད་པའི་སྒོ་ ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བས་སྒྲ་གང་ དག་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། སྣས་དྲི་གང་དག་བསྣོམས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་ དང་། ལྕེས་རོ་གང་དག་མྱོང་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་གང་དག་རེག་ པར་གྱུར་པ་ཞེས་སོགས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་འདས་པའི་ཆོས་གང་དག་ཤེས་བར་གྱུར་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་ཆོས་ཤེས་བཞིན་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་ བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པ་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པར་ བྱས་ནས་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་ཅི་རིགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)རྣམ་ཤེས་ལའང་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)མིག་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ནམ་གནས་བདག་རྐྱེན་མིག་གི་ 1-58 དབང་པོ་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་ སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རང་ གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། མིག་ཤེས་དེའི་ས་བོན་ད་ལྟར་གྱི་ ཀུན་གཞི་ལ་བསགས་པ་མ་འོངས་པ་ན་མིག་ཤེས་འགྲུབ་རུང་དང་། འདས་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་གཟུགས་སུ་ཉིང་ མཚམས་སྦྱར་ཟིན་པ་དེ་མ་ཐག་མིག་ཤེས་འགྲུབ་རུང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། ། (གཉིས་པ།)གཞན་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྟེན་རྣ་ བ་དང་དམིགས་པ་སྒྲ་ལས་སྒྲར་སྣང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སོགས་དང་། རྟེན་སྣ་དང་དམིགས་པ་དྲི་ལས་དྲིར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སོགས་དང་། རྟེན་ལྕེ་དང་དམིགས་པ་རོ་ལས་རོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སོགས་ དང་། རྟེན་ལུས་དང་དམིགས་པ་རེག་བྱ་ལ་རེག་བྱར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་ པ་ཞེས་སོགས་དང་། རྟེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་དམིགས་པ་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སུ་སྣང་ བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་དང་། ཡིད་ཤེས་དེའི་ས་བོན་ད་ ལྟར་གྱི་ཀུན་གཞི་ལ་བསགས་པ་དང་། འདས་པས་འཕངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞ

【現代漢語翻譯】 成為受用之境，即是色界之相。 （二）比照其他：如前所述，通過受用執持和自在作用，詳細闡述了色界的相。同樣，耳朵聽到各種聲音等等，鼻子嗅到各種氣味等等，舌頭嚐到各種味道等等，身體接觸到各種觸覺等等，以及意識了知過去之法，了知現在之法，並且意識界對這些法進行自在作用，這就是法界的相。如前所述，也應如此理解。此外，進行區分，如眼識所緣，受用執持顯現和種子等等。 （三）關於識，也有兩種。（一）詳細闡述眼識：什麼是眼識界的相？依賴於所依或處所、主、緣，即眼根，以及所緣之緣，即境色，從而產生顯現為色的識，無論是過去還是現在，這些都是執持受用自相的界之相。眼識的種子積累在當下的阿賴耶識中，未來能夠產生眼識。過去習氣所生的異熟果，即已於欲界和色界結生的阿賴耶識，緊接著能夠產生眼識，這些都是從因的角度而言，具有眼識界的相。 （二）比照其他：如前所述，通過自相和因的角度，詳細闡述了眼識界的相。同樣，依賴於所依耳根和所緣聲音，產生顯現為聲音的識等等；依賴於所依鼻根和所緣氣味，產生顯現為氣味的識等等；依賴於所依舌根和所緣味道，產生顯現為味道的識等等；依賴於所依身根和所緣觸覺，產生顯現為觸覺的識等等；依賴於所依意根和所緣法，產生顯現為法的識，無論是過去還是現在。並且，意意識的種子積累在當下的阿賴耶識中，以及過去所生的異熟果阿賴耶識。

【English Translation】 That which becomes an object of enjoyment is indeed the characteristic of the Realm of Form (Rūpadhātu). (2) Applying Similarly to Others: Just as the characteristics of the Realm of Form have been extensively explained through the means of grasping at enjoyment and exercising control, similarly, 'whatever sounds are heard by the ear,' and so forth; 'whatever smells are smelled by the nose,' and so forth; 'whatever tastes are tasted by the tongue,' and so forth; 'whatever tactile sensations are touched by the body,' and so forth; and 'whatever past dharmas are known by the mind,' and 'whatever present dharmas are being known,' and 'whatever the Realm of Mind exercises control over those dharmas'—that is the characteristic of the Realm of Dharmas. It should be understood in the same way as previously explained. Apart from that, the distinction is made by what is cognized by eye-consciousness, the manifest grasping at enjoyment, and the seeds, whatever is appropriate, and so forth. (3) Regarding Consciousness (Vijñāna), there are also two aspects. (1) Explaining Eye-Consciousness in Detail: What is the characteristic of the Realm of Eye-Consciousness? Depending on the support or basis, the owner, the condition of the eye sense faculty, and depending on the object condition, the object form, whatever past or present consciousness appears as form, those are the characteristics of the realm because they grasp at the nature of enjoyment. The seeds of that eye-consciousness are accumulated in the present Alaya-consciousness, making it possible for eye-consciousness to arise in the future. And the fully ripened result propelled by past habitual tendencies, the Alaya-consciousness that has already taken rebirth in the Desire and Form Realms, immediately makes it possible for eye-consciousness to arise. Those are indeed endowed with the characteristic of the Realm of Eye-Consciousness from the aspect of being the cause. (2) Applying Similarly to Others: Just as the characteristic of the Realm of Eye-Consciousness has been extensively explained through its own characteristic and the aspect of the cause, similarly, 'depending on the support, the ear, and the object, sound, whatever consciousness appears as sound,' and so forth; 'depending on the support, the nose, and the object, smell, whatever consciousness appears as smell,' and so forth; 'depending on the support, the tongue, and the object, taste, whatever consciousness appears as taste,' and so forth; 'depending on the support, the body, and the object, tactile sensation, whatever consciousness appears as tactile sensation,' and so forth; and 'depending on the support, the mind sense faculty, and depending on the object, dharma, whatever consciousness appears as dharma,' whether past or present. And the seeds of that mind-consciousness are accumulated in the present Alaya-consciousness, and the fully ripened result propelled by the past, the Alaya-consciousness.

---

ིའི་རྣམ་ ཤེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཟིན་པ་ཡིད་ཤེས་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ 1-59 ནས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་ཅིང་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པ་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་ཅི་རིགས་པ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)ཡུལ་གྱི་སྐབས་སུ་ས་བོན་དང་རྣམ་སྨིན་མ་ གསུངས་ཀྱང་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་སྟེ། ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་སྔར་ཡང་ལུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ གནས་སུ་བཤད་ཅིང་། ཕྱིས་ཀྱང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གསུམ་པ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིན་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་བཞིན་ དུ་བལྟ་སྟེ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་ བ་མ་ཡིན་གྱི་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སམ་མཐུན་མཐུན་སྦྱར་བས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ ལྟར་མིག་གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་ས་བོན་བསགས་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གང་ལས་ཕྱི་མ་ལ་མིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་མིག་གི་སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའང་དེ་བཞིན་ དུ་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་གང་དག་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ དབང་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་ དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་མིན་ལས་འབྱེད་པ་ནི་མིག་ ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱས་པ་དང་མིག་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་བྱས་པས་ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ༈ དེའི་རྣམ་གཞག (དང་པོ།)རྣམ་གཞག་ལ་གསུམ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། ཞར་ལས་བྱུང་ བའོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྒྱས་བཤད་ལ་ཕུང་པོ། ཁམས། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུམ་ལས། ༈ ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག ༈ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྤྱི་དོན། (དང་པོ།)ཕུང་པོ་ ལྔའི་དང་པོ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། གཟུགས་སུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། མཚན་ 1-60 ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས། དེ་མིན་ལས་འབྱེད་ཚུལ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བའོ། ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཙམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གཟུགས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ དེའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང

【現代漢語翻譯】 意識的分類： 已經完成轉世的意識，緊接著產生意念，這就是意識的分類，具有意識領域的特徵。正如之前所說，這應該被理解。 顯現為『那個』和『那個』的意識，表明意識產生為具有客體形態。』這也是一種說法。 除此之外，區分的方法是：依賴於眼睛的感官，識別物體的本質並掌握其用途，包括顯現的和潛在的。』等等。（耶喜·謝年所說）在客體的情況下，雖然沒有提到潛在和成熟，但由於感官和意識被明確提及，因此可以推斷出來。阿賴耶識之前也被描述為包含整個身體等等的狀態，並且之後也將解釋所有潛在。 生源的定義： 第三，什麼是生源的定義？一般來說，它應該像感官和客體領域一樣被看待。』在普遍說明之後，特別之處在於：並非所有都相同，而是通過適當或相似的組合來理解。例如，眼睛能夠看到所有物體，積累了它的潛在，並且從阿賴耶識中，眼睛在未來得以形成，這就是眼睛的生源的定義。耳朵、鼻子、舌頭、身體和意識的生源也應以此類推。任何能被眼睛看到的東西，以及眼睛的生源所支配的東西，都是物體的生源的定義。聲音、氣味、味道、觸覺和法的生源也應以此類推。除此之外，區分的方法是：作為眼識的基礎和眼識的目標，作為產生用途的門戶，等等，與之前相同。 它的分類： （第一）分類有三種：詳細解釋、簡要說明和附帶產生。 詳細解釋： 詳細解釋包括蘊、處、界的分類，共三種。 蘊的分類： 色的蘊的總綱： （第一）五蘊中的第一個，色的蘊，有四個總綱：確立為色的合理性、定義的類別、區分方式以及共同的分類。 第一，如果有人說，唯識宗及以上學派認為色不是真實存在的，因此不應該進行分類，那麼，雖然在勝義諦中不存在……

【English Translation】 The classification of consciousness: The consciousness that has completed rebirth, immediately followed by the arising of thought, that is the classification of consciousness, characterized by the realm of consciousness. As previously stated, this should be understood. The consciousness that appears as 'that' and 'that' indicates that consciousness arises as having the form of an object.' This is also a saying. Apart from that, the method of distinguishing is: relying on the sense of the eye, recognizing the essence of objects and grasping their usage, including both manifest and latent. ' etc. (As said by Yeshe Shenyen) In the case of objects, although potential and maturation are not mentioned, they can be inferred because the senses and consciousness are explicitly mentioned. The Alaya consciousness was also previously described as containing the entire body and so on, and later all potentials will be explained. The definition of the source: Third, what is the definition of the source? Generally speaking, it should be viewed like the realm of senses and objects. ' After a general explanation, the special thing is: not all are the same, but it is understood through appropriate or similar combinations. For example, the eye is able to see all objects, accumulates its potential, and from the Alaya consciousness, the eye is formed in the future, that is the definition of the source of the eye. The sources of the ear, nose, tongue, body, and consciousness should also be applied in the same way. Anything that can be seen by the eye, and what is dominated by the source of the eye, is the definition of the source of objects. The sources of sound, smell, taste, touch, and dharma should also be applied in the same way. Apart from that, the method of distinguishing is: as the basis of eye consciousness and the object of eye consciousness, as the gateway to the arising of usage, etc., the same as before. Its classification: (First) There are three types of classification: detailed explanation, brief explanation, and incidental arising. Detailed explanation: The detailed explanation includes the classification of aggregates, realms, and sources, a total of three. The classification of aggregates: The general outline of the aggregate of form: (First) The first of the five aggregates, the aggregate of form, has four general outlines: the rationality of establishing as form, the categories of definitions, the method of distinguishing, and the common classification. First, if someone says that the Chittamatra school and above believe that form is not truly existent, therefore it should not be classified, then, although it does not exist in the ultimate truth...

---

་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་ བ་བཞིན་དུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ པ་སྟེ། ཉི་ཤུ་པ་ལས། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ནི། །དེ་ཡིས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། ། དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། བསྡུ་བ་ལས་རྣམ་པ་དྲུག་གསུངས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སའི་སྲ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་ པ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་རྣམས་གནས་ཡིན་ཞིང་འབྱུང་གྱུར་རྣམས་གནས་པ་ཡིན་པ་ དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དབང་པོའི་དབང་གིས་ཡུལ་འགྲུབ་པ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་སས་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆ་ཕྲ་བའི་མཚན་ཉིད་(བྲི་བ་ཆ་ཕྲ་བ་)རྡུལ་ཕྲ་རབ་ དང་། (རང་བཞིན་ཆ་ཕྲ་བ་)རླུང་དང་བར་དོ་དང་། (སེམས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཆ་ཕྲ་བ་)གཟུགས་ཁམས་ པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཡུལ་གང་ཞིག་བེམ་པོའི་དངོས་པོར་སྣང་བ་སྟེ། དེའི་གནས་ལུགས་གྲུབ་ མཐའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཚུལ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། བཞི་པ་ལ། བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་དང་། བསྟན་མེད་ཐོགས་བཅས་དང་། བསྟན་ མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུམ་མམ། ཟིན་པས་བསྡུས་པ་དང་། མ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པས་ བསྡུས་པ་གཉིས་དང་། རྟེན་མཚུངས་དང་། དེ་མཚུངས་ཀྱི་གཟུགས་གཉིས་ལ་སོགས་པའོ། ། 1-61 ༈ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་དྲི་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་རྣམས་མཚན་གཞིའི་དབྱེ་ བ་དང་ངོ་བོ་འདི་ཙམ་དུ་ངེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ནའོ། ། ༈ མདོར་བསྟན་པ། ལན་ལ་མདོར་བསྟན་ པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་གཟུགས་ཅན་ནོ་ ཅོག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། འབྲས་བུའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པ་ན་ དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའམ། (བཅོམ་ལྡན་འདས།)ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བས་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། (དེ་འདྲ་གཞན་ཡང་དེར་ཐལ་བར་མི་ འགྱུར་ཏེ་ལག་ལྡན་བཞིན་ནོ། །) འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་རྡོས་ཆེ་བའམ། གཟུགས་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་གནས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོའང་ཡིན་ཞིང་། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་རྟེན་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་གཡོ་བ་སྟེ་བྱ་བ་བཞིར་ངེས་པས་ བཞི་རྣམས་ཞེས་པ་རྒྱུའི་གཟུགས་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་རྒྱུར་བྱས་བ་ལས་ བྱུང་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་ཡང་། (འགྲེལ་པར།)འབྱུང་ བ་རྣམས་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། འ

【現代漢語翻譯】 爲了如實安立世俗顯現，併爲了逐步引導聲聞部派而宣說。如《二十頌》所說：『對於有蘊等眾生，是因應其意而說，如化生之有情。』 第二，在《攝類學》中說了六種相：自相，如地的堅硬等；共相，如可被色染等；處所和處所相關的相，四大是處所，四大所造是處所相關；近取相，由根門的力量而成就對境；作用相，如地能作為所依等；微細相（減損的微細），極微；（自性的微細）風和中陰；（心所能控制的微細）色界天的色等。 第三，任何對境顯現為實物，其存在方式如何由各宗派安立，已如前述。 第四，有表有礙、無表有礙、無表無礙三種色，或以能取所攝、非能取所攝二種，或以同所依、異所依二種色等。 色蘊的論義 論義的提問是：具有色蘊的體性者，其體性的差別和本體僅僅確定於此，是如何安立的呢？ 簡略標示 回答的簡略標示是：凡是具有色蘊體性的，無論多少、無論什麼，所有有色之法都可歸納為二：在果之色成就時，彼和彼的形態生起，（薄伽梵）從無始輪迴以來，由有情眾生的業力所生，所以是生起。（其他也應如是，不會有過失，如手一樣。）作為所有果之色的所依，所以粗大，或者因為所有色聚都有，所以住處廣大，因此也是大的。果之色決定有作為所依、集合、成熟和運動四種作用，所以『四者』是指作為因之色，以及四大種，以四大種作為因所產生的果之色。作為因的意義是：（在解釋中說）如果四大不存在，果就不會產生，所以是產生的因，

【English Translation】 It is taught to establish conventional appearances as they appear, and to gradually guide the Shravaka schools. As stated in the 'Twenty Verses': 'For beings who have aggregates, etc., it is spoken according to their intentions, like beings born miraculously.' Secondly, in the 'Compendium', six aspects are mentioned: the self-characteristic, such as the solidity of earth; the general characteristic, such as being susceptible to form; the characteristic of place and what is related to place, the elements are the place, and what is made from the elements is related to the place; the characteristic of proximate use, the object is accomplished by the power of the senses; the characteristic of function, such as earth acting as a support; and the subtle characteristic (subtle in reduction), the atom; (subtle in nature) wind and the intermediate state; (subtle in being controlled by the mind) the form of the Form Realm, etc. Thirdly, whatever object appears as a material thing, the way its existence is established by the distinctions of philosophical tenets has already been explained. Fourthly, there are three types of form: visible and obstructive, invisible and obstructive, and invisible and non-obstructive; or two types: included by what is grasped and not included by what is grasped; or two types: form with the same basis and form with different bases, etc. The Doctrine of the Aggregate of Form The question regarding the doctrine is: How is it established that those who possess the characteristic of the aggregate of form, their distinctions of characteristics and essence, are determined only to this extent? Brief Statement The brief statement in response is: Whatever has the characteristic of form, no matter how much or what it is, all forms are included in two: when the form of the result is accomplished, that and that form arise, (Bhagavan) from beginningless samsara, arising from the power of the karma of sentient beings, therefore it arises. (Others should also be like this, there will be no fault, like a hand.) Because it acts as the basis for all forms of the result, it is coarse, or because it is present in all aggregates of form, its dwelling place is vast, therefore it is also great. The form of the result is determined to have four functions: acting as a basis, gathering, ripening, and moving, so 'four' refers to the form of the cause, and the four great elements, whatever form of the result arises from those four great elements as the cause. The meaning of being the cause is: (In the commentary it says) if the elements do not exist, the result will not arise, therefore it is the cause of production,

---

བྱུང་བ་རྣམས་འགྱུར་ན་ འབྲས་བུའང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་(རྗེས་སུ་འགྱུར་བའམ་)རྟེན་གྱི་རྒྱུ་དང་། འབྱུང་བའི་རྒྱུན་འདྲ་བར་ བྱུང་བ་ན་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྱུང་བ་ རྣམས་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་ལོགས་སུ་ཡུལ་གནོན་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོན་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྱུང་བ་འཕེལ་ན་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འབྱུང་བ་ བཞིས་འབྱུང་གྱུར་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་རྒྱུ་ལྔ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན། རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི། རྒྱུའི་གཟུགས་ལ་སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་བཟུང་། མཚན་ཉིད། བྱེད་ལས། འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྟེ་ རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རོ། ། 1-62 གཉིས་པ་ནི། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་དོན་ ཞེས་པའམ། གཟུགས་ཅན་གང་ཞིག་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པ་ཞེས་ པའོ། ། གསུམ་པ་ནི། འཛིན་པ་ལ་སོགས་ལས་སུ་གྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་འཛིན་པ་དང་སྡུད་པ་དང་ སྨིན་པ་དང་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡང་འབྱུང་བ་ ཆེན་པོ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་གོ་མ་བཀག་པ་ཙམ་ལས་ཕྱེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་ བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་ནི། (ཇི་སྐད་དུ། དགའ་བོ་ཕ་དང་མའི་མི་གཙང་བ་སྐ་བ་ལས་ལུས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ རྣམས་ཀྱིས་སྲ་བ་དང་སྡུད་པ་དང་སྨིན་པ་དང་འཕེལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་དགའ་པོ་དེ་ན་སའི་ཁམས་ཡོད་ ལ་ཆུའི་ཁམས་མེད་ན་ནི་ཕྱེའམ་ཐལ་བའི་ཆང་བུ་བཞིན་དུ་སྐེམ་པའམ། འཐུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆུས་བསྡུས་པ་ན་མི་འཐུལ་ཞིང་ མི་འཇིག་གོ། གལ་ཏེ་ཆུ་ཡོད་ལ་ས་མེད་ན་ནི་འབྲུ་མར་རམ་ཡུངས་མར་བཞིན་དུ་འཛག་ཅིང་འབོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ ཆུ་ཡོད་ལ་མེ་མེད་ན་ཤ་རུལ་བཞིན་དུ་མྱགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ཆུ་དང་མེ་ཡོད་ལ་རླུང་མེད་ན་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་གནས་པ་ ལས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །) བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་རེ་རེ་ལའང་ བཞི་བཞི་ཚང་བས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འཇུག་པར་འདོད་ཅིང་། དེའང་བྱེད་ལས་ལས་ཤེས་ ཏེ། སའི་རྫས་རྡོ་བ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་། འདུས་པ་(ཆུ་)དང་། སྐམ་པ་(མེ་)དང་། གཡོ་བ་(རླུང་) ཡོད་པས་གཞན་གསུམ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཆུ་ལའང་ཤིང་འདེགས་པ་(ས་)དང་ པདྨ་སྨིན་པ་(མེ་)དང་གཡོ་བ་(རླུང་)ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མེ་ལའང་མེ་ལྕེ་འདེགས་པ་(ས་)དང་དེ་ འདུས་པ་(ཆུ་)དང་གཡོ་བ་(རླུང་)དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང

【現代漢語翻譯】 如果諸[現象]生起時會變化，那麼[其]果也會變化，因此[四大的生起]是（隨之變化或）依賴的因；如果諸[現象]生起時如流水般相續不斷，那麼果的形相也不會中斷，因此[四大的生起]是安住的因；如果去除諸[現象]，果便沒有單獨壓制地方的力量，因此[四大的生起]是依靠的因；如果諸[現象]增長，那麼果的形相也會增長，因此[四大的生起]是增長的因。因為四大對所生之果的形相起著五種因的作用。 總的來說，關於因的形相。 詳細解釋分為兩部分：關於因的形相有四個總的要點：本體、定義、作用和進入方式。 第一點是：身體的意識顯現為堅硬等，這是所觸的差別。 第二點是：與果的形相不同的身體的根的所取境，或者說，任何有形之物都是產生果的形相的種類。 第三點是：如『在執持等作用中成立』所說，具有執持、聚合、成熟和運動的作用。有人會想，爲了開顯空間，虛空也是大種嗎？但那只是爲了不阻礙空間而假立的，因為它沒有大種的定義，所以不是因的形相。 第四點是：（如經中所說：『喜樂！父母的不凈精血結合成身體，地、水、火、風四大使其具有堅硬、聚合、成熟和增長的作用並安住。喜樂！如果其中有地界而沒有水界，就會像麵粉或灰燼的團塊一樣乾燥或散開，因為水界聚合它，所以不會散開或毀滅。如果其中有水界而沒有地界，就會像麻油或芥子油一樣滴落或流淌。如果其中有地界和水界而沒有火界，就會像腐爛的肉一樣腐爛。如果其中有地界、水界和火界而沒有風界，那麼它就不會增長和擴大。』） 分別說者的觀點認為，每個大種都具備四種特性，因此本體無差別地進入。這一點可以從作用中得知：即使是地的實體，如石頭，也具有聚合（水）、乾燥（火）和運動（風）的特性，因此其他三種也同時存在。同樣，水也具有支撐樹木（地）、成熟蓮花（火）和運動（風）的特性。火也具有火焰支撐（地）、火焰聚合（水）和運動（風）的特性。

【English Translation】 If phenomena arise and change, then their result will also change; therefore, [the arising of the four elements] is the (subsequently changing or) dependent cause. If phenomena arise continuously like a flowing stream, then the form of the result will not be interrupted; therefore, [the arising of the four elements] is the abiding cause. If phenomena are removed, then the result has no power to independently suppress the place; therefore, [the arising of the four elements] is the relying cause. If phenomena increase, then the form of the result will also increase; therefore, [the arising of the four elements] is the increasing cause. Because the four elements act as five causes for the form of the result that is produced. In general, concerning the form of the cause. The detailed explanation is divided into two parts: concerning the form of the cause, there are four general points: essence, definition, function, and mode of entry. The first point is: the consciousness of the body appears as hardness, etc., which is the distinction of the tangible. The second point is: the object of apprehension of the body's senses that is different from the form of the result, or that which is a form that is the kind that produces the form of the result. The third point is: as it says, 'Established in the function of holding, etc.' it has the function of holding, gathering, ripening, and moving. Someone might think, 'Is space also a great element in order to reveal space?' But that is merely posited to not obstruct space, because it does not have the definition of an element, so it is not the form of a cause. The fourth point is: (as it says in the sutra: 'Ananda! From the impure essence and blood of the father and mother, the body is formed, and the four elements of earth, water, fire, and wind cause it to have the functions of hardness, gathering, ripening, and increasing, and it abides. Ananda! If there is the earth element but not the water element, it will become dry or scattered like a lump of flour or ashes, because the water element gathers it, so it will not scatter or be destroyed. If there is the water element but not the earth element, it will drip or flow like sesame oil or mustard oil. If there are the earth and water elements but not the fire element, it will rot like rotten meat. If there are the earth, water, and fire elements but not the wind element, then it will not increase and expand from how much it abides.') The Vaibhashika school believes that each element possesses all four characteristics, therefore the essence enters without distinction. This can be known from the function: even the substance of earth, like a stone, has the characteristics of gathering (water), drying (fire), and moving (wind), therefore the other three are also present simultaneously. Similarly, water also has the characteristics of supporting trees (earth), ripening lotuses (fire), and moving (wind). Fire also has the characteristics of the flame supporting (earth), the flame gathering (water), and the perception of moving (wind).

---

་། རླུང་ལའང་འདེགས་པ་(ས་)དང་གྲང་ བ་(ཆུ་)དང་དྲོ་བ(མེ)འི་རེག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གསུམ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་འཇུག་གོ། འོན་ཀྱང་བྱེད་ལས་གང་ཤས་ཆེ་བ་དེ་གཙོ་བོར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་ལས་ 1-63 ནི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་པ་ ནི་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར་རེ་རེ་ལ་བཞི་བཞི་ཡོད་པའང་ ས་བོན་ནམ་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོར་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པར་འདོད་ལ། གཞུང་འདིར་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་འཇོག་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ༈ རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་རྒྱུའི་གཟུགས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་བོ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་ དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། སའི་ཁམས་དང་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་རླུང་གི་ཁམས་སོ་ཞེས་པ་ ལ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྨོས་པས་ནང་ཕན་ཚུན་དང་། མིག་སོགས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལས་འབྱེད་ ཅིང་། ཁམས་སྨོས་པས། (མཛོད་ལས།)འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ལ་ས་ཞེས་ བརྗོད། །ཆུ་མེ་ཡང་ངོ་རླུང་གི་ཁམས། །ཉིད་ཡིན་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིག་ རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་བསལ་ནས། བསྟན་བཅོས་ལ་ གྲགས་པ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ཁམས་ཀྱི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དང་། འབྲས་བུའི་གཟུགས་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རགས་པའི་རིམ་པས་བཤད་ཅིང་། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་ལྔ་བྱས་པའོ། །(གཟུགས་ལ་ནི་མཚན་ ཉིད་སྔར་བཀོད་ནས། དབྱེ་བ་ཕྱིས་འཆད་དོ། །) (གཉིས་པ།)ངོ་བོ་ལ་མདོར་བསྟན་ལྟར་བཞིའི། སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་མཁྲང་ཞིང་འཐས་ལ་སྲ་བར་སྣང་བ་སྟེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཉིད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། རླན་ཞིང་གཤེར་བར་སྣང་བ་སྟེ་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ ཅན་ཉིད་དོ། །མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། དྲོ་ཞིང་ཤས་ཆེ་ན་ཚ་བ་དང་སྲེག་པར་སྣང་བ་སྟེ་སྨིན་ པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཉིད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། འདེགས་སླ་བས་ཡང་ཞིང་དངོས་ པོའི་རྒྱུན་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་བྱེད་པས་གཡོ་བར་སྣང་བ་སྟེ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ 1-64 ཅན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཡང་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལའང་ཡོད་པས་དེ་བསྐྱོད་པ་ལ་གཡོ་བ་ སྨོས་ཤིང་། གཡོ་བའང་བྱེད་ལས་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པས་ དེ་བསྐྱོད་པ་ལ་ཡང་བ་སྨོས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་མཛོད་ལས། སྲ་གཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་རྣམས་ ཏེ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ལ་ཉིད་ཅེས་སྦྱར་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་རང་གི་ དོན་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བ

【現代漢語翻譯】 此外，由於在風中也能感受到堅硬（地）、寒冷（水）和溫暖（火）的觸感，因此這三種元素與風是不可分割地結合在一起的。然而，人們會說，哪種作用更顯著，就主要描述哪種元素。這些元素的作用是根據其所影響的事物來確定的，它們具有不依賴於其他事物的自性。經部宗認為，就像一棵樹的樹幹包含多種元素一樣，每種元素都以種子或能量的形式包含其他四種元素，但它們並不以自身固有的實體存在。而本論典將按照事物顯現的方式來解釋。 རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞུང་དོན། (རྒྱུའི་གཟུགས། 的論述) 關於質礙色（རྒྱུའི་གཟུགས།）的論述要點： 什麼是四大元素（འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་བོ་，四大元素）？（這是兩個問題中的第一個）區分如下：地界（སའི་ཁམས་）、水界（ཆུའི་ཁམས་）、火界（མེའི་ཁམས་）和風界（རླུང་གི་ཁམས་）。提到地、水、火、風，是爲了將它們與彼此以及與眼等果色區分開來。提到『界』（ཁམས་），是爲了排除世俗認為的顏色和形狀是元素。如《俱舍論》所說：『世間共許中，色形名為地，水火亦復然，風界亦如是。』因此，這表明了在論典中，觸覺的特性被認為是元素的來源。此外，『界』（ཁམས་）的含義是保持其自身的特性，並持有果色。這些都是按照粗糙的程度來解釋的。（益西協年說：）『由於特性的不同，所以分成了五類。』（對於色法，先列出特性，然後再解釋分類。） （第二個問題）關於自性，簡要地說，四種元素的地界是什麼呢？在身體的意識中，顯現為堅硬、粘稠和牢固，具有保持的作用。同樣，水界是什麼呢？顯現為潮濕和液體，具有凝聚的作用。火界是什麼呢？顯現為溫暖，如果過量則會發熱和燃燒，具有成熟的作用。風界是什麼呢？由於容易抬起而顯得輕盈，並且是事物持續存在並轉移到其他地方的原因，因此顯現為運動，具有移動的作用。它的輕盈也存在於果色中，因此提到『運動』是爲了移動它。運動是一種作用，而不是自性。由於心非常普遍，因此提到『輕盈』是爲了移動它。簡而言之，就像《俱舍論》所說：『堅濕暖與動。』所有這些都加上『本身』，意味著它本身就是那樣，是事物的原因。

【English Translation】 Furthermore, since the tactile sensations of solidity (earth), coldness (water), and warmth (fire) are also perceived in wind, these three elements are inseparably combined with wind. However, it is said that whichever function is more prominent, that element is primarily described. The functions of these elements are determined based on the things they affect, and they possess a self-nature that does not depend on other things. The Sautrantika school believes that, just as the trunk of a tree contains various elements, each element contains the other four in the form of seeds or energies, but they do not exist as substances in their own right. This treatise, however, will explain how things are presented according to how they appear. རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞུང་དོན། (Discussion on རྒྱུའི་གཟུགས།) Key points of the discussion on material form (རྒྱུའི་གཟུགས།): What are the four great elements (འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་བོ་, four great elements)? (This is the first of two questions.) The distinctions are as follows: the earth element (སའི་ཁམས་), the water element (ཆུའི་ཁམས་), the fire element (མེའི་ཁམས་), and the wind element (རླུང་གི་ཁམས་). Mentioning earth, water, fire, and wind is to distinguish them from each other and from the resultant forms such as the eye. Mentioning 'element' (ཁམས་) is to exclude the worldly notion that color and shape are elements. As the Abhidharmakosha states: 'In worldly convention, color and shape are called earth; water and fire are also thus; the wind element is likewise.' Therefore, this indicates that in the treatise, the characteristic of tactile sensation is considered the source of the elements. Furthermore, the meaning of 'element' (ཁམས་) is to maintain its own characteristic and to hold the resultant form. These are explained in terms of their grossness. (Yeshe Shenyen said:) 'Due to the difference in characteristics, they are divided into five categories.' (For form, the characteristics are listed first, and then the categories are explained later.) (Second question) Regarding the nature, briefly, what is the earth element of the four elements? In the consciousness of the body, it appears as hard, viscous, and solid, having the function of holding. Similarly, what is the water element? It appears as moist and liquid, having the function of cohesion. What is the fire element? It appears as warm, and if excessive, it becomes hot and burning, having the function of maturation. What is the wind element? Because it is easily lifted, it appears light, and because it is the cause of the continuation of things and their transfer to other places, it appears as movement, having the function of moving. Its lightness is also present in the resultant form, so 'movement' is mentioned to move it. Movement is a function, not a nature. Because mind is very pervasive, 'lightness' is mentioned to move it. In short, as the Abhidharmakosha states: 'Solid, liquid, warm, and moving.' The addition of 'itself' to all of these means that it is itself that way, the cause of things.

---

ྱས་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པའི་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་(ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་)སྤྱི་དོན་གཞན་ ནི་མེད་དོ། ། ༈ འབྱུང་བ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས། གཉིས་པ། འབྱུང་བ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་རྣམ་པ་ དུ་ཞིག་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། ༈ དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། (དང་པོ།)དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། མིག་གི་ དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་ དབང་པོ་དང་ཞེས་པ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་སྟེ། ཡུལ་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་དོན་ གྱིས་ན་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ ཅན་ལྔ་སྟེ། (དབང་པོ་)གང་གི་བློ་(ཡུལ་)གང་ལ་སྤྱོད་པ(འི་ཡུལ་)དེ་ནི་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཕྱི་མའི་ ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འབྱུང་གྱུར་གྱི་སྐབས་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་རེག་བྱ་སེལ་ བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ གཟུགས་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ། ། ༈ ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། དབང་པོའི་གཟུགས། (གཉིས་པ།)ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་དབང་པོའི་གཟུགས་དང་། གཟུང་ བ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་སོ། ། 1-65 གནས་པ་རྒུན་འབྲུམ་ཙམ་པ་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་ལྤགས་པས་བཀབ་པས་མི་འགྱེས་པ་དང་། རྣ་ བའི་དབང་པོ་ནི་དབང་རྟེན་རྣ་འབྲུག་གི་ནང་ན་གྲོ་ག་གཅུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་ནི་ སྣ་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་ན་མིག་ཐུར་གཤིབས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་ནི་དབང་རྟེན་གྱི་ནང་ན་ ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་གཤིབས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་གི་དབུས་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཁྱོན་ཙམ་ཞིག་དབང་པོའི་ རྡུལ་ཕྲན་གྱིས་མ་ཁེབས་པར་གནས་པ་(དེའང་དབང་པོས་ཁེབས་ན་ཀླད་རྒྱས་རྒྱུན་དུ་འཛག་པས་རྙིང་པའི་ཕྱིར་ ཡི་ག་འཆུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ན་སྐན་གྱི་འགྲེལ་པར་འབྱུང་ངོ་། །)དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་རྐང་མཐེབ་ ནས་སྤྱི་བོའི་བར་ལ་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །དེ་དག་གི་དབང་རྟེན་རྣམས་ ནི་གཞན་རིག་ལ་སྣང་བས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། དབང་པོའི་ངོ་བོ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ མ་ཡིན་པས་བསྟན་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་བརྟག་ཏུ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་དབང་ནུས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་གང་ཡིན་དབང་པོའང་ཡིན། །དེ་ཡང་རྣམ་རིག་ལ་ མི་འགལ། །ཞེས་ནང་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་ཆ་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ དབང་པོར་བཞག་ཅིང་། ཉི་ཤུ་པ་ལས། རང་གི་ས་བོན་གང་ལུས་སུ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་ བྱུང་བ། །ཞེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་གང་ལས་གཟུགས་སོགས་སུ་སྣང་བ། མིག་སོ

【現代漢語翻譯】 即，類似於勝論派所主張的（『自性』），並不存在其他的共相。 四種元素作為因所產生的果之色。 第二，四種元素作為因所產生的果之色有多少種相，其體性是什麼？回答是兩種： 總的來說，是簡要地說明分類。 （第一，）簡要地說明分類是：眼根、耳根、鼻根、舌根和身根，這五種是有表色的根。因為它們能控制對境，所以稱為根。色、聲、香、味和觸是五種有表色的對境。（根）哪個心識在哪個（對境）上活動，那個（對境）就是它的活動範圍。提到『後者的一個方面』，是因為這是在說所生之色，所以排除了元素的觸。包含在法處中的色是無表色，是僅僅作為意根的對境的色。 詳細解釋體性，分為根之色。 （第二，）詳細解釋體性分為三種：第一是根之色，第二是所取對境之色，第三是意根的對境之色。 眼根如同葡萄般存在，被非常清澈的薄膜覆蓋而不顯露；耳根存在於耳道的耳蝸內，如同捲曲的螺旋；鼻根存在於鼻腔內，如同並排的眼科探針；舌根存在於舌頭的味蕾中，如同半月並排。在這些根的中央，有像毛髮尖端大小的區域沒有被根的微塵覆蓋（據說如果被根覆蓋，腦髓會不斷流出，導致味覺遲鈍，這在《那肯釋》中有記載）。身根從腳趾到頭頂，以身體的形狀存在。這些根的所依處對於其他有情來說是可見的，是可以指示的；而根的體性不是根識的活動範圍，是不可指示的色。大乘的觀想中說：『具有俱生作用能力的體性是什麼，那就是根。』這與識的顯現並不矛盾。也就是說，將內在意識本身的能力部分作為根識的增上緣，這被認為是根。在《二十頌》中說：『從自身種子，在身體中，所產生的識的顯現。』也就是說，從業的習氣顯現為色等，眼等

【English Translation】 That is, like the 'nature' (ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་, nyid ces bya ba, tattva, suchness) asserted by the Vaisheshika school, there is no other universal. The form of the fruit that arises from the four elements as the cause. Second, how many aspects are there to the form of the fruit that arises from the four elements as the cause, and what is its essence? The answer is two: In short, it is a brief explanation of the divisions. (First,) A brief explanation of the divisions is: the eye sense, the ear sense, the nose sense, the tongue sense, and the body sense. These five are the senses with form. Because they control objects, they are called senses. Form, sound, smell, taste, and touch are the five objects with form. Whichever consciousness operates on whichever (object), that (object) is its field of activity. Mentioning 'one aspect of the latter' is because this is referring to the produced form, thus excluding the touch of the elements. The form included in the dharma-sphere is the non-revealing form, which is the form that is solely the object of the mind sense. Explaining the essence in detail, divided into the form of the senses. (Second,) Explaining the essence in detail is divided into three: first, the form of the senses; second, the form of the apprehended object; and third, the form of the object of the mind sense. The eye sense exists like a grape, covered by a very clear membrane that does not reveal it; the ear sense exists within the cochlea of the ear canal, like a coiled spiral; the nose sense exists within the nasal cavity, like ophthalmic probes placed side by side; the tongue sense exists within the taste buds of the tongue, like half-moons placed side by side. In the center of these senses, there is an area the size of a hair tip that is not covered by the particles of the sense (it is said that if it were covered, the marrow would constantly flow out, causing dullness of taste, as recorded in the Naken Commentary). The body sense exists from the toes to the crown of the head, in the shape of the body. The bases of these senses are visible to other beings and can be indicated; however, the essence of the senses is not the field of activity of sense consciousness and is an un-indicatable form. In the contemplation of the Great Vehicle, it is said: 'What is the essence of the co-emergent functional capacity? That is also the sense.' This does not contradict the manifestation of consciousness. That is, considering the part of the capacity of inner consciousness itself as the dominant condition for sense consciousness, this is regarded as the sense. In the Twenty Verses, it is said: 'From its own seed, in the body, whatever manifestation of consciousness arises.' That is, from the karmic imprints that manifest as form, etc., the eye, etc.

---

གས་ཀྱི་ རྣམ་རིག་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཉིད་དབང་པོར་འཇོག་ལ། དབུས་མཐའ་ལས། དོན་དང་སེམས་ ཅན་བདག་རྣམ་རིག །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་འོ་དེའི་དོན་མེད། །དེ་མེད་ པས་ན་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དོན་དང་སེམས་ ཅན་དུ་སྣང་བ་ཀུན་གཞི་དང་། བདག་ཏུ་སྣང་བ་ཉོན་ཡིད་དང་། རྣམ་རིག་ཏུ་སྣང་བ་འཇུག་ ཤེས་སུ་གསུངས་པས། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཀུན་གཞི་ཉིད་དབང་པོ་ལྔར་རང་གཞན་གྱི་ རྒྱུད་ལ་སྣང་བ་ནི་དབང་པོར་བཞག་གོ། འདི་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པར་གཟུགས་ཅན་དྭངས་བ་ལ་ དབང་པོར་བཞག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དབང་པོ་བེམ་པོར་འདོད་པ་དང་ 1-66 མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། ། (གཉིས་པ།)སྒྲུབ་བྱེད་ནི། དབང་པོ་བསྟན་དུ་མེད་ན་ཡོད་པར་གང་གིས་ཤེས་སྙམ་པ་ལ། རྐྱེན་གཞན་(ཡུལ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་)ཚང་ཡང་། དབང་ཤེས་སྐྱེ་བ་ནི། (དོན་གཞན་སྔ་མ་)དབང་པོ་ཡོད་ མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ལས་ འགྲུབ་སྟེ། མདོར་ན། དབང་རྟེན་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་ཆ་དབང་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། (གསུམ་པ།)རྫས་ལ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ནི། གཞུང་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཐ་ མི་དད་ཀྱི་རྫས་ནི། དབང་པོ་དང་པོ་བཞི་བདུན་བདུན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རང་རང་གི་དབང་པོ་ དང་འབྱུང་བ་ས་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའོ། །དེ་གཉི་ གའི་ཁམས་ཀྱི་རྫས་ནི་བཅུ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བདུན་པོ་དེ་དག་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་ ཁམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གཞན་དང་ལྡན་པའང་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་། མི་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཐ་མི་དད་ཀྱི་རྫས་དྲུག་དང་ཁམས་ཀྱི་རྫས་དགུའོ། །དེ་དག་ནི་སྒྲ་དང་མི་ལྡན་ པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དབང་པོ་གང་ལ་སྒྲ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་དེའང་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ། །(ཚོས་ལྷག་)ཁམས་ཀྱི་རྫས་ནི། མཛོད་ལས། འདོད་(པའི་ཁམས་)ན་དབང་པོ་(ལྔ་)མེད་པ་ལ། ། སྒྲ་(ཡང་)མེད་(ན་)ཕྲ་རབ་(ཀྱི་)རྡུལ་(ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་བཞི་དང་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང་)རྫས་བརྒྱད། ། (ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་)ལུས་(ཀྱི་)དབང་(པོ་དང་)ལྡན་(པ་)ལ་(དེ་བསྣན་པས་)རྫས་ དགུ་སྟེ། །དབང་པོ་གཞན་(མིག་སོགས་དང་)ལྡན་(པ་ལ་དེ་བསྣན་པས་)རྫས་བཅུའོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། ། (བཞི་པ།)སྐྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་འགྲུབ་པ་རྟེན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་ པོའི་འདུས་པ་སྲ་བ་ལས་སླ་བ་དང་སླ་བ་ལས་སྲ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ 1-67 བ་དང

【現代漢語翻譯】 關於感官能力（dbang po，indriya）的 將意識產生的種子（sa bon，bīja）本身設定為感官能力。在《辨中邊論》（dbus mtha'，Madhyāntavibhāga）中說：『境與有情我，唯識現為相，生起極明顯，彼無則此無。』如果進行分析，這並不成立，但在名言上，顯現為境和有情的阿賴耶識（kun gzhi，ālayavijñāna），顯現為我的末那識（nyon yid，kliṣṭamanas），以及顯現為意識的轉識（'jug shes，pravṛttivijñāna），因此，顯現為有情的阿賴耶識本身，在自他相續中顯現為五種感官能力，這就被設定為感官能力。這與五蘊（phung po lnga，pañcaskandha）中將有色清凈物設定為感官能力一樣，是爲了順應世間顯現的方式，將感官能力視為物質，從而逐步引導。 （第二，）論證是：如果感官能力無法指示，那麼如何知道它的存在呢？ 即使其他條件（境和作意）完備，感官意識的產生也取決於感官能力的有無。這是通過依賴於果的推理而成立的。簡而言之，存在於感官所依處（dbang rten）的能量，成為感官意識的增上緣（bdag rkyen），那就是感官能力。 （第三，）自性的三種物質是：經論中出現的那些。不異體的物質是：前四個感官能力具有七種，即各自的感官能力和地大（sa，pṛthivīdhātu），以及身體的感官能力和色、香、味、觸。那兩者的界（khams，dhātu）的物質具有十種，即那七種以及水大（chu，apodhātu）、火大（me，tejodhātu）和風大（rlung，vāyodhātu）。身體的感官能力與其他結合也與此相同，不結合的則有不異體的六種物質和界的九種物質。這些是不與聲音結合的情況。對於具有聲音的感官能力，則應加上聲音。（補遺）關於界的物質，《俱舍論》（mdzod，Abhidharmakośa）中說：『欲界無感官，無聲八種物，身根則有九，余根則有十。』這也完全一致。 （第四，）生起有五種：由四大（'byung ba chen po，mahābhūta）組成，從所依處生起；感官能力的聚集，從堅硬變為柔軟，從柔軟變為堅硬等等，從種子生起。

【English Translation】 Regarding the faculties (dbang po, indriya): Setting the seed (sa bon, bīja) of the arising of consciousness itself as the faculty. In the Madhyāntavibhāga (dbus mtha'), it says: 'Object and sentient self, consciousness appears as aspect, arising very clearly, if that is absent, this is absent.' If analyzed, this is not established, but nominally, the ālaya-vijñāna (kun gzhi, ālayavijñāna) appearing as object and sentient beings, the kliṣṭamanas (nyon yid, kliṣṭamanas) appearing as self, and the pravṛtti-vijñāna ('jug shes, pravṛttivijñāna) appearing as consciousness, therefore, the ālaya-vijñāna itself appearing as sentient beings, appearing as the five faculties in the self and other's continuum, this is set as the faculty. This is the same as setting the clear matter with form as the faculty in the five aggregates (phung po lnga, pañcaskandha), in order to accord with how it appears in the world, regarding the faculty as material, thereby gradually guiding. (Second,) the proof is: If the faculty cannot be indicated, then how is its existence known? Even if other conditions (object and attention) are complete, the arising of sensory consciousness follows the presence or absence of the faculty. This is established through inference based on the sign of the result. In short, the aspect of energy existing in the sensory bases (dbang rten), which becomes the dominant condition (bdag rkyen) for sensory consciousness, that is the faculty. (Third,) the substance of the three characteristics is: those that appear in the texts. The substance of non-difference is: the first four faculties have seven, that is, their respective faculties and the earth element (sa, pṛthivīdhātu), and the body faculty and form, smell, taste, and touch. The substance of the element (khams, dhātu) of those two has ten, that is, those seven and the water element (chu, apodhātu), fire element (me, tejodhātu), and wind element (rlung, vāyudhātu). The body faculty combined with others is also the same as this, and those not combined have six substances of non-difference and nine substances of elements. These are considered as not combined with sound. For the faculty that has sound, then sound should also be added. (Addendum) Regarding the substance of the element, the Abhidharmakośa (mdzod, Abhidharmakośa) says: 'In the desire realm, without faculties, without sound, eight substances; with the body faculty, then nine; with other faculties, then ten.' This is also completely consistent. (Fourth,) arising is fivefold: composed of the great elements ('byung ba chen po, mahābhūta), arising from the basis; the gathering of faculties, changing from hard to soft, from soft to hard, and so on, arising from the seed.

---

་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་ལས་འབྱུང་བ་འཕེན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སྨན་ལ་སོགས་ པས་བརྟས་པར་འགྱུར་བ་ཕན་འདོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པས་སྨན་པར་ འགྱུར་བ་གནོད་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་གཞན་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ ཤེས་སོ། ། ༈ དབང་པོའི་གཟུགས་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་ལྔ་ལས། མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སུ་མཚོན་ཅིང་(བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷས།)འབྱུང་བ་ཉིད་དབང་ པོར་འདོད་པ་སེལ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ བདག་རྐྱེན་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་དབང་པོ་གཞན་བཞི་དང་(ཤེལ་ལ་སོགས་པ་)ཡུལ་གྱི་གཟུགས་དྭངས་ པ་ལས་འབྱེད་ཅིང་། གཟུགས་དྭངས་པའོ་ཞེས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་(མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་)ཡིད་(དབང་) དང་དང་བའི་དད་པ་ལ་ཕྱེ་ནས། དྭངས་པས་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རགས་པའི་གཟུགས་ལས་ འབྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ཁྱད་པར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྟེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་གཟུགས་དྭངས་པའོ། །སྣའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ ཁྱད་པར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་གཟུགས་དྭངས་ བའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་ བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ཁྱད་པར་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ པའི་ནང་གི་གཟུགས་དྭངས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ཁྱད་པར་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་རྟེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་གཟུགས་དྭངས་བའོ། །དྭངས་པའི་དོན་ནི་ མེ་ལོང་ངམ་ཆུ་དྭངས་བ་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ལྟར། དབང་ 1-68 པོ་དྭངས་བ་དང་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ འཆརབའོ། །འདིར་དབང་པོ་འཆད་པ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཞེས་སོགས་དང་། སྔར་རྣམ་ཤེས་འཆད་པ་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ པའི་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་ཤེས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ ཅིང་དེ་དབང་པོས་མཚོན་ནས་གསུང་(ཞེས་ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གསུང་)བའམ། ཡང་ན་རྣམ་ཤེས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་རང་རིག་གིས་གྲུབ་ཅིང་དེའི་རྟེན་གཟུགས་དྭངས་བ་ནི་དབང་པོའོ་ཞེས་སྟོན་ པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་(སྐྱེ་མཆེད་སོ་ས

【現代漢語翻譯】 從先前的業力牽引產生，這是由牽引而生；通過藥物等滋養而變得強壯，這是由助益而生；與此相反，因藥物而變得更糟，這是由損害而生。其他因果關係將在後續解釋中闡明。 感官的本質要義： 在五個要義中，什麼是眼根？四大元素作為根本原因，顯現為結果的形態（尊者桑結拉）。這消除了認為元素本身就是感官的觀點。眼識的所依是眼識獨有的增上緣。它將眼根與其他四根（如水晶等）以及外境的明色區分開來。'明色'一詞（作為眼識的所依）將眼根與意根和清凈的信心區分開來。'明'將眼根與粗糙的色法（如石頭等）區分開來。同樣可以類推到其他感官。什麼是耳根？四大元素作為根本原因，顯現為結果的形態，其特殊之處在於，它是耳識的所依或增上緣的內在明色。什麼是鼻根？四大元素作為根本原因，顯現為結果的形態，其特殊之處在於，它是鼻識的所依或增上緣的內在明色。什麼是舌根？四大元素作為根本原因，顯現為結果的形態，其特殊之處在於，它是舌識的所依或增上緣的內在明色。什麼是身根？四大元素作為根本原因，顯現為結果的形態，其特殊之處在於，它是身識的所依或增上緣的內在明色。明色的含義就像鏡子或清澈的水，依靠形態而顯現影像一樣。感官清澈，依靠色、聲等，顯現出這些事物的顯現的識。 在此處解釋感官時，說'眼識的所依'等等，而之前解釋識時，說'依靠眼睛'等等，如果認為這有互相依賴的過失，則沒有過失。因為識以其自身的特徵而成立，並通過感官來表示（如耶謝謝年所說），或者識的特殊之處在於自證智成立，而其所依明色則被認為是感官。這些也是（各自的生處）。

【English Translation】 That which arises from the force of previous actions is born from the force; that which becomes strong through medicine and so forth is born from assistance; and conversely, that which becomes worse due to medicine is born from harm. Other aspects of cause and effect will be understood from the explanations that follow. The Essential Meaning of the Sense Faculties: Among the five essential meanings, what is the eye faculty? The four great elements, having been taken as the cause, manifest as the form of the result (Venerable Sangye Lha). This dispels the notion that the elements themselves are the faculty. The support for eye consciousness is the unique dominant condition for eye consciousness. It distinguishes the eye faculty from the other four faculties (such as crystal) and from the clear form of the object. The 'clear form' (as the support for eye consciousness) distinguishes it from the mind (faculty) and from pure faith. 'Clear' distinguishes it from coarse forms such as stone. Similarly, apply this to the other faculties. What is the ear faculty? The four great elements, having been taken as the cause, manifest as the form of the result, and its particularity is the inner clear form that serves as the support or dominant condition for ear consciousness. What is the nose faculty? The four great elements, having been taken as the cause, manifest as the form of the result, and its particularity is the inner clear form that serves as the support or dominant condition for nose consciousness. What is the tongue faculty? The four great elements, having been taken as the cause, manifest as the form of the result, and its particularity is the inner clear form that serves as the support or dominant condition for tongue consciousness. What is the body faculty? The four great elements, having been taken as the cause, manifest as the form of the result, and its particularity is the inner clear form that serves as the support or dominant condition for body consciousness. The meaning of 'clear' is like a mirror or clear water, where an image appears dependent on a form. The faculty is clear, and dependent on form, sound, and so forth, the consciousness that manifests as those things arises. Here, in explaining the faculties, it says 'the support for eye consciousness' and so forth, and previously, in explaining consciousness, it said 'relying on the eye' and so forth. If one thinks that this has the fault of mutual dependence, there is no fault. Because consciousness is established by its own characteristic, and it is expressed through the faculty (as Yeshe Shenyen said), or the particularity of consciousness is established by self-awareness, and its support, the clear form, is shown to be the faculty. These are also (the respective sense bases).

---

ོའི་)མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ། གཟུགས་དྭངས་བ། བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་ དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་ དུ་ནི། དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། །གཟུགས་དྭངས་བ་དང་མིག་ལ་སོགས། །ཞེས་པར་ བསྡུས་སོ། ། ༈ ༼གཉིས་པ༽གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་གཟུགས། (ལྔ་པ།)ཡུལ་ལྔ་ལས་དང་པོ། གཟུགས་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞིའི་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པས་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སུ་མཚོན་ཞིང་། (བཙུན་པ་སངས་ རྒྱས་ལྷ།)དོན་ལྔ་འབྱུང་བར་འདོད་པའང་སེལ་ལ། (གནས་འགྱུར་ནི་མ་ངེས་ཤིང་།) ཐ་མལ་པའི་(དབང་ པོའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པས་)མིག་གི་དབང་པོ་ཁོ་ནའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་ པ་སྟེ་ཞེས་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བཞི་ལ་ཕྱེ་ནས། མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པར་སྣང་བ་འཇིག་རྟེན་ན་བེམ་པོར་གྲགས་པ་འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་མཚན་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་མཚམས་སྦྱར་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འབྱེད་ཀྱང་སྡེ་ཚན་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ། (འགྲེལ་ པ་ལས།)མཚན་ཉིད་དང་། གནས་དང་། ཕན་གནོད་དང་། བྱེད་པའི་རྟེན་དང་། བྱེད་པའི་ 1-69 མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ལ་ནི། སྔོན་པོ་དང་སེར་ པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རིན་པོ་ཆེའམ་མེ་ ཏོག་གི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དང་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་རས་ལ་སོགས་པ་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། ལྗང་གུ་དང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། གནས་པས་ཕྱེ་བ་ནི། ཁ་དོག་གི་ འདུས་པ་ཚར་དུ་དངར་བ་ཤས་ཆེ་བར་སྣང་བ་རིང་པོ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་བར་སྣང་བ་ ཐུང་ངུ་དང་། ཆོ་ལོང་ལྟ་བུ་གྲུ་བཞིར་ལྷམ་པའམ་དཔལ་འབྲས་ལྟ་བུ་རིལ་པོར་ལྷམ་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་མཐའ་སྐོར་ཀུན་ནས་མཉམ་པ་ཟླུམ་པོ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ པར་གསུངས་པས་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་ཙམ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ལྟ་བུ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་། རི་དང་ཁང་ ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་གོང་བུར་སྣང་བ་རགས་པ་དང་། དབྱིབས་མཉམ་ཞིང་མཐོ་དམན་ མེད་པ་ཕྱ་ལེ་བ་དང་། མི་མཉམ་ཞིང་མཐོ་དམན་ཅན་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་དོག་གི་ རྡུལ་དབུས་སུ་བཀོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་རིའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་མཐོན་པོ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མཐར་ བཀོད་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཁྲོན་པ་ལྟ་བུ་དམའ་བ་དང་བཅུ་སྟེ་བཀོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ། ། ཕན་གནོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ཡོད་པ་རྣམས་ སྣང་བ་གྲིབ་མ་དང་། ཉི་

【現代漢語翻譯】 在經文中提到：『比丘們，眼睛是內在的生處（梵文：āyatana，處），它以四大（梵文：mahābhūta，大種）為因，是清凈的色（梵文：rūpa，色），不可見且有障礙的色，身體的中間也是如此。』《俱舍論》中總結道：『它們的識（梵文：vijñāna，識）的所依是清凈的色，如眼睛等。』 （二）所取之境的色 （五）五境中的第一個，什麼是色？回答是四大的第一個特質：以四大為因，顯現為果之色。（尊者 僧伽羅剎）駁斥了認為有五種實體的觀點。（位置變化不定，）凡夫（的根的各自對境是確定的，所以）僅僅是眼睛的根所能取、所行之境的意義，通過將它與聲音等其他四種區分開來，在世間顯現為青色等的眼睛的對境，被稱為物質，這就是色。 （二）分類：爲了消除理解了特質但在例子上猶豫不決的情況，像這樣，通過引入，分為二十五種，但用六個類別來展示。（註釋中說：）通過特質、處所、利益與損害、作用的所依、作用的特質和作用的裝飾來區分。通過特質區分有：青色、黃色、紅色和白色四種，這些也與同時產生的寶石或花朵的顏色相似，或者像用顏色改變布料等一樣。綠色和雲彩等是這些的變體。通過處所區分有：顏色的聚集顯得密集且突出的是長，相對於它顯得小的是短，像骰子一樣四四方方的是方形，像訶子果一樣圓潤的是圓形，像鏡子一樣邊緣各處都相同的是圓形，極微之塵被說成是不可見的，所以只是在眼識中顯現，像陽光中的塵埃一樣的是微塵，像山和房屋等一樣成團顯現的是粗大，形狀相同且沒有高低的是平坦，不相同且有高低的是不平坦，顏色顆粒在中間排列較多的是像山頂一樣的高，與此相反，在邊緣排列較多的是像井一樣的低，總共十種，這是通過排列方式來展示的。 通過利益與損害來區分：沒有太陽等的光芒也能顯現的物體是陰影，太陽

【English Translation】 In the sutra, it is said: 'Monks, the eye is an internal sense base (Sanskrit: āyatana), having the four great elements (Sanskrit: mahābhūta) as its cause, it is pure form (Sanskrit: rūpa), invisible and obstructive form, and so is the middle of the body.' The Treasury of Knowledge (Abhidharmakośa) summarizes: 'The support of their consciousness (Sanskrit: vijñāna) is pure form, such as the eyes, etc.' (2) The form of the object to be grasped (5) The first of the five objects, what is form? The answer is the first characteristic of the four elements: taking the four great elements as the cause, it manifests as the form of the fruit. (Venerable Sangharakshita) refutes the view that there are five entities. (The change of position is uncertain,) the respective objects of the senses of ordinary people are certain, so it is only the meaning of the object of the eye's sense that can be grasped and acted upon, by distinguishing it from the other four such as sound, the object of the eye that appears as blue etc. in the world, which is called matter, is form. (2) Classification: In order to eliminate the hesitation in examples even after understanding the characteristics, like this, by introducing, it is divided into twenty-five types, but shown by six categories. (In the commentary it says:) It is distinguished by characteristics, places, benefits and harms, the basis of action, the characteristics of action, and the adornments of action. Distinguishing by characteristics includes: blue, yellow, red, and white, these are also similar to the colors of simultaneously produced gems or flowers, or like changing cloth with colors. Green and clouds etc. are variations of these. Distinguishing by place includes: the gathering of colors that appears dense and prominent is long, what appears small relative to it is short, what is square like a dice is square, what is round like a myrobalan fruit is round, what is the same all around the edges like a mirror is round, minute dust is said to be invisible, so it only appears in eye consciousness, what is like dust in sunlight is minute, what appears in clumps like mountains and houses etc. is coarse, what is the same shape and has no height is flat, what is not the same and has height is uneven, what has more color particles arranged in the middle is high like a mountain peak, and conversely, what has more arranged at the edges is low like a well, a total of ten, this is shown by the arrangement method. Distinguishing by benefits and harms: objects that can appear without the light of the sun etc. are shadows, the sun

---

མའི་འོད་ཟེར་དང་། ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་དང་མེ་དང་སྨན་དང་ནོར་བུ་ ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་། གཟུགས་གཞན་མི་མཐོང་ཡང་མུན་པའི་ཁ་དོག་སྣང་བ་དང་ སྤྲིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་དང་། དུ་བ་སྔོ་ལ་འཕྱུར་བ་སྣང་བ་དང་། རླུང་འཚུབ་ལ་སོགས་ པ་རྡུལ་དང་། ཁུག་རྣ་ལྷོ་༼འུར་མོ༽བུར་མ་(ལྷོ་བུར་མས་ཉའི་མིག་ལྡོང་ལོ།)དང་བརྒྱད་དེ། འདི་དག་ ནི་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ། །(རྒྱལ་པོའི་སྲས།)འདི་རྣམས་སྔར་བསྟན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་འདུས་ཀྱང་ ལོགས་སུ་བཤད་པ་ནི་ཐག་རིང་བོ་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་ཡང་ཉེ་བ་ན་མི་སྣང་བས་གཟུགས་མ་ 1-70 ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུའོ(གསུང་ངོ་)། །བྱེད་པའི་རྟེན་ནི། མངོན་པར་ སྐབས་ཡོད་པ་དང་། ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ གི་ཡུལ་དང་བར་སྣང་གི་ཁ་དོག་སྐྱ་བོ་སེང་སེང་བར་སྣང་བའོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ཞེས་པ་སྟེ་ནང་གི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་པ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་ བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ལས་ སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་གཅིག་པུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་པུ་ཡིན་ན་སྣང་མི་སྣང་ཆ་གཉིས་མེད་པས་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པར་ འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་བཤད་ཚོད་ལས།)སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་ པའོ། །ཞེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག ལུས་རྣམ་རིག་ བྱེད་དབྱིབས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དབྱིབས་ རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཞེས་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་དང་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་(རང་ལུགས་ལ་)རྒྱུད་ གཞན་གྲུབ་པ་ལས། རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས་གཞན་ལ་དེ། །འཛིན་ ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་འགྲོའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ཅན་ ཡིན་ཏེ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པ་ སྟེ། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུན་ ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་འགྱུར་མི་དགེ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དགེ་བ་དང་། སྤྱོད་ ལམ་དང་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ ཀྱང་། མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ནི་ཀུན་སློང་རྒྱུའི་མིང་གིས

【現代漢語翻譯】 如母親的光芒，以及月亮、星星、火焰、藥物和珍寶等顯現；即使看不見其他形狀，也能看見黑暗的顏色； 各種雲彩的形態，以及青煙嫋嫋升騰；還有風暴等揚起的塵土；以及khug rna lho（འུར་མོ，Urmo）bur ma（ལྷོ་བུར་མས་ཉའི་མིག་ལྡོང་ལོ།，lho bur mas nyi'i mig ldong lo，南方布爾瑪使魚眼失明）；這八種現象，依賴於時間等因素，對感官等產生有利或有害的影響。 （國王的兒子）這些現象雖然包含在之前所說的顏色和形狀之中，但之所以單獨解釋，是爲了消除這樣的疑慮：遠處看起來像是形狀，但近處卻看不見，難道不是形狀嗎？（世尊說道）。 作為『作用的所依』，即『顯而易見的情況』，指的是除了阻礙性的觸覺之外，眼睛所見的物體和虛空中灰濛濛的顏色。 作為『作用的特徵』，即『完全理解』，指的是內在動機的心，向他人完全表達的身體姿態，顯現在眼識之中。 對此，一些聲聞乘行者說，由心所生的身體形狀遍佈整個身體，這是不合理的。如果只有一個形狀，那麼就不會有顯現和不顯現兩種情況，因此與遍佈具有多個部分的肢體相矛盾。（這是分別說者的觀點）。 這也與『十二處是微塵的集合』的宗義相矛盾。還有一些人認為，身體是『完全理解的形狀』，即認為在心的作用下，身體保持那種形狀，並且是實有的。這種觀點也是不合理的，因為形狀只是依賴於顏色和觸覺而假立的概念，並沒有實有的存在。 因此（在自宗看來），『從他相續生起，以自心為先導，見到行為后，對他人，執著，如果心識改變』，就像這樣，生起『這個人正在行走』的想法，是因為看見了他具有行走的動作，等等，這是可以理解的。也就是說，身體的任何動作，都是以對該動作的專注為因的心所產生的，身體的相續在其他地方移動等，呈現出運動的狀態。 其中，殺生等行為是不善的姿態，禮拜等行為是善的姿態，行住坐臥和工巧等行為是無記的姿態，可以分為三種。但是，不善和善是以動機之名命名的。

【English Translation】 Like the rays of the mother, and the appearance of the moon, stars, fire, medicine, and jewels; even if other forms are not visible, the color of darkness can be seen; Various forms of clouds, and the rising of blue smoke; and dust raised by storms, etc.; and khug rna lho (འུར་མོ, Urmo) bur ma (ལྷོ་བུར་མས་ཉའི་མིག་ལྡོང་ལོ།, lho bur mas nyi'i mig ldong lo, Southern Burma blinds the eyes of fish); these eight phenomena, depending on factors such as time, have beneficial or harmful effects on the senses, etc. (Son of the King) Although these phenomena are included in the colors and shapes mentioned earlier, they are explained separately to eliminate the doubt that what appears as a shape from a distance is not visible up close, so is it not a shape? (The Blessed One said). As the 'basis of action', that is, 'obvious circumstances', it refers to the object seen by the eye and the gray color in the void, apart from obstructive tactile sensations. As the 'characteristic of action', that is, 'complete understanding', it refers to the body posture that the inner motivation of the mind completely expresses to others, appearing in eye consciousness. To this, some Shravaka practitioners say that the body shape produced by the mind pervades the entire body, which is unreasonable. If there is only one shape, then there will be no two situations of appearing and not appearing, so it contradicts pervading limbs with multiple parts. (This is the view of the Vaibhashikas). This also contradicts the tenet that 'the twelve ayatanas are aggregates of subtle particles'. Some also think that the body is a 'completely understood shape', that is, they think that under the influence of the mind, the body maintains that shape and is real. This view is also unreasonable, because shape is only a concept established based on color and touch, and there is no real existence. Therefore (in our own system), 'arising from another continuum, with one's own mind as a guide, after seeing the action, towards others, attachment, if the mind changes', like this, the thought 'this person is walking' arises because he is seen to have the action of walking, etc., which is understandable. That is to say, any action of the body is caused by the mind that focuses on that action, and the continuum of the body appears to move to other places, etc. Among them, actions such as killing are unwholesome postures, actions such as prostration are wholesome postures, and actions such as walking, standing, sitting, and lying down, and crafts are neutral postures, which can be divided into three types. However, unwholesome and wholesome are named by the name of motivation.

---

་འབྲས་བུ་རྣམ་འགྱུར་ལ་བཏགས་ 1-71 པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཁ་དོག་གི་ཆ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་རྫས་སུ་མེད་ན་རྣམ་འགྱུར་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ དུ་དབྱིབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁ་དོག་སྣང་བ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔྱད་ན་རྡུལ་ ཕྲན་མ་གྲུབ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་ ན་རེ།)འདིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་མཚུངས་ཀྱང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལ་ཐལ་བར་མི་ འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །བྱེད་ པའི་རྒྱན་ནི། བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་སྔོ་བསངས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པར་སྣང་བའོ། ། ཡང་ན་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁ་དོག་གཅིག་པུར་སྣང་བའོ། ། (གསུམ་པ།)བསྡུ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་དབྱིབས་ ཀྱང་ཁ་དོག་ཏུ་འདུ་བས། ཁ་དོག་དེ་ཡང་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྣང་བས་མིག་ཤེས་ཀྱི་ འཁོར་དུ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་གདུང་བ་སྐྱེད་པ་ཁ་དོག་ ངན་པ་དང་། ཐ་མལ་གནས་པས་བཏང་སྙོམས་ཙམ་སྐྱེད་པ་དེ་གཉི་གའི་བར་མར་གནས་པ་ དང་། དུ་བ་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ། །ཡང་ན་ལྷ་དང་ངན་སོང་དང་མི་ དང་བར་དོའི་ཁ་དོག་བཞི་དང་རིམ་པ་ལྟར་སྦྱར་རོ། ། (བཞི་པ།)སོ་སོའི་རྣམ་གྲངས་ནི། (ས་སྡེ་ལས།)ཁ་དོག་དང་སྣང་བ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་ པ་དང་། དབྱིབས་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། གཡོ་བ་དང་ ཀུན་ཏུ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིའི་རྣམ་གྲངས་ནི། (ས་སྡེ་ལས།)མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་ སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་དང་། མིག་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱོད་ཡུལ་དམིགས་པ་གསུམ་གསུམ་ སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཆིང་བར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བི་ཥ་ཡ་ཞེས་པ་ནི་ཥི་འཆིང་བ་ལའོ་ཞེས་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབས་པས་སོ། ། 1-72 མིག་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་སྣང་བ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་གྱི་ན་དམིགས་ པ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་སྒྲ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག། དེའི་ཁྱད་པར་ཐ་མལ་བའི་རྣ་བའི་ དབང་པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ལ་ཕན་གནོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཐོས་པ་ལས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙན་པའི་སྒྲ་དང་། གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་ བའི་སྒྲ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་བར་མར་གནས་པའི་སྒ

【現代漢語翻譯】 被稱為『果報變異』，因為一切顯現在眼識中的顏色方面都是不可言說的。 如果形狀不是實體，那麼變異顯現在眼識中就矛盾了。如果有人這樣認為，那麼在名言上，通過形狀來區分的顏色顯現被稱為『見』。但如果進行分析，由於微塵不存在，外境作為意識的對境是不成立的。（耶謝謝年說：）這裡，雖然『表色』一詞相同，但不會過度推及到語表色，因為這是色處的範疇。也有這樣說的。『作者的莊嚴』是指虛空的顏色，如藍色的天空等，顯現為一體。或者，因為沒有氣味等，所以只顯現為顏色。 （第三，）歸納：一切都歸納為顏色和形狀兩種，而形狀也歸納為顏色。顏色又顯現為美麗和令人愉悅，因此在眼識的境界中產生快樂的是好的顏色；反之，產生痛苦的是壞的顏色；處於中間狀態，只產生中庸感受的是介於兩者之間的顏色；煙霧和耳垢等與顏色相似。或者，將天神、惡趣、人和中陰的四種顏色依次對應。 （第四，）各自的類別：（《攝事分》中說：）顏色和顯現、明亮等；形狀和擴充套件等；表色；移動和完全移動等。共同的類別：（《攝事分》中說：）眼根的行境和作用境兩種；眼識和意識的行境、作用境、所緣境三種，總共八種。『境』的含義是：依靠它，被各種煩惱束縛，因此『比沙亞』（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思）這個詞是從『希』（藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬擬音，漢語字面意思），即『束縛』這個詞根演變而來。 眼識和意識各自產生執持自身顯現的意義，因此被稱為『所緣境』。 第二，什麼是聲音？（分為三部分，第一部分：）定義：由四大種為因所產生的果報之色，其特殊之處在於，是普通耳根所能聽到的作用境之義。

【English Translation】 It is called 'fruition transformation' because all aspects of color appearing to eye consciousness are inexpressible. If form is not a substance, then the appearance of transformation to eye consciousness is contradictory. If one thinks so, then in conventional terms, the appearance of color distinguished by form is called 'seeing'. But if analyzed, since atoms are not established, external objects as objects of consciousness are not established. (Yeshe Shenyen said:) Here, although the term 'form-revealing' is the same, it does not extend to verbal form-revealing, because this is the category of the sense sphere of form. It is also said that 'the adornment of the agent' refers to the color of the sky, such as the blue sky, appearing as one. Or, because there are no smells, etc., only color appears. (Third,) Summary: Everything is summarized into two: color and form, and form is also summarized into color. Color appears beautiful and pleasing, so good color creates happiness in the realm of eye consciousness; conversely, bad color creates suffering; the color that remains in the middle state, creating only neutral feelings, is between the two; smoke and earwax, etc., are similar to color. Alternatively, the four colors of gods, evil realms, humans, and the intermediate state are applied in order. (Fourth,) Individual categories: (From the Compendium of Topics:) Color and appearance, brightness, etc.; shape and expansion, etc.; form-revealing; moving and completely moving, etc. Common categories: (From the Compendium of Topics:) The two objects of the eye sense power, the object of action and the object of experience; the three objects of eye consciousness and mind consciousness, the object of action, the object of experience, and the object of focus, totaling eight. The meaning of 'object' is: because relying on it, one is bound by various afflictions, therefore the term 'viṣaya' (藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思) is derived from the root 'ṣi' (藏文，梵文天城體，梵文羅馬擬音，漢語字面意思), which means 'to bind'. The meaning of eye consciousness and mind consciousness each generating the grasping of their own appearance is called 'object of focus'. Second, what is sound? (Divided into three parts, first part:) Definition: The form of fruition arising from the four great elements as the cause, its particularity being the meaning of the object of action that can be heard by the ordinary ear sense power.

---

ྲ་དང་། རྒྱུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལག་ པ་དང་ངག་གི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རླུང་དང་ནགས་ཚལ་དང་ཆུའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལག་པ་དང་རྫ་རྔ་ཕྲད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་གཉི་གའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ དང་། (ངག་རྣམ་རིག་བྱེད་ནི་ངག་སྒྲ་ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་དུ་)བསྟན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བུམ་པ་དང་སྣམ་ བུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་གྱི་སྐད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གྲགས་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་ བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་འཕགས་པས་བསྟན་པ་དང་། དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྒྲ་དང་། ཐ་སྙད་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ (མ་མཐོང་སོགས་)བཞི་ལ་(མཐོང་བ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་སོགས་)དོན་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་ པ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ལྟ་བུ་འཕགས་པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དང་། (མཐོང་བ་ལ་མ་མཐོང་ སོགས་)དོན་དང་མི་མཐུན་པར་བརྗོད་པ་བརྫུན་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ལྟ་བུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐ་སྙད་བཏགས་པའོ། ། 1-73 (གསུམ་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། སྒྲ་དང་དབྱངས་དང་ང་རོ་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྒྲ་སྐད་དང་ཚིག་ གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། ། གསུམ་པ་དྲི་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་ བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ཁྱད་པར་ཐ་མལ་པའི་སྣའི་དབང་ པོའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ལ། ཕན་གནོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཚོར་བ་ལས་སྣའི་དབང་པོ་ ལ་ཕན་འདོགས་པ་དྲི་ཞིམ་པ་དང་། གནོད་པར་འགྱུར་བ་དྲི་ང་བ་དང་། ཐ་མལ་པར་གནས་ པ་དྲི་མཉམ་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི། རྫས་དེ་གྲུབ་པ་ན་དྲི་རང་ཆས་སུ་ འབྱུང་བ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ལྟ་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དྲི་གསར་ དུ་འབྱུང་བ་བདུག་སྤོས་རིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་ལྟ་བུ་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྔར་མེད་ ཀྱང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཤིང་ཐོག་སྨིན་པའི་དྲི་ལྟ་བུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། (གསུམ་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། དྲི་དང་བསྣོམས་པ་དང་བསྣོམ་བྱ་དང་ཀུན་ཏུ་བསྣོམ་བྱ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ་ཡུལ་ཅན་གྱིས་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བཞི་པ་རོ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་ བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གང་ཞིག དེའི་ཁྱད་པར་ཐ་མལ་པའི་ལྕེའི་དབང་ པོའི

【現代漢語翻譯】 聲音，詳細區分有如手和口發出的聲音，是由心識所掌握的大種（四大元素）之因產生的； 有如風、森林和水的聲音，是由非心識所掌握的大種之因產生的； 有如手和鼓相擊的聲音，是由兩者之因產生的； （語表業是指如語聲一樣在有情中）所顯示的，詳細區分有如瓶子和布匹等，被世俗的語言所概括的名聲； 空性和無我等，是聖者所揭示的； 實際上不存在，但外道徒們卻臆想為我（藏文：བདག，梵文天城體：ātman，梵文羅馬擬音：ātman，漢語字面意思：自我）和自在天（藏文：གཙོ་བོ，梵文天城體：īśvara，梵文羅馬擬音：īśvara，漢語字面意思：主宰）等的音聲； 以名言詳細區分，能區分見聞等差別的四種識； 以及與此相反的（未見等）四種，（對於所見說是見，對於未見說是未見等）與事實相符的陳述，如八種真實的名稱，是聖者所安立的名稱； （對於所見說未見等）與事實不符的陳述，如八種虛假的名稱，是非聖者所安立的名稱。 1-73 （第三，）名稱：聲音、音調、語調、詞語、語音和言語的表述等。從有境的角度來說，所揭示的八種與前面相同。 第三個問題是什麼呢？（三者中的第一個，）定義：以四大種為因所產生的果之色，其特點是普通人鼻根所能領受的行境之義。 （第二，）分類：從利益和損害來區分：凡是對感覺器官鼻根有益的是香氣，造成損害的是臭氣，處於普通狀態的是平淡的氣味。 從狀態來詳細區分：物質形成時自然產生的氣味，如檀香等的氣味，是俱生；由於因緣的作用而新產生的氣味，如薰香等的氣味，是和合而生； 原本沒有後來產生的氣味，如水果成熟時的氣味，是變化而生。 （第三，）名稱：氣味、嗅覺、能嗅之物和普遍嗅覺等，從有境的角度來說，所揭示的八種與前面相同。 第四個問題是味道是什麼呢？（三者中的第一個，）定義：以四大種為因所產生的果之色，其特點是普通人舌根所能領受的

【English Translation】 Sound, distinguished in detail like the sound of hands and mouth, arises from the cause of the great elements (four great elements) grasped by the mind; Like the sound of wind, forests, and water, it arises from the cause of the great elements not grasped by the mind; Like the sound of hands striking a drum, it arises from the cause of both; （Verbal action is shown in sentient beings like verbal sound）What is shown, distinguished in detail like pots and cloths, is the fame encompassed by mundane language; Emptiness and selflessness, etc., are revealed by the noble ones; Although non-existent in reality, the sounds that the Tirthikas (non-Buddhists) conceptualize as self (Tibetan: བདག，Sanskrit Devanagari: ātman，Sanskrit Romanization: ātman，Literal meaning: self) and Īśvara (Tibetan: གཙོ་བོ，Sanskrit Devanagari: īśvara，Sanskrit Romanization: īśvara，Literal meaning: lord) etc.; Distinguished in detail by terms, the four consciousnesses that distinguish differences in seeing and hearing; And the four that are the opposite of these (unseen, etc.), (saying 'seen' for what is seen, 'unseen' for what is unseen, etc.) statements that accord with reality, like the eight true names, are names established by the noble ones; (Saying 'unseen' for what is seen, etc.) statements that do not accord with reality, like the eight false names, are names established by non-noble ones. 1-73 (Third,) Names: sound, tone, voice, words, speech, and expressions of language, etc. From the perspective of the object-possessor, the eight revealed are the same as before. What is the third question? (The first of the three,) Definition: The form of the fruit that arises from the four great elements as the cause, its characteristic being the meaning of the object of experience that can be apprehended by the ordinary person's sense organ of the nose. (Second,) Classification: Differentiated by benefit and harm: Whatever benefits the sense organ of the nose is fragrance, whatever causes harm is stench, and whatever remains in an ordinary state is a neutral smell. Differentiated in detail by state: The smell that arises naturally when the substance is formed, like the smell of sandalwood, is co-emergent; the smell that newly arises due to the influence of conditions, like the smell of incense sticks, is produced from combination; The smell that did not exist before but arises later, like the smell of ripening fruit, is produced from transformation. (Third,) Names: smell, smelling, what is smelled, and universal smelling, etc. From the perspective of the object-possessor, the eight revealed are the same as before. What is the fourth question, taste? (The first of the three,) Definition: The form of the fruit that arises from the four great elements as the cause, its characteristic being what can be apprehended by the ordinary person's sense organ of the tongue.

---

་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ལ། ལྕེའི་ཡུལ་རོ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། ཏིག་ཏ་ལྟ་བུ་ཁ་ བ་དང་། སྟར་བུ་ལྟ་བུ་སྐྱུར་བ་དང་། པི་པི་ལིང་ལྟ་བུ་ཚ་བ་དང་། ཨ་རུར་ལྟ་བུ་བསྐ་བ་དང་། ཚྭ་ལྟ་བུ་ལན་ཚྭ་དང་། བུ་རམ་ལྟ་བུ་མངར་བ་དང་དྲུག་སྟེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས། རོ་ནི་ 1-74 མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་དང་། །ཚ་དང་ཁ་དང་བསྐ་བ་སྟེ། །དེ་ལ་དང་པོ་(མངར་སོགས་)གསུམ་པོས་ ནི། །རླུང་འཇོམས་ཚ་སོགས་(གསུམ་གྱིས་)བད་ཀན་སེལ། །བསྐ་དང་ཁ་དང་མངར་བ་ཡིས། ། མཁྲིས་སེལ་གཞན་(ཁ་བ་ཁ་ཡི་དྲི་སྦྱོར་བྱེད། །སྐྱུར་བ་ཁ་ནས་ཆུ་འཛག་ཅིང་། །ཚ་བ་ཙག་ཙག་བྱེད་པར་འགྱུར། །བསྐ་ བ་ལྕེ་བེམ་རྩ་སྦུབས་འགག། ལན་ཚྭ་ཁར་ནི་མཆིལ་མ་འདུ། །མངར་བ་ཁ་ལྕེ་མ་ལུས་ཚིམ། །)རྣམས་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་ ཕན་འདོགས་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྔ་མ་ལྟར་ཕན་གནོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། གང་ཞིག་མྱངས་པ་ལས་ལྕེའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། །གནོད་པར་ འགྱུར་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། ཐ་མལ་པར་གནས་པ་སྟེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་ སྐབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི། བུར་ཤིང་གི་རོ་ལྟ་བུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཆང་གི་རོ་ལྟ་བུ་ སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རོ་ལྟ་བུ་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། ། (གསུམ་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། རོ་དང་མྱང་བྱ་དང་མིད་བྱ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་ ལྡག་པ་དང་གཞིབ་པ་དང་ཉེ་བར་སྤྱད་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་གྱིས་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ལྔ་པ་རེག་བྱ་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་པས་ཕྱོགས་གཅིག་འབྱུང་གྱུར་ གྱི་རེག་བྱ་གང་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ ཞེས་པ་རྒྱུའི་གཟུགས་ཀྱི་རེག་བྱ་ལས་ཕྱེ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སུ་མཚོན་ ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་(དཔེ་ལ་ལ་ན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་དག་)པས་ དབང་པོ་གཞན་གྱི་གཟུང་དོན་ལས་ཕྱེ་ནས། ཐ་མལ་བའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ ཡིན་པ་དེ་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དང་པོ་མ་སྦྱར་ བ་ནི་རེག་བྱ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྦྱར་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་རེག་བྱའི་མཚན་ ཉིད་དོ། ། 1-75 (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་སྡེ་ཚན་དྲུག་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྣམ་པས་གཞག་པ་ ནི། མི་རྩུབ་ཅིང་སྤྲད་དུ་བཟོད་པ་(དར་ལྟ་བུ་)འཇམ་པ་ཉིད་དང་། རུད་རུད་པོ་སྤྲད་དུ་མི་བཟོད་ པ་(ཕྱར་བ་ལྟ་བུ་)རྩུབ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ། ཉིད་ཅེས་པ་རྣམས་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཁོ་ནའི་ དོན་ཅན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་གཞལ་བས་གཞག་པ་

【現代漢語翻譯】 指的是可被感知的行為對象。 （第二部分）分類：舌所感知的味道，也可通過特徵來區分：如苦的（像苦楝子），酸的（像余甘子），辣的（像蓽茇），澀的（像訶子），鹹的（像鹽），甜的（像紅糖），共六種。在《八支論》中說：『味道有甜、酸、咸，辣、苦、澀。其中前三種（甜等）能平息風，辣等（三種）能消除痰。澀、苦、甜能消除膽。』其他（苦味能調和口腔氣味，酸味使口中流涎，辣味產生刺激感，澀味使舌頭僵硬、血管阻塞，鹹味使口中產生唾液，甜味使整個口腔和舌頭感到滿足。）通過其有益的作用也進行了說明。同樣，按照之前的分類方式，通過有益和有害來區分：即，品嚐后對舌頭有益的令人愉悅，有害的令人不悅，以及既非有益也非有害的普通狀態。按照狀態來區分：如甘蔗的味道是與生俱來的，酒的味道是混合而成的，成熟果實的味道是轉化而來的。 （第三部分）名稱：味道、可嘗之物、可咽之物、可食之物、可飲之物、可舔之物、可吮之物、可親近之物等等。通過有境來表示的八種與之前相同。 第五，關於所觸，因為已經解釋了構成它的元素，那麼，什麼是單方面的由元素產生的所觸呢？（四種中的第一種）定義：以四大元素為因，這是從作為原因的色法的所觸中區分出來的，並被視為單方面的結果色法，是身體感官所感知的對象，這（例如，有些例子中沒有，但實際上存在）是從其他感官所感知的對象中區分出來的，是普通身體感官的行為對象，這就是所觸的特徵。因此，未新增第一個特徵部分的是一般所觸的特徵，新增了的是作為結果的色法的所觸的特徵。 （第二部分）分類：雖然有二十二種，但分為六組。通過普遍的方式來確定：不柔軟且能忍受摩擦的（如絲綢）是柔軟，粗糙且不能忍受摩擦的（如粗布）是粗糙。這裡的『是』字，如前所述，具有『僅僅』的含義。通過普遍的衡量來確定

【English Translation】 That which is the object of activity to be apprehended. (Second part) Classification: The taste perceived by the tongue can also be distinguished by characteristics: such as bitter (like neem), sour (like Emblica), hot (like long pepper), astringent (like myrobalan), salty (like salt), and sweet (like jaggery), totaling six. As stated in the 'Astanga Hrdayam': 'Tastes are sweet, sour, salty, pungent, bitter, and astringent. Among these, the first three (sweet, etc.) pacify wind, while pungent, etc. (three) alleviate phlegm. Astringent, bitter, and sweet alleviate bile.' Others (bitter taste harmonizes oral odors, sour taste causes salivation, pungent taste produces a tingling sensation, astringent taste causes tongue stiffness and vascular blockage, salty taste causes saliva accumulation, sweet taste satisfies the entire mouth and tongue.) are also indicated by their beneficial functions. Again, according to the previous classification method, it is distinguished by benefit and harm: that which, when tasted, benefits the tongue sense and is pleasant, that which harms and is unpleasant, and that which remains in a neutral state, neither beneficial nor harmful. Distinguished by state: such as the taste of sugarcane, which is innate; the taste of alcohol, which is produced by mixing; and the taste of ripe fruit, which is produced by transformation. (Third part) Names: Taste, that which is tasted, that which is swallowed, that which is eaten, that which is drunk, that which is licked, that which is sucked, that which is closely used, and so on. The eight indicated by the container are the same as before. Fifth, regarding the tangible, since the elements that constitute it have been explained, what is the tangible that arises unilaterally from the elements? (First of the four) Definition: That which takes the four great elements as its cause, which is distinguished from the tangible of the causal form and is represented as the tangible of the unilateral result form, which is the object apprehended by the body sense, that (for example, some examples are missing, but they exist) is distinguished from the objects apprehended by other senses, and is the object of activity of the ordinary body sense, that is the characteristic of the tangible. Therefore, not adding the first part of the characteristic is the characteristic of the general tangible, and adding it is the characteristic of the tangible of the result form. (Second part) Classification: Although there are twenty-two types, they are divided into six categories. Establishing by universal aspect: that which is not rough and can endure friction (like silk) is softness, and that which is rough and cannot endure friction (like coarse cloth) is roughness. The word 'is' here, as mentioned before, has the meaning of 'only'. Establishing by universal measurement

---

ནི། གདེག་སླ་ཞིང་འཇལ་བྱེད་སྲང་གི་མགོ་མཐོ་ བར་བྱེད་པ་(སྒྲོ་ལྟ་བུ་)ཡང་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་འདེགས་པར་དཀའ་བ་(ལྕགས་ལྟ་བུ་) ལྕི་བ་ཉིད་དང་། རེག་པས་གཞག་པ་ནི། སྙི་ཞིང་བཅག་དགུག་སླ་བས་(གླ་ཏེལ་ལྟ་བུ་)མཉེན་ པ་ཉིད་དང་། གནོན་པས་གཞག་པ་ནི། བཙིར་དུ་རུང་ཞིང་འབོལ་བར་སྣང་བ་(སྲིན་བལ་ལྟ་བུ་) ལྷོད་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མཁྲང་བར་སྣང་བ་(རྡོ་ལྟ་བུ་)ལྷོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་པས་ གཞག་པ་ནི། གྲང་བ་དང་། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་འགྲེད་པ་སྟེ། ཆུ་དང་རླུང་འདུས་པ་ཤས་ཆེ་ བ་ལས་གང་གི་གཉེན་པོར་དྲོ་བ་འདོད་པ་ན་གྲང་བ་ཡིན་ཞིང་། དེས་སོས་ཀའི་གྲང་བ་ལ་ མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ་དེའི་རིགས་ཅན་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་སྙོམས་མ་སྙོམས་ ཀྱིས་གཞག་པ་ལ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་དགུ་ནི་མ་སྙོམས་པ་དང་། ཉམ་ཡོད་པ་དང་ངལ་ སོས་པ་དང་སྦུངས་ཆེ་བ་གསུམ་ནི་སྙོམས་པ་དང་། ཚིམ་པ་ནི་སྙོམས་མ་སྙོམས་གཉི་གའི་ཆ་ ནས་བཞག་པ་སྟེ། དེའང་ཟས་འདོད་པར་བྱེད་པ་རླུང་གི་ཁམས་ཤས་ཆེ་བ་བཀྲེས་པ་དང་། བཏུང་བ་འདོད་པར་བྱེད་པ་མེའི་ཁམས་ཤས་ཆེ་བ་སྐོམ་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། ཟས་སྐོམ་འདོད་ པ་སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་རེག་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་རྒྱུ་ལྟོ་བའི་ནང་ན་རླུང་ དང་མེ་ཤས་ཆེ་བའི་རེག་བྱ་འགའ་ཞིག་ལ་བཀྲེས་སྐོམ་དུ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། (སོ་སོར་ ཐར་བ་ལས།)སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་(བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་)བདེ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁམས་ སྙོམས་པའི་དུས་སུའང་ཟས་ཀྱིས་ཚིམ་པ་འབྱུང་ཞིང་། མི་སྙོམས་པའི་དུས་སུའང་ནད་ཀྱི་ དབང་གིས་ཚིམ་པ་འབྱུང་བས་དེ་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། ཁམས་སྙོམས་པ་ལས་ཉམས་སྟོབས་ 1-76 ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། མ་སྙོམས་པ་ལས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་རིད་པའི་དུས་ཀྱི་རེག་ བྱ་དང་། ཉེས་པར་ཟོས་པས་བརྒྱལ་པའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། ཁྲག་ལ་གནོད་པས་གཡའ་ བའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། ཆུ་དང་ས་འདུས་པ་ལས་འགྲེད་པའི་རེག་བྱ་དང་། ཁམས་འགྱུར་ བས་ན་བའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། ན་ཚོད་འགྱུར་བས་རྒ་བའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། སྲོག་ འགྱུར་བས་འཆི་བའི་དུས་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། འགྲོ་འོང་དང་འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་པས་ ངལ་བའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། དུབ་པ་སངས་ཏེ་ཁམས་སྙོམས་པ་ལས་ངལ་སོས་པའི་དུས་ ཀྱི་རེག་བྱ་དང་། འཇིགས་ཤིང་ཞུམ་པ་དང་བྲལ་ནས་གདེང་ཡོད་པ་ལས་མདངས་བཟང་ ཞིང་སྦུངས་ཆེ་བའི་དུས་ཀྱི་རེག་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ འབྱུང་བའི་རེག་བྱ་ལ་དེ་དང་དེའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའོ། །བསྡུ་བར་ནི། འབྱུང་བ་བཞིའི་རེག་ བྱ་རྫས་སུ་ཡོད་ལ། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་རེག་བྱ་ནི་འབྱུང་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ

【現代漢語翻譯】 此外，容易舉起且作為衡量標準的秤頭高高翹起（如羽毛般）是輕的特性。相反，難以舉起（如鐵般）是重的特性。通過觸控來感知，柔軟且易於彎曲（如蜂蠟般）是柔軟的特性。通過按壓來感知，能夠被擠壓且顯得蓬鬆（如絲棉般）是鬆弛的特性。與此相反，顯得堅硬（如石頭般）是非鬆弛的特性。通過聚集來感知的是寒冷。下面將要講到的寒冷是水和風聚集較多，需要溫暖來作為對治。因此，寒冷是（四大）的特性。這並不妨礙夏季的寒冷，因為它們屬於同一類別。 通過（身體）元素平衡與否來感知。飢餓等九種情況是不平衡的，虛弱、休息和精力充沛三種情況是平衡的，而飽腹感則從平衡與不平衡兩個方面來感知。想要進食是風元素較多，想要飲用是火元素較多。如果認為想要吃喝是心理活動而不是所觸，那麼，飢餓和口渴的原因是胃中風和火元素較多的某種所觸，被命名為飢餓和口渴。（如《別解脫經》中說：）諸佛的（身體）元素是快樂（的根源）。在元素平衡時也會感到飽腹，在不平衡時也會因疾病而感到飽腹。因此，那時的所觸，以及元素平衡時體力充沛時的所觸，以及不平衡時虛弱瘦弱時的所觸，以及因飲食不當而昏厥時的所觸，以及因血液受損而瘙癢時的所觸，以及水和土聚集而寒冷時的所觸，以及元素變化而生病時的所觸，以及年齡變化而衰老時的所觸，以及生命變化而死亡時的所觸，以及因行走和努力等而疲勞時的所觸，以及疲勞消除、元素平衡而休息時的所觸，以及擺脫恐懼和沮喪、充滿自信而容光煥發、精力充沛時的所觸。這些大多是在特定情況下產生的所觸，並以相應的名稱來稱呼。 總而言之，四大元素的所觸是實有的，而作為結果的色法的所觸則是四大元素的特性。

【English Translation】 Furthermore, being easy to lift and having the head of the measuring scale high (like a feather) is the characteristic of lightness. Conversely, being difficult to lift (like iron) is the characteristic of heaviness. Being pliable and easily bent (like beeswax) when touched is the characteristic of softness. Appearing compressible and fluffy (like silk cotton) when pressed is the characteristic of laxity. Conversely, appearing hard (like a stone) is the characteristic of non-laxity. Being cold is what is perceived by aggregation. The coldness that will be discussed below is when water and wind are more aggregated, and warmth is desired as an antidote. Therefore, coldness is a characteristic (of the elements). This does not preclude the coldness of summer, because they belong to the same category. What is perceived by the balance or imbalance of the elements. Nine conditions such as hunger are imbalanced, three conditions of weakness, rest, and vigor are balanced, and satiety is perceived from both balanced and imbalanced aspects. Wanting to eat is when the wind element is more dominant, and wanting to drink is when the fire element is more dominant. If one thinks that wanting to eat and drink is a mental activity and not a tangible object, then the causes of hunger and thirst are certain tangible objects in the stomach where the wind and fire elements are more dominant, and are named hunger and thirst. (As it says in the Pratimoksha:) The elements (of the body) of the Buddhas are happiness (the root of well-being). Satiety also occurs when the elements are balanced, and satiety also occurs due to illness when they are imbalanced. Therefore, the tangible object at that time, and the tangible object when there is great strength from the balanced elements, and the tangible object when there is weakness and emaciation from the imbalanced elements, and the tangible object when fainting from improper diet, and the tangible object when itching from blood damage, and the tangible object when cold from the aggregation of water and earth, and the tangible object when sick from the change of elements, and the tangible object when aging from the change of age, and the tangible object when dying from the change of life, and the tangible object when tired from walking and effort, and the tangible object when resting from the relief of fatigue and the balance of elements, and the tangible object when being free from fear and depression and having confidence, and being radiant and vigorous. These are mostly tangible objects that arise in specific situations and are called by their respective names. In summary, the tangible objects of the four elements are substantial, and the tangible objects of the form of the result are the characteristics of the great elements.

---

ས་བཏགས་ པར་གསུངས་ཤིང་། དེའང་ཆུ་དང་མེ་ཤས་ཆེ་ན་འཇམ་པ་དང་། ས་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་རྩུབ་ པ་དང་། མེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་བ་དང་། ས་དང་ཆུ་ཤས་ཆེ་ན་ལྕི་བ་དང་། ཆུ་དང་རླུང་ ཤས་ཆེ་ན་གྲང་བ་དང་། རླུང་ཤས་ཆེ་ན་བཀྲེས་པ་དང་། མེ་ཤས་ཆེ་ན་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགའ་ཞིག་ནི་འཇམ་རྩུབ་ཡང་ལྕི་གྲང་བ་བཀྲེས་སྐོམ་བདུན་དང་འབྱུང་བ་བཞི་སྟེ་བཅུ་ གཅིག་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ནི་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་འདོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུ་ན་འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་དང་བར་མ་གསུམ་དུའང་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། རེག་པ་དང་རེག་བྱ་དང་རེག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡུལ་ ཅན་གྱིས་བསྟན་པ་བརྒྱད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །(བཞི་པ།)མིང་དོན་ལ། (བྱེ་བཤད་དུ།)ལུས་ཀྱིས་ རེག་པས་རེག་བྱ་ཡིན་ན་རེག་བྱས་རེག་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱང་རེག་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དཔྱད་ ན་གང་གིས་ཀྱང་ཅི་ལའང་རེག་པ་མེད་དེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་ན་གོང་བུའང་ 1-77 རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རེག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཆ་བཅས་སུ་ འགྱུར་(ཏེ་ཆ་མེད་ཉམས་)བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་ བ་ན་ལུས་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་དམིགས་པས། དེའི་རྟེན་དབང་པོས་ཡུལ་ལ་རེག་ཅེས་བཏགས་ པའོ། །དེས་ན་ལུས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལ་རེག་པ་ན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ རེག་སྟེ། ལུས་ཤེས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱིས་རེག་པས་མེ་ཏོག་གི་ཁ་དོག་ལ་ སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་སྣང་བ་ནི་དེའི་གནས་འབྱུང་བ་ལ་རེག་པས་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ ནི་འབྱུང་བ་ལའང་རེག་པ་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ ཏེ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་མདོ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ ནས་འདི་དག་གིས་མཚོན་ཏེ་གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ ལ་གྲུབ་པའི་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པར། རྣམ་པ་གཞན་དུའང་ཕྱེ་ ཞིང་། མཛོད་ལས། གཟུགས་རྣམ་གཉིས་དང་རྣམ་ཉི་ཤུ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། །དྲི་ ནི་རྣམ་བཞི་རོ་རྣམ་དྲུག །རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས། གསུམ་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་པ།)མདོར་བསྟན་པ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པའོ། །རྒྱས་བཤད་ ལ། རྟོག་པ་དང་སེམས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ལས། རྟོག་པས་ཕྱེ་བ་གཉིས་ ཀྱི་དང་པོ་ནི། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཞེས་པ་མིག་ཤེས་ལས་བསྟན་དུ་མེད་ཀྱང་བསྡུས་ པའི་གོང་བུ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤི

【現代漢語翻譯】 觸覺的基礎： 經典中說，如果水中火的成分較多，則感覺光滑；如果土和風的成分較多，則感覺粗糙；如果火和風的成分較多，則感覺輕盈；如果土和水的成分較多，則感覺沉重；如果水和風的成分較多，則感覺寒冷；如果風的成分較多，則感覺飢餓；如果火的成分較多，則感覺口渴等等。 有些觀點認為，光滑、粗糙、輕盈、沉重、寒冷、飢餓、口渴這七種感覺，加上四大元素，共十一種是實有的。而另一些觀點認為，其他感覺都是依賴於這十一種而假立的。如果將所有感覺歸納起來，也可以分為光滑、粗糙和中間狀態三種。 （三）分類：觸覺、所觸和觸覺的對象等等，即通過有境來指示的八種，與前面相同。 （四）名稱與意義：在《分別論》中提到：『身體通過觸碰成為所觸，那麼因為所觸觸碰，身體也變成了所觸嗎？』如果進行分析，沒有任何東西可以觸碰到任何東西。如果自身完全觸碰，那麼聚合體也會變成最小的微塵；如果一部分觸碰，那麼最小的微塵也會變成有分（即失去不可分割性）。僅僅在名言上，當境和根不間斷地產生時，身體的意識會注意到境，因此，將依賴於此的根稱為觸碰境。 因此，當身體觸碰元素時，不會觸碰到元素所具有的顏色等，因為身體的意識不會執取它們。身體觸碰時，花朵的顏色等似乎受到損害，這是因為觸碰了花朵所依賴的元素。但實際上，元素本身也沒有觸碰。然而，這只是遵循世俗名言而進行的安立。 這些境的分類是遵循一些經部的觀點，通過這些分類來理解其他境。這並不是說事物在實有上有一個固定的數量。在《攝阿毗達磨論》和《五蘊論》中，有其他的分類方法。如《俱舍論》中說：『色有兩種和二十種，聲音有八種，氣味有四種，味道有六種，觸覺有十一種。』 意境之色： 第三，作為意境，什麼是法處所攝之色呢？ （二）總說：『這可以從五個方面來觀察。』 廣說：分為尋思、伺察和等持三種。首先是尋思的兩種分類中的第一種：『由集合而成的。』雖然眼識無法指示，但由集合體組成的整體可以通過意識來分析。

【English Translation】 The basis of tactile sensation: It is said that if water and fire elements are dominant, it feels smooth; if earth and wind elements are dominant, it feels rough; if fire and wind elements are dominant, it feels light; if earth and water elements are dominant, it feels heavy; if water and wind elements are dominant, it feels cold; if wind element is dominant, it feels hunger; if fire element is dominant, it feels thirst, and so on. Some argue that the seven sensations of smoothness, roughness, lightness, heaviness, coldness, hunger, and thirst, plus the four elements, making eleven in total, are real. Others believe that other sensations are nominally established based on these. If all sensations are summarized, they can also be divided into three types: smooth, rough, and intermediate. (3) Classification: Tactile sensation, what is touched, and the object of tactile sensation, etc., i.e., the eight indicated by the subject, are the same as before. (4) Name and meaning: In the Vibhāṣā, it is mentioned: 'The body becomes the touched by touching, so because the touched touches, does the body also become the touched?' If analyzed, nothing can touch anything. If one's self touches completely, then the aggregate will also become the smallest dust; if one part touches, then the smallest dust will also become divisible (i.e., lose indivisibility). Merely in name, when the object and the sense faculty arise continuously, the body's consciousness notices the object, therefore, the sense faculty that relies on this is called touching the object. Therefore, when the body touches an element, it does not touch the color, etc., that the element has, because the body's consciousness does not apprehend them. When the body touches, the color, etc., of a flower appear to be harmed, this is because it touches the element on which the flower relies. But in reality, the element itself is not touched either. However, this is merely established following conventional language. These classifications of objects follow the views of some sutras, and these classifications are used to understand other objects. This is not to say that there is a fixed number of things in reality. In the Compendium of Abhidharma and the Five Aggregates, there are other classifications. As the Abhidharmakośa says: 'Form has two and twenty kinds, sound has eight kinds, smell has four kinds, taste has six kinds, and tactile sensation has eleven kinds.' The Form of the Object of Mind: Third, as an object of mind, what is the form included in the sphere of dharmas? (2) Summary: 'This should be viewed from five aspects.' Explanation: Divided into three: investigation, analysis, and meditative concentration. The first of the two classifications of investigation is: 'Composed of aggregates.' Although eye consciousness cannot indicate it, the whole composed of aggregates can be analyzed by consciousness.

---

ག་ཅིང་ཕྱེ་བ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐར་བཞག་ པར་གྱུར་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ། །དེ་ལས་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་འབྲས་བུའི་ གཟུགས་སུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་མདོར་བསྟན་པ་དང་ མ་འབྲེལ་(ཞིང་འདི་ནི་འབྲེལ་)བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། 1-78 གཉིས་པ་ནི། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་དང་ཞེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ རེག་བྱ་དང་བྲལ་བ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བར་སྣང་སྐྱ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ སྣང་བ་དེ། སྔར་གྱི་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པ་ནི་མིག་ཤེས་ལ་སྣང་བའོ། །སེམས་པས་ཕྱེ་ བ་ནི། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ གཟུགས་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། གཡེངས་དང་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང་། །དགེ་ དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ བརྗོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སེམས་གཡེངས་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཡང་ སྒྲས་མ་གཡེངས་ཤིང་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དགེ་བ་ སྡོམ་པ་དང་བར་མ་དང་། མི་དགེ་བ་སྡོམ་མིན་དང་བར་མ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ བ་འདས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ། གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལྟར་རང་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་པ་གཞན་ལ་རིག་ པར་མི་བྱེད་པ། མིག་གི་ཡུལ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་། གཞན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་ བ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གཟུགས་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་མོད། དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དུས་ འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས། ཕྱིན་ཆད་དེ་མི་ བྱེད་ཙམ་ལ་སྡོམ་པར་འཇོག་ཅིང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་ པའི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་ཀྱང་འདས་པའི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་རང་ གི་ངོ་བོར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པ་ལ། དེ་ ནི་གང་གིས་ཀྱང་གཟུགས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ན་འདིར་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་ 1-79 བའི་སེམས་སེམས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་གཟུགས་སུ་འཇོག་པ་ནི་ཡུལ་ལུས་ངག་ ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་ཡུལ་ཅན་སེམས་པ་ལ་ཡུལ་(ལུས་ངག་གི་)གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ། ། འོ་ན་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ མོད། དེ་ལྟ་ནའང་བླངས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་བླངས་པར་བརྗོད་པའམ

【現代漢語翻譯】 將微小物質分解到最小的程度，就成了極微塵（ परमाणु，paramāṇu，最小的物質單位）。從極微塵中生起的（耶謝謝年，ye shes shes nyen，智慧友）極微塵，不會變成果實的形狀，因為與『作為原因的形狀』的經文要點不相關（這裡是相關）。 第二，『明顯有能力』是指，除了眼識所見的之外，還有與阻礙性的觸覺分離的意識對象，如虛空中的灰色等各種顏色顯現。之前的『明顯有能力』是指顯現於眼識的。『由心分解』是指從正確領受中產生的非色法，按照分別說者的觀點：『散亂和無心時，善與非善的相續，以四大為因，稱為非表色。』也就是說，在心散亂、無心以及不散亂且有心的所有狀態下，存在的善（戒律和中間狀態）與非善（非戒律和中間狀態）的相續，是由過去四大為因產生的。雖然其自性是形狀和作用，但它不像表色一樣，不會使其他心識覺知到自己。它既非眼識的對象，也與阻礙性的觸覺分離，被認為是實有的色法。但這僅僅是假想，實際上並不成立，因為它沒有通過量（ प्रमाण，pramāṇa，有效的認知手段）來證明。此外，從現在開始發誓戒殺生等，僅僅是將不去做這些行為作為戒律，而不去做這些行為本身並不成立為實有。即使它依賴於過去的四大，但過去的四大並不像現在一樣具有自己的體性。而且，色法的定義是可被破壞，但它不能被任何事物破壞，因此不具備色法的定義。因此，這裡將通過受具足戒儀式等正確領受而產生的，具有心和心所種子的事物視為色法，是因為它依賴於身體和語言等對境而產生，所以將對境（身體和語言）的名稱賦予了具有對境的心識。 那麼，禪定和無漏的戒律不是從領受中產生的嗎？確實如此。即便如此，因為它們類似於領受，所以也被稱為領受。

【English Translation】 When minute matter is divided to the smallest extent, it becomes an atom (परमाणु，paramāṇu, the smallest unit of matter). The atom arising from the (Yeshe Shenyen, ye shes shes nyen, Wisdom Friend) atom does not transform into the shape of a fruit, because it is not related to the key point of the scripture 'shape as the cause' (here it is related). Secondly, 'manifestly capable' refers to the appearance of various colors, such as gray in space, which are objects of consciousness separate from obstructive tactile sensations, other than what is visible to eye consciousness. The previous 'manifestly capable' refers to what appears to eye consciousness. 'Divided by mind' refers to non-form arising from correct acceptance. According to the Vaibhāṣika view: 'In distraction and mindlessness, the continuum of virtue and non-virtue, caused by the great elements, is called non-manifest form.' That is, in all states of distraction, mindlessness, and non-distraction with mind, the continuum of virtue (discipline and intermediate states) and non-virtue (non-discipline and intermediate states) is caused by the past great elements. Although its nature is shape and function, it does not make other minds aware of itself like manifest form. It is neither an object of eye consciousness nor separate from obstructive tactile sensation, and is considered to be a real form. But this is merely a construct and does not actually exist, because it is not proven by valid cognition (प्रमाण，pramāṇa, valid means of cognition). Furthermore, vowing to abstain from killing, etc., from now on, merely establishing not doing these actions as discipline, the not doing itself does not exist as a real entity. Even if it relies on the past great elements, the past great elements do not have their own essence as they do now. Moreover, the definition of form is that it can be destroyed, but it cannot be destroyed by anything, so it does not possess the definition of form. Therefore, here, things that arise from correct acceptance through the ordination ceremony, etc., which have the seeds of mind and mental factors, are regarded as form because they arise dependent on objects such as body and speech, so the name of the object (body and speech) is given to the consciousness that has the object. Then, are the discipline of meditation and the uncontaminated discipline not produced from acceptance? Indeed. Even so, because they are similar to acceptance, they are also called acceptance.

---

། བླངས་པ་ སོགས། ཞེས་པའི་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཕྱིས་པ་ལས་སོ་ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་)གསུངས་སོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ལས། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དམ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཏེ། བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དགེ་མི་དགེ་ལས་བྱུང་བ་སྡོམ་པ་དང་། སྡོམ་མིན་དང་བར་ མའི་གཟུགས་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་ པའི་གཟུགས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་ པའི་གཟུགས་སོ། །བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་(སྡོམ་པ་དང་ སྡོམ་མིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གཏོང་རྒྱུས་མ་བཅོམ་པའོ། །ལས་གྲུབ་པ་ལས། གལ་ཏེ་སེམས་ པ་ཁོ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་འགྱུར་ན་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དག་དང་། སེམས་མེད་པ་དག་ལ་སེམས་པ་དེ་མེད་ན། སྡོམ་པ་དང་ སྡོམ་པ་མིན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཆགས།)གཙོ་ཆེར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ གཟུགས་ལ་དགོངས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པ་ དང་། ཞེས་པ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀེང་ རུས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མིན་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ བཤེས་གཉེན་གྱིས།) སྒོམ་པ་པོའི་སེམས་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ལྟར་སྣང་བས་གཟུགས་ སུ་བཞག་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ནི། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་བསམ་གཏན་ལ་དབང་ 1-80 འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གསེར་དང་བཻཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་)རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་ཆ་འབྱུང་བ་ དང་འབྱུང་གྱུར་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལའང་གཟུགས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སུ་བཞག་ (དེ་ལྟར་ལྔ་ནི་གཟུགས་སུ་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་མེད་)ཅིང་། གང་ཡང་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེའང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་འདི་ ཁོ་ན་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། ། ༈ ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་སྤྱི་དོན། གཉིས་པ་ཚོར་བ་ལ་སྤྱི་དོན་བཞིའི། (དང་པོ།)དམིགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཚོར་བ་ ཀུན་འགྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །(གཉིས་པ།)རྣམ་པ་ནི། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་བར། དམིགས་པ་ལ་ འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ནི་རྣམ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཏེ་སིམ་ པ་དང་གདུང་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་སྣང་བའོ། ། (གསུམ་པ།)དབ

【現代漢語翻譯】 此外，（耶舍謝涅）也說，從刪除『等』字中的『等』字而來。 在五蘊中，『什麼是非顯色？』答：『由顯色或等持所生的色，是不可見且無礙的。』因此，由欲界的顯色善或不善所生的戒律，以及非戒律和中間的色，以及與有漏等持同時產生的禪定戒律之色，以及與無漏等持同時產生的無漏戒律之色，是不可見且無礙的。』（戒律和非戒律的自性是心。其習氣未被捨棄。從業所成。如果心僅僅是身體的業，那麼心散亂和無心的人，如果他們沒有心，戒律和非戒律怎麼存在呢？心的特殊習氣。）主要是指等持的對境之色。等持所分的兩種，第一種是『遍計所執』，即修不凈觀的等持之對境，從遍計所執而顯現的骨骼等。雖然與修行者的心無別，但顯現為有別，因此被立為色。（耶舍謝涅說：因為智慧沒有被捨棄，所以戒律和非戒律存在。） 第二種是『自在』，即對解脫和禪定自在的人們，在他們的意識對境中顯現為黃金和琉璃等色，與前一種情況相同。這些（耶舍謝涅說）也被稱為色，因為意識所取的顯現為地、水、火、風和所造色的相貌。因此被立為色（這樣五種都被稱為色，但並非實有）。世尊所說的『不可見且無礙的色』，是指法處所攝的色。 觸受蘊的概要： 第二，關於觸受，有四個概要：（第一）所緣是所有法，因為觸受是普遍存在的。（第二）相貌，在《八千頌般若經釋》中說：『對所緣的執著的差別就是相貌。』如經中所說，是意識的執著方式，即顯現為舒適、痛苦和舍受。 （第三）作用

【English Translation】 Furthermore, (Yeshe Shenyen) also said that it comes from deleting the word 'etc.' from the word 'etc.' In the five aggregates, 'What is non-manifest form?' Answer: 'The form produced by manifest form or samadhi, which is invisible and unobstructed.' Therefore, the precepts arising from virtuous or non-virtuous manifest form of the desire realm, as well as non-precepts and intermediate form, and the form of meditative precepts arising simultaneously with contaminated samadhi, and the form of uncontaminated precepts arising simultaneously with uncontaminated samadhi, are invisible and unobstructed.' (The nature of precepts and non-precepts is mind. Their habits have not been abandoned. From karma. If mind alone becomes the action of the body, then for those with distracted minds and those without minds, if they do not have mind, how do precepts and non-precepts exist? The special habits of mind.) Mainly refers to the form of the object of samadhi. The first of the two divisions of samadhi is 'conceptualization,' which is the object of samadhi in the contemplation of ugliness, where skeletons and so on appear from conceptualization. Although not different from the mind of the practitioner, it appears as different, so it is established as form. (Yeshe Shenyen said: Because wisdom has not been abandoned, precepts and non-precepts exist.) The second is 'mastery,' which is the form of gold and lapis lazuli, etc., that appears in the object of knowledge of those who have mastery over liberation and meditation, as before. These (Yeshe Shenyen said) are also called form because the aspects of the elements and derivatives that are grasped by consciousness are also called form. Therefore, it is established as form (thus all five are called form, but are not substantial). The 'invisible and unobstructed form' spoken by the Blessed One refers only to the form of the dharma realm. Summary of the Aggregate of Feeling: Second, regarding feeling, there are four summaries: (First) The object is all dharmas, because feeling is universal. (Second) Aspect, in the commentary on the Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, it says: 'The difference in grasping the object is the aspect.' As stated in the sutra, it is the way consciousness grasps, that is, appearing as comfort, pain, and equanimity. (Third) Function

---

ྱེ་བ་ནི། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སིམ་པ་ཡིད་བདེ་བ་དང་། རྣམ་ ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སིམ་པ་ཡིད་བདེ་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ གདུང་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གདུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སིམ་གདུང་གཉི་ག་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྔ་སྟེ། (དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་)ལུས་ཚོར་སིམ་ པ་མ་ཡིན་གང་(ཡིན་པ་དེ)། །སྡུག་བསྔལ་(གྱི་)དབང་པོའོ་(ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་)སིམ་པ་ནི། །བདེ་ བའོ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན། །སེམས་(སིམ་པ་དེ་ཉིད་)ཀྱི་དེ་ནི་བདེ་(བའི་)དབང་པོ(ཡིན་ལ)། ། གཞན་(འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་)ན་(སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་)དེ་ཡིད་བདེ་བའོ། །སེམས་ (ཡིད་ཤེས་)ཀྱི་སིམ་པ་མ་ཡིན་གང་(ཡིན་པ་དེ)། །ཡིད་མི་བདེ་བའོ་བཏང་སྙོམས་ནི། །(སིམ་པའང་མ་ ཡིན་གདུང་བའང་མ་ཡིན་པས་)བར་མའོ་གཉི་གར་མི་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།)ཁམས་དང་སའི་ཁྱད་པར་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ལྔ་ཀ་ཡོད་ཅིང་། གཟུགས་ 1-81 ཁམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་པས་གཞན་བཞི་དང་། གཉིས་པ་ན་དེ་ དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་པས་གཞན་གསུམ་དང་། གསུམ་པ་ན་ཡིད་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ པས་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་དང་། བཞི་པ་ཡན་ཆད་གཟུགས་མེད་དང་བཅས་པ་ན་ བདེ་བ་ཡང་སྤངས་པས་བཏང་སྙོམས་འབའ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། ༈ ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། ༈ རྟེན་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དྲུག་ཏུ་བཞག་པ། (དང་པོ།)རྟེན་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དྲུག་ཏུ་བཞག་པ་ནི། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མ་འདུས་ པའི་ཚོགས་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་བཤད་ནི། སེམས་ བྱུང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུལ་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་ནས་དབང་པོའི་འགྱུར་ བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་། ཁྱད་པར་གསལ་བ་བསྟན་པའི་ཆེད་ དུ་མིག་གི། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་གཟུགས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་གཅོད་ བྱེད་ཀྱི་རེག་པ་འབྱུང་ཞིང་། (ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་)དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་དེ་ལས་ བྱུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ངོས་བཟུང་སྟེ། དེའང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་སིམ་ཞིང་ཕན་འདོགས་པར་སྣང་བས་འབྲལ་བར་མི་འདོད་ པ་བདེ་བ་ཡང་རུང་། གདུང་བ་སྐྱེད་ཅིང་གནོད་པར་སྣང་བས་འབྲལ་བར་འདོད་པ་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་རུང་། སིམ་གདུང་གཉི་ག་དང་བྲལ་ཞིང་ཕན་གནོད་དུ་མི་སྣང་བས་འབྲལ་མི་ འབྲལ་གཉི་གར་མི་འདོད་པ། ལུས་སེམས་ཉམས་དམས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངོ་ བོ་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅ

【現代漢語翻譯】 感受可以分為五種：與意識相應的喜悅和快樂；與五種感官意識相應的喜悅和快樂；與五種感官意識相應的痛苦和苦惱；與意識相應的痛苦和不悅；以及既非喜悅也非痛苦的平靜和中立。 （有形官能的）身體感受，凡不是喜悅的，就是痛苦的感官(身體的感受)。喜悅是第三禪的快樂。心（喜悅）的快樂是快樂的感官。其他（欲界、初禪和二禪的心感受）是不悅。心（意識）的非喜悅感受是不悅。中立是（既非喜悅也非痛苦）中間狀態，因為對兩者都沒有執著。 （第四，）界和地的區別是：在欲界，五種感受都存在。在色界初禪，因為捨棄了不悅，所以有其他四種。在二禪，因為捨棄了不悅和痛苦，所以有其他三種。在三禪，因為捨棄了快樂，所以有快樂和平靜兩種。在四禪以上，包括無色界，因為捨棄了快樂，所以只有平靜。 觸受蘊的要義： 觸受蘊的分類是什麼？答案有兩種： 從所依和自性的角度分為六種： （第一，）從所依和自性的角度分為六種：觸受的特徵是不聚集的集合，從所依的角度有六種。簡要說明后，詳細解釋是：雖然所有其他的俱生心也都是由根、境、作意三者聚合而生，並且是感官轉變的體驗，但爲了清楚地顯示差別，眼根、境、作意三者聚合產生了對境的觸，（因為是同時產生的因果關係），所以與此相應，由此產生的體驗的自性就是觸受。從所依的角度來確定。 從自性的角度解釋，帶來喜悅和利益，看起來令人不願分離的是快樂；產生痛苦和損害，看起來令人想要分離的是痛苦；既非喜悅也非痛苦，看起來既無利益也無損害，因此既不想分離也不想不分離的是中立。使身心衰退，本質上令人不悅的是痛苦。使身心增長

【English Translation】 Feelings can be divided into five types: joy and pleasure associated with consciousness; joy and pleasure associated with the five sense consciousnesses; pain and suffering associated with the five sense consciousnesses; pain and displeasure associated with consciousness; and equanimity and neutrality, which are neither joy nor pain. The (physical) sensation of a (corporeal faculty) that is not pleasure is the sense of pain (physical sensation). Pleasure is the happiness of the third Dhyana. The happiness of the mind (pleasure) is the sense of happiness. Others (desire realm, first and second Dhyana mental sensations) are displeasure. The non-pleasurable sensation of the mind (consciousness) is displeasure. Neutrality is an intermediate state (neither pleasure nor pain) because there is no attachment to either. (Fourth,) The difference between realms and grounds is: In the desire realm, all five feelings exist. In the first Dhyana of the form realm, because displeasure is abandoned, there are the other four. In the second Dhyana, because displeasure and pain are abandoned, there are the other three. In the third Dhyana, because pleasure is abandoned, there are happiness and equanimity. From the fourth Dhyana upwards, including the formless realm, because pleasure is abandoned, there is only equanimity. The essential meaning of the Aggregate of Feeling: What is the classification of the Aggregate of Feeling? There are two answers: Classified into six from the perspective of support and essence: (First,) Classified into six from the perspective of support and essence: The characteristic of feeling is the unaggregated collection, which has six aspects from the perspective of support. After a brief explanation, the detailed explanation is: Although all other mental events also arise from the aggregation of root, object, and attention, and are the experience of sensory transformation, in order to clearly show the difference, the aggregation of the eye faculty, object, and attention produces the contact of the object, (because it is a simultaneous cause and effect relationship), so correspondingly, the nature of the experience arising from this is feeling. It is determined from the perspective of support. Explaining from the perspective of essence, what brings joy and benefit, and seems unwilling to separate is happiness; what produces pain and harm, and seems to want to separate is suffering; what is neither joy nor pain, and seems to have neither benefit nor harm, so one does not want to separate or not separate is neutrality. What makes body and mind decline, and is unpleasant in nature is suffering. What makes body and mind grow

---

ིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། དེ་བཞིན་སྦྱར་ཏེ། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣ་ བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། སྣའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་ བ་དང་། ལྕེའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ 1-82 བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་རྣམས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སིམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་འབྲལ་བར་མི་འདོད་པ་བདེ་ བ་ཡང་རུང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་འབྲལ་བར་ འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རུང་། ཡུལ་བར་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ ཞིང་འབྲལ་མི་འབྲལ་གཉི་གར་མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ ཡང་རུང་། ཞེས་པ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་འགྲེལ་ལས། གང་སྐྱེས་པ་ན་འབྲལ་མི་འདོད། ། འབྲལ་བར་འདོད་དང་གཉིས་མི་དགེ། །རྒྱུ་གང་ཚོར་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་བདེ་སོགས་ གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་བའི་བདེ་ བ་བྱུང་བ་ན་འབྲལ་བར་འདོད་པ་(སྐྱེས་པ་ན་འབྲལ་བར་མི་འདོད་པའི་རིག་ཡིན་ཡང་)ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་དུ་མཐོང་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་(བདེ་སྡུག་གཉིས་སུ་འདུ་ མོད་)བར་མ་ཡོད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་གིས་ཤེས་སྙམ་ན། ལུང་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ སྤངས་བདེ་བ་ཡང་སྦངས་པའི་ཚོར་བ་གསུངས་པ་དང་། ཚོར་བ་ནི་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་པས་དེ་ དང་བྲལ་བའི་སེམས་མི་སྲིད་ཅིང་བདེ་སྡུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ སོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བདེའོ་སྙམ་ པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ(འི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་)དེ་ནི་འདུ་ བྱེད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ཤིང་། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། ། ༈ དེ་རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བཤད་པ། (གཉིས་པ།)དེ་རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།) བཤད་བྱ་དགོད་པ་ནི། གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གནས་གཟུགས་ཅན་དབང་ 1-83 པོ་སྒོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་གསུམ་ནི་བདེ་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་མྱོང་བ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་ལུས་ཀྱི་ཡང་རུང་བའོ། །གནས་གཟུགས་མེད་ཡིད་ཀྱི་ དབང་པོ་ལ་བརྟེན་

【現代漢語翻譯】 具有令人愉悅的本質，或者既非快樂也非痛苦的中舍（藏文：བཏང་སྙོམས།，梵文天城體：उपेक्षा，梵文羅馬擬音：upekṣā，漢語字面意思：捨棄）。同樣地，通過所依之門，由耳根聚集而產生的觸覺所生之感受，由鼻根聚集而產生的觸覺所生之感受，由舌根聚集而產生的觸覺所生之感受，由身根聚集而產生的觸覺所生之感受，由意根聚集而產生的觸覺所生之感受，從本質上來說，依賴於令人愉悅的境而體驗到舒適，不願分離，這可以是快樂；依賴於令人不悅的境而體驗到痛苦，想要分離，這可以是痛苦；依賴於中性的境而體驗到中舍，既不願分離也不願不分離，這可以是既非痛苦也非快樂。 正如《緣起經釋》中所說：『何者生起不欲離，欲離以及二不善，何因知覺所知境，彼即樂等次第然。』 對於苦行者來說，如果生起由貪慾所生的快樂（即使是生起時不願分離的覺受），也會因為視其為戒律和禪定的障礙而厭惡它。如果有人認為感受（包括快樂和痛苦）中存在中性感受，那麼如何知道它的作用呢？經文中也說，存在一種捨棄痛苦和快樂的感受。感受是普遍存在的，因此不可能存在沒有感受的心，而沒有快樂和痛苦的心也可以通過觀察來了解。 此外，經文中說：『無論感受什麼，那都是痛苦。』快樂的感受應該被視為痛苦。認為痛苦是快樂是一種顛倒的認知。』（如果有人說一切都是痛苦），那是因為它指的是行蘊的變化，並且是爲了使人遠離對快樂的貪執。 現在，以其他方式清楚地解釋這些。 （第二部分）以其他方式清楚地解釋這些，分為兩部分。（第一部分）提出要解釋的內容：從處所的角度進行總結性的展示，依賴於具有形色的五根而產生的感受有三種：體驗舒適的快樂，這可以是身體上的；體驗痛苦的痛苦，這可以是身體上的；體驗既非痛苦也非快樂的中舍，這也可以是身體上的。處所是沒有形色的，依賴於意根。

【English Translation】 Having a pleasing nature, or equanimity (Tibetan: བཏང་སྙོམས།, Sanskrit Devanagari: उपेक्षा, Sanskrit Romanization: upekṣā, literal meaning: abandonment) which is neither happiness nor unhappiness. Similarly, by way of the support, the feeling arising from the contact of the gathering of the ear faculty, the feeling arising from the contact of the gathering of the nose faculty, the feeling arising from the contact of the gathering of the tongue faculty, the feeling arising from the contact of the gathering of the body faculty, and the feeling arising from the contact of the gathering of the mind faculty, in terms of nature, relying on a pleasing object and experiencing comfort, not wanting to separate, this can be happiness; relying on an unpleasant object and experiencing suffering, wanting to separate, this can be suffering; relying on a neutral object and experiencing equanimity, neither wanting to separate nor not wanting to separate, this can be neither suffering nor happiness. As it is said in the commentary on the 'Dependent Arising Sutra': 'Whatever arises, one does not wish to part from, wishing to part and the two are not virtuous, whatever cause knows the knowable object, that is happiness and so on in order.' For ascetics, if happiness arises from attachment (even if it is a feeling that one does not wish to separate from when it arises), they despise it because they see it as an obstacle to discipline and samadhi. If someone thinks that there is a neutral feeling among feelings (including happiness and suffering), then how can one know its function? The scriptures also say that there is a feeling of abandoning suffering and happiness. Feeling is universal, so there cannot be a mind without feeling, and a mind without happiness and suffering can also be known through observation. Moreover, the sutras say: 'Whatever one feels, that is suffering here.' The feeling of happiness should be regarded as suffering. Thinking that suffering is happiness is a reversed perception.' (If someone says that everything is only suffering), that is because it refers to the changing nature of the aggregate of formations, and it is shown for the purpose of abandoning attachment to happiness. Now, explaining these clearly in other ways. (Second part) Explaining these clearly in other ways, divided into two parts. (First part) Presenting what is to be explained: Summarizing from the perspective of location, the feelings arising from relying on the five sense faculties that have form are of three types: experiencing comfortable happiness, which can be bodily; experiencing painful suffering, which can be bodily; experiencing equanimity that is neither suffering nor happiness, which can also be bodily. The location is without form, relying on the mind faculty.

---

ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་གསུམ་ནི་བདེ་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་སེམས་ཀྱི་ཡང་ རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་མྱོང་བ་སེམས་ཀྱི་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་སེམས་ཀྱི་ཡང་རུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གསུང་རབ་ ལས་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་ཐ་སྙད་གསུངས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཆེད་ དུའོ། །སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། འཇིག་ཚོགས་འཁོར་བ་ལ་ ཆགས་བྲལ་གྱི་སྤང་གཉེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྤང་བྱ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་གསུམ་ ནི། བདེ་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་ མྱོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་དང་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་ ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་རུང་བའོ། །གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་གསུམ་ནི། བདེ་ བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་མྱོང་བ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་རུང་ བའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤང་བྱ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ གསུམ་ནི། བདེ་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ཞེན་པ་བརྟེན་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་མྱོང་ བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་པར་ འབྱུང་བ་བརྟེན་པ་ཡང་རུང་བའོ། །གཉེན་པོ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚོར་ བ་གསུམ་ནི། བདེ་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ཞེན་པ་བརྟེན་པ་ཡང་རུང་། སྡུག་བསྔལ་གདུང་བར་ མྱོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་པར་ 1-84 འབྱུང་བ་བརྟེན་པ་ཡང་རུང་བའོ། ། (གཉིས་པ)དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གནས་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྤྱིར་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཁོག་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལའང་འཇུག་པ་ལས། སྐབས་འདིར་ ནི་དབང་པོ་ལྔ་བོ་ལུས་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་། ཐོགས་བཅས་ཡིན་པ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ལུས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུམ་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། གཙོ་བོར་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ སེམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་སེམས་ལ་དངོས་སུ་ཕན་གནོད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བྱ་ཟང་ཟིང་ དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་(ཀྱི་སྐད་དོད་)ནི། ཨཱཏྨ་བྷ་ཝ་ཞེས་པ་བདག་ཏུ་བསམ

【現代漢語翻譯】 由（感覺）所生的三種感受是：體驗舒適的快樂，這與心有關；體驗痛苦的折磨，這與心有關；體驗非苦非樂的平靜，這與心有關。這些也是爲了確定經文中提到的身體感受和心理感受的術語。 從斷除和對治的角度來看，有兩種情況：就對治和斷除對輪迴的執著而言，應斷除的三種有漏感受是：體驗舒適的快樂，這與雜染有關；體驗痛苦的折磨；以及體驗非苦非樂的平靜，這與雜染有關。作為對治，三種無漏感受是：體驗舒適的快樂，這與無染有關；體驗痛苦的折磨；以及體驗非苦非樂的平靜，這與無染有關。 就世俗的離欲而言，應斷除的三種欲界感受是：體驗舒適的快樂，這依賴於執著；體驗痛苦的折磨；以及體驗非苦非樂的平靜，這依賴於顯現。作為對治，三種離欲的感受是：體驗舒適的快樂，這依賴於執著；體驗痛苦的折磨；以及體驗非苦非樂的平靜，這依賴於顯現。 (第二部分)關於對它的解釋，什麼是依賴於處所——身體的三種感受？一般來說，『身體』一詞可以指身體的感官、五種感官、軀幹、色蘊、內在的六處以及五種近取蘊。但在這裡，五種感官不被認為是與身體不同的，因為它們是有障礙的，並且是微粒的集合，因此被稱為『身體』。因此，依賴於五種有形的身體感官所產生的，與五種識蘊相應的快樂等三種感受。 同樣，什麼是依賴於處所——心的感受？主要是與意識相應的快樂等感受。這些依賴於心，並且直接對心產生利益或損害。什麼是應斷除的雜染感受？身體（藏文：ལུས་，梵文天城體：आत्माभाव，梵文羅馬擬音：ātmabhāva，漢語字面意思：自我存在）

【English Translation】 The three feelings born from (sensation) are: experiencing comfortable pleasure, which is related to the mind; experiencing the torment of suffering, which is related to the mind; and experiencing equanimity, which is neither suffering nor pleasure, which is related to the mind. These are also to determine the terms of bodily feelings and mental feelings mentioned in the scriptures. From the perspective of abandonment and antidote, there are two situations: in terms of antidote and abandonment of attachment to samsara, the three contaminated feelings to be abandoned are: experiencing comfortable pleasure, which is related to contamination; experiencing the torment of suffering; and experiencing equanimity, which is neither suffering nor pleasure, which is related to contamination. As an antidote, the three uncontaminated feelings are: experiencing comfortable pleasure, which is related to non-contamination; experiencing the torment of suffering; and experiencing equanimity, which is neither suffering nor pleasure, which is related to non-contamination. In terms of worldly detachment, the three desire realm feelings to be abandoned are: experiencing comfortable pleasure, which relies on attachment; experiencing the torment of suffering; and experiencing equanimity, which is neither suffering nor pleasure, which relies on manifestation. As an antidote, the three feelings of detachment from desire are: experiencing comfortable pleasure, which relies on attachment; experiencing the torment of suffering; and experiencing equanimity, which is neither suffering nor pleasure, which relies on manifestation. (Part 2) Regarding the explanation of it, what are the three feelings that depend on the place—the body? In general, the word 'body' can refer to the body's senses, the five senses, the trunk, the form aggregate, the inner six places, and the five appropriating aggregates. But here, the five senses are not considered different from the body, because they are obstructive and are aggregates of particles, therefore they are called 'body.' Therefore, the three feelings such as pleasure, etc., that arise depending on the five tangible body senses, corresponding to the five consciousness aggregates. Similarly, what are the feelings that depend on the place—the mind? Mainly the feelings such as pleasure, etc., corresponding to the consciousness. These depend on the mind and directly benefit or harm the mind. What are the contaminated feelings to be abandoned? Body (Tibetan: ལུས་, Sanskrit Devanagari: आत्माभाव, Sanskrit Romanization: ātmabhāva, Chinese literal meaning: self-existence)

---

་ ཞེས་པར་འགྱུར་བས། འདི་ལ་བདག་ཏུ་བསམ་པ་ཡོད་པས་ན་ནང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ ནི་ལུས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཟང་ ཟིང་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་ པའི་ལུས་(རྣམ་ཤེས་སྒོ་ལྔ་དང་ཡིད་ཤེས་)དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གཉི་ག་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་(ཟང་ཟིང་མེད་པ་ ལ་སོགས་པ་)གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་དེ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ ཞིང་ཆགས་བྲལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཐར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་བ་ དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ(དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ ཤེས་པའི་དབང་པོའི་དུས་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡོད་པའོ། །)འོ། །སྤང་བྱ་ཞེན་པ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། 1-85 འདོད་ཅིང་སྨོན་པར་བྱ་བས་ན་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱ་བས་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་ ཏེ། གཟུགས་(སྡུག་པ་)དང་སྒྲ་(སྙན་པ་)དང་དྲི་(ཞིམ་པ་)དང་རོ་(མངར་བ་)དང་རེག་བྱ་(འཇམ་པ་སྟེ་) ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པ་ནི་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ཞིང་དེ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ(དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ནི་འདོད་ཡོན་དང་བྲལ་གྱིས་དོགས་པའི་ ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡོད་པ)འོ། །གཉེན་པོ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་སྟེ་དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ཞིང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ནི་ མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ(དེ་ལ་དུཿཁ་ཡོད་པ་ནི་དེའི་ལམ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡོད་པ)འོ། ། ༈ འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱི་དོན། གསུམ་པ་འདུ་ཤེས་ལ་སྤྱི་ དོན་བཞིའི། (དང་པོ།)དམིགས་པ་ནི། སྤྱི་རིགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་འདིའང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །(གཉིས་པ།)རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་རིག་ཅིང་སྣང་བའོ། ། (གསུམ་པ།)དབྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་གཙང་བ་ལ་ སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའོ། ། (བཞི་པ།)ཁམས་དང་སའི་ཁྱད་པར་ནི། སྤྱི་རིགས་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ཅིང་། ཁམས་གང་ན་རྣམ་ཤེས་གང་མེད་པ་དེ་ན་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ༈ འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ

【現代漢語翻譯】 翻譯如下：因為對此有『我』的執著，所以內五取蘊（nang nyer len gyi phung po nga）就是身體。對於身體，產生『我』和『我的』之間的執著和貪戀的狀態，就是雜染，與此相應的就是感受，如快樂等。這裡面既有之前所說的身體（五種識和意識），也有心的感受。後面的三種（無雜染等）也是如此。什麼是對治無雜染的感受呢？對於身體五取蘊，不與『我』和『我的』的貪戀相應，與脫離執著、獲得阿羅漢果（dgra bcom pa）以及隨順解脫的善行相應的感受，如快樂等（其中有痛苦是因為需要了解一切，在瞭解一切的時候會有不適）。什麼是應該斷除的，依賴於執著的感受呢？ 因為想要和渴望，所以是慾望。因為反覆習慣，所以是它的功德，即色（美麗的）、聲（悅耳的）、香（芬芳的）、味（甘甜的）和觸（柔軟的），對於這五種令人愉悅的事物產生執著和貪戀就是執著。依賴於此，並與此相應的感受，如快樂等（其中有痛苦是因為害怕失去慾望而產生的不適）。什麼是對治顯現的感受呢？對於這五種慾望的功德，不與貪戀相應，脫離貪慾就是顯現。依賴於此，並與此一同產生的感受，如快樂等（其中有痛苦是因為在它的道路和初禪中存在）。 總的來說，關於想蘊（'du shes）有四個要點： （第一）所緣境：從總相到一切法，因為這也是普遍存在的。 （第二）行相：認知並顯現事物各種不同的特徵。 （第三）分類：有兩種，將輪迴（'khor ba）視為恒常、快樂、自我和清凈等是顛倒想（phyin ci log），與此相反則是非顛倒想（phyin ci ma log）。 （第四）界和地的區別：總相存在於所有三界（khams gsum po）中，在哪個界中沒有某種識，那麼在那裡也沒有與之相應的想，其區別將在後面闡述。 想蘊的要點： 關於想蘊的分類是什麼呢？答案分為兩部分： （第一）從所依的角度來說明：

【English Translation】 Translated as follows: Because there is an attachment to 'I' in this, the five aggregates of clinging (nang nyer len gyi phung po nga) are the body. Regarding the body, the state of attachment and craving between 'I' and 'mine' is defilement, and the feeling corresponding to this is feeling, such as happiness. Here, there are both the body (five consciousnesses and mind consciousness) mentioned earlier, and the feelings of the mind. The latter three (non-defilement, etc.) are also the same. What is the feeling that counteracts non-defilement? Regarding the five aggregates of clinging to the body, the feeling that does not correspond to the craving for 'I' and 'mine', and corresponds to detachment, attainment of Arhatship (dgra bcom pa), and virtuous deeds that follow liberation, such as happiness (there is suffering in it because it is necessary to understand everything, and there is discomfort when understanding everything). What should be abandoned is the feeling that depends on attachment? Because of wanting and desiring, it is desire. Because of repeated habituation, it is its merit, that is, form (beautiful), sound (pleasant), smell (fragrant), taste (sweet), and touch (soft), attachment and craving for these five pleasing things is attachment. The feeling that depends on this and corresponds to this, such as happiness (there is suffering in it because there is discomfort due to fear of losing desire). What is the feeling that counteracts manifestation? Regarding the merits of these five desires, not corresponding to craving, detachment from desire is manifestation. The feeling that depends on this and arises together with this, such as happiness (there is suffering in it because it exists in its path and the first dhyana). In general, there are four key points regarding the aggregate of perception ('du shes): (First) Object of focus: From the general category to all dharmas, because this is also universally present. (Second) Aspect: Recognizing and manifesting various different characteristics of objects. (Third) Classification: There are two types, perceiving samsara ('khor ba) as permanent, happy, self, and pure, etc., is inverted perception (phyin ci log), and the opposite of this is non-inverted perception (phyin ci ma log). (Fourth) Difference between realms and grounds: The general category exists in all three realms (khams gsum po), and in whichever realm there is no certain consciousness, there is also no corresponding perception there, and its differences will be explained later. Key points of the aggregate of perception: What is the classification of the aggregate of perception? The answer is divided into two parts: (First) Explaining from the perspective of the basis:

---

་ལ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མ་འདུས་པའི་ཚོགས་ནི་ རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་བཤད་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མིག་ 1-86 གི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེག་ པ་འབྱུང་ལ་(རོ་གཟུགས་ལྟར་)དེ་དང་ཚོགས་པ་ཚར་གཅིག་ཏུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་མཚན་ མར་འཛིན་ཞིང་སྤུ་རིས་འབྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་ པ་དང་། སྣའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། ལྕེའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཞེས་པ་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།)དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)བཤད་བྱ་དགོད་པ་ནི། འདུ་ཤེས་གང་གིས་དམིགས་ཡུལ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པར་ཤེས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆུང་ངུའམ་དམན་ པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའམ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་དག་ པར་ཤེས་པ་དང་། ཚད་དམ་མཐའ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། དམིགས་ཡུལ་ཅི་ ཡང་གྲུབ་པ་མེད་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། བྱིས་ པ་སྐད་མ་བསླབས་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་ཡང་། འདི་ནི་ གཟུགས་སོ་ཞེས་མིང་དོན་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ནས་འཛིན་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐ་སྙད་མི་མཁས་པའི་ འདུ་ཤེས་དང་། གཟུགས་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྲིད་ པ་འཁོར་བའི་རྩེ་མོའམ་མཆོག་གམ། ཡོངས་མཐའ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ་ རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མ་གཏོགས་པ། གང་དེ་ལས་གཞན་པ་མིང་དོན་གྱི་མཚན་མ་དང་བཅས་ པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གསལ་བའི་མཚན་ མ་དང་བཅས་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་ 1-87 གང་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མ་གཏོགས་པར་བཤད་པ་གསུམ་པོའོ། །དེ་དག་ ཀྱང་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པའི་ནི་མཚན་མ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། མཚན་མེད་ལ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་པའི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་དང་། སྲིད་རྩེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པའི་ནི་གསལ་བའི་མཚན་མ་ཞན་པ་ལ་དགག་སྒྲ་སྦྱར་ནས་མཚན་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ གྱི། མཚན་མ་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ རྣམས་ཤེས་པའོ། །འདོད་པ

【現代漢語翻譯】 複次，不包含識別特徵的集合，從所依的角度來說有六種。簡要說明之後，詳細解釋如下：如前所述，眼根、所緣境的色法和作意三者聚合，產生了能斷除所緣境的觸（如味覺和觸覺），並且與該觸同時產生的，對從該觸生起的所緣境進行標記和區分的識別。同樣地，將此理類推到耳根聚合產生觸，鼻根聚合產生觸，舌根聚合產生觸，身根聚合產生觸，以及意根聚合產生觸所產生的識別。以上所述即是。 （二）從所緣的角度進行解釋。（在兩種解釋中，首先）提出要解釋的內容：通過識別，能夠如實、正確地瞭解具有特徵的所緣境，同樣也能如實地瞭解不具有特徵的所緣境；能夠如實地瞭解微小或低劣的所緣境；能夠如實地瞭解廣大或卓越的所緣境；能夠如實地瞭解無限或無邊的所緣境；以及認為沒有任何所緣境存在，從而如實地瞭解無所有處。 （二）解釋上述內容：什麼是具有特徵的識別呢？例如，未學會說話的幼兒，雖然能夠識別色法的本質，但無法將『這是色法』這一名稱和概念聯繫起來進行識別。以及不精通術語的識別。還有，與色法等現象的無特徵法性，即真如法界相應的三摩地（梵文：Samādhi，心定、等持）相應的識別。以及與有頂天，即輪迴的頂端或究竟處相應的識別。除了這三種情況之外，其他的都是具有名稱概念特徵的識別，具有現象特徵的識別，以及具有明顯特徵的識別。什麼是沒有特徵的識別呢？就是除了上述三種情況之外的識別。這些識別中，不精通術語的識別是特徵較少的，與無特徵相應的三摩地是不執著于有為法特徵的，而與有頂天相應的識別，是對微弱的明顯特徵附加否定詞，從而稱之為無特徵，但並非完全沒有特徵，因為那樣就成了非識別了。什麼是微小的識別呢？就是能夠識別欲界所行事物的那種識別。

【English Translation】 Furthermore, the collection that does not include the characteristic of recognition, from the perspective of the basis, has six aspects. After a brief explanation, the detailed explanation is as follows: As mentioned before, the aggregation of the eye faculty, the object of form, and attention produces the touch that cuts off the object (like taste and touch), and simultaneously with that touch, the recognition that marks and distinguishes the object arising from that touch. Similarly, apply this reasoning to the touch arising from the aggregation of the ear faculty, the touch arising from the aggregation of the nose faculty, the touch arising from the aggregation of the tongue faculty, the touch arising from the aggregation of the body faculty, and the recognition arising from the aggregation of the mind faculty. The above is what is meant. (2) Explanation from the perspective of the object. (Of the two explanations, first) the content to be explained is presented: Through recognition, one can truly and correctly understand the object with characteristics, and similarly, one can truly understand the object without characteristics; one can truly understand the small or inferior object; one can truly understand the vast or excellent object; one can truly understand the infinite or boundless object; and thinking that no object exists, one can truly understand the sphere of nothingness. (2) Explanation of the above: What is the recognition with characteristics? For example, infants who have not learned to speak can recognize the essence of form, but cannot connect the name and concept of 'this is form' to recognize it. And the recognition of those who are not proficient in terminology. Also, the recognition corresponding to the Samadhi (梵文：Samādhi，心定、等持) that corresponds to the characteristic-less Dharma nature of phenomena such as form, that is, the Dharmadhatu. And the recognition corresponding to the peak of existence, that is, the top or ultimate of Samsara. Apart from these three situations, the others are recognitions with the characteristics of name and concept, recognitions with the characteristics of phenomena, and recognitions with obvious characteristics. What is the recognition without characteristics? It is the recognition other than the above three situations. Among these recognitions, the recognition of those who are not proficient in terminology has fewer characteristics, the Samadhi corresponding to the characteristic-less does not cling to the characteristics of conditioned phenomena, and the recognition corresponding to the peak of existence is the addition of a negative word to the weak obvious characteristics, thus it is called characteristic-less, but it is not completely without characteristics, because that would become non-recognition. What is small recognition? It is the recognition that can recognize the things that are practiced in the desire realm.

---

འི་ཁམས་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་དང་། ལོངས་ སྤྱོད་དམན་པ་ལ་སོགས་པས་ཆུང་ཞིང་ངན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེན་པོར་ གྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་། མི་དགེ་བ་སྤངས་ པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བཟང་བ་ལ་སོགས་པས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆེན་པོའམ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་ བ་ཡིན་ལ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གང་གིས་ གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་དང་བོ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ན་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་མཐའ་ ཡས་ཤིང་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གང་གིས་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ གནས་ལུགས་རྣམས་ཤེས་པའོ། །བཞི་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཤེས་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ ཤེས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། ། ༈ འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། བཞི་པ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་ ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་དང་། ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ སྤྱིའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ལའང་སེམས་པ་གཙོ་བའི་ 1-88 ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་དང་། གཙོ་ཕལ་བསྡུས་ཏེ་སྐབས་དོན་ངོས་གཟུང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། (དང་པོ།)རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ནི། སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ དུ་མ་འདུས་པའི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དེའང་མིག་གི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་དང་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེག་པ་འབྱུང་ཞིང་(མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་)དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དམིགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་སུ་གྱུར་ པ་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། སྣའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། ལྕེའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སེམས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་རྣམ་ཤེས་རྣམས། ། ཟབ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདུ་བྱེད་ལ་ཆོས་གཞན་ མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་པ་ཙམ་སྨོས་པ་ནི། འདུ་བྱེད་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། (གཉིས་པ།)དེ་ཉིད་གཙོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སེམས་པ་གང་གིས་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་བསྐུལ་ཞིང་གཡོ་བར་

【現代漢語翻譯】 短壽，強烈的煩惱，以及匱乏的享受等，這些都使得欲界顯得渺小而惡劣，爲了認識到這一點。（這是小想） 什麼是廣大的想法呢？就是通過這種想法，能夠認識到色界的四禪境界中的事物。色界因為長壽，遠離不善，以及美好的享受等，相對於欲界而言顯得廣大或殊勝，爲了認識到這一點。（這是廣大想） 什麼是無量的想法呢？就是通過這種想法，能夠認識到無色界的初禪——空無邊處，以及二禪——識無邊處中的事物。它們的形態是無邊無量的，爲了認識到這一點。（這是無量想） 什麼是無所有的想法呢？就是通過這種想法，能夠認識到無色界的三禪——無所有處的狀態。認識四禪——非想非非想處，就是前面已經說過的無相之想。（這是無所有想） 第四，蘊（梵文：skandha，skandha，五蘊）的分類 什麼是行蘊（梵文：saṃskāra-skandha，saṃskāra-skandha，造作之蘊）的分類呢？答案分為兩部分： общей характеристикой вкратце и подробным объяснением особенностей. 首先是 общей характеристикой вкратце，這又分為兩種：以心為主要方式的闡述，以及將主要和次要結合起來，把握要點。 第一種又分為兩種：（第一）從所依的角度進行區分：不包含心的各種集合共有六種，也就是眼根、色境和作意三者結合，產生了能斷除對境的觸（如同矛與房屋），與此相伴隨，由此產生的，心專注于對境的，顯現出造作的，成為意的作用的心，以及同樣地，耳根結合產生觸，鼻根結合產生觸，舌根結合產生觸，身根結合產生觸，意根結合產生觸所產生的行，也就是心。經中也說：『什麼是行蘊呢？就是六種心的集合。』以及『色、受、想、心、識，甚深且無自性』等等。 雖然行蘊有很多其他的法，但只提到心，是因為心先於所有其他的行，因此最為重要。 （第二）心是主要原因的理由是：通過心，可以發起和推動信心和精進等善法。

【English Translation】 The short lifespan, intense afflictions, and meager enjoyments of the desire realm make it small and inferior, and this is to know that. (This is the small perception) What is the vast perception? It is the perception by which one knows the objects that operate in the four concentrations of the form realm. The form realm is long-lived, abandons non-virtue, and has good enjoyments, so it is greater or superior compared to the former, and this is to know that. (This is the vast perception) What is the immeasurable perception? It is the perception by which one knows the objects that operate in the first formless realm, the sphere of infinite space, and the second, the sphere of infinite consciousness. Their forms are infinite and immeasurable, and this is to know that. (This is the immeasurable perception) What is the perception of nothingness? It is the perception by which one knows the states of the third formless realm, the sphere of nothingness. Knowing the fourth, the peak of existence, is the same as the perception of no sign that has already been explained. (This is the perception of nothingness) Fourth, the classification of the aggregate of formations. What is the classification of the aggregate of formations? The answer is twofold: a brief presentation of the general nature and a detailed explanation of the specifics. First, the brief presentation of the general nature. This is further divided into two: presenting it primarily in terms of mind, and combining the primary and secondary to grasp the essence of the topic. The first is divided into two: (First) The division from the perspective of the basis: The collection of things that do not include the characteristic of mind is sixfold. That is, the eye faculty, the object of form, and attention combine to produce contact that severs the object (like a spear and a house), and together with that, the mind arising from it, focusing on the object, manifestly acting, becoming the action of the mind, is mind. Similarly, the combination of the ear produces contact, the combination of the nose produces contact, the combination of the tongue produces contact, the combination of the body produces contact, and the combination of the mind produces contact, resulting in formations, which is mind. As it is also said in the sutra: 'What is the aggregate of formations? It is the six collections of mind.' And 'Form, feeling, perception, mind, and consciousness are profound and without inherent existence,' and so on. Although there are many other dharmas in formations, only mind is mentioned because it precedes all other formations and is therefore the most important. (Second) The reason why mind is the primary cause is that mind inspires and moves faith, diligence, and other virtues.

---

བྱེད་འདོད་ཆགས་དང་ཁྲོ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་བསྐུལ་ཞིང་གཡོ་བར་བྱེད། སེམས་ པས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྡན་པའི་ འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་བསྐུལ་ཞིང་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ སེམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་(ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་)ནི། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གཙོ་བོར་གྱུར་ བ་སེམས་པ་འདི་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུས་ཤེས་ནི་ལོགས་སུ་ཕུང་པོ་རེ་རེར་བསྟན་པས་དེ་ 1-89 གཉིས་མ་གཏོགས་པ་གང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རེག་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་ བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཉིས་པོ་ཕུང་པོ་ལོགས་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚོར་བས་ཁྱིམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་མི་མཐུན་པས་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཚོར་བས་འདོད་ པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་རིགས་པའི་རིམ་པས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་། །འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཕྱིར་རིམ་རྒྱུའི་ཕྱིར། །སེམས་བྱུང་ རྣམས་ལས་ཚོར་བ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཕུང་པོར་བཞག། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་ བྱེ་བཤད་དུ། ཚོར་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་གཞི་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་ ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྤྱིའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྒྱས་བཤད་ལ། འདུ་བྱེད་སེམས་བྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྒྱས་ པར་བཤད་པའོ། ། ༈ འདུ་བྱེད་སེམས་བྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྤྱི་དོན། དང་པོ་ལ་སྤྱི་དོན་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པའོ། ། ༈ སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟག་པ། གཙོ་འཁོར་ངེས་ པར་བྱ་བ། ས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། ༈ རང་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། ངོས་གཟུང་བ་ལའང་གསུམ་གྱི། དང་པོ་མཚན་ ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ནི། དབུས་མཐའ་ལས། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱེད་པ་སེམས་དང་། དོན་ གྱི་ཁྱད་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེའང་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་ཅན་རྟེན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་རྣམ་ 1-90 པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ནི་སེམས་ཡིན་ཞིང་།

【現代漢語翻譯】 由於貪慾和嗔恨等煩惱，心被驅使和動搖。對於由心所產生的行，以及不具備心所產生之行的狀態的行，心也會被驅使和動搖，因為它們都跟隨心。 第二（定義本質）：因此，一切事物中最先出現且最為主要的心，以及感受和認知，由於已被單獨列為蘊，因此，除了這二者之外，所有其他由心所產生的法，如觸等，以及與心不相應的行，如獲得等，都被稱為行蘊。 將這二者單獨列為蘊的原因是：感受使在家眾，認知使出家眾產生不和，成為爭論的根源；感受使人執著于慾望，認知使人執著于顛倒的見解，從而成為輪迴的原因；以及爲了按照色蘊之後，感受等蘊以合理的順序進行闡述。正如所說：『爭論之根源，輪迴之因，次第之故，感受與認知，於心所中，立為異蘊。』或者，在《分別論》中說：『感受是享受的基礎，認知是命名的基礎，因此被單獨列出。』 總的本質的詳細解釋。 詳細解釋包括：詳細解釋心所和詳細解釋不相應行。 詳細解釋心所的總綱。 第一部分有兩個總綱：共同闡述心和心所，以及特別闡述由心所產生的法。 共同闡述心和心所。 第一部分包括：定義自身的本質，辨別一和異，確定主和從，以及地和心的區別。 定義自身的本質。 在定義本質中也有三個方面。第一，定義和特點。《中邊分別論》中說：『于彼義現識，彼之差別生。』意思是說，認識事物本質的是心，認識事物差別的是心所。也就是說，顯現為所依，如色、聲等法，是事物的本質；而以這些為對境的八識聚是心。

【English Translation】 Due to afflictions such as desire and hatred, the mind is driven and agitated. The mind is also driven and agitated by actions produced by the mind, and by actions that do not possess the state of being produced by the mind, because all of them follow the mind. Second (Defining the essence): Therefore, this mind, which precedes all and is the most important, and feeling and perception, since they have been separately shown as aggregates, all other phenomena arising from the mind other than those two, such as contact, and actions that are not associated with the mind, such as attainment, are called the aggregate of formations. The reason for showing these two separately as aggregates is that feeling causes disharmony among householders, and perception causes disharmony among renunciants, becoming the root of disputes; feeling causes attachment to desire, and perception causes attachment to inverted views, thus becoming the cause of samsara; and in order to explain the aggregates such as feeling in a logical order after the form aggregate. As it is said: 'The root of disputes, the cause of samsara, the reason for the order, feeling and perception, among mental factors, are established as separate aggregates.' Or, in the Vibhajyavāda it is said: 'Feeling is the basis of enjoyment, and perception is the basis of naming, therefore it is made separate.' Detailed explanation of the general essence. The detailed explanation includes: detailed explanation of mental factors and detailed explanation of non-associated formations. General outline of the detailed explanation of mental factors. The first part has two general outlines: jointly explaining mind and mental factors, and especially explaining the phenomena arising from mental factors. Jointly explaining mind and mental factors. The first part includes: defining one's own essence, distinguishing one and different, determining the main and subordinate, and the difference between ground and mind. Defining one's own essence. There are also three aspects in defining the essence. First, definition and characteristics. As it is said in the Madhyāntavibhāga: 'Therein the meaning appears as consciousness, its distinction arises.' It means that the mind is what knows the essence of things, and the mental factors are what know the differences of things. That is to say, what appears as a basis, such as form, sound, etc., is the essence of things; and the eight aggregates of consciousness that take these as objects are the mind.

---

བདེ་སྡུག་གི་གནས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ལ་ སོགས་པ་དངོས་པོ་དེའི་ཆོས་བརྟེན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་པར། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་དོན་རྣམ་ པ་ལྔས་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མི་འབྲལ་བར་གནས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས། །རྟེན་དང་དམིགས་དང་རྣམ་བཅས་དང་། །མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་དུས་དང་རྫས་ མཚུངས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་མཚུངས་པ་ནི། གཙོ་འཁོར་གཉི་ག་དབང་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ སྟེ། མིག་ཤེས་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་ བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ནི། ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་ གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་ པ་མཚུངས་པ་ནི། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་གཅིག་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ དུ་སྐྱེས་པ་ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་མཚུངས་ པ་ནི། དུས་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བ་མིག་ཤེས་ནམ་བྱུང་བ་ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་འབྱུང་བ་ ལྟ་བུའོ། །རྫས་མཚུངས་པ་ནི། རིགས་འདྲ་གྲངས་མཉམ་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་རྫས་གཅིག་པ་ ན་དེའི་འཁོར་ཚོར་བའང་རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚུངས་ལྡན་ལྔ་ཀ་སྨོས་པ་ནི། དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཙམ་ལས་མ་སྨོས་ན་རྣམ་ཤེས་གཞན་(རང་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་)དང་ཡིད་ ཤེས་(སྤྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་)ཀྱང་(དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་)མཚུངས་ལྡན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ 1-91 རྣམ་པ་མཚུངས་པའང་སྨོས་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་མ་སྨོས་ན། གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་ བ་གང་བ་ལྟ་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་(དམིགས་རྣམ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་)མཚུངས་ལྡན་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བས་རྟེན་མཚུངས་པའང་སྨོས་ཤིང་། དེ་གསུམ་ལས་གཞན་མ་སྨོས་ན་མིག་ཤེས་དོན་ མཐུན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱང་(དམིགས་རྣམ་རྟེན་གསུམ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་)མཚུངས་ལྡན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ བས་དུས་མཚུངས་པའང་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞི་ལས་གཞན་མ་སྨོས་ན་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ རྫས་དུ་མར་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་འབྱུང་བས་དེ་སེལ་བ་ལ་རྫས་མཚུངས་པའང་སྨོས་སོ། །བྱེ་ བཤད་ལས་ཀྱང་། གནས་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་ཉིད་ རྣམ་པ་ལྔས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་མཚུ

【現代漢語翻譯】 安樂與痛苦的處境，以及悅意與不悅意等，事物以依賴其性質的方式顯現，這是意義上的差別。而將這些作為目標，感受等五十一者是從心中生起的。 第二，以相應來闡釋：在五蘊中，『哪些是從心中生起的法？』即是那些與心相應之法。如同主要的心及其眷屬，即從心中生起的這些，以五種方式互相不分離地存在，因此是相應的。也就是，心與從心中生起的，依賴處、所緣境、行相以及時間、本體，以五種方式相應。其中，依賴處相同，指的是主與眷屬二者依賴於同一個根，例如眼識依賴於眼根，那麼它的眷屬感受也依賴於眼根。 所緣境相同，指的是以同一個境為目標，例如眼識以色為目標，那麼它的眷屬感受也以色為目標。行相相同，指的是執持方式的所取相同，例如眼識生起為藍色的行相，那麼它的眷屬感受也生起為藍色的行相。時間相同，指的是同時產生，眼識何時產生，它的眷屬感受也同時產生。本體相同，指的是種類相同，數量相等，例如眼識的本體是一個，那麼它的眷屬感受也只有一個。 之所以要說五種相應，是因為如果只說所緣境相同，那麼其他的識（具有自相的行相）和意識（具有共相的行相）也會被認為是相應的（因為所緣境相同）。因此也說了行相相同。如果只說這兩種，那麼兩個人觀看滿月的兩個眼識也會被認為是相應的（因為所緣境和行相相同），因此也說了依賴處相同。如果只說這三種，那麼前後兩個眼識在意義上一致也會被認為是相應的（因為所緣境、行相和依賴處相同），因此也說了時間相同。如果只說這四種，那麼會產生執持雜色的眼識是多個本體的邪見，爲了消除這種邪見，也說了本體相同。在《大毗婆沙論》中也說：『處所、所緣境、行相、時間和本體相同，以五種方式隨順於心，因此是相應。』

【English Translation】 The state of happiness and suffering, and whether it is pleasing or displeasing, etc., appear as if things depend on their nature, which is a difference in meaning. And taking these as objects, the fifty-one feelings and so on are born from the mind. Secondly, explained by association: In the five aggregates, 'What are the dharmas that arise from the mind?' They are the dharmas that are associated with the mind. Like the main mind and its entourage, which arise from the mind, they exist inseparable from each other in five ways, so they are associated. That is, the mind and what arises from the mind are associated in five ways: dependence, object, aspect, time, and substance. Among them, the same dependence means that both the main and entourage depend on the same faculty. For example, when eye consciousness depends on the eye faculty, its entourage, feeling, also depends on the eye faculty. The same object means that they focus on the same object. For example, when eye consciousness focuses on form, its entourage, feeling, also focuses on form. The same aspect means that the apprehended object of the way of grasping is the same. For example, when eye consciousness arises with a blue aspect, its entourage, feeling, also arises with a blue aspect. The same time means that they occur simultaneously. When eye consciousness arises, its entourage, feeling, also arises. The same substance means that they are of the same kind and equal in number. For example, when the substance of eye consciousness is one, its entourage, feeling, is also only one. The reason for mentioning all five associations is that if only the same object is mentioned, other consciousnesses (with the aspect of self-characteristics) and mind consciousness (with the aspect of general characteristics) would also be considered associated (because the object is the same). Therefore, the same aspect is also mentioned. If only these two are mentioned, then the two eye consciousnesses of two people looking at the full moon would also be considered associated (because the object and aspect are the same), so the same dependence is also mentioned. If only these three are mentioned, then the two eye consciousnesses that agree in meaning would also be considered associated (because the object, aspect, and dependence are the same), so the same time is also mentioned. If only these four are mentioned, then the false idea that the eye consciousness that grasps variegated colors is multiple substances would arise, so to eliminate this false idea, the same substance is also mentioned. The Vibhasha also says: 'The same place, object, aspect, time, and substance follow the mind in five ways, therefore they are associated.'

---

ངས་པར་ལྡན་པས་ན་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ་འགལ་བའི་སྐྱོན་སྤང་བ་(ལ་ཁྱད་པར་དང་། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་)ནི། སེམས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་དང་། སེམས་བྱུང་གིས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གཅིག་པུ་རྟོགས་ ན་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། སེམས་ བྱུང་གིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་(རྟོགས་ཏེ་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་)རྟོགས་ན་སྔར་བཤད་པའི་(ངོ་བོ་རིག་པ་ སེམས་ཁྱད་པར་རིག་པ་སེམས་བྱུང་ཞེས་པའི་)མཚན་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མི་འཐད་ལ། དབུས་མཐའི་ འགྲེལ་བཤད་ལས། དེ་དག་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། (གཙོ་བོ་)རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་(འཁོར་སེམས་བྱུང་)ཁྱད་པར་མེད་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་ བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྩོད་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)གཞན་ལུགས་ལ་ལྔའི། དང་པོ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་གིས་འབྱེད་པ་ནི། (ཁ་ཆེ་བྱམས་ཆོས་པས།) ཁ་ཅིག་སེམས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་འཛིན་པས་མ་ཁྱབ་པས་མི་མཚུངས་པར་ 1-92 བཤད་ཅིང་། སེམས་བྱུང་ཡང་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ལ་དོན་ཙམ་འཛིན་པས་ཁྱབ་པས་མཚུངས་ པར་བཤད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་ ངེས་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ནི། ཡང་(ངུར་མིག་པ་)ཁ་ཅིག་སེམས་སེམས་ བྱུང་གཉི་ག་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉི་ག་སྣང་བས་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་ཅིང་། ངོ་བོ་ དང་ཁྱད་པར་དུ་སོ་སོར་ཞེན་པའམ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ལུགས་ཐ་དད་པས་ མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའང་མི་རིགས་ཏེ། རྟོག་མེད་མ་འཁྲུལ་པའི་ སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལ་ཞེན་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་གཞག་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་རང་སྟོབས་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ནི། (ཀོང་པོ་དང་འཕན།)འགའ་ཞིག་ སེམས་སེམས་བྱུང་གཉི་གས་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉི་ག་འཛིན་མོད་ཀྱི། སེམས་ཀྱིས་དོན་ གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ནི་གཞན་སེམས་བྱུང་དང་ འགྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཞིང་། སེམས་བྱུང་གིས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ ཡིན་ལ། ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་གཞན་སེམས་དང་འགྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རང་ སྟོབས་ནི་མེའི་ཚ་བ་ལྟར་རང་རྒྱུ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ སྟོབས་ནི་ཆུའི་ཚ་བ་ལྟར་གྲོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་མི་མཚུངས་པའི་ཁྱད་པ

【現代漢語翻譯】 正如「具有相同對境，故稱具有相同對境者」所說。 第三，消除矛盾的過失（通過區分和對境相同來消除矛盾）： 如果心只認識對境的本體，而心所只認識對境的差別，那麼就會變得對境不相同。如果心也認識對境的差別，而心所也認識對境的本體（即兩者都認識兩者），那麼之前所說的（本體的認知是心，差別的認知是心所）定義和差別就不合理了。在《中邊分別論》的解釋中說：『它們在處所、所緣、時間和事物上相同，因此是具有相同對境的。』（主要）如果識和（隨行心所）沒有差別，那麼就會陷入沒有差別的過失，因此對境相同是不成立的。如果這樣爭論，回答分為兩部分： （第一，）在其他宗派的觀點中，有五種區分方式。第一種是通過周遍大小來區分：（喀什米爾的慈氏學派認為，）有些心在執持對境的相時，因為不周遍於執持差別，所以說不相同。而心所因為周遍于執持差別，所以說相同。 這種說法是不合理的，因為所有的心都必然與五遍行相應，因此它們之間是周遍相等的。 第二種是通過後得的確定識來區分：有些（飲光部）人認為，心和心所兩者都顯現本體和差別，因此顯示為對境相同。因為對本體和差別的執著或安立方式不同，所以顯示為不相同。這種說法也是不合理的，因為在無分別、無錯亂的心和心所上，沒有執著和安立，因此無法將它們區分開來。 第三種是通過自力和他力來區分：（工布和阿尼）有些人認為，心和心所兩者都執持本體和差別，但心執持對境的本體是自力，執持差別是依靠其他心所的力量；心所執持差別是自力，執持本體是依靠其他心的力量。它們的自力就像火的熱量一樣，從自己的因中生起，是其自性，這是法性；他力就像水的熱量一樣，是依靠助伴的力量而生起的。因此，從各自以自力執持各自所緣的角度來看，是不相同的差別。

【English Translation】 As it is said, 'Those that possess the same object are called possessors of the same object.' Third, eliminating the fault of contradiction (eliminating contradiction by distinguishing and having the same object): If the mind only cognizes the essence of the object, and the mental factors only cognize the distinctions of the object, then they will become dissimilar in object. If the mind also cognizes the distinctions of the object, and the mental factors also cognize the essence of the object (i.e., both cognize both), then the previously stated definitions and distinctions (the cognition of essence is the mind, the cognition of distinctions is the mental factor) would be unreasonable. In the commentary on the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes), it says: 'They are similar by virtue of being the same in location, object, time, and substance; therefore, they possess the same object.' If (the principal) consciousness and (the accompanying mental factors) were not distinct, then it would follow that there would be no distinction, and therefore, having the same object is not established. If one argues in this way, the response is in two parts: (First,) in the views of other schools, there are five ways of distinguishing. The first is to distinguish by the extent of pervasiveness: (The Kashmirian Maitreyan school believes that) some minds, when grasping the aspect of an object, are said to be dissimilar because they do not pervade the grasping of distinctions. And mental factors are said to be similar because they pervade the grasping of distinctions. This statement is unreasonable because all minds are necessarily associated with the five omnipresent mental factors, and therefore they are mutually pervasive. The second is to distinguish by subsequent ascertainment: Some (Gurmipa) people believe that both the mind and mental factors manifest both essence and distinctions, thus showing that they have the same object. Because the clinging to or the way of imputing essence and distinctions is different, they are shown to be dissimilar. This statement is also unreasonable because there is no clinging or imputation in non-conceptual, non-erroneous minds and mental factors, and therefore they cannot be distinguished. The third is to distinguish by self-power and other-power: (Kongpo and Ani) Some believe that both the mind and mental factors grasp both essence and distinctions, but the mind's grasping of the essence of the object is by self-power, and its grasping of distinctions is by the power of association with other mental factors; the mental factor's grasping of distinctions is by self-power, and its grasping of the essence is by the power of association with other minds. Their self-power is like the heat of fire, arising from its own cause, which is its nature; this is the nature of phenomena. Other-power is like the heat of water, arising from the power of companions. Therefore, from the perspective of each grasping its own object by self-power, there is a difference of dissimilarity.

---

ར་རྣམ་པར་བཞག་ལ། གཞན་སྟོབས་ ཀྱིས་(སེམས་སེམས་བྱུང་གཉི་གས་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་)གཉི་གའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པ་མཚུངས་ པའང་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །དེའང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ་ཡིད་ཤེས་ ཀྱིས་(མིག་ཤེས་དང་འགྲོགས་ནས་)གཟུགས་འཛིན་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དང་། 1-93 འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དད་པའི་(དང་འགྲོགས་ནས་ཏེ་)ཡུལ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་སེམས་བྱུང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་ པར་འཛིན་པ་ཡང་། གཞན་དང་འགྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པས་ན་གཞན་སྟོབས་སུ་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ཡུལ་འཛིན་པའང་རང་རྒྱུ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་སྐྱེས་པ་ན་རང་སྟོབས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རིག་གཞན་ དང་འགྲོགས་ནས་ཡུལ་འཛིན་པས་གཞན་སྟོབས་སུ་འཇོག་ན། སེམས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་སྟོབས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་ནི། ། སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉི་མ་དང་ནི་འོད་ཟེར་བཞིན། །དེ་རྣམས་ཉིད་དང་ལྷན་ ཅིག་བྱུང་། །ཞེས་(བཤད་སྦྱར་དུ་དྲངས་)པ་ལྟར་སེམས་བྱུང་དང་འགྲོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་ པར་འཛིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ནི། (འཇམ་གསར།)ཁ་ཅིག་སེམས་དང་སེམས་ བྱུང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པར་བཤད་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། མཚུངས་པར་བཤད་ པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་ བཟློག་ན(ས་སྨྲས་ན་རིགས་པ་)མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉི་གའང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྔ་པ་སྣང་རྟོག་ཐ་དད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་ནི། (བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི)ཁ་ཅིག་སེམས་སེམས་བྱུང་ གཉི་ག་ལ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉི་ག་སྣང་བས་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་འཇོག་ཅིང་། སེམས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཤིང་སེམས་བྱུང་གིས་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རྟོགས་ཀྱི། ཕན་ཚུན་གཅིག་ གིས་གཅིག་གི་ཡུལ་མི་རྟོགས་པས་མི་མཚུངས་པར་ཡང་འཇོག་གོ། ཞེས་གསུངས་པའང་མི་ རིགས་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་ཡུལ་མ་རྟོགས་ ན་དེ་གཉིས་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-94 གཉིས་པ་རང་ལུགས་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉི་གས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་མཐུན་པར་འཛིན་པས་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་བཞག་ཅིང་། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ རྣམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་འཛིན་པས། མི་མཚུངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྣམ་ པར་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ན། དེའི་འཁོར་ རེག་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་ཞིང་། ཚོར་བས་ ཕན་གནོད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛ

【現代漢語翻譯】 有些人認為，心和心所（心理活動和心理事件，兩者在本質上的區別）在認知方式上是相似的，因為它們都以相同的方式把握事物。然而，這種觀點並非完全確定。例如，當意識（眼識，與眼根接觸后產生的視覺意識）認知事物時，心識把握的是事物的本質；而當感覺（與信仰相關聯）認知對像時，心所把握的是事物的特性。由於這種認知是依賴於其他因素的影響，因此可以被認為是『他力』所致。此外，心識認知五遍行（五種普遍存在的心所）的對象時，由於其本質是從自身的原因中產生的，因此又可以被認為是『自力』所致。 此外，如果僅僅因為智慧與其它因素共同認知對象，就將其歸為『他力』，那麼心識對事物本質的所有認知都將變成『他力』，因為『沒有心所，心識永遠不會產生，就像太陽和陽光一樣，它們總是同時出現』。正如（在《釋量論》中引用）所說，心識必然是通過與心所共同作用的力量來認知事物的。 第四，通過不同的宗派來區分：（蔣揚洛哲旺波）有些人說，心和心所的認知方式不同，這是唯識宗的觀點；而認為它們認知方式相同，這是說一切有部宗的觀點，因此沒有錯誤。這種說法是不合理的，因為這兩種觀點都出現在瑜伽行派的著作中，所以可以反駁。 第五，通過顯現和概念來區分：（喬丹熱智）有些人認為，心和心所的本質和特性都顯現，因此它們的認知方式是相同的；心識只認知本質，而心所只認知特性，彼此不認知對方的對象，因此它們的認知方式是不同的。這種說法是不合理的，因為認知方式是智慧的把握方式，如果彼此不認知對方的對象，那麼兩者在認知方式上就是矛盾的。 第二，自宗觀點：心和心所都以相似的方式認知色等現象，因此它們的認知方式是相同的；但它們以不同的方式認知色等現象的本質和特性，因此它們的認知方式也是不同的。例如，當眼識認知色的本質時，其伴隨的觸覺認知色的好壞等特性，而感覺則認知利弊等特性。

【English Translation】 Some argue that minds and mental factors (consciousness and mental events, the difference in essence between the two) are similar in their modes of apprehension because they both grasp things in the same way. However, this view is not entirely certain. For example, when consciousness (eye consciousness, the visual consciousness arising from contact with the eye faculty) cognizes objects, the mind grasps the essence of things; and when feeling (associated with faith) cognizes objects, mental factors grasp the characteristics of things. Since this cognition relies on the influence of other factors, it can be considered 'other-powered'. Furthermore, when the mind cognizes the objects of the five omnipresent mental factors (five universally present mental factors), since its essence arises from its own causes, it can be considered 'self-powered'. Moreover, if merely because wisdom cognizes objects in conjunction with other factors, it is classified as 'other-powered', then all cognition of the essence of things by the mind would become 'other-powered', because 'without mental factors, consciousness never arises, just as the sun and sunlight always appear simultaneously'. As (quoted in the Explanation of the Compendium) says, the mind necessarily cognizes things through the power of acting together with mental factors. Fourth, distinguishing through different tenets: (Jamyang Losal Wangpo) Some say that the modes of cognition of minds and mental factors are different, which is the view of the Cittamatra school; while the view that their modes of cognition are the same is the view of the Sarvastivada school, so there is no error. This statement is unreasonable, because both views appear in the treatises of the Yogacara school, so it can be refuted. Fifth, distinguishing through appearance and concept: (Chöden Ralri) Some argue that both the essence and characteristics of minds and mental factors appear, so their modes of cognition are the same; the mind only cognizes the essence, while mental factors only cognize the characteristics, and they do not cognize each other's objects, so their modes of cognition are different. This statement is unreasonable, because the mode of cognition is the way wisdom grasps, and if they do not cognize each other's objects, then the two are contradictory in their modes of cognition. Second, the self-view: Minds and mental factors both cognize phenomena such as form in a similar way, so their modes of cognition are the same; but they cognize the essence and characteristics of phenomena such as form in different ways, so their modes of cognition are also different. For example, when eye consciousness cognizes the essence of form, the accompanying touch cognizes the characteristics of form such as good or bad, while feeling cognizes the characteristics of benefit or harm.

---

ིན་ལ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་སུ་གདགས་ པར་བྱ་བའི་མཚན་མའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ས་ལས། དེ་ཉིད་ ལས་གང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་གཉི་ག་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རེག་པས་རིག་ པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས་གང་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གཉི་ག་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ དེ་ཚོར་བས་རིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས་གང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ སྙད་ཀྱི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་ པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་འགྲེལ་བཤད་དུ། གང་བ་སྤེལ་གྱིས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་ལ། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཚོར་བས་མྱོང་ངོ་། །འདུ་ ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས། དམིགས་པའི་དེ་ཉིད་ལ་ རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྤྱིའི་ངོ་བོར་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་ལ། བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོར་ ཚོར་བས་མྱང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ ཚུལ་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་དུས་མཚུངས་པ་(ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི། དེ་ལྟར་)ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགྱུར་ ཞིང་། རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་དུས་མཉམ་པའང་འགལ་ལོ། །ཞེས་རྩོད་ན། ལན་ལ། 1-95 གཞན་ལུགས་ནི། (ཐོ་)ཁ་ཅིག་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཡང་དུས་མཉམ་པ་མི་འགལ་ཏེ། འདི་ཉིད་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུར་ གསུངས་པ་དང་། ཐེག་བསྡུས་སུ་ཡང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་འགྱུར་བ། མར་མེའི་མེ་ལྕེ་འབྱུང་ བ་དང་སྙིང་པོ་འཚིག་པ་དུས་མཉམ་པ་དང་། མདུང་ཁྱིམ་དུས་མཉམ་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་ མི་འགྱེལ་བའི་དཔེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། (འབྲི་ཞང་།)གཞན་ཡང་མྱུ་གུ་དང་དེའི་གྲིབ་མ་ དང་། མར་མེ་དང་དེའི་འོད་དང་། ས་གཞི་དང་དེར་སེམས་ཅན་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་མོད། དེའང་བརྟགས་ན་ མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉི་ག་མ་སྐྱེས་པ་ན། རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་དུས་མི་མཉམ་ལ། གཉིས་ཀ་སྐྱེས་པ་ན་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་མི་དགོས་པའི་ ཕྱིར་དུས་མི་མཉམ་ཞིང་། རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་སྔར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མེད་པ་སྔར་ནུས་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཕྱིས་ཀྱང་ཉེར་སྦྱོར་ མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒ

【現代漢語翻譯】 確實，『意識』就像把握施加各種名稱概念的特徵。同樣，在『意』的層面，通過『觸』來感知那些令人愉快、不愉快或兩者相反的性質；通過『受』來感知那些有益、有害或兩者相反的性質；通過『想』來感知那些關於男性、女性等名稱概念的特徵。正如經文所說。而且，《俱舍論釋》中也說：『爲了區分每個不同的方面，所有具有特徵的事物。』在它的註釋中，Gawa Pel 解釋說：『識區分藍色等各種特徵，受體驗相同的目標，想完全區分它們。』國王的兒子說：『識以普遍的方式把握目標，受以特殊的方式體驗它，想以完全區分的方式把握它。』等等。正如所說的那樣。 此外，如果心和心所是同時的（爲了消除矛盾，即），它們不會成為彼此的因果關係；如果它們是因果關係的性質，那麼同時性也是矛盾的。』如果有人這樣爭論，回答是： 其他宗派的觀點是：（托）有些人認為，即使是因果關係的性質，同時性也不矛盾。因為在這裡，心和心所被說成是相互同時產生的，並且是相應的因；而且在《攝大乘論》中也說：『阿賴耶識和所有煩惱法同時成為彼此的因，就像燈焰的產生和燈芯的燃燒是同時的，就像房屋的柱子同時相互支撐而不倒塌的例子一樣。』（Zhixiang）此外，還有許多同時性的因果關係，例如幼苗和它的陰影，燈和它的光，地面和居住在上面的眾生等等。』雖然這樣說，但如果仔細分析，這是不合理的。如果因和果都沒有產生，那麼因就不能幫助果，因此它們不是同時的；如果兩者都產生了，那麼因就不需要幫助果，因此它們也不是同時的；因為任何作為因的東西都必須先於果。正如《釋量論》中所說：『因為不存在，所以之前沒有能力；之後也沒有進一步的努力。』

【English Translation】 Indeed, 'consciousness' is like grasping the characteristics of applying various names and concepts. Similarly, on the level of 'mind', 'touch' perceives those qualities that are pleasant, unpleasant, or the opposite of both; 'feeling' perceives those qualities that are beneficial, harmful, or the opposite of both; 'perception' perceives those characteristics of names and concepts such as male, female, etc. As the scriptures say. Moreover, the commentary on the Abhidharmakosha also says: 'In order to distinguish each different aspect, all things with characteristics.' In its commentary, Gawa Pel explains: 'Consciousness distinguishes various characteristics such as blue, feeling experiences the same object, and perception completely distinguishes them.' The King's Son says: 'Consciousness grasps the object in a general way, feeling experiences it in a specific way, and perception grasps it in a way that completely distinguishes it.' And so on. As it is said. Furthermore, if the mind and mental factors are simultaneous (in order to eliminate the contradiction, that is), they will not become causes and effects of each other; and if they are the nature of cause and effect, then simultaneity is also contradictory.' If someone argues like this, the answer is: The view of other schools is: (To) Some people think that even if it is the nature of cause and effect, simultaneity is not contradictory. Because here, the mind and mental factors are said to arise simultaneously with each other and are corresponding causes; and in the Mahāyānasaṃgraha it is also said: 'The ālayavijñāna and all defiled dharmas simultaneously become causes of each other, just as the generation of a lamp flame and the burning of the wick are simultaneous, just like the example of the pillars of a house simultaneously supporting each other without collapsing.' (Zhixiang) Furthermore, there are many simultaneous cause-and-effect relationships, such as a sprout and its shadow, a lamp and its light, the ground and the sentient beings living on it, and so on.' Although it is said like this, if analyzed carefully, this is unreasonable. If neither the cause nor the effect has arisen, then the cause cannot help the effect, so they are not simultaneous; and if both have arisen, then the cause does not need to help the effect, so they are not simultaneous; because whatever is the cause must precede the effect. As the Pramāṇavārttika says: 'Because it does not exist, there is no ability before; and there is no further effort after.'

---

ྱུ་རྣམས་སྔར་ཡོད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་བསྡུས་ སུ་གསུངས་པ་ནི་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དུས་མཉམ་དུ་དགོངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ དང་མཐུན་པར་མཛད་པའམ། ཡང་ན་རྒྱུ་འབྲས་བཏགས་པ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་སྦྱར་ ལས། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་བ་སྟེ། དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མྱུ་གུ་དང་གྲིབ་མ་ལ་སོགས་ པའང་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་མྱུ་གུ་ལས་ཕྱི་མའི་གྲིབ་མ་དང་། སྔ་མའི་མར་མེ་ལས་ཕྱི་མའི་འོད་ འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། རང་ལུགས་ནི། དཔེར་ན་ཚོགས་པ་ཚར་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པའི་རོ་གཟུགས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་ 1-96 ཡིན་ལ་དུས་མཉམ་པའང་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། གཙོ་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་སེམས་ བྱུང་ཡང་(མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་ཚོར་བ་ད་ལྟར་བ་འབྱུང་ཞིང་། ཚོར་བ་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་མིག་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །)ཕན་ཚུན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ལྷན་ཅིག་མི་འབྲལ་བར་འབྱུང་བས་དུས་མཚུངས་པའང་ཡིན་ཏེ། (སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བསྟན་པའི་)མདོ་ ལས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་ པ་དང་། རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གསུངས་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཡང་བསྟན་ ཞིང་། འདི་ཉིད་ལས། མཐུན་པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཡང་(ཞེས་པའི་རྗེས་སུ)། དུས་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་གྱི། དུས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དུས་མཉམ་དུའང་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་མཚུངས་པ་(ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི། དེ་ལྟར་) ཡིན་ན། རྒྱུ་འབྲས་རྫས་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྫས་མཚུངས་པའང་(མིག་ཤེས་རྫས་གཅིག་ དང་འཁོར་རྫས་གཅིག་མཚུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །)རིགས་འདྲ་གྲངས་མཉམ་པ་ལ་བརྗོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ པའི་ལུགས་ལ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་རྫས་གཅིག་པ་ནི་མི་འདོད་དེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ འབྲས་གནས་ན། །ཟན་ཟ་མི་གཙང་ཟ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་ རོ། །གཙོ་འཁོར་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལྟར་ན་རྫས་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཁྱད་ པར་རིག་པའི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱིས་སོ་སོར་འབྱེད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གསུངས་པའང་བཏགས་ པ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྟེན་དང་དམིགས་རྣམ་མཚུངས་པ་(ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི། དེ་ལྟར་)ཡིན་ན། མིག་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའང་མིག་ཤེས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་བརྟེན་ ཅིང་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཡིན་པར་

【現代漢語翻譯】 正如經中所說：『諸蘊原本如此。』《攝抉擇分》中所說，是指不間斷地產生，同時考慮到與世間人的想法相符，或者是因果假立。正如其釋文中說：『同時產生的因只是假立，因為對於同時產生的事物來說，因和果的實體是不允許的。』就像幼苗和陰影等，也是前一剎那的幼苗產生后一剎那的陰影，前一剎那的蠟燭產生后一剎那的光明等，而不是同時的因果。 自宗的觀點是：例如，一次聚會中產生的色、聲等，既是因果，同時也不矛盾。同樣，作為主伴關係的意識和心所（例如，前一剎那的眼識產生現在的感受，前一剎那的感受產生現在的眼識）。由於它們互相從前一剎那的因中產生，所以是因果；由於它們不分離地同時產生，所以是同時的。《六處經》中說：『如果作意存在，那麼眼識就會產生。』並且說觸產生感受等，因此也顯示了因果關係。並且，在同一經中，『通過一致的認知而共同存在』之後，又說：『這是相同的兩個時間，而不是不同的兩個時間。』因此也顯示了同時性。如果意識和心所的體性相同（爲了消除矛盾，可以這樣說），那麼，因果就會變成同一個實體。體性相同（例如，眼識的實體與眷屬的實體相同）是指種類相同、數量相等。但在佛教的觀點中，並不認為能生和所生的因果是同一個實體。如果原因中存在結果，那麼吃食物就會變成吃不凈之物。正如經中所說。如果像主伴關係那樣認為是一個實體，那麼實體的相狀相同，本體的差別通過認識的對立面來區分，而所說的因果也變成了假立。如果所依和所緣的相狀相同（爲了消除矛盾，可以這樣說），那麼，在眼識的眷屬中產生的感受也會變成眼識，因為它是依賴於眼睛，緣於色法，並且分別認識的緣故。這沒有過失，因為認識的是色法的本體。

【English Translation】 As it is said, 'The aggregates are just as they were before.' What is said in the Compendium of Determinations is meant to be simultaneous with the uninterrupted occurrence, in accordance with the minds of worldly people, or it is a causal imputation. As it says in its commentary: 'The cause of simultaneous arising is merely imputed, because the entity of cause and effect is not permissible for those arising at the same time.' Like sprouts and shadows, etc., it is also the later shadow arising from the earlier sprout, and the later light arising from the earlier flame, etc., but not simultaneous cause and effect. Our own system is that, for example, the aggregates of form and sound that arise in a single gathering are both cause and effect, and there is no contradiction in being simultaneous. Similarly, the mind and mental factors that are the principal and retinue (for example, the previous moment of eye consciousness gives rise to the present feeling, and the previous moment of feeling gives rise to the present eye consciousness) are both cause and effect because they arise from the cause of each other's previous moment, and they are also simultaneous because they arise inseparably together. As the sutra (teaching the six sense bases) says, 'When attention is present, eye consciousness arises.' And it is said that feeling arises from contact, etc., thus also showing cause and effect. And in this very text, after 'that which is concordant is equally possessed,' it says, 'These are two equal times, not two different times,' thus also showing simultaneity. Furthermore, if mind and mental factors are of the same substance (to avoid contradiction, it can be said that way), then cause and effect would become the same substance. Being of the same substance (like the eye consciousness being of the same substance as its retinue) is said to be of the same kind and equal in number. But in the Buddhist system, it is not accepted that the cause and effect of what is produced and what produces are the same substance. If the effect exists in the cause, then eating food would become eating impure things, as it is said. If one considers the principal and retinue to be one substance, then the aspects of the substance are the same, and the distinction of the essence is separated by the difference in the reversal of cognition, and what is said to be cause and effect also becomes imputed. Furthermore, if the support and object are of the same aspect (to avoid contradiction, it can be said that way), then the feeling that arises in the retinue of eye consciousness would also become eye consciousness, because it relies on the eye and focuses on form, and because it is a separate form of cognition. There is no fault in this, because it is the cognition of the essence of form.

---

ནི་མ་གྲུབ་(པས་མིག་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་)ཅིང་། ཁྱད་པར་རིག་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་(ཚོར་བ་)སེམས་ལས་བྱུང་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ 1-97 ཟིན་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་མང་པོར་རང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ གཉི་ག་སྨོས་པ་ནི། རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ གྱི། འདི་ནི་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་གཟུང་ཞིང་། གང་ལུང་རིགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་འཐད་ལྡན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །(ཞེས་པའང་གདམས་པའོ། །) ༈ གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟག་པ། (གཉིས་པ།)གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟག་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་ བཞེད་ཚུལ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། (སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་ གཅིག་བརྩམས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ རེ་རེ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་ ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཕུག་ན་ཉལ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བསྡུ་བར་རོ། །) རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་གཅིག་པུར་རྒྱུ། །གདུལ་དཀའི་སེམས་ནི་རབ་འདུལ་བྱེད། ། ཅེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། (སྐྱེ་མཆེད་ བཞིར་བསྟན་པའི་མདོ་ལས།)རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་པས། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྫས་གཅིག་པུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ དུ་མར་མངོན་པ་ནི་དབང་པོ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཡུལ་དུ་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ ན། བུ་ག་དུ་མ་ཅན་གྱི་ཁང་བར་སྤྲེའུ་གཅིག་བཅུག་པའམ། མར་མེ་གཅིག་བཏེག་པ་ན་དུ་ མར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་སེམས་འདི་ཉིད་གནས་སྐབས་ ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྫས་གཅིག་ཁོ་ན་ ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སྒྲོའི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། དེ་ནི་དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀཱར། གཅིག་བུ་ཡིན་ལ་དབྱེར་ཡོད་པའི་སྣ་ ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི་འགལ་ལོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་དང་། མདོ་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ 1-98 ཤེས་དང་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་འདྲེས་ པ་སྟེ། མ་འདྲེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་འདྲེས་པ་ནི་ཐ་དད་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ལ་རུང་གི་ གཅིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་བཀག་ཅིང་། དབུ་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་སེམས་ཀྱི་བྱ་བའི

【現代漢語翻譯】 因為『無成』（藏文：ནི་མ་གྲུབ་）(所以不會變成眼識)。因為特別的覺知本身(感受)是從心中產生的，這也已經說過了。 像這樣，在已經說過和將要闡述的辯論中，之所以提到自方和他方兩方面，是爲了讓精通各種觀點的人增長智慧而展示的，而不是絕對地認為『這個是真的，其他的都是愚癡』。凡是符合道理的，就應該認為是合理的。(這也是一種教誨。) 第二，關於一和異的考察，分為三點。第一點是其他論師的觀點：主張唯有菩薩是唯一的等等。(如果從先前的邊際開始算起，因為沒有開始，並且緣於一切所知，所以是長久的。因為心識的相續是逐一進入的，並且因為沒有主宰，所以是單獨執行的。因為沒有形體、不可見、沒有阻礙，所以是沒有身體的。因為依賴於形體和眼睛，所以應該看作是睡在洞穴里。) 『長久地行走，獨自地執行。調伏難以調伏的心。』 以及『眾生是各自不同的識流』，以及(在《四生經》中)世尊說：『六識是意的生處』。因此，每個眾生的相續中的識是唯一的、無常的。而它顯現為多種識，是因為依賴於多種根和緣于多種境。例如，就像把一隻猴子關在有多個孔的房間里，或者點燃一盞燈，顯現出多個影像一樣。 有些人說，心本身在不同情況下會產生各種各樣的感受等差別，但其自性是唯一的實體。例如，就像孔雀的羽毛顯現出各種顏色，但羽毛的本質是相同的。 然而，這與《中邊分別論》的註釋中的『唯一且有差別的多種是矛盾的』這一理證相悖。經中也說：『感受、想和思是混合的，不是不混合的』，這種混合只能用於異體之間的相互接觸，而不能用於一體。此外，《五蘊論》中也說：『有些人認為心的作用是……』

【English Translation】 Because 'unestablished' (Tibetan: ནི་མ་གྲུབ་) (it will not become eye consciousness). Because the particular awareness itself (feeling) arises from the mind, this has already been said. Thus, in the debates that have been said and will be explained, the reason for mentioning both one's own side and the other side is to show that those who are proficient in various views increase their wisdom, and not to absolutely believe that 'this is true, and the others are foolish'. Whatever is in accordance with reason should be considered reasonable. (This is also a teaching.) Secondly, the examination of one and different is divided into three points. The first point is the views of other teachers: asserting that only Bodhisattvas are unique, etc. (If one starts from the previous boundary, because there is no beginning and because it is based on all knowable objects, it is long. Because the continuum of consciousness enters one by one, and because there is no master, it runs alone. Because it has no form, is invisible, and has no obstacles, it has no body. Because it depends on form and eyes, it should be seen as sleeping in a cave.) 'It walks for a long time and runs alone. It subdues the difficult-to-tame mind.' And 'sentient beings are each different streams of consciousness,' and (in the Sutra of Four Births) the Buddha said: 'The six consciousnesses are the birthplaces of mind.' Therefore, the consciousness in the continuum of each sentient being is unique and impermanent. And it appears as multiple consciousnesses because it depends on multiple faculties and focuses on multiple objects. For example, it is like putting a monkey in a room with multiple holes, or lighting a lamp, which appears as multiple images. Some say that the mind itself produces various differences such as feelings in different situations, but its nature is a single entity. For example, just as the feathers of a peacock appear in various colors, but the essence of the feathers is the same. However, this contradicts the reasoning in the commentary of the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes): 'The unique and the diverse are contradictory.' The sutra also says: 'Feeling, thought, and intention are mixed together; they are not unmixed.' This mixture can only be used for mutual contact between different entities, but not for one entity. In addition, the Pancaskandha (Five Aggregates) also says: 'Some people think that the function of the mind is...'

---

་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བའི་ངེས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་སྟེ་བཀག་གོ། ཡང་བཙུན་པ་དཔལ་ལེན་ལ་ སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུང་ པས་དེ་གསུམ་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་ནི་ལོགས་པར་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་ གསུངས་པའང་མི་འཐད་དེ། མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བར། ཆོས་ཐམས་ཅན་ནི་འདུན་པའི་རྩ་བ་ ཅན་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། རེག་པའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན། དྲན་པའི་བདག་ པོ་ཅན། ཞེས་སེར་ཐལ་པའི་ལུང་དྲངས་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་རེག་པ་རྫས་ སུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའང་མི་རིགས་ཏེ། (ས་བཅུ་པའི་)མདོ་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཞེས་དེ་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་རེངས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་རྫས་སུ་མེད་དོ། །ཞེས་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། (སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བསྟན་པ་ལས་)ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་(མཁན་ཆེན་ཆོས་རྗེའི་གསུང་གིས་)སློབ་དཔོན་ ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དགོངས་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པར་མངོན་ཏེ། ཡིད་ཤེས་རྟོགས་པའི་འཁོར་གྱི་སེམས་བྱུང་རྣམས་རྟོག་མེད་ཡིན་ན། དེས་རང་མཚན་དང་། རྟོག་པས་སྤྱི་མཚན་འཛིན་པས་དམིགས་རྣམ་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་ལ། རྟོག་པ་ཡིན་ན་ རྒྱུད་གཅིག་ལ་རྟོག་པ་དུ་མ་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པར་ཐལ་བ་ལས། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྟོག་ 1-99 གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བློ་ཡུལ་དུའང་བདེ་ ཞིང་། འདི་ཉིད་དུའང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། དཔྱོད་པ་སེམས་ ཞིབ་པའོ་ཞེས་པའི་བར། སེམས་བྱུང་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དུ་སྟོན་པ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་ ལ། བསྡུ་བར་རྫས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་སྒོ་བསྟུན་པ་སྟེ། དོན་གསང་དུ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ དབང་དུ་ཡང་བྱས་ནས་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། (བཅོམ་ལྡན་པ་ལ་ སོགས་པ།)འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་བཞེད་པའང་། ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུ་གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ རིགས་མཐུན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་པ་ལ་དགོངས་ནས། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པའི། ། རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ངེས་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་ བར་ཡང་དག་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་བྱུང་ཐ་དད་རྒྱུན་དག་པ། །ཐ

【現代漢語翻譯】 由於將自性顯現出來，因此認為心的狀態的差別是從心所生起的。這並不合理，因為這樣會破壞『同時生起』的定義。這是（經文中）所說的遮止。還有，尊者華蓮等一些人說，感受、認知和心是同時產生的，因此認為這三者是實體不同的，而其他的則沒有單獨成立實體的。這種說法也不合理，因為在《俱舍論》的註釋中說：『一切法都是以意欲為根本，從作意而生，以觸為普遍生起，以憶念為主人。』引用了塞達巴的教證來遮止。還有一些人說，觸不是實體，這也是不合理的，因為在（《十地經》）中說：『無論是感受、認知還是行蘊，所有這些都依賴於觸。』因此，觸是它們的原因。同樣，尊者仁欽等一些人認為作意不是實體，這也是不合理的，因為（在《六處經》中）作意能使識產生。還有（堪布曲杰的說法），似乎法稱論師的觀點是心和心所是同一個實體，如果意識的認知之輪的心所不是分別念，那麼它以自相和分別念執取共相，目標和行相就會不同。如果是分別念，那麼一個相續中就會同時產生多個分別念，這是不可能的，因為在《釋量論》中說：『不可能同時見到兩個分別念。』這在智慧的境界中也是安樂的。而且，在這裡，從『作意是心的作用』到『觀察是心的細緻』，出現了許多將心所顯示為心的變化的說法。總而言之，顯示為實體不同是爲了順應分別說部的觀點，就像《意義隱義論》中所說：『瑜伽行派的論著，有時是與聲聞等共通的，有時是不共通的。』這也是一種說法。但是，（世尊等）有些人認為，法稱論師的觀點也是指像意識一樣，主要的識是同時產生多個同類識，並且這些識也必然是同類的。就像經文所說：『如此分別念，正確了知為次第生起。』因此，心所是不同的，相續是清凈的。 由於將自性顯現出來，因此認為心的狀態的差別是從心所生起的。這並不合理，因為這樣會破壞『同時生起』的定義。這是（經文中）所說的遮止。還有，尊者華蓮等一些人說，感受、認知和心是同時產生的，因此認為這三者是實體不同的，而其他的則沒有單獨成立實體的。這種說法也不合理，因為在《俱舍論》的註釋中說：『一切法都是以意欲為根本，從作意而生，以觸為普遍生起，以憶念為主人。』引用了塞達巴的教證來遮止。還有一些人說，觸不是實體，這也是不合理的，因為在（《十地經》）中說：『無論是感受、認知還是行蘊，所有這些都依賴於觸。』因此，觸是它們的原因。同樣，尊者仁欽等一些人認為作意不是實體，這也是不合理的，因為（在《六處經》中）作意能使識產生。還有（堪布曲杰的說法），似乎法稱論師的觀點是心和心所是同一個實體，如果意識的認知之輪的心所不是分別念，那麼它以自相和分別念執取共相，目標和行相就會不同。如果是分別念，那麼一個相續中就會同時產生多個分別念，這是不可能的，因為在《釋量論》中說：『不可能同時見到兩個分別念。』這在智慧的境界中也是安樂的。而且，在這裡，從『作意是心的作用』到『觀察是心的細緻』，出現了許多將心所顯示為心的變化的說法。總而言之，顯示為實體不同是爲了順應分別說部的觀點，就像《意義隱義論》中所說：『瑜伽行派的論著，有時是與聲聞等共通的，有時是不共通的。』這也是一種說法。但是，（世尊等）有些人認為，法稱論師的觀點也是指像意識一樣，主要的識是同時產生多個同類識，並且這些識也必然是同類的。就像經文所說：『如此分別念，正確了知為次第生起。』因此，心所是不同的，相續是清凈的。

【English Translation】 Because of showing the self-nature, it is considered that the differences in the states of mind arise from mental factors. This is not reasonable, because it would undermine the definition of 'arising simultaneously.' This is the prohibition mentioned (in the scriptures). Also, some, such as the venerable Palden, say that feeling, perception, and mind arise simultaneously, thus considering these three to be different entities, while others do not establish a separate entity. This statement is also unreasonable, because in the commentary on the Abhidharmakosha it says: 'All phenomena have desire as their root, arise from attention, have contact as their universal arising, and have mindfulness as their master.' It quotes the authority of Serthal to refute this. Some also say that contact is not an entity, which is also unreasonable, because in the (Tenth Bhumi Sutra) it says: 'Whatever is the aggregate of feeling, perception, or formation, all of these depend on contact.' Therefore, contact is their cause. Similarly, some, such as the venerable Renchen, believe that attention is not an entity, which is also unreasonable, because (in the Six Sense Spheres Sutra) attention causes consciousness to arise. Also (according to Khenchen Chöje), it seems that Dharmakirti's view is that mind and mental factors are the same entity. If the mental factors of the cognitive wheel of consciousness are not conceptual, then it would grasp the specific character with the self-aspect and the general character with the conceptual mind, and the object and aspect would be dissimilar. If it is conceptual, then multiple conceptual minds would occur simultaneously in one continuum, which is impossible, because in the Pramanavarttika it says: 'It is impossible to see two conceptual minds simultaneously.' This is also blissful in the realm of wisdom. Moreover, here, from 'attention is the function of the mind' to 'observation is the subtlety of the mind,' many statements appear that show mental factors as transformations of the mind. In short, showing them as different entities is to accommodate the views of the Vaibhashika school, just as it is said in the Meaning Hidden Meaning: 'The treatises of the Yogacara school are sometimes common and sometimes uncommon with the Shravakas, etc.' This is also a statement. However, some (such as the Blessed One) believe that Dharmakirti's view also refers to the main consciousness, like the mind, simultaneously producing multiple similar consciousnesses, and that these consciousnesses are also necessarily similar. Just as the scripture says: 'Thus, conceptual thoughts are correctly understood to arise sequentially.' Therefore, mental factors are different, and the continuum is pure. Because of showing the self-nature, it is considered that the differences in the states of mind arise from mental factors. This is not reasonable, because it would undermine the definition of 'arising simultaneously.' This is the prohibition mentioned (in the scriptures). Also, some, such as the venerable Palden, say that feeling, perception, and mind arise simultaneously, thus considering these three to be different entities, while others do not establish a separate entity. This statement is also unreasonable, because in the commentary on the Abhidharmakosha it says: 'All phenomena have desire as their root, arise from attention, have contact as their universal arising, and have mindfulness as their master.' It quotes the authority of Serthal to refute this. Some also say that contact is not an entity, which is also unreasonable, because in the (Tenth Bhumi Sutra) it says: 'Whatever is the aggregate of feeling, perception, or formation, all of these depend on contact.' Therefore, contact is their cause. Similarly, some, such as the venerable Renchen, believe that attention is not an entity, which is also unreasonable, because (in the Six Sense Spheres Sutra) attention causes consciousness to arise. Also (according to Khenchen Chöje), it seems that Dharmakirti's view is that mind and mental factors are the same entity. If the mental factors of the cognitive wheel of consciousness are not conceptual, then it would grasp the specific character with the self-aspect and the general character with the conceptual mind, and the object and aspect would be dissimilar. If it is conceptual, then multiple conceptual minds would occur simultaneously in one continuum, which is impossible, because in the Pramanavarttika it says: 'It is impossible to see two conceptual minds simultaneously.' This is also blissful in the realm of wisdom. Moreover, here, from 'attention is the function of the mind' to 'observation is the subtlety of the mind,' many statements appear that show mental factors as transformations of the mind. In short, showing them as different entities is to accommodate the views of the Vaibhashika school, just as it is said in the Meaning Hidden Meaning: 'The treatises of the Yogacara school are sometimes common and sometimes uncommon with the Shravakas, etc.' This is also a statement. However, some (such as the Blessed One) believe that Dharmakirti's view also refers to the main consciousness, like the mind, simultaneously producing multiple similar consciousnesses, and that these consciousnesses are also necessarily similar. Just as the scripture says: 'Thus, conceptual thoughts are correctly understood to arise sequentially.' Therefore, mental factors are different, and the continuum is pure.

---

་དད་ རྣམ་གཞག་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་བར། (ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་)སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཆད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཡང་སློབ་དཔོན་ཟླ་ བ་གྲགས་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་དུ་བཞེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། (དབུ་མ་ཕུང་པོ་ལྔ་ པར།)གཙོ་བོ་སེམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། (ཞེ་ན།) གང་སེམས་ཀྱི་བྱ་ བའི་ངོ་བོ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རང་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་། དད་པ་སེམས་ ཀྱི་དྭངས་པ་དང་། རྟོག་པ་སེམས་རྩིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པས། སེམས་ལས་ བྱུང་བ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་། དོན་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས་སོ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་ནི། རྣམ་པར་ 1-100 གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་མིང་ལས་སེམས་ཙམ་ཞིག་ རྫས་སུ་འདོད་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་འདོད་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེའང་ མི་འཐད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། བསྡུས་པ་ནི། ལྔ་ཉིད་འཐད་པ་ མེད་ཕྱིར་དང་། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་སྐྱོན་ཕྱིར་དང་། །བྱེད་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་དང་། །ལུང་ དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྫས་སུ་མེད་ན་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་ འདུ་བྱེད་གསུམ་རྣམ་ཤེས་སུ་འདུས་པས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་དང་། ཅི་སྟེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་སྔར་རྟོག་ན། གནས་སྐབས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ བྱེད་ལས་ཐ་དད་ཡོད་ན་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བས་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ཅིང་། མེད་ན་ཡང་ གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་བརྟག་པ་དོན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་ གཅིག་ལ་གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གཅིག་ལ་ནི་འཆིང་བྱ་འཆིང་བྱེད་གཉིས་མ་ གྲུབ་པས་དེ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ལུང་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་ འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། གཅིག་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་དང་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲ་མི་རུང་བས་དེ་དག་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན་ མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྤང་དུ་མི་རུང་བས། གཏན་རྣ

【現代漢語翻譯】 『是範疇成立。』如此說。其註釋中，(釋迦慧)『心與心所並非專注於一，而是各自體驗為不同的自性。』等等，也說心與心所是實體不同。此外，導師月稱則認為心與心所是實體不同，如所說：(《中觀五蘊論》中)『主要的心如何得知不是心所？』(如果問：)『凡是心的作用本質獨立成立的，如思是意的作用，信是心的清澈，分別心是粗糙的等等，這樣說來，心所不是心的狀態。』如果問：『如何得知？』因為意義不同。』等等，因此這樣說。第二，聖者的觀點是，在《辨了不了義論》中說：『有些沙門和婆羅門只認為名言上的心是實體，而不承認心所法，這是不合理的。』等等，廣說之後，總結說：『五蘊不合理，因為它的狀態有過失，沒有作用的差別，並且與經文相違背。』如果心所不是實體，那麼受、想、行三者都包含在識中，因此五蘊的範疇不成立。如果從狀態的差別來區分，那麼這些狀態如果彼此作用不同，則因性質不同而成立為實體不同；如果沒有作用，那麼區分狀態就沒有意義，成為有過失。並且，一剎那間變化為多種狀態，卻沒有特殊的因，因此與經文相違背。經文中說：『被貪嗔癡所染污的心是解脫的。』因為一個事物不能同時是束縛者和被束縛者，因此這些是相違背的。此外，經文中說：『俱生的受、想、思。』因為一個事物不能使用俱生和混合等詞語，因此這些是相違背的。』另外，如果是一個實體，則不應是相應的因果，如果心與煩惱的本體相同，那麼本體是不可捨棄的，因此永遠不能從煩惱中解脫。

【English Translation】 'It is the establishment of categories.' Thus it is said. In its commentary, (Shakya Lodrö) 'Mind and mental factors are not focused on one thing, but each experiences itself as a different nature.' And so on, it is also said that mind and mental factors are different entities. Furthermore, the teacher Chandrakirti considers mind and mental factors to be different entities, as it is said: (In the Madhyamaka Five Skandhas) 'How is it known that the primary mind is not a mental factor?' (If asked:) 'Whatever is the essence of the function of the mind, established independently, such as thought being the function of the mind, faith being the clarity of the mind, and discrimination being the coarseness of the mind, etc., it is said that mental factors are not the state of the mind.' If asked: 'How is it known?' Because the meanings are different.' And so on, thus it is said. Secondly, the view of the noble ones is that in the Distinguishing the Definitive and the Indefinitive, it says: 'Some shramanas and brahmins consider only the mind in name to be an entity, and do not accept mental phenomena, which is unreasonable.' And so on, after explaining extensively, it is summarized: 'The five are unreasonable, because their state is flawed, there is no difference in function, and it contradicts the scriptures.' If mental factors are not entities, then feeling, perception, and volition are all included in consciousness, therefore the category of the five skandhas is not established. If one distinguishes from the difference in state, then if these states have different functions from each other, they are established as different entities because of different characteristics; if there is no function, then distinguishing states is meaningless and becomes flawed. Moreover, in one instant, it changes into various states, but there is no special cause, therefore it contradicts the scriptures. The scriptures say: 'The mind that is defiled by attachment, hatred, and ignorance is liberated.' Because one thing cannot be both the binder and the bound, therefore these are contradictory. Furthermore, the scriptures say: 'Co-emergent feeling, perception, and thought.' Because one thing cannot use words such as co-emergent and mixed, therefore these are contradictory.' Furthermore, if it is one entity, then it should not be a corresponding cause and effect, if the nature of mind and afflictions is the same, then the nature itself is not to be abandoned, therefore one can never be liberated from afflictions.

---

མ་པར་མི་འདག་པའི་ ཡང་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རྫས་ཐ་དད་ དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར་འདིའོ་ཞེས་ལོགས་སུ་ བསྟན་པ་མེད་པས། ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་བས། དབང་པོ་གཟུགས་དྭངས་ 1-101 པ་ལ་འཇོག་པ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཛོད་ འགྲེལ་ལས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཕྲ་བས། དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱུན་ ལའང་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་ན། སྐད་ཅིག་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རེ་ཞིག་སྨན་ལ་ སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལའང་། རོ་མང་པོ་ཅན་ཁ་ཅིག་གི་རོའི་ཁྱད་པར་དབང་པོས་ གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བར་དཀའ་ན། ཆོས་གང་དག་གཟུགས་ཅན་མ་ ཡིན་ཞིང་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ་དེ་ལ་འགལ་བ་སྤང་བ་ནི། སེམས་ལས་རྫས་གཞན་པའི་སེམས་བྱུང་ཡོད་ ན། (ས་བཅུ་པ་ལས།)ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། ། ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་བྱུང་རྣམས་སེམས་སུ་སྡུད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་སྟོན་པ་ སྟེ། ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། སེམས་དེའང་འདིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ དགོངས་པའོ། །ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་། (སྲིད་པ་འཕོ་བའི་མདོ་དང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས།)སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཆགས་སོགས་ སྣང་བའམ། །དད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད། །ཉོན་མོངས་དགེ་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་སེམས་ཉིད་གནས་སྐབས་སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡ་གྱལ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ སེམས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམ་ཤེས་དང་ཀུན་གཞི་དང་ཡིད་ཤེས་དང་རིག་པ་ཙམ་ལའང་འཇུག་པ་ལས། འདིར་ནི་རིགས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་འཛིན་དང་། ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་མེད་ དོ་ཞེས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཤུ་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ ཀྱང་། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ལས། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། འདི་ 1-102 ལྟར་སེམས་བཏུལ་ན་ལེགས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའང་མི་འདུལ་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། །ཚོར་བ་ དང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲིད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །ཡང་སེམས་ཚོར་བ་དང་རྫས་མི་གཅིག་ན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་བེམ་པོར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན་(སེམས་སེམས་བྱ

【現代漢語翻譯】 如果不是實體不同，就會陷入重複的過失，因此，心和心所才被說成是實體不同。雖然如此不同，但卻無法像有色物質那樣指著說『這是這個』而單獨指出來，因此很難完全區分。就像將根識安立在清凈的色法上一樣，需要依靠可信的教證和理證來了解。如《俱舍論釋》中所說：『心和心所的差別非常細微，即使在相續中也很難完全區分，更何況是剎那之間？即使對於藥物等有色物質，也難以確定地把握具有多種味道的某些味道的差別，更何況是那些非有色且為意識所緣的法呢？』 第三，遣除對此的違背：如果存在與心實體不同的心所，那麼（《十地經》中說）：『諸佛子！此三界唯是心。』這與上述說法相違背。答：這並不是將心所歸攝於心，而是考慮到外境不存在，而宣說與相應的心所唯是心。如《二十唯識論釋》中說：『此心也是指與相應者一起。』說『唯』是爲了遮遣外境。』 又，《轉有經》和《經莊嚴論》中說：『心性顯現為二，如是顯現貪等，亦顯現為信等，煩惱善法皆非有。』這與心性在不同情況下顯現為各種心所的說法相違背。答：這並不是指將心和心所分開后的其中一部分，而是指一般的心的概念，可以指代識、阿賴耶識、意識和僅僅是明覺。而這裡是指除了明覺之外，沒有能取所取，也沒有煩惱和清凈，因此是在建立唯識的場合。』《二十唯識論釋》中也說：『經中說的心，也可以指心所，例如說調伏心是好的，但這並不是說不調伏心所。同樣，也說此世間為心所引導，但這並不是說感覺和貪愛等心所不引導。』 又，如果心和感覺不是同一個實體，那麼因為沒有體驗，就會變成無情物。』（心和心所）

【English Translation】 If they were not distinct entities, it would lead to the fault of redundancy. Therefore, mind and mental factors are said to be distinct entities. Although they are so distinct, they cannot be pointed out separately like physical objects, saying, 'This is this.' Therefore, it is difficult to completely differentiate them. Just as the sense faculty is posited on clear form, it should be understood by relying on trustworthy scriptures and reasoning. As stated in the commentary on the Abhidharmakosha: 'The distinctions between mind and mental factors are very subtle. It is difficult to completely differentiate them even in a continuum, let alone in a moment. Even for physical substances such as medicine, it is difficult to ascertain the differences in taste among some that have many tastes. What need is there to mention those phenomena that are non-physical and are to be apprehended by the mind?' Third, refuting the contradiction to this: If there are mental factors that are entities other than the mind, then (as stated in the Dashabhumika Sutra): 'O sons of the Victorious Ones, these three realms are only mind.' This contradicts the above statement. Answer: This does not mean that mental factors are included in the mind, but rather it refers to the absence of external objects, and thus it teaches that only the mind together with its concomitants exists. As stated in the commentary on the Twenty Verses: 'This mind also refers to that which is together with its concomitants. The word 'only' is stated to negate objects.' Furthermore, (as stated in the Bhavasamkranti Sutra and the Ornament of the Sutras): 'Mind itself appears as two; likewise, it appears as attachment, etc.; it is also considered to appear as faith, etc. Afflictions and virtuous dharmas do not exist.' This contradicts the statement that the nature of mind appears as various mental factors in different states. Answer: This does not refer to one part of the division between mind and mental factors, but rather to the general concept of mind, which can refer to consciousness, the alaya-consciousness, the mind-consciousness, and mere awareness. Here, it is in the context of establishing only awareness, saying that there is no grasper and grasped other than mere awareness, and that there are no afflictions and purifications. As stated in the commentary on the Twenty Verses: 'The term 'mind' is also used in the scriptures for mental factors. For example, it is said that taming the mind is good, but this does not mean that mental factors are not tamed. Similarly, it is also said that this world is led by the mind, but this does not mean that feelings and craving, etc., which are mental factors, do not lead.' Furthermore, if the mind and feeling are not the same entity, then because there is no experience, it would become an inanimate object.' (Mind and mental factors)

---

ུང་རྣམས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམས་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་ དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་འདྲེས་པས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཚོར་བ་ནི་རང་ སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། གཞན་རྣམས་ནི་ཚོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །)མ་ངེས་ཏེ། རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་དང་མི་གཅིག་ན་མཚན་ འཛིན་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ གཙོ་འཁོར་ངེས་པར་བྱ་བ། (གསུམ་པ།)གཙོ་འཁོར་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི། གཙོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སྡེ་ཚན་གསུམ་ དུ་བྱས་བའི་འཁོར་དུ། སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་གང་དང་གང་འབྱུང་ཚུལ་བརྩི་བ་ ཡིན་ལ། དེ་ཡང་(དང་པོ།)ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་ནི། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་ དེ་ལས་གཞན་རྣམས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་ དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་དང་། དྲུག་རྩ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉི་ཤུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་(ཀུན་གཞི་)ལུང་མ་བསྟན་དང་ངོ་བོ་ མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཞི་གཞན་འགྱུར་གྱི་གདགས་གཞི་(སེམས་པ་འཚོལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་ སོགས་པ་)དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་དུ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་། རྩ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དྲུག་གི་ནང་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་ 1-103 བ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དོན་གསང་དུ། འདིའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་དགུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། །དེ་ལས་གཞན་མི་འབྱུང་བ་ནི། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་དང་ཕལ་ཆེར་དམིགས་རྣམ་མི་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་དང་ངོ་བོ་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ དང་། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཁོང་ཁྲོ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་མཐའ་ གཞན་དུ་དོགས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། (ཉོན་ཡིད་)དེ་དག་(ལས་ལྡོག་པ་)དང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་དང་། ལྟ་བ་གཞན་བཞི་གདགས་གཞི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ དང་། ཁྱད་པར་ལྟ་བ་ཀུན་བརྟགས་གསུམ་མཐོང་སྤང་ཡིན་ཞིང་། ཡིད་ནི་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱིར་བཏང་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རླབས་ཅུང་ཟད་བྲི་ བ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སུ་འཇོག་པ་ལྟར་ན། ཉོན་ཡིད་ལ་དེ་མེད་པས་ཉི་ཤུ་པོ་ཐམས་ཅད་མི་ འབྱུང་ཞིང་། དམིགས་བསལ་ནི། ངའོ་སྙམ་པ་ལ་བཏགས་པའི་གཡེང་བ་དང་། ཆགས་རྨོངས་ ལ་བཏགས་པའི་བག་མེད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་བཏགས་པའི་རྒོད་པ

【現代漢語翻譯】 因為諸識各自的體性是確定的。雖然其他（心所）具有體驗的自性，但由於與該識相似並混合，因此體驗是錯誤的。有些人這樣認為。還有人說，感覺是依靠自身的力量來體驗的，而其他的（心所）是依靠感覺的力量來體驗的。這樣說是不確定的，因為有『各種識各自識別』的說法。如果與意識不同，那麼是否會變成從執著相狀中解脫的智慧呢？不會變成，因為與執著相狀相似。 確定主伴關係： （第三，）確定主伴關係是指，以作為主體的八識聚為三類，來計算五十一心所中哪些會生起。也就是，（第一，）在阿賴耶識的伴隨中，只有遍行五蘊會生起，其他的不會生起。因為別境五蘊的目標完全斷絕，所以目標不相同。十一個善心所、六個根本煩惱和二十個隨煩惱，與（阿賴耶識的）無記性不相同。四個不定心所與轉變的基礎（尋求心之相）等不相應。 （第二，）在染污意的伴隨中，遍行五蘊，以及六根本煩惱中的貪、慢、無明和見蘊會生起。如《秘密經》所說：『此心所唯有九』。除此之外，其他的不會生起。因為別境五蘊的目標大多不相同。十一個善心所與無記性不相同。根本煩惱中的嗔是具有不善的相狀，疑是疑惑其他的邊，（染污意）與這些（相反），相狀不相同。其他的四種見蘊與作為智慧之物的兩種基礎不相應。特別是，所有分別的三見蘊是見道所斷，而意是修道所斷。一般來說，隨煩惱被認為是煩惱的輕微波動，因此染污意沒有這些，所以二十個隨煩惱都不會生起。特別的是，與『我』相關的掉舉，與貪著相關的放逸，以及與欲貪相關的掉舉。

【English Translation】 Because the characteristics of each consciousness are distinct. Although others (mental factors) have the nature of experiencing, experiencing is mistaken because they are similar to and mixed with that consciousness. Some people think this way. Others say that feeling is experienced by its own power, while others (mental factors) are experienced by the power of feeling. This is uncertain, because it is said that 'each consciousness distinguishes separately.' If it is not the same as consciousness, will it become wisdom that is liberated from grasping at characteristics? It will not become so, because it is similar to grasping at characteristics. Determining the relationship between the main and accompanying factors: (Third,) Determining the relationship between the main and accompanying factors means calculating which of the fifty-one mental factors arise in the retinue of the eight consciousnesses, which are divided into three categories as the main factor. That is, (first,) in the retinue of the Alaya consciousness, only the five omnipresent mental factors arise, and others do not arise. Because the objects of the five specific mental factors are completely cut off, the objects are not the same. The eleven virtuous mental factors, the six root afflictions, and the twenty secondary afflictions are not the same as the (Alaya's) unspecified nature. The four variable mental factors do not correspond to the basis of transformation (such as the aspect of seeking the mind). (Second,) In the retinue of the afflicted mind, the five omnipresent mental factors, and greed, pride, ignorance, and the view of the perishable collection from among the six root afflictions arise. As the Secret Sutra says: 'This mind only has nine mental factors.' Other than that, others do not arise. Because the objects of the five specific mental factors are mostly not the same. The eleven virtuous mental factors are not the same as the unspecified nature. Anger among the root afflictions has the aspect of being unwholesome, and doubt is doubtful of other extremes, and (the afflicted mind) is not the same as these (opposites). The other four views do not correspond to the two bases that are the substance of wisdom. In particular, all three views that are completely conceptualized are abandoned on the path of seeing, while the mind is abandoned on the path of meditation. In general, secondary afflictions are considered to be a slight wave of affliction, so the afflicted mind does not have these, so all twenty secondary afflictions do not arise. In particular, distraction related to 'I', carelessness related to attachment, and excitement related to desire.

---

་དང་། གཏི་མུག་ལ་ བཏགས་པའི་མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྨུགས་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། བག་མེད་ལ་སོགས་པ་ འབྱུང་ཚུལ་མཛོད་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། ། (གསུམ་པ།)འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ལྟ་འདོད་མེད་པར་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་ཉེར་ གནས་དང་། ལྟ་འདོད་ཡོད་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིད་སྔོན་སོང་གཉིས་ལས། དང་ པོའི་འཁོར་དུ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལས་གཞན་མི་འབྱུང་སྟེ། འབྱུང་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ ལ། (སྒོ་ལྔ་དང་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ།)སྒོ་ལྔ་(ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ།)དགེ་བའི་འཁོར་དུ་དང་པོ་ཉེར་གཅིག་ རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་སྤྱི་རིགས་ལ་ཉེར་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། ། (གཉིས་པ།)ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་འཁོར་དུ་དང་པོ་བཅུ་དང་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དུག་ གསུམ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བཅུ་ཚན་ཕྱི་མ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་ 1-104 བར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། ། (གསུམ་པ།)མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་འཁོར་དུ་དང་པོ་བཅུ་རྟོག་དཔྱོད་དེ་བཅུ་གཉིས་ འབྱུང་ངོ་། །(གཉིས་པ།)ཡིད་ཤེས་(ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ།)དགེ་བའི་འཁོར་དུ་འདོད་ཁམས་སུ་དང་ པོ་ཉེར་གཅིག་དང་། བཞི་གཞན་འགྱུར་ཏེ་ཉེར་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །(གཉིས་པ།)ཉོན་མོངས་ཅན་ གྱི་འཁོར་དུ་སྤྱི་རིགས་ལ་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ལས་གཞན་བཞི་བཅུ་འབྱུང་ངོ་། །(གསུམ་པ།) མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་དང་པོ་བཅུ་དང་ཕྱི་མ་བཞི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་དཔྱད་པ་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཤེས་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་ འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་རྣམས་སོ། ། ༈ ས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར། དེ་ཡང་། (བཞི་པ།)ས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཛོད་ ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ ཐམས་ཅད་ལ་ཚོགས་པར་འབྱུང་བས། སྤྱིའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། བཅུ་གཅིག་དགེ་བའི་ གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཏུ་འདུ་ཞིང་། གཞན་རྣམས་དགེ་བའི་སེམས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བས་ ཁྱད་པར་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ བས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་ཐམས་ ཅད་ལ་འབྱུང་བས། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་གཉིས་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་ཚན་ དང་པོ་ནི་མ་རིག་པ་ཙམ་དང་སྒོམ་སྤང་དང་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་བཅུ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། བརྗེད་ངེས་དང་རྣམ་གཡེང་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་སོགས་ལ་ འདོགས་པས་རྫས་ལ་སོགས་པར་མི་བགྲང་སྟ

【現代漢語翻譯】 以及與愚癡相關的無信心、懈怠和昏沉等都會產生，這與放逸等產生的道理與《俱舍論》相符。 (第三，)對於趣入的識，如不欲看而見色，是因緣近住；如欲看而見色，是意先行的兩種情況。第一種情況中，除了五遍行之外，不會產生其他心所，因為沒有產生的機會。第二種情況中，(五門和意門兩種情況的第一種，)五門(的三種情況的第一種，)善心的隨行中，最初的二十一加上尋伺二者，總共有二十三種產生。 (第二，)染污心的隨行中，最初的十個心所，加上根本煩惱的三毒，以及近煩惱的后一組十個，再加上尋伺二者，根據因緣的不同，會有二十五個產生。 (第三，)無覆無記的隨行中，最初的十個心所加上尋伺，共有十二個產生。(第二，)意識(的三種情況的第一種，)善心的隨行中，欲界中有最初的二十一個，加上其他四種轉變，共有二十五個產生。(第二，)染污心的隨行中，總的來說，除了十一個善心所之外，會有四十個產生。(第三，)無覆無記的隨行中，最初的十個加上後面的四個產生。這些的理由大多可以從各自的體性出發進行分析而得知，有些將在後面講解。 總而言之，(第四，)《俱舍論》中提到的地和心的差別是：五遍行和五別境在每個心識的剎那都會同時出現，所以是十個普遍的心所。十一個善心所中的無癡屬於智慧，其他善心所因為善心總是產生，所以是十個善的普遍心所的差別。無明、昏沉、掉舉、不信、懈怠和放逸在所有染污心中總是產生，所以是六個染污的普遍心所。無慚和無愧在所有不善心中都會產生，所以是兩個不善的普遍心所。第一組十個近煩惱只與無明以及修所斷和意地相應，所以稱為十個小煩惱地。而失念、散亂和不正知等，因為與正念、禪定和智慧等染污相關聯，所以不被認為是實有等。

【English Translation】 And the lack of faith, laziness, and drowsiness associated with ignorance arise, which is consistent with the way carelessness and others arise in the Treasury of Abhidharma. (Third,) For the entering consciousness, such as seeing form without wanting to see, it is due to the proximity of conditions; such as seeing form with wanting to see, it is due to the two types of mind that precede. In the first case, only the five omnipresent mental factors arise, because there is no opportunity for others to arise. In the second case, (the first of the five doors and the mind door,) the five doors (the first of the three,) in the retinue of virtuous mind, the initial twenty-one plus the two of investigation and analysis, a total of twenty-three arise. (Second,) In the retinue of afflicted mind, the initial ten mental factors, plus the three poisons of the root afflictions, and the latter ten of the secondary afflictions, plus the two of investigation and analysis, depending on the conditions, twenty-five arise. (Third,) In the retinue of obscured and unspecified mind, the initial ten mental factors plus investigation and analysis, a total of twelve arise. (Second,) Mind consciousness (the first of the three,) in the retinue of virtuous mind, in the desire realm, the initial twenty-one plus four others that transform, a total of twenty-five arise. (Second,) In the retinue of afflicted mind, generally speaking, other than the eleven virtuous mental factors, forty arise. (Third,) In the retinue of obscured and unspecified mind, the initial ten plus the latter four arise. The reasons for these can mostly be understood by analyzing from their respective natures, and some will be explained later. In summary, (Fourth,) the differences between grounds and minds mentioned in the Treasury of Abhidharma are: the five omnipresent and the five object-specific mental factors arise simultaneously in every moment of consciousness, so they are the ten universal mental factors. The non-ignorance among the eleven virtuous mental factors belongs to wisdom, and because other virtuous mental factors always arise, they are the differences of the ten virtuous universal mental factors. Ignorance, drowsiness, excitement, lack of faith, laziness, and carelessness always arise in all afflicted minds, so they are the six afflicted universal mental factors. Shamelessness and lack of embarrassment arise in all non-virtuous minds, so they are the two non-virtuous universal mental factors. The first group of ten secondary afflictions only correspond to ignorance and the mind ground that is abandoned by cultivation, so they are called the ten minor affliction grounds. And forgetfulness, distraction, and non-alertness, etc., because they are associated with mindfulness, concentration, and wisdom that are afflicted, they are not considered as real entities, etc.

---

ེ། དེ་ལྟར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ ནས་སྡེ་ཚན་ལྔར་ཕྱེ་བ་ནི་སའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ 1-105 ལ་ནི། །རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་གཉིས། །ལ་ལ་ དག་ཏུ་འགྱོད་པ་བསྣན། །ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་གཅིག་ལ། སྤྱིར་ས་མང་ པོ་པ་བཅུ་དང་། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ངེས་པར་ འབྱུང་ཞིང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་འགྱོད་པའང་བསྣན་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། །མི་དགེ་ལ་ནི་མ་ འདྲེས་དང་། །ལྟ་དང་ལྡན་ལ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་ཁྲོ་སོགས་དང་། །འགྱོད་ པ་ལྡན་ལ་ཉི་ཤུ་གཅིག །ཅེས་པ་ལྟར་མི་དགེ་བའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ལ། སྤྱིར་ས་མང་པོ་ པ་བཅུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང་། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་གཉིས་དང་། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་ཞིང་། (མི་དགེ་བ་)དེ་ཉིད་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ ལའང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་ངོ་། །འདྲེས་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་ཐེ་ ཚོམ་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། (གང་ལྡན་པ་)དེ་ཉིད་བསྣན་པས་ཉེར་གཅིག་གམ། ཁྲོ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་བཅུ་གང་རུང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་(གང་རུང་)དེ་དག་ བསྣན་པས་ཉེར་གཅིག་གམ། འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་བསྣན་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ འབྱུང་ངོ་། །བསྒྲིབས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་ལུང་མ་བསྟན། །གཞན་ལ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་འདོད། ། གཉིད་ནི་ཀུན་ལ་མི་འགལ་ཕྱིར། གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བསྣན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་པའི་ལྟ་ བ་དང་པོ་གཉིས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ལ་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང་། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བཅོ་བརྒྱད་འབྱུང་ཞིང་། མ་ བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ ངོ་། །གཉིད་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ ལ་དེའང་བསྣན་པས་ན་གྲངས་རེ་རེ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། ཕལ་ཆེ་བ་སྔར་བཤད་པ་ རྣམས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། ། 1-106 ༈ སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ། (གཉིས་པ།)སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ། ཁམས་དང་སའི་བྱེ་བྲག རྫས་ དང་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར། གྲངས་དང་རིམ་པ་དཔྱད་པ། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དེ། གསུམ་ན་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཇི་ཙམ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ སྤྱི་རིགས་ནས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་ཡོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་དོ། ། ཞེས་(བཅོམ་ལྡན་སོགས་)གསུངས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ།

【現代漢語翻譯】 在由心所生起的法中，分為五類是爲了說明其體性。心的差別在於：對於欲界善心來說，因為有尋和伺，所以有二十二種心所生起法。如經中所說：『在某些情況下，還會加上追悔。』因此，對於一個欲界善心來說，通常會有十種遍行心所、十種善心所，以及尋和伺這二十二種心所必然生起。在某些情況下，還會加上追悔，從而生起二十三種心所。對於不善心來說：『不雜染時，與見相應時有二十種；與四種根本煩惱和忿等相應時，以及與追悔相應時有二十一種。』因此，對於未與煩惱雜染的不善心來說，通常會有十種遍行心所、六種根本煩惱心所、兩種不善心所，以及尋和伺這二十種心所生起。同樣，對於與后三種見（邪見、見取見、戒禁取見）相應的不善心來說，也會有二十種心所生起。對於雜染的不善心來說，如果與貪、嗔、慢、疑中的任何一種相應，那麼加上與之相應的心所，就會有二十一種心所生起。如果與忿等十種小隨煩惱心所中的任何一種相應，那麼加上這些心所，也會有二十一種心所生起。如果與追悔相應，那麼加上追悔，就會有二十一種心所生起。『有覆無記有十八，無覆無記想為十二。睡眠與一切不相違，故於何者有，即加於彼。』因此，對於與前兩種見（薩迦耶見、邊見）相應的有覆無記心來說，會有十種遍行心所、六種根本煩惱心所，以及尋和伺這十八種心所生起。對於無覆無記心來說，會有十種遍行心所和尋伺這十二種心所生起。睡眠與善、不善、無記一切心都不相違，因此在任何情況下，只要有睡眠，就加上睡眠心所，從而使心所的數量各增加一個。也有人這樣說，但這與之前所說的內容基本一致。 下面是關於心所的詳細解釋： （第二部分）詳細解釋心所，包括：界和地的差別、自性和假立的差別、數量和次第的分析，以及通過定義來闡述。 首先，對於欲界、初禪和二禪來說，第三禪要分析有多少心所存在或不存在。在欲界中，從總類上來說，五十一心所全部存在。『沒有極度的輕安』（bhagavan 等）的說法是不合理的。

【English Translation】 Among the phenomena arising from the mind, the division into five categories is to explain their nature. The distinction of mind is: For the virtuous mind of the desire realm, because of the presence of investigation and analysis, there are twenty-two mental events that arise. As it is said in the scriptures: 'In some cases, remorse is also added.' Therefore, for a single virtuous mind of the desire realm, there are usually ten pervasive mental events, ten virtuous mental events, and the investigation and analysis, these twenty-two mental events necessarily arise. In some cases, remorse is also added, thus twenty-three mental events arise. For the non-virtuous mind: 'When not mixed, when associated with views, there are twenty; when associated with the four root afflictions and anger, etc., and when associated with remorse, there are twenty-one.' Therefore, for a non-virtuous mind that is not mixed with afflictions, there are usually ten pervasive mental events, six root affliction mental events, two non-virtuous mental events, and the investigation and analysis, these twenty mental events arise. Similarly, for a non-virtuous mind that is associated with the latter three views (wrong view, holding wrong views as supreme, holding wrong precepts as supreme), there are also twenty mental events that arise. For a non-virtuous mind that is mixed with afflictions, if it is associated with any of greed, hatred, pride, or doubt, then adding the mental event associated with it, there will be twenty-one mental events that arise. If it is associated with any of the ten minor afflictions such as anger, then adding these mental events, there will also be twenty-one mental events that arise. If it is associated with remorse, then adding remorse, there will be twenty-one mental events that arise. 'Obscured but unspecified has eighteen, unobscured has twelve. Sleep is not contradictory to all, so whatever has it, add it to that.' Therefore, for an obscured but unspecified mind that is associated with the first two views (belief in a self, holding extreme views), there will be ten pervasive mental events, six root affliction mental events, and the investigation and analysis, these eighteen mental events arise. For an unobscured but unspecified mind, there will be ten pervasive mental events and the investigation and analysis, these twelve mental events arise. Sleep is not contradictory to all minds, whether virtuous, non-virtuous, or unspecified, therefore in any case, as long as there is sleep, add the mental event of sleep, thus increasing the number of mental events by one each. Some say this, but it is basically consistent with what was said before. Below is a detailed explanation of mental events: (Part Two) Detailed explanation of mental events, including: the difference between realms and grounds, the difference between intrinsic nature and imputation, the analysis of quantity and order, and the explanation through definitions. First, for the desire realm, the first dhyana, and the second dhyana, the third dhyana needs to analyze how many mental events exist or do not exist. In the desire realm, in terms of general categories, all fifty-one mental events are present. The statement that 'there is no extreme pliancy' (bhagavan etc.) is unreasonable.

---

སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ཀྱི་སར། དད་པ་ནས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་བར་ས་ཐམས་ཅད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ དང་། མཛོད་ལས་ཀྱང་། འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད་ཅིང་། གཞན་བཅུ་གཉིས་མེད་དེ། (དེ་ན་) རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་ཞིང་(འདིས་བདག་དང་བདག་གི་བཤེས་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་དྲུག་དང་བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་འདོགས་སོ་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུམ་སྟེ་)ཀུན་ནས་མནར་ སེམས་པ་(དགུ་)མེད་པས་ཁོང་ཁྲོ་དང་དེ་ལས་བཏགས་པའི་ཁྲོ་བ་དང་འཁོན་འཛིན་དང་ འཚིག་པ་དང་ཕྲག་དོག་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་རྣམས་མེད་ལ། ཡོ་བྱད་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ བས་སེར་སྣ་མེད་ཅིང་། མི་དགེ་བ་མེད་པས་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་དང་འཆབ་པ་ རྣམས་མེད་དོ། །འགྱོད་པ་དང་གཉིད་ཀྱང་མེད་དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་དང་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པའང་(མེད་པར་མེད་དེ་)ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་མ་རིག་པ་དང་ སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྨུགས་རྒོད་ རྒྱགས་པ་ཁམས་གསུམ་པ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་ཡང་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ ཅན་ནི་རྟོག་པའང་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་ཅངི་གཞན་ 1-107 བཅུ་དྲུག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་ མེད་ཅིང་། འཁོར་གྱི་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་གཡོ་སྒྱུའང་མེད་དོ། །དང་པོ་མན་ཆད་ ན་གཡོ་སྒྱུ་མེད་དེ། འདོད་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན། །གཡོ་སྒྱུ་ཚངས་པས་འདྲིད་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པ་(རྟ་ཐུལ་གྱིས་ཚངས་པ་ལ། འབྱུང་བ་རྣམས་གང་དུ་འགགས་དྲིས་པ་ན། ཁོ་བོ་ནི་ཚངས་པའོ། །ཚངས་ཆེན་ནོ། །དབང་ ཕྱུག་གོ། བྱེད་པ་པོའོ། །སྤྲུལ་བ་པོའོ། །འབྱིན་བྱེད་དོ། །འབྱིན་པ་པོའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལན་བཏབ་ པ་)ལྟར་རོ། །དེ་དག་ནི། དེ་ལས་འགྱོད་གཉིད་མི་དགེ་རྣམས། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་ མེད། །རྟོག་པའང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་གོང་ན་དཔྱོད་པའང་མེད། །ཅེས་པ་ དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རྟོག་དཔྱོད་མེད་ན་ངག་བརྗོད་པ་དང་ཐོས་བྱུང་ཞི་ རགས་སུ་སྒོམ་པའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མཛོད་ལས། གཉིས་པ་སོགས་ན་ལུས་མིག་ དང་། །རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་རིག་སློང་། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དང་པོར་གཏོགས། །ཞེས་བསམ་ གཏན་དང་པོའི་རྟོག་དཔྱོད་དྲངས་ནས་བྱེད་པར་གསུངས་ཤིང་། (ཡིད་ཀྱི་)ས་ལས་ནི། (རྟོག་ དཔྱོད་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་དེ་ལས་ལངས་པ་

【現代漢語翻譯】 因為心是堪能的； 在意地中，從信到不害之間的一切地都被宣說了； 並且，在《俱舍論》中也說，所有欲界善心所都存在； 因此。初禪中有三十九種心所，缺少十二種。因為（在初禪中） 相續被止住所滋潤（因為他認為『這個人傷害了我，正在傷害我，將會傷害我』，或者『這個人幫助了我的敵人，正在幫助我的敵人，將會幫助我的敵人』，總共有九種），沒有遍行苦惱（九種），所以沒有憤怒以及由憤怒引起的忿恨、懷恨、惱怒、嫉妒和不害。因為遠離了對財物的執著，所以沒有慳吝。因為沒有不善，所以沒有無慚、無愧和覆藏。 也沒有後悔和睡眠，因為它們與等持的處所不相容。也沒有掉舉和昏沉（不是沒有），因為不會太過分，因為有無明和貪慾占主導地位的禪定，並且它們會從中產生。因為有『昏沉、掉舉、傲慢是三界』的說法。初禪的殊勝之處在於沒有尋。 二禪及以上有三十五個心所，缺少十六種。除了那十二種之外，因為遠離了貪慾，所以沒有尋和伺。因為遠離了對輪迴的執著，所以沒有諂誑。初禪以下沒有諂誑，因為『在欲界和初禪中，有諂誑，因為梵天會迷惑眾生』。 就像（大迦葉問梵天『諸法在何處止息？』，他回答說『我是梵天，我是大梵天，我是自在天，我是造物主，我是化身，我是施予者，我是創造者，我是萬物之父』）一樣。這些與『從其中，後悔、睡眠、不善，在初禪中沒有。尋是特殊的禪定，在其之上也沒有伺』的說法相符。如果在那之中沒有尋和伺，那麼言語表達和聞所生慧的寂靜和粗重也就不存在了嗎？《俱舍論》中說：『二禪等中，身、眼、耳，以及意識生起，凡此種種皆屬於初禪。』意思是說，初禪的尋和伺是被引導而產生的。在意地中說：（沒有尋和伺的等持，具有尋和伺的意識的種子，因此從中生起）

【English Translation】 Because the mind is workable; In the mind-ground, all grounds from faith to non-harm are spoken of; And, in the Treasury of Knowledge, it is said that all virtuous mental factors of the desire realm exist; Therefore. There are thirty-nine mental factors in the first dhyana, and twelve are missing. Because (in the first dhyana) the continuum is moistened by abiding in peace (because he thinks 'this person has harmed me, is harming me, will harm me,' or 'this person has helped my enemy, is helping my enemy, will help my enemy,' there are nine in total), there is no pervasive affliction (nine), so there is no anger and the resentment, grudge, irritation, jealousy, and non-harm that arise from anger. Because one is free from attachment to possessions, there is no stinginess. Because there is no non-virtue, there is no shame, no embarrassment, and no concealment. There is also no regret or sleep, because they are incompatible with the place of equanimity. There is also no dullness or excitement (not that there is none), because it will not go too far, because there is meditation dominated by ignorance and craving, and they arise from them. Because there is the saying 'Dullness, excitement, and pride are of the three realms.' The special feature of the first dhyana is that there is no conceptualization. In the second dhyana and above, there are thirty-five mental factors, and sixteen are missing. In addition to those twelve, because one is free from desire, there is no conceptualization or analysis. Because one is free from attachment to cyclic existence, there is no deceit. There is no deceit below the first dhyana, because 'in the desire realm and the first dhyana, there is deceit, because Brahma deceives beings.' Just like (when Kashyapa asked Brahma 'Where do all phenomena cease?', he replied 'I am Brahma, I am the Great Brahma, I am the Lord, I am the Creator, I am the Emanation, I am the Giver, I am the Creator, I am like the father of all things'). These are in accordance with the saying 'From that, regret, sleep, non-virtue, are not in the first dhyana. Conceptualization is a special meditation, and above that there is no analysis.' If there is no conceptualization and analysis in that, then speech and the peace and coarseness of wisdom arising from hearing would not exist? The Treasury of Knowledge says: 'In the second dhyana and so on, body, eye, ear, and consciousness arise, all of which belong to the first dhyana.' This means that the conceptualization and analysis of the first dhyana are guided and produced. In the Mind Ground it says: (The samadhi without conceptualization and analysis, the seed of consciousness with conceptualization and analysis, therefore arises from it)

---

ན། དེ་ཀུན་འབྱུང་ ལས་ལངས་པའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ལྡན་པ། ས་དེ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །)རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བས་དེ་དག་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའི། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་རྫས་ཡོད་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་རིགས་ པས་གྲུབ་པ་དང་བརྟན་པ་དང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་བཞི་ལས། འདིར་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་ རྫས་ཡོད་དུ་འཇོག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་རིགས་པས་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་ཞིང་། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའང་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཡོད་དུ་ཐལ་ 1-108 བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་བཞི་ལས། གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལྟ་བུ་དང་། མེད་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བདག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་ དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་བཏགས་པ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། ཆ་ལ་བཏགས་པ་གདགས་ གཞིའི་ཆོས་ཀྱི་དུམ་བུ་མ་དོར་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། གང་ཞིག་རང་གི་རྒྱུད་ ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་རྫས་ཡོད་དང་། རང་གི་རྒྱུད་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་བཏགས་ཡོད་དུ་བཤད་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་རྫས་ཡོད་ནི། ལྔ་ཚན་དང་པོ་གཉིས་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་བག་ཡོད་ པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་མ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་བདུན་དང་། ལྟ་བ་མ་ གཏོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་རྐྱ་ཐུབ་བའི་ ཕྱིར་རོ། །བཏགས་ཡོད་ནི། དགེ་བ་ལྷག་མ་བཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་དང་། བཞི་གཞན་འགྱུར་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་བློ་ཡུལ་དུ་ འགྱུར་བ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བར། ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་དང་ འཁྲེལ་མེད་པ་དང་མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་རྫས་ཡོད་དུ་གསུངས་པ་ནི་ནུས་པ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ པའོ། ། གསུམ་པ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གྲངས་ངེས་པ་དང་། སྡེ་ཚན་དྲུག་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ འཆད་པ་ནི། བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་གཞག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ལུང་ཕྲན་ ཚེགས་སུ། ཉེས་རྩོམ་ཁྲོ་བས་བསླད་པ་དང་། །སྐྱོན་བརྗོད་པ་འཕྱ་སྐྱེན་པ་དང་། །སྤུངས་མེད་ པ་སེམས་རྙོག་པ་དང་། །མི་འཆི་བའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལ་གཞི་བསྡུ་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་ཡང་དྲངས་ནས་འདི་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་གཞག་ མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱི་ རྣམ་འགྱུར་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་གསུངས་པའི་ཡང་འགའ་ཞ

【現代漢語翻譯】 那（na）：那麼，所有從生起處產生的識，其所行持的，也具有無分別三摩地的種子。雖然那個地僅僅是無分別的，但因為從分別中離貪，所以稱為無分別。（從分別中離貪，所以稱為無分別地，）稱為沒有這些的地，並非因為沒有一切生起。 如是說。 第二，關於實有和假有的安立方式：實有有四種，即作用能力、以理成立、穩固和自立。此處僅以後者安立為實有。否則，一切都將因為具有作用能力和以理成立而成為實有，並且我見也將因為穩固而成為實有。同樣，假有也有四種，如在暫時情況下安立的俱非相應行，以及無中生有的臆造，如我和兔角，以及在其他事物上安立的瓶子等。但此處並非如此，而是在部分上安立，即不捨棄所依之法的片段。如論師智穩所說：『凡是自相獨立的，稱為實有；凡是自相不獨立的，稱為假有。』 其中，實有包括：前兩個五蘊，以及除了無癡、不放逸、舍和不害之外的七種善法，以及除了見之外的五種煩惱和二十二種隨煩惱。因為它們不依賴於其他事物，而是自立的。假有包括：剩餘的四種善法，煩惱中的見，二十種近煩惱，以及四種變異和其他二十九種法。因為它們的自性在心識中顯現，依賴於所依之法的確定。 總而言之，無慚、無愧、不信和懈怠被稱為實有，這是考慮到它們具有強大的力量。 第三，關於五十一心所的數量確定，以及六個分類的順序確定：這只是爲了表達意圖而設立的，並非事物本身如此成立。在《律藏零星事》中說：『因嗔恚而染污的惡作，因誹謗而產生的輕蔑，因不積聚而產生的心濁，以及對不死的思慮等等』，說了五十七種。並且在《寶鬘論》中也引用了，並作出了與此不同的分類。此外，龍樹父子在密咒的論典中也說了名為『八十自性』的心之變異中的一些。

【English Translation】 Na: Then, all the consciousness arising from the source of arising, its practice also possesses the seed of non-conceptual samadhi. Although that ground is solely non-conceptual, it is called non-conceptual because it is free from attachment to conceptualization. (Being free from attachment to conceptualization, it is called a non-conceptual ground,) it is called a ground without these, not because there is no arising at all. Thus it is said. Secondly, regarding the establishment of substance and imputation: There are four types of substance, namely, the ability to perform a function, being established by reason, being stable, and being independent. Here, only the latter is established as substance. Otherwise, everything would be substance because it has the ability to perform a function and is established by reason, and the view of the perishable collection would also become substance because it is stable. Similarly, there are also four types of imputation, such as non-associated compositional factors imputed to a temporary state, and fabrications that are non-existent, such as self and rabbit horns, and things imputed to something other than that, such as a pot. But this is not the case here, but rather imputation to a part, that is, not abandoning the fragment of the dharma that is the basis of imputation. As Master Lodro Ten said: 'Whatever is established as independent in its own continuum is substance, and whatever is not established as independent in its own continuum is said to be imputation.' Among them, substance includes: the first two aggregates, and the seven virtues except for non-ignorance, non-carelessness, equanimity, and non-harming, and the five afflictions except for view, and the twenty-two secondary afflictions. Because they do not depend on other things, but are independent. Imputation includes: the remaining four virtues, the view among the afflictions, the twenty near afflictions, and the four changeable and twenty-nine other dharmas. Because their nature appears in the mind, depending on the certainty of the dharma that is the basis of imputation. In summary, shamelessness, recklessness, disbelief, and laziness are said to be substance, which is intended to mean that they have great power. Thirdly, regarding the certainty of the number of fifty-one mental factors, and the certainty of the order of the six categories: this is established only for the sake of expressing intention, and the thing itself is not established in this way. In the Minor Sections of the Vinaya, it says: 'Bad deeds defiled by anger, contempt arising from criticism, mental turbidity arising from non-accumulation, and thoughts of immortality, etc.,' it said fifty-seven kinds. And it is also quoted in the Garland of Jewels, and made a classification different from this. In addition, the father and son Nagarjuna also spoke of some of the mental transformations called 'eighty natures' in the tantric texts.

---

ིག་འདི་རྣམས་སུ་མི་འདུ་བའི་ 1-109 ཕྱིར་དང་། བསྡུ་བ་ལས། ལོག་པར་འདུན་པ་དང་ལོག་པར་མོས་པ་དང་ལོག་པར་དྲན་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་བྱུང་གཞན་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (བཞི་པ།)ངེས་ཚིག་ནི། སེམས་ལ་རག་ལས་ཤིང་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའམ། སེམས་ལས་ འཐོན་ཞིང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་ན་སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་སེམས་བྱུང་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འགའ་ ཞིག་རྒྱུན་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལན་འདེབས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཉི་ག་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དོན་གསང་ལས། སེམས་བྱུང་ལ་རྒྱུན་མེད་པ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལྟར་ རྒྱུན་བརྟན་པ་མེད་པས། བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བ་ལ་དགོངས་པའོ། ། རྩོད་པའི་ལན་ནི། ངེས་ཚིག་ལ་ཁྱབ་པ་མི་བརྩི་སྟེ། མ་ཧེ་ལ་ས་སྟེང་ཉལ་དང་། གླང་པོ་ ཆེ་ལ་ལག་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་པ་(ན་ས་ལ་ཉལ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ཧེ་དང་། ལག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་གླང་པོ་ཆེར་ཐལ་ པའི་སྐྱོན་མེད་པ་)ལྟར། ཡང་ན་ཆུ་བོའི་རླབས་(ཆུ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་པ་)བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་ འགྱུར་ཡིན་པས་ན་སེམས་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྤྱི་དོན་འདི་རྣམས་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་གྱི་ རྗེས་སུ་བཤད་ནའང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པ་གསལ་ལོ། ། ༈ འདུ་བྱེད་སེམས་བྱུང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད། བྱེད་ལས་ཀྱིས་ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། སུམ་ཅུ་པར། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་བྱེ་བྲག་ངེས། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་། ། དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཉེ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་པར། བཞི་ནི་གཞན་དུ་ ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟར་སྡེ་ཚན་དྲུག་ཏུ་བྱས་ནས་སྟོན་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པའི་ ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་གཙོ་ཆེ་བའི་སེམས་པ་དང་། འཆད་བཞིན་པ་ 1-110 ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་ལྔ་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ན་ཀུན་ཏུ་ འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་དང་། ལུང་མ་བསྟན་ དང་། འདོད་པའི་མི་དགེ་བ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་ དང་། དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་གསུམ་འདུས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ ཉིད་ནི། སེམས་བྱུང་གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྫས་ ཡོད་དམིགས་ཡུལ་སོ་སོར་མ་ངེས་པའོ། །འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དྲན་པ་

【現代漢語翻譯】 因為這些不包括在內，並且在《攝類學》中，還提到了『邪欲』、『邪勝解』和『邪念』等其他心所。 (第四，)詞源：依賴於心，或者從心中產生，或者從心中出現並依賴於心而產生，因此稱為『心所』。如果說因為相互是因果關係，心也應該被稱為從心所產生，那麼有些通過常與無常的角度來回答是不合理的，因為兩者都是常的。《秘密義》中說，心所是無常的，這指的是不像阿賴耶識那樣恒常，因此不能作為習氣的所依。 辯論的回答：詞源不考慮周遍性，就像說『水牛躺在地上』，『大象有鼻子』（並非所有躺在地上的都是水牛，也並非所有有鼻子的都是大象），或者像水波（是水的變化）一樣，是心的變化，因此也稱為『心所』。這些總義在簡略地說明分類之後再解釋，對於初學者來說會更清楚。 詳細解釋行蘊心所的論義。 論義包括：行的差別，以及那些從心中產生的法是什麼？ 回答：簡略地說明共同的分類，詳細地解釋各自的體性，並通過作用來概括說明。 簡略地說明共同的分類。 首先，《三十頌》中說：『遍行與別境，善心所及染，以及近煩惱。』《五蘊論》中說：『其餘四者亦如是。』像這樣分為六類來闡述，在蘊等中解釋的受、想，以及一切中最重要的思，以及正在解釋的作意和觸這五者，因為跟隨一切心，所以稱為『遍行』，因為與三界中的善、染污、無記、欲界的不善以及無漏的一切心相應，並且如果心不具備感受、取相、對境搖動和進入所緣這三者就不會產生。定義是：某種心所，其自性既非善也非染污，是實有，並且所緣不確定。欲、勝解和念。

【English Translation】 Because these are not included, and in the Compendium, other mental factors such as 'wrong desire,' 'wrong conviction,' and 'wrong mindfulness' are also mentioned. (Fourth,) Etymology: Dependent on the mind, or arising from the mind, or emerging from the mind and arising dependent on the mind, therefore it is called 'mental factor.' If it is said that because they are mutually cause and effect, the mind should also be called arising from mental factors, then some answers from the perspective of permanence and impermanence are unreasonable, because both are permanent. The Secret Meaning says that mental factors are impermanent, which refers to not being as constant as the Alaya consciousness, therefore it cannot be the basis of habits. The answer to the debate: Etymology does not consider pervasiveness, just like saying 'buffalo lies on the ground,' 'elephant has a trunk' (not everything lying on the ground is a buffalo, and not everything with a trunk is an elephant), or like a wave of water (is a change of water), it is a change of mind, therefore it is also called 'mental factor.' These general meanings will be clearer for beginners if explained after briefly explaining the classification. Detailed explanation of the treatise on compounded mental factors. The treatise includes: the distinctions of compounding, and what are those dharmas that arise from the mind? Answer: Briefly explain the common classifications, explain the individual natures in detail, and summarize the explanation through functions. Briefly explain the common classifications. First, the Thirty Verses says: 'Pervasive and specific, virtuous mental factors and defilements, as well as near afflictions.' The Five Aggregates says: 'The other four are also like that.' Like this, it is shown by dividing into six categories, the feeling and perception explained in the aggregates, etc., and the thought which is the most important in everything, and the attention and contact that are being explained, these five are called 'pervasive' because they follow all minds, because they are associated with all minds of the three realms of virtue, defilement, neutral, non-virtue of the desire realm, and uncontaminated, and because the mind will not arise without the combination of feeling, apprehending characteristics, moving towards the object, and entering the object. The definition is: a mental factor that is neither virtuous nor defiled by its nature, is substantially existent, and whose objects are not specifically determined. Desire, conviction, and mindfulness.

---

དང་། ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྔ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་(དང་པོ་གསུམ་)ངེས་པ་སྟེ། བསམ་པ་དང་། ངེས་ པ་དང་། འདྲིས་པ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ ཡོད་དེའི་རིགས་ཀུན་གཞི་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའོ། །དད་པ་དང་། དང་པོ་གསུམ་ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་ པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཆེ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་ནི་དགེ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཅིང་འབྲས་ བུ་འདོད་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གྱིས་སེམས་ཀྱང་དགེ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་ དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བཅུའི་ལྟ་བ་ལྔ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་དྲུག་ནི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་ སེམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་ 1-111 རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་སྲིད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པའོ། །ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཤེས་ བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཉི་ཤུ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ པའི་ཆར་གཏོགས་ཤིང་ཉེ་བའམ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ ཉིད་ནི། གང་ཞིག་དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིད་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པའོ་ཞེས་པ་བཞི་ནི་ གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ གསུམ་ཆར་དུ་འགྱུར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་དེའི་རིགས་ཆོས་གསུམ་ ཀ་དང་མི་འགལ་བ་བཏགས་ཡོད་ཅེས་པའོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྒྱས་བཤད་ལ་དྲུག་སྟེ། ཀུན་འགྲོའི་ཁྱད་པར་ཡུལ་ངེས་དང་། །དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ཉོན་ མོངས་དྲུག། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཉི་ཤུ་དང་། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་བཤད་པའོ། ། ༈ ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ཁྱད

་པར། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་རེ་རེར་རྒྱས་པར་བཤད་ ཟིན་ནས། འདིར་གསུམ་འཆད་པའི་དང་པོ་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། འགྲེལ་བར། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་བྱེད་ལས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཐམས་ཅད་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མ་སྨོས་པ་ རྣམས་ལ་ཡང་དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་མཚན་ཉིད་ནི། ཁབ་ལེན་དབང་ གིས་ལྕགས་གཡོ་བ་ལྟར་གང་གིས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་སྐུལ་ བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ལ་སེམས་བྱུང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་ 1-112 འདུ་བྱེད་པས་དེ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་གཡོ་བ་ལྟར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་མི་གནས་ཤིང་། །བྱེད་མེད་ཡིད་ཀྱང་གང་གིས་ནི། །བྱེད་དང་བཅས་ལྟར་ སྣང་བྱེད་པ། །སེམས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཞེས་བྱེ་བཤད་དུ་(ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་)དྲངས་ པ་ལྟར་རོ། །བྱེད་ལས་ནི། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལྟར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་ བ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཕལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་གཡོ་ཞིང་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ (དྲིས་ལན་མཚན་ཉིད་བྱེད་ལས་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་)སྦྱར་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་འཇུག་ པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཡང་ དང་ཡང་དུ་འཛིན་ཅིང་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་(ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་)ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འཛིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡུན་རིང་དུ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ཡང་སེམས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་རྒྱལ་པོ་བཞེངས་སུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གཏོད་པ་རྒྱལ་པོ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཁྲིད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱིར་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་བརྗོད་པར་དཀའ་སྟེ། མེ་ལོང་དུ། བུར་ཤིང་འོ་མ་བུར་སོགས་ཀྱི། །མངར་བ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཆེ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་ དེ་བརྗོད་པར། །དབྱངས་ཅན་མས་ཀྱང་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རེག་པ་གང་ཞེ་ན་ ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་འདུས་ཤིང་གནས་ནས། བདེ་སོགས་ འབྱུང་བ་མཐུན་པའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་ རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། (མཚུང་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་)མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་དེ་དང་ལྷན་ཅ

【現代漢語翻譯】 此外，在詳細解釋了感受和認知這兩個蘊之後，現在要講解這三個（心所）中的第一個——作意（sems pa gang zhe na）。回答是： 如註釋所說：『應當通過體性和功能來理解心所。』因此，一切都應成雙成對地解釋。對於沒有提及所緣和行相的，也應通過分析來理解。這裡，體性是：如同磁鐵吸引鐵一樣，作意是心的狀態，它使心專注于所緣並推動它。爲了明確這一點，因為其他心所也使心專注于所緣，所以作意的作用就像意識的持續流動一樣，不會停留在任何一個瞬間。 如（經部）《正理論》（bye bshad du (chos mngon pa'i mdo)）所引：『剎那不住，無作用之心，由何而似有作用，此乃作意之作用。』 功能是：如同它所專注的那樣，使心趨向于善法，如信心等；趨向于不善法，如嗔恨等；以及趨向于無記法，如一般的行為等。同樣，（對於所有問題的回答，都應結合體性和功能等來理解）。什麼是作意（yid la byed pa gang zhe na）？是心的活動，使心專注于所緣，並使心一次又一次地執取和專注於該所緣。因此，獲得作意就是獲得三摩地（ting nge 'dzin）。這是從特殊情況而言的，否則，因為作意是普遍存在的，所以每個人都會獲得三摩地。作意是專注于每一個瞬間，而三摩地是長時間的專注，這是它們的區別。此外，作意是使心趨向于對境，就像國王被扶起來一樣；而作意是特別專注于所緣，就像國王被帶到花園一樣。一般來說，心所之間的差異非常細微，難以言說。 如鏡中所說：『蔗糖、牛奶和糖等的甜味差異很大，但即使是 सरस्वती（dbyangs can ma）也無法描述它。』 什麼是觸（reg pa gang zhe na）？是根、境、識三者在因果關係中聚集並存在，從而產生樂等，並完全確定和認知對境的形態，類似於與相應感官的變化。因為它（觸）是相應的因果關係，所以它像矛和盾一樣同時存在。

【English Translation】 Furthermore, having explained each of the aggregates of feeling and perception in detail, now, regarding the first of these three (mental factors)—attention (sems pa gang zhe na). The answer is: As the commentary says: 'One should understand mental factors by their characteristics and functions.' Therefore, everything should be explained in pairs. For those where the object and aspect are not mentioned, they should also be understood through analysis. Here, the characteristic is: like a magnet attracting iron, attention is the state of mind that makes the mind focus on the object and motivates it. To clarify this, because other mental factors also make the mind focus on the object, the function of attention is like the continuous flow of consciousness, not staying in any one moment. As quoted in the (Sautrāntika) Nyāyānusāra (bye bshad du (chos mngon pa'i mdo)): 'Not staying for a moment, the inactive mind, by what does it appear as if active? That is the function of attention.' The function is: just as it focuses, it makes the mind tend towards virtuous dharmas, such as faith; towards non-virtuous dharmas, such as hatred; and towards unspecified dharmas, such as ordinary behavior. Similarly, (for all answers, one should understand in conjunction with characteristics and functions, etc.). What is attention (yid la byed pa gang zhe na)? It is the activity of the mind that makes the mind focus on the object, and makes the mind repeatedly grasp and focus on that object. Therefore, obtaining attention is obtaining samādhi (ting nge 'dzin). This is in terms of a special case, otherwise, because attention is universally present, everyone would obtain samādhi. Attention focuses on each moment, while samādhi is long-term focus, which is their difference. Furthermore, attention is making the mind tend towards the object, like a king being helped up; while attention is specifically focusing on the object, like a king being taken to a garden. In general, the differences between mental factors are very subtle and difficult to express. As the mirror says: 'The sweetness of sugarcane, milk, and sugar, etc., is very different, but even Saraswati (dbyangs can ma) cannot describe it.' What is contact (reg pa gang zhe na)? It is the gathering and existence of the three—sense faculty, object, and consciousness—in a causal relationship, thereby producing pleasure, etc., and completely determining and cognizing the form of the object, similar to the changes of the corresponding sense faculty. Because it (contact) is a corresponding causal relationship, it exists simultaneously like a spear and shield.

---

ིག་དེ་ལས་ 1-113 བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་གནས་སམ། རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ༈ ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་བཤད་པ། ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔའི། འདུན་ པ་གང་ཞེ་ན། མི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་མེད་པས་དམིགས་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་གང་དང་གང་ འདོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་ སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལྡན་པར་བྱེད་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་ འགྱུར་ཉིད་དེ། གང་ལ་འདུན་པ་དེ་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ཙམ་སྟེ། བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་འདུན་པའི་བྱེད་ལས་སོ། །སྲེད་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ ནི་ཆགས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཙམ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའང་འཆད་ དོ། །མོས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ཅན་ལ་མོས་པ་མེད་པས། དམིགས་ཡུལ་ལུང་དང་རིགས་ པས་དཔྱད་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སྟོང་ཉིད་དང་ བདག་མེད་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ ངེས་པ་བཞིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་གཅེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལས་ མི་ཕྲོགས་ཤིང་ཕས་རྒོལ་གྱིས་གཞན་དུ་དྲང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དྲན་པ་ གང་ཞེ་ན། མ་འདྲིས་པ་ལ་དྲན་པ་མེད་པས། དམིགས་ཡུལ་སྔོན་དུ་འདྲིས་ཤིང་མྱངས་པའི་ དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པར་སྔོན་བཟུང་བ་རྣམས་ ཡང་ཡང་འཆར་བས་བརྗེད་ངས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། ཟིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བས་ དམིགས་རྣམ་གཞན་ལ་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ ན། མ་བརྟགས་པ་ལ་དེ་མེད་པས། དམིགས་ཡུལ་བདེན་བཞི་དང་སྐྱོན་ཡོན་དང་ཞི་རགས་ ལ་སོགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་ པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་རྣམ་གཡེང་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་ན་ 1-114 ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་དེའི་རྟེན་བྱེད་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་ རབ་གང་ཞེ་ན། མ་བརྟགས་པ་ལ་དེའང་མེད་པས་དམིགས་ཡུལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ཡང་དག་པའམ་ལོག་པའམ་དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ འབྱེད་ཅིང་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའང་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་ གསུམ་ཡང་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ལུང་རིགས་ལྟར་སྣང་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་ གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ

【現代漢語翻譯】 從那以後，產生感覺的處所或作為所依之業。 五種在各自境上的決定 五種在各自境上的決定中，什麼是欲？因為對不想要的事物沒有欲，所以緣于所緣的確定之境，對於想要的事物，緣于所緣，以觀看、聽聞、思考和禪修等方式，想要擁有並追求與之相應的心的狀態。對於所欲之境，因為歡喜而進入，所以是發起精進的所依之業。精進只是對行為的歡喜，精進是對善的歡喜。如是說，是善欲的作用。與貪慾有何區別？那是執著，而這只是想要，也闡述了想要脫離執著。什麼是信？因為對於猶豫不決者沒有信，所以緣于以教理和理智分析后沒有懷疑的確定之境，以空性和無我等方式，認為『這只是這樣，不是其他』，像確定的一樣，完全執持，珍視它，不被自己的宗派所奪，也不能被外道引向其他方向，是這樣的作用。什麼是念？因為對於不熟悉的事物沒有念，所以緣于先前熟悉和經歷的事物，以不忘記心的狀態，先前所持之物反覆出現，能夠對治遺忘，不浪費所持之物，心不散亂于其他所緣之業。什麼是等持？因為對於未考察的事物沒有等持，所以緣于要考察四諦、過患和功德、寂靜和粗猛等自相和共相之境，以心一境性安住，對治散亂，如果如實安住，就能生起如實之智，是作為其所依之業。什麼是智慧？因為對於未考察的事物也沒有智慧，所以緣于要考察和分析的事物，所知之法，自相和共相混雜之境，以正確或錯誤或非二者的方式，完全辨別並分別，也是從教理和理智以及聞思修三者正確產生的智慧，以及從看似教理和理智以及聞思修三者等產生的智慧，以及生來具有的和世間的智慧。

【English Translation】 From that, the place where feelings arise or the function of being a support. Explanation of the five determinations on their respective objects. Among the five determinations on their respective objects, what is 'dun pa' (desire)? Because there is no desire for what is not wanted, it focuses on the definite object of focus. For things to be desired, it focuses on the object to be done, such as seeing, hearing, thinking, and meditating. It is the state of mind that desires to possess and seeks to engage in those activities. Because one enters with joy into what one desires, it functions as the basis for initiating diligence. Diligence is merely joy in action; diligence is joy in virtue. As it is said, it is the function of virtuous desire. What is the difference between desire and attachment? That is attachment, while this is merely wanting. It also explains wanting to be free from attachment. What is 'mos pa' (faith/conviction)? Because there is no faith for the doubtful, it focuses on the object of certainty, free from doubt after examining with scripture and reasoning. In the manner of emptiness and selflessness, it holds definitively, 'This is just like this, not otherwise,' just as it is certain. Cherishing it, one's own tenets are not robbed, and one cannot be led elsewhere by opponents; it is the function of that. What is 'dran pa' (mindfulness)? Because there is no mindfulness for the unfamiliar, it focuses on objects previously familiar and experienced. Without forgetting the mind, previously held things repeatedly arise, able to counteract forgetfulness. Not wasting what is grasped, the mind does not stray to other objects. What is 'ting nge 'dzin' (samadhi/concentration)? Because it is not present without investigation, it focuses on objects to be investigated, such as the four truths, faults and virtues, peace and roughness, the characteristics of self and general. Remaining with one-pointed mind, it counteracts distraction. If one remains in equanimity, knowledge arises as it is, functioning as its basis. What is 'shes rab' (prajna/wisdom)? Because it is also not present without investigation, it focuses on objects to be investigated and analyzed, the objects of knowledge, such as the characteristics of self and general mixed together. Discriminating and distinguishing correctly, incorrectly, or neither, it is the wisdom born from correct scripture, reasoning, and the three trainings of hearing, thinking, and meditation, as well as the wisdom born from seeming scripture, reasoning, and the three trainings of hearing, thinking, and meditation, and the wisdom born naturally and worldly.

---

འི་ ལུགས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ སོམ་ཉིའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ༈ དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ལ་སྡེ་ཚན་དྲུག་གི་དང་པོ་ ངེས་པའི་དུས་སུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། དད་པ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། ནུས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གོ་རིམ་བཞིན། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་པ་དང་། འདོད་པ་སྟེ། དེའང་དགེ་སྡིག་ལས་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་དང་ འབྲས་བུ་མི་བསླུ་བར་ཡོད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་ཤེས་མེད་པར་བདེན་ངེས་སྙམ་པས་བླང་ དོར་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དོན་གཉིས་ མཐར་ཕྱིན་པ་དང་ཆོས་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དང་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པས། ནོར་བུ་ཆུ་འདངས་དང་ཕྲད་ན་ཆུ་རྙོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་བའི་དད་པ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པ་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དད་པའོ། །འདུན་ པ་དང་སྲེད་པའང་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་འདུན་པ་ནི་དད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ 1-115 ཞིང་། སྲེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདུན་ པ་འབྱུང་བས་དེའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་དུས་སུ་ལྡན་པ་ གཉིས་ཀྱི། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ནི་རིགས་དང་སྡོམ་པ་དང་ཤེས་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བདག་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་ བྱས་པ་ལས། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་ཅིང་རྣམ་སྨིན་མི་འདོད་པ་འབྱིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་འཛེམ་ཞིང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་སེམས་བག་འཁུམས་པ་སྟེ། དེ་ལྡན་ན་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ཕྱིས་མི་འཇུག་ཅིང་སྔར་བྱས་ པའང་སྤོང་བས་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་པ་བྱས་ན་གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ངན་པ་འབྱུང་ བ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གཞན་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ལས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ འཛེམ་ཞིང་བག་འཁུམས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དེའི་ ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ལྡན་པ་བཞིའི། མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན། དགག་ སྒྲ་ནི་མེད་པ་དང་གཞན་པ་དང་གཉེན་པོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། འདིར་ཆགས་པའི་ གཉེན་པོ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་དེ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ད

【現代漢語翻譯】 以通達正理的三種智慧（指聞、思、修所生之智慧）而行事。爲了從對法的辨析中獲得定解，其作用在於遣除猶豫或懷疑。 十一善法之解說 十一善法分為六組，第一組是在獲得定解時同時具備的： 何為『信』？即對目標（所緣境）、功德和能力，按順序分別具有： 一、完全的信賴，即對善惡業產生苦樂等果報，以及業果不虛的道理，沒有懷疑和邪見，確信其真實不虛，從而願意取捨（善惡），這就是完全信賴的『信』。 二、清凈的『信』，即對諸佛已圓滿二利（自利、利他），正法能雙運二諦（勝義諦、世俗諦），僧伽具足二智（如所有智、盡所有智）等功德，生起極大的歡喜，並了知其具有功德。如同寶珠投入濁水能使其清澈一般，能使自心的煩惱垢染得以清除。 三、樂欲的『信』，即對在自相續中生起斷證功德具有能力，並希求證得。 那麼，『欲』和『貪』是否也屬於『信』呢？不屬於。因為『欲』是『信』的結果，而『貪』並非以善法為對象。 凡是對某事物具有『信』，就會產生對它的『欲』，因此，『信』具有作為『欲』之所依的作用。 第二組是在遠離不善時同時具備的： 何為『知慚』？即心想：『我具有高貴的種姓、戒律和廣博的學識等功德，不應造作惡業。』以自身為理由，對為智者所呵責、能產生不悅意果報的過失，心懷畏懼和羞恥，從而收攝身心。具有『知慚』，就不會再犯身語意的過失，能止息十不善業，並能捨棄已造之惡，因此，『知慚』具有作為善妙戒律之所依的作用。 何為『知愧』？即心想：『造作惡業會被賢善之人所輕蔑，在世間留下惡名，這是不應該的。』以他人為理由，對過失心懷畏懼和羞恥，從而收攝身心。與前者一樣，能防護身語意的惡行，具有作為正戒之所依的作用。 第三組是在趣入善法時同時具備的： 何為『無貪』？否定詞有『無』、『異』、『敵對』三種含義，此處指貪慾的對治。同樣，『無嗔』和『無癡』也是如此。

【English Translation】 Acting with the three wisdoms that understand the system (referring to the wisdom arising from hearing, thinking, and meditation). In order to gain certainty from the analysis of the Dharma, its function is to dispel hesitation or doubt. Explanation of the Eleven Virtuous Dharmas The eleven virtuous dharmas are divided into six groups. The first group is what is possessed simultaneously at the time of gaining certainty: What is 'faith'? That is, regarding the object (the object of focus), virtues, and abilities, respectively in order, having: 1. Complete trust, that is, regarding the principle that good and bad deeds produce the results of happiness and suffering, and that the results of karma are infallible, without doubt or wrong views, firmly believing in its truth, and thus being willing to adopt or abandon (good and evil). This is the 'faith' of complete trust. 2. Pure 'faith', that is, generating great joy towards the virtues of the Buddhas who have perfected the two benefits (self-benefit and benefiting others), the Dharma that can simultaneously operate the two truths (ultimate truth and conventional truth), and the Sangha possessing the two wisdoms (wisdom of suchness and wisdom of all phenomena), and knowing that they possess virtues. Just as a jewel thrown into muddy water can make it clear, it can clear away the defilements of afflictions in one's mind. 3. Aspiring 'faith', that is, having the ability to generate the qualities of abandonment and realization in one's own mindstream, and desiring to attain them. Then, do 'desire' and 'greed' also belong to 'faith'? They do not. Because 'desire' is the result of 'faith', and 'greed' does not have virtuous Dharma as its object. Whoever has 'faith' in something will generate 'desire' for it. Therefore, 'faith' has the function of being the basis of 'desire'. The second group is what is possessed simultaneously at the time of turning away from non-virtue: What is 'knowing shame'? That is, thinking, 'I possess virtues such as noble lineage, discipline, and extensive knowledge, and should not commit evil deeds.' Taking oneself as the reason, having fear and shame towards faults that are condemned by the wise and can produce unpleasant results, thus restraining body and mind. Having 'knowing shame' will prevent one from committing faults of body, speech, and mind, and can stop the ten non-virtuous actions, and can abandon the evil already committed. Therefore, 'knowing shame' has the function of being the basis of excellent discipline. What is 'knowing embarrassment'? That is, thinking, 'Committing evil deeds will be despised by virtuous people, and will leave a bad reputation in the world, which is not right.' Taking others as the reason, having fear and shame towards faults, thus restraining body and mind. Like the former, it can protect against evil actions of body, speech, and mind, and has the function of being the basis of right discipline. The third group is what is possessed simultaneously at the time of engaging in virtuous Dharma: What is 'non-attachment'? The negative word has three meanings: 'without', 'different', and 'antidote'. Here, it refers to the antidote to attachment. Similarly, 'non-hatred' and 'non-ignorance' are also the same.

---

ེས་ན་སྲིད་པ་ ནང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ཟས་གོས་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་ བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་འབྱུང་ལ། ཉེས་དམིགས་ཤེས་ པས་ཆགས་པ་དང་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ ཆགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་བའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ཞེ་སྡང་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། དགྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། ན་ཚ་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། དུག་དང་མཚོན་དང་ཚེར་མ་ལ་ 1-116 སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རྒྱུ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ཀུན་ནས་ མནར་སེམས་པའམ་གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པ་མེད་པ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདིས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་རྒྱུ་ལ་འབད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ བྱུང་བ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ལས་སམ། ལུང་རྣམ་དག་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་དོན་རིག་ པས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལས་སམ། རྟོགས་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་ཤེས་པའི་ ཤེས་རབ་ནི་དང་པོ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཤེས་ རབ་ནི་བརྟན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་མ་སྤངས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་མི་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་རོ། །ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གཏི་མུག་གིས་ཁྱབ་པ་ལ། འདིས་གཏི་མུག་སེལ་བས་ཉེས་པར་ སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་གང་ཞེ་ན། (རྒྱན་ལས།) དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་སྨད་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་ཉིད་དུ་ གསུངས་སོ། །དེའང་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་སྙམ་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་དང་། གོ་ཆར་ཉམས་སུ་ ལེན་པ་སྦྱོར་བ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་མི་འགོང་ཞིང་མི་ཞུམ་པ་དང་། ཚ་གྲང་དང་ བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་ཤིང་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཙམ་ གྱིས་(ནན་པོ་)ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ རྣམས་ཏེ། རྒྱན་ལས། ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །མ་ཞུམ་མི་འཁྲུགས་ཆོག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ སངས་རྒྱས་རྣམས་རབ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་རྣམས་ལྡན་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ 1-117 བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཐོ

【現代漢語翻譯】 如果存在貪慾，那麼它會以對世間（སྲིད་པ་）的執取為特徵，例如對五蘊（ནང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་，aggregate of appropriation），以及對世間的資具，如衣食、財物等的需求。它會以不執著、厭離的態度，以及認識到過患來對治貪慾及其引發的實際行為。就像如果存在貪慾，就會導致墮落一樣，不容許自己被貪慾所支配，從而避免惡行。 如果存在無嗔，那麼它會以慈愛為特徵，不懷有任何想要折磨或傷害他人的想法，無論是針對怨敵等不可愛的眾生，還是針對自身感受到的痛苦，如疾病等，亦或是針對痛苦之源，如毒藥、武器、荊棘等。它也能避免因嗔恨而引發的惡行。 如果存在無癡，那麼它會以智慧為特徵，這種智慧可能源於前世努力的果報，或是通過聽聞清凈的教法，或是通過理性思考教法的含義，或是通過禪修證悟的真諦。這種智慧並非天生，而是後天通過如理作意而獲得的，它穩固而持久。與精進或禪定相應的智慧，即使尚未斷除煩惱的種子，也能防止煩惱的顯現。由於愚癡是惡行的根源，因此無癡能消除愚癡，從而避免惡行。 什麼是精進？如《寶鬘論》（རྒྱན་，Ratnavali）所說：『對善法 पूर्ण喜悅』。因此，精進是指對一切善法 पूर्ण喜悅。對惡法 पूर्ण喜悅則應受到譴責，因為它本身就是懈怠。這種精進包括：如同披上盔甲般下定決心要成辦廣大的善業；在實踐中不斷努力；在面對要成辦之事時，內心不退縮、不沮喪；不為寒熱、飢渴等困苦所動搖、所退卻；不滿足於小有所成，而是 पूर्ण渴望成就廣大的善業。如《寶鬘論》所說：『首先是如盔甲般的精進，然後是如理修習的精進，不沮喪、不動搖、不滿足的精進，諸佛宣說了所有這些。』具備這些精進，就能進入善法，例如進入禪定的正行。

【English Translation】 If there is non-attachment, it is characterized by aiming at the appropriation of existence (སྲིད་པ་), such as the aggregates of appropriation (ནང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་), and the necessities of existence, such as food, clothing, and wealth. It is without attachment, with revulsion, and with knowledge of faults, it acts as an antidote to attachment and its actual actions. Just as if there is attachment, it will lead to downfall, it does not allow oneself to be dominated by attachment, thus avoiding evil deeds. If there is non-hatred, it is characterized by loving-kindness, without any thought of tormenting or harming others, whether it is directed towards enemies and other unpleasant beings, or towards one's own feelings of suffering, such as illness, or towards the source of suffering, such as poison, weapons, and thorns. It also prevents evil deeds caused by hatred. If there is non-ignorance, it is characterized by wisdom, which may arise from the ripening of past efforts, or from hearing pure teachings, or from rationally contemplating the meaning of the teachings, or from meditating on the realized truth. This wisdom is not innate, but is acquired later through proper attention, and it is stable and lasting. Wisdom associated with diligence or concentration, even if the seeds of afflictions have not been abandoned, can prevent the manifestation of afflictions. Since ignorance is the root of evil deeds, non-ignorance eliminates ignorance, thus avoiding evil deeds. What is diligence? As the Ratnavali (རྒྱན་, Ornament of Jewels) says: 'Complete joy in virtue.' Therefore, diligence refers to complete joy in all virtuous dharmas. Joy in non-virtuous dharmas should be condemned, as it is laziness itself. This diligence includes: like putting on armor, resolving to accomplish great virtuous deeds; constantly striving in practice; not retreating or becoming discouraged when facing what needs to be accomplished; not being shaken or deterred by hardships such as heat, cold, hunger, and thirst; not being content with small achievements, but completely desiring to accomplish great virtuous deeds. As the Ratnavali says: 'First is the diligence like armor, then the diligence of properly applying oneself, the diligence of not being discouraged, not being shaken, and not knowing contentment. All these kinds of diligence have been fully taught by the Buddhas.' Possessing these diligences, one can enter into virtuous practices, such as entering into the main practice of meditation.

---

བ་པ་ཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་བར་བྱས་ཏེ་ཐོབ་ཟིན་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱ་ནོམ་པར་ སྒྲུབ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་དུས་སུ་ལྡན་པ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་(ལུས་ ཀྱི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་དགའ་བས་ཟིན་པ་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་)པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལྕི་ཞིང་ཟོ་མདོག་མི་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་རུང་བ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སེམས་ རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་ཤིང་ལས་སུ་མི་རུང་ བ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདིས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྡང་བ་ཡང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་སིམ་ཞིང་ཡང་ལ་གསལ་བས་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་ འཇུག་པ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི། ཞར་ལས་བྱུང་བའམ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཤད་པའོ། །དེ་དག་གིས་གནས་ངན་ལེན་གནས་གྱུར་ པར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་དུས་སུ་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱི། བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ ན། གདགས་གཞི་བཤད་ཟིན་པའི་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་ དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་བཅས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ བྱེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་པོ་ཉིད་ལ་བག་ཡོད་ཅེས་བཏགས་སོ། །གལ་ཏེ་བག་ཡོད་བཞི་རྣམ་ཤེས་ གཅིག་གི་འཁོར་དུ་བྱུང་ན་རྫས་མཚུངས་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། མི་ཉམས་ཏེ་འདི་ནི་བཏགས་ཡོད་ ཡིན་པས་གདགས་གཞི་ལས་གུད་ན་མེད་ལ། རྫས་མཚུངས་ནི་རྫས་ཡོད་ལ་བརྩི་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཁ་ཅིག་ནི་གཞི་ལ་འདོགས་པ་སྤྱི་རིགས་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། རྣམ་ ཤེས་གཅིག་གི་འཁོར་དུ་གང་རུང་ལ་བཏགས་པའི་བག་ཡོད་རེ་རེ་ལས་མི་འབྱུང་བས་སྐྱོན་ 1-118 མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་དུ་མ་ལ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །ངོ་བོ་ནི། གང་ དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་སྒོམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེའི་གནས་ཀྱིས་ ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སེམས་སྲུང་ཞིང་བག་ཡངས་སུ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། མཐོ་ རིས་ཀྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐར་ བའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ ཅད་སྔར་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་གོང་ནས་ གོང་དུ་གྱ་ནོམ་པར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་ ག

【現代漢語翻譯】 獲得和圓滿，並通過完全訓練，使已獲得的更加殊勝的事業。什麼是與世間離欲之時相應的，非常訓練（身體被身體的觸覺所帶來的快樂所佔據，就是身體非常訓練）呢？身體沉重且顏色不適等，無法用於善事，是身體的惡劣狀態；心昏沉和掉舉等，與煩惱的種子一起，無法使用，是心的惡劣狀態。因為這些狀態的延續而行事，所以是它們的對治。依靠它，對於自己的事務，能夠勝任的輕快等，是身體能夠使用；進入善事時，心平靜、輕快且明亮，對於目標沒有阻礙地進入，是心能夠使用。身體非常訓練，被解釋為從屬產生的，或者說是心能夠使用的成就者。通過它們，使惡劣狀態轉變為良好狀態，因此具有消除所有煩惱等障礙的事業。 什麼是與出世間離欲之時相應的兩種，謹慎呢？對於已經解釋了基礎的不執著、無嗔、無癡和精進，安住並依靠，因為是對治煩惱的緣故。這四者就被稱為謹慎。如果四種謹慎在一個識的眷屬中產生，那麼本體相同就會退失嗎？不會退失，因為這是假有，與基礎沒有分離。本體相同是對於實有進行計算的緣故。這樣說。有些人認為是對於基礎的附加，指的是共相。因為在一個識的眷屬中，任何一個被附加的謹慎都不會單獨產生，所以沒有過失。這樣說。這適用於所有附加於多個事物的情況。本體是：對於所有有漏和無漏的善法，以各種方式顯現和修習；對於有漏的煩惱和其處所的法，守護心念，不放縱。所有世間的圓滿，如天界的身體和受用等；以及所有出世間的圓滿，如解脫的道路和果實等，使未獲得的獲得和圓滿，使已獲得的更加殊勝地圓滿的事業。什麼是舍呢？如前一樣。

【English Translation】 The activity of attaining and perfecting, and through complete training, making what has already been attained even more excellent. What is it that corresponds to the time of detachment from the world, the very trained (the body being occupied by the pleasure brought by the body's sense of touch is the very trained body)? The body being heavy and the complexion being uncomfortable, etc., unable to be used for virtuous deeds, is the bad state of the body; the mind being dull and agitated, etc., together with the seeds of afflictions, unable to be used, is the bad state of the mind. Because of acting through the continuation of these states, they are therefore the antidote to them. Relying on it, for one's own affairs, being capable of lightness, etc., is the body being able to be used; when entering into virtuous deeds, the mind being calm, light, and clear, entering without obstruction into the object, is the mind being able to be used. The very trained body is explained as arising from dependence, or as the accomplisher of the mind being able to be used. Through them, the bad state is transformed into a good state, therefore having the activity of eliminating all obscurations such as afflictions. What are the two that correspond to the time of detachment from the world, mindfulness? For the already explained basis of non-attachment, non-hatred, non-ignorance, and diligence, abiding and relying, because it is the antidote to afflictions. These four are called mindfulness. If the four mindfulness arise in the retinue of one consciousness, then will the sameness of substance be lost? It will not be lost, because this is an imputation, not separate from the basis. The sameness of substance is because it is calculated for the existent substance. Thus it is said. Some think that the addition to the basis refers to the general characteristic. Because in the retinue of one consciousness, any mindfulness that is added will not arise alone, so there is no fault. Thus it is said. This applies to all cases of addition to multiple things. The essence is: for all virtuous phenomena, contaminated and uncontaminated, manifesting and practicing in various ways; for the contaminated afflictions and the phenomena of their place, guarding the mind and not being careless. All worldly perfections, such as the body and enjoyment of the heavenly realms; and all transcendental perfections, such as the path and fruit of liberation, the activity of attaining and perfecting what has not been attained, and making what has already been attained even more excellently perfect. What is equanimity? Like before.

---

དགས་གཞི་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ བཅས་པ་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་བཅས་ནས་བྱིང་རྒོད་སེལ་བའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་ཉིད་ལ་བཏང་ སྙོམས་སུ་བཏགས་པའོ། །ངོ་བོ་ནི། ཆགས་སྡང་དང་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་འགལ་བས་དེ་ དག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་དང་པོར་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་མེད་པས་སེམས་ མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བར་དུ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་ཉིད་དང་། མཐར་གོམས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་ཅིང་བྱིང་རྒོད་སེལ་བའི་ འབད་རྩོལ་མི་དགོས་པས་སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དུས་སུ་ལྡན་པ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ ན། གདགས་གཞི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་གཞན་དུ་མེད་ལ། དེའི་ ཕྱིར་དམིགས་རྣམ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་། ངེས་ཚིག་ནི། ཀ་རུ་ཎའི་ཀཾ་བདེ་བ་དང་། རུ་ཎད་དྷི་ 1-119 འགོག་པ་ཞེས་པས། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་ན་མི་བཟོད་ཅིང་རང་གི་བདེ་ བ་འགོག་ནུས་པ་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་གཞན་ གྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཐོ་མི་འཚམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ༈ ཉོན་མོངས་དྲུག་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ལས། ལྟ་མིན་ལྔ་བཤད་པ། ལྟ་བ་ལྔ་བཤད་པ། ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། ། དང་པོ་ལ། འདོད་ཆགས་གང་ཞེ་ན། (ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་)ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་ པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་དེ་སྣང་ཞིང་རིག་པས་རྗེས་སུ་ ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མཆེད་ནས་(གོས་ལ་སྣུམ་འཇེན་པ་ལྟར་)འབྲལ་དཀའ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆགས་ ཤིང་སྲེད་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པས་ དེ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི། །བདེ་ སྡུག་དོར་ཐབས་འདོད་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པ། །དམན་པའི་གནས་ ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་ཀུན་ནས་མནར་ཞིང་གནོད་པ་བྱ་བར་སེམས་པ་སྟེ། (སྤྱོད་ འཇུག་ཏུ་)ཞེ་སྡང་ཟུག་རྔུའི་སེམས་འཆང་ན། །ཡིད་ནི་ཞི་བ་ཉམས་མི་མྱོང་། །དགའ་དང་བདེ་བ་ མི་འཐོབ་ལ། །གཉིད་མི་འོང་ཞིང་བརྟན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་(རེག་ཅིང་སྲེད་པ

【現代漢語翻譯】 不執著於事物的基礎，沒有嗔恨，沒有愚癡，安住于精進並依靠它，爲了消除沉沒和掉舉，將這四者置於平等的狀態。其自性是：專注于貪戀、嗔恨以及沉沒和掉舉等一切煩惱的狀態，由於其形態與這些不符且相反，因此能夠捨棄它們。首先，由於沒有沉沒和掉舉的不平等，所以是心的平等性；其次，由於它持續不斷地進行且沒有明顯的造作，所以是心如實安住的狀態；最後，由於已經完全習慣且不需要努力消除沉沒和掉舉，所以是心自然成就安住的狀態。這與一切煩惱不符，因此具有不開啟煩惱在其相續中產生的機會的作用。在利益眾生時所具有的不害是什麼呢？屬於沒有嗔恨的範疇，而不是其他的實體。因此，其所緣和行相也與之相似。其定義是：karuna（藏文），kam（梵文天城體），kama（梵文羅馬擬音，漢語字面意思：樂），runad dhi（藏文），ruṇad dhi（梵文天城體），ruṇaddhi（梵文羅馬擬音，漢語字面意思：斷），意思是當看到他人痛苦的差別時無法忍受，並且能夠阻止自己的快樂，這就是慈悲心。由於它是損害的對治，因此具有不損害他人身體和受用的作用。 煩惱六種的解說 在六種煩惱中，首先解說非見五種，其次解說五見，最後解說見的差別。 首先，什麼是貪慾呢？（不是指沒有絲毫的執著），而是專注於三界中存在的身體和受用，其形態是顯現這些事物，並且意識隨之執著和迷戀，（就像油沾在衣服上一樣）變得難以分離。由於貪戀和渴求，導致與三種痛苦相應的近取蘊產生，因此具有產生這些的作用。如《釋量論》中說：『對自身具有貪執者，欲以捨棄苦樂之方便，非由他者所引導，而取下劣之境。』什麼是憤怒呢？專注于不悅意的眾生，以及自身相續中的痛苦，以及武器等痛苦之境的事物，其形態是完全惱怒並且想要加害。（如《入行論》中說）『若懷嗔恚心，則失心安樂，不生喜與樂，睡眠亦不安，縱穩處獨居。』就像自己（觸和愛）

【English Translation】 Not clinging to the basis of things, without hatred, without ignorance, abiding in diligence and relying on it, in order to eliminate sinking and agitation, these four are placed in a state of equanimity. Its essence is: focusing on the state of attachment, hatred, and sinking and agitation, etc., which are all afflictive, because its form is incompatible and contrary to these, it can abandon them. First, because there is no inequality of sinking and agitation, it is the equality of mind; secondly, because it continues to engage and there is no obvious fabrication, it is the state of the mind abiding in its natural state; finally, because it has become completely accustomed and there is no need to work hard to eliminate sinking and agitation, it is the state of the mind naturally accomplishing and abiding. This is incompatible with all afflictions, so it has the function of not opening the opportunity for afflictions to arise in its continuum. What is non-harming that is possessed when benefiting sentient beings? It belongs to the category of no hatred, and not another entity. Therefore, its object and aspect are also similar to it. Its definition is: karuna (Tibetan), kam (Sanskrit Devanagari), kama (Sanskrit Roman transliteration, Chinese literal meaning: joy), runad dhi (Tibetan), ruṇad dhi (Sanskrit Devanagari), ruṇaddhi (Sanskrit Roman transliteration, Chinese literal meaning: to cut off), meaning that when seeing the difference in the suffering of others, one cannot bear it, and is able to prevent one's own happiness, this is the compassionate mind. Because it is the antidote to harm, it has the function of not harming the body and possessions of others. Explanation of the Six Afflictions Among the six afflictions, first explain the five non-views, then explain the five views, and finally explain the differences of views. First, what is desire? (It does not mean without the slightest attachment), but focuses on the body and possessions that exist in the three realms, its form is the appearance of these things, and the consciousness follows with attachment and infatuation, (like oil sticking to clothes) becoming difficult to separate. Because of desire and craving, the aggregates of grasping associated with the three sufferings arise, so it has the function of producing these. As it says in the Commentary on Valid Cognition: 'Those who are attached to themselves, desire to abandon suffering and happiness, not guided by others, but take inferior states.' What is anger? Focusing on unpleasant beings, as well as the suffering in one's own continuum, and things that are the objects of suffering such as weapons, its form is complete annoyance and wanting to harm. (As it says in the Bodhisattvacharyavatara) 'If one cherishes a mind of anger, one loses mental peace and happiness, joy and happiness do not arise, sleep is also uneasy, even if one lives alone in a stable place.' Like oneself (touch and love)

---

ས་ རང་གིར་བྱེད་པས་ན་)རེག་པ་(ཞེས་པ་)བདེ་བ་(ཡིན་ལ་དེ་)དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་དང་། གཞན་དག་གསོད་ཅིང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ ལས་ཅན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ནི་ བདག་གོ། འདི་རྣམས་བདག་གིའོ་ཞེས་རིགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་བ་ལ་ དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སེམས་ཁེངས་ཤིང་མཐོ་བས་གཞན་ལས་ལྷག་པར་རློམ་པ་སྟེ། བླ་མ་ 1-120 དང་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་འགྱིང་ཞིང་སྲི་ཞུ་མི་བྱེད་པས་མི་གུས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ལྟར་དངོས་ སུ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་། (སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་)ངན་འགྲོར་ང་རྒྱལ་གྱིས་འཁྲིད་ཅིང་། །མི་ཡི་དགའ་ སྟོན་བཅོམ་པ་དང་། །གཞན་གྱི་ཟན་ཟའི་བྲན་དང་ནི། །གླེན་དང་མི་སྡུག་ཅན་དུ་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ ནོ། །མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་ འགའ་ཞིག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་མི་གཟུང་གི། འདིར་ནི་རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན། རྟེན་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡོད་པ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་ དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་ལུགས་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་མི་ཤེས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་ རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱང་ འདས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་སོམ་ཉི་ ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ ཞིང་འཕེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་ཉེས་ རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་འདི་ན་ལྷ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་ བསྡུས་པའང་ཡོད་མོད། འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན། དམིགས་ཡུལ་ལས་འབྲས་དང་དཀོན་ མཆོག་ཀྱང་བདེན་བཞིར་འདུ་བས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཡིད་ གཉིས་ཟ་ཞིང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཞན་དུ་དོགས་པ་དང་བཅས་པས་བློ་སྣ་ཚོགས་ སུ་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་པ་མ་རྙེད་ན་བླང་དོར་མི་རྩོམ་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བས་མི་ འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལྟ་བ་ནི། རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ 1-121 དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བས་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ ཞེ་ན། སཏྐ་ཡ་ཞེས་པའི་སད་ཅེས་པ། ཥཌི་འཇིག་པ་ལའོ་ཞེས་པ་དང་། ཀཱ་ཡ་ཞེས་པ་ཙིཉ་ སོགས་པ་ལའོ། །ཞེས་པའི་བྱིངས་ལ

【現代漢語翻譯】 觸（梵文：sparśa，意思是接觸）的自性是快樂，但它的作用是不與快樂共存，並且是增長其他殺害和束縛等惡行的基礎。 我慢是什麼？基於對作為因緣的壞聚見（梵文：satkāyadṛṣṭi，意思是認為五蘊是真實的我）的執著，認為『這是我』，『這些是我的』，並以種姓、享受等財富為目標，內心充滿驕傲和自大，認為自己比別人更優秀。對上師和有功德的人傲慢無禮，不恭敬。雖然不像憤怒那樣直接產生痛苦，但正如《入菩薩行論》中所說：『我慢將 dẫn đến những con đường xấu, phá hủy niềm vui của con người, trở thành nô lệ ăn xin của người khác, trở nên ngu ngốc và xấu xí.』，它也是來世遭受各種痛苦的基礎。 無明是什麼？一般來說，非煩惱性的無明，比如不瞭解某些知識的特殊性，我們不討論。這裡指的是與智慧相反的煩惱性的無明，它存在於三界中，以業和果、真諦和三寶等的實相為目標，其表現形式是不知和完全的迷惑。對於所知之法，顛倒地認為輪迴是常，涅槃是無常等等，並且對這些產生懷疑，它是產生和增長貪慾等一切煩惱的基礎。正如《釋量論》中所說：『因此，愚癡是所有罪惡的根源。』 懷疑是什麼？雖然存在非煩惱性的懷疑，比如『這個方向有神嗎？』，這種懷疑是被所知障所涵蓋的。但這裡指的是煩惱性的懷疑，其目標是業果和三寶，也包括在四諦中，即對四聖諦產生猶豫，對是否存在等問題持懷疑態度，從而產生各種想法。由於無法獲得確定，因此不會努力取捨，從而成為不投入善行的基礎。 第二，見：是屬於分別唸的煩惱性智慧，它通過目標和表現形式的不同分為五種。壞聚見是什麼？梵文詞語satkāya，其中sat的意思是壞滅，kāya的意思是積聚等等。

【English Translation】 Touch (Skt: sparśa, meaning contact) is of the nature of pleasure, but its function is not to coexist with pleasure, and it serves as the basis for increasing other evil deeds such as killing and binding. What is pride? Based on clinging to the view of the aggregates as a self (Skt: satkāyadṛṣṭi, meaning the view that the five aggregates are a real self), thinking 'This is me,' 'These are mine,' and aiming at wealth such as lineage and enjoyment, the mind is filled with pride and arrogance, thinking oneself superior to others. Being arrogant and disrespectful to teachers and those with merit, and not serving them respectfully. Although it does not directly cause suffering like anger, as it says in the Bodhicaryāvatāra: 'Pride leads to bad migrations, destroys human joy, becomes a slave eating the food of others, becomes foolish and ugly.', it is also the basis for experiencing various sufferings in future lives. What is ignorance? In general, we do not discuss non-afflicted ignorance, such as not knowing certain specific aspects of knowledge. Here, it refers to afflicted ignorance, which is the opposite of wisdom, exists in the three realms, and aims at the reality of karma and its results, the Truths, and the Three Jewels, etc. Its manifestation is not knowing and being completely deluded. Regarding knowable things, it perversely thinks that samsara is permanent, nirvana is impermanent, etc., and doubts these, and it is the basis for the arising and increasing of all afflictions such as desire. As it says in the Pramāṇavārttika: 'Therefore, ignorance is said to be the root of all faults.' What is doubt? Although there is non-afflicted doubt, such as 'Is there a god in this direction?', which is covered by the obscuration of knowledge. But here it refers to afflicted doubt, whose object is karma and its results and the Three Jewels, which are also included in the Four Truths, that is, hesitating about the Four Noble Truths, doubting whether they exist or not, and thus having various thoughts. Since certainty cannot be obtained, one does not strive to adopt or abandon, thus becoming the basis for not engaging in virtuous actions. Secondly, view: is afflicted wisdom that belongs to conceptual thought, and it is divided into five types according to the difference in object and manifestation. What is the view of the aggregates as a self? The Sanskrit word satkāya, where sat means destruction, and kāya means accumulation, etc.

---

ས་བསྒྲུབས་པས། འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་པ་དུ་མ་འདུས་ ཤིང་ཚོགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་དག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གམ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་གིར་དོན་དམ་ཡང་དག་པའི་བདེན་ པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེའང་རང་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བདག་དང་། གཞན་ རྒྱུད་དུ་གྱུར་བ་དང་མ་ཟིན་པ་ལ་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་ཏུ་ ལྟ་བ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་ལ་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། གྲངས་ཅན་དང་གཅེར་བུ་དང་ སྤྱོད་པ་བ་ལ་སོགས་པ། བདག་ཤེས་རིག་ཏུ་འདོད་པ་ན་མིང་བཞི་ལ་བདག་དང་གཟུགས་ ལ་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་བེམ་པོར་འདོད་པ་ན་མིག་སོགས་ བདག་ཏུ་རློམ་པས་གཟུགས་ལ་བདག་དང་མིང་བཞི་ལ་བདག་གིར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི། དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་མི་སྐྲག་པས་བཟོད་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བས་འདོད་ པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་བློ་གྲོས་དང་། ངེས་པ་ཐོབ་པས་རྟོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ དུ་འཛིན་པས་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཡང་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པའམ། ཡང་ན་ ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ཆེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བའི་རིམ་པས་འཆད་དེ་ཕྱི་མ་ རྣམས་ལའང་སྦྱར་རོ། །ལྟ་བ་ངན་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ འབྱུང་བས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པའི་ ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་མོད་ཀྱི། བདག་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལས་གཞན་ པའི་ཡུལ་མེད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དེ། མདོ་ལས། དགེ་སྤྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་ བདག་དང་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ 1-122 ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང་ ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་རྟག་པ་ཐེར་ ཟུག་མི་འགྱུར་བའམ། ཆད་པ་གཉེན་པོས་མ་བཅོམ་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་མེད་པར་ཡང་ དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་ རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱར་བ་སྟེ། མཐའ་གཉིས་དང་ བྲལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པ་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་ འཛིན་དང་ལོག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་དང་། ལྟ་བ་དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་བའི་ གནས་ལྟ་བ་པོའི་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་དམིགས་ནས། །རྣམ་པ་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བས་མཆོག་དང་། འདི་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མེད་པས་གཙོ་བོ་དང་། གཞན་ལས་ཁྱད་ ཞུགས་པས་ཁྱད

【現代漢語翻譯】 通過觀察，聚集了眾多壞滅且無常的事物，並執取五蘊（蘊：構成人身心活動的五種要素，即色、受、想、行、識）后，觀察並區分其形態，視其為自性之我，或是有益之我，並認為這是真實的真理。其中，將屬於自身相續的視為我，將屬於他人相續的或未被掌握的視為我所。當視意識為我時，也會將其他四蘊視為我所。數論派、裸體派、行為派等，認為我是知識，因此將名（名：精神現象的總稱）視為我，將色（色：物質現象的總稱）視為我所。勝論派等認為我是實體，因此將眼等視為我，將色視為我，將名視為我所等。 這些觀點的分類如下：由於相信且不恐懼而產生的忍耐；由於追求而產生的慾望；由於徹底區分而產生的智慧；由於獲得確定而產生的分別；以及由於執持功德而產生的觀點。或者，可以用後者解釋前者，或者按照小、中、大、非常大、極其大的順序來解釋，後面的情況也類似。所有惡見的各種差別都依賴於此而產生，因此它具有作為所有觀點基礎的作用。所有以有漏法（有漏法：產生煩惱和痛苦的法）為對象的觀點都屬於壞聚見，但因為我沒有壞聚見之外的對境，所以這樣說。如經中所說：『任何沙門或婆羅門，如果真正地觀察我和我所，他們所觀察的都只是這五個取蘊而已。』 什麼是邊執見呢？與之前一樣，觀察五個取蘊，並觀察、區分其形態，視其為常恒、堅固、不變，或斷滅，即使沒有被對治摧毀，也沒有相續連線。忍耐、慾望、智慧、分別、觀點等，都與之前的解釋類似。它具有切斷二邊的作用，通過中道（中道：不偏袒任何一方，超越二元對立的智慧）瞭解緣起，從而必定從輪迴中解脫。什麼是見取見呢？觀察壞聚見、邊執見、邪見等惡見，以及這些觀點產生的處所，即持有觀點的身體，也就是五個取蘊。觀察其形態，視其為殊勝的、至上的，沒有比這更好的，是主要的，超越其他，是卓越的。

【English Translation】 Through observation, numerous decaying and impermanent things are gathered, and after grasping the five skandhas (skandhas: the five aggregates that constitute a person's physical and mental activities, namely form, feeling, perception, mental formations, and consciousness), one observes and distinguishes their forms, regarding them as the self of inherent nature, or the self that is beneficial, and considers this to be the true truth. Among them, what belongs to one's own continuum is regarded as the self, and what belongs to another's continuum or is not grasped is regarded as the self's possession. When consciousness is regarded as the self, the other four skandhas are also regarded as the self's possession. The Samkhya, the Naked Ascetics, the Conduct School, etc., believe that the self is knowledge, so they regard name (name: the totality of mental phenomena) as the self and form (form: the totality of material phenomena) as the self's possession. The Vaisheshika and others believe that the self is a substance, so they regard the eye, etc., as the self, regard form as the self, and regard name as the self's possession, etc. The classifications of these views are as follows: endurance arising from belief and non-fear; desire arising from pursuit; wisdom arising from thorough distinction; discrimination arising from obtaining certainty; and the view arising from holding onto merits. Alternatively, the latter can be used to explain the former, or they can be explained in the order of small, medium, large, very large, and extremely large, and the same applies to the subsequent situations. All the various differences of evil views arise depending on this, so it has the function of being the basis of all views. All views that take defiled dharmas (defiled dharmas: dharmas that produce afflictions and suffering) as their objects belong to the view of the perishable aggregate, but because I have no object other than the view of the perishable aggregate, it is said in this way. As it is said in the sutra: 'Any shramana or brahmin who truly observes the self and the self's possession, all that they observe are only these five grasping aggregates.' What is the view of holding to extremes? As before, observe the five grasping aggregates, and observe and distinguish their forms, regarding them as constant, firm, unchanging, or annihilation, even if they are not destroyed by antidotes, and there is no connection of continuity. Endurance, desire, wisdom, discrimination, and views are similar to the previous explanations. It has the function of cutting off the two extremes, understanding dependent origination through the Middle Way (Middle Way: the wisdom that does not favor any side and transcends dualistic opposition), thereby certainly liberating from samsara. What is the view of holding to views as supreme? Observe the evil views such as the view of the perishable aggregate, the view of holding to extremes, and wrong views, as well as the place where these views arise, that is, the body of the holder of views, which is the five grasping aggregates. Observe their forms, regarding them as excellent, supreme, there is nothing better than this, it is the main one, surpassing others, it is outstanding.

---

་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། འདི་དང་མཚུངས་པ་གཞན་མེད་པས་དམ་པ་ཞེས་ པའམ། ཡང་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པར་ཡང་སྦྱར་ཞིང་། དེ་ལྟར་དོན་དམ་ཡང་དག་ པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ ཡིན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པས་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ ཞེ་ན། ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་དམ་བཅས་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་། ཁྱི་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལུགས་དང་། བཟའ་བཏུང་དང་། ཁྲུས་དང་། སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དམ་བཅས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ ཞུགས་ངན་པ་དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་དག་ ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་འདིས་སྡིག་པའི་དྲི་མ་འདག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ 1-123 ལས་གྲོལ་བ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ། ཐར་བའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་གང་ཡིན་ པ་སྟེ། དེས་ཐར་བའི་ཆེད་དུ་འབད་ཀྱང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་ པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཕྲན་ ཚེགས་ལ་བརྟེན་ནས་བལྟས་པས་མཐའ་མ་ཆོད་པར། ཚེ་འདིར་སྦྱིན་སོགས་བྱེད་པ་ཕྱི་མར་ དབུལ་བོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ནས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་ མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སྦྱིན་སོགས་ལོངས་ སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའམ། སྔོན་དགེ་བ་བྱས་པ་འདིར་ངན་ འགྲོ་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་བ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་ པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །ཞེས་འདིའི་བདེ་སྡུག་སྔོན་གྱི་ ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའམ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ནས་བྲམ་ ཟེ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས་རིགས་ངེས་པར་འགྲོ་འོང་མེད་དོ་སྙམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ འདི་མེད་དོ། །ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཞེས་འགྲོ་འོང་གི་བྱེད་པ་དང་། ཕ་ཤི་བ་བུའི་བུ་རུ་སྐྱེས་པ་ དང་། མ་ཤི་བ་བུ་མོ་ལས་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས་ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །ཞེས་ས་བོན་འདེབས་ པའི་བྱེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་བཙལ་བ་ན་མ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་ཉིང་ མཚམས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་ པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ག

【現代漢語翻譯】 或者稱為『殊勝』（འཕགས་པ་，超勝），因為它是卓越的，沒有其他事物可以與之相比，所以稱為『至上』（དམ་པ་，殊勝）。或者，也可以理解為互相闡釋。因此，對於真正正確的道理，隨之產生的忍（བཟོད་པ་，忍）、欲（འདོད་པ་，欲）、智慧（བློ་གྲོས་，慧）、思（རྟོག་པ་，思）和見（ལྟ་བ་，見），這些都是因為執著于錯誤的見解，認為它們是優點，從而產生強烈的執著，並且不願放棄，這就是其作為基礎的作用。什麼是『執持戒律和苦行至上』呢？由於錯誤的見解在前引導，發誓要避免某些行為的戒律，以及模仿狗和牛等動物的姿態、飲食、沐浴和行為等特殊苦行。通過觀察這些錯誤的戒律和苦行所產生的五蘊，認為通過這種方式可以消除罪惡的污垢，從煩惱的束縛中解脫，必定能從輪迴中解脫出來，從而產生隨之而來的忍、欲、智慧、思和見。因此，即使爲了解脫而努力，也必然不會成功，這就是其作為徒勞無益的基礎的作用。什麼是『邪見』呢？依賴於有漏的微弱現量，觀察后無法得出結論，看到今生行佈施等善行，來世卻投生為貧窮等惡趣，從而否認佈施的存在，否認供養的存在，否認火供的存在，否認善行的存在，否認惡行的存在。或者，否認佈施等是獲得享受等果報的原因。或者，看到以前行善的人墮入惡趣，以前作惡的人卻轉生善趣，從而否認善行和惡行的果報成熟，否認此生的苦樂是前世業力的結果。或者，看到從國王種姓等轉生為婆羅門等種姓，認為種姓的固定流轉是不存在的，認為沒有今世，沒有來世，從而否認輪迴的運作。或者，看到父親去世後轉生為兒子的兒子，母親去世後轉生為女兒所生，從而否認父親的存在，否認母親的存在，從而否認播種的行為。或者，當尋找無想和無色界的眾生，或者涅槃者的轉生時，卻無法找到，從而否認眾生的存在，從而針對相續連線的行為，以各種方式進行否認。或者，對於已經證得阿羅漢果位的

【English Translation】 Or it is called 'Superior' (འཕགས་པ་, surpassing), because it is excellent and there is nothing else that can be compared to it, so it is called 'Supreme' (དམ་པ་, supreme). Alternatively, it can also be understood as mutually explaining each other. Therefore, for the truly correct doctrine, the resulting patience (བཟོད་པ་, forbearance), desire (འདོད་པ་, desire), wisdom (བློ་གྲོས་, wisdom), thought (རྟོག་པ་, thought), and view (ལྟ་བ་, view) are all due to clinging to wrong views, considering them to be merits, thus generating strong attachment and unwillingness to give up, which is its function as a basis. What is 'holding precepts and asceticism as supreme'? Because wrong views lead the way, vows to avoid certain actions, and special ascetic practices such as imitating the postures, diet, bathing, and behavior of dogs and cows. By observing the five aggregates produced by these wrong precepts and ascetic practices, it is believed that in this way one can eliminate the stains of sin, be liberated from the bonds of affliction, and surely be liberated from samsara, thus generating the resulting patience, desire, wisdom, thought, and view. Therefore, even if one strives for liberation, it will inevitably not succeed, which is its function as a futile basis. What is 'wrong view'? Relying on the subtle manifest consciousness of the contaminated, after observing, one cannot reach a conclusion, seeing that those who perform meritorious deeds such as giving in this life are reborn in poverty and other evil realms in the next life, thus denying the existence of giving, denying the existence of offerings, denying the existence of fire offerings, denying the existence of good deeds, denying the existence of bad deeds. Or, denying that giving and other things are the cause of obtaining enjoyment and other rewards. Or, seeing that those who previously did good deeds fall into evil realms, while those who previously did evil deeds are reborn in good realms, thus denying the maturation of the fruits of good and bad deeds, denying that the happiness and suffering of this life are the result of past karma. Or, seeing that some are reborn from the royal caste to the Brahmin caste, thinking that the fixed flow of castes does not exist, thinking that there is no this life, no next life, thus denying the operation of reincarnation. Or, seeing that a father is reborn as his son's son after death, and a mother is reborn as her daughter's child after death, thus denying the existence of a father, denying the existence of a mother, thus denying the act of sowing seeds. Or, when searching for the rebirth of beings in the realm of non-thought and non-form, or those who have attained nirvana, one cannot find them, thus denying the existence of beings, thus denying the act of connecting the continuum in various ways. Or, for those who have attained the state of Arhat,

---

ྱིས་རང་ཉིད་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་ བཅོམ་པ་མེད་དོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་དོ། །ཞེས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་ཅིང་མེད་ པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཕྱི་རོལ་བ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ 1-124 དང་། ནང་བ་ཡིན་ཡང་ཟབ་མོའི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་པར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འཛིན་པ་ལྟ་ བུ་ཡིན་ལུགས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་དང་། དོན་དུ་ གཉེར་བའི་འདོད་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ངེས་པ་ཐོབ་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མེད་པར་ལྟ་བས་རྩ་བ་གཅོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་ འབྲས་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལོག་ལྟ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་དང་། ཐམས་ཅད་ ཀྱང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དུག་གསུམ་གྱི་ས་བོན་གསོ་བས་དེ་ཉིད་དམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟེན་བྱེད་ པའི་ལས་ཅན་དང་། མི་དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་སྙམ་པས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་དང་། དགེ་བ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་སྙམ་པས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། གསུམ་པ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་དྲུག་སྟེ། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ གཉིས་འབྱུང་ཚུལ། ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་གང་གིས་བསྡུས་ཚུལ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པས་བདག་ ཡོད་བཀག་ཚུལ། ཉི་ཤུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་ཚུལ། བདག་ལྟ་མ་དཔྱད་པ་ལས་ འབྱུང་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་དང་པོ་ བཞི་ནི། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བས་བདག་ དང་བདག་གི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། མཐར་འཛིན་ལྟ་བས་ཁྱད་པར་རྟག་པ་ དང་ཆད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་དང་ གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་དེ་ དག་ལ་འདག་པ་དང་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་གཅིག་ལོག་ལྟ་ནི་ཕལ་ ཆེར་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་བསལ་ནས་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། ། 1-125 ཕལ་ཆེར་ཞེས་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་གཅིག་པུར་མ་ངེས་ཀྱི། དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་བྱེད་པོ་ལ་ སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་(ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འབྱུང་ཚུལ་)ལ་(སྤྱི་གཞུང་གཉིས་ཀྱི་)སྤྱི་དོན་ནི། མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་ དྲ་བ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ས་དང་། གཞི་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་འཆད་པ་ ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། (སྡོམ་ནི་)རྟག་དང་ཁ་ཅིག་རྒྱ

【現代漢語翻譯】 當他看到自己正在轉生時，世間便沒有阿羅漢了！沒有三寶！』這樣看待存在的事物，認為它們會毀滅和消失。此外，外道顛倒地執著于因果等，即使是內道，如果不瞭解甚深密意，也會認為一切皆空。像這樣，對於顛倒的分別念，不生恐懼的安忍；追求意義的慾望；辨別的智慧；獲得定解的分別念；以及執著為功德的見解，都是因為『以無見斷根』。正如所說，誹謗因果的邪見具有斷絕善根的作用；一切不善的根本，滋養三毒的種子，因此，執著于邪見，作為其所依之基礎；即使做了不善之事，也認為沒有過錯，從而趨入不善；即使做了善事，也認為沒有果報，從而不趨入善。 第三，見解的差別有六種：五種見解歸納為兩種；六十二種見解的產生方式；十四種見解被何者涵蓋；勝者以何種方式遮止我執；二十種執著我與我所的方式；以及我見從不觀察中產生的方式。 第一，上述五種見解中，將無執為有的增益見是哪種？將有執為無的損減見是哪種？前四種見解是增益見，因為對於五蘊，有身見增益為我與我所的自性；邊執見增益為常與斷的差別；見取見將惡見增益為殊勝和主要等；戒禁取見增益其為解脫之因。一種邪見，大多是否定因果等存在的實物，從而進行誹謗的見解。 『大多』的意思是，不一定只是誹謗，也有將自在天視為造物主等增益的情況。

【English Translation】 When he sees himself being reborn, there are no Arhats in the world! There are no Three Jewels!』 Thus, viewing existing things as if they will be destroyed and cease to exist. Furthermore, outsiders perversely cling to cause and effect, etc., and even insiders, if they do not understand the profound meaning, will believe that everything is empty. Like this, for the reversed discriminations, the patience that does not fear; the desire to seek meaning; the wisdom of discernment; the discrimination of obtaining certainty; and whatever view that clings to qualities, it is because 『the root is cut by the view of non-existence.』 As it is said, the wrong view of slandering cause and effect has the function of cutting off the roots of virtue; all non-virtue is the root, nurturing the seeds of the three poisons, therefore, clinging to that very thing, acting as the basis for it; even if one does non-virtuous deeds, thinking there is no fault, thereby engaging in it; even if one does virtuous deeds, thinking there is no result, thereby not engaging in it. Third, there are six distinctions in views: the five views are condensed into two; the ways in which the sixty-two views arise; which views the fourteen views are encompassed by; how the Victorious Ones prevent the view of self; the twenty ways of clinging to self and what belongs to self; and how the view of self arises from not examining. First, among the five views mentioned earlier, which is the view that imputes existence to non-existence? Which is the view that denies existence to existence? The first four views are called imputing views, because with regard to the five aggregates, the view of the perishable collection imputes the nature of self and what belongs to self; the extreme view imputes the distinction of permanence and annihilation; the view of holding views as supreme imputes bad views as supreme and principal, etc.; the view of holding moral discipline and asceticism as supreme imputes them as the cause of purification and liberation. The one view, wrong view, mostly negates existing things such as cause and effect, thereby being a view of slander. 『Mostly』 means that it is not necessarily just slander, but there are also cases of imputing Ishvara as the creator of beings, etc.

---

ུ་ མེད་པར། །མཐའ་ལྡན་དེ་བཞིན་ལྷ་མི་སྤོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྔའི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ ནི། མཐའ་མ་ཆོད་པའི་མངོན་ཤེས་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱིས་བལྟས་པ་ན། འཇིག་ཆགས་ཀྱི་བསྐལ་ པ་(བར་བསྐལ་དུའང་འཆད་མོད། མདོ་དང་ས་སྡེར་སྐལ་ཆེན་གསུངས་སོ། །)ཉི་ཤུ་དང་། དྲུག་ཅུ་དང་། བརྒྱད་ཅུ་ དྲན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཁ་དོག་བཟང་བོ་ལས་བཟང་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྟག་གོ་ཞེས་ལྟ་བའོ། །ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་ བ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ནི། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་འཁོར་འགའ་ཞིག་ཤི་འཕོས་པ་མིར་སྐྱེས་ནས་རབ་ ཏུ་བྱུང་སྟེ་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་ནས་བལྟས་པས་ཚངས་པ་མ་ཤི་བ་མཐོང་ནས། ཚངས་པ་ ཆེན་པོ་ནི་རྟག་ལ་ལྷ་གཞན་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། ཚངས་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་འགག་ ཅིང་སེམས་མི་འགག་པར་མཐོང་བའི་འཁོར་འགའ་ཞིག་མིར་སྐྱེས་པ་ཡང་དེ་དག་དྲན་ནས་ སེམས་རྟག་ལ་འབྱུང་བ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། འདོད་ལྷ་རྩེ་བས་རབ་ཏུ་བསླུ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་རྩེད་མོ་ལ་རབ་ཏུ་གཡེངས་ནས་ལུས་དུབ་ཅིང་རྨོངས་པས་ཤི་འཕོས་པ་མིར་སྐྱེས་ཏེ་ མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་པས་རྩེད་ཟླ་མ་ཤི་བ་མཐོང་ནས་ལྷ་རྩེ་བས་རབ་ཏུ་བསླུས་པ་ནི་མི་ རྟག་ལ་ལྷ་གཞན་རྣམས་རྟག་གོ་ཞེས་པ་དང་། འདོད་ལྷ་ཡིད་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲོགས་ ལ་སྡང་བས་མིག་ཚུགས་སུ་བལྟས་པ་ན་བསོད་ནམས་ཟད་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ན་མིར་སྐྱེས་ཏེ་ མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་པས་གྲོགས་རྣམས་མ་ཤི་བ་མཐོང་ནས་ལྷ་ཡིད་འཁྲུགས་པ་ནི་མི་ 1-126 རྟག་ལ་ལྷ་གཞན་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ཤི་འཕོས་པ་འགའ་ཞིག་མིར་སྐྱེས་ཏེ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་པས་རྒྱུ་ སྔར་ཡོད་མ་མཐོང་ཞིང་ཚོགས་དྲུག་དང་གཟུགས་གློ་བུར་དུ་སྐྱེས་པར་མཐོང་ནས་བདག་དང་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པའོ་ཞེས་ལྟ་བ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། རྒྱུའི་ཚོགས་ ལ་མ་བརྟགས་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་ཆར་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་གློ་ བུར་དུ་འབྱུང་བར་མཐོང་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པའོ་ཞེས་ལྟ་བ་རྟོག་ གེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །མཐའ་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞི་ནི། མངོན་ཤེས་ཟག་བཅས་ཀྱིས་བལྟས་ པས་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་ནས་མཐའ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། སྟེང་དུ་བསམ་གཏན་ བཞི་པ་དང་། འོག་ཏུ་མནར་མེད་ཀྱི་བར་ཙམ་མཐོང་ཞིང་། ཐད་ཀར་མཐར་ཐུག་པར་མ་ མཐོང་བས་མཐའ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། ཐད་ཀ་དང་སྟེང་ འོག་ཏུ་བསམས་ནས་མཐའ་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ལྟ་བའོ

【現代漢語翻譯】 如經中所說：『諸天與人類，皆捨棄有邊見。』那些主張五蘊常恒不變的人，其立論基礎是：通過不究竟的微弱神通所見，憶起壞劫（雖然在小劫中也有闡述，但在經和地藏經中講的是大劫）二十、六十、八十次，以及看到眾生從好的顏色變得更好等等現象，便認為『我和世界正如我所見，是常恒不變的』。這是他們的觀點。 有些主張常恒不變的人，其立論基礎是：一些大梵天的眷屬，死後轉生為人，出家修行獲得神通后，看到大梵天沒有死去，便認為『大梵天是常恒的，其他天神則不是常恒的』。還有些人看到大梵天所生的諸法滅盡，而心識不滅，這些眷屬轉生為人後，憶起此事，便認為『心識是常恒的，諸法不是常恒的』。還有些欲界天的樂變化天，沉迷於嬉戲玩樂，身體疲憊而昏昧，死後轉生為人，通過神通看到一起玩樂的同伴沒有死去，便認為『樂變化天不是常恒的，其他天神是常恒的』。還有些欲界天的他化自在天，因為憎恨同伴而怒目而視，福報耗盡而死，轉生為人後，通過神通看到同伴沒有死去，便認為『他化自在天不是常恒的，其他天神是常恒的』。這是他們的觀點。 主張無因論的有兩種：一些無想天和無色界天的天人，死後轉生為人，通過神通觀察，沒有看到先前的因，卻看到六根和色法突然產生，便認為『我和世界一切都是無因而生的』。這是基於禪定的觀點。還有些人不觀察因的集合，卻看到外境的各種事物顯現，以及雨、風等突然出現，便認為『我和世界一切都是無因而生的』。這是基於思辨的觀點。 主張有邊無邊的有四種：通過有漏的神通觀察，憶起壞劫，便認為『我和世界是有邊的』。憶起成劫，便認為『沒有邊』。向上看到第四禪天，向下看到無間地獄之間，沒有直接看到盡頭，便認為『既是有邊，也是無邊』。在上下四方進行思索，認為『既不是有邊，也不是無邊』。這是他們的觀點。

【English Translation】 As it is said in the sutra: 'Gods and humans alike abandon the view of having an end.' Those who assert the permanence of the five aggregates, their basis is: through the observation of incomplete and subtle superknowledge, recalling twenty, sixty, or eighty destructions of kalpas (although it is also explained in minor kalpas, the sutras and the Earth Store Sutra speak of great kalpas), and seeing beings born from good colors to better colors, they think, 'I and the world are permanent as I see them.' This is their view. Some who assert permanence, their basis is: some attendants of the Great Brahma, after dying and being reborn as humans, renounced the world and attained superknowledge, and seeing that the Great Brahma had not died, they think, 'The Great Brahma is permanent, but other gods are not permanent.' Others see that the phenomena born from Brahma cease, but consciousness does not cease. These attendants, after being reborn as humans, remember this and think, 'Consciousness is permanent, but phenomena are not permanent.' Others, the Paranirmitavasavartin gods of the desire realm, indulging in play and amusement, becoming tired and confused, after dying and being reborn as humans, through superknowledge see that their playmates have not died, and think, 'The Paranirmitavasavartin gods are not permanent, but other gods are permanent.' Others, the Manopadosika gods of the desire realm, hating their companions and glaring at them, exhausting their merit and dying, after being reborn as humans, through superknowledge see that their companions have not died, and think, 'The Manopadosika gods are not permanent, but other gods are permanent.' This is their view. Those who assert causelessness are of two kinds: some gods of the Asamjnasattva and Arupadhatu realms, after dying and being reborn as humans, through superknowledge observe that they do not see the previous cause, but see the six senses and form suddenly arise, and think, 'I and the world are all causeless.' This is based on the view of meditation. Others do not observe the collection of causes, but see various external objects appear, and rain, wind, etc., suddenly arise, and think, 'I and the world are all causeless.' This is based on the view of speculation. Those who assert having an end and not having an end are of four kinds: through contaminated superknowledge, recalling the destruction of the kalpa, they think, 'I and the world have an end.' Recalling the formation of the kalpa, they think, 'There is no end.' Looking upwards to the fourth dhyana heaven and downwards to the Avici hell, not directly seeing the end, they think, 'It is both having an end and not having an end.' Thinking in all directions, up and down, they think, 'It is neither having an end nor not having an end.' This is their view.

---

། །ལྷ་ མི་སྤོང་བ་བཞི་ནི། བློ་མ་བྱང་བ་དང་། རྟོགས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། བྱང་བ་རྣམ་ པར་མ་ངེས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཞན་ཞིང་རྨོངས་པ་སྟེ་བཞི་ལ་དགེ་མི་དགེ་དང་བདེན་བཞི་ལས་ བརྩམས་ནས་དྲིས་པ་ན། རྫུན་དང་། ལོག་ལྟ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཏི་མུག་ གིས་འཇུགས་ནས་ལན་གདབ་པར་མ་ནུས་ཤིང་། མ་བཏབ་ནའང་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་ བཟུང་གིས་དོགས་ནས། (གཡོ་སྒྱུས་)བདག་ནི་ལྷ་མི་སྤོང་བའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དམ་འཆའ་བ་བཞི་ སྟེ། (དེ་རྣམས་ལྟ་བར་འཇོག་པ་ནི་ཐོབ་པའི་བར་)ཕྱིར་རོལ་པ་འོངས་ནས་དེས་གཡོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ལྟ་བའོ། ། (གཉིས་པ།)ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞིའི་སྡོམ་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོད་སྨྲའི་ 1-127 བཅུ་དྲུག་དང་། །མེད་དང་གཉིས་མིན་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་ལྟའི་ལྔ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བཅུ་དྲུག་ནི། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་ གོ་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གཟུགས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། གཉི་ ག་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་བཞི་དང་། བདག་ མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ བཞི་དང་། བདག་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ ཤེས་ཅན་བཞི་དང་། བདག་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། ཚད་མེད་ པ་ཡིན་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་བཞིའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྨྲ་བའི་བརྒྱད་ནི། སྔར་བཤད་ པའི་དང་པོ་བརྒྱད་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་སྦྱར་བ་སྟེ། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་ལ་འདུ་ཤེས་ མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ(ནས་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི་བར་དུ)འོ། །གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་ སྨྲ་བའི་བརྒྱད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན་ནི། འདོད་ ཁམས་ཀྱི་མི་དང་ལྷ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། ། གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པོ་རེ་རེར་བགྲངས་ཏེ། བདུན་པོ་འདི་རྣམས་མ་ཤི་བར་ལ་ ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་ཤིང་། ཤི་ནས་གཏན་ཆད་ པར་ལྟ་བའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་ལྔ་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་འཛེམ་མེད་ དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐར་བར་ལྟ་བ་གཅིག་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་ན་ཚེ་འདི་ ཉིད་ལ་ཐར་བ་ཐོབ་པར་ལྟ་བ་གཅིག་དང་། བསམ་གཏན་ཐོབ་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བར་ལྟ་བ་བཞིའོ། ། 1-128

【現代漢語翻譯】 不捨棄天人的四種情況是：心智未成熟，懷有證悟慢，成熟但不確定，知識貧乏且愚昧。如果就善與非善以及四聖諦進行提問，他們會因虛假、邪見、非正知和愚癡而無法回答。即使不回答，他們也一無所知。因為害怕被抓住（通過欺騙），他們會說『我不捨棄天人』，並立下誓言。這四種情況（將他們置於觀察之中直到獲得結果）是爲了防止外道前來並用詭計欺騙他們，這就是（錯誤的）見解。 （第二，）執著於後世的四十四種見解的總結是：『有想論』十六種，『無想』和『非有非無』各八種，『斷滅論』七種，『現世解脫論』五種。其中，『有想論』的十六種是：認為『我具有色蘊』是真實的，其他是愚癡的見解。同樣地，將『我』與『無色蘊』、『二者皆是』、『二者皆非』四種情況結合起來。『我』與『有邊』、『無邊』、『二者皆是』、『二者皆非』四種情況結合起來。『我』與『快樂』、『痛苦』、『二者皆是』、『二者皆非』四種情況結合起來。以及認為『我』是『唯一的』、『不同的』、『微小的』、『無限的』四種見解。 『無想論』的八種是：將前面所說的前八種情況與『無想』結合起來，例如『我具有色蘊且無想』等等（直到『有邊、無邊、二者皆是、二者皆非』）。『非有非無想論』的八種也與此類似，例如『我具有色蘊，既非有想也非無想』等等。『斷滅論』的七種是：將欲界的眾生分為人和天兩類，將色界的所有眾生歸為一類，然後分別計數四個無色界，認為這七種眾生在未死之前，會遭受疾病、潰瘍、痛苦和折磨，死後則徹底斷滅。 『現世解脫論』的五種是：無所顧忌地享受五種妙欲，認為在今生就能獲得解脫；獲得四禪，認為在今生就能獲得解脫；獲得四禪，認為在今生就能達到涅槃。

【English Translation】 The four situations of not abandoning the gods and humans are: immature mind, having pride in realization, mature but uncertain, and poor knowledge and ignorance. If asked about good and non-good and the Four Noble Truths, they would be unable to answer due to falsehood, wrong views, non-mindfulness, and ignorance. Even if they don't answer, they know nothing. Fearing being caught (through deception), they would say 'I do not abandon the gods and humans,' and make a vow. These four situations (placing them under observation until results are obtained) are to prevent outsiders from coming and deceiving them with tricks, and that is (wrong) view. (Second,) the summary of the forty-four views that cling to the extremes of future lives are: sixteen types of 'having perception theory,' eight types each of 'no perception' and 'neither having nor not having perception,' seven types of 'annihilation theory,' and five types of 'liberation in this life theory.' Among them, the sixteen types of 'having perception theory' are: considering 'I have form' to be true, and other views are ignorant. Similarly, combine 'I' with the four situations of 'without form,' 'both,' 'neither.' Combine 'I' with the four situations of 'having boundaries,' 'without boundaries,' 'both,' 'neither.' Combine 'I' with the four situations of 'happiness,' 'suffering,' 'both,' 'neither.' And the four views that consider 'I' to be 'unique,' 'different,' 'small,' 'infinite.' The eight types of 'no perception theory' are: combining the previously mentioned first eight situations with 'no perception,' such as 'I have form and no perception,' etc. (until 'having boundaries, without boundaries, both, neither'). The eight types of 'neither having nor not having perception theory' are similar to this, such as 'I have form, neither having perception nor not having perception,' etc. The seven types of 'annihilation theory' are: dividing beings in the desire realm into two categories, humans and gods, classifying all beings in the form realm into one category, and then counting each of the four formless realms separately, considering that these seven types of beings, before death, will suffer from diseases, ulcers, pain, and torment, and after death, will be completely annihilated. The five types of 'liberation in this life theory' are: enjoying the five desirable qualities without restraint, believing that liberation can be attained in this life; attaining the four dhyanas, believing that liberation can be attained in this life; attaining the four dhyanas, believing that nirvana can be attained in this life.

---

གཞུང་དོན་ལ། སྔོན་གྱི་མཐའ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའམ། སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་འཁོར་བའི་ ཆ་ལ་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མ་འོངས་པའམ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་ མ་ལ་སོགས་ལ་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ གཉིས་པོ་དེ་དག་འདིར་ལོགས་སུ་མ་བརྗོད་པས། ལྔའི་ནང་དུ་མ་འདུས་ན་ལྟ་བ་མ་ཚང་བར་ འགྱུར་ཞིང་། འདུས་ན་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དུ་ཞིག་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་ ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་གཉིས་སམ་ཞེས་པ་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་དང་ལོག་ལྟ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ ལ་བརྟགས་ན་ཐམས་ཅད་ལས་སོ་ཞེས་པ་ལྔ་ཅར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ནི་དེ་དག་གི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་བརྒྱད། ཆད་པར་སྨྲ་བའི་གཙོ་ཆེར་མཐར་འཛིན་ལས་འབྱུང་ཞིང་། རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལོག་ལྟ་ལས་འབྱུང་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་གཉི་ག་ལས་བྱུང་བས་གཉིས་ ཀྱིས་བསྡུས་པའམ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་(བའི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བསླུ་)ཞིང་། འབྲས་བུ་མཆོག་འཛིན་བསྐྱེད་པས་(འབྲས་བུས་རྒྱུ་བསྡུས་ཤིང་སྔར་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ པས་)ལྔ་ཅར་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ན་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་(རྩ་) གཉིས་འདུས་(པ་)ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདི་རྣམས་འདུས་པར་གསུངས། །ཞེས་ པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་འདུས་པས་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་(ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་གང་གིས་བསྡུ་ཚུལ་གྱི་གཞུང་)ལའང་(གཉིས་ལས། དང་པོ།)ལྟ་བའི་དབྱེ་བ་ ནི། དབུ་མ་རྩ་བར། གང་འདས་ཕན་ཆད་དང་མཐའ་སོགས་དང་། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ དག །མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང་། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་ཕན་ཆད་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་གཏི་མུག་ 1-129 གོ། ཞེས་པ་ལྟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མི་འབྱུང་བ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་ པར་ལྟ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་དང་། བདག་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ པ་བཞི་དང་། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། གཉི་ག་དང་། གཉི་ག་ མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་སྔོན་གྱི་མཐལ་ལ་རྟེན་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་ཚན་སོ་སོ་དང་པོ་རྣམ་གྲངས་ཅན་ པའི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། གཉིས་པ་རྣམས་རྒྱང་འཕེན་པའི་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། གསུམ་པ་ རྣམས་གཅེར་བུ་པའི་རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ད

【現代漢語翻譯】 關於正論，過去已逝和現在，或對前世輪迴的方面進行推測的十八種見解是什麼？未來的終結，即對未來或來世等進行推測的四十四種見解是什麼？這六十二種見解在此沒有單獨說明，如果不包含在這五種見解中，見解就不完整；如果包含，那麼應該知道是從哪五種見解中產生的？如果從體性上分析，『二』是指從有身見和邪見兩種見解中產生，因為一切都遍及這兩種見解的體性。如果從眷屬上分析，『一切』是指從五種見解中產生，因為有身見是所有見解的基礎，而兩種邊見是它們的眷屬。或者，常論的八種和斷論的主要部分是從有身見中產生，無因論的兩種是從邪見中產生，其餘的都是從兩種見解中產生，因此被兩種見解所涵蓋。或者，一切都是從作為原因的有身見中產生（作為因果而迷惑），並且產生作為結果的邊見（結果涵蓋原因，並且像以前一樣被兩種體性所涵蓋），因此被五種見解所涵蓋。或者，如經中所說：『如六十二見包含于有身見中，同樣，這些也包含在波羅蜜多中。』因此，一切都包含在有身見中，所以沒有不完整的過失。 第三（以何種方式涵蓋十四種見解之論）中也有（兩種，第一：）見解的分類是：如《中觀根本慧論》所說：『何者已逝及邊等，常等之見解，涅槃及後邊，乃依於前邊。』同樣，『如來死後存在』，這是真實的，其他的都是愚癡。像這樣結合起來，『不生』、『二者皆是』、『二者皆非』的見解是依賴於涅槃的四種見解；『我與世界有邊』、『無邊』、『二者皆是』、『二者皆非』的見解是依賴於後邊的四種見解；『我與世界是常』、『無常』、『二者皆是』、『二者皆非』的見解是依賴於前邊的四種見解。這四組見解中，第一組是有各種名稱的常見，第二組是外道的斷見，第三組是裸體外道認為自性是常，而狀態是無常的見解。

【English Translation】 Regarding the main point, what are the eighteen views that speculate on the past, the cycle of previous lives, and the present? What are the forty-four views that speculate on the future, such as the next life? Since these sixty-two views are not mentioned separately here, if they are not included within these five views, the view would be incomplete. If they are included, then it should be understood from which of the five views they arise. If analyzed by their characteristics, 'two' refers to arising from the views of holding to a self (有身見) and wrong view (邪見), because everything is pervaded by the characteristics of these two. If analyzed by their retinue, 'everything' refers to arising from all five, because the view of the aggregates (有身見) is the basis of all, and the two extreme views are their retinue. Alternatively, the eight that assert permanence and the main part of those that assert annihilation arise primarily from the view of holding to extremes, and the two that assert causelessness arise from wrong view, while the remainder arise from both, thus being encompassed by the two. Or, everything arises from the view of the aggregates (有身見) as the cause (deceiving as cause and effect), and generates the extreme views as the result (the result encompasses the cause, and is encompassed by the characteristics of the two as before), thus being encompassed by all five. Or, as stated in the sutra: 'Just as the sixty-two views are included in the view of the aggregates, similarly, these are included in the pāramitā.' Thus, everything is included in the view of the aggregates, so there is no fault of incompleteness. Third (the treatise on how the fourteen views are encompassed) also has (two parts, first:) the classification of views is: As stated in the Mūlamadhyamakakārikā: 'Whatever is past and future, and extremes, etc., and views of permanence, etc., nirvāṇa and the future end, rely on the previous end.' Similarly, 'The Tathāgata exists after death,' this is true, the others are ignorance. Combining them in this way, the views of 'not arising,' 'both,' and 'neither' rely on nirvāṇa, these are four views; the views of 'self and world have an end,' 'no end,' 'both,' and 'neither' rely on the future end, these are four views; the views of 'self and world are permanent,' 'impermanent,' 'both,' and 'neither' rely on the previous end, these are four views. Among these four sets of views, the first set is the view of permanence with various names, the second set is the annihilationist view of the heretics, and the third set is the view of the naked ascetics who believe that the nature is permanent, but the state is impermanent.

---

ང་། བཞི་པ་(ཉན་ ཐོས་)རྣམས་གནས་མ་བུ་པའི་རྟག་མི་རྟག་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བལྟ་བའོ། །ལུས་ གང་ཡིན་པ་སྲོག་ཀྱང་དེའོ་ཞེས་ལྟ་བ་དང་། ལུས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྲོག་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་ལྟ་ བ་གཉིས་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ལ་རྟེན་པ་སྟེ། རིགས་པ་ཅན་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བའོ། །དེ་ ལྟར་བཅུ་བཞི་བཅོམ་ལྡན་ལ་དྲིས་པ་ན། གང་ཟག་གི་བདག་ལས་བརྩམས་ནས་འདྲི་བར་ མཁྱེན་ཅིང་། དེ་མ་གྲུབ་པས་ཁྱད་པར་སྤྱོད་པ་མི་འཐད་ལ། མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ནའང་དོན་ དུ་མི་འགྱུར་བར་དགོངས་ནས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ དང་ལྡན་ནམ་ཞེས། །ཞུས་ན་རྒྱལ་བ་མི་གསུང་བཞུགས། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་ཆོས། ། སྣོད་མིན་འགྲོ་ལ་མི་གསུང་བ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པར་ཤེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)གཞུང་ལ་སྦྱར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཡང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་ བྱས་ནས་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅུ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ དག་འདིར་མ་འདུས་ན་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ཞིང་། འདུས་ན་ལྟ་བ་ལྔ་པོའི་དུ་ཞིག་ལས་འབྱུང་ བར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ལས་གང་བྱུང་བ་དེར་དེ་འདུས་པས་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། 1-130 མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་མཐར་འཛིན་དང་ལོག་ལྟ་གཉིས་ལས་བྱུང་བས་སམ་འཁོར་དང་ བཅས་པ་ལ་བརྟགས་ན་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བས་སོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། ། བཞི་པ་(རྒྱལ་བའི་དགོངས་པས་བདག་ཡོད་བཀག་ཚུལ་)ནི། (རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས།)དཔལ་དང་ གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་རྣམས་བྷ་ག་ཞེས་སུ་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྐལ་བ་དྲུག་དང་ལྡན་ པའམ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ཀྱིས་བདག་ཡོད་པ་ལ་ཉེས་ པ་གང་ཡོད་པར་གཟིགས་ནས་དགག་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་(ཡེ་ ཤེས་བཤེས་གྱིས་མདོ་དྲངས་ཏེ་)གཟུགས་སོགས་བདག་གོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་སོགས་ལ་བདག་དང་། བདག་གཟུགས་སོགས་དང་ལྡན་པར་དང་། གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་ན་ཡང་བདག་དང་། གཟུགས་སོགས་མེད་པར་ཡང་བདག་ ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་འགོག་ཚུལ་རྣམ་པ་ལྔས་དགག་བྱའི་ཆོས་བདག་ བསལ་ཞིང་དགག་པ་མཛད་ཅེ་ན། ལན་ནི། བདག་བཀག་ན་ཡུལ་མེད་པས་བདག་ལྟ་ཁེགས་ ལ། བདག་ཡོད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལ་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ ཉེས་པ་ལྔ་ཡོད་པར་གཟིགས་ནས་བདག་བསལ་བར་མཛད་དེ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་བཤད་ནི། གཟུགས་སོགས་བདག་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་མཚན་ཉིད་མི་ མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ར

【現代漢語翻譯】 四者（聲聞乘），視一切法既非恒常也非無常，不可言說。視『此身即是命』，及視『身是一物，命是另一物』，此二者皆依身命而立，乃順世外道及數論外道之見。如是十四難，世尊明知彼等由人我而發問，然人我本不成立，故不應作差別之戲論。若答『無』，亦不符實義。故世尊不作答覆。如《寶鬘論》云：『問世間有邊耶，佛陀默然不答覆，以是甚深之法故，不為非器眾生說。是故智者應了知，一切知者即佛陀。』 （二、）就經論而言，佛雖未明示，然以彼為因，而生起有邊等諸法之見，凡此十四難，若不攝於此，則有所不足；若攝於此，當知出自五見中之何者？答：何者由何而生，即攝於彼，故無不足之過。就體性而言，則由有身見及邪見二者而生；若就眷屬而言，則由五見全部而生。其理由亦如前述。 四者（以佛之意趣遮止我見之方式）：（《釋量論》云：）『吉祥與名聲，以及智慧力，自在與妙色，復有精進力，是為六種圓滿性，名為薄伽梵。』如是，具足六種功德，或已降伏四魔之佛世尊，觀見執著有我之過患，故於應遮止之蘊、界、處等法上（引《慧學經》），作如是遮止：『非謂色等即是我。』 如是，復遮止『我與色等是一，我具有色等，我異於色等，我無色等』等，以五種方式遮止所應遮之法——我。然則，佛陀為何要遮止我見呢？答：若遮止我，則無所緣境，故我見自可遮止。若執著有我，則有以薩迦耶見而完全執取之過患，及有與正理相違之五種過患。故佛陀遮止我見。如是略說之後，廣說云：色等非我之自性，以與我之體性相違故。

【English Translation】 Fourth, the Shravakas (Hinayana practitioners) view all dharmas as neither permanent nor impermanent, and thus indescribable. The views that 'this body is the same as life' and 'the body is one thing, and life is another' both rely on the body and life, and are the views of the Lokayata (materialists) and Samkhya schools. These are the fourteen unanswerable questions. The Blessed One knew that they were asked based on the concept of a self, but since the self is not established, it is inappropriate to engage in differential elaboration. If he answered 'no,' it would not accord with reality. Therefore, the Blessed One did not answer them. As the Ratnavali states: 'When asked if the world has an end, the Victorious One remained silent. Because this profound Dharma is not spoken to those who are not vessels. Therefore, the wise know that the All-Knowing One knows everything.' (2) Applying it to the scriptures: Although the Buddha did not explicitly state it, based on that reason, views arise regarding phenomena such as having an end. If these fourteen questions are not included here, it would be incomplete. If they are included, from which of the five views should they be understood to arise? Answer: Whatever arises from something is included in it, so there is no fault of incompleteness. In terms of characteristics, it arises from the view of self and wrong views. In terms of retinue, it arises from all five views. The reasons for these are the same as before. Fourth (How the Buddha's intention prevents the existence of self): (From the Commentary on Valid Cognition): 'Glory, fame, wisdom, power, beauty, and diligence are said to be the six perfections, known as Bhaga.' Thus, the Blessed Buddha, possessing the six perfections or having conquered the four maras, saw the faults in clinging to the existence of a self. Therefore, regarding the aggregates, elements, and sense bases that should be refuted (quoting the Sutra on Wisdom), he refuted them by saying: 'It is not right to see form, etc., as the self.' Similarly, he also refuted 'the self is the same as form, etc., the self possesses form, etc., the self is different from form, etc., the self is without form, etc.' In this way, he eliminated the object to be refuted—the self—through five modes of refutation. Why did the Buddha refute the self? Answer: If the self is refuted, there is no object of clinging, so the view of self is naturally refuted. If one clings to the existence of a self, there is the fault of being completely grasped by the view of the aggregates, and there are five faults that contradict reason. Therefore, the Buddha refuted the self. After this brief explanation, he elaborated: Form, etc., are not the nature of the self, because they exist in a way that contradicts the nature of the self.

---

ོ། །དེའང་བདག་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་རང་དབང་ཅན་དུ་འདོད་ ལ་གཟུགས་སོགས་ནི་མི་རྟག་དུ་མ་གཞན་དབང་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། (དབུ་མའི་རྩ་ བར།)གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་མཚན་ ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ལ་བདག་བརྟེན་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ 1-131 ན་བཞོན་པ་(རྟ་)འགྲོ་བ་ན་ཞོན་པ་པོ(མི་)འང་འགྲོ་བ་ལྟར། རྟེན་གཟུགས་སོགས་མི་རྟག་པ་ལ་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བརྟེན་པ་པོ་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་། གཟུགས་ སོགས་ལ་བདག་དབང་སྒྱུར་བ་པོར་ལྡན་པའང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན། (རྒྱན་ལས་)བདག་ པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། །མི་རྟག་མི་འདོད་འབྱུང་མི་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རང་དབང་ཅན་དུ་ ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས། བདག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་(སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིས་)འགྱུར་བ་ དང་བཅས་པར་མཐོང་བས་རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་ ནའང་བདག་མེད་དེ། (དབུ་མ་རྩ་བར།)གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ལུས་མེད་ན་བདག་དེ་ལུས་མེད་ཅིང་མི་ དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་བ་དང་། གཟུགས་སོགས་མེད་པར་ཡང་བདག་མེད་དེ། གལ་ ཏེ་ཡོད་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་འཆིང་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལམ་ལ་བསྒྲིམ་པའམ་འབད་པ་མི་ དགོས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཉེས་པའོ། ། ལྔ་པ་ནི། གང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་ བའི་མཐའམ་གཡང་སའམ་སྒོ་ཉི་ཤུ་པོ། མདོ་ལས། གཟུགས་བདག་དང་དབྱེར་མེད་ཡིན་ པར་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་བདག་དང་ཐ་དད་དུ་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་གིས་དབང་ བསྒྱུར་བྱ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་བདག་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལའང་སྦྱར་བ་དང་། མཐར་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བདག་གི་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། (ཀོ་ཊི་མཐའམ་ རྩེ་མོ་ཡིན་པས་)འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ བསྡུ་ན་གཉིས་སུའང་འདུ་བས། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཡིན། བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་དུ་ཡིན་ཞེ་ 1-132 ན། གཟུགས་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བའི་བར་ལྔ་ནི་ བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །དེའང་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བདག་གཞི་མཐུན་དུ་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཞེས་པ་གཅིག་ཏུ་འདུའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་བཅོ་ལྔ་པོ་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་བདག་དང་ལྡན་ པར་ལྟ་བ་

【現代漢語翻譯】 此外，我執著于認為『我』是常恒、獨立、自主的，而色等（五蘊中的色蘊等）則是無常、眾多、受制於他者的。正如《中觀根本慧論》所說：『若謂蘊即是我，則應有生滅。』這樣就產生了性質不一致的過失。色等之上並不存在『我』所依賴之處，如果存在，就像騎者（人）行走時，所騎的馬也行走一樣，由於所依賴的色等是無常的，那麼依賴者『我』也應成為無常，這同樣是過失。『我』也不具備對色等進行支配的能力，如果具備，正如《寶鬘論》所說：『若有唯一之自在，則無衰老不欲生。』這樣就會導致『我』成為自主的，但事實上，我們看到色等（經歷生老病死）的變化，而『我』卻無法阻止，這就產生了不自主的過失。如果『我』存在於色等之外，那也是不可能的。正如《中觀根本慧論》所說：『若謂異於蘊，應無蘊之相。』如果『我』不存在於色等之中，那麼『我』將是無形的，無法被認知，這是又一個過失。如果色等不存在，『我』也不應存在，如果存在，由於沒有了束縛色等的因素，那麼無需在道上努力或精進，就能獲得解脫，這同樣是過失。 第五，關於與近取蘊相關的五蘊，存在著二十種『有身見』的邊見、懸崖或門戶。經中說：『認為色是我，認為色與我不可分，認為色具有我，認為我在色中。』同樣，將此理類推到受、想、行。最終，『認為識是我，認為識具有我，認為我是識的，認為我在識中。』（Koti意為邊或頂端），因此，有時也將有身見的山頂稱為二十種。如果將這些歸納起來，可以分為兩類：認為『我』存在和認為『我所』存在。那麼，什麼是認為『我』存在？什麼是認為『我所』存在呢？從『認為色是我』到『認為識是我』這五種，是認為『我』存在。這是因為將色等五蘊與『我』視為同一基礎。剩下的十五種都歸為認為『我所』存在。為什麼這十五種被稱為認為『我所』存在呢？因為它們認為色等具有『我』。

【English Translation】 Furthermore, I cling to the notion that 'I' is permanent, singular, and independent, while form and so on (the aggregates of form, etc.) are impermanent, numerous, and subject to others. As stated in the Mūlamadhyamakakārikā (Fundamental Verses on the Middle Way): 'If the aggregates were the self, they would be subject to arising and ceasing.' This leads to the fault of dissimilar characteristics. There is no basis for the self to rely on in form, etc. If there were, just as when a rider (person) walks, the horse being ridden also walks, since the form, etc., on which it relies are impermanent, the self that relies on them would also necessarily be impermanent, which is a fault. The self also does not possess the power to control form, etc. If it did, as stated in the Ratnāvalī (Precious Garland): 'If there were a single, independent self, there would be no aging, no unwanted birth.' This would lead to the self being independent, but in reality, we see the changes of form, etc. (birth, aging, sickness, death), and the self cannot prevent them, which leads to the fault of lacking independence. If the self were other than form, etc., that would also be impossible. As stated in the Mūlamadhyamakakārikā: 'If it were other than the aggregates, it would lack the characteristics of the aggregates.' If the self did not exist within form, etc., then the self would be formless and unobservable, which is another fault. If form, etc., did not exist, the self should also not exist. If it did, since there would be no factors binding form, etc., one would attain liberation without needing to strive or exert effort on the path, which is also a fault. Fifth, regarding the five aggregates associated with grasping, there are twenty extreme views, precipices, or gateways of the 'view of the transitory collection' (satkāyadṛṣṭi). The sutra states: 'To view form as the self, to view form as inseparable from the self, to view form as possessing the self, to view the self as abiding in form.' Similarly, apply this reasoning to feeling, perception, and mental formations. Ultimately, 'to view consciousness as the self, to view consciousness as possessing the self, to view the self as belonging to consciousness, to view the self as abiding in consciousness.' (Koti means edge or peak), therefore, sometimes the peak of the mountain of the view of the transitory collection is also referred to as twenty. If these are summarized, they can be grouped into two categories: viewing 'I' as existing and viewing 'mine' as existing. So, what is viewing 'I' as existing? What is viewing 'mine' as existing? The five from 'viewing form as the self' to 'viewing consciousness as the self' are viewing 'I' as existing. This is because the five aggregates of form, etc., are regarded as having the same basis as the self. All the remaining fifteen are grouped into one as viewing 'mine' as existing. Why are these fifteen called viewing 'mine' as existing? Because they view form, etc., as possessing the self.

---

ལྔ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་སྤྱད་བྱ་སོགས་འབྲེལ་བས་བདག་གིར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་དང་། གཟུགས་སོགས་བདག་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལྔ་ནི། ལྷས་བྱིན་གྱི་བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟར་ དབང་སྒྱུར་བས་བདག་གིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་སོགས་ལ་བདག་གནས་པར་ ལྟ་བ་ལྔ་ནི། ལུས་ལ་སེམས་གནས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་པར་ཞུགས་ ནས་གནས་ཏེ། །ཚོགས་པ་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་གིར་འགྱུར་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། ། དྲུག་པ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་མ་དཔྱད་ན་ལྟ་བར་འགལ་བས། བརྟགས་ཤིང་ དཔྱད་ནས་འཛིན་པའི་གཞི་ཅན་ཞེས་བྱ་བའམ། དཔྱད་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པས་ མ་དཔྱད་པར་འཇུག་པའི་གཞི་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་ན་བདག་ ལྟའི་སྐབས་མི་རྙེད་པས། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་ཤིང་མ་ དཔྱད་པའི་གཞི་འམ་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཚུལ་ བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས། བདག་དང་བདག་གི་བའི་ རྣམ་པར་འཛིན་ཅིང་རྟོག་པས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའང་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་ སྤྲུལ་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཐག་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་བརྟགས་ན་སྦྲུལ་གྱི་བློ་ མི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ཐག་པ་ལ་དམིགས་ནས་སྤྲུལ་དུ་བཟུང་བས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ པ་ལྟར་རོ། ། 1-133 ༈ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཉི་ཤུ་བཤད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་ སེམས་སོ་སོ་ལ་སྐྱེ་བ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་བཅུ་སྟེ། གཅིག་གང་དུ་བྱུང་བ་དེར་གཞན་མི་ འབྱུང་བ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་བོར་བ་རྣམས་འདོད་ཁམས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པས་སོ། །མི་དགེ་ བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་རྨུགས་པ་སོགས་བརྒྱད་དང་། ལོག་པར་མོས་པ་དང་ལོག་ པར་འདུན་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ཅར་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ངེས་ཚིག་བསྟན་པའང་། དེ་ཉིད་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་དང་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དོན་གསང་དུ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་ བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཤས་ཀྱིས་བྲི་བར་ཞུགས་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པར་གདགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་གཞུང་འདི་དང་མཐུན་པར་མི་མངོན་ཞིང་། སྤྱོད་ འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་དུ། ཞེ་སྡང་ནི་སེམས་རྩུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་བྱུང་ བ་འཕེལ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དབྱུག་པ་ལེན་པ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྱུ

【現代漢語翻譯】 第五，擁有者和所擁有之物等相互關聯，因此產生『我所』（屬於我的）的觀念。認為色等是我所有的五種情況是：就像說『天授的牛』一樣，因為支配而變成我所擁有的。 認為色等之中存在『我』的五種情況是：就像心存在於身體中一樣，『我』進入蘊中，完全進入並安住其中，不與其他組合混雜，因此執著于『我所』。 第六，如果不對『壞聚見』（薩迦耶見，Sākāyadṛṣṭi）進行分析，就會與『見』相違背。那麼，『具有經過考察和分析后才執著的依據』，或者『因為分析后沒有我和我所，所以具有未經分析就產生的依據』是什麼意思呢？如果分析五蘊的自性，就找不到我見的立足點。因此，應該說它是從未經正見智慧徹底考察和分析的依據或對像中產生的迷惑。然而，由於不如理作意，以五蘊為對象，執著和分別我和我所的形象，所以它也是以該對像為依據的『見』。例如，就像將繩子誤認為蛇一樣。如果考察繩子的狀態，就不會產生蛇的念頭。然而，由於以繩子為對像而執著為蛇，所以它也是以該對像為依據的。 關於二十隨煩惱的解釋： 關於隨煩惱，有三個總的要點：（第一）歸納為三類：不善心所生的個別煩惱，如忿等最初的十種，它們具有在一個地方生起，其他煩惱就不會生起的特點。諂、誑、憍、害四種只存在於欲界。普遍生起于所有不善心的有無慚和無愧。普遍生起于所有染污心的有掉舉等八種，以及邪勝解和邪欲，這三類存在於三界之中。這是如是歸納的。 （第二）解釋詞義：如經中所說：『與煩惱相應，一起執行，與煩惱同類。』 （第三）認識本體：在《秘密義》中說：『貪慾等是顯明的狀態，隨之而來的是逐漸減少的部分，這被認為是隨煩惱。』這種說法與本論不符。在《入行論大疏》中說：『嗔恨是心粗暴的狀態。從嗔恨產生並增長的是忿，因為會做出拿棍子等行為。』

【English Translation】 Fifth, the possessor and the possessed are related, thus giving rise to the notion of 'mine' (belonging to me). The five situations where forms, etc., are seen as mine are: just like saying 'the cow of Deva', it becomes what is possessed by virtue of dominion. The five situations where 'I' is seen to exist within forms, etc., are: just like the mind exists in the body, 'I' enters the aggregates, fully enters and abides within them, not mixing with other combinations, thus clinging to 'mine'. Sixth, if the 'view of the aggregates' (Sākāyadṛṣṭi) is not analyzed, it will contradict 'view'. So, what does it mean to 'have a basis for clinging after investigation and analysis', or 'because there is no I or mine after analysis, to have a basis for arising without analysis'? If the nature of the five aggregates is analyzed, the basis for the view of self cannot be found. Therefore, it should be said that it is a delusion arising from a basis or object that has not been thoroughly investigated and analyzed by correct wisdom. However, due to improper attention, focusing on the aggregates, clinging to and discriminating the appearance of I and mine, it is also a 'view' based on that object. For example, just like the mind that mistakes a rope for a snake. If the state of the rope is examined, the thought of a snake will not arise. However, since the rope is taken as an object and clung to as a snake, it is also based on that object. Explanation of the Twenty Secondary Defilements: Regarding secondary defilements, there are three general points: (First) Summarizing into three categories: Individual afflictions arising from unwholesome minds, such as anger, etc., the first ten, which have the characteristic that when one arises in a place, others do not arise. Deceit, cunning, pride, and harm exist only in the desire realm. Shamelessness and lack of embarrassment arise universally in all unwholesome minds. Distraction, etc., the eight, as well as wrong faith and wrong desire, arise universally in all afflicted minds; these three exist in all three realms. This is how it is summarized. (Second) Explaining the definition: As it says in the same text: 'Corresponding to afflictions, running together, and being of the same kind as them.' (Third) Recognizing the essence: In the 《Secret Meaning》, it says: 'Desire, etc., are in a manifest state, and what follows is a gradually diminishing part, which is considered a secondary defilement.' This statement does not seem to agree with this treatise. In the 《Great Commentary on Engaging in Bodhisattva Activities》, it says: 'Hatred is the state of a rough mind. What arises and increases from hatred is anger, because it leads to actions such as taking up a stick, etc.'

---

ང་བ་ནི་གཞུང་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། ། གཞུང་དོན་ལ། ཉི་ཤུ་ཡོད་ཀྱང་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགུར་ཡང་གསུངས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ གནས་པའི་གཞི་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་གླེང་བ་དང་། རྙེད་བཀུར་ལ་ཆགས་པ་དང་། འཚོ་བ་ ཉམས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་ཤེས་རབ་ཉམས་པའི་གཞི་ཅན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཀྱི། ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་ ཡུལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དགྲ་བོ་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་ མ་ཡིན་པ་འཕྲལ་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ན། གདགས་གཞི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་ 1-134 བྲག་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆར་གཏོགས་ཤིང་དེ་ཉིད་དུ་འདུ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གུད་ན་ རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདི་ཡི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་ བྱའོ། །རྣམ་པ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཞིང་གནོད་པ་བྱ་བར་འདོད་པ་སྟེ། བྱེད་ ལས་བརྡེག་པའི་བསམ་པས་མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་དང་འཕྲོག་པ་ ལ་སོགས་པས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མདོར་ན་ གཞན་ལ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འཁོན་དུ་འཛིན་པ་གང་ ཞེ་ན། ཁྲོས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་ལ་དམིགས་ནས། རྣམ་པ་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལན་མ་བྱས་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཤར་གཉེར་བའི་ བསམ་པ་མདུད་པ་ལྟར་དམ་དུ་འཛིན་ཞིང་མི་གཏོང་བར་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པ་སྟེ། གནོད་པ་ལ་ ཇི་མི་སྙམ་པར་མི་བྱེད་པས་མི་བཟོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གླེང་བའི་གཞི་ཅན་ གཉིས་ཀྱི། འཆབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་། འཇིགས་པ་དང་གཏི་མུག་གིས་ འགྲོ་བ་བསལ་ནས་ཕན་པར་འདོད་པས་གླེང་བའི་དུས་སུ། ཁྱེད་ལ་ལྟུང་བ་འདི་བྱུང་གིས་ ཕྱིར་ཆོས་ཤིག། ཅེས་ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ན་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ ཉེས་ལྟུང་མཁྱུད་ཅིང་སྤེད་པ་སྟེ། བཅོས་སུ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ལྟུང་བ་གསང་ན་ཕྱིས་འགྱོད་ པར་འགྱུར་བས་དེ་དང་། འགྱོད་པ་ནི། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ངེས་པར་ལྡན་པས་བདེ་བ་ལ་ རེག་པར་མི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། འཚིག་པ་གང་ཞེ་ན། གདགས་གཞི་ཁོང་ཁྲོ་འཕེལ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ། རྒྱུ་ཁྲོ་བ་དང་ ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བས་དེ་དག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་ སེམས་པ་དྲག་པོ་ཚིག་རྩུབ་ཀུན་ནས་སློང་བར་ནུས་པ་སྟེ། ཐོས་མ་ཐག་མི་སྙན་པས་ཚིག་ རྩུབ་མོ། མཚང་འབྲུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེ་ལ་གནོད་པས་བརླང་ཞིང་། ཡི་གེ་གསལ་པོས་ངོར་ 1-135 ལྷངས་ཀྱིས་བརྗོད་པས་དྲག་པོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་ལས་ཅན་དང་

【現代漢語翻譯】 我的觀點與經論相符。 關於經論的意義，雖然有二十種說法，但從處所的角度來說，也有九種說法，即：共同居住的基礎、互相爭論、貪戀利養恭敬、生活困頓、不敬上師、不能忍受、戒律、禪定和智慧衰退的基礎。第一種（共同居住的基礎）有兩種。什麼是憤怒呢？當目標（指所要損害的對象）的起因，如敵人和武器等有情和無情之物立即出現時，由於安立的基礎是憤怒的特定階段，因此屬於憤怒的一部分，幷包含在憤怒之中。但除此之外，沒有獨立存在的實體。對於所有出現『屬於此』的說法，都應理解為這樣。相是內心極度痛苦，想要造成損害；作用是以打擊的意念拿起武器，進行殺害、捆綁和搶奪等行為，通過對身體和財物的懲罰進行剝奪等。簡而言之，是作為對他人施加各種損害的所依而起作用。什麼是懷恨在心呢？在憤怒之後，以屬於憤怒的一部分，針對損害的製造者，相是『這個人傷害了我，如果我不報復，那就太不像話了』，這樣緊緊抓住並堅持不放，持續不斷地懷有怨恨的念頭，不願輕易放棄。對於損害，不會無動於衷，是作為不能忍受的所依而起作用。爭論的基礎有兩種。什麼是隱藏呢？由於貪慾、嗔恨、恐懼和愚癡而隱瞞過失，在爭論的時候，明明是爲了利益對方，善意勸告說：『你犯了這樣的過錯，應該懺悔！』，但由於屬於愚癡的一部分，所以隱瞞和掩蓋自己的罪過和過失。如果在可以補救的時候隱瞞過失，之後會感到後悔，因此會產生後悔。後悔是與不愉快和確定性相伴隨的，是作為無法安住于快樂的所依而起作用。 什麼是惡語呢？安立的基礎是嗔怒增長的一部分，原因是由於憤怒和懷恨在心而產生，因此是那些先行因素的自性，是內心極度痛苦，能夠引發強烈粗暴的言語。一聽到就令人不悅，以揭露他人過失的方式在內心造成傷害，因此是粗暴的。用清晰的文字當面指責，因此是作為強烈的所依而起作用，並且是增長不善業，口語惡行的作用。

【English Translation】 My view is in accordance with the scriptures. Regarding the meaning of the scriptures, although there are twenty explanations, from the perspective of location, there are also nine, namely: the basis of cohabitation, mutual arguments, attachment to gain and respect, impoverished living, disrespect for the guru, intolerance, and the basis for the decline of discipline, samadhi, and wisdom. The first (basis of cohabitation) has two aspects. What is anger? When the cause of the target (referring to the object to be harmed), such as enemies and weapons, sentient and non-sentient things, immediately appears, because the basis of establishment is a specific stage of anger, it belongs to a part of anger and is included in it. But apart from that, there is no independently existing entity. For all statements that appear as 'belonging to this,' it should be understood in this way. The aspect is extreme mental torment, wanting to cause harm; the function is to take up weapons with the intention of striking, and to carry out acts such as killing, binding, and plundering, depriving through punishment of body and property, etc. In short, it functions as a basis for inflicting various harms on others. What is resentment? After anger, as a part of anger, targeting the maker of the harm, the aspect is 'This person has harmed me, if I don't retaliate, it would be too unreasonable,' holding on tightly and persistently with such a thought of resentment, unwilling to give up easily. One will not be indifferent to the harm, and it functions as a basis for intolerance. There are two bases for argument. What is concealment? Due to greed, hatred, fear, and ignorance, one conceals faults. When arguing, clearly for the benefit of the other person, one advises in good faith, saying, 'You have committed such a mistake, you should confess!' But because it belongs to a part of ignorance, one conceals and covers up one's sins and faults. If one conceals faults when they can be remedied, one will regret it later, thus regret arises. Regret is accompanied by unpleasantness and certainty, and it functions as a basis for not being able to dwell in happiness. What is harsh speech? The basis of establishment is a part of the increase of anger, the reason is that it arises from anger and resentment, therefore it is the nature of those preceding factors, it is extreme mental torment, capable of causing strong and harsh words. As soon as one hears it, it is unpleasant, it causes harm in the heart by revealing the faults of others, therefore it is rude. Accusing face to face with clear words, therefore it functions as a strong basis, and it is the function of increasing non-virtue, verbal misconduct.

---

། འགྲོགས་པར་དཀའ་བས་གྲོགས་བཟང་པོ་ དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྙེད་བཀུར་གྱི་གཞི་ཅན་ གཉིས་ཀྱི། ཕྲག་དོག་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྙེད་པ་རྫས་གསར་དུ་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཕྱག་དང་ གྲལ་སྟོབ་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས། དམིགས་ཡུལ་གཞན་གྱི་རིགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ། རྣམ་ པ་མི་བཟོད་པར་གྱུར་པ་སེམས་ཁོང་ནས་ཁྱབ་པར་འཁྲུགས་པ། གདགས་གཞི་ཞེ་སྡང་གི་ ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། དེའི་དབང་ གིས་རང་ཉིད་བདེ་བ་ལ་རེག་བར་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སེར་སྣ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས། དམིགས་ཡུལ་རང་གི་ཟས་དང་ནོར་ལ་སོགས་ པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ཞིང་གཏོང་མི་ཕོད་པར་གྱུར་པ། གདགས་གཞི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། དེས་ཡོ་བྱད་མཁོ་བ་མ་ཟད་མི་མཁོ་བ་ རྣམས་ཀྱང་བསགས་པས་མ་བསྙུངས་ཤིང་འཕེལ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་ བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། སེར་སྣ་ཅན་ནི་ཡི་དྭགས་གནས་སུ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་དེ་ཚེ་དབུལ་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཚོ་བ་ ཉམས་པའི་གཞི་ཅན་གཉིས་ཀྱི། སྒྱུ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ ནས། རྩ་བ་ཡོ་བྱད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ལོག་འཚོའི་ཉེས་པ་མ་རིག་པའི་གཏི་མུག་གི་ཆར་ གཏོགས་པ། ངོ་བོ་གཞན་བསླུ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་འཆོས་ཀྱིས་ བསྒྲུབས་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཚེ་འདིར་ལོག་པས་འཚེ་བའི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་ཕྱི་མ་ 1-136 ལ་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཡོ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་ པར་ཆགས་ནས། །རྩ་བ་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ། ངོ་བོ་རང་གི་རྒྱུད་ ལ་ཉེས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ངེས་པ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་གཏམ་རླུང་ལ་བསྐུར་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཞིང་སྦེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ ཟུར་གྱིས་གསང་ཞིང་འཆབ་པ་ནི་གསལ་པོར་གསང་བས་ཐ་དད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ མི་སྟོན་པ་ནི་གདམས་ངག་གི་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གང་དང་འཕྲད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་ བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བླ་ མ་ལ་མི་འདུད་པའི་གཞི་ཅན། རྒྱགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་རྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ནད་མེད་པ་དང་། སྟོབས་ལ་རྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ལང་ཚོ་དར་ལ་བབས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། སྲོག་ལ་ར

【現代漢語翻譯】 難以相處，因此與好朋友在一起不會感到快樂，這就是它的作用。 嫉妒是什麼？對於那些以獲得和尊重為基礎的人來說，當他們特別執著于獲得財富、獲得新事物、獲得尊重、禮貌和更高的地位時，他們無法忍受其他人的財富、享樂、道德、學識等方面的卓越品質。內心的思緒混亂，屬於嗔恨的範疇。他們對他人美好的品質感到不悅，因此自己也無法感到快樂，這就是它的作用。 吝嗇是什麼？對於那些特別執著于獲得和尊重的人來說，他們會緊緊抓住自己的食物、財富等物品，不願施捨。這屬於貪慾的範疇。因此，他們不僅積累所需的物品，還積累不需要的物品，從而成為增長和積累的基礎，這是人所為的結果。成熟的果報是：吝嗇之人會轉生為餓鬼。如果轉生為人，也會變得貧窮。就像經文所說的那樣。 兩種導致生活困頓的因素：欺騙是什麼？對於那些特別執著于獲得和尊重的人來說，其根源在於對物品的貪慾和對錯誤行為的無知，屬於愚癡的範疇。本質是虛假地展示佈施、道德等並非真實的品質，這是一種心理上的偽裝。通過虛偽的行為來獲取利益，今生會受到欺騙的傷害，來世會墮入惡道，這就是它的作用。 狡詐是什麼？對於那些特別執著于獲得和尊重的人來說，其根源在於貪慾和愚癡。本質是掩蓋和隱藏自己真實的過錯，通過各種手段，如轉移話題、散佈謠言等來維護和掩蓋。這種隱藏是秘密的，而掩蓋是公開的，兩者有所不同。不向他人展示自己的真實面目，是因為他們不是接受教誨的合適人選。它會阻礙人們獲得正確的教誨，直到他們遇到合適的人並如理作意，這就是它的作用。 不尊敬上師的基礎：驕傲是什麼？身體上的驕傲是基於沒有疾病，力量上的驕傲是基於青春鼎盛，生命上的驕傲是基於...

【English Translation】 It is difficult to get along with, so being with good friends does not lead to happiness; that is its function. What is jealousy? For those who are based on gain and respect, when they are particularly attached to gaining wealth, acquiring new things, gaining respect, politeness, and higher status, they cannot bear the excellence of others' wealth, enjoyment, morality, learning, etc. The thoughts in their minds are confused, belonging to the category of hatred. They are displeased with the good qualities of others, and therefore they themselves cannot feel happy; that is its function. What is stinginess? For those who are particularly attached to gain and respect, they hold on tightly to their own food, wealth, and other possessions, unwilling to give them away. This belongs to the category of greed. Therefore, they accumulate not only the necessary items but also the unnecessary ones, thus becoming the basis for growth and accumulation; this is the result of what a person does. The result of maturation is: a stingy person will be reborn in the realm of the hungry ghosts. If they are reborn as humans, they will become poor. It is just as the scriptures say. Two factors that lead to a decline in livelihood: What is deception? For those who are particularly attached to gain and respect, its root lies in greed for possessions and ignorance of wrong actions, belonging to the category of delusion. Its essence is to falsely display generosity, morality, etc., as qualities that are not real; this is a psychological disguise. By using hypocritical behavior to obtain benefits, one will be harmed by deception in this life, and in the next life, one will fall into the lower realms; that is its function. What is cunning? For those who are particularly attached to gain and respect, its root lies in greed and delusion. Its essence is to conceal and hide one's own real faults, using various means such as changing the subject, spreading rumors, etc., to maintain and cover up. This kind of hiding is secret, while concealment is open; the two are different. Not showing one's true face to others is because they are not suitable recipients of teachings. It hinders people from obtaining the correct teachings until they meet the right person and apply mindfulness properly; that is its function. The basis for not respecting the guru: What is pride? Pride in the body is based on being free from illness, pride in strength is based on being in the prime of youth, pride in life is based on...

---

ྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མ་ཅན་དུ་མོ་རྩིས་པས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིགས་དང་གཟུགས་ དང་སྟོབས་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་བློ་གསལ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རང་ལ་མཐོང་བ་ལ་དམིགས་ ནས། རྩ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྲེད་པ་དང་ཡིད་བདེ་ བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཤིང་གང་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པས་ འཇུག་པས་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཆགས་སོགས་རྩ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། ཁྲོ་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ང་རྒྱལ་ནི། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་ནས་ཁེངས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་ ཆགས་པས་གང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ང་རྒྱལ་ཁེངས་ཉིད་རྒྱགས་པ་སྟེ། །རང་ གི་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མི་བཟོད་ པའི་གཞི་ཅན། རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་རྩུབ་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པས་ཁོང་ཁྲོ་ 1-137 བའི་ཆར་གཏོགས་པ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་རང་གི་བྱེད་པས་སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་སྙིང་རྗེ་བ་མེད་པ་དང་། འཚེ་བ་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་ པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པའམ། ཡང་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་ པར་ཡང་སྦྱར་བ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་ རྣམ་པར་ཐོ་འཚམ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གཞི་ཅན་གཉིས་ཀྱི། ངོ་ཚ་བ་ མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གདགས་གཞི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པས་དུས་ གཅིག་མི་འབྱུང་ཡང་། ཉེས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དང་གཏི་མུག་ གི་ཆར་གཏོགས་པ་ལས། དེ་བྱ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ བདག་གི་ཆོས་(རིགས་དང་ཡོན་ཏན་སོགས་)རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་བ་ལས་མི་འཛེམ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོགས་པས། ཆགས་སོགས་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཁྲོ་སོགས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕེལ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ཁྲེལ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། རྩ་བ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གང་རུང་དང་གཏི་མུག་གི་ཆར་ གཏོགས་པ་ལས་ཏེ། དེ་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་དང་མི་མཐུན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ། སྡིག་ པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་གཞན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་(པས་ཁྲེལ་ན་མི་རུང་སྙམ་)པ་རྒྱུ་མཚན་ དུ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་མི་མཛེམ་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཉམས་པའི་གཞི་ ཅན་གཉིས་ལས། ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛི

【現代漢語翻譯】 驕慢之因： 通過占卜得知具有長壽之相等等，以及對種姓、容貌、力量、心性、智慧、享受和權勢等等一切有漏的圓滿，都以自己所見為對境，屬於貪慾範疇的某種心態，生起貪戀和愉悅的煩惱之心，完全沉浸和充滿。因為以功德之相而起作用，所以與一切有漏相應，是貪等根本煩惱和嗔等近分煩惱的所依之業。 我慢是：觀察到他人的功德而產生的驕傲。而此（指驕慢）是因為對自己的法產生貪戀而充滿，所以有差別。如雲：『我慢即是驕傲，因貪著自法，心乃遍充滿。』 不堪忍之因，損害是什麼呢？以心粗暴之相而起作用，屬於憤怒範疇的殺生等損害，自己做則沒有慈悲心，讓別人做則沒有憐憫心，見到或聽到損害行為而隨喜則沒有慈愛心。或者也可以將這些對應起來解釋。在他人相續中產生痛苦和不悅等各種感受，具有損害他人的作用。 戒律衰損之因二者中，無慚是什麼呢？所依是貪慾和嗔恨二者，因為形態不同，所以不會同時產生。但是，對於造惡業的因，無論是二者中的哪一個，還是屬於愚癡範疇的，明知那是不可為之事，卻因為罪惡，以自己的法（種姓和功德等）為理由而不顧忌，屬於一切煩惱的狀態，是貪等根本煩惱和嗔等近分煩惱增長的助伴之業。 無愧是什麼呢？根本是貪慾和嗔恨中的任何一個，以及屬於愚癡範疇的，明知那與佛法和世間法都不相符，卻因為罪惡，以他人（善知識等認為不應羞愧）為理由也不顧忌，與前者一樣，是所有煩惱和近分煩惱的助伴之業。 禪定和智慧衰損之因二者中，止觀

【English Translation】 The cause of arrogance: Through divination, it is known to have signs of longevity, etc., and all the perfections with outflows, such as lineage, appearance, strength, temperament, intelligence, enjoyment, and power, etc., are seen as objects for oneself. Some states of mind belonging to the category of attachment arise with craving and pleasurable afflictions, completely immersing and filling the mind. Because it functions through the aspect of merit, it is in accordance with all outflows and is the basis for the karma of fundamental afflictions such as attachment and near afflictions such as anger. Pride is: arrogance that arises from observing the merits of others. But this (referring to arrogance) is because it is filled with attachment to one's own dharma, so there is a difference. As it is said: 'Pride is arrogance, because of attachment to one's own dharma, the mind is completely filled.' The cause of intolerance, what is harm? It functions through the aspect of a rough mind, belonging to the category of anger, such as killing and other harms. Doing it oneself is without compassion, letting others do it is without pity, and rejoicing in seeing or hearing harmful actions is without loving-kindness. Or these can also be explained correspondingly. It has the function of harming others by creating various feelings of suffering and displeasure in the minds of others. Among the two causes of the decline of discipline, what is shamelessness? The basis is both attachment and hatred. Because the forms are different, they do not arise at the same time. However, for the cause of committing evil deeds, whether it is one of the two or belongs to the category of ignorance, knowing that it is something that should not be done, but because of sin, using one's own dharma (lineage and merit, etc.) as a reason, one does not care. It belongs to all states of affliction and is the assistant karma for the increase of fundamental afflictions such as attachment and near afflictions such as anger. What is impudence? The root is any of attachment and hatred, and belongs to the category of ignorance. Knowing that it is not in accordance with both Dharma and worldly affairs, but because of sin, one does not care about others (such as spiritual friends who think one should not be ashamed) as a reason. Like the former, it is the assistant karma of all afflictions and near afflictions. Among the two causes of the decline of samadhi and wisdom, calm abiding and insight

---

ན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉམས་ པའི་གཞི་ཅན་གསུམ་དུ་བྱས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉམས་པའི་གཞི་ཅན། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གདགས་གཞི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སེམས་བླུན་པར་ གྱུར་ནས་མི་གཡོ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་མི་ནུས་པས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་བྱིང་བར་ 1-138 གྱུར་པ་ཉིད་དེ། དགེ་བ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་རུང་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གིས་ཁྱབ་པས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རབ་ ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཉམས་པའི་གཞི་ཅན། རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་སྡུག་ཅིང་དགའ་བར་འོས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་སྔོན་རྒོད་རྒོད་པ་ དང་རྩེ་རྩེ་བ་དྲན་ནས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་ཞིང་འཕྲོ་བར་གྱུར་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་བའི་ བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་པ་དང་མི་མཐུན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉམས་པའི་གཞི་ཅན། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་འབྲས་བུ་དང་ བཅས་པ་ཉམས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་དྲུག་གི། མ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། རྩ་བ་གནས་ལུགས་མ་རིག་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ། དམིགས་ཡུལ་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་ཡོད་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་སེམས་ ཀྱིས་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་མ་དད་པ་དང་། ནུས་པ་རྣམས་ལ་ མི་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། མ་དད་ན་སྤྱོར་བ་ལ་ འདུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ལེ་ལོ་གང་ཞེ་ན། བློས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བའམ་གཉིད་པ་དང་། མལ་ཆ་ལ་སོགས་ལ་ གཞོགས་བསྙེས་པ་དང་། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྐྱངས་བ་འཕྲེས་པའི་བདེ་བའམ། བསོད་ ཉམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ། དགེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་བ་ སྟེ། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། བག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གདགས་གཞི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལེ་ལོ་ 1-139 དང་བཅས་པ་གང་རུང་གི་ཆར་གཏོགས་པ་དེ་ལ་གནས་ནས་ཞེས་པ་ལ། ལེ་ལོ་བཏགས་ཡོད་ པ་ལའང་འདོགས་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་གཅིག་ཉིད་ལ་ རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་ཆ་ནས་རེས་ལེ་ལོ་དང་། རེས་བག་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སོ། ། ངོ་བོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྒོམ་ཞིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ ཆོས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་མི་སྲུང་ཞིང་མི་ཟློག་པས་བག་ཡངས་ སུ་གཏོང་བ་སྟེ། བག་མེད་པར་གྱུར་ན་སྤང་བྱ་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་དགེ་བ་ འགྲིབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ།

【現代漢語翻譯】 以及舍受的相應不退失之所依三者。什麼是寂止的相應不退失之所依的惛沉呢？就是以俱生無明癡分所攝，心變得愚鈍，不能夠不散亂地專注於所緣境，因此不能夠如所欲地運用，並且是沉沒的狀態。對於善法不能夠運用，並且與所有煩惱和近煩惱，都因愚癡的遍佈而成為相應的助伴。什麼是能生起勝觀的相應不退失之所依的掉舉呢？就是追隨可愛悅意的顏色和形狀等相，屬於貪欲分所攝的先前掉舉和嬉戲，憶念而使心不寂靜且散亂。由於與具有寂止自性的等持不相順應，因此是障礙等持的行相。什麼是舍受的相應不退失之所依呢？就是在信等五根及其果退失之時所生的六者。什麼是不信呢？根本是安住於非理作意無明癡分所攝，對於所緣境善法，以及果和四諦等，內心不相信，同樣地對於具有功德者不信，並且對於能力等不悅意，成為信三者的相違品。由於不信，對於行為沒有意欲，因此是懈怠的所依。什麼是懈怠呢？就是放下身心而躺臥或睡眠，或者依偎在床具等物上，或者伸展四肢而貪圖安樂，或者依賴於衰損，屬於愚癡分所攝。對於善法內心不歡喜，對於惡行卻很勤奮，並且是精進的相違品，因此是障礙修持善法的行相。什麼是放逸呢？就是以俱生貪、嗔、癡、懈怠等任何一者所攝，安住於其中。如果對於具有懈怠法相的事物也安立放逸，是否會變成無窮無盡呢？不會的。因為僅僅是愚癡一者，從各自的體性圓滿的角度來看，有時是懈怠，有時是放逸。本質是不修習和不作意善法，並且對於具有染污的貪等煩惱，不守護內心也不遮止，而放縱內心。如果放逸，則會成為增長應斷除的惡法，以及損減對治善法的所依。 以及舍受的相應不退失之所依三者。什麼是不信呢？根本是安住於非理作意無明癡分所攝，對於所緣境善法，以及果和四諦等，內心不相信，同樣地對於具有功德者不信，並且對於能力等不悅意，成為信三者的相違品。由於不信，對於行為沒有意欲，因此是懈怠的所依。什麼是懈怠呢？就是放下身心而躺臥或睡眠，或者依偎在床具等物上，或者伸展四肢而貪圖安樂，或者依賴於衰損，屬於愚癡分所攝。對於善法內心不歡喜，對於惡行卻很勤奮，並且是精進的相違品，因此是障礙修持善法的行相。什麼是放逸呢？就是以俱生貪、嗔、癡、懈怠等任何一者所攝，安住於其中。如果對於具有懈怠法相的事物也安立放逸，是否會變成無窮無盡呢？不會的。因為僅僅是愚癡一者，從各自的體性圓滿的角度來看，有時是懈怠，有時是放逸。本質是不修習和不作意善法，並且對於具有染污的貪等煩惱，不守護內心也不遮止，而放縱內心。如果放逸，則會成為增長應斷除的惡法，以及損減對治善法的所依。

【English Translation】 And the three bases for not losing equanimity. What is the dullness that is the basis for not losing the characteristic of tranquility? It is that which belongs to the category of ignorance and delusion, where the mind becomes dull and cannot focus on the object without wavering, so it cannot be used as desired and is in a state of sinking. It cannot be used for virtue, and it is a companion to all afflictions and near afflictions because it is pervaded by delusion. What is the excitement that is the basis for not losing the characteristic of special insight? It is following after the characteristics of attractive and pleasing colors and shapes, belonging to the category of attachment, remembering previous excitement and playfulness, causing the mind to be unpeaceful and scattered. Because it is not in accordance with the abiding of concentration, which is of the nature of peace, it is the act of obstructing it. What is the basis for not losing the characteristic of equanimity? It is the six that arise when the five faculties of faith, etc., along with their fruits, are lost. What is disbelief? The root is abiding in irrational ignorance, belonging to the category of delusion. Towards the objects of virtue, such as the results and the Four Noble Truths, the mind does not believe, and similarly, there is disbelief in those with qualities, and displeasure with abilities, becoming the opposite of the three faiths. Because of disbelief, there is no desire for action, so it is the basis for laziness. What is laziness? It is lying down or sleeping with the body and mind relaxed, or leaning on bedding, etc., or stretching out all the limbs and seeking comfort, or relying on decline, belonging to the category of delusion. The mind is not happy with virtue, but is diligent in bad deeds, and is the opposite of diligence, so it is the act of obstructing the practice of virtue. What is carelessness? It is abiding in any of the categories of attachment, hatred, delusion, and laziness. If carelessness is also established for things that have the characteristic of laziness, will it become endless? No, it will not. Because it is only delusion, from the perspective of the completeness of its own characteristics, sometimes it is laziness, and sometimes it is carelessness. The essence is not cultivating and not paying attention to virtuous dharmas, and not guarding or preventing the mind from defiled afflictions such as attachment, but letting the mind run wild. If one is careless, it becomes the basis for increasing what should be abandoned, which is non-virtue, and decreasing the antidote, which is virtue. And the three bases for not losing equanimity. What is disbelief? The root is abiding in irrational ignorance, belonging to the category of delusion. Towards the objects of virtue, such as the results and the Four Noble Truths, the mind does not believe, and similarly, there is disbelief in those with qualities, and displeasure with abilities, becoming the opposite of the three faiths. Because of disbelief, there is no desire for action, so it is the basis for laziness. What is laziness? It is lying down or sleeping with the body and mind relaxed, or leaning on bedding, etc., or stretching out all the limbs and seeking comfort, or relying on decline, belonging to the category of delusion. The mind is not happy with virtue, but is diligent in bad deeds, and is the opposite of diligence, so it is the act of obstructing the practice of virtue. What is carelessness? It is abiding in any of the categories of attachment, hatred, delusion, and laziness. If carelessness is also established for things that have the characteristic of laziness, will it become endless? No, it will not. Because it is only delusion, from the perspective of the completeness of its own characteristics, sometimes it is laziness, and sometimes it is carelessness. The essence is not cultivating and not paying attention to virtuous dharmas, and not guarding or preventing the mind from defiled afflictions such as attachment, but letting the mind run wild. If one is careless, it becomes the basis for increasing what should be abandoned, which is non-virtue, and decreasing the antidote, which is virtue.

---

། བརྗེད་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དེའི་ དམིགས་པ་དྲན་ཞིང་། དགེ་བའི་དམིགས་པ་མི་གསལ་བས་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཉོན་ མོངས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་གཡེང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བ་སྟེ། དེས་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་འོང་དང་། ངག་གི་སྨྲ་ བརྗོད་དང་། སེམས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་མི་ ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཐོས་ལྡན་དད་པ་ཅན་དང་ནི། །བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་དུ་མ་ཡང་། ། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པས། །ལྟུང་བའི་རྙོག་དང་བཅས་པར་གྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ གནང་བཀག་གི་ཆ་མི་ཤེས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདུལ་བའི་ མ་མོ་བསྡུ་བར་ཡང་། ལྟུང་དེའི་རྒྱུ་ཡང་རྣམ་བཞི་སྟེ། །མི་ཤེས་པ་དང་བག་མེད་དང་། །ཉོན་ མོངས་མང་དང་མ་གུས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་འདི་ནི་དང་པོའོ། ། གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞི་ལས་(དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། རྩ་བ་འདོད་ཆགས་ དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་པོ་གང་རུང་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ 1-140 སོགས་པ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དྲུག་སྟེ། ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེང་བ་དང་། ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་ བ་དང་། རོ་མྱང་དང་བྱིང་རྒོད་ནང་གི་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་བསམ་པ་མཚན་མའི་ གཡེང་བ་དང་། ངར་འཛིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་དང་། དམན་པའི་སེམས་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བའོ། །དབུས་མཐའ་ལས་ཀྱང་། ལྡང་དང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། །དེ་ བཞིན་རོ་མྱོང་བྱིང་རྒོད་དང་། །ཡིད་ཆེས་པ་ཡི་བསམ་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ངར་འཛིན་ དང་། །ཆུང་ངུའི་སེམས་ནི་གཡེང་བ་སྟེ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ལ་དྲུག་གི་དང་པོ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་གཟུགས་ ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་བླུན་པས་ནང་དུ་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། ནང་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཕྱི་རོལ་འདོད་ པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། །ནང་གི་ གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་བྱིང་ཞིང་རྨུགས་པས་མི་ གསལ་བ་དང་། འཕྲོ་ཞིང་རྒོད་པས་མ་ཞི་བ་དང

【現代漢語翻譯】 什麼是遺忘？即與貪等煩惱相應，因此憶念煩惱所緣境，善的所緣境不明顯，因此變得遺忘。其作用是成為心散亂于煩惱境的所依。 什麼是非正知？即以與貪等煩惱相應的方式，智慧顛倒錯亂。因此，對於身體的行動、語言的表達以及內心的思慮等行為，不善加觀察而不知不覺地進行。如經云：『雖具博學與信心，精進勇猛亦如是，然由無正知過失，終成墮落之污垢。』就像這樣，因為不瞭解應做和不應做的方面，成為產生墮落的所依。在《律本事》中也總結道：『墮落之因有四種，無知放逸與煩惱，以及不敬。』這裡所說的就是第一種。 什麼是散亂？回答有四方面：（第一，）定義：屬於貪慾、嗔恨、愚癡三者之一的心，從禪定等善的所緣境向各種不同的境散亂。（第二，）分類：如《解深密經》所說，有六種：從禪定中起身是自性散亂；趨入外境是外散亂；體驗感受和掉舉、昏沉是內散亂；相信的念頭是相散亂； 執著於我的念頭是惡劣處散亂；以及憶念卑劣之心是散亂。《中邊分別論》中也說：『起身與入境外，如是感受掉舉等，相信之念與我執，以及微小心皆散亂，智者應知如是理。』就像這樣。（第三，）本體，六種中的第一種：什麼是自性散亂？即依靠有色根的五種識蘊，因為自性愚鈍，無法在內部一心安住于禪定。什麼是外散亂？即內心進入聞思修等善法后，向外趨入貪慾的對境，如美麗的色等五種妙欲，並向外散亂。什麼是內散亂？即進入禪定等善法的心，由於昏沉和黑暗而不清晰，由於掉舉和散亂而不寂靜。

【English Translation】 What is forgetfulness? It is being associated with afflictions such as attachment, and therefore remembering the objects of affliction, while the objects of virtue are not clear, thus becoming forgetful. Its function is to serve as a basis for the mind to be distracted towards the objects of affliction. What is non- vigilance? It is the perversion of wisdom through being associated with afflictions such as attachment. Therefore, without properly examining the actions of the body, the expressions of speech, and the thoughts of the mind, one unknowingly engages in activities. As it is said in the scriptures: 'Although one possesses vast learning and faith, and is diligent and energetic, due to the fault of lacking vigilance, one becomes stained with the defilement of downfall.' Like this, because one does not understand what should be done and what should not be done, it becomes a basis for the occurrence of downfalls. In the Vinaya Summary, it is also summarized: 'The causes of downfall are four: ignorance, carelessness, many afflictions, and disrespect.' This refers to the first of these. What is distraction? The answer has four aspects: (First,) Definition: It is the mind that belongs to one of the three categories of desire, hatred, and ignorance, scattering from virtuous objects such as samadhi to various objects. (Second,) Classification: As stated in the Sutra of Unraveling the Profound Meaning, there are six types: rising from samadhi is distraction by nature; entering objects is external distraction; experiencing sensations and agitation/lethargy is internal distraction; believing thoughts is distraction of signs; clinging to the thought of 'I' is distraction of bad states; and remembering inferior thoughts is distraction. The Middle Way also says: 'Rising and entering objects, likewise experiencing sensations and agitation, believing thoughts and clinging to 'I', and small minds are all distractions; the wise should understand this.' Like this. (Third,) Essence, the first of the six: What is distraction by nature? It is the five aggregates of consciousness that rely on the physical senses, because by nature they are dull and unable to remain single-pointedly in samadhi internally. What is external distraction? It is when the mind, having entered virtuous practices such as hearing, thinking, and meditating, turns outward to the objects of desire, such as beautiful forms and the five desirable qualities, and scatters outward. What is internal distraction? It is when the mind, having entered virtuous practices such as samadhi, becomes unclear due to lethargy and darkness, and is not pacified due to agitation and scattering.

---

་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཚོར་བ་ལ་སྲེད་ པ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །མཚན་མའི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་བདག་ལ་ གཞན་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གུས་པར་བྱ་བའི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཁད་ཀྱིས་དེ་ ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ནི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ལས་གཡེང་བར་བཏགས་པའོ། །ཞེས་ 1-141 ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)གསུང་ངོ་། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། བདག་གམ་ངར་ འཛིན་པ་དང་། བདག་གི་བའམ་ང་ཡིར་འཛིན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ངའི་སྙམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ས་བོན་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་བ་ བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་མྱོང་ བ་པོ་ང་ཞེས་སམ། མྱང་བྱ་འདི་ནི་ང་ཡི་ཞེའམ། མྱོང་བ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ང་ཁོ་ ནའོ་ཞེས་དང་པོར་འཛིན་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དང་སེམས་རྒྱུད་འདྲེས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲ་བའམ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་ བྱེད་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཆོག་ལས་གཞན་ དམན་པའི་བསམ་གཏན་ནམ། ཐེག་པ་མཆོག་ལས་གཞན་ཐེག་དམན་ལ། རིམ་པ་ལྟར་ སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་། གནས་པར་འདོད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་གང་ ཡིན་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གོང་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་འོག་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ལ་གནས་བཞིན་དུ་ཐེག་ཆུང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། (བཞི་པ།)བྱེད་ལས་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སུ་གྱུར་པའི་གཡེངས་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ གེགས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ས་ དང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ༈ གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་བཤད་པ། གཞན་དུ་འགྱུར་ བ་བཞིའི། གཉིད་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུ་ནི། ཉམ་ཆུང་བ་དང་ངལ་བ་དང་ ལྕི་བ་དང་མུན་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ དུས་སུ་ཡང་ཡང་གོམས་པ་དང་སྔགས་དང་བསྐུ་མཉེ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ ནས་བྱུང་བའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། (གཉིད་ཀྱིས་ཁམས་བསོས་ཏེ་སད་མ་ཐག་དགེ་བ་བྱའོ་སྙམ་པ་)སྣང་བ་དང་ལྡང་ 1-142 བའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་སློང་སེམས་པ་དགེ་བས་འཕངས་ཤིང་། རྨི་ལམ་དུའང་དགེ་ བ་བྱེད་པ་རྨི་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་གཉིད་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་མི་དགེ་བ་དང་། ཀུན་སློང་དེ་གཉི་ག་མེད་པའམ། ཡང་ན་སད་པ་དང་བཟོ་དང་ཚོང་ལ་སོགས་པ་བྱའོ་ སྙམ་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་དུས་ཀྱི་གཉིད་དང་། དེ་ལས་གཞན་ པ་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། དུས་སུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དུས་མ་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 執著于獲得禪定的感受，並品嚐其中的滋味。什麼是名相的散亂呢？事先存著需要自己，他人相信和尊敬的心，而行善時，稍微不注意就會從善行中退失。這被稱為由散亂之因所引起的散亂。正如(益西協年)所說。什麼是惡劣處境的散亂呢？執著於我或我的，執著於我的所有，視壞聚見為我所擁有，以及諸如『我是』之類的我慢，依賴於這些增長的惡劣處境的種子。當進入禪修時，對於諸如快樂等感受的體驗，會認為體驗者是我，或者體驗的對象是我的，或者體驗與境的結合唯有我能做到。首先這樣執著，然後心與此混合，並反覆強調或執著於此名相，從而使善的一面完全不純凈。什麼是作意的散亂呢？對於勝妙等持之外的其他低劣禪定，或者對於殊勝大乘之外的其他小乘，想要次第進入等持，或者想要安住於此，心因此而散亂。即，已經獲得了更高的禪定，卻仍然作意于較低的禪定；安住于大乘，卻仍然作意于小乘。 (第四，)作用是：作為近分的煩惱，散亂會障礙禪定，因此，它具有斷絕世間或出世間道之地的作用，以及斷絕從地到離欲之間的作用。 四種轉變的解釋： 四種轉變中的睡眠是什麼？回答有四種：（第一，）原因是：依賴於虛弱、疲勞、沉重、作意于黑暗之相、完全放棄所有努力、反覆習慣於睡眠，以及咒語和按摩等兩種原因而產生。（第二，）分類是：（睡眠使身體恢復，剛醒來就想行善）由光明和覺醒的意念等引發，動機是善，甚至在夢中也夢到行善等善的睡眠；與此相反的是不善的睡眠；或者沒有這兩種動機；或者想要醒來后做工或做生意等，沒有被教導的睡眠；以及半夜的睡眠是定時的睡眠；除此之外的是非定時的睡眠；以及定時睡眠時的顯現；以及非定時睡眠

【English Translation】 Clinging to the feeling of having attained Samadhi and savoring its taste. What is distraction through characteristics? It is when one engages in virtuous deeds with the prior intention of needing oneself, to be believed and respected by others, and then inadvertently falls away from that virtue. This is called distraction arising from the cause of distraction. As (Yeshe Shenyen) said. What is distraction from a bad situation? It is clinging to 'I' or 'mine,' clinging to 'what is mine,' viewing the perishable collection as 'mine,' and arrogance such as 'I am.' Depending on the growth of these seeds of bad situations related to pride, when entering meditation, one experiences feelings such as happiness and thinks, 'The experiencer is me,' or 'This object of experience is mine,' or 'The combination of experience and object is only mine.' First, one clings to this, then the mind mixes with it, and one repeatedly emphasizes or clings to this characteristic, thereby making the virtuous side completely impure. What is distraction through mental engagement? It is the mind scattering when one desires to enter Samadhi gradually in meditations inferior to the supreme Samadhi, or in vehicles inferior to the supreme Mahayana, or when one desires to abide in them. That is, while having attained a higher Samadhi, one still engages the mind with a lower one; while abiding in the Great Vehicle, one still engages the mind with the Lesser Vehicle. (Fourth,) The function is: As a near affliction, distraction obstructs Samadhi, and therefore, it has the function of severing the grounds of worldly or transworldly paths, and of severing between the grounds and detachment from desire. Explanation of the Four Transformations: What is sleep among the four transformations? The answer is fourfold: (First,) The cause is: It arises from dependence on weakness, fatigue, heaviness, focusing on the sign of darkness, completely abandoning all efforts, repeatedly habituating oneself to sleep, and two causes such as mantras and massages. (Second,) The divisions are: (Sleep restores the body, and immediately upon waking, one thinks of doing good) triggered by appearances and the notion of awakening, the motivation is virtuous, and even in dreams, one dreams of doing good, etc., which is virtuous sleep; the opposite of this is non-virtuous sleep; or the absence of both of these motivations; or wanting to wake up and do work or business, etc., which is untaught sleep; and midnight sleep is timely sleep; other than that is untimely sleep; and the appearance during timely sleep; and untimely sleep

---

ཡང་ནད་ལ་ཕན་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིད་པ་རིགས་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རིགས་པ་ལ་ སོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ནི། འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་ནང་དུ་བསྡུད་པ་སྟེ། མིག་ཤེས་ ལ་སོགས་པ་ཚོགས་དྲུག་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ནས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པར་ཀུན་གཞི་ལ་བསྡུས་ནས་ གནས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དེར་ཐལ་བ་སྤང་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའང་མི་དགེ་བའི་གཉིད་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ གྱིས་ནི་སེམས་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལ་འདོགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་ བཤེས་གཉེན་)གསུང་ངོ་། ། (བཞི་པ།)བྱེད་ལས་ནི། བརྩོན་པའི་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ཤོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ ནོ། །དེའི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བྱ་བ་འཆོར་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ པ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་གཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པའི་སར། དགེ་སློང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ ལ་བརྩོན་པས་དུས་འདའ་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་དུས་སུ་རན་པར་གཉིད་ ལོག་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། འགྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་བཞི་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུ་ནི། རང་དགའ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ བསམས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ནན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་ 1-143 ནོན་ནས་བྱས་པ་མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉེས་པར་ སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་བྱས་ཟིན་པ་དང་། མ་ཟིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། མི་དགེ་བ་བྱས་ཤིང་དགེ་བ་མ་བྱས་པ་ལ་འགྱོད་པ་དགེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཟློག་པ་མི་དགེ་བ་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། བཅོས་སུ་ ཡོད་པ་ན་འགྱོད་པ་དུས་ཀྱི་དང་། བཅོས་སུ་མེད་པ་ན་འགྱོད་པ་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། འགྱོད་ པའི་གནས་ལ་འགྱོད་པ་རིགས་པ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པ་མི་རིགས་པ་ལ་ སོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངོ་བོ་ནི། བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡིད་ལ་ གཅགས་པ་མི་དགའ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ནི་ཉོན་ མོངས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ནི་སེང་གེའི་ ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་གདགས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ ངོ་། ། (བཞི་པ།)བྱེད་ལས་ནི། འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྒྲིབ་པས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ ཏུ་གནས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྟོག་དཔྱོད་ལ་སྤྱི་དོན་ནི། ལུས་དང་དམིགས་ པ་རྣམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་དང་རབ་དབྱེ་དང་། རྣམ་པར་ངེས་དང་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་ ས་སྡེར་གསུངས་པ་ལྟར་བདུན་ཏེ། ལུས་ནི་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དམིགས་པ་ནི་མིང་ དང་

【現代漢語翻譯】 此外，睡眠有益於疾病和適宜工作，反之則不適宜等等。 （三）體性：是無自主地將心收攝於內。即眼識等六識，不從五根門進入外境，而是收攝於阿賴耶識中安住。爲了避免與禪定混淆，因此說屬於愚癡。這裡指的是不善的睡眠。善和無記的睡眠，其特點在於心向內收攝。 (耶謝謝年)如是說。 （四）作用：是失去所有精勤之事的所依。其中，失去善行是指受近煩惱的影響，而非善的睡眠。如《聽聞品》所說：『比丘精勤于善法，時間流逝，其果報是適時睡眠。』 後悔是什麼？如前一樣有四方面。（一）原因：是思及自己隨心所欲所做之事，或他人強迫所做之事，或被煩惱控制而未加思索所做之事，以及善加利用不應利用之事，或錯誤利用應利用之事，無論已做或未做，皆會產生後悔。 （二）分類：對做了不善之事、未做善事而後悔，是善的後悔；反之，則是惡的後悔；兩者都不是，則是無記的後悔；有補救機會時的後悔是及時的後悔，沒有補救機會時的後悔是不及時的後悔；對應該後悔的事情後悔是合理的後悔，對不應該後悔的事情後悔是不合理的後悔等等。 （三）體性：是『不該做那樣的事』的心態，與不悅的憶念相應。屬於愚癡是指受煩惱的影響。(耶謝謝年)善和無記可以通過獅子的視角來理解，可以安立於作意和智慧上。如是說。 （四）作用：它會障礙禪定，阻斷心專注于目標。關於尋伺，總的來說有七種：身體、目標、行相、發起、差別、決定和進入。《攝事品》中說，身體是作意和智慧，目標是名言。

【English Translation】 Furthermore, sleep is beneficial for illness and suitable for work, while the opposite is not suitable, and so on. (3) Nature: It is the involuntary gathering of the mind inward. That is, the six consciousnesses, such as eye consciousness, do not enter external objects through the five sense faculties, but are gathered into the alaya consciousness and abide there. To avoid confusion with samadhi, it is said to belong to ignorance. This refers to unwholesome sleep. The characteristic of wholesome and neutral sleep is that the mind turns inward. (Yeshe Shenyen) said so. (4) Function: It is the basis for losing all diligent activities. Among them, losing virtuous deeds refers to being influenced by near afflictions, not by virtuous sleep. As stated in the 'Hearing Chapter': 'A bhikshu who diligently engages in virtuous activities, as time passes, the fruit is timely sleep.' What is regret? Like before, there are four aspects. (1) Cause: It arises from thinking about what one has done according to one's own desires, or what one has been forced to do by others, or what one has done without thinking due to being controlled by afflictions, as well as making good use of what should not be used, or misusing what should be used, whether done or not done. (2) Classification: Regret for having done unwholesome deeds and not having done wholesome deeds is wholesome regret; conversely, it is unwholesome regret; if neither, it is neutral regret; regret when there is an opportunity for remedy is timely regret, regret when there is no opportunity for remedy is untimely regret; regret for what should be regretted is reasonable regret, regret for what should not be regretted is unreasonable regret, and so on. (3) Nature: It is the mental state of 'I shouldn't have done that kind of thing,' corresponding to unpleasant recollection. Belonging to ignorance refers to being influenced by afflictions. (Yeshe Shenyen) Wholesome and neutral can be understood from the perspective of a lion, and can be established on attention and wisdom. So it is said. (4) Function: It obstructs samadhi, cutting off the mind's ability to focus on the object. Regarding investigation and analysis, in general, there are seven: body, object, aspect, initiation, difference, determination, and entry. The 'Compendium of Topics' says that the body is attention and wisdom, and the object is names.

---

ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་རིམ་པས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་ཅིང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏོད་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཀུན་སློང་ནི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །དབྱེ་བ་ ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནོ། །རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གང་ ཡིན་པ་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡིན་ 1-144 པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་གང་ཡིན་པ་རྟོག་དཔྱོད་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་སེམས་ བྱུང་གཞན་རྣམས་སོ། །འཇུག་པ་ལ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་ དཔྱོད་ནི་ཞུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ། རེག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ གྱིས་བསྐྱོད་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འདོད་པ་ དང་། རྒྱུད་འཁྲུགས་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་འཇུག་ལ། ཡི་དྭགས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་དུད་འགྲོ་ དང་མི་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ཞུམ་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། དགའ་བ་ཤས་ཆུང་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པས་འཇུག་ཅིང་། འདོད་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ཞུམ་པ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དགའ་ བདེ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ན་(སྡུག་པའི་འདུས་ཏེ་རྡེག་པ་དང་བདེ་བས་བསྐྱོད་ པ་དང་ཡིད་བདེ་དང་ལྡན་པ་དང་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་)རྒྱུད་མི་འཁྲུགས་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ འཇུག་གོ། གཞུང་དོན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ། རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་མི་རྟོག་པའི་དུས་སུ་སེམས་པའམ། མངོན་པར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་སྐྱོན་ཡོན་འབྱེད་ པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་བ་ཡིན་གྱི་རྫས་གཞན་དུ་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ནི་འདི་ ཅི་ཡིན་ཞེ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར། སྒྲས་དོན་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་རྟོགས་ ཤིང་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བས་ན་སེམས་རྩིང་ཞིང་རགས་ པའོ། ། དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་རགས་པ་ བཙལ་ཟིན་པ། འདི་ནི་ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་འགྱུར་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པས་ 1-145 རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་ཞིབ་པའོ། །མཛོད་ལས་ཀྱང་། རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་རྩིང་ཞིབ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ་ནི།)བྱེད་ལས་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རྟོག་དཔྱོད་དགེ་བས་བདེ་བ་ལ་རེག་ པར་གནས་པ་དང་། མི་དགེ་བས་རེག་པར་མི་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། ། ༈ བྱེད་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། (གསུམ་པ།)སྤྱིའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་བསྡུས

【現代漢語翻譯】 依賴於詞語和字母的集合。狀態是逐漸地專注于目標，特別地專注于目標並進行區分。動機是完全地發起言語。分類是自發地進入等七種。確定是：凡是分別是尋和伺，概念也是如此嗎？是的，因為它們是三界的心和心所。凡是概念，都是尋和伺嗎？不是的，因為其他的心的心所不是。 進入（的狀態）：地獄和餓鬼中痛苦極大的眾生的尋伺，具有沮喪的狀態和不悅的認知，被觸和痛苦所驅動，伴隨著不適，渴望從痛苦中解脫，進行擾亂心緒的行為並進入（痛苦）。神通廣大的餓鬼、動物和人類的尋伺，大多是沮喪的，快樂較少等狀態進入。欲界天人的尋伺，沮喪較少，快樂較多等狀態進入。初禪的尋伺，完全是快樂的狀態等（痛苦的聚集和打擊，被快樂所驅動，伴隨著舒適，渴望不與快樂分離），進行不擾亂心緒的行為並進入。 正文內容分為兩部分：（第一部分）分別解釋定義。什麼是尋？在沒有明顯尋的時候，是思考；在明顯尋的時候，是依賴於區分優缺點的智慧而建立的，並非其他實體。本質是：這是什麼？全面尋找的心之變化。類似於用聲音表達意義，理解意義並表達，因此，僅僅是全面尋找事物，所以心是粗糙的。 什麼是伺？像之前一樣，依賴於思考或智慧，之前已經尋找過粗糙的，這是微細的差別，像這樣。這樣區分的心之變化，類似於表達，理解意義。因此，進入到細節，相對於尋來說，心是精細的。《俱舍論》中也說：『尋和伺，是粗和細。』就像這樣。 （第二部分）共同的行為作用的指示：尋伺以善行作為安住于快樂的所依，以惡行作為不安住的所依。 通過行為作用進行總結指示。 （第三部分）通過一般的行為作用進行總結。

【English Translation】 It relies on the collection of words and letters. The state is gradually focusing on the object, specifically focusing on the object and distinguishing it. The motivation is to fully initiate speech. The classification is seven types, including entering spontaneously. The determination is: Are all that are Vitarka (尋，梵文：Vitarka，羅馬：Vitarka，漢語字面意思：尋) and Vicara (伺，梵文：Vicara，羅馬：Vicara，漢語字面意思：伺) also conceptualization? Yes, because they are the mind and mental factors of the three realms. Are all that are conceptualization, Vitarka and Vicara? No, because other minds and mental factors are not. Entering (the state): The Vitarka and Vicara of beings in hell and hungry ghosts who experience great suffering have a dejected state and unpleasant perception, driven by touch and suffering, accompanied by discomfort, longing to be liberated from suffering, engaging in actions that disturb the mind, and entering (suffering). The Vitarka and Vicara of hungry ghosts with great magical powers, animals, and humans mostly enter with a dejected state and less joy, etc. The Vitarka and Vicara of desire realm gods enter with less dejection and more joy, etc. The Vitarka and Vicara of the first Dhyana (禪，梵文：Dhyāna，羅馬：Dhyāna，漢語字面意思：禪) is entirely in a state of joy, etc. (the accumulation and striking of suffering, driven by joy, accompanied by comfort, longing not to be separated from joy), engaging in actions that do not disturb the mind and entering. The content of the text is divided into two parts: (First part) Explaining the definitions separately. What is Vitarka? When there is no obvious Vitarka, it is thinking; when there is obvious Vitarka, it is established based on the wisdom that distinguishes between advantages and disadvantages, and it is not another entity. The essence is: What is this? The mental change of comprehensively searching. Similar to expressing meaning with sound, understanding the meaning and expressing it, therefore, it is merely comprehensively searching for things, so the mind is coarse. What is Vicara? Like before, relying on thinking or wisdom, having already searched for the coarse, this is a subtle difference, like this. The mental change of distinguishing in this way, similar to expressing, understands the meaning. Therefore, entering into details, relative to Vitarka, the mind is refined. The Abhidharmakośa also says: 'Vitarka and Vicara are coarse and subtle.' Just like this. (Second part) The indication of common actions: Vitarka and Vicara use virtuous actions as the basis for abiding in happiness, and evil actions as the basis for not abiding. Summarized indication through actions. (Third part) Summarized through general actions.

---

་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། སོ་སོར་བཤད་པར་མ་ཟད། ཡང་ དད་པ་དང་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་གྱུར་གནོན་པ་དང་ས་བོན་ སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྤོང་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི། རང་རང་གི་ གཉེན་པོ་ཆགས་བྲལ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ གནོད་པ་བྱེད་པས་ཐར་པ་མི་སྲིད་དམ་སྙམ་ན། མཐར་ནི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བས་ཉོན་མོངས་ པ་མ་ལུས་པར་སྤོང་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ལ་ ནི་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་ཟིན་དང་མི་བཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྤྱི་དོན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་ནི། གཟུགས་དང་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆ་ལ་(མིང་དུ་)བཏགས་པ་གང་ ཞིག གཟུགས་སོགས་(གསུམ་)ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། གདགས་ གཞི་གཟུགས་སོགས་(གསུམ་)ལས་གུད་ན་རྫས་གཞན་དུ་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ གཟུགས་སོགས་(གསུམ་)ཀྱི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །(དཔེར་ན་ཁུ་ཚུར་སོར་མོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་ གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །)ཕུང་པོ་ལྔ་པར་ཡང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ 1-146 རྣམས་གང་ཞེ་ན། གང་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མི་གདགས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་ལྔས་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡང་ཡིན་ པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)རྫས་གྲུབ་དགག་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་གསུམ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་(བེམས་པོར་)བདེན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་ དེ། གསུམ་ལས་རྫས་གཞན་དུ་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་རྟག་ པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།)གྲངས་སོགས་དཔྱད་པ་ནི། འདིར་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་རིམ་པར་བསྟན་པས་ཉེ་ བར་མཚོན་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་གྱི། གྲངས་དང་གོ་རིམ་འདི་ ཁོ་ན་ལྟར་སྟེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འཆད་པར་འདོད་པ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཙམ་ལས་དོན་ ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཡུལ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོར་ དམིགས་པ་དང་། མ་ཚོགས་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་མང་དུ་བཤད་ཅིང་། གནས་བཅུ་བསྟན་པའི་མདོར། མི་ལྡན་པ

【現代漢語翻譯】 此外，關於教義的闡述不僅限於個別解釋，而且還包括諸如信仰和無執等善法的運作方式，即如何通過壓制和利用種子，以各自不相容的方式來克服不信仰和貪慾等。貪慾等根本煩惱以及憤怒等近分煩惱的作用是，阻礙各自的對治法，如離貪和慈愛等。如果它們之間相互妨礙，是否意味著解脫無望呢？最終，善的力量強大，能夠徹底消除所有煩惱。正如《釋量論》中所說：『無害與真實義，自性顛倒故，雖勤亦難阻，心執彼方故。』 現在，詳細解釋一下不相應行法的總義。 關於不相應行法，有三個總義：（一）本體的定義：凡是安立於色、心和心所三者的狀態之分，且無法說與色等（三者）是同一或相異的，即非色等（三者）之外獨立存在的實體，也不是色等（三者）的自性。 （例如，拳頭與手指的關係，既不能說是同一，也不能說是相異。）《五蘊論》中也說：『何為非與心相應的行？即凡是安立於色、心和心所的狀態之分，且不能說是同一或相異的。』因此，它既不與五種心相應法相應，又是組合法的狀態，故稱為不相應行法。 （二）駁斥實有：分別說者認為，色、心和心所三者之外，存在一個真實存在的實體（物質），這是不合理的，因為沒有三種量可以證明它獨立於三者之外，而且會導致組合法成為常法等過失。 （三）數量等考量：這裡依次列舉了二十三種，這僅僅是爲了通過近似的例子來了解其他情況。並非要絕對地確定其數量和順序，這僅僅是一種表達意願，實際上並沒有確立。因為還有許多其他的說法，如獲得各自的對境、專注于蘊、專注于處、未集合和未獲得等。《十處經》中說，不相應行法...

【English Translation】 Furthermore, the teachings are not only explained individually, but also include how virtuous dharmas such as faith and non-attachment operate, which is how to overcome disbelief and greed, etc., by suppressing and utilizing seeds in their respective incompatible ways. The function of fundamental afflictions such as greed and near afflictions such as anger is to obstruct their respective antidotes, such as detachment and loving-kindness. If they interfere with each other, does it mean that liberation is hopeless? Ultimately, the power of virtue is strong enough to completely eliminate all afflictions. As it says in the Pramanavarttika (Commentary on Valid Cognition): 'Harmlessness and the true meaning, because of the reversal of nature, even if diligent, are difficult to prevent, because the mind clings to that side.' Now, let's explain in detail the general meaning of non-associated compositional factors. Regarding non-associated compositional factors, there are three general meanings: (1) Definition of the entity: Whatever is nominally designated as a state of form, mind, and mental factors, and cannot be said to be the same as or different from form, etc. (the three), that is, it is not an independent entity existing outside of form, etc. (the three), nor is it the nature of form, etc. (the three). (For example, the relationship between a fist and fingers, which cannot be said to be the same or different.) The Five Aggregates also says: 'What are the non-associated compositional factors that are not associated with the mind? That is, whatever is designated as a state of form, mind, and mental factors, and cannot be said to be the same or different.' Therefore, it is neither associated with the five mental associates nor is it a state of compounded dharmas, hence it is called non-associated compositional factors. (2) Refutation of substantial existence: The Vaibhashikas (Particularists) believe that there is a truly existing entity (matter) other than form, mind, and mental factors, which is unreasonable, because there are no three valid cognitions to prove that it is independent of the three, and it would lead to the fault that compounded dharmas are permanent, etc. (3) Considerations of number, etc.: Here, twenty-three are listed in order, which is only to understand other situations through approximate examples. It is not intended to absolutely determine its number and order, which is only an expression of intention, but it is not actually established. Because there are many other statements, such as obtaining their respective objects, focusing on the aggregates, focusing on the sources, non-collection, and non-attainment, etc. The Ten Places Sutra says that non-associated compositional factors...

---

འི་འདུ་བྱེད་བདུན་བརྒྱ་བཀའ་བསྩལ་པ་དང་། མཛོད་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པར་གྲངས་དང་གོ་རིམ་འདི་ལས་གཞན་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། ༈ ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ(གསུམ་པོ)འི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་ལ་ བཏགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཤེས་རིག་འགགས་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ 1-147 སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ་ སྙོམས་འཇུག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་། གནས་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་སྲོག་གི་དབང་པོ་ དང་། འདྲ་བའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་རིས་མཐུན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་སྐྱེ་བ་ དང་རྒ་བ་དང་གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་བཞི་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་ཚོགས་གསུམ་དང་། མ་ཐོབ་ པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་ པའི་འཇུག་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། འབྱོར་འབྲེལ་པ་དང་། མགྱོགས་པ་དང་། གོ་རིམ་ དང་། དུས་དང་། ཡུལ་དང་། གྲངས་དང་། ཚོགས་པ་སྟེ་ཆ་མཐུན་དགུའོ། ། (གཉིས་པ།)ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་དུ་བྱས་ཏེ་འཆད་ པ་ལ། (དང་པོ།)འཕེལ་འགྲིབ་ལ་བཏགས་པའི་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། (འགྲེལ་པར་)སེམས་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གནས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བཏགས་པས་བཤད་ པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཆད་པས། གདགས་གཞིའམ་གནས་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །ངོ་ བོ་ནི། དེ་དག་གི་ས་བོན་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བ་དང་། ནུས་པ་དམན་ཞིང་འགྲིབ་པའི་ཆའོ། ། བཏགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་ནུས་པ་ཐོབ་པའམ་སྤྱིར་ བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྔོན་མེད་གསར་དུ་རྙེད་པ་དང་ཐོབ་ཟིན་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྙེད་ པ་དང་། ཐོབ་ནས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སོགས་སུ་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་ལ་ལྡན་པ་ཞེས་ གདགས་སོ། །འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་འཐད་མོད་འགྲིབ་པ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། འགྲེལ་པ་ལས། དད་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་ཡོད་ན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་། འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ཆུང་ངུ་དང་ ལྡན་མོད། ཅེས་གསུངས་པས་འགྲིབ་པ་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལྟར་མིང་དུ་ 1-148 བཏགས་པའི་ཆ་ལ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་ པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། ། (གཉིས་

【現代漢語翻譯】 以及宣說了七百種行（འདུ་བྱེད་，saṃskāra，和合，行）的教法。 在《俱舍論》（མཛོད་，Abhidharmakośa，阿毗達磨俱舍論）和五蘊（ཕུང་པོ་ལྔ་པ་，pañca-skandha，五蘊）等論典中，爲了說明其數量和次第與此不同而這樣說。 以下是詳細解釋非相應行（ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་，citta-viprayukta-saṃskāra，心不相應行）的論典要義。 論典要義：哪些蘊（ཕུང་པོ་，skandha，蘊）既不是與心（སེམས་，citta，心）和五種相應法（མཚུངས་ལྡན་ལྔ，pañca-samprayukta，五相應法）相應，又是色（གཟུགས་，rūpa，色）等（三者）的狀態之行（འདུ་བྱེད་，saṃskāra，和合，行）呢？回答分為兩部分：（第一部分）簡要說明分類： 基於增長和衰減方面的假立為獲得（ཐོབ་པ་，prāpti，得）；基於知識停滯方面的假立為無想（འདུ་ཤེས་མེད་པ་，asaṃjñā，無想）的等持（སྙོམས་པར་འཇུག་པ་，samāpatti，等持）；以及滅盡等持（འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་，nirodha-samāpatti，滅盡等持）和無想（འདུ་ཤེས་མེད་པ་，asaṃjñā，無想），即包括等持之果；基於存在方面的假立為命根（སྲོག་གི་དབང་པོ་，jīvitendriya，命根）；基於相似方面的假立為同類性（རིས་མཐུན་པ་，nikāya-sabhāga，同類性）；基於體性方面的假立為生（སྐྱེ་བ་，jāti，生）、老（རྒ་བ་，jarā，老）、住（གནས་པ་，sthiti，住）和無常（མི་རྟག་པ་ཉིད་，anitya，無常）這四法；基於名稱方面的假立為名聚（མིང་གི་ཚོགས་，nāma-kāya，名聚）、句聚（ཚིག་གི་ཚོགས་，pada-kāya，句聚）和字聚（ཡི་གེའི་ཚོགས་，vyañjana-kāya，字聚）這三聚；基於未獲得方面的假立為異生性（སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་，pṛthag-janatva，異生性）；基於因果狀態方面的假立為進入（འཇུག་པ་，pravṛtti，進入）、各別決定（སོ་སོར་ངེས་པ་，pratiniyama，各別決定）、連結（འབྱོར་འབྲེལ་པ་，yoga，連結）、迅速（མགྱོགས་པ་，java，迅速）、次第（གོ་རིམ་，anukrama，次第）、時（དུས་，kāla，時）、處（ཡུལ་，deśa，處）、數（གྲངས་，saṃkhyā，數）和集合（ཚོགས་པ་，samūha，集合）這九種同分。 （第二部分）詳細解釋本體，雖然有二十三種，但分為八類來講解：（第一類）基於增長和衰減而假立的獲得是什麼？（《釋論》中說）『與心不相應的行，應從處所、自性和假立三方面來解釋。』按照這種說法來解釋：所依或處所是：善（དགེ་བ་，kuśala，善）、不善（མི་དགེ་བ་，akuśala，不善）和無記（ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་，avyākṛta，無記）之法各自保持其自性的狀態。自性是：這些法的種子增長和能力減弱的狀態。假立的說明是：對於已經變成這樣的法，即使沒有顯現出來，也假立為獲得能力或一般稱為獲得；或者假立為先前沒有而新獲得的，或者從已獲得而失去的狀態中產生的獲得；或者假立為獲得后在第二剎那等時間裡持續存在而不消失的狀態。增長的獲得是合理的，但衰減如何合理呢？《釋論》中說：『如果信心等增長，則具有大的力量；如果衰減，則具有小的力量。』因此，衰減也假立為具有。像這樣，在名稱上假立的部分稱為非相應行，但實際上並沒有從色等法中獨立存在的實體。同樣，對於其他情況也應根據具體情況進行類比。 （第二類）

【English Translation】 And taught the seven hundred aggregates (འདུ་བྱེད་, saṃskāra, combination, action). In the Abhidharmakośa (མཛོད་, Abhidharmakośa, Treasury of Knowledge) and the five skandhas (ཕུང་པོ་ལྔ་པ་, pañca-skandha, five aggregates), it is said differently from this in number and order to show that. The meaning of the text that extensively explains non-associated formations. Textual meaning: Which aggregates (ཕུང་པོ་, skandha, aggregate) are not associated with the mind (སེམས་, citta, mind) and the five concomitants (མཚུངས་ལྡན་ལྔ, pañca-samprayukta, five associated factors), and are also formations (འདུ་བྱེད་, saṃskāra, combination, action) of the states of form (གཟུགས་, rūpa, form) and so on (the three)? The answer is in two parts: (First part) Briefly explain the divisions: That which is imputed on the part of increase and decrease is attainment (ཐོབ་པ་, prāpti, attainment); that which is imputed on the part of the cessation of knowledge is the absorption of non-perception (འདུ་ཤེས་མེད་པ་, asaṃjñā, non-perception) and the absorption of cessation (འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་, nirodha-samāpatti, cessation absorption), and non-perception (འདུ་ཤེས་མེད་པ་, asaṃjñā, non-perception), that is, including the fruit of absorption; that which is imputed on the part of abiding is the life faculty (སྲོག་གི་དབང་པོ་, jīvitendriya, life faculty); that which is imputed on the part of similarity is homogeneity (རིས་མཐུན་པ་, nikāya-sabhāga, homogeneity); that which is imputed on the part of characteristics is birth (སྐྱེ་བ་, jāti, birth), aging (རྒ་བ་, jarā, aging), duration (གནས་པ་, sthiti, duration), and impermanence (མི་རྟག་པ་ཉིད་, anitya, impermanence), these four dharmas; that which is imputed on the part of terminology is the collection of names (མིང་གི་ཚོགས་, nāma-kāya, collection of names), the collection of phrases (ཚིག་གི་ཚོགས་, pada-kāya, collection of phrases), and the collection of letters (ཡི་གེའི་ཚོགས་, vyañjana-kāya, collection of letters), these three collections; that which is imputed on the part of non-attainment is the state of being an ordinary person (སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་, pṛthag-janatva, state of being an ordinary person); that which is imputed on the part of the causal state is entering (འཇུག་པ་, pravṛtti, entering), distinct determination (སོ་སོར་ངེས་པ་, pratiniyama, distinct determination), connection (འབྱོར་འབྲེལ་པ་, yoga, connection), quickness (མགྱོགས་པ་, java, quickness), order (གོ་རིམ་, anukrama, order), time (དུས་, kāla, time), place (ཡུལ་, deśa, place), number (གྲངས་, saṃkhyā, number), and collection (ཚོགས་པ་, samūha, collection), these nine similarities. (Second part) Explaining the essence in detail, although there are twenty-three, they are explained in eight categories: (First category) What is the attainment that is imputed on the part of increase and decrease? (In the commentary) 'The formations that are not associated with the mind should be explained in terms of place, essence, and imputation.' According to this explanation: The basis or place is: the states of good (དགེ་བ་, kuśala, virtuous), non-virtuous (མི་དགེ་བ་, akuśala, non-virtuous), and unspecified (ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་, avyākṛta, unspecified) dharmas that hold their own characteristics. The essence is: the state of the seeds of these dharmas increasing and flourishing, and the ability diminishing and decreasing. The explanation of imputation is: For those that have become like that, even if they have not manifested, they are imputed as having the ability to attain or are generally referred to as attainment; or they are newly found that were not there before, or they are found arising from the state of having been attained and lost; or they are imputed as being present without interruption in the second moment and so on after attainment. The attainment of increase is reasonable, but how is decrease reasonable? The commentary says: 'If faith and so on increase, then they have great power; if they decrease, then they have small power.' Therefore, decrease is also imputed as having. In this way, the part that is imputed in name is called non-associated formation, but in reality, there is no substance that is independent of form and so on. Similarly, for other situations, apply them as appropriate. (Second category)

---

པ།)ཤེས་རིག་འགགས་པ་ལ་བཏགས་པ་སྙོམས་འཇུག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་ གསུམ་གྱི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བདུན་གྱི། (དང་པོ།) གང་ཟག་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་མ་བྱས་པ་ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་ པ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། བསྡུ་བར། གང་ཟག་ལས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཁམས་ནི། དང་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་ནས་གཟུགས་ཁམས་ སུ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་ལས་ནི་དང་པོ་འདིར་བསྐྱེད་ཅིང་དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་འབྲས་བུ་ལས་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། ། (གསུམ་པ།)ས་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དགེ་རྒྱས་མན་ཆད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། སྟེང་མ་བཞི་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། (བཞི་པ།)བསམ་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཐར་པ་དང་དེའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་ཐར་པའི་ ལམ་དུ་བཟུང་ནས་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་ བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། ། (ལྔ་པ།)གནས་སམ་དགག་བྱ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ ནས། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་ཅིང་། སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་ སྐབས་ནའང་རེས་འགའ་མེད་པས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། ། 1-149 (དྲུག་པ།)ངོ་བོ་ནི། འགོག་པ་ཞེས་པ་སྙོམས་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱི་དུས་གཞན་ན་དགག་ བྱ་དེ་དག་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བར་བྱས་པའི་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་གི་ས་བོན་མགོ་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའོ། །བསྡུ་བར། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནི་ དགེ་བའོ་ཞེས་པ་དང་། མཛོད་ལས། དགེ་བའོ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི། འཇུག་ པ་དགེ་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ཞུགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ཀུན་གཞིའི་གནས་ སྐབས་སུ་མི་འགལ་ལོ། ། (བདུན་པ།)བཏགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཚོགས་དྲུག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་ པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལའང་བདུན་ལས། གང་ཟག་ནི། ཕྱིར་ མི་འོང་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། མདོ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། ས་བདུན་པ་ ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་འགོག་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ལྡངས་ཏ

【現代漢語翻譯】 關於止滅的系屬，以及具有果位的等持，分為三類。何為無想定等持？答：分為七類。(第一類)補特伽羅（藏語：གང་ཟག，梵語：Pudgala，梵文羅馬擬音：Pudgala，漢語字面意思：人）：即異生（藏語：སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ，梵語：Pṛthagjana，梵文羅馬擬音：Prthagjana，漢語字面意思：凡夫），未曾聽聞思惟聖教，因邪見而追求梵行，顛倒執著于無想，從而入定。總而言之，補特伽羅屬於異生的範疇。如是說。(第二類)界：最初于欲界生起，而後亦於色界顯現。從生而言，最初於此（欲界）生起，其後於色界第四禪中，作為果報而各自領受。如是說。(第三類)地：指已離第三禪以下之貪慾，而未離第四禪以上之貪慾者，故依于第四禪。(第四類)意樂：認為無想是解脫，視其等持為解脫之道，決心從輪迴中解脫，以此意念為先導而作意。(第五類)所緣或所斷：在心及心所法中，于昏厥等狀態下不現起，即使在有心之狀態下，亦有時不現起，故為不穩固之入定之六識及其眷屬。(第六類)體性：所謂『止滅』，即于等持之心之外，使所斷之法不現行，乃阿賴耶識狀態之差別，即以伏藏的方式捨棄六識之種子。總而言之，其體性是善。如《俱舍論》所說：『是善，生已定受果。』此乃指入定是善而言。然此處之入定是無記，故與阿賴耶識之狀態不相違。(第七類)假立：爲了獲得六識之無想果位而入定，故名之為『無想定』。其餘如前所述。 何為滅盡定？答：亦分為七類。補特伽羅：不還果以身證得，阿羅漢二者皆得解脫，以及獨覺皆可入定。《經》中說：『善男子，菩薩從第六地以上可入滅盡定，第七地時，于剎那間入滅盡定並出定。』

【English Translation】 Regarding the attribution of cessation and the samadhi with its fruition, there are three categories. What is the Samadhi of Non-Perception? Answer: It is divided into seven categories. (First Category) Pudgala (Individual): Namely, ordinary beings (Pṛthagjana) who have not heard or contemplated the scriptures, who seek pure conduct through wrong views, and who are perversely attached to non-perception, thereby entering into samadhi. In summary, the Pudgala belongs to the category of ordinary beings. As it is said. (Second Category) Realm: Initially arises in the desire realm and then manifests in the form realm. In terms of birth, it first arises here (in the desire realm), and thereafter in the fourth dhyana of the form realm, it is experienced separately as a result. As it is said. (Third Category) Ground: Refers to those who have abandoned attachment to the third dhyana and below, but have not abandoned attachment to the fourth dhyana and above, therefore relying on the fourth dhyana. (Fourth Category) Intention: Holding non-perception as liberation and its samadhi as the path to liberation, resolving to escape from samsara, with this intention as a precursor, one engages in mental activity. (Fifth Category) Object or to be abandoned: Among the mind and mental factors, it does not arise in states such as fainting, and even in states of having mind, it sometimes does not arise, therefore it is the six consciousnesses and their retinues that are not stable in their entry. (Sixth Category) Essence: The so-called 'cessation' is the state of preventing the objects to be abandoned from manifesting outside the mind of samadhi, which is a distinction of the state of the alaya consciousness, namely abandoning the seeds of the six consciousnesses in a manner of suppression. In summary, its essence is virtuous. As the Abhidharmakosha says: 'It is virtuous, and the result is definitely experienced after birth.' This refers to the entry into samadhi being virtuous. However, here the entry is indeterminate, so it does not contradict the state of the alaya consciousness. (Seventh Category) Attribution: Because one enters samadhi in order to obtain the fruition of non-perception of the six consciousnesses, it is named 'Samadhi of Non-Perception'. The rest is as before. What is the Samadhi of Cessation? Answer: It is also divided into seven categories. Pudgala: The Non-Returner attains it through the body, both Arhats are liberated, and the Pratyekabuddhas can enter into samadhi. The Sutra says: 'Good son, Bodhisattvas from the sixth bhumi and above can enter the Samadhi of Cessation, and in the seventh bhumi, they enter and arise from the Samadhi of Cessation in an instant.'

---

ེ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་ ནི་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་ སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། གཞན་སྣང་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་བཞེངས་པའི་རྣམ་པར་སྟོན་པའོ། ། ཁམས་ནི། བསྡུ་བར། སྐྱེ་བ་ལས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་པར་མ་བཞག་ན་དང་པོ་ འདིར་བསྐྱེད་ཅིང་། དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ ནི་གཟུགས་ལ་རགས་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ན་མངོན་ 1-150 དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔར་མ་ཐོབ་པ་མིའི་ ནང་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་། ཐོབ་ཟིན་ནས་ཁམས་གསུམ་པོ་ཅི་རིགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། འདིར་ གཟུགས་མེད་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ དང་སྒོ་བསྟུན་པའོ། ། ས་ནི། གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཀྱི་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཞེས་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་པར་བསྟན་པས་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ དང་ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ཡང་སྲིད་རྩེའི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའང་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་ཙམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་པར་བསྟན་ཅིང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཞེས་པས་(མཐོང་ལམ་སྲིད་རྩེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་) དེའི་མཐོང་སྤང་རྣམས་སྤངས་ཤིང་སྒོམ་སྤང་ཡང་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པའི་ས་པ་སྟེ། སྲིད་ རྩེ་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་མི་ནུས་པར་བསྟན་ལ། དེ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་མ་སྨོས་པ་ནི་ཆགས་བྲལ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྙོམས་པར་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསམ་པ་ནི། འདི་སྲིད་རྩེའི་ས་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་སྲིད་པ་ལས་བྱུང་ བའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་གི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བས་སྐྱོ་ནས་དེ་དག་ཞི་བར་གནས་པའི་ འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཆ་འདྲ་བས་དེ་ལ་ཇི་སྲིད་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་ བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། གཎྜི་ མི་རྡུང་གི་བར་རམ། ཞག་གམ་ལོའམ་བསྐལ་པའམ། མགོན་པོ་བྱམས་པ་སངས་མ་རྒྱས་ ཀྱི་བར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །(བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞག་བདུན་ལས་ ལྷག་པ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། པད་དཀར་ལས་བསྐལ་པ་མང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་གསུངས་ 1-151 སོ། །འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་ཁམས་ཡིན་པས་ཞག་བདུན་པས་ལྷག་ན་ཁམས་ཟས་ཆད་པས་འཆིའོ་ཟེར་བ་ནི་འཁྲུལ་ བའོ། །) དགག་བྱའི་གནས་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང

【現代漢語翻譯】 『不應顯現止滅』。如是說，菩薩們爲了修習定力等，而入于等持。於他者顯現時，圓滿正等覺也示現入定和起立之相。 界：總攝而言，若未安立阿賴耶識，則最初於此（指欲界）生起，其後顯現於色界，顯現是因為依賴於色。若已安立阿賴耶識，則應觀其於一切處顯現。如是說，先前未獲得者，於人中生起，獲得之後，則於三界中隨其所應顯現。此處說不顯現於無色界，是爲了順應不承認阿賴耶識的聲聞部派。 地：從無所有處以下，遠離對三有之貪著。如是顯示已獲得有頂之心，即使是預流、一來、不還，若未獲得有頂之心，以及阿羅漢僅以智慧解脫，也顯示不能入定。以無漏道超越有頂，（見道是有頂的對治），由此斷除見道所斷和修道所斷，也是斷除隨其所應之地的地。未超越有頂的異生不能入定。未說未離欲，是因為離欲的阿羅漢也能入定。 意樂：此為有頂之地，因此聖者們不于其中生起有頂所生的作意，而是因厭離作意和感受，爲了寂滅這些而安住于止滅，止滅與涅槃相似，因此生起『應于其中安住至欲求之時』之想，以先行的作意而入定。如敲擊犍稚，或一晝夜，或一年，或一劫，或直至彌勒怙主未成佛之前等等，如投擲骰子一般。（菩薩不入定超過七日，然《白蓮經》中也說入定多劫。有人說一切皆為欲界，超過七日則因斷絕食物而死，此乃謬誤。）應遮止之處：心和心所。

【English Translation】 『One should not manifest cessation.』 As it is said, Bodhisattvas enter into samadhi for the sake of cultivating the power of concentration, etc. To others, the fully enlightened Buddhas also show the appearance of entering into samadhi and arising from it. Realm: To summarize, if the alaya-vijnana (藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས།,梵文天城體：आलयविज्ञान, 梵文羅馬擬音：ālayavijñāna, 漢語字面意思：阿賴耶識，根本識) is not established, then it first arises here (in the desire realm), and then manifests in the form realm, because manifestation depends on form. If the alaya-vijnana is established, then it should be seen as manifesting everywhere. As it is said, those who have not previously attained it arise among humans, and after attaining it, they manifest in the three realms as appropriate. Here, it is said that it does not manifest in the formless realm, in order to accord with the Sravaka schools that do not accept the alaya-vijnana. Ground: From the sphere of nothingness downwards, one is free from attachment to the three existences. Thus, it is shown that one has attained the mind of the peak of existence. Even Srotapannas (stream-enterers), Sakrdagamins (once-returners), and Anagamins (non-returners), if they have not attained the mind of the peak of existence, and Arhats who are liberated only by wisdom, are shown to be unable to enter into samadhi. By the undefiled path, one transcends even the peak of existence (the path of seeing is the antidote to the peak of existence), thereby abandoning what is to be abandoned by the path of seeing and what is to be abandoned by the path of meditation, and also abandoning the ground of what is appropriate. Those who have not transcended the peak of existence, the ordinary beings, are shown to be unable to enter into it. It is not said that they are not free from desire, because Arhats who are free from desire can also enter into samadhi. Intention: This is the ground of the peak of existence, therefore the Aryas do not engage in the conception arising from existence in it, but because they are weary of conception and feeling, they abide in cessation to pacify them. Cessation is similar to Nirvana, therefore they generate the thought 'I should abide in it until the time I desire,' and enter into samadhi with the preceding intention. Like striking a bell, or for a day and night, or a year, or an eon, or until the Protector Maitreya becomes a Buddha, etc., like casting dice. (It is said that Bodhisattvas do not enter into samadhi for more than seven days, but the White Lotus Sutra also says that they enter into samadhi for many eons. Some say that everything is in the desire realm, and if it exceeds seven days, they will die from lack of food, which is a mistake.) The object to be refuted: mind and mental factors.

---

་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདོད་ ཁམས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཁམས་སུ་(སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པས་) ཚོགས་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་(དབང་ཤེས་ལྔ་མེད་པས་)ཡིད་ཤེས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ་ སྔར་བཤད་བ་ལྟར་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། བརྟན་པ་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་གཉིས་ པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞི་(དགག་མི་དགོས་པས་)མི་འགོག་ཅིང་ཉོན་ཡིད་འཁོར་དང་ བཅས་པ་(དགག་དགོས་ཀྱང་བྱིས་པས་དགག་མི་ནུས་ཤིང་འཕགས་པས་ནུས་པའི་ཕྱིར་)འགོག་ལ། དགྲ་བཅོམ་ པས་ནི་ཉོན་ཡིད་སྔར་ནས་བཀག་ཟིན་ཚོགས་དྲུག་ཉིད་འགོག་གོ། ངོ་བོ་ལ་(གསུམ་ལས་དང་པོ།)དངོས་ནི། འགོག་པ་ཞེས་པ་སྙོམས་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱིས། ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་ལ་ཚོགས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ལ་གནོད་པ་ བྱས་པ་སྟེ། དུས་ཇི་སྲིད་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་བདུན་མི་འབྱུང་བར་འགོག་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དོགས་སྤོང་ནི། སྔར་སྙོམས་འཇུག་གིས་རིང་དུ་བཀག་པའི་ཚོགས་བདུན་དེ་ རྣམས་ཕྱིས་(སྙོམས་འཇུག་ལས་)ལངས་པ་ན་གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་འདས་ པའང་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དུས་གསུམ་རྫས་སུ་ གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཟད་བྱེད་པའི་ལུགས་ཡིན་པས་མི་འཐད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གཟུགས་ མེད་ནས་གཟུགས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་སེམས་ལས་ལུས་སྐྱེ་བ་ལྟར། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ ལུས་ལས་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་འདྲ་ བས་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་འདིར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞིའི་ས་བོན་དང་། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གཞན་ གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ། སྙོམས་པར་འཇུག་ཁའི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་ནི་རིགས་པའོ། ། 1-152 (གསུམ་པ།)རང་བཞིན་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་མཛོད་འགྲེལ་དུ། འདིའི་རྣམ་ སྨིན་སྲིད་རྩེའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། མཉམ་པར་བཞག་ པའི་སའི་བསྡུ་བར། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཟག་མེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་ མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་བས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འདིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་འཆད་དེ་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་སོ། །བཏགས་པར་བསྟན་ པ་ནི། དེ་ལྟར་སྙོམས་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ལ་ཚོགས་བདུན་གྱི་ས་བོན་ཉམས་པར་བྱ་ བའི་དུས་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་མིང་དུ་གདགས་ ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་ཅེས་སོ། །སྙོམས་འཇུག་འདི་དག་ ཀྱང་བསྡུ་བར། ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་མྱུར་བར་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་ཆུང་

【現代漢語翻譯】 在所有有為法中，屬於欲界的六識，屬於色界的四識（因為沒有鼻識和舌識），屬於無色界的意識及其所伴隨的心所（因為沒有五根識），如前所述，這些都是不穩定的。而對於穩定的阿賴耶識和末那識，有些（因為不需要斷除）不被斷除，而末那識及其所伴隨的心所（雖然需要斷除，但凡夫無法斷除，聖者才能斷除）被斷除。阿羅漢則早已斷除了末那識，現在斷除的是六識。 從本體上來說（三種中的第一種），實際是：『斷除』是指通過等持的心，損害了阿賴耶識的種子，即損害了在阿賴耶識的階段產生七識及其所伴隨心所的種子。在想要獲得（等持）之前，阻止七識的生起。 （第二種）消除疑惑是：先前通過等持長期斷除的七識，之後（從等持中）出來后，從何處產生呢？一些分別說部的人說，因為過去也真實存在，所以從過去產生。這種認為三時都真實存在的觀點是滅盡者的觀點，所以不合理。一些經部的人說，從無色界轉生到有色界時，就像從心產生身體一樣，從具有根的身體產生心。這種認為身體是心的原因的觀點類似於順世外道，所以不合理。因此，這裡說，產生的近取因是阿賴耶識的種子，俱生緣是沒有被其他事物中斷的，從進入等持之前的那個心產生，這種說法是合理的。 （第三種）自性是：分別說部的觀點在《俱舍論》的註釋中說，『此（斷除）的異熟是色界頂的四蘊，所以是有漏的。』但是，在《攝類學》中說，『斷除的等持應該被稱為無漏，因為它遠離煩惱，不與煩惱相應，不緣煩惱，不是由煩惱所生。』這裡解釋為出世間法，這是大乘的觀點。假立安立是：像這樣，在通過等持的心使阿賴耶識中七識的種子衰減的時候，『滅盡定』只是一個名稱的安立，並不是說在色等法之外還有一個獨立的實有存在。這些等持也可以歸納為：完全衰退且無法迅速生起，這是微小的。

【English Translation】 Among all conditioned dharmas, the six consciousnesses belonging to the desire realm, the four consciousnesses belonging to the form realm (because there are no nose and tongue consciousnesses), and the mind consciousness along with its accompanying mental factors belonging to the formless realm (because there are no five sense consciousnesses), as previously mentioned, are all unstable. As for the stable ālaya-vijñāna (store consciousness) and kliṣṭa-manas (afflicted mind), some (because they do not need to be eliminated) are not eliminated, while the kliṣṭa-manas and its accompanying mental factors (although they need to be eliminated, ordinary beings cannot eliminate them, only noble ones can) are eliminated. Arhats have already eliminated the kliṣṭa-manas, and now they eliminate the six consciousnesses. In terms of its essence (the first of three), the actual is: 'Cessation' refers to the mind of samāpatti (meditative absorption) harming the seeds of the ālaya-vijñāna, that is, harming the seeds that produce the seven consciousnesses and their accompanying mental factors in the state of ālaya-vijñāna. It prevents the arising of the seven consciousnesses until the desired time (of emerging from the absorption). (The second) Dispelling doubts is: From where do the seven consciousnesses, which were previously eliminated for a long time by samāpatti, arise later (after emerging from samāpatti)? Some Vaibhāṣikas (Sarvāstivādins) say that because the past also exists as a substance, they arise from that. This view that the three times exist as substances is the view of the annihilationists, so it is unreasonable. Some Sautrāntikas say that when being born from the formless realm into the form realm, just as the body arises from the mind, the mind arises from the body with the senses. This view that the body is the cause of the mind is similar to the materialists, so it is unreasonable. Therefore, here it is said that the cause is the seed of the ālaya-vijñāna, the immediately preceding condition is uninterrupted by other things, and it arises from the mind just before entering samāpatti, which is reasonable. (The third) Nature is: According to the Vaibhāṣika view, the commentary on the Abhidharmakośa says, 'The vipāka (result) of this (cessation) is the four aggregates of the peak of existence, so it is contaminated.' However, in the Compendium of Topics, it says, 'The samāpatti of cessation should be called uncontaminated, because it is free from afflictions, does not correspond to afflictions, does not focus on afflictions, and is not produced by afflictions.' Here it is explained as transcendent, which is the Mahāyāna view. Nominal designation is: In this way, when the seeds of the seven consciousnesses in the ālaya-vijñāna are weakened by the mind of samāpatti, 'saṃjñā-vedayita-nirodha (cessation of perception and feeling)' is merely a name, and it does not exist as a separate entity apart from form and other dharmas. These samāpattis can also be summarized as: completely diminished and unable to arise quickly, which is small.

---

ངུར་བསྒོམས་པ་དང་། ཉམས་ཀྱང་མྱུར་དུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་འབྲིང་དུ་བསྒོམས་པ་དང་། གཏན་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་ ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་སྟེ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞི་ལས། ས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་ བའི་བྱེ་བྲག ཚོགས་ལས་གུད་ན་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷའི་གནས་ གཞན་ཡོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པར་གཏོགས་པའོ། ། དགག་བྱའམ་གནས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བརྟན་པ་ མ་ཡིན་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དེར་སྐྱེས་མ་ཐག་ ནས་མེད་པས་དགག་མི་དགོས་ལ། གཞན་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་འགོག་པའོ། ། ངོ་བོ་ནི། འགོག་པ་ཞེས་སྐྱེས་མ་ཐག་དེ་དག་གི་འདུ་ཤེས་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ཡང་། སྐྱེས་ཐོབ་ ཀྱི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སྔོན་སྙོམས་འཇུག་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགག་བྱ་རྣམས་ཇེ་ཕྲ་ 1-153 ཇེ་ཕྲར་གྱུར་ནས་ས་བོན་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡུན་རིང་པོར་རང་རིག་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་མི་ ནུས་པར་བཀག་པའི་ལུས་སམ་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་སོ། །བཏགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེར་གནས་ཀྱི་བར་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ཞེས་མིང་དུ་ གདགས་སོ། །འདི་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གིས་འཕངས་པའི་རྣམ་སྨིན་ཏེ། ངོ་བོ་ (མ་བསྒྲིབས་)ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཞིང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་དེར་སྐྱེ་ལ། འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་འཆི་ འཕོ་སྟེ། མདོ་ལས། སེམས་ཅན་དེ་དག་དུས་རིང་མོ་ཞིག་འདུག་འདུག་སྟེ། འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ ནས་གནས་དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་འཆི་ཁར་ཐར་པ་ལ་ སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལོག་ལྟ་སྐྱེ་བས་ལྷ་ཚེ་རིང་བོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཁོམ་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་ཤིང་། ཁ་ཅིག་ནི་གོང་མའི་རྟེན་ལ་མི་དགེ་བ་སྐྱེ་མི་སྲིད་ཅིང་སེམས་ཉམས་པའང་མི་ སྲིད་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནས་འཆི་འཕོས་པ་ནི་འདོད་ཁམས་ཁོ་ནར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ ངོ་། །འདི་རྣམས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འགོག་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ དང་ཚོར་བ་ཁོ་ནས་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་གཉིས་ལ་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་ལ་ སོགས་པ་ལྟར་མི་མཐུན་པར་བཟུང་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་མིང་གིས་ བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའང་ཤེས་ཀྱང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་བཞག་ པའང་ཀུན་གཞིའི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དགག་བྱ་དགག་ཙམ་གྱི་མེད་ དགག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ཕུང་པོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།)གནས་པ་ལ་བཏགས་པའི། སྲོག་གི་དབང་པོ་ག

【現代漢語翻譯】 緩慢修習能生起暖相，中等修習能快速生起體驗，殊勝修習能證得不退轉之果，總而言之，共有這三種修習方式。 何為無想（Asañjñā-samāpatti）？答：有四種情況。色界第四禪是廣大果報的殊勝之處。在眾生中，有一種稱為『無想有情』（asaññasattā，無想眾生）的天界，他們居住於此，因此屬於第四禪。 所要遮止的，或者說所依止的是：在心和心所法中，不穩定的六識中的鼻識和舌識，在生起時就已滅盡，因此不需要遮止。而其餘四識及其所依則需要遮止。 本體是：雖然在生起之初，這些識會產生少許念頭，但由於先前的入定串習之力，無需後天努力，所要遮止的事物會變得越來越微細，最終種子也會被摧毀。因此，在很長一段時間內，無法生起後續的自證智，這是一種被遮止的身體或阿賴耶識（ālayavijñāna）的狀態。施設安立是：因為在那個狀態中沒有念頭，所以被稱為『無想有情』。這是由無想定所感得的異熟果，其自性是（無覆無記），只有異生凡夫才會生於此地，並且在念頭生起后才會死亡。如經中所說：『這些眾生會長時間停留於此，然後在念頭生起后，從該處死亡。』就像這樣。這些人臨終時會對解脫產生誹謗的邪見，因此被稱為長壽天，屬於八無暇處之一。有些人說，上界的所依不會產生不善，心也不會退轉，從無想天死亡只會投生到欲界。也有這樣的說法。這些與相應法一起被遮止，但只說遮止了念頭和感受，這是因為將這二者視為疾病、膿瘡和痛苦等不悅之物，並以此入定，所以用主要的事物來命名。例如，心所法雖然也知道，但卻被稱為『知他心智』（paracitta-jñāna）。 像這樣，安立三種入定為非相應的行蘊，這只是對阿賴耶識狀態的假立，而不是對所要遮止的事物的簡單否定，因為這樣會成為非為法的法蘊。 （第三，）安立於住時的命根。

【English Translation】 Practicing contemplation slowly can generate warmth; practicing moderately can quickly generate experience; practicing excellently can attain the irreversible result. In short, there are these three ways of practicing. What is the 'Without Perception' (Asañjñā-samāpatti)? Answer: There are four situations. The fourth dhyana (meditative absorption) of the Form Realm is a special place for great results. Among sentient beings, there is a heaven called 'Without Perception Beings' (asaññasattā), and they reside there, thus belonging to the fourth dhyana. What needs to be stopped, or what is relied upon, is: Among the mind and mental factors, the unstable nose consciousness and tongue consciousness of the six consciousnesses cease as soon as they arise, so there is no need to stop them. The other four consciousnesses and their objects need to be stopped. The essence is: Although these consciousnesses produce a few thoughts at the beginning of their arising, due to the power of previous practice of meditative absorption, without any effort, the things to be stopped become more and more subtle, and eventually the seeds are destroyed. Therefore, for a long time, the subsequent self-awareness cannot arise, which is a state of the body or alaya-consciousness (ālayavijñāna) that is blocked. The designation is: Because there is no thought in that state, it is called 'Without Perception Beings'. This is the matured result produced by the 'Without Perception' meditative absorption, and its nature is (unobscured and unspecified). Only ordinary beings are born there, and they die after thoughts arise. As the sutra says: 'These beings stay there for a long time, and then they die from that place after thoughts arise.' Like this. These people generate wrong views of denouncing liberation when they are about to die, so they are called long-lived gods, which is one of the eight unfavorable states. Some say that the upper realms cannot generate non-virtue, and the mind will not degenerate, and dying from the 'Without Perception' realm will only be reborn in the Desire Realm. There is also such a saying. These, along with other associated factors, are stopped, but it is only said that thoughts and feelings are stopped, because these two are regarded as unpleasant things like diseases, sores, and pains, and one enters into meditative absorption with this in mind, so it is named after the main thing. For example, mental factors are also known, but it is called 'knowledge of others' minds' (paracitta-jñāna). Like this, establishing the three meditative absorptions as non-associated formations is just a designation for the state of alaya-consciousness, not a simple negation of the things to be stopped, because this would become a non-existent aggregate. (Third,) The life faculty established in the state of abiding.

---

ང་ཞེ་ན། གདགས་གཞིའམ་ གནས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ གཅིག་གི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དུ་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ནི། སྔོན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་ 1-154 བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་གསུམ་གྱིས་ འཕངས་པའི་ལོ་བརྒྱའམ་སྟོང་ངམ་བསྐལ་པ་འདི་ཙམ་ཞེས་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཅན་ ཏེ། བཏགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀུན་གཞི་ཉིད་འགྲོ་བ་རིས་མཐུན་གཅིག་ ཏུ་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ལ། འཚོ་བར་བྱེད་པས་ན་(དབུགས་ལ་)སྲོག་གམ་ཚེ་ཞེ་བྱ་བར་མིང་ དུ་གདགས་ཀྱི། སྲོག་ནི་ཚེ་ཡིན་(དབུགས་དེ་)དྲོད་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་རྟེན་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་ པས་རྫས་གཞན་ནི་མེད་ཅེས་སོ། ། (བཞི་པ།)འདྲ་བ་ལ་བཏགས་པའི། རིས་མཐུན་གང་ཞེ་ན། གནས་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་ པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་འགྲོ་བ་ལྔ་བོ་དེ་དང་དེར་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་བ་ལ་འདོགས་ ཤིང་། ངོ་བོ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གི་གང་ལ་བདག་གི་དངོས་པོར་ འཛིན་པ་ནི་ལུས་ཏེ། ཕུང་པོ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་འདོད་གཟུགས་སུ་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་ བཞིའི་རྒྱུན་དུ་འདྲ་བའམ། ཡང་ན་འགྲོ་བ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་ གྱི་ལུས་ནང་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་སྟེ། འདོགས་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་མཚུངས་པའི་ཆ་ལ་རིས་མཐུན་ པའམ། ཚོགས་མཐུན་པའམ། སྐལ་པ་མཉམ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེའང་བསྡུ་བར། སྐྱེ་བ་ དང་རང་བཞིན་དང་བཟོའི་ལས་རིས་མཐུན་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། ། (ལྔ་པ།)མཚན་ཉིད་ལ་བཏགས་པའི་སྐྱེ་སོགས་བཞི་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། (མཛོད་དུ།)མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། །རྒ་དང་གནས་དང་མི་རྟག་ཉིད། །དེ་དག་སྐྱེ་བའི་ སྐྱེ་ལ་སོགས། །དེ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག །ཅེས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་གཞི་བུམ་པ་ ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་སྟེ་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ དང་། དེ་དག་གི་ཡང་། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བའི་རྒ་བ་དང་། གནས་པའི་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་འཇིག་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཐུར་མ་གཤིབས་པ་ལྟར་ལྷན་ 1-155 ཅིག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་། སྐྱེ་བས་ནི་རང་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བདུན་དང་། མཚན་གཞི་ བུམ་པ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟ་བར་འདྲེན་(ཅིང་བསྐྱེད་)པར་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་ བས་ནི་རྩ་བའི་སྐྱེ་བ་གཅིག་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྒ་བས་ཀྱང་རང་མ་ཡིན་པ་ བརྒྱད་རྙིངས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྒ་བའི་རྒ་བས་རྒ་བ་གཅིག་པུ་རྙིངས་པར་བྱེད་པ་དང་། གནས་ པ་དང་མི་རྟག་པ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་དུས་གསུམ་རང་ས་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ ནི་མི་རིགས་ཏེ། (ཆོས་བརྒ

【現代漢語翻譯】 問：什麼是假立的『有』呢？ 答：『有』的所依或處所，是俱生阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes，the all-ground consciousness）之前的行蘊，它以同類的方式存在於天、人等眾生一期的蘊聚相續中。其自性是：由前世所造的福德、非福德和不動業三種業力所投生的，具有一百年、一千年或一個劫這樣確定時限的存在。所謂的假立，是指像這樣，行蘊和俱生阿賴耶識在同一類眾生中持續存在的確定時間，因為能維持生命，所以被命名為『命』或『壽』。如經中所說：『命即是壽，（氣息）是暖和識的所依。』因此，沒有其他的實體存在。 （四、）相似假立：什麼是同類呢？ 答：所依是天、人等眾生的類別，即在五道輪迴中，在各自的類別中共同受生的眾生。其自性是：三界眾生各自執著為『我』的對境，即身體，也就是蘊聚。它在欲界和色界中是五蘊，在無色界中是四蘊的相續中是相似的。或者說，在眾生身體內部，不同眾生的身體之間是相似的。假立的方式是：像這樣，在相似之處假立為『同類』、『同聚』或『同分』。總而言之，有生、自性、作業三種同類。 （五、）以自相假立的生等四相。按照分別說者的觀點： （《俱舍論》中說：）『自相即是生、老、住和無常。這些生的生等，與八法同時存在。』也就是說，對於像瓶子這樣的有為法的所依，生、老、住、滅是四個根本自相，並且它們的生之生、老之老、住之住、滅之滅是四個隨順的自相，就像串起來的念珠一樣同時存在。生能將除了自身之外的七個自相和一個所依——瓶子，共八法從未來引向現在（併產生），而生之生只能產生根本的生。同樣，老也能使除了自身之外的八法衰老，而老之老只能使老衰老。住和無常也同樣適用。認為三時都在各自的位置上實有是不合理的。（破法者）

【English Translation】 Question: What is an 'existent' by imputation? Answer: The basis or locus of 'existent' is the volitional aggregate (行蘊, 'du byed) that precedes the all-ground consciousness (俱生阿賴耶識, kun gzhi'i rnam shes, the all-ground consciousness). It exists in a similar manner within the continuum of the aggregates of a single lifetime of beings such as gods and humans. Its nature is: a definite period of time, such as one hundred years, one thousand years, or one kalpa, propelled by the three karmas of merit, non-merit, and immovability created in the previous life. The imputation is shown as follows: Thus, the definite time during which the volitional aggregate and the all-ground consciousness abide together in one similar class of beings is named 'life' or 'longevity' because it sustains life. As it is said: 'Life is longevity, (breath) is the support of warmth and consciousness.' Therefore, there is no other substance. (Four) Imputation by similarity: What is a similar class? Answer: The basis is the class of beings such as gods and humans, that is, beings who are born together with equal fortune in each of the five realms of existence. Its nature is: the object of self-grasping for each of the beings in the three realms, which is the body, that is, the aggregates. It is similar in the continuum of the five aggregates in the desire and form realms, and the four aggregates in the formless realm. Or, there is similarity within the bodies of different beings, such as beings and bodies. The way of imputation is: Thus, in the similar aspect, it is imputed as 'similar class', 'similar group', or 'similar share'. In summary, there are three types of similar class: birth, nature, and activity. (Five) The four characteristics of arising, etc., imputed by characteristic. According to the tenets of the Vaibhashikas: (From the Abhidharmakosha): 'Characteristics are arising, aging, abiding, and impermanence. These arisings of arising, etc., occur simultaneously with eight dharmas.' That is, for a conditioned basis like a pot, arising, aging, abiding, and decay are the four root characteristics, and their arising of arising, aging of aging, abiding of abiding, and decay of decay are the four subsequent characteristics that occur simultaneously like strung beads. Arising leads (and produces) seven characteristics other than itself and one basis—the pot, a total of eight dharmas—from the future to the present, while the arising of arising only produces the root arising. Similarly, aging also makes eight dharmas other than itself old, while the aging of aging only makes aging old. The same applies to abiding and impermanence. It is unreasonable to say that the three times exist substantially in their own places. (Destroyer of dharmas)

---

ྱད་པོ་)དེ་དག་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གེགས་བྱེད་ པ་མེད་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་མཚན་ ཉིད་བཞིར་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་འཆད་དེ། སྔོན་མེད་ལས་བྱུང་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྒྱུན་གནས་ དེ་ཆད་འཇིག་པ་ཡིན། །རྒྱུན་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་ནི། །གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད། ། ཅེས་མཛོད་འགྲེལ་དུ་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་བཀོད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལའང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་སོགས་ཁོ་ན་འདིར་འཆད་ཀྱི། འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་སོགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། (འགྲེལ་པར།)ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེ་རྒ་གནས་འཇིག་གིས་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིའི་གཟུགས་སོགས་ ནི་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པས་ཕྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནང་གི་གཙོ་བོར་བསྟན་པས་མཚོན་ ནས་གཞན་གྱིའང་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། (གནས་)སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན། (ངོ་བོ་) ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དོན་གཞན་བསལ་ནས་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་གསར་དུ་བྱུང་བའི་ཆ་ལ་ (བཏགས་པ་)སྐྱེ་བ་ཞེས་མིང་དུ་གདགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྒ་བ་གང་ཞེ་ན། (གནས་)སེམས་ཅན་ རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནང་གི་འདུ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་(ངོ་བོ་) སྐྱེ་སྲིད་ནས་འཆི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ། (ཡིད་ཀྱི་སར་གསུངས་པ་ལྟར་)སྐྱེས་ནས་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པ་བྱིས་ 1-156 པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་རྩེ་བར་ནུས་པ་གཞོན་ནུ་དང་། འདོད་པ་སྤྱོད་ནས་ལོ་སུམ་ཅུའི་བར་ ལང་ཚོ་དང་། དེ་ནས་ལྔ་བཅུའི་བར་དར་ལ་བབས་པ་དང་། དེ་ནས་བདུན་ཅུའི་བར་རྒས་པ་ དང་། དེ་ཡན་ཆད་འཁོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ཕྱིའི་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་ དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ལ་(བཏགས་པ་)རྒ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །གནས་པ་གང་ཞེ་ན། (གནས་)སེམས་ ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ (ངོ་བོ་)སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་དུ་མི་འཇིག་པར་ཡོད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །མི་ རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (གནས་)སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་ པའི་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་(ངོ་བོ་)སྔར་ཡོད་པ་འཇིག་ཅིང་ཆད་དེ་འཆི་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ཅེས་གདགས་སོ། །མདོ་ལས། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང་། གནས་པ་ཆགས་པའི་ གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། ། (དྲ

【現代漢語翻譯】 因為這些（常有者）不能通過三種量（量：pramana，衡量認知有效性的工具）來確立，並且沒有阻礙，所以會導致過去和未來也進行活動；而且對於有為的剎那來說，那樣是不允許的。因此，這裡是考慮到相續而宣說了四種相，並且與此相符地解釋：『從先前沒有的狀態產生是生，相續存在即是滅。相續的前後差別，被認為是住異。』正如《俱舍論釋》中所引用的經部宗的觀點一樣。其中，這裡只解釋由有情相續所包含的生等，而不是僅僅有為法的生等，因為（《俱舍論釋》中說）：『內部的有為法通過生、老、住、滅來區分，而外部的色等則通過滅和生來區分。』而且，通過主要顯示內部，也能瞭解其他的。那麼，什麼是生呢？（體性）以每個有情的相續所包含的方式，對於屬於同類的內部有為法之相續，（本體）存在即是生，並且爲了排除生之外的其他意義，將從先前沒有的狀態新產生的方面（命名）為生。同樣地，什麼是老呢？（體性）以每個有情的相續所包含且屬於同類的內部有為法之相續，（本體）從生到死之間，（如《律藏》中所說）從出生后不能行走的孩子，到能行走和玩耍的青年，到享受慾望直到三十歲的壯年，到五十歲的成熟，到七十歲的老年，再到那之後的衰老等等，對於前後狀態發生變化的方面（命名）為老。什麼是住呢？（體性）以每個有情的相續所包含且屬於同類的內部有為法之相續，（本體）從出生到未死之間不壞滅地存在，這被稱為住。什麼是不恒常性呢？（體性）以每個有情的相續所包含且屬於同類的內部有為法之相續，（本體）先前存在的事物壞滅和斷絕，即死亡，這被稱為不恒常性。經中說：『生、滅和住異』這三種，涵蓋了一切三時，並且因為住是產生的根本，爲了對它生起厭離，所以與變異合併顯示。 Because these (permanent entities) cannot be established by the three pramanas (pramana: tools for measuring the validity of cognition), and because there is no obstruction, it would lead to the past and future also engaging in activity; moreover, for conditioned moments, that is not permissible. Therefore, here, the four characteristics are taught with consideration for the continuum, and explained in accordance with this: 'Arising from a previously non-existent state is birth, the continuation of existence is cessation. The differences between the earlier and later stages of the continuum are considered to be change.' This is as stated in the Vaibhashika's view quoted in the commentary on the Abhidharmakosha. Among these, only the arising, etc., included in the continuum of sentient beings are explained here, not merely the arising, etc., of conditioned phenomena, because (as stated in the commentary): 'Internal conditioned phenomena are distinguished by birth, aging, abiding, and decay, while external forms, etc., are distinguished by decay and formation.' Moreover, by mainly showing the internal, others can also be understood. So, what is birth? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being, for the continuum of internal conditioned phenomena belonging to the same class, (essence) existence is birth, and in order to exclude other meanings of birth, the aspect of newly arising from a previously non-existent state is (named) birth. Similarly, what is aging? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) from birth to death, (as stated in the Vinaya) from a child who cannot walk after birth, to a youth who can walk and play, to a young adult who enjoys desires until the age of thirty, to a mature person at fifty, to an old person at seventy, and then to senility, etc., the aspect of changing from one state to another is (named) aging. What is abiding? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) existing without decaying from birth to before death, is called abiding. What is impermanence? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) the destruction and cessation of what previously existed, i.e., death, is called impermanence. The sutra says: 'Birth, decay, and change' these three encompass all three times, and because abiding is the root of arising, in order to generate aversion to it, it is shown combined with change.

【English Translation】 Because these (permanent entities) cannot be established by the three pramanas (pramana: tools for measuring the validity of cognition), and because there is no obstruction, it would lead to the past and future also engaging in activity; moreover, for conditioned moments, that is not permissible. Therefore, here, the four characteristics are taught with consideration for the continuum, and explained in accordance with this: 'Arising from a previously non-existent state is birth, the continuation of existence is cessation. The differences between the earlier and later stages of the continuum are considered to be change.' This is as stated in the Vaibhashika's view quoted in the commentary on the Abhidharmakosha. Among these, only the arising, etc., included in the continuum of sentient beings are explained here, not merely the arising, etc., of conditioned phenomena, because (as stated in the commentary): 'Internal conditioned phenomena are distinguished by birth, aging, abiding, and decay, while external forms, etc., are distinguished by decay and formation.' Moreover, by mainly showing the internal, others can also be understood. So, what is birth? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being, for the continuum of internal conditioned phenomena belonging to the same class, (essence) existence is birth, and in order to exclude other meanings of birth, the aspect of newly arising from a previously non-existent state is (named) birth. Similarly, what is aging? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) from birth to death, (as stated in the Vinaya) from a child who cannot walk after birth, to a youth who can walk and play, to a young adult who enjoys desires until the age of thirty, to a mature person at fifty, to an old person at seventy, and then to senility, etc., the aspect of changing from one state to another is (named) aging. What is abiding? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) existing without decaying from birth to before death, is called abiding. What is impermanence? (Nature) In the manner included in the continuum of each sentient being and belonging to the same class, the continuum of internal conditioned phenomena, (essence) the destruction and cessation of what previously existed, i.e., death, is called impermanence. The sutra says: 'Birth, decay, and change' these three encompass all three times, and because abiding is the root of arising, in order to generate aversion to it, it is shown combined with change.

---

ུག་པ།)ཐ་སྙད་ལ་བཏགས་པའི་ཚོགས་གསུམ་ལས། མིང་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། ཤེས་ བྱའི་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་ ཀྱང་མིག་དང་རྣ་བ་ཞེས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ལྔ་དང་མི་ཞེས་སོགས་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། བརྡས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ གནས་སྐབས་ལ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ལ་བློ་གཞོལ་བར་བྱེད་པས་ན་མིང་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ ཉིད་ཀྱང་ཡི་གེ་དུ་མ་འདུས་པའམ། དེ་དག་གི་རིགས་འདྲ་དུ་མ་འདུས་པས་ན་ཚོགས་ཞེས་ བྱ་བར་གདགས་སོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་རྣམས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཞི་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ 1-157 ལ། འདིས་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཚིག་ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་གི་གནས་ཡི་གེ་ འདུས་པའམ། རིགས་འདྲ་འདུས་པས་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་སོ། །ཡི་གེའི་ཚོགས་ གང་ཞེ་ན། གང་དག་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ལས་མིང་དང་ཚིག་དེ་གཉི་ག་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་ གྱུར་བ། ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལིའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པའམ། དེའི་རིགས་ཅན་ ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ན་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཞེས་གདགས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། (ཡི་གེའི་སྐད་དོད་) བྱཉྫན་ཞེས་པ་(བསྒྱུར་བ་)གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བས་ཡི་གེ་དུ་མ་འདུས་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ ཁྱད་པར་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཝརྞ་ཞེས་པ་(བསྒྱུར་བ་)བརྗོད་པ་ ཡང་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིང་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་གནས་བྱས་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཨཀྵར་(བསྒྱུར་བ་)ཞེས་བྱ་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་འདྲེན་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ དུ་རུང་མོད། ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲའི་གདངས་ཡིན་ པས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དབྱངས་ཀྱི་དང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ བརྗོད་དུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེས་ནི་སྒྲ་ཙམ་རིག་པར་ བྱེད་ཅིང་། མིང་གིས་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་བར་བྱེད་ལ། ཚིག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་ རིག་པར་བྱེད་པས། རིག་པའི་གནས་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཚོགས་ གསུམ་པོ་འདི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། (བདུན་པ།)མ་ཐོབ་པ་ལ་བཏགས་པའི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བ་ ལས་རིང་དུ་སོང་བ་འཕགས་པའི་ཆོས་མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ མ་ཐོབ་ཅིང་། ཁམས་གསུམ་སྤྱོད་

【現代漢語翻譯】 （六）假立名言之三聚中，何謂名聚？ 謂所知之法，雖其自性不可言說，然總攝蘊等之體性，而以『眼』、『耳』等法之體性，或以『五』、『人』等士夫之體性，施以增益而宣說，即是詞句之增上，於以符號假立名言之際，能使心識專注於所詮與能詮，故名為『名』。而此名亦由多字積聚，或多類同者積聚，故假立為『聚』。 何謂句聚？ 謂諸法雖其自性不可言說，然以『諸行無常』、『涅槃寂靜』等，施以增益而宣說，即是詞句之增上，以此能知差別之義，故名為『句』。而此等之所依，乃文字積聚，或類同者積聚，故假立為『聚』。 何謂字聚？ 謂由互相積聚，而成為名與句二者之所依者，即是元音及輔音等字母，由語音之微塵積聚，或彼等之同類一切積聚，故假立為『字聚』。 詞源方面：梵語『བྱཉྫན་』(byañjana，梵文天城體：व्यञ्जन，梵文羅馬擬音：vyañjana，顯揚)轉為『གསལ་བྱེད』(gsal byed，顯揚者)，意為能顯揚，因多字積聚後，能極其顯揚事物之體性與差別之故。梵語『ཝརྞ་』(varṇa，梵文天城體：वर्ण，梵文羅馬擬音：varṇa，描述)轉為『བརྗོད་པ』(brjod pa，言說)，亦指文字本身，以名句為所依，能如實言說事物之體性與差別之故。梵語『ཨཀྵར་』(akṣara，梵文天城體：अक्षर，梵文羅馬擬音：akṣara，不變)意為不變，如眼等雖可以引導等其他名稱稱之，然字母『ཨ་』(a，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，阿)等之自體乃語音，不屬於名稱之範疇，故能使如元音之首等其他名稱，無法改變其所指。 如是，文字僅能使人知曉語音，名詞僅能使人知曉語音與事物之體性，而語句則能使人知曉一切。故從知識之範疇出發，一切名言皆可歸納為此三聚。 （七）假立於未得之法。何謂異生位？ 謂遠離罪惡不善，未得聖者之法，如見道等無漏功德，且於三界輪迴

【English Translation】 (6) Among the three aggregates of terms applied to conventions, what is the aggregate of names? It refers to the nature of knowable phenomena, which, although their own characteristics cannot be expressed, embodies the essence of aggregates and so on. However, by attributing and expressing 'eye' and 'ear' as the nature of phenomena, or 'five' and 'person' as the nature of individuals, it is the elevated language itself. In the context of assigning terms with symbols, it enables the mind to focus on the signified and the signifier, hence it is called 'name'. Moreover, it is also designated as an 'aggregate' because it is a collection of many letters or many similar types of them. What is the aggregate of sentences? It refers to the characteristics of phenomena, which, although their own characteristics cannot be expressed, are attributed and expressed as 'all conditioned things are impermanent' and 'nirvana is peace'. It is the elevated language itself, which enables one to understand the meaning of distinctions, hence it is called 'sentence'. Moreover, its basis is the collection of letters or the collection of similar types, hence it is designated as an 'aggregate'. What is the aggregate of letters? It refers to those that, when combined with each other, become the basis from which both names and sentences arise. It is the collection of phonetic particles in vowels and consonants, or the collection of all similar types, hence it is designated as the 'aggregate of letters'. Etymologically: The Sanskrit word 'byañjana' (藏文：བྱཉྫན་，梵文天城體：व्यञ्जन，梵文羅馬擬音：vyañjana，meaning 'to clarify') is translated as 'gsal byed' (藏文：གསལ་བྱེད，meaning 'clarifier'), because the accumulation of many letters can clearly reveal the nature and distinctions of things. The Sanskrit word 'varṇa' (藏文：ཝརྞ་，梵文天城體：वर्ण，梵文羅馬擬音：varṇa，meaning 'description') is also the letter itself, because it is based on names and sentences and can accurately describe all the nature and distinctions of things. The word 'akṣara' (藏文：ཨཀྵར་，梵文天城體：अक्षर，梵文羅馬擬音：akṣara，meaning 'immutable') means immutable, such as the eye, which can be referred to by other names such as 'guide', but the inherent nature of letters such as 'a' (藏文：ཨ་，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，meaning 'a') is a phonetic tone, which does not belong to the category of names, so it makes it impossible for other names such as the first of the vowels to change what it refers to. Thus, letters only make one aware of sounds, names only make one aware of the nature of sounds and things, and sentences make one aware of everything. Therefore, starting from the realm of knowledge, all terms are classified into these three aggregates. (7) Applied to the unattained. What is the state of an ordinary being? It refers to not having attained the Dharma of the noble ones, such as the path of seeing, which is far from sinful and unwholesome, and the unpolluted qualities, and revolving in the three realms.

---

པའི་མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་གང་ཡང་མ་སྤངས་པའི་སེམས་ ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ། ལས་སོ་སོའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ཐ་དད་དུ་སྐྱེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་མིང་ 1-158 དུ་གདགས་སོ། །མདོ་(ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་)ལས་ཀྱང་། སོ་སོ་ཐ་དད་འགྲོ་བས་ན། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། དབྱེ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གསུམ་མོ། ། (ཁ་ཅིག་རིགས་ཅན་གསུམ་དང་རིགས་ཆད་དེ་བཞིའོ་གསུང་ངོ་། །) (བརྒྱད་པ།)རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཏགས་པའི་ཆ་མཐུན་དགུ་ལ། གདགས་གཞིའམ་གནས་ནི། དེ་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་དང་། གཞན་དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་སྟེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ནི། རིམ་པ་ལྟར་འབྱུང་ལ། བཏགས་པ་ནི། རང་ རང་གི་མིང་རྣམས་སོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ཁྱད་པར་ལ། འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་ དང་བར་ཆད་པ་ལ་དེ་མི་རུང་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུན་བར་མི་ཆད་པར་ འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྐད་ཅིག་(བསྡུ་བར་)དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་གསུམ་མོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ ན། རྒྱུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཐ་དད་པ་ལས་རིམ་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་(དགེ་བ་ལས་)འདོད་པ་ དང་(མི་དགེ་བ་ལས་)མི་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་འབྱུང་བར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལའང་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་གསུམ་ མོ། །འབྱོར་འབྲེལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། (རྐུ་བ་ལས་ཕོངས་པ་དང་) ཐོས་པ་ ལས་ཤེས་རབ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འོས་(ལ་འཚམ་)པ་རིགས་པ་ཐོབ་པ་ འབྱུང་བ་ལ་འབྱོར་འབྲེལ་པ་ཞེས་མིང་དུ་གདགས་སོ། །དེ་ལའང་འདུས་པ་དང་། ཐབས་དང་། རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་འབྱོར་འབྲེལ་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་རིགས་ པ་བཞིའོ། །མགྱོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་(དངོས་རྒྱུ་དང་དངོས་འབྲས་ལྟ་བུ་) འཕྲལ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱུར་ཞིང་སྐྱེན་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལའང་(རྒྱུ་འབྲས་མྱུར་བ་)འདུ་བྱེད་དང་། (བྱ་འཕུར་བ་དང་ཤེས་པ་ 1-159 མྱུར་བ་ལྟ་བུ་)སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མགྱོགས་པ་གསུམ་མོ། །གོ་རིམ་གང་ཞེ་ན། ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ནས་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ལ་གོ་རིམ་ ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལའང་སྐད་ཅིག་འཇུག་པ་དང་། ལུས་འཇུག་པ་དང་། བྱ་བ་བསྒྲུབ་ པར་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་གསུམ་མོ། ། དུས་གང་ཞེ་ན། གང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་(འགྲེལ་པར་)བྱུང་ནས་འགགས་ པ་འདས་པ་ད

【現代漢語翻譯】 對於那些沒有放棄任何見解障礙種子的眾生來說，由於各自業力的影響，他們會以不同的形式出生，因此被稱為『異生』。 正如經部（《三昧王經》）所說：『由於眾生以不同的方式行走，所以被稱為異生。』 如果進行區分，則有欲界、色界、無色界這三界的異生。 （有些人說有三種有種姓者和一種無種姓者，共四種。） （第八個）關於基於因果關係的九種相似之處，其基礎或處所是： 從中產生其他事物的是因，從其他事物中產生的是果，這些都是有為法的狀態。其自性是：按照順序產生。其施設是：各自的名稱。總的來說是這樣顯示的。具體來說，什麼是『進入』呢？ 由於剎那和間斷是不允許的，因此因和果必須不間斷地連續產生，這被稱為『進入』。 如果進行區分，則有剎那（的集合）、出生和從一個煩惱到另一個清凈的進入這三種。 什麼是『各自決定』呢？從不同的善業和惡業之因，按照順序產生不同的（從善業產生的）期望和（從惡業產生的）不期望之果，這種法性上的決定被稱為『各自決定』。 其中也有自性、因和果的各自決定這三種。 什麼是『相應關聯』呢？例如，從佈施產生財富，（從偷盜產生貧困），從聽聞產生智慧，像這樣因和果相隨順且合適（與應得的相符），產生合理的現象，這被稱為『相應關聯』。 其中也有集合、方法和以理性的方式行事的相應關聯這三種。后兩種是四種理。 什麼是『迅速』呢？因和果的差別（如直接因和直接果），以立即生起和消逝的方式快速且敏捷地產生的狀態被稱為『迅速』。 其中也有（因果迅速的）造作，（如鳥飛翔和意識迅速的）士夫作為，以及以神變實現的迅速這三種。 什麼是『次第』呢？不是同時產生，而是因和果一個接一個地，後面的跟隨前面的產生，這被稱為『次第』。 其中也有剎那進入、身體進入和從事行為的次第這三種。 什麼是『時間』呢？凡是因和果持續產生，（在解釋中）產生后停止的被稱為過去的時間。

【English Translation】 For sentient beings who have not abandoned any seeds of the obstructions to seeing, due to the influence of their respective karmas, they are born in different forms, and therefore they are named 'ordinary beings'. As stated in the Sutra (Samadhiraja Sutra): 'Because beings go in different ways, they are called ordinary beings.' If differentiated, there are the ordinary beings of the three realms: the desire realm, the form realm, and the formless realm. (Some say there are three types of those with lineage and one type of those without lineage, making four in total.) (Eighth) Regarding the nine similarities attributed to cause and effect, the basis or place is: That from which something else arises is the cause, and that which arises from that other thing is the effect. These are the states of conditioned dharmas. Its nature is: arising in sequence. Its imputation is: their respective names. This is shown in general. Specifically, what is 'entering'? Since moments and interruptions are not permissible, the cause and effect must arise continuously without interruption, and this is called 'entering'. If differentiated, there are three types: entering into moments (of collection), birth, and from one affliction to another purification. What is 'individually determined'? From different virtuous and non-virtuous causes, different (desirable from virtuous causes) and (undesirable from non-virtuous causes) results arise in sequence. This determination by the nature of phenomena is called 'individually determined'. Among these, there are three types of individually determined: nature, cause, and effect. What is 'corresponding connection'? For example, from generosity arises wealth, (from stealing arises poverty), from hearing arises wisdom. Like this, the cause and effect follow each other and are appropriate (matching what is deserved), and a reasonable phenomenon arises. This is called 'corresponding connection'. Among these, there are three types of corresponding connection: collection, method, and acting in a rational manner. The latter two are the four reasons. What is 'swiftness'? The difference between cause and effect (such as direct cause and direct effect), the state of arising quickly and swiftly in the manner of immediate arising and ceasing is called 'swiftness'. Among these, there are three types: (swiftness of cause and effect) fabrication, (such as a bird flying and consciousness being swift) the action of a person, and swiftness achieved through miraculous power. What is 'sequence'? Not arising simultaneously, but the cause and effect arising one after another, the latter following the former, is called 'sequence'. Among these, there are three types of sequence: entering into moments, entering into the body, and entering into accomplishing actions. What is 'time'? Whatever cause and effect continuously arise, (in the commentary) that which has arisen and ceased is called past time.

---

ང་། མ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་། བྱུང་ལ་མ་འགགས་པ་ནི་ད་ལྟ་བ་སྟེ། (མཛོད་ འགྲེལ་དུ།)འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་སམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟ་བས་ན་ དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །དེའང་དབུས་མཐར། འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་སྤྱད་ཟིན་དང་། དེ་བཞིན་ མ་སྤྱད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསུམ་ལ་དུས་གསུམ་ དུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་ཟད་བྱེད་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་ལ་ སོགས་པ། དུས་ཀྱིས་སྐྱེ་རྒུ་སྡུད་པར་བྱེད། དུས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་སྨིན་པར་བྱེད། དུས་ཀྱིས་གཉིད་ ལོག་སད་པར་བྱེད། །དུས་ནི་འདའ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་འདོད་པ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་རྟག་ པ་ནི་མེད་དོ། །ཡུལ་གང་ཞེ་ན། གང་ནས་ཉི་མ་འཆར་བ་ཤར་དང་། དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ པའི་གཡས་ནི་ལྷོ་དང་། གང་དུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་ནུབ་དང་། དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་གཡོན་ ནི་བྱང་དང་། དེ་དག་གི་ཤུགས་ལས་མཚམས་བཞི་ཡང་བསྟན་ཞིང་འོག་དང་སྟེང་དང་ཕྱོགས་ བཅུ་ཐམས་ཅད་ན་གཟུགས་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཞེས་ གདགས་སོ། །འགྲེལ་བར་ཡང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་མཐུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་གཟུགས་སུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། བསྡུ་ ན་འོག་དང་སྟེང་དང་ཐད་ཀའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། གྲངས་གང་ཞེ་ན། ཐ་མི་དད་པའི་གཅིག་པུ་ལ་མི་འཐད་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐ་ 1-160 དད་པར་གནས་པའི་ཆ་ལ་གྲངས་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལའང་གཅིག་གི་དང་གཉིས་ཀྱི་དང་ (གསུམ་ཡན་ཆད་)མང་པོའི་གྲངས་གསུམ་མོ། །ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ ཡུལ་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ རྐྱེན་མཐའ་དག་འདུས་པའམ། བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འདུས་པ་ ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ཡང་(ས་ཆུ་ལྟ་བུ་)འདུས་པ་དང་། དོན་གཅིག་(ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ ཚོགས་)པ་དང་(དགོས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ལྟ་བུ་)ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚོགས་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ དག་གི་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའི། གཟུགས་ སོགས་ལས་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། འགྲེལ་བར། དེ་ལྟར་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི། གནས་སྐབས་དག་ལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། ལྔ་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། ༈ རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་པ། (དང་པོ།)རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མདོར་བསྟན་ནི། (དོན་གསང་དུ།)ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས

【現代漢語翻譯】 我，未生起者是未來，已生起而未滅盡者是現在。（《俱舍論釋》中說：）以其來、去、變化，或以無常性吞噬，故稱為『時』。如《中觀邊際論》所說：『果已用盡及，如是未用異。』如是，以因果的三種狀態而安立三種時間。但分別說部和滅盡部認為時間是實有的，並且勝論派等認為：時間聚集眾生，時間成熟萬物，時間使睡眠者醒來，時間難以逾越。』如是認為存在常恒的作者是不存在的。處所是什麼呢？太陽升起的地方是東方，面對東方的右邊是南方，太陽落下的地方是西方，背對西方的左邊是北方，從這些方向的推演中也指示了四隅，並且下、上和十方一切處，凡是被有形之物所包含的因和果存在的地方，就稱為『處所』。《釋》中也說：『對於非有形之物，由於沒有遍及方位的力量，因此因和果應理解為被有形之物所包含。』如是，總而言之，下、上和正對面的處所共有三種。 數量是什麼呢？對於無差別的唯一，由於不合理，因此對於諸行各自差別而存在的狀態，稱為『數量』。其中，有一個的數量、有兩個的數量和（三個以上）眾多的數量這三種。集合是什麼呢？如生起根識時，境、根和作意三者聚集，或者因果關聯產生的所有條件聚集，或者行為的所有部分無一遺漏地聚集，稱為『集合』。它有（如地、水）聚集的集合，（許多人聚集於）同一目的的集合，和（所需之人全部到齊）圓滿的集合這三種。這些狀態上安立的法相稱為『不相應行』，並非從色等之外成立的實有法。如《釋》中說：『如是，這些不與心相應的行法，由於是安立在狀態之上，因此一切都應理解為是假有。』 第五，什麼是識蘊的安立？回答分為兩部分： 首先，是名相的概括性指示：根據聲聞乘的觀點

【English Translation】 I, that which has not arisen is the future, and that which has arisen but not ceased is the present. (In the Commentary on the Treasury of Knowledge:) 'Because of coming, going, and changing, or because it is devoured by impermanence, it is called 'time'.' As it says in the Madhyāntavibhāga: 'The fruit has been used up, and likewise, the unused is different.' Thus, the three times are designated based on the three states of cause and effect. However, the Sarvāstivāda and Saṃmitīya schools believe that time is substantial, and the Vaiśeṣika school and others believe that: 'Time gathers beings, time ripens things, time awakens those who sleep, time is difficult to overcome.' Thus, the belief in a permanent agent is nonexistent. What is a place? The place where the sun rises is the east, the right side facing the east is the south, the place where the sun sets is the west, and the left side facing away from the west is the north. From these directions, the four intermediate directions are also indicated, and in all directions below, above, and in the ten directions, wherever there are causes and effects contained by form, that is called a 'place.' The commentary also says: 'For non-form, since there is no power to pervade the directions, the causes and effects should be understood as being contained by form.' Thus, in summary, there are three types of places: below, above, and directly in front. What is number? For the undifferentiated unity, it is unreasonable, therefore, the state in which phenomena exist separately and distinctly is called 'number.' Among them, there are three types of numbers: one, two, and (three or more) many. What is a collection? Like when a sense consciousness arises, the object, sense faculty, and attention gather together, or when all the conditions related to the arising of cause and effect gather, or when all the parts of an action gather without omission, that is called a 'collection.' There are three types of collections: a collection of things gathered (like earth and water), a collection for the same purpose (like many people gathering), and a complete collection (like all the necessary people being present). The aspects imputed to these states are called 'non-associated formations,' and they are not established as substances separate from form, etc. As the commentary says: 'Thus, these non-associated formations of consciousness, since they are imputed to states, should all be understood as nominally existent.' Fifth, what is the establishment of the aggregate of consciousness? The answer is in two parts: First, a summary indication of the categories: According to the Śrāvakayāna tradition

---

་ཀྱིས། གསུམ་ཆར་ ཡང་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནའི་མིང་དུ་འདོད་དེ། ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པ་ན་སེམས་ དང་། ཤེས་པས་ན་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྟན་པའི་ དབྱེ་བས། ཁམས་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། ། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཕལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་ཆར་ཡང་ཐུན་མོང་དུ་རྣམ་ཤེས་ ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་སྦྱར་ཏེ། ཀུན་གཞི་ནི་བསགས་པ་དང་། ཉོན་ཡིད་ནི་དོན་ལ་ སེམས་པ་དང་། འཇུག་ཤེས་ནི་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པ་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ ཀྱང་མཚུངས་པར་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་དོན་ནམ། རྟོག་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། 1-161 བརྒྱད་ཅར་ཡང་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་གྱིས་ན་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཙོ་ བོར་བསྟན་པ་ནི། གསུམ་པོ་སོ་སོར་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་ནས། (སེམས་ལ་ཙིཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ཙིཏ་བསགས་པ་དང་ ཙི་ཏྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཙིཏ་ཏ་སེམས་ལ་འཇུག་པས་)བག་ཆགས་བསགས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་ པ་དང་། དོན་ལ་སེམས་པས་ན་(ཞེས་པ་གཞན་གཉིས་པོ་ལ་མེད་ཅིང་འདི་ལ་ཡོད་པས་)སེམས་གང་ཡིན་པ་ ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་། དུས་རྟག་ཏུ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ངར་རློམ་པས་ན་ ཡིད་གང་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཁོ་ན་དང་། སྣ་ཚོགས་ལ་གསལ་བར་དམིགས་ པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ། གསུམ་ཆར་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཕུང་ པོ་དེའི་རྣམས་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །(རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་)མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ངར་སེམས་བདག་ཉིད་ཡིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡུལ་ལ་ འཛིན་པ་ནི། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། (གཉིས་པ།)སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་བཤད་ལ། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་ཤེས་གསུམ་ལས། ༈ སེམས་ཀུན་གཞིའི་སྤྱི་དོན། (དང་པོ།)སེམས་ཀུན་གཞི་ལ་སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་དོན་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། རྣམ་དབྱེ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ལས། གང་ཞིག་ཤེས་ ནས་འགའ་ཞིག་སྤང་ཕྱིར་དང་། གཞན་གང་ཞིག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་བྱ་བ། །དེས་ན་དེ་དག་ མཚན་ཉིད་སྒོ་ནས་ནི། །རྣམ་དབྱེ་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་འདི་བྱས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར། སྤྱིར་ཡང་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འཆད་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་ དམ་དང་། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་ བ་ཤེས་དགོངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་སེམས་དང་ཀུན་གཞི་ལའང་བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་ དག

【現代漢語翻譯】 此外，有人認為這三者都只是六識的名稱。從詞源上區分，能思者為『心』，能知者為『意』，能辨識者為『識』。從教義的分類上說，在講『界』時，稱為七個心界；在講『處』時，稱為意處；在講『蘊』時，稱為識蘊等等，應如此對應。 大乘宗義中，一般認為這三者都可以共同作為八識的異名。『阿賴耶』（ཀུན་གཞི་，梵文：ālaya，梵文羅馬轉寫：ālaya，漢語字面意思：藏）是積聚之義，『末那』（ཉོན་ཡིད་）是思慮意義，『轉識』（འཇུག་ཤེས་）是緣于各種對象，因此稱為『心』。一切都同樣具有作為直接因的作用，或者具有思慮的作用，因此稱為『意』。 八識都能在各自的對境中進行辨識，因此也稱為『識』。主要來說，這三者可以分別對應于不同的識。『心』（སེམས་ལ་ཙིཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ཙིཏ་བསགས་པ་དང་ཙི་ཏྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཙིཏ་ཏ་སེམས་ལ་འཇུག་པས་）是指積聚習氣、緣于各種對像、思慮意義（因為其他二者不具備這些特點），因此，所謂的心，就是阿賴耶識。『意』（ཡིད་）是指恒常顯現的自我意識，因此，所謂意，就是染污意。『識』（རྣམ་ཤེས་）是指清晰地緣于各種對象，因此，所謂識，就是六轉識。這三者都是識蘊的不同安立。 如《寶積經》（རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་）所說： 『心是阿賴耶識， 我執自性即是意， 若能執取于對境， 彼即名為識。』 以下詳細解釋各自的含義。 （第二，）詳細解釋各自的含義，分為心、意、識三者。 （第一，）心的阿賴耶識的共同含義，分為共同含義和具體含義兩部分。 共同闡述分類，如《法與法性分別論》所說：『若知何者為捨棄， 又知何者當現證， 故以體性之差別， 造此論典為解說。』 因此，總的來說，在解釋各大論典的觀點時，需要了解世俗諦和勝義諦、法相和法性、識和智慧等的分類。特別是對於心和阿賴耶識，需要了解二諦的分類。

【English Translation】 Furthermore, some consider all three to be merely names for the six consciousnesses. Differentiated etymologically, that which thinks is called 'mind' (སེམས་); that which knows is called 'intellect' (ཡིད་); and that which distinguishes is called 'consciousness' (རྣམ་ཤེས་). In terms of doctrinal classification, when explaining the 'realms' (ཁམས་), it is referred to as the seven mind realms; when explaining the 'sources' (སྐྱེ་མཆེད་), it is referred to as the source of intellect; when explaining the 'aggregates' (ཕུང་པོ་), it is referred to as the aggregate of consciousness, and so forth, should be applied accordingly. In the Mahayana tradition, it is generally held that all three can be commonly applied as different names for the eight consciousnesses. 'Alaya' (ཀུན་གཞི་) means accumulation; 'Klesha-manas' (ཉོན་ཡིད་) means thinking about meaning; 'Evolving consciousness' (འཇུག་ཤེས་) means focusing on various objects, hence it is called 'mind'. All equally have the function of being an immediate cause, or have the function of thinking, hence it is called 'intellect'. All eight can distinguish in their respective objects, hence they are also called 'consciousness'. Primarily, these three can be respectively applied to different consciousnesses. 'Mind' (སེམས་ལ་ཙིཏ་ཏ་ཞེས་པའི་ཙིཏ་བསགས་པ་དང་ཙི་ཏྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཙིཏ་ཏ་སེམས་ལ་འཇུག་པས་) refers to accumulating habitual patterns, focusing on various objects, and thinking about meaning (because the other two do not possess these characteristics), therefore, what is called mind is solely the Alaya consciousness. 'Intellect' (ཡིད་) refers to the constantly appearing self-awareness, therefore, what is called intellect is solely the afflicted intellect. 'Consciousness' (རྣམ་ཤེས་) refers to clearly focusing on various objects, therefore, what is called consciousness is solely the six evolving consciousnesses. All three are different establishments of the aggregate of consciousness. As stated in the 'Ratnakuta Sutra' (རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་): 'Mind is the Alaya consciousness, Self-grasping nature is intellect, That which grasps at objects, Is called consciousness.' The following explains the individual meanings in detail. (Second,) Explaining the individual meanings in detail, divided into mind, intellect, and consciousness. (First,) The common meaning of mind as Alaya consciousness, divided into common meaning and specific meaning. Commonly explaining the classification, as stated in the 'Distinguishing Dharma and Dharmata': 'To know what to abandon, And to know what to realize, Therefore, with the distinction of characteristics, This treatise is made for explanation.' Therefore, in general, when explaining the views of the major treatises, it is necessary to understand the classifications of conventional truth and ultimate truth, phenomena and suchness, consciousness and wisdom, and so on. Especially for mind and Alaya consciousness, it is necessary to understand the classification of the two truths.

---

ོས་པས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཆོས་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། ཞེས་པ་ལྟར་ 1-162 ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་ཞིང་། ཕལ་པའི་སྒོ་ནས། (མདོ་ལས་ཀྱང་)སེམས་དང་ཡིད་ དང་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལའང་བྱའོ། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སེམས་ནི། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྙིང་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས། སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ གསལ་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་དྲི་བཅས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ དུ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ནའང་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས། རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་རྟག་ ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདོད། །དེ་ནི་གློ་བུར་དྲི་མས་མ་རུང་བྱས། །ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་ གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དག་གྱུར་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཤིང་། རང་ བཞིན་ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས། རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་། སེམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་མེད་དེ། །ཡང་ དག་མིན་རྟོག་ལས་བྱུང་འདོད་ཆགས་སོགས། །གློ་བུར་དྲི་མས་དེ་ཉོན་མོངས་མི་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་ལའང་གཉིས་ ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཆོས་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནི་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་ པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། སེམས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་གཞི་སྟེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བའང་དེ། སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་སྟོན་པར་མཛད། །སྙིང་པོ་ཀུན་གཞིར་བསྟན་པ་ཡང་། །བློ་ཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་གཉི་ག་ལའང་ཀུན་གཞིའི་སྒྲ་བཤད་ 1-163 དུ་རུང་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་འཁོར་ བའི་གཞི་བྱེད་ཅིང་། ཐོས་སོགས་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་གཞིའང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་གཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་ མའི་རྟེན་ཡིན་པས་(ས་ནི་ཆུ་ལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་)འཁོར་བའི་གཞིར་ཡང་གསུང

【現代漢語翻譯】 問：『心』這個詞一般是怎麼解釋的？ 答：總的來說，『心』是指普遍的概念。從主要方面來說，被世俗諦所包含的識，如『心是阿賴耶識』所說，是指阿賴耶識。從次要方面來說，如（經中也說）『心、意和識』，是指八識聚。 從勝義諦來說，法性智慧的自性心，是指自性光明、法界，也就是如來藏。如經中所說：『心不是心，心的自性是光明。』等等。 考慮到有垢的真如在眾生狀態下也存在，因此《寶性論》中說：『心常自性光明，為客塵所染污。法性心外無他心，非光明，說為自性。』 同樣，『真如於一切，無有差別然清凈，是故如來即是彼，一切眾生具彼性。』等等。考慮到自性法性從原始以來就沒有改變，《寶性論》中也說：『心的自性是光明，如虛空般不變。由非真分別所生貪等，客塵不染污彼。』等等。 同樣，阿賴耶識也有兩方面：世俗諦的識的部分，就是八識聚中的一個；勝義諦的法性智慧的部分，就是如來藏。《寶積經》中說：『諸心種種是阿賴耶，如來藏是善，以阿賴耶之名詮釋彼心，如來如是說，劣慧者不能知。』等等。 因此，兩者都可以解釋為『阿賴耶』，因為它是輪迴和涅槃一切法的根本。阿賴耶識是煩惱習氣的依處，因此是輪迴的根本；也是聞思等善法習氣的依處，因此也是涅槃的根本。阿賴耶如來藏是暫時的垢染的依處，因此（如『地是水的依處』等）也被說是輪迴的根本。

【English Translation】 Q: How is the term 'mind' generally explained? A: Generally speaking, 'mind' refers to a universal concept. Primarily, the mind encompassed by conventional reality (samvriti-satya), the consciousness, as in 'the mind is the alaya-vijnana (storehouse consciousness),' refers to the alaya-vijnana. Secondarily, as (also stated in the sutras) 'mind, intellect, and consciousness,' it also refers to the eight aggregates of consciousness. From the perspective of ultimate reality (paramartha-satya), the mind that is the essence of dharmata-jnana (wisdom of the nature of reality) refers to the self-luminous nature, the dharmadhatu (realm of reality), which is the tathagatagarbha (Buddha-nature). As stated in the sutras: 'The mind is no-mind; the nature of the mind is luminosity,' and so forth. Considering that the thusness (tathata) with defilements also exists in the state of sentient beings, the Ratnagotravibhaga (Treatise on the Jewel Family) states: 'The mind is always considered to be self-luminous; it is marred by adventitious defilements. Other than the dharmata-mind, other minds are said to be non-luminous in nature.' Similarly, 'Thusness is in all; though without distinction, it is purified. Therefore, the Tathagata is that; all beings have its essence.' etc. Considering that the self-nature dharmata is unchanging from the beginning, the Uttaratantra (Highest Continuum) also states: 'Whatever is the self-luminous nature of the mind, that is immutable like the sky. Desires, etc., arising from false conceptions, adventitious defilements do not disturb it.' etc., as extensively stated. Similarly, the alaya also has two aspects: the conventional reality aspect of consciousness, which is one of the eight aggregates of consciousness; and the ultimate reality aspect of dharmata-jnana, which is the tathagatagarbha itself. The Ghanavyuha Sutra (Array of Dense Appearances Sutra) states: 'The various minds are the alaya; the tathagatagarbha is also virtuous. The Tathagata teaches that mind with the name alaya; those of inferior intellect do not understand it.' etc. Therefore, the term 'alaya' can be applied to both, because it is the basis of all phenomena of samsara (cyclic existence) and nirvana (liberation). The alaya-vijnana is the basis of samsara because it is the support for the imprints of afflictions; it is also the basis of nirvana because it is the support for the imprints of hearing, thinking, etc. The alaya-tathagatagarbha is the support for temporary defilements, and therefore (like 'earth is the support for water,' etc.) is also said to be the basis of samsara.

---

ས་ཤིང་། དེ་ཉིད་དྲི་ མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞི་མཐར་ ཐུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁམས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡོད་བས་ ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཉིད། གསུང་གཅིག་ཉིད་དུ་གསུངས་ན་ཡང་། །དུ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་། ཞེས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་དུ་རུང་བས། འཕགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་བར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་ཅིང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། ཀུན་གཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒྲུབ་ བྱེད་དུ་མདོ་དང་སྦྱར་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །འཛིན་པ་ གཉིས་ཀྱི་རབ་འཇུག་སྟེ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །བག་ཆགས་དྲི་མ་བཞིན་དུ་ལྟོས། །སེམས་ནི་རས་ཡུག་དཀར་པོ་ འདྲ། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་ཏེ་འཆད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཀུན་གཞི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འགའ་ཞིག་དེ་ 1-164 གཉིས་དོན་གཅིག་པར་འཆད་པ་ནི། གང་དག་བདེན་པ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་ མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །ཟབ་མོ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མ་ཕྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་འདས་ པའི་ཀུན་གཞི་ནི། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཡིན་ལ། དོན་དམ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ནི། གཙང་བ་དང་ བདག་དང་བདེ་བ་དང་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས། མུན་པ་ དང་། སྣང་བ་དང་། དུག་དང་བདུད་རྩི་དང་། སྤུན་པ་དང་སྙིང་པོ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་(གཉིས་པ།)སྐབས་ཀྱི་དོན་ཉིད་ ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འཆད་པ་ ལ། མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། དམིགས་རྣམ། འཇུག་ལྡོག རྣམ་གྲངས། དབྱེ་བ། སྒྲུབ་ བྱེད་དོ། །མཚན་ཉིན་ནི། ཐེག་བསྡུས་ས

【現代漢語翻譯】 正如土地，僅僅是遠離了污垢，就能獲得解脫，因此是涅槃的究竟基礎。因此，世尊在《阿毗達磨經》中說：『無始時來的界，是諸法一切的處所，因為有它，一切眾生和涅槃也能獲得。』所說的雖然是同一句話，卻如『一句而說，種種顯現』一樣，可以根據所化眾生的根器，結合兩種情況來解釋。因此，聖者在此將《攝大乘論》結合，作為阿賴耶識的論證來解釋，而在《大乘經莊嚴論》的解釋中，將阿賴耶結合經典，作為如來藏的論證來詳細解釋。 同樣，《楞伽經》中說：『如來藏，也具有七種識，是二取（能取和所取）的深入之處，通過完全瞭解就能轉變。』以及『由意識產生的習氣，就像污垢一樣看待，心就像白色的布匹，習氣使它不美觀。』等等，這些將阿賴耶識作為論證來解釋的，最終都可以理解為阿賴耶是如來藏的論證。有些人將兩者解釋為同一意義，這是因為他們不瞭解二諦的區別，如『誰不辨別二諦，他就不能見到佛陀教法的甚深之處。』一樣，這是沒有區分二諦。作為世俗，阿賴耶沒有超越識的法性，具有無常、痛苦、空和無我的特徵。作為勝義，成為無二智慧自性的阿賴耶，是清凈、我、樂和常的彼岸，達到了極致。就像黑暗和光明，毒藥和甘露，糠秕和精華一樣，存在著非常大的差異。因此，在任何情況下，都應該精通二諦的區分。 如上共同地闡述了區分之後，現在將特別地闡述（第二）本段的意義。這裡要講解的是阿賴耶識，包括：體性、所依、所緣、行相、止息、異名、分類、論證。體性是：《攝大乘論》中說：

【English Translation】 Just as land, merely by being free from dirt, attains liberation, therefore it is the ultimate basis of Nirvana. Therefore, the Bhagavan (Blessed One) said in the Adhidharma Sutra: 'The realm of beginningless time is the abode of all dharmas; because it exists, all beings and Nirvana can be attained.' What is said, although it is the same sentence, can be explained by combining the two situations according to the capacity of the beings to be tamed, just as 'one word is spoken, but various things appear.' Therefore, the noble one here combines the Mahāyānasaṃgraha (Summary of the Great Vehicle) and explains it as the proof of the Ālayavijñāna (store consciousness), while in the explanation of the Mahāyānasaṃgraha, the Uttaratantraśāstra (Treatise on the Sublime Continuum), he combines the Ālaya with the sutras and explains it in detail as the proof of the Tathāgatagarbha (Buddha-nature). Similarly, the Laṅkāvatāra Sūtra (Descent into Lanka Sutra) says: 'The Tathāgatagarbha also possesses the seven consciousnesses, it is the deep entry of the two graspings (the grasper and the grasped), and it can be transformed through complete understanding.' And 'The habitual tendencies arising from the mind consciousness should be regarded as dirt; the mind is like a white cloth, and the habitual tendencies make it unattractive.' And so on, those who explain the Ālayavijñāna as proof, can ultimately be understood as the Ālaya being the proof of the Tathāgatagarbha. Some people explain the two as having the same meaning, because they do not understand the distinction between the two truths, as 'Whoever does not distinguish the two truths, he cannot see the profound meaning of the Buddha's teachings.' This is not distinguishing the two truths. As conventional truth, the Ālaya does not transcend the nature of consciousness and has the characteristics of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness. As ultimate truth, the Ālaya that has become the nature of non-dual wisdom is the other shore of purity, self, bliss, and permanence, reaching the ultimate limit. Just like darkness and light, poison and nectar, chaff and essence, there is a very large difference. Therefore, in all circumstances, one should be skilled in distinguishing the two truths. After explaining the distinction in common as above, now we will specifically explain the meaning of (second) this section. Here, what is to be explained is the Ālayavijñāna, including: nature, basis, object, aspect, cessation, synonyms, classification, and proof. The nature is: In the Mahāyānasaṃgraha it says:

---

ུ། མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་བའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ནི་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་སྟེ་དེས་ཁམས་གསུམ་པའི་ལུས་ ཐམས་ཅད་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར། རྣམ་སྨིན་དང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བརྟེན་ཞིང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སུམ་ཅུ་བར་ཡང་། དེ་ལ་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་སྨིན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ས་བོན་ཐམས་ ཅད་པའི་དོན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཡིན་པས་སྤྱི་རིགས་ནས་ཚང་བ་ལ་ བྱའི། ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཆད་དང་འཕགས་པའི་ཀུན་གཞི་ ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། (མུ་དྲ་)བག་ཆགས་བསྒོར་རུང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ 1-165 ཞེས་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་ པས་ཀྱང་མཚོན་ནུས་ཤིང་། (བཅོམ་ལྡན་)འགའ་ཞིག་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་ ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (མཚན་ཉིད་)དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཐེག་བསྡུས་སུ། འདིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འབྲས་ བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་རྣམས་དོན་གསང་དུ་རིམ་པ་ལྟར། ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ས་བོན་གྱི་ཆའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆའི་མཚན་ཉིད་ བཤད་པ་ལ། དེའི་དང་པོ་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཏེ། གཉིས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་བག་ ཆགས་གང་ཞིག ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་གནས་པ་ཞེས་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི་ཐོག་ མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་བའི་ཀུན་ གཞི་ཞེས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ས་བོན་དང་། སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་ སྨིན་དང་། གཉི་ག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པས། གསུམ་ཀའང་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། ། མཚན་གཞི་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། བསྡུ་བར་གསུངས་པ་ལྟར། ནང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ དམིགས་ནས། རྣམ་པ་མི་གསལ་ཞིང་ཆ་ཕྲ་བས་ཡུལ་སྣང་བར་ནུས་ཙམ་པ། གྲོགས་ཀུན་ འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་ཁྱད་པར་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་ཅན། ངོ་བོ་ ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་མ་བསྒྲིབས་ཤིང་། དགེ་མི་དགེར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ། དུས་འཁོར་བ་ཇི་ སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། སུམ་ཅུ་པར་ཡང་། དེ་ནི་(ནང་ཉེ་བར་)ལེན་པ་དག་ དང་(ཕྱི་རོལ་)གནས་(ལ་དམིགས་ནས)། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །(གྲོགས་)རྟག་ཏུ་རེག་དང་ 1-

【現代漢語翻譯】 總而言之，阿賴耶識（kun gzhi'i rnam par shes pa，一切種子的根本識）的自性是成熟的識（rnam smin，果報）的所有種子，如雲：『它包含了三界的所有身體和所有眾生。』成熟和所有種子如何相互依存，並且是認知的本質。在《三十頌》（Sumcu pa）中也說：『阿賴耶識是所有成熟的種子。』所有種子的意義在於，它是所有法（chos，事物、現象）的種子的所在地，因此是從普遍類別中完整具備，而不是一次性全部具備，因為這不包括斷絕種姓者和聖者的阿賴耶識。此外，（穆扎，Mudra）『能夠積累習氣的識』，以及『輪迴和涅槃的基礎，是認知的本質』等說法也能夠說明這一點。認為『某些識會持續到輪迴存在』的說法是不合理的，因為這不包括阿羅漢的阿賴耶識。 （名稱）如果對此進行區分，在《攝大乘論》（Theg bsdus）中說：『如何看待此處的特徵的建立？有自性上的建立、因上的建立和果上的建立。』這些按照秘密意義的順序，分別是共同特徵、種子部分的特徵和成熟部分的特徵的解釋。第一個如前所述，第二個是阿賴耶識中存在的習氣，作為產生其他法的因的條件而存在，第三個是依賴於無始以來的習氣，種子完全成熟的阿賴耶識。這些都是相對於後來的法而言是種子，相對於先前的法而言是成熟，並且從認知本質的角度來看都是識，因此，三者在本質上都是阿賴耶識。 關於確定基礎，有三種：（第一）共同確定，如《攝大乘論》所說，以內在的執取（nang nye bar len pa，內在的抓取）和外在的處所世界（phyi rol gnas snod kyi 'jig rten，外在的容器世界）為對境，因為形式不清晰且部分微小，所以只能顯現為對境，與五遍行（kun 'gro lnga，五種普遍心理作用）相應，並且只有舍受（tshor ba btang snyoms，中性的感受），本質上不障礙獲得解脫，並且是無記（dge mi dger lung du ma bstan pa，既非善也非惡），在輪迴存在期間持續不斷。在《三十頌》中也說：『它是與內在的執取和外在的處所（為對境）相應的，是不清晰的識，（伴隨）恒常的觸和

【English Translation】 In short, the nature of the Alaya-consciousness (kun gzhi'i rnam par shes pa, the fundamental consciousness of all seeds) is all the seeds of the matured consciousness (rnam smin, fruition), as it says, 'It encompasses all bodies and all beings of the three realms.' How maturation and all seeds depend on each other, and it is the essence of cognition. In the Thirty Verses (Sumcu pa), it also says, 'The Alaya-consciousness is all the seeds of maturation.' The meaning of all seeds is that it is the location of the seeds of all dharmas (chos, things, phenomena), so it is fully possessed from the general category, but not all at once, because it does not include the Alaya-consciousness of those who have cut off their lineage and the noble ones. Furthermore, (Mudra) 'the consciousness capable of accumulating habits,' and 'the basis of samsara and nirvana, is the essence of cognition' can also illustrate this. The statement that 'some consciousness continues as long as samsara exists' is unreasonable because it does not include the Alaya-consciousness of the Arhat. (Definition) If we differentiate this, in the Compendium of Vehicles (Theg bsdus), it says, 'How should the establishment of characteristics here be viewed? There is the establishment in terms of self-nature, the establishment in terms of cause, and the establishment in terms of effect.' These, in order of secret meaning, are the explanations of the common characteristics, the characteristics of the seed part, and the characteristics of the maturation part. The first is as previously stated, the second is the habit existing in the Alaya-consciousness, existing as a condition for the cause of the arising of other dharmas, and the third is the Alaya-consciousness in which the seeds have fully matured relying on the habits from beginningless time. These are all seeds in relation to later dharmas, maturation in relation to earlier dharmas, and consciousness from the perspective of the essence of cognition, so all three are the same in essence as Alaya-consciousness. Regarding the determination of the basis, there are three: (First) common determination, as stated in the Compendium, by focusing on the inner grasping (nang nye bar len pa, inner taking) and the outer container world (phyi rol gnas snod kyi 'jig rten, outer container world), because the form is unclear and the parts are minute, it can only appear as an object, corresponding to the five omnipresent mental factors (kun 'gro lnga, five universal mental factors), and only having neutral feeling (tshor ba btang snyoms, neutral feeling), in essence not obstructing the attainment of liberation, and being unspecified (dge mi dger lung du ma bstan pa, neither virtuous nor non-virtuous), continuously arising as long as samsara exists. In the Thirty Verses, it also says, 'It is associated with the inner grasping and the outer place (as object), it is the unclear consciousness, (accompanied by) constant contact and

---

166 ཡིད་བྱེད་དང་། །རིག་(པ་ཚོར་བ་)དང་འདུ་ཤེས་(དང་)སེམས་པར་ལྡན། །དེ་ལ་(ཁྱད་པར་)ཚོར་བ་ བཏང་སྙོམས་ཏེ། །དེ་ནི་(ངོ་བོ་)མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། །རེག་ལ་སོགས་པའང་(ཚོར་བ་བཏང་ སྙོམས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་)དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་(དུས་)རྒྱུན་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིན། །ཞེས་ལྟར་ རོ། །འདི་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། བྱེ་བཤད་དུ། ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (ཉུང་བས་གཉིས་པ།)རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་སྔོན་གྱི་ལས་ ཟག་པ་དང་བཅས་པས་འཕངས་ཤིང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་ པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་ཆོས་ནི་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པ། རྒྱུ་ལུང་ བསྟན་དགེ་མི་དགེ་ལས་བྱུང་བ། དེའང་ལས་བྱས་མ་ཐག་མི་འབྱུང་གི། ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ པ། རྒྱུད་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཆོས། །སེམས་ཅན་བརྗོད་ལུང་ བསྟན་ཕྱིས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)ས་བོན་གྱི་ཆ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ ནུས་པ་བག་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་བག་ ཆགས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། གང་ལ་བསྒོ་པའི་གཞི། གང་གིས་བསྒོ་བའི་ཆོས། ཇི་ལྟར་ བསྒོ་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བསྒོས་པའི་དོན་ནོ། ། དང་པོ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་སུ། བརྟན་ལུང་མ་བསྟན་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །སྒོ་བར་བྱེད་དང་འབྲེལ་བ་ལ། །སྒོ་བྱེད་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། །འདི་ནི་ བག་ཆགས་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་རྒྱུན་བརྟན་པ་ཏིལ་ལ་མེ་ཏོག་སྣ་མའི་ དྲི་ཆགས་ཀྱི། མི་བརྟན་པ་རླུང་དང་སྒྲ་ལ་མི་ཆགས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུན་བརྟན་པ་ཀུན་གཞི་ལ་ བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མི་བརྟན་པ་ཚོགས་དྲུག་དང་སྤྱིའི་གཟུགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ 1-167 ནོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་དང་སྙོམས་འཇུག་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ན་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞིའང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་རྒྱུན་འཆད་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་དུ་སྒོ་བྱེད་ཡོད་པ་ དེ་སྲིད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲི་མཉམ་ཞིང་མི་གསལ་བ་ཏིལ་ལྟ་བུ་ལ་མེ་ཏོག་ གི་དྲི་འཆགས་ཀྱི། དྲི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གླ་རྩི་དང་སྒོག་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་འཆགས་པ་བཞིན་དུ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞིང་མི་གསལ་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ གྱི། དགེ་མི་དགེ་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོ་ བར་ནུས་ཤིང་སྙི་བ་ཏིལ་ལྟ་བུ་ལ་དྲི་འཆགས་པའི་འོས་ཡིན་གྱི། མཁྲེགས་པ་རྡོ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་ནི་འོས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བསྒོ

【現代漢語翻譯】 意念和，具有識別（感覺）、概念（和）心。其中（特殊的是）感覺是舍受。那是（本質）無覆無記。觸等（感覺是舍受和無覆無記）也是如此。那是（時間）如恒常流淌的河流。就像這樣。 這遍佈于所有具有感官的身體。如《辨中邊論》中所說：『阿賴耶識遍佈于整個身體。』 （因篇幅所限，以下是第二點）確定異熟的方面：阿賴耶本身被先前的業和煩惱所推動，從具有異熟法的方面來說，被稱為異熟識。它的法是無覆無記，由善或不善的因所生。它不是在業完成後立即產生，而是在之後產生。它在眾生相續中顯現，如頌云：『異熟無記法，眾生說無記，後生。』 （第三點）確定種子的方面：阿賴耶本身從具有產生諸法之能力的習氣方面來說，被稱為一切種子。確定其習氣包括：被熏習的基礎，熏習的法，如何熏習的方式，以及如此熏習的意義。 第一，在阿賴耶識上。《攝大乘論》中說：『恒常無記俱時生，為熏習及所依，能熏非離此，是名習氣相。』 也就是說，恒常的是像芝麻沾染花香一樣。不恒常的，像風和聲音不會沾染一樣。恒常的阿賴耶是習氣所熏習的基礎，而不是不恒常的六識和總相。因為在無色界和三摩地等狀態中不存在。 即使阿賴耶在無餘蘊中相續斷絕，只要能熏習者存在，它就依賴於生起。像芝麻一樣，氣味相同且不明顯，可以沾染花香。像麝香和大蒜一樣，氣味非常明顯，則不會沾染。無記且不明顯的阿賴耶識是習氣所熏習的基礎，而不是生起善與不善且明顯的入識。像芝麻一樣，能夠被熏習且柔軟，適合沾染氣味。像堅硬的石頭等，則不適合。能夠熏習

【English Translation】 Mental activity and, possessing awareness (feeling), conception (and) mind. Among them (especially) feeling is neutral feeling. That is (essence) obscured and unspecified. Touch and so on (feeling is neutral feeling and obscured and unspecified) are also like that. That is (time) like a constantly flowing river. Just like that. This pervades all bodies with senses. As stated in the Commentary: 'The Alaya consciousness pervades the entire body.' (Due to limited space, the following is the second point) Determining the aspect of Vipaka (result): The Alaya itself, propelled by previous karma and defilements, from the aspect of possessing the Dharma of Vipaka, is called the Vipaka consciousness. Its Dharma is obscured and unspecified, arising from good or bad causes. It does not arise immediately after the karma is done, but arises later. It appears in the continuum of sentient beings, as the verse says: 'Vipaka unspecified Dharma, sentient beings say unspecified, born later.' (Third point) Determining the aspect of seeds: The Alaya itself, from the aspect of possessing the potential to generate all Dharmas, is called the seed of all. Determining its habits includes: the basis to be perfumed, the Dharma that perfumes, how to perfume, and the meaning of such perfuming. First, on the Alaya consciousness. In the Compendium of The Great Vehicle it says: 'Constant unspecified co-emergent, for perfuming and the basis, the perfumer is not apart from this, this is called the characteristic of habit.' That is to say, what is constant is like sesame seeds being stained with the fragrance of flowers. What is not constant, like wind and sound, will not be stained. The constant Alaya is the basis for habits to be perfumed, not the impermanent six consciousnesses and general form. Because it does not exist in the formless realm and states of Samadhi, etc. Even if the Alaya is constantly cut off in the absence of remaining aggregates, as long as the perfumer exists, it depends on arising. Like sesame seeds, the smell is the same and not obvious, it can be stained with the fragrance of flowers. Like musk and garlic, the smell is very obvious, it will not be stained. The unspecified and unobvious Alaya consciousness is the basis for habits to be perfumed, not the entering consciousness that arises good and bad and is obvious. Like sesame seeds, being able to be perfumed and soft, it is suitable for staining with odor. Like hard stones, etc., it is not suitable. Able to perfume

---

ས་པ་འཛིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་ བསྒོ་བར་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་གྱི། རྟག་པ་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ནི་བསྒོ་བར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཏོག་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་ཏིལ་ ལ་དྲི་འཆགས་ཀྱི། ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པའི་ཏིལ་ལ་མི་འཆགས་པ་བཞིན་དུ། སྒོ་བྱེད་པ་ དང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བའི་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ གྱི། རྒྱུད་དང་དུས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །(དོན་གསང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་)ཁ་ཅིག་ དེའི་འཁོར་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་སེམས་བྱུང་ལ་ནི་མི་བསྒོའི། རྟེན་སེམས་ལ་བསྒོ་ བས་རྟེན་དུ་རུང་བ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ནི། བསྒོ་བྱ་ལ་ནུས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་ཏུ་རུང་བ་ཚོགས་བདུན་མཚུངས་ལྡན་ དང་བཅས་པས་བསྒོ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ཟག་བཅས་དགེ་མི་དགེས་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་གཉི་ གའི་བག་ཆགས་འཇོག་ཅིང་། ལུང་མ་བསྟན་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་ འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་གྱིས་ནི་དངོས་སུ་བག་ཆགས་མི་བསྒོ། དེའི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་པས་བསྒོས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གསང་དུ། 1-168 ཀུན་གཞིའི་འཁོར་གྱི་ཀུན་འགྲོ་ལྔས་རང་ཉིད་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་བསྒོ་བ་དང་མི་བསྒོ་བའི་ ལུགས་གཉིས་གསུངས་ཀྱང་། རྒྱུ་མཚན་ཚང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ ཆགས་བསྒོ་བར་རིགས་པའོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཏིལ་དང་སྣ་མ་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོ་ཅན་ཡུན་རིང་པོར་ལྷན་ དུ་བཞག་སྟེ་དྲི་བསྒོས་པ་ལས། ཕྱིས་མེ་ཏོག་འགགས་ཀྱང་ཏིལ་ལ་དྲི་བཟང་པོའི་རྒྱུན་ཆགས་ པ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་དང་ཚོགས་བདུན་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡུན་ རིང་དུ་འགྲོགས་ཤིང་སྐྱེ་འགག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལས། ཕྱིས་སྒོ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་འགགས་ ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀུན་གཞི་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། ། བཞི་པའང་བག་ཆགས་ཉིད་ངོས་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལའང་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རང་བཞིན། གནས་ཚུལ། འཇོག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་ནི། ཀུན་གཞི་ཆོས་གང་ དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་འགག་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དེ་དང་རིགས་འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་སུ། བག་ཆགས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་ནི། ཀུན་གཞི་ལ་ཆོས་གཞན་གྱིས་བསྒོས་པའི་ནུས་ པ་ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། (ཕྱོགས་གླང་གིས་)རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་བཞག་པ་ཡི། ། ནུས་པ་བ

【現代漢語翻譯】 土地是所依，無常是阿賴耶識（kun gzhi，一切的基礎），應該被教導的是無常。而對於常恒的虛空和被分別觀察的滅盡等，則不應該被教導。如同芝麻與花朵一同放置時會沾染香味，而與不同地點和時間的花朵放置的芝麻則不會沾染香味一樣。對於與能作用的事物和同一相續在同一時間相關的阿賴耶識，應該教導習氣，而對於相續和時間不同的阿賴耶識則不然。（頓珠堪布等）有些人說，依賴於阿賴耶識的所緣，如觸等心所，不應熏習習氣，而應熏習作為所依的心識，因為它是能作為所依的。 第二，能被熏習的，是具有隨順能力的七識，包括相應的俱生心所。六識中的有漏善、不善之識，能熏習異熟和等流二者的習氣。無記和染污意能熏習等流習氣。身語的色法行為實際上並不直接熏習習氣，而是由其意樂之心熏習，從而產生果報。在《義燈》中，1-168，阿賴耶識的俱生五遍行心所，對於熏習和不熏習產生自身之習氣，有兩種說法。但由於理由充分，因此它們也應能熏習等流習氣。 第三，如同芝麻和鼻菸等具有香味的花朵長時間放置在一起而被薰染香味，之後即使花朵凋謝，芝麻仍然保持香味一樣。阿賴耶識與七識中的善、不善、無記之法長時間相伴，一同生滅，之後即使能作用的法消失，其能產生果報的習氣之流仍然會隨順地進入阿賴耶識。 第四，認識習氣本身，包括體相、分類、自性、狀態和安立方式。首先，等流習氣是指：阿賴耶識與任何法一同生滅，由此產生與該法相似之法的特殊能力。如《攝大乘論》所說：『何謂習氣？謂與法俱生滅，由此生彼之因性。』異熟習氣是指：阿賴耶識被其他法熏習后，成為其他法產生的因緣的能力。（陳那）說：『先前的識所安立的，能力是習氣。』

【English Translation】 The ground is the basis, and impermanence is the Alaya-vijñana (kun gzhi, the basis of everything), what should be taught is impermanence. But for the eternal space and the cessation that is separately observed, etc., it is not appropriate to teach. Just as sesame seeds placed with flowers will be fragrant, but sesame seeds placed with flowers from different places and times will not be fragrant. For the Alaya-vijñana that is related to the acting thing and the same continuum at the same time, habits should be taught, but not for the Alaya-vijñana of different continuums and times. (Don gSang mKhan po, etc.) Some say that the dependent mind-objects of Alaya-vijñana, such as touch, etc., should not be infused with habits, but the mind that is the basis should be infused, because it is capable of being a basis. Secondly, what can be infused is the seven consciousnesses with the ability to follow, including the corresponding concomitant mental factors. The six consciousnesses with outflows, virtuous and non-virtuous, can infuse both the habits of maturation and the habits of similar cause. The unspecified and afflicted mind can infuse the habits of similar cause. Physical and verbal actions of form do not actually infuse habits directly, but the intention of the mind infuses them, thereby producing results. In 'Don gSang', 1-168, the five pervasive mental factors of Alaya-vijñana's entourage have two ways of infusing and not infusing the habits of generating themselves. However, because the reasons are sufficient, it is reasonable that they can also infuse the habits of similar cause. Thirdly, just as sesame seeds and snuff, etc., with fragrant flowers are placed together for a long time and infused with fragrance, and even after the flowers wither, the sesame seeds still retain the fragrance. The Alaya-vijñana and the seven consciousnesses, virtuous, non-virtuous, and unspecified, are associated for a long time, arising and ceasing together. Even after the acting dharma ceases, the stream of habits that can produce its results will follow into the Alaya-vijñana. Fourthly, recognizing the habits themselves, including their characteristics, classifications, nature, state, and establishment. First, the habits of similar cause are: the special ability of the Alaya-vijñana to arise and cease together with any dharma, thereby producing a dharma similar to that dharma. As the 'Compendium of the Great Vehicle' says: 'What is called habit? It is the causal nature of arising from arising and ceasing together with the dharma.' The habits of maturation are: the ability of the Alaya-vijñana to be infused by other dharmas, becoming the cause and condition for the arising of other dharmas. (Dignaga) said: 'The ability established by the previous consciousness is habit.'

---

ག་ཆགས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་མི་གསལ་བ། །གཉིས་དང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དང་ནི། །དམ་ པའི་དོན་ཏེ་དེ་དག་ཀུན། །ས་བོན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ ཕྱིའི་ས་བོན་དང་། ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ནང་གིས་ས་བོན་དང་། མི་གསལ་བ་གཉིས་ནི་དགེ་ མི་དགེའམ། ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དུ་མི་གསལ་བ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཕྱི་ཐ་སྙད་པའི་ 1-169 ཤེས་པའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་དང་། ནང་དཔྱད་བཟོད་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དོན་དམ་གྱིའོ། ། གསུམ་པ་ནི། སྐད་ཅིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་བར་འདོད། ། ངེས་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་། །རང་གི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་བོན་བག་ ཆགས་དེའང་རྟག་པ་མ་ཡིན་གྱི། བྱུང་མ་ཐག་འཇིག་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐད་ ཅིག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་དེ་མ་ཐག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་མྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ཡང་(ནོར་གྱི་རྩ་ལག་)གཉེན་པོས་མ་བཅོས་གྱི་བར་རམ་(དོན་གསང་) འབྲས་བུ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། བག་ཆགས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་ཡོད་ ཀྱང་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་གི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་དང་། (ས་བོན་ གྱི་ས་བོན་གང་ཞེ་ན་)དེ་ཡང་དུས་གཅིག་ལ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་གི་རྐྱེན་གང་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ འབྱུང་བ་དང་། ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ འབྲས་བུས་ས་བོན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། ས་བོན་གྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་སྟེ། ཀུན་གཞི་ ལས་ཀུན་གཞི་དང་། སཱ་ལུ་ལས་སཱ་ལུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །(ཕྱིའི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཀུན་ གཞི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པར་འགལ་ཞེ་ན།)སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པ་རྣམ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ གཞི་ཉིད་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་འོ་མར་གྱུར་ པ་ན། །ཡོན་ཏན་ཞོ་དང་དར་བར་གནས། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །རྣམ་པར་ གྱུར་ན་གཟུགས་ལྟར་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། བཞི་པ་ལ། ཆོས་གསུམ་གང་གི་ངོ་བོར་གནས་ཚུལ་དང་། གཅིག་དང་ཐ་དད་ཇི་ལྟར་ གནས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)གཞན་ལུགས་ནི། (རོག་ལ་སོགས་པ་)ཁ་ཅིག་ 1-170 སྒོ་བྱེད་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་དང་ངོ་ བོ་འདྲ་བར་ཡོད་དེ། འདི་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དགེ་མི་དགེ་བག་ཆགས་ལ་བཤད་པའི་ ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་དགེ་བས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ནི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ སྡུག་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས

【現代漢語翻譯】 如是說：『認為是習氣。』 第二，內外不分明，二與世俗諦，及勝義諦，此等一切，認為是六種種子。』如是說，如稻穀等外在的種子，以及存在於阿賴耶識中的內在的種子，不分明的二者是指善與非善，或者是不分明煩惱與清凈，未被教證所指明的。外在的，是名言識的對境世俗諦，內在的，是堪能觀察的一切種子的所依勝義諦。 第三，『剎那生滅，彼乃恒常生起，依賴決定與緣，成辦自之果。』如是說，種子習氣也並非恒常，而是生起后立即壞滅，是剎那性的。由於剎那之間不被其他事物阻隔，立即產生結果，因此是迅速的。在（財富的根本）對治未生起之前，或者（秘密之義）果未生起之前，會恒常生起。雖然有許多習氣同時存在，但並非所有的業都會產生，而是僅僅產生各自決定的能力。（何為種子的種子？）也不是在同一時間全部產生，而是依賴於哪個因緣更近而產生。由於種子從無始以來就通過前前而產生，因此自己的果證明了種子的存在，而種子也成辦果，如從阿賴耶識產生阿賴耶識，從稻穀產生稻穀等。（如果存在外在的種子，那麼阿賴耶識的種子是否完全矛盾？）稻穀等也僅僅是眾生使用它們時，業的習氣安住在阿賴耶識中，顯現為外在而已。阿賴耶識本身被稱為一切種子，如《寶積經》所說：『如牛乳變化時，功德存在於酪和酥中，同樣，阿賴耶識變化時，也如色法般存在。』 第四，三種法存在於何種體性中，以及一與異如何存在。首先分為三點：（第一）他宗的觀點是：（羅睺羅等）某些人認為，被能作、善、非善、無記所薰染的習氣，也與各自的體性相同，因為在此處也講述了與善、非善習氣相關聯的內容。此外，由善所安立的習氣就是善，因為它執持著可愛的果。等等。

【English Translation】 As it says: 'It is considered to be habit.' Secondly, 'Outer and inner are not clear, two and conventional truth, and ultimate truth, all of these are considered six kinds of seeds.' As it says, like Sālu (rice) and other external seeds, and the inner seeds that exist in the ālaya (storehouse consciousness), the two that are not clear are whether they are virtuous or non-virtuous, or whether they are not clear about afflictions and purification, and are not indicated in the scriptures. The external is the conventional truth, the object of conceptual consciousness, and the internal is the ultimate truth, the basis of all seeds that can withstand investigation. Thirdly, 'Momentary and simultaneous arising, that is considered to arise constantly, depending on certainty and conditions, accomplishing its own fruit.' As it says, the seed habit is also not permanent, but is momentary because it disintegrates as soon as it arises. Because there is no interruption by other moments, it immediately produces the fruit, so it is considered simultaneous arising with the intention of being fast. Also, it arises constantly until the antidote (root of wealth) has not arisen or until the fruit (secret meaning) has not arisen. Although many habits exist simultaneously, not all actions arise, but only those that are certain to arise with their respective abilities. (What is the seed of the seed?) Also, not everything arises at the same time, but arises depending on which condition is closer. Since the seed has been transmitted from the beginning without beginning, the previous one proves the existence of the seed by its own fruit, and the seed also accomplishes the fruit, just as the ālaya arises from the ālaya, and the sālu arises from the sālu. (If there are external seeds, is the ālaya seed completely contradictory?) Sālu and others are merely the appearance of the habits of karma of sentient beings who use them, residing in the ālaya, as external. The ālaya itself is called all seeds, as stated in the Dense Array Sutra: 'Just as when milk is transformed, qualities reside in yogurt and butter, similarly, when the ālaya consciousness is transformed, it resides like form.' Fourth, how the three dharmas reside in what nature, and how one and different exist. First, there are three points: (First) The view of others is: (Rāhula, etc.) Some believe that the habits stained by the doer, virtuous, non-virtuous, and unspecified, are also the same in nature as each other, because here it also speaks of things related to virtuous and non-virtuous habits. Furthermore, the habit established by virtue is virtue itself, because it holds onto the desirable fruit. And so on.

---

་པ་གསུང་ངོ་། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གཟུགས་ཅན་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་སྡུག་པ་འཛིན་པ་ཡང་འཕེན་པས་འཛིན་པ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འཕེན་བྱེད་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེད་པས་འཛིན་པ་ནི་མ་ ངེས་ཏེ་བདེ་འགྲོའི་མིག་གི་དབང་པོའང་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པས་དགེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ རོ། །གནོད་བྱེད་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པར། དགེ་མི་དགེ་གཉི་གར་མི་གསལ་ བ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་མི་དགེས་བཞག་པའི་ བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་དང་རྫས་གཅིག་པ་དེ་དགེ་མི་དགེ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ངོ་ བོ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཞིང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ ཡན་ཆད་ནའང་དེའི་བག་ཆགས་ཡོད་པས་མི་དགེ་བ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ རོ། ། (གཉིས་པ།)རང་ལུགས་ནི། འཇོག་བྱེད་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་གིས་བཞག་ཀྱང་ བག་ཆགས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་དང་རྫས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ རོ། །(ཐེག་བསྡུས་སུ།)འོ་ན་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་ ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཚིག་གུའི་(ཚོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་སྣང་བ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཟེར། གོས་སྐུད་པ་མང་པོས་ བཅིངས་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཞེས་ནོར་གྱི་རྩ་ལག་ཟེར་)རྩི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་དུས་ན་རས་སྣ་ ཚོགས་སུ་མི་སྣང་ཡང་། གང་གི་ཚེ་ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་པ་དེའི་ཚེ་རས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ 1-171 སུ་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞི་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་ དུས་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་སྣང་ཡང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ དེ། འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཀྱང་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།)རྩོད་སྤོང་ལ། བག་ཆགས་ལུང་མ་བསྟན་ལས་འབྲས་བུ་དགེ་མི་དགེ་འབྱུང་ ན་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བག་ཆགས་འཇོག་ བྱེད་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདྲ་བས། རྒྱུ་མཐུན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་བག་ཆགས་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་བསྐྱེད་ན་ལུང་མ་བསྟན་ ལ་རྣམ་སྨིན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ཏེ་ཀུན་གཞི་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་ སྔ་མས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་སྨིན་ནི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ འཕེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་ཀྱིས་འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བག་ ཆགས་ཀྱི་དུས་ན་ལུང་མ་བསྟན་ཙམ་ལས་མེད་ན། བྱེ་བ

【現代漢語翻譯】 有人說這是不合理的，因為善等是與隨後的事物相關聯而假立的，就像隨後的有色事物一樣。並且，執持痛苦的果實也無法成立，因為投射者執持；因為對於阿羅漢來說，也有投射者。通過產生來執持也是不確定的，因為善趣的眼根也會產生相似的後續事物，因此會成為善。也有妨害，在《攝大乘論》的解釋中說：『善與非善都不明顯，即未被經典指明。』因為如果善與非善所留下的習氣與阿賴耶識是同一實體，那麼它們就會成為善與非善的自性，並且也會成為同一體性且不相違背。即使在初禪以上，也有其習氣，因此也會成為有不善等等。 （二、）自宗：無論是安立者（善、非善、無記）中的哪一個安立，習氣都是無記的，因為與阿賴耶識是同一實體。《攝大乘論》中說：『如果習氣不是多種多樣的，那麼如何能成為多種事物的因呢？』例如，當用多種顏色的雌黃（一種礦物顏料，不易顯現多種顏色，被稱為無自性。另一種解釋是，像用多根線纏繞的布，不易看出多種顏色，被稱為財富的根本）染色時，布不會顯現出多種顏色；但是，當放入染缸時，佈會顯現出多種顏色。同樣，被多種習氣薰染的阿賴耶識，在習氣存在時不會顯現出多種多樣，但在果實成熟時會轉變為多種事物。這對於大乘來說，也是極其深奧和微妙的緣起。 （三、）辯駁：如果從無記的習氣中產生善與非善的果實，那麼同類因的習氣就不可能存在了。答：沒有過失，因為習氣的安立者和習氣的果實是相似的，所以可以成立同類因與因相似。此外，如果無記的習氣產生善趣和惡趣，那麼無記就會有異熟果。答：不確定，就像阿賴耶識和身體的根的先前剎那產生後續剎那，但不是異熟果的因一樣。異熟不是由習氣投射的，因為習氣的安立者已經投射過了。此外，如果在習氣存在時只有無記，那麼如何區分呢？

【English Translation】 Some say this is unreasonable because virtue and so on are nominally established in relation to subsequent things, just like subsequent colored things. Furthermore, the holding of painful fruits cannot be established either, because the projector holds; because even for an Arhat, there is a projector. Holding through generation is also uncertain, because the eye faculty of happy realms also generates similar subsequent things, thus becoming virtuous. There is also harm, as the commentary on the Compendium of Determinations states: 'Neither virtuous nor non-virtuous is clear, that is, not indicated in the scriptures.' Because if the habitual imprints left by virtue and non-virtue are the same entity as the kun gzhi (base consciousness), then they would become the nature of virtue and non-virtue, and would also become the same entity and not contradictory. Even in the first dhyana (concentration) and above, there are habitual imprints of it, so it would become having non-virtue and so on. (2) The proponent's own system: Whichever of the establishing factors (virtue, non-virtue, or unspecified) establishes it, the habitual imprint is unspecified, because it is the same entity as the unspecified kun gzhi. (In the Compendium of Determinations:) 'If the habitual imprints are not diverse, how can they be the cause of diverse phenomena?' For example, when dyeing with various colors of orpiment (a type of mineral pigment that does not easily appear in various colors, called without self-nature. Another explanation is that like cloth bound with many threads, it is not easy to see various colors, called the root of wealth), the cloth does not appear in various colors; but when it is put into a dye vat, the cloth shows various colors. Similarly, the kun gzhi imbued with various habitual imprints does not appear in various ways when the habitual imprints are present, but when the fruit ripens, it transforms into various phenomena. This is also an extremely profound and subtle dependent arising for the Great Vehicle. (3) Refuting objections: If virtuous and non-virtuous fruits arise from unspecified habitual imprints, then habitual imprints of the same kind of cause would not be possible. Answer: There is no fault, because the establisher of the habitual imprint and the fruit of the habitual imprint are similar, so it can be established that the same kind of cause is similar to the cause. Furthermore, if unspecified habitual imprints generate happy and unhappy realms, then the unspecified would have vipaka (karmic result). Answer: It is uncertain, just as the previous moment of the kun gzhi and the body's faculties generate the subsequent moment, but are not the cause of vipaka. Vipaka is not projected by the habitual imprint, because the establisher of the habitual imprint has already projected it. Furthermore, if there is only the unspecified at the time of the habitual imprint, how can it be distinguished?

---

ཤད་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལ་སོགས་ པར་སྡོམ་པའི་དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ ཏེ། བཤད་སྦྱར་དུ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར། དགེ་བའི་ནུས་ པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་གྱུར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཡོད་ན་རེས་འགའ་མི་དགེ་ བའང་འབྱུང་སྲིད་པས། དེ་གཉིས་རྒྱུན་གཅིག་ལ་དུས་སྐྱེ་བར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། བག་ཆགས་དང་ཀུན་གཞི་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན་ལུང་མ་བསྟན་དེ་ལས་ཕྱིས་ དགེ་མི་དགེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་འགལ་ཞིང་། ཐ་དད་ཡིན་ན་ས་བོན་རྣམས་ནི་སེམས་ སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་རྟེན་གཅིག་ལ་རྒྱུད་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་བྱུང་དང་ འཇུག་ཤེས་དུ་མ་བྱུང་ཡང་རྒྱུད་དུ་མར་མི་འགྱུར་བ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། སེམས་བྱུང་ནི་སེམས་ལ་ 1-172 རག་ལས་ཤིང་། འཇུག་ཤེས་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་རག་ལས་ལ། ས་བོན་ནི་ཀུན་གཞི་ལས་ཐ་དད་ རང་དབང་ཅན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འཕགས་པས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་ དུ་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་། བཤད་སྦྱར་དུ། མདོ་སྡེ་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་བློ་དང་རྣམ་ པ་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དཔེར་བྱས་ནས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བག་ ཆགས་དང་ཀུན་གཞིའང་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་། རྫས་གཞན་དུའང་བརྗོད་དུ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་མ་བསྟན་ལས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་མི་འགལ་བ་ནི་(ཚིག་ གུའི་)དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་ཟིན་ཞིང་། ཐེག་བསྡུས་སུ། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་ཐོས་པའི་བག་ ཆགས་ཀུན་གཞི་མ་ཡིན་པར་ཆུ་དང་འོ་མ་དཔེར་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་གཞིའི་ལྡོག་པ་ མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའོ། ། ལྔ་པ་བག་ཆགས་འཇོག་ཚུལ་ལ་(རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་)ལུགས་གསུམ་སྟེ། རྙིང་པ་གསོ་བ་ དང་། གསར་དུ་འཇོག་པ་དང་། གཉི་ག་ཡིན་པའོ། ། དང་པོ་ལ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་(ཟླ་སྐྱོང་དང་ཡང་དག་བདེན་ལ་སོགས་)ཁ་ཅིག་བག་ཆགས་ནི་སྒོ་ བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་འཕྲལ་དུ་གོས་བ་ཙམ་ཡིན་ གྱི་སྔོན་མེད་བསྐྱེད་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསར་དུ་འཇོག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་ ནི་ཀུན་གཞི་གཞན་དང་ཕྲད་ནས་དེ་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་གསར་བ་གཞག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཕྱི་མ་རྒྱུ་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་ཆོས་མཆོག་ མན་ཆད་དུ་སྐྱེ་མ་མྱངས་པས་དེ་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་གསར་པ་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ མེད་དུ་འགྱུར་ལ། རྙིང་པ་གོས་བའི་ལུགས་ལ་ནི་ཀུན་གཞི་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་བག་ཆགས་ རྙིང་པ་ལས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུང་ངོ་། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཆགས་སོགས་ བག་ཆགས་སྒོ་བྱེད་རྣམས་སྔར་མེད་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་

【現代漢語翻譯】 如果有人問，這是否與《入行論》等經論中所說的，通過戒律等方式持續不斷地產生功德相矛盾？ 答：不矛盾。正如《釋量論》中所說：『因為能力自性的差別』。這裡指的是具有產生功德的能力，而不是指功德必須持續不斷地顯現。因為有時也可能產生不善，如果兩者在同一相續中同時產生，就會導致過於極端等問題。 第二，如果習氣和阿賴耶識是同一實體，那麼從無記法中後來產生各種善與不善的現象就存在矛盾。如果它們是不同的，那麼種子都是心和心所，因此會導致在一個所依上存在多個相續的過失。雖然產生了多個心所和轉識，但不會變成多個相續，因為心所依賴於心，轉識依賴於阿賴耶識，而種子則獨立於阿賴耶識而存在。如果有人這樣問。 答：對此，聖者（指聖天論師）說，它們既不能說是同一，也不能說是他異。《釋量論》中也以經部宗認為的，能執取事物形象的意識和形象本身既非同一也非他異為例進行了解釋。因此，習氣和阿賴耶識也不能說是同一的，也不能說是不同的實體。無記法產生各種果報並不矛盾，這已經用（詞句的）比喻解釋過了。《攝大乘論》中說，無漏的種子，即聽聞的習氣，不是阿賴耶識，並以水和乳為例進行了說明，這指的是不是阿賴耶識的體性。 第五，關於習氣的安立方式，（瑜伽行派）有三種觀點：滋養舊習、新熏習氣和兩者兼有。 第一種觀點認為，一些先前的論師（如月護和正理決定等）認為，習氣不需要所依，而是從無始以來就存在於法性中，只是暫時被遮蔽而已，而不是新產生的。如果按照新熏習氣的觀點，那麼阿賴耶識與其他阿賴耶識相遇后，不會產生能生起它的新習氣，因此會導致後來的阿賴耶識沒有原因。同樣，聖道在證得世第一法以下時，因為沒有經歷過產生它的新習氣，也會導致沒有原因。而按照滋養舊習的觀點，阿賴耶識和無漏的習氣是從舊的習氣中產生的。他們這樣說。但這並不合理，因為貪慾等習氣不是先前沒有的，而是新產生的。

【English Translation】 If someone asks, does this contradict what is said in texts like 'Entering the Bodhisattva's Way of Life' (Bodhisattva-caryāvatāra), that merit is continuously generated through disciplines and so on? Answer: It does not contradict. As stated in the Explanation of Valid Cognition (Pramāṇavārttika): 'Because of the difference in the nature of capacity.' This refers to having the capacity to generate merit, not that merit must manifest continuously. Because sometimes non-virtue may also arise, and if both arise simultaneously in the same continuum, it would lead to extreme problems. Second, if habitual imprints (vāsanā) and the ālaya-vijñāna (store consciousness) are the same entity, then it contradicts the fact that various virtuous and non-virtuous phenomena later arise from the indeterminate (avyākṛta). If they are different, then the seeds are all mental factors (citta-caitta), which would lead to the fault of having multiple continuums on one basis. Although multiple mental factors and active consciousnesses arise, they do not become multiple continuums, because mental factors depend on the mind, and active consciousnesses depend on the ālaya-vijñāna, while seeds exist independently of the ālaya-vijñāna. If someone asks this. Answer: To this, the noble one (Āryadeva) said that they cannot be described as either the same or different. In the Explanation of Valid Cognition, it is explained by using the example of the Sautrāntika school's view that the consciousness that grasps the appearance of things and the appearance itself are neither the same nor different. Therefore, habitual imprints and the ālaya-vijñāna cannot be said to be the same aspect, nor can they be said to be different entities. It is not contradictory that various fruits arise from the indeterminate, which has already been explained with (verbal) metaphors. In the Compendium of Determinations (Mahāyānasaṃgraha), it is said that the uncontaminated seeds, the habitual imprints of hearing, are not the ālaya-vijñāna, and this is illustrated with the example of water and milk, which refers to not being the nature of the ālaya-vijñāna. Fifth, regarding the ways of establishing habitual imprints, there are three views (in the Yogācāra school): nourishing the old imprints, newly imprinting imprints, and both. The first view is that some former teachers (such as Candragomin and Nyāyaviniścaya) believe that habitual imprints do not depend on conditions, but have existed in the nature of reality from beginningless time, and are only temporarily obscured, not newly produced. If according to the view of newly imprinting imprints, then the ālaya-vijñāna, upon encountering other ālaya-vijñānas, would not generate new habitual imprints that could produce it, which would lead to the later ālaya-vijñāna having no cause. Similarly, the noble path, when attaining the highest mundane qualities (lokāgradharma) and below, would also have no cause because it has not experienced the new habitual imprints that could produce it. According to the view of nourishing old imprints, the ālaya-vijñāna and uncontaminated habitual imprints arise from the old imprints. They say this. But this is not reasonable, because habitual imprints such as attachment are not previously non-existent, but newly produced.

---

ཞིང་གྲུབ་ཟིན་གོས་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ 1-173 ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་ལས། དེ་ལྟར་ནི་ཐེག་བསྡུས་ སུ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་(ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་)ཇི་ལྟ་བ་དེ་ ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་ རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཞིང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ བག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཐར་བའི་ རིགས་སད་པར་འགྱུར་ཏེ། (ཐེག་བསྡུས་སུ།)ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་ དང་ཆེན་པོའང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ས་བོན་དུ་བལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་རྒྱས་འགྱུར་ གྱི་རིགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། (དགའ་བའི་སྡེ་དང་། མཆོག་གི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་)འགའ་ཞིག་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ དྲི་གསར་དུ་བསྒོ་བ་མཐོང་ནས་སྒོ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྔོན་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་ གསོ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་གསར་དུ་གསོ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་ལའང་དམིགས་ནས་ཀུན་གཞི་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ འཇོག་པས་ཀུན་གཞི་ནི་རྒྱུ་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། འཕགས་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ནི་ རྒྱུའི་རྐྱེན་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་མ་ཡིན་ཞིང་། (རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུ་བར། སྒྲིབ་པ་གཉི་ག་སྤང་རུང་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་དང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་རུང་ཐེག་དམན་གྱི་རིགས་དང་སྤང་དུ་རུང་མི་རུང་བ་རིགས་ཆད་ དེ་གསུམ་གསུངས་པས་)སྒྲིབ་པ་སྤང་རུང་ལ་རིགས་སུ་བཤད་པས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ལ། སེམས་སེམས་ བྱུང་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ཁྱབ་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། (ཡིད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་)དེ་ལ་དམིགས་པས་དེའི་བག་ཆགས་འཇོག་ ན། གཞན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ གི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེ་གཞན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུའི་ 1-174 རྐྱེན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་མེད་དང་པོ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་མེད་པའང་མི་རིགས་ཏེ། (ཐེག་བསྡུས་སུ།) དེ་ནི་ཐོས་སོགས་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་རིགས་ སུ་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། (བྱང་སར།)རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་བཞི་སྲིད་པའི་དོན་ཙམ་ དུ་འདོད་པའང་མི་རིགས་ཏེ། སྡེ་པ་ཐ

【現代漢語翻譯】 如果僅僅是田地已經耕作完畢， 那麼這將導致阿賴耶識（kun gzhi'i rnam par shes pa）不是產生諸法之因的理由。如果那樣，就與《攝大乘論》（Theg bsdus）所說相違背：『阿賴耶識（作為一切煩惱法之因）如何，一切煩惱法也同樣被認為是阿賴耶識之因。』 此外，如果聽聞等善業的習氣（bag chags）以法性（chos nyid）而存在，那麼一切眾生從一開始就應該覺醒解脫的本性。因為（《攝大乘論》中說）『聽聞的習氣種子，無論是小、中、大，都被視為法身的種子。』等等，說明了這些是增長的因。 第二種觀點是，有些人看到芝麻等物被賦予新的香味，認為產生了先前沒有的香味習氣，並且通過培育也能使之新生。即便如此，以專注于內在生處的意識，也能專注于阿賴耶識，從而留下產生後續阿賴耶識的習氣，因此阿賴耶識並非無因。而對於聖道（'phags pa'i lam）的第一個剎那，確實沒有因，因為它的因不是無漏的種子。（《辨決定論》（rnam par nges pa bsdus pa）中說，有可斷除二障的大乘種性、可斷除煩惱障的小乘種性，以及不可斷除的斷種性，共三種。）因為說可斷除是種性，所以是障礙。心和心所從四緣生起，也只是就可能性而言，並非普遍適用。 這種說法也是不合理的。如果專注于阿賴耶識就能留下它的習氣，那麼專注於他人心和心所的意識，也會留下他人心和心所的習氣。這樣一來，就會導致它成為他人心和心所之因，進而導致一切眾生都變成一個相續體，這太過分了。而且，說第一個無漏道沒有因也是不合理的，因為（《攝大乘論》中說）它是由聽聞等善業習氣所生。認為障礙是種性也是不合理的，因為（《瑜伽師地論·本地分》（Byang sar）中說）『自性住種性是六處（skye mched drug）的差別。』等等。認為四緣只是可能性的說法也是不合理的，因為有部（sde pa th）...

【English Translation】 If it is merely the case that the field has already been cultivated, Then it would follow that the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam par shes pa) is not the cause of the arising of all phenomena. If that were the case, it would contradict what is stated in the Compendium on the Great Vehicle (Theg bsdus): 'Just as the ālaya-vijñāna (as the cause of all afflicted dharmas), so too are all afflicted dharmas considered to be the cause of the ālaya-vijñāna.' Furthermore, if the habitual tendencies (bag chags) of virtuous actions such as listening exist by virtue of the nature of reality (chos nyid), then all sentient beings should awaken to their liberated nature from the very beginning. Because (in the Compendium on the Great Vehicle) it is said, 'The seeds of habitual tendencies of listening, whether small, medium, or large, are regarded as seeds of the dharmakāya,' etc., indicating that these are causes for growth. The second view is that some people, seeing sesame seeds and the like being imbued with a new fragrance, believe that a previously non-existent habitual tendency of fragrance arises, and that cultivation can also cause it to arise anew. Even so, the mind focusing on the internal sense bases can also focus on the ālaya-vijñāna, thereby leaving habitual tendencies that generate subsequent ālaya-vijñānas, so the ālaya-vijñāna is not without a cause. However, for the first moment of the noble path ('phags pa'i lam), there is indeed no cause, because its cause is not an undefiled seed. (In the Collection of Determinations (rnam par nges pa bsdus pa), it is said that there are three types: the Mahāyāna lineage capable of abandoning the two obscurations, the Hīnayāna lineage capable of abandoning the afflictive obscurations, and the lineage of those who cannot abandon them, i.e., the cut-off lineage.) Because it is said that what can be abandoned is a lineage, it is an obscuration. The arising of mind and mental factors from the four conditions is also considered only in terms of possibility, not as a universal truth. This statement is also unreasonable. If focusing on the ālaya-vijñāna leaves its habitual tendencies, then the consciousness focusing on the minds and mental factors of others would also leave the habitual tendencies of the minds and mental factors of others. In that case, it would lead to it becoming the cause of the minds and mental factors of others, and thus lead to all beings becoming a single continuum, which is too extreme. Moreover, saying that the first undefiled path has no cause is also unreasonable, because (in the Compendium on the Great Vehicle) it is said that it arises from the habitual tendencies of virtuous actions such as listening. Considering obscurations as lineages is also unreasonable, because (in the Yogaśāstra, Local Section (Byang sar)) it is said, 'The naturally abiding lineage is the distinction of the six sense bases.' etc. Considering the four conditions as merely a possibility is also unreasonable, because the Sthavira school (sde pa th)...

---

མས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི། སློབ་དཔོན་(ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་)ཁ་ཅིག་བག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ པ་གསོ་བ་དང་སྔོན་མེད་བསྐྱེད་པ་གཉི་ག་ཡོད་ཅིང་། གསར་དུ་བསྐྱེད་པས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ གནས་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ལ། གཉི་གའང་སྐལ་མཉམ་ གྱི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་བཞད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ ནང་ནས་གསུམ་པ་འདི་ཉིད་རིགས་པ་སྟེ། བག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལ་བསམས་ན། འཁོར་བ་ ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྙིང་བ་གསོས་འདེབས་པ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ བག་ཆགས་གསར་དུ་བྱུང་བ་དང་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་གཞག་པ་ལྟ་བུ་འཕྲལ་ལ་ སྐྱེས་པའང་མང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་རྣམ་ནི། བསྡུ་བར། ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་ལ་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པར་གསུངས་པས། (གསུམ་པ།)དམིགས་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་གི་ནི། བདག་དང་ཆོས་སུ་ཀུན་བརྟག་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་། གནས་དང་བཅས་པའི་དབང་པོའི་གཟུགས་ དང་། མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གཟུགས་མེད་དུ་གཟུགས་དངོས་སུ་མི་ལེན་ཡང་དེའི་བག་ཆགས་ལེན་པས་ལེན་པ་ཞེས་ 1-175 བྱའོ། །དེ་རྣམས་ལ་དབུས་མཐར། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་འགྲེལ་ པར། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔར་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་ པའོ། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞིས་གཞན་གྱི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་ན་རང་རྒྱུད་ ལ་གཞན་གྱི་དབང་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ཏེ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ པོ་ལ་དམིགས་ཀྱང་དེའི་དབང་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིའི་དམིགས་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེའང་(དོན་གསང་སོགས་)འདོད་གཟུགས་སུ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་མེད་དུ་ནི་ ས་བོན་དང་མིང་བཞི་ཙམ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་མོད། བསྡུ་བར། གཟུགས་ མེད་དུ་གཟུགས་མི་ལེན་པར་བཤད་ཀྱི། མི་དམིགས་པར་མ་གསུངས་ཤིང་། རེས་འགའ་ གཟུགས་མི་སྣང་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་ལས། (བསྡུ་བར།) ནང་ལེན་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་ལེན་པ་དང་ ཕྱིའི་སྣོད་གཉི་ག་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་དམིགས་ཤིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གསུངས་བས་ཡོངས་སུ་ བཅད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པ་ནི། ཡུལ་སྣང་བར་ནུས་པ་ཙམ་ཡི

【現代漢語翻譯】 因此，一切（佛教）學派都說，所有的心和心所都由四種緣生起。 第三種觀點是，一些論師（如護法等）認為，習氣既能滋養已有的（種子），也能產生新的（種子）。新產生的（習氣）作為與法性共存的因，起到增上緣的作用。兩者都像同等份額的因一樣，作為各自結果的因緣。這些觀點中，第三種觀點最為合理。考慮到習氣的種類，由於輪迴無始以來就已習慣，滋養舊的習氣是主要的。然而，如異熟習氣新產生，或新種下聽聞的習氣等，立即產生的習氣也很多。所緣和行相方面，《攝大乘論》中說：『緣于內在的執受和外在的器世界，並且行相完全不間斷。』 （第三，關於）所緣，在兩種所緣中，內在的所緣是指對『我』和『法』進行遍計的自性，以及對與之相關的根身和名蘊的執著。這些被稱為執受，因為它們由身體的執受等所取。雖然在無色界中不直接取色，但由於取其習氣，所以也稱為執受。關於這些，《中邊分別論》中說：『顯現為有情。』其註釋中說：『顯現為有情，是指在我和他人的相續中顯現為五根。』如果阿賴耶識緣於他人的根，那麼是否會使自相續產生他人的根識呢？不一定，就像意識緣於他人的根，也不會產生他人的根識一樣。外在的所緣是指顯現為器世界。這在欲界和色界中是如此，但在無色界中，只是緣于種子和名蘊。雖然（某些論師）這樣說，但《攝大乘論》中說，無色界不取色，但並沒有說不緣。如果有時不顯現色，那麼就會導致常時相續不斷成為非理性的結論。（《攝大乘論》中說：）『依賴於緣于內在執受的所緣，器世界和有情的相續才能常時相續不斷地顯現。』等等，因此，內在的執受和外在的器世界同時被緣取，並且常時相續不斷，因此難以完全確定，所以稱為微細的行相識。 行相是指能夠顯現對境的能力。

【English Translation】 Therefore, all (Buddhist) schools say that all minds and mental factors arise from four conditions. The third view is that some teachers (such as Dharmapala, etc.) believe that habits can both nourish existing (seeds) and generate new (seeds). The newly generated (habits) act as the dominant condition by being the cause of co-arising with the Dharma nature. Both act as causal conditions for their respective results, like equal shares of causes. Among these views, the third is the most reasonable. Considering the types of habits, since one has been accustomed to samsara since beginningless time, nourishing old habits is the main thing. However, there are also many habits that arise immediately, such as newly arising resultant habits or newly planting habits of hearing. Regarding the object and appearance, the Compendium on the Great Vehicle says: 'It focuses on the internal appropriation and the external container world, and the appearance is completely uninterrupted.' (Third, regarding) the object, among the two objects, the internal object refers to the nature of imputation of 'self' and 'dharma', and the attachment to the sense faculties and the aggregates of name that are related to it. These are called appropriation because they are taken by the appropriation of the body, etc. Although color is not directly taken in the formless realm, it is also called appropriation because its habits are taken. Regarding these, the Discrimination of the Middle and Extremes says: 'Appearing as sentient beings.' Its commentary says: 'Appearing as sentient beings refers to the five sense faculties appearing in the continuum of oneself and others.' If the Alaya consciousness focuses on the sense faculties of others, will it cause the sense consciousness of others to arise in one's own continuum? Not necessarily, just as the mind consciousness focuses on the sense faculties of others, but the sense consciousness of others does not arise. The external object refers to the appearance of the container world. This is so in the desire and form realms, but in the formless realm, it only focuses on seeds and the aggregates of name. Although (some teachers) say this, the Compendium on the Great Vehicle says that the formless realm does not take form, but it does not say that it does not focus on it. If color is sometimes not apparent, then it would lead to the conclusion that the constant, continuous stream is irrational. (The Compendium on the Great Vehicle says:) 'Relying on the object that focuses on the internal appropriation, the continuum of the container world and sentient beings can constantly and continuously appear.' And so on, therefore, the internal appropriation and the external container world are focused on simultaneously, and the constant, continuous stream is uninterrupted, so it is difficult to completely determine, and therefore it is called the subtle appearance consciousness. The appearance refers to the ability to manifest objects.

---

ན་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་མི་ནུས་པས་མི་ གསལ་ཞིང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ ཏོ། །དཔྱད་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ ཉིད་སྣོད་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ས་རླུང་ཉི་མ་དང་། །རྒྱ་མཚོ་ཀླུ་དང་ཕྱོགས་ རྣམས་ནི། །ནང་གི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡི། །ཆ་ལས་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་འདུག །ཅེས་བཤད་སྦྱར་དུ་ དྲངས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།)འཇུག་ལྡོག་ནི། བསྡུ་བར། དམིགས་དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པ་དང་། གཅིག་ 1-176 གི་རྐྱེན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་དང་། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོས་འཇུག་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། འཇུག་ཚུལ་དང་། ལྡོག་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དམིགས་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་གནས་འཇུག་པ་དང་། མཚུངས་ལྡན་ཀུན་ འགྲོ་ལྔ་ཁོ་ན་དང་འགྲོགས་ནས་འཇུག་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཅིང་། གསུམ་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་རྐྱེན་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ནི། ཀུན་གཞིས་འཇུག་པའི་རྣམ་ ཤེས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་གཞི་བྱེད་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། ཀུན་ གཞིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་ཤེས་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་། ཡིད་ དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་པས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ གཞི་ལ་ཚེ་འདིར་འཇུག་ཤེས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ས་བོན་ གསོ་ཞིང་བརྟས་པར་བྱེད་པས་ན་བདག་རྐྱེན་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་གཞི་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྣམ་ སྨིན་གྱི་ས་བོན་འཇོག་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་སྟེ། ཆོས་ མངོན་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་སྦྱོར། །དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན། ། ཕན་ཚུན་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་། །རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོར་རྟག་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ རོ། ། བཞི་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ནི། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མ་ གཏོགས་པའི་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་(འདུ་ཤེས་མེད་པ་སོགས་)རྣམས་ཉོན་ཡིད་དང་ལྷན་ ཅིག་འཇུག་ཅིང་། གཟུགས་མེད་ན་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་ལ། གཟུགས་ཁམས་ན་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་། འདོད་ཁམས་ན་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བར་ཚོགས་བདུན་(གང་སྐྱེས་ པ་)དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་སྟེ། (སུམ་ཅུ་པར།)ཆུ་ལ་རླབས་རྣམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ཚོར་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། སེམས་བྱུང་དགེ་མི་ 1-177 དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གང་ཡོད་པ་དང་(དེ་རྣམས་ནས་སྐྱེས་པ་ན་)ཡང་ཇི་རིགས་པར་ལྷན་ཅིག་འཇུག་ སྟེ། དེ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། ། ལྔ་པ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པར་འཇུག་པ་ནི། ཚེ་འདིའི་ཀུན་

【現代漢語翻譯】 此外，由於無法斷除增益，因此不清晰且不確定，所以說沒有完全斷除。考察可知，即使外境不存在，但在阿賴耶識（kun gzhi）中存在的業習氣顯現為器和義。如所引用的教證：『虛空、地、風、太陽，海洋、龍和方位，都是內在意識的自性，從部分顯現為外境。』 (四) 入和還滅：在《攝類學》（bsdu ba）中說：『具有所緣和相應，一緣即是一，與事物一同入，從一切煩惱還滅。』按照入的方式和還滅的方式，首先是五種：所緣是緣于外境和內境而安住並進入；相應是隻與五種遍行心所一同進入，這已經講過。 第三，一者作為一者的緣而進入：阿賴耶識作為進入的識，是產生善、不善、無記的種子的基礎，因此是因緣；阿賴耶識作為所執持的有色根的所依，是產生五根識的所依；作為意和意識的處所，是增上緣。進入的識也滋養和增長阿賴耶識中今生進入的識所產生的善、不善、無記的同類種子，因此是增上緣；對於來世，阿賴耶識本身安立產生異熟的種子，因此是因緣，如同箭筒一樣互相依賴。如《阿毗達磨經》（chos mngon pa'i mdo）中所說：『一切法與識相連，這些法也同樣如此，互相作為果的自性和因的自性而恒常相連。』 第四，與何種識一同進入：除了滅盡定（'gog pa'i snyoms 'jug）之外，無心位（sems med pa'i gnas skabs）（如無想定（'du shes med pa）等）都與染污意（nyon yi）一同進入；在無色界（gzugs med）中，與意和意識二者一同進入；在色界（gzugs khams）中，與五識一同進入；在欲界（'dod khams）中，根據因緣，與七識（任何產生者）一同進入。如（《三十頌》（sum cu pa）中說）：『如水中波浪一般。』 同樣，在哪個界和哪個趣中存在哪些感受，以及存在哪些善、不善、無記的心所（從這些中產生時），也同樣如理如實地一同進入，但不能說與這些相應。 第五，在輪迴中相續進入：今生的阿賴耶識（kun gzhi）

【English Translation】 Furthermore, because it is impossible to cut off superimpositions, it is unclear and uncertain, so it is said that it is not completely cut off. Upon examination, even if external objects do not exist, the karmic imprints existing in the Alaya consciousness (kun gzhi) appear as vessel and meaning. As quoted in the teaching: 'Space, earth, wind, sun, ocean, nagas, and directions are all the nature of inner consciousness, appearing as external from a part.' (Four) Entering and Reversing: In the Compendium (bsdu ba), it says: 'Possessing object and correspondence, one cause is one, entering together with things, reversing from all afflictions.' According to the way of entering and the way of reversing, first are five: The object is to abide and enter by focusing on external and internal objects; Correspondence is to enter only with the five omnipresent mental factors, which has already been explained. Third, one enters by making one the cause of another: Alaya consciousness, as the entering consciousness, is the basis for the seeds that arise as virtuous, non-virtuous, and neutral, so it is the causal condition; Alaya consciousness, as the support for the grasped form sense powers, is the support for the arising of the five sense consciousnesses; as the place for mind and mental consciousness, it is the dominant condition. The entering consciousness also nourishes and increases the seeds of the same kind of virtuous, non-virtuous, and neutral that arise in this life in the Alaya consciousness, so it is the dominant condition; for the next life, the Alaya consciousness itself establishes the seeds of the ripening that arise, so it is the causal condition, mutually dependent like a quiver. As it says in the Abhidhamma Sutra (chos mngon pa'i mdo): 'All dharmas are connected to consciousness, and these dharmas are also the same, constantly connected to each other as the nature of the fruit and the nature of the cause.' Fourth, with which consciousness does it enter: Except for the cessation attainment ('gog pa'i snyoms 'jug), the states of no-mind (sems med pa'i gnas skabs) (such as the non-conceptualization ( 'du shes med pa), etc.) all enter together with the afflicted mind (nyon yi); in the formless realm (gzugs med), it enters together with both mind and mental consciousness; in the form realm (gzugs khams), it enters together with the five consciousnesses; in the desire realm ('dod khams), according to the conditions, it enters together with the seven consciousnesses (whichever arises). As it says (in the Thirty Verses (sum cu pa)): 'Like waves in water.' Similarly, in whichever realm and whichever destination there are whichever feelings, and whichever virtuous, non-virtuous, and neutral mental factors exist (when arising from these), they also enter together accordingly, but it cannot be said to correspond to these. Fifth, continuously entering in samsara: The Alaya consciousness (kun gzhi) of this life

---

གཞི་ཟད་པ་ན་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གསོས་ནས་ཕྱི་མའི་ཀུན་གཞི་འཇུག་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཟད་ ནས་དེའི་ཡང་ཕྱི་མ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སུམ་ཅུ་པར། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་(གཟུང་བར་ འཛིན་པ་དང་འཛིན་པར་)འཛིན་(པ་)གཉིས་ཀྱི། །བག་ཆགས་བཅས་པ་སྔ་མ་ཡི། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ཟད་ནས་གཞན། །རྣམ་སྨིན་སྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལྡོག་(བསྡུ་བར། འཇུག་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལྡན་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་ལྡན་པ་ནི། སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་ སངས་རྒྱས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་པའོ། །གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་ སངས་རྒྱས་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཀུན་གཞི་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལས། དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་སའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།)ཚུལ་ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ ནི། ཐེག་ཆུང་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་སུ་ལྡོག་སྟེ་དེའི་ཚེ་རིག་པའང་ རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་རྗེས་ལ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར་ནས་ལྡོག་སྟེ། (སློབ་དཔོན་ཙན་དྲ་གོ་མིས་)གང་ཡང་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གྱུར་བ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ས་བོན་གྱི་ཆ་ལ་མི་ དགེ་བའི་ས་བོན་འགའ་ཞིག་སྒྲིབ་པ་ཟད་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་ལྡོག་ཅིང་། འགའ་ ཞིག་(རྣམ་སྨིན་)ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན་ལྡོག་ལ། མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་དང་། སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་སྒོམ་ལམ་སྐྱེས་པ་ན་ལྡོག་གོ། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་སྔ་མ་ 1-178 ལྷག་མེད་མྱང་འདས་དང་། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ། སུམ་ཅུ་པར། དགྲ་བཅོམ་ ཉིད་ནི་དེ་ལྡོག་གོ། ཞེས་པ་དང་། བསྡུ་བར། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ ཆོས་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། གནས་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་བ་སྤངས་པར་རྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་བ་ ལྟར་རོ། ། (ལྔ་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། ཐེག་ཆེན་པ་ལ་གྲགས་པ་(དོན་གསང་སོགས་)ཤེས་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་ གསུམ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ན་ཤེས་བྱའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། (ཐེག་བསྡུས་སུ།)ལུས་ལེན་པ་ དང་གནས་བར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་

【現代漢語翻譯】 當基礎耗盡時，業的習氣和能取所取的習氣滋養著，使後世的阿賴耶識得以進入。當這（習氣）耗盡時，又使更後世的（阿賴耶識）進入，諸如此類。《三十頌》中說：『業的習氣，（能取和所取）二者的習氣具備，前者的異熟耗盡后，後者產生異熟。』就像這樣。 關於『還滅』（的道理）：具有趣入之相的識，但不具有阿賴耶識，是指有心識狀態下的阿羅漢、獨覺、不退轉菩薩和天人。既不具有趣入之相的識，也不具有阿賴耶識，是指阿羅漢、獨覺、不退轉菩薩和天人入于滅盡定，以及進入無餘涅槃界。』這裡所說的是指沒有脫離惡趣的阿賴耶識。 從那（以上經文）來看，究竟的安立是無餘涅槃界，即無心識之處。為什麼呢？因為在那裡阿賴耶識已經止息。（關於）還滅的方式，小乘宗義認為在無餘涅槃中還滅，因此他們認為那時心識的相續也斷絕了。大乘宗義認為在金剛喻定之後，轉為如鏡智后還滅。（恰扎·果米大師說）『任何阿賴耶識，轉變為如鏡智。』就像這樣。關於種子的方面，一些不善的種子通過修習能斷除障礙的對治而還滅，一些（異熟）在產生果時還滅，見道所斷的種子在生起見道時還滅，修道所斷的種子在生起修道時還滅。善和無記的種子從先前的無餘涅槃和轉依中還滅。《三十頌》中說：『阿羅漢即是彼還滅。』《攝論》中說：『阿賴耶識，應知通過修習善法而還滅。』以及『剛剛轉依時，應說阿賴耶識已被捨棄。』等等。 （第五，）名稱：在大乘中，由於它是著名的（義隱等）所知三自性的處所，所以稱為『所知處』。《攝大乘論》中說：『由於它取身和安住，所以稱為『取識』。

【English Translation】 When the base is exhausted, the karmic imprints and the imprints of grasping and being grasped nourish, allowing the subsequent Alaya consciousness to enter. When this (imprint) is exhausted, it causes the even later (Alaya consciousness) to enter, and so on. The Thirty Verses state: 'The karmic imprints, possessing the imprints of both (grasping and being grasped), when the former's Vipaka (fruition) is exhausted, the latter generates Vipaka.' It is like this. Regarding the manner of 'reversal' (Nirodha): Having the aspect of entering consciousness, but not having the Alaya consciousness, refers to Arhats, Pratyekabuddhas, non-retrogression Bodhisattvas, and Devas in a state of mind. Not having both the aspect of entering consciousness and the Alaya consciousness refers to Arhats, Pratyekabuddhas, non-retrogression Bodhisattvas, and Devas who have entered cessation, and those who have entered the realm of Nirvana without remainder. What is said here refers to the Alaya consciousness that has not separated from the evil realms. From that (above scripture), the ultimate establishment is the realm of Nirvana without remainder, which is the place without mind. Why? Because there the Alaya consciousness has ceased. (Regarding) the manner of reversal, the Hinayana tenets consider reversal in Nirvana without remainder, therefore they believe that the continuum of consciousness is also severed at that time. The Mahayana tenets consider reversal after Vajra-like Samadhi, transforming into Mirror-like Wisdom. (Master Chandra Gomi said) 'Whatever Alaya consciousness, transforms into Mirror-like Wisdom.' It is like this. Regarding the aspect of seeds, some unwholesome seeds are reversed by cultivating the antidote that eliminates obscurations, some (Vipaka) are reversed when the fruit arises, the seeds to be abandoned by the path of seeing are reversed when the path of seeing arises, and the seeds to be abandoned by the path of meditation are reversed when the path of meditation arises. Wholesome and neutral seeds are reversed from the previous Nirvana without remainder and Paravrtti (transformation). The Thirty Verses state: 'The Arhat is that reversal.' The Compendium of Abhidharma states: 'The Alaya consciousness, it should be known, is reversed by cultivating wholesome Dharma.' And 'Just at the time of Paravrtti, it should be said that the Alaya consciousness has been abandoned.' and so on. (Fifth,) Names: In Mahayana, because it is the place of the famous (hidden meanings, etc.) three self-natures of knowable objects, it is called 'the place of knowable objects.' The Compendium of Mahayana states: 'Because it takes the body and abides, it is called 'taking consciousness.'

---

བ་དང་། (མདོ་ལས།)ས་ བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། (ཐེག་པ་)ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པས་ན་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐེག་དམན་ལ་གཙོ་བོར་མ་བསྟན་ཡང་ཞར་བྱུང་དུ་གྲགས་ པ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་པའི་ལུང་དུ་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་ རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ས་སྟོན་སྡེ་པའི་ལུང་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་རྒྱུན་ མི་འཆད་པར་འབྱུང་བས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་(སྐད་ཅིག་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་ དང་། ཚེ་རབས་པ་ཚེ་རབས་ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་།)ཞེས་བྱ་བ་དང་། གནས་བརྟན་པ་དང་རྣམ་པར་ ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་ལུང་དུ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མང་པོས་བཀུར་བའི་ལུང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། (དྲུག་པ།)དབྱེ་བ་ལ། འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་། སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་དང་། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་བག་ཆགས་ཏེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དང་། བག་ཆགས་གསར་དུ་བྱུང་བ་འཕེན་པས་ དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་སྨིན་གྲུབ་ཟིན་པ་རྣམ་སྨིན་གྱིས་དབྱེ་བ་དང་། ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ 1-179 འཛིན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིར་དབྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ བོན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྤྱད་ཟིན་པ་ དང་། སྤྱད་མ་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། (བདུན་པ།)སྒྲུབ་བྱེད་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ ལས། ཆོས་ཀུན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་སྟེ། །དེ་བས་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། དམ་པ་རྣམས་ལ་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་ འགྲེལ་པ་ལས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་པོའི་རྒྱུན་ བཞིན་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །འདི་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ མ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཀུན་གཞིའི་ཆུ་བོ་དེ་བཞིན་དུ། །སྣ་ ཚོགས་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་རྦ་རླབས་རྣམས། །གར་ཞིང་རབ་ཏུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་ཀླུང་ལྟ་བུ་ ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་

【現代漢語翻譯】 此外，（經中說：）因為它是所有種子的基礎，所以稱為『一切種子識』； （大乘）共同承認，它是輪迴和涅槃一切的基礎，所以稱為『阿賴耶識』； 雖然小乘沒有主要宣說，但順帶提及，大眾部經中說，它像樹根一樣，是其他一切識的因，所以稱為『根本識』； 說一切有部經中說，它在輪迴存在期間不斷生起，所以稱為『輪迴存續之蘊』（剎那生滅，生生世世相隨）； 分別部和經量部經中說，它是存在的因，所以稱為『有支識』； 大眾部經中說，它是『異熟識』等等。 （第六，）分類：分為二取習氣、戲論習氣和等流習氣三種； 以新產生的習氣引發（果）來分類； 以已經成熟的異熟果來分類； 以末那識執著為我的因來分類； 以是器情世界的種子等四種共同特徵來分類； 分為煩惱和近煩惱的種子，具有惡趣之相；以及有漏善的種子，具有極度調柔之相兩種； 分為已受用和未受用的善與非善的異熟兩種等等。 （第七，）論證分二： （第一，）經教的論證：如《阿毗達磨經》中說：『諸法一切種子識，阿賴耶識即是此，因此阿賴耶識，我為聖者所宣說。』 《解深密經》中說：『取識深且細，一切種子如瀑流，若執著為我，則不可行，此我未曾為童蒙說。』 《楞伽經》中說：『阿賴耶如大河，種種境風所搖動，種種識浪皆生起，旋轉翻騰而出現。』 《大慧經》中說：『大慧，阿賴耶識如河流，諸識之浪于中生。』 《寶積經》中說：『如月亮……』

【English Translation】 Furthermore, (as stated in the sutras,) because it serves as the basis for all seeds, it is called the 'All-Seed Consciousness'; (Commonly acknowledged in the Mahayana,) it is the foundation of all Samsara and Nirvana, hence it is called the 'Alaya Consciousness'; Although not primarily taught in the Hinayana, it is incidentally mentioned that in the sutras of the Mahasamghika school, it is said to be like the root of a tree, the cause of all other consciousnesses, hence it is called the 'Root Consciousness'; In the sutras of the Sarvastivada school, it is said that it arises continuously as long as Samsara exists, hence it is called the 'Aggregate of Samsara' (arising and ceasing momentarily, following lifetime after lifetime); In the sutras of the Sautrantika and Vibhajyavada schools, it is said to be the cause of existence, hence it is called the 'Consciousness of the Limb of Existence'; In the sutras of the Mahasamghika school, it is called the 'Vipaka Consciousness', and so on. (Sixth,) Classification: It is divided into three types: the habit of the two graspings, the habit of elaboration, and the habit of equipotentiality; Classified by the newly arising habit that propels (the result); Classified by the already ripened Vipaka; Classified by being the cause of the Manas consciousness's clinging to self; Classified by being the seed of the container and its contents, and other four common characteristics; Divided into the seeds of afflictions and near afflictions, possessing the characteristic of bad rebirths; and the seeds of contaminated virtue, possessing the characteristic of extreme gentleness; Divided into the Vipaka of good and non-good that have been experienced and not yet experienced, and so on. (Seventh,) Proof: Divided into two: (First,) Proof from scripture: As stated in the Abhidhamma Sutra: 'All dharmas are the All-Seed Consciousness, the Alaya Consciousness is this, therefore the Alaya Consciousness, I have declared to the noble ones.' As stated in the Samdhinirmocana Sutra: 'The grasping consciousness is deep and subtle, all seeds flow like a waterfall, if clinging to self, it is not permissible, this I have not taught to children.' As stated in the Lankavatara Sutra: 'The Alaya is like a great river, stirred by the winds of various objects, various waves of consciousness arise, swirling and appearing intensely.' As stated in the Mahamati Sutra: 'Mahamati, the Alaya Consciousness is like a river, the waves of consciousness arise within it.' As stated in the Ratnakuta Sutra: 'Like the moon...'

---

བ་སྐར་ཚོགས་དང་། །ལྷན་ཅིག་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །རླབས་བདུན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ གསུངས་ཤིང་། ཐེག་པ་ཆུང་ངུར་ཡང་། ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་(དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བའི་ ཕན་ཡོན་བཞི་བསྟན་པའི་མདོ་)ལས། སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ། ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ། ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ། ཀུན་གཞི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་ རྣམས་ལ། ཀུན་གཞི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ན། ཉན་འདོད་ལ་རྣ་བ་གཏོད་དེ། 1-180 ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་ སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ན་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འདིའང་ འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་(ཀུན་གཞི་ལ་ དགའ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་)ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ ནི་མི་འཐད་དེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་པའི་ངན་སོང་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དགའ་བས་སྦྱོར་ བ་མེད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་མིའུ་ཐུང་གིས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བའང་མི་རིགས་ཏེ། (བདེ་བ་ཆགས་ བཅས་)དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ན་མེད་ཅིང་། (བཞི་པ་)དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེ་ ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ཀྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་ གཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བའང་མི་འཐད་དེ། ཆོས་འདི་པ་བདག་མེད་ལ་མོས་པ་རྣམས་(བདག་ ལྟ་)དེ་ལ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་ཞིང་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུ་བར། ལེན་པ་དང་པོ་གསལ་ བ་དང་། །ས་བོན་ལས་དང་ལུས་ཚོར་དང་། །སེམས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། །དེ་ བཞིན་འཆི་འཕོ་མི་རུང་འགྱུར། །ཞེས་བརྒྱད་གསུངས་པ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པར་ཡང་ བཀོད་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་དང་པོ་མི་རུང་བ་དང་། གསལ་བ་མི་རུང་བ་དང་། ལས་བཞི་མི་ རུང་བ་གསུམ་ནི་རྩོད་པ་སྤོང་བའི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ལྔ་ནི་ཀུན་གཞི་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ བྱེད་དངོས་སོ། །དེ་ལ་(དང་པོ་)ལེན་པ་མི་རུང་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལུས་ལེན་པ་མེད་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལེན་བྱེད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་ ཏེ་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གིས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ནི་ལུས་ ལེན་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལུས་ཐོབ་ཟིན་ནས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ 1-181 ལས་གསར་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་སྔོན་ལུས་ལེན་དུས་ནམ་སྐྱེས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།

【現代漢語翻譯】 就像星群一同在空中存在一樣，同樣，阿賴耶識也與七種浪潮（七轉識）一同存在。』等等，經中廣為宣說。在小乘經典中，也有從一則教證（《如來出現利益四法經》）中引申出來的說法：『對於眾生普遍喜愛阿賴耶識，樂於阿賴耶識，從樂於阿賴耶識中真實生起，以及具有對阿賴耶識的顯現之喜的人們，當爲了斷除阿賴耶識而宣說佛法時，他們會渴望聽聞並傾聽，以完全瞭解的心來專注，修行與佛法相應的法。如來出現在世間時，這種奇妙罕見的法也會在世間出現。』 對此，尊者友善（認為『喜愛阿賴耶識』的含義是）執取的五蘊就是阿賴耶識，這種說法是不合理的。因為極度痛苦的惡道眾生，與五蘊的喜悅毫無關聯，並且渴望脫離五蘊。尊者小慧認為，伴隨貪慾的快樂感受就是阿賴耶識，這種說法也是不合理的。因為（伴隨貪慾的快樂）在第四禪以上是不存在的，（第四禪）而生於第四禪的眾生對它並沒有普遍的喜悅。尊者妙音認為，有身見就是阿賴耶識，這種說法也是不合理的。因為信仰無我的佛教徒（我見），認為它與無我相違背，並且沒有顯現的喜悅。 （第二，）以理證進行論證。《成所決定論》中說：『最初的執取不容許，明瞭不容許，種子、業、身、感受，無心等持，以及死亡、轉生亦不容許。』共說了八種不容許。這些內容也同樣被收錄在該論的註釋中。其中，最初的不容許、明瞭的不容許、以及四業的不容許這三種，是用於駁斥爭論的理證。其餘五種是阿賴耶識存在的直接論證。其中，（第一）執取不容許是指：如果不存在能執取的阿賴耶識，那麼眾生相續中執取身體將會是不可能的。如果有人反駁說：『不一定，即使沒有阿賴耶識，也可以通過六識來執取。』那麼，六識不能執取身體，因為在獲得身體之後，由根、境和作意等條件新產生的六識，在先前執取身體時是不存在的。

【English Translation】 Just as a cluster of stars exists together in the sky, similarly, the Alaya-consciousness also exists together with the seven waves (seven transformed consciousnesses).' and so on, is widely spoken of in the scriptures. In the Hinayana scriptures, there is also a saying derived from a single teaching (the Sutra on the Four Benefits of the Tathagata's Appearance): 'For beings who universally love the Alaya-consciousness, delight in the Alaya-consciousness, truly arise from delighting in the Alaya-consciousness, and have manifest joy in the Alaya-consciousness, when the Dharma is taught to abandon the Alaya-consciousness, they will desire to hear and listen, focusing their minds with complete understanding, and practice the Dharma in accordance with the Dharma. When the Tathagata appears in the world, this wonderful and rare Dharma will also appear in the world.' To this, Venerable Yixie (believing that the meaning of 'loving the Alaya-consciousness' is that) the five aggregates of clinging are the Alaya-consciousness, this statement is unreasonable. Because extremely suffering beings in the lower realms have no connection with the joy of the aggregates and desire to be free from them. Venerable Xiaohui believes that the feeling of happiness accompanied by desire is the Alaya-consciousness, this statement is also unreasonable. Because (happiness accompanied by desire) does not exist above the fourth dhyana, (the fourth dhyana) and beings born in the fourth dhyana do not have universal joy in it. Venerable Miaoyin believes that the view of the aggregates is the Alaya-consciousness, this statement is also unreasonable. Because Buddhists who believe in no-self (self-view) consider it contrary to no-self and have no manifest joy. (Second,) reasoning to prove. In the Determination of Discrimination, it is said: 'The initial grasping is not allowed, clarity is not allowed, seeds, karma, body, feeling, mindless samadhi, and death and rebirth are also not allowed.' A total of eight are said to be not allowed. These contents are also included in the commentary on this treatise. Among them, the initial non-allowance, the clear non-allowance, and the four karma non-allowances are the reasoning for refuting arguments. The remaining five are direct arguments for the existence of Alaya-consciousness. Among them, (first) the non-allowance of grasping refers to: if there is no Alaya-consciousness that can grasp, then it will be impossible to grasp the body in the continuum of beings. If someone retorts: 'Not necessarily, even without Alaya-consciousness, the six consciousnesses can grasp.' Then, the six consciousnesses cannot grasp the body, because after obtaining the body, the six consciousnesses newly produced by the conditions of the senses, objects, and attention do not exist when the body was previously grasped.

---

དེ་དག་ ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་དམིགས་ཤིང་། ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བསྡུས་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་སོ་སོ་དང་ཁྱད་པར་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་དང་གང་ལ་རྣམ་ཤེས་ འབྱུང་བ་དེ་དང་དེ་ཤེས་པས་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མ་ཟིན་པས་ལུས་འཛིན་ བྱེད་དང་ལེན་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇུག་ཤེས་རྣམས་གཉིད་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དུས་སུ་མི་འབྱུང་ཞིང་། སད་པ་དང་སངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བས། ཚེ་གཅིག་ ལ་ལུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ ལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དེ། ལུས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དང་པོ་མི་རུང་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་གཞན་ཡོད་དུས་ན་ཀུན་གཞི་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཉིད་ དོ། །འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གཟུགས་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་། སྒྲ་ཐོས་པར་འདོད་པ་ དང་། དྲི་སྣོམ་པར་འདོད་པ་དང་། རོ་མྱོང་བར་འདོད་པ་དང་། རེག་བྱ་རེག་པར་འདོད་པ་ དང་། ཆོས་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་(ཐམས་ཅད་དམ་གང་རུང་)ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ ཚང་ཞིང་། དེ་དག་གི་དབང་པོའང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་ལ། ཡུལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ བར་གྱུར་པ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་རུང་གཅིག་དང་པོར་འབྱུང་གི། གཞན་མི་འབྱུང་བ་ནི་ མི་རུང་བས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། རང་རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།)གསལ་བ་མི་རུང་བ་ནི། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ བ་མེད་ན། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་མྱོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ 1-182 ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བར་འཇུག་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་དབང་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་མྱོང་ བའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གསལ་བར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། (དབང་ཤེས་དང་ ཡིད་ཤེས་)ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ ཁྱད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (བཞི་པ།)ས་བོན་མི་རུང་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་གྱི་རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ས་བོན་གྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་ མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་(འཇུག་ཤེས་)དགེ་བའི་འོག་ཏུ་མི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་འོག་ཏུ་དགེ་ བ་དང་། གཉི་གའི་འོག་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དམན་པ་(འདོད་པ་)དང་ བར་མ་(གཟུགས་)དང་བཟང་པོ་(གཟུགས་མེད་)དང་། ཟག་བཅས་དང་

【現代漢語翻譯】 這些（指六識）以善與非善為對象，並且由於它們不是由無記異熟所包含，以及由於各個根（感官）和身體的各個部分所產生的識被那個識所把握，其餘的則不被把握，因此它們不適合作為身體的執持者和接受者，並且由於入識在睡眠和昏厥等時候不產生，而在清醒和覺醒的時候產生，因此會有一次生命中反覆取身的過失。因此，眾生相續中存在阿賴耶識（kun gzhi'i rnam par shes pa，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬轉寫：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切種子的識），因為存在取身的識。 以上是（論證阿賴耶識存在的理由）。 （第二，反駁）首先，如果說在其他識存在的時候，阿賴耶識持續不斷地存在，那麼就會出現兩個識同時產生的局面。答：確實如此。例如，在某些人的相續中，想要看到形狀，想要聽到聲音，想要嗅到氣味，想要嚐到味道，想要觸控觸覺，想要了解法的作意（全部或任何一個）都完整地產生，並且他們的根（感官）也沒有受損，境也同樣顯現，那麼，任何一個識都會首先產生，如果其他的識不產生，那是不可能的，因為各自的因緣聚合沒有差別，所以它們必然同時產生。 （第三，反駁）如果說兩個或多個識不會同時產生，那麼，過去時的根識與一同體驗境的憶念的意識的行相不清晰地運作，而現在時的根識與一同體驗境的意識的行相清晰地運作的差別將變得不可能，因為（根識和意識）不會同時運作。這是不能接受的，因為清晰與不清晰的差別是顯現的。 （第四，反駁）眾生相續中將不會有善等習氣種子，因為沒有作為種子所依的阿賴耶識。如果說入識是種子的所依，那麼，它們之間不能互為種子的所依，例如，（入識）善之後是非善，非善之後是善，兩者之後是無記，同樣地，地獄（欲界），中界（色界）和上界（無色界），以及有漏和無漏。

【English Translation】 These (referring to the six consciousnesses) take good and non-good as their objects, and because they are not included by the indeterminate result, and because the consciousnesses that arise in each sense faculty and each part of the body are grasped by that consciousness, while the rest are not grasped, therefore they are not suitable as the holders and receivers of the body, and because the entering consciousnesses do not arise during sleep and fainting, etc., but arise during wakefulness and clarity, therefore there would be the fault of repeatedly taking the body in one lifetime. Therefore, there is the ālayavijñāna (kun gzhi'i rnam par shes pa, Sanskrit: ālayavijñāna, Romanized Sanskrit: ālayavijñāna, literal meaning: all-ground consciousness) in the continuum of sentient beings, because there is the consciousness that takes the body. That is (the reason for arguing for the existence of ālayavijñāna). (Second, refutation) First, if it is said that when other consciousnesses exist, the ālayavijñāna exists continuously without ceasing, then it would follow that two consciousnesses arise simultaneously. Answer: That is indeed the case. For example, in the continuum of some people, the intention to see forms, the intention to hear sounds, the intention to smell odors, the intention to taste flavors, the intention to touch tactile objects, and the intention to know dharmas (all or any one of them) arise completely, and their sense faculties are not impaired, and the objects also appear equally, then any one consciousness will arise first. If the other consciousnesses do not arise, that is impossible, because there is no difference in the complete assembly of their respective causes, so they must arise simultaneously. (Third, refutation) If it is said that two or more consciousnesses do not arise simultaneously, then the difference between the past sense consciousness and the mental consciousness that remembers experiencing the object together operating unclearly, and the present sense consciousness and the mental consciousness that experiences the object together operating clearly, will become impossible, because (sense consciousness and mental consciousness) do not operate simultaneously. This is unacceptable, because the difference between clear and unclear is apparent. (Fourth, refutation) There will be no seeds of good, etc., in the continuum of sentient beings, because there is no ālayavijñāna as the basis of the seeds. If it is said that the entering consciousnesses are the basis of the seeds, then they cannot be the basis of the seeds for each other, for example, (the entering consciousnesses) non-virtue after virtue, virtue after non-virtue, indeterminate after both, and similarly, the lower realm (desire realm), the intermediate realm (form realm), and the higher realm (formless realm), and the contaminated and the uncontaminated.

---

ཟག་མེད་དང་། འཇིག་ རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་(ཟག་མེད་མིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་ཟློས་པ་ལྟར་གསུངས་པའོ་ཞེས་སོ། །)ལ་སོགས་པའི་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ གཅིག་གི་རྗེས་སུ་གཅིག་འབྱུང་གི། ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི། གཅིག་གིས་གཅིག་ ལ་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་སོགས་སུ་གསལ་ཞིང་དུས་མི་མཉམ་ པ་རྣམས་ནི་བག་ཆགས་བསྒོ་བྱར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ སུ་རྒྱུན་ཆད་ནས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་ས་བོན་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས། ས་བོན་ཡོད་ཅིང་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཀུན་ གཞི་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཞེས་པའོ། ། (ལྔ་པ།)ལས་བཞི་མི་རུང་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ན། དོན་དུ་སྣང་བ་ 1-183 སྣོད་(ལམ་འཕྲང་སོགས་) ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་(ལུས་སོགས་ཀྱི་) དབང་པོའམ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཉོན་ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་ པར་རིག་པ་དང་། (ལམ་གྱི་རྡོ་བ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་)འཇུག་ཤེས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་ པ་སྟེ། ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་རིག་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདི་བཞི་ཅིག་ཅར་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ལ་རུང་གི། རྣམ་ཤེས་གཅིག་གི་སྐད་ ཅིག་ལ་ནི་མི་རུང་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (དྲུག་པ།)ལུས་ཚོར་མི་རུང་བ་ནི། ཀུན་གཞི་མེད་ན་རྒྱུ་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་བཞིན་ ནམ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་རྟོག་པའམ། མཉམ་པར་བཞག་པའམ། མཉམ་ པར་མ་བཞགས་པ་གང་རུང་གི་ལུས་ལ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཤེས་ནི་ཚུལ་བཞིན་ སེམས་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་གཏད་ཅིང་། ཀུན་གཞིའང་མེད་ན། རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །འདོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཚོར་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། ། (བདུན་པ།)སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་མི་རུང་བ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་ན། སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ལ་བཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལུས་ལས་ འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་གས་ཚོགས་དྲུག་ནི་བཀག་ཅིང་། །ཁ་ཅིག་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མེད་ པར་འདོད་ལ། ཡོད་ཀྱང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཏུ་བཀག་ཕྱི

【現代漢語翻譯】 有漏（Zagma）（指煩惱），世間（Jigten）和出世間（Jigten-le-de-pa）（爲了說明非有漏的出世間后得也安立為出世間，所以這樣重複說明）。這些識的生起是互相之間一個接著一個地生起。不能同時生起的，是因為一個不能給另一個留下習氣；在善等中顯現且時間不一致的，是因為不適合作為習氣的對象；在無心狀態中斷絕，很久之後才生起的，是因為不能作為種子的所依。 此外，如果沒有種子，因為沒有因，一切染污和清凈的法都將不成立。因此，有種子，並且作為其所依的識，就是阿賴耶識（Kun-zhi）本身。 （五）四種作用不能成立：如果多個識不能同時生起，那麼顯現為外境（Nö）（如道路等）的識，顯現為有情（Semchen）（如身體等）的根或處的識，依靠煩惱意而生起『我』的識，以及（見到道路上的石頭等）六入識，這四種作用各異的識就不可能同時生起。 不能允許這種說法，因為在行走等狀態中，這四種是同時現見的。這是因為多個識可以同時生起，但一個識的剎那則不能，因為它們是不同生處的行相。 （六）身受不能成立：如果沒有阿賴耶識，因為沒有因的種子，那麼如理或不如理作意，或者入定或未入定，在任何一種身體上，身識和相應的樂等各種感受就不可能體驗到。因為意識專注于如理作意等單一對境，並且如果沒有阿賴耶識，就沒有其他的因。 不能允許這種說法，因為感受是現見為多種的，而其因阿賴耶識是存在的。 （七）無心定不能成立：如果沒有阿賴耶識，那麼處於二種等持中的補特伽羅（Gangzag）的一切識都將脫離身體。因為有些宗義認為，二定中六識被遮止，有些宗義認為連染污意也沒有，即使有，也被等持所遮止。

【English Translation】 The defiled (Zagma) (referring to afflictions), mundane (Jigten), and supramundane (Jigten-le-de-pa) (to clarify that the post-attainment of the supramundane, though non-defiled, is also established as supramundane, hence the repetition). These cognitions arise one after another. Those that cannot arise simultaneously are because one cannot imprint habits on the other; those that are clear in virtue, etc., and are not simultaneous in time, are because they are not suitable as objects for imprinting habits; those that are interrupted in the state of mindlessness and arise after a long time are because they cannot serve as the basis for seeds. Furthermore, if there are no seeds, because there is no cause, all defiled and purified dharmas would not be established. Therefore, the consciousness that has seeds and serves as its basis is established as the Alaya (Kun-zhi) itself. (5) Four functions cannot be established: If multiple consciousnesses cannot arise simultaneously, then the consciousness that appears as the external world (Nö) (such as roads), the consciousness that appears as the faculties or places of sentient beings (Semchen) (such as the body), the consciousness that arises from the afflicted mind with the thought of 'I', and the six entering consciousnesses (such as seeing a stone on the road), these four consciousnesses with different functions could not arise simultaneously. This cannot be allowed, because these four are seen simultaneously in states such as walking. This is because multiple consciousnesses can arise simultaneously, but not in a single moment of one consciousness, because they are aspects of different sources. (6) Bodily sensation cannot be established: If there is no Alaya, because there is no seed of cause, then whether one attends properly or improperly, whether one is in meditative equipoise or not, on any body, the bodily consciousness and the corresponding various feelings such as pleasure could not be experienced. Because the mind consciousness focuses on a single object such as proper attention, and if there is no Alaya, there is no other cause. This cannot be allowed, because feelings are seen as diverse, and their cause, the Alaya consciousness, exists. (7) Mindless absorption cannot be established: If there is no Alaya consciousness, then all the consciousnesses of a person (Gangzag) abiding in the two absorptions would be separated from the body. Because in the two absorptions, some schools hold that the six consciousnesses are blocked, and some hold that even the afflicted mind is absent, or even if it exists, it is blocked by the absorption.

---

ར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཤི་ འཕོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་མི་ ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དྲོད་དང་མ་བྲལ་ཞིང་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་མ་བྲལ་བས། 1-184 དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ རྣམ་ཤེས་གཞན་ཐམས་ཅད་བཀག་ཀྱང་ལུས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ ཉིད་དོ། །ཞེས་པའོ། ། (བརྒྱད་པ།)འཆི་འཕོ་མི་རུང་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཆི་འཕོ་དང་རིམ་གྱིས་དྲོད་ འདོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོར་བྱེད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ དྲུག་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་འཐུག་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་ སོགས་པར་འཆི་འཕོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ གང་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དེར་དྲོད་དང་ཚོར་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ཤེས་ནི་སྲོག་ཐ་ མ་འཆད་ཀྱི་བར་དུ་གསལ་བར་ཡོད་ཀྱང་དེའི་སྔོན་ལ་དྲོད་ཡལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བས་ན་ཡིད་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དམ་སྨད་ནས་དྲོད་དང་ཚོར་བ་ འདོར་བ་ནི་དམིགས་ཤིང་། དེའང་ལུས་འཛིན་བྱེད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་ཡིན་ ཏེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཀུན་གཞི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ ཏོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་བསྡུས་སུ། ཀུན་གཞི་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ བྱང་བ་མི་རུང་བས་ཀྱང་བསྒྲུབས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ནི་ས་བོན་མེད་ན་མི་རུང་བར་འདུས་ཤིང་། འགའ་ཞིག་བཤད་ཟིན་པ་རྣམས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པར་ཡང་། སྙོམས་ འཇུག་(གཉིས་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་སྟེ་)གསུམ་ལས་ལངས་པ་ན་འཇུག་ཤེས་འབྱུང་བ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་༡། རྣམ་པ་དམིགས་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ ལྟར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལའང་ལྟོས་ཤིང་། དེའང་ཀུན་གཞིའི་ས་བོན་ཡོན་ནོ་ཞེས་པ་དང་༢། གཉིད་ དང་བརྒྱལ་བ་ན་ཆད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཤེས་འབྱུང་བའང་ཀུན་གཞི་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ 1-185 པ་དང་༣། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་བས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞི་ཡོད་ དེ་༤ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་བཞི་གསུངས་ཤིང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོ་འགྲེལ་དང་སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལ་ སོགས་པར་ཡང་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་དུ་གསུངས་བས་རྒྱས་པར་དེ་དག་ལས་ ཤེས་པར་བྱའོ། ། ༈ སེམས་ཀུན་གཞིའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། སེམས་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གསུམ་ལས

【現代漢語翻譯】 如果那樣，就會發生死亡轉移，因為所有的意識都離開了身體。這是不可能的，因為薄伽梵（Bhagavan，世尊）說：『如果溫暖和命根（壽根）沒有分離，那麼那個意識就沒有離開身體。』因此，即使阻止了所有其他的意識，持有身體的意識也是阿賴耶（ālaya，藏文：ཀུན་གཞི་，kun gzhi，梵文天城體：आलय，梵文羅馬擬音：ālaya，漢語字面意思：一切之基）。 (第八品) 不可能發生死亡轉移：眾生的相續中不會發生死亡轉移和逐漸失去溫暖，因為沒有失去溫暖的阿賴耶識。六識的存在與否不會導致這種情況，因為在深度睡眠等狀態下會發生死亡轉移，而且特別是在五根識沒有在身體的任何部分產生時，那個部分會失去溫暖和感覺，並且即使意識在最後一口氣之前都很清晰，但在此之前也會看到溫暖消失。因此，即使意識等存在，身體的上部或下部失去溫暖和感覺也是可以觀察到的，那是因為它與持有身體的阿賴耶識分離，由於業力的力量，阿賴耶識確實存在。此外，《攝大乘論》中也證明了，如果沒有阿賴耶，就不可能產生煩惱、業和輪迴的遍行染污，也不可能產生世間和出世間的清凈，這幾乎就像沒有種子就不可能產生果實一樣，並且與之前所說的一致。在《五蘊論》中也說：從（二禪定和一個果）三種狀態中起身時，產生入定識沒有其他的因緣，所以是從阿賴耶產生的1；就像顯現的緣需要依靠一樣，因緣也需要依靠，那就是阿賴耶的種子2；在睡眠和昏厥之後產生入定識也是從阿賴耶產生的3；由於行（saṃskāra，藏文：འདུ་བྱེད，'du byed，梵文天城體：संस्कार，梵文羅馬擬音：saṃskāra，漢語字面意思：造作）的緣，意識等進入輪迴，並且通過捨棄煩惱的種子，可以從輪迴中解脫，所以阿賴耶是存在的4，這樣說了四個證明。在《緣起經》的註釋和《地論》的上部註釋等中，也說了許多經文和理性的證明，所以詳細的要從那些地方瞭解。 ༈ 阿賴耶識的論義。 論義的內容：什麼是心？回答有三種。

【English Translation】 If that is the case, then there would be a transference of death, because all consciousnesses have left the body. This is not possible, because the Bhagavan (Blessed One) said: 'If warmth and the life-force (vitality) have not separated, then that consciousness has not separated from the body.' Therefore, even if all other consciousnesses are prevented, the consciousness that holds the body is the Ālaya (storehouse consciousness, Tibetan: ཀུན་གཞི་, kun gzhi, Sanskrit Devanagari: आलय, Sanskrit Romanization: ālaya, literal meaning: base of everything). (Eighth topic) It is impossible for death transference to occur: There will be no death transference and gradual loss of warmth in the continuum of sentient beings, because there is no Ālaya-consciousness that loses warmth. The presence or absence of the six consciousnesses does not cause this, because there would be an overextension of death transference in states such as deep sleep, and especially when the five sense consciousnesses have not arisen in any part of the body, that part would lose warmth and sensation, and even though the mind consciousness is clear until the last breath, warmth is seen to disappear before that. Therefore, it is observable that even when mind consciousness and so on are present, the upper or lower part of the body loses warmth and sensation, and that is because it is separated from the Ālaya-consciousness that holds the body, and due to the power of karma, the Ālaya is indeed established as existing. Furthermore, it is also proven in the Compendium of Determinations that without the Ālaya, it is impossible to have the afflictions, karma, and pervasive defilement of cyclic existence, and it is impossible to have mundane and supramundane purification, which is almost like it is impossible to have fruit without a seed, and it is consistent with what has been said before. In the Treatise on the Five Aggregates it is also said: When arising from the three states (two absorptions and one result), there are no other causes and conditions for the arising of the entering consciousness, so it arises from the Ālaya 1; just as the appearing condition needs to rely on something, the causal condition also needs to rely on something, and that is the seed of the Ālaya 2; the arising of the entering consciousness after sleep and fainting also arises from the Ālaya 3; because consciousness and so on enter into cyclic existence due to the condition of action (saṃskāra, Tibetan: འདུ་བྱེད, 'du byed, Sanskrit Devanagari: संस्कार, Sanskrit Romanization: saṃskāra, literal meaning: formation), and by abandoning the seeds of affliction, liberation from cyclic existence is established, so the Ālaya exists 4, thus stating four proofs. In the commentary on the Sutra on Dependent Arising and the upper commentary on the Stages of the Grounds and so on, many scriptural and logical proofs are also stated, so one should learn about them in detail from those sources. ༈ The Doctrine of the Mind-Basis-of-All (Ālayavijñāna). Regarding the meaning of the doctrine: What is the mind? The answer is threefold.

---

། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། ཕུང་པོ་དང་ ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བ་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་དང་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ཤིང་ས་བོན་བཏབ་པར་གྱུར་ པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)བག་ཆགས་ལས་གཞན་པའི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་ས་བོན་ཐོག་མ་ མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །(འགྲེལ་པར།)དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དུ་འདུ་ཞིང་སྦྱོར་བའི་ ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་འཇུག་ཤེས་བར་སྐབས་སུ་རྒྱུན་འཆད་པ་ལ་ནི་བདག་ ཏུ་མི་འཛིན་གྱི། སེམས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་སེམས་ ཅན་དུ་འདུ་ཞིང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་བྱ་ཞིང་། (དོན་གསང་དུ།)ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་ཀུན་ གཞིར་གྲངས་ཅན་པའི་གཙོ་བོའང་འདོད་པ་དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པས་ན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ངེས་པར་སྨིན་ཞིང་ སྐྱེས་པས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ ཞིང་ལུས་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངེས་ཚིག་ནི། མདོར་བསྟན་ལྟར་གཙོ་བོར་ཀུན་གཞི་ཉིད་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། 1-186 ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་སམ་ས་བོན་བསགས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། ། ༈ ཡིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན། ཡིད་ལ་དངོས་དང་ཞར་བྱུང་གཉིས་ལས། ༈ ཡིད་ཀྱི་སྤྱི་དོན། དང་པོ་ལ་སྤྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི། འཇུག་ལྡོག་བྱེད་ལས། སྒྲུབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། ཀུན་གཞིའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་ཅིང་ རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ནུས་ཞེས་པའམ། ཀུན་གཞིའི་དོན་ཙམ་རིག་ ཅིང་། འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་ངར་རློམ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཞེས་ པའོ། ། མཚན་གཞི་ནི། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱུན་བརྟན་པ་སྟེ། དེའང་ཟག་ མེད་ཀྱི་ལམ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བས་ཐར་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་། དགེ་མི་ དགེ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། ། འཇུག་ལྡོག་ནི། གཞུང་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་གནས་སྐབས་གསུམ་མ་གཏོགས་པར་ཀུན་ གཞི་ལ་དམིགས་ནས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་ཅིང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་གྱུར་པས་ལྡོག་སྟེ། (རྒྱན་ལས།)ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། །སངས་རྒྱས་ས་གནས་གྱུར་མཐར་ཐུག་པ་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཏེ། (ཙནྡྲ་གོ་ མས།)ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་གནས་གྱུར

【現代漢語翻譯】 （第一部分）本體是：當蘊（skandha）、處（dhātu）、界（āyatana）顯現時，它們被與其各自相應的果報的習氣所薰染，如同播下種子。（耶謝謝年說：）除了習氣之外沒有其他的種子，但種子是無始的。因此，蘊等也被稱為具有產生一切的種子。（註釋中說：）一切法都彙集和結合於此，故稱之為阿賴耶（ālayavijñāna）。或者，在入定識（jhāna-vijñāna）的間隙，相續不會中斷，因此不會執著于自我。由於煩惱意（kliṣṭa-manas）執著于持續生起的心識，因此眾生彙集和結合於此，故稱之為阿賴耶。（《秘密義》中說：）爲了斷除數論派（Sāṃkhya）將一切種子的阿賴耶識視為自性（Prakṛti），因此通過對境的識別，稱之為識（vijñāna）。 （第二部分）名稱是：由於過去有漏業（sāsrava-karma）必定成熟和產生，故稱之為異熟識（vipāka-vijñāna）。又因為不斷地連線和取身，所以也稱之為取識（upādāna-vijñāna）。 （第三部分）定義是：如前所述，主要指阿賴耶本身被稱為心（citta），因為它是積聚一切蘊、處、界習氣或種子的處所。 總的來說，意（manas）分為實體和伴隨。 意的總義。 首先，總義有五個：定義、所依、作用、成立。 定義是：能覺知阿賴耶的本體，且未完全寂滅的意，能作為意識（vijñāna）的近取因（upādāna-hetu），或者，僅僅覺知阿賴耶的本體，且在未獲得聖道（āryamārga）之前，總是以我慢（ātma-māna）的形式存在。 所依是：被遮蔽且無記（avyākṛta）的恒常識（vijñāna-santāna）。它不會與無漏道（anāsrava-mārga）同時顯現，因此遮蔽了解脫（mokṣa）；它也不會與善或不善同時顯現，因此是無記的。 作用是：如經中所說，除了三種情況外，總是緣于阿賴耶而持續存在，並在第八地（bhūmi）發生轉變而止息。（《莊嚴經論》中說：）『意與執取及分別，轉變故不分別。』就像這樣。當證得究竟佛果時，會轉變為平等性智（samatā-jñāna）。（旃扎果彌說：）『煩惱意轉變……』

【English Translation】 (First part) The essence is: When the skandhas (aggregates), dhātus (elements), and āyatanas (sources) manifest, they are imbued with the habitual tendencies that correspond to their respective fruits, like sowing seeds. (Yeshe Shenyen said:) There are no seeds other than habitual tendencies, but the seeds are without beginning. Therefore, the skandhas, etc., are also called possessing all the seeds of arising. (The commentary says:) All dharmas gather and combine here, hence it is called Ālaya (ālayavijñāna). Or, during the intervals of jhāna-vijñāna (absorption consciousness), the continuum is not interrupted, so there is no clinging to self. Because Kliṣṭa-manas (afflicted mind) clings to the continuously arising consciousness, beings gather and combine here, hence it is called Ālaya. (From 'Secret Meaning':) To refute the Sāṃkhya school's view that the Ālayavijñāna of all seeds is Prakṛti (primordial nature), it is called Vijñāna (consciousness) because of the discrimination of objects. (Second part) The names are: Because past sāsrava-karma (defiled actions) necessarily ripen and produce, it is called Vipāka-vijñāna (resultant consciousness). And because it continuously connects and takes embodiment, it is also called Upādāna-vijñāna (appropriating consciousness). (Third part) The definition is: As mentioned before, mainly the Ālaya itself is called Citta (mind), because it is the place where all the habitual tendencies or seeds of the skandhas, dhātus, and āyatanas are accumulated. In general, Manas (mind) is divided into substance and accompaniment. The general meaning of Manas. First, there are five general meanings: definition, basis, function, establishment. The definition is: The Manas that can perceive the essence of Ālaya and is not completely pacified, can serve as the upādāna-hetu (proximate cause) of Vijñāna (consciousness), or, it merely perceives the essence of Ālaya, and until the attainment of the Āryamārga (noble path), it always exists in the form of Atma-māna (self-conceit). The basis is: The obscured and avyākṛta (unspecified) constant Vijñāna-santāna (consciousness continuum). It does not manifest simultaneously with the anāsrava-mārga (undefiled path), therefore it obscures Mokṣa (liberation); it also does not manifest simultaneously with virtue or non-virtue, therefore it is avyākṛta (unspecified). The function is: As stated in the sutras, except for three situations, it always exists continuously relying on Ālaya, and it ceases when transformation occurs on the eighth bhūmi (level). (From 'Ornament of Sutras':) 'Manas with grasping and discrimination, because of transformation, does not discriminate.' Like this. When the ultimate Buddhahood is attained, it transforms into Samatā-jñāna (equality wisdom). (Chandra Gomi said:) 'Afflicted Manas transforms...'

---

་པ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། ། བྱེད་ལས་ནི། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་། ཚོགས་དྲུག་མཚན་མ་ལ་འཆིང་ བའི་གནས་བྱས་ནས་ཟག་བཅས་སུ་འཆིང་བ་དང་། ཀུན་གཞི་ལ་ས་བོན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ལང་ ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ནི་རང་བཞིན་དྭངས་བ་སྟེ། རྙོག་པ་མེད་པ་ཡིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ཡིད། །རྟག་ཏུ་བག་ཆགས་འདེབས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ 1-187 ལྟར་རོ། ། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལུང་ནི། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་གསུངས་ཤིང་། སྟུག་པོ་བཀོད་པར། ངར་ སེམས་བདག་ཉིད་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ལུང་སིལ་བུར་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་རྟག་ཏུ་ནི། །ཉོན་མོངས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཞིང་འགག། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་རྣམས་ལས། །མ་གྲོལ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རོ། །རིགས་པ་ ནི། ཐེག་བསྡུས་སུ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན། །མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་རིག་དང་། །ལྔ་པོ་ དག་དང་འདྲ་བ་དང་། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །ངེས་ཚིག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ འགྱུར། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན། །ངར་འཛིན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ངར་འཛིན་ པ་དང་ལྡན་པ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དྲུག་གི། དང་པོ་ནི། ཆོས་མངོན་ པའི་མདོ་ལས། ཡང་དག་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱི་གེགས་སུ་བརྟན་གྱུར་གང་། །དུས་ རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། མ་འདྲེས་པ་ཡི་མ་རིག་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཇི་སྲིད་ རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱི་བར་ལ་བདག་མེད་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་ཅིང་། ཉོན་ ཡིད་ཁོ་ནའི་འཁོར་དུ་རྒྱུན་བརྟན་པར་འབྱུང་བ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་ འདྲེན་པར་བྱེད་པ། ངའམ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྟེན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན། བརྟེན་པ་མ་ འདྲེས་པའི་མ་རིག་པའང་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཚོགས་དྲུག་མ་བསྟན་པ་དང་དུས་ མཚུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་སྒོ་ལྔ་ཕྱིར་བལྟས་དང་དམིགས་པ་མི་མཚུངས་ལ། ཀུན་གཞི་མ་ བསྒྲིབས་པ་དང་ངོ་བོ་མི་མཚུངས་པས། རྣམ་ཤེས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའང་མ་ཡིན་ ནོ། །དེ་བས་ན་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཡོད་པས་དེའི་རྟེན་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་ཡོད་པར་གྲུབ་ 1-188 པོ། །ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། དབང་ཤེས་ལྔ་པོ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་གནས་བདག་རྐྱེན་ཡོད་པ་དང་འདྲ་ བར། ཡིད་ཤེས་ལ་བདག་རྐྱེན་(གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་པ་ནི། སྙིང་བུ་ག་གཅིག་དགུའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྟོག་མེད་ དུ་འགྱུར་ཏེ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའ

【現代漢語翻譯】 如是說：『講述平等性智。』 作用是：意識以自我為緣，將六識束縛于相，從而束縛于有漏，並在阿賴耶識中播種。如《楞伽經》所說：『心性本凈，無垢即是意。與識俱生的意，恒常播種習氣。』 作為論證的依據是：在《解深密經》和《楞伽經》等眾多經部中，都說到了八識。在《大莊嚴經》中說：『我心即是意。』此外，在零散的經文中也說：『染污意恒常與煩惱一同生滅。它不會從煩惱中解脫，直到解脫為止。』 理證方面，《攝大乘論》中說：『若無染污意，則與不共無明、五識、等舍、入定差別、無定義等過失。無想定生的相續，則有無我執的過失。具有我執是不合理的。』 首先，在《阿毗達磨經》中說：『對於真實義的證入，成為心之障礙的堅固者，在一切時中生起，稱為不共無明。』如是說，只要它存在於相續中，就會阻礙證悟空性的智慧生起，並且作為染污意的眷屬而恒常生起，引導貪等其他煩惱，具有迷執於我或自我的相狀，這就是不共無明。如果眾生的相續中沒有所依的染污意，那麼所依的不共無明也應不存在。這與未闡述六識同時，並且與五根外向和所緣不相同，與未被遮蔽的阿賴耶識本體也不相同，因此不是依靠其他識而生起。因此，由於不共無明存在，所以它的所依染污意也存在。 其次，五根識具有俱生所依和增上緣，同樣，意識也具有增上緣（住定部的觀點是：心位於一個有九個孔的囊中。如果是這樣，那麼它將變成無分別，因為它依賴於有色根。）

【English Translation】 As it is said: 'To speak of the Wisdom of Equality.' Its function is: the mind (manas) acts as the condition for self, binding the six consciousnesses to characteristics, thereby binding them to the contaminated, and planting seeds in the ālaya. As the Laṅkāvatāra Sūtra says: 'The mind is pure in nature, without defilement it is the mind (manas). The mind (manas) together with consciousness, constantly plants habitual tendencies.' The scriptural authority for this is: in many sūtras such as the Saṃdhinirmocana Sūtra and the Laṅkāvatāra Sūtra, the eight collections of consciousnesses are spoken of. In the Ghanavyūha Sūtra, it is said: 'The mind of self is the mind (manas).' And in scattered verses: 'The afflicted mind (manas) always arises and ceases together with afflictions. It will not be liberated from those afflictions until it is liberated.' Logically, in the Abhidharmasamuccaya, it says: 'If there were no afflicted mind (manas), there would be the faults of unshared ignorance, the five consciousnesses, equanimity, the distinctions of meditative absorption, and undefined terms. The continuum of the unconscious birth would have the fault of lacking self-grasping. It is completely unreasonable to have self-grasping.' Firstly, in the Abhidharma Sūtra, it says: 'That which firmly becomes an obstacle to entering into the true meaning of reality, arising at all times, is considered unshared ignorance.' As long as it exists in the continuum, it obstructs the arising of the wisdom that sees selflessness, and constantly arises as a retinue of the afflicted mind (manas), leading other afflictions such as attachment. Having the aspect of being deluded about 'I' or self is called unshared ignorance. If there were no afflicted mind (manas) as a basis in the continuum of sentient beings, then the dependent unshared ignorance would also not exist. This is simultaneous with the unstated six collections, and differs in that the five sense faculties look outward and the objects are not the same, and the essence is not the same as the unobscured ālaya. Therefore, it does not arise relying on other consciousnesses. Therefore, since unshared ignorance exists, it is established that its basis, the afflicted mind (manas), also exists. Secondly, just as the five sense consciousnesses have a co-emergent basis and a dominant condition, so too does the mind consciousness have a dominant condition (The Sthavira school says: The mind is located in a sac with nine openings. If that were the case, it would become non-conceptual, because it relies on the material sense faculties.)

---

ི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་དག་ཡིད་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ མིན་པ་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །)ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉོན་ཡིད་མེད་ཅིང་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་དྲུག་ པོ་འདས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ནི་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་ཡིད་ཤེས་དང་དུས་མི་མཉམ་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བའི་གནས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་གཞིའང་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་གྱི་བདག་རྐྱེན་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བའི་ཉོན་ཡིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ པ(འོ་ན་ཡིད་ཤེས་ཟག་མེད་དང་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། མིང་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ མེད་ཅེས་བཤད་ལ། སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས་ཟག་བཅས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་འདོད་ལ། དོན་གསང་མཁན་ནི། ཐེག་ཆུང་ལ་མ་ བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཟག་མེད་དུ་གནས་གྱུར་ནས་ཡོད་ཅེས་འདོད་དེ་བརྟག་པའི་གནས་སོ། །)འོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཉོན་ཡིད་མེད་ན་འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་དྲུག་བཀག་ཙམ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། འདུ་ཤེས་ དང་ཚོར་བ་ཞི་མ་ཞིའི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས། འགོག་པ་ནི་ཉོན་ཡིད་བཀག་སྟེ་ངར་ འཛིན་ཞི་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དགག་བྱ་ཉོན་ཡིད་ནི་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ་ ཞེས་པའོ། ། བཞི་པ་ནི། ཉོན་ཡིད་མེད་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ངར་སེམས་པས་ན་ཡིད་ཅེས་པའི་ངེས་ཚིག་གི་ གཞི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ 1-189 སྒོ་ལྔ་ནི་རྟོག་མེད་ཡིན་ཞིང་། ཡིད་ཤེས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞི་ནི་མ་བསྒྲིབས་ པ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་(ངར་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་)ངེས་ཚིག་ཡང་དག་ཏུ་གསུངས་པས་དེའི་གཞི་ཉོན་ཡིད་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། ། ལྔ་པ་ནི། རྟེན་ཉོན་ཡིད་མེད་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལ་ངར་འཛིན་མེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སོ་ཞེས་ སྨོད་ཅིང་སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འཇུག་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྤངས་ན་ནི་འགོག་ པའང་སྤངས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཚོགས་དྲུག་བཀག་ཀྱང་ངར་འཛིན་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་ཉོན་ཡིད་གྲུབ་པོ་ཞེས་པའོ། ། དྲུག་པ་ནི། ཉོན་ཡིད་མེད་ན་ངར་འཛིན་གྱི་གནས་མ་རིག་པའི་རྟེན་གཞན་མེད་པས། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ་ཀའི་གནས་སྐབས་སུའང་ངར་འཛིན་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་

【現代漢語翻譯】 此外，與『諸比丘，意是內在的生處，無色、不可見、無礙』相違背。)因為沒有與它同時產生的煩惱意，也沒有其他的意。因為那六個剛剛過去的意不是實體，並且意識和時間不一致，所以不能作為同時產生的處所。而且，阿賴耶識是因緣，不是增上緣。因此，作為意識的增上緣的煩惱意是存在的。 (如果說無漏意和阿羅漢等的意識不確定，那麼就說是隻有名稱，沒有實際意義。並且《地之頂釋》中認為是以有漏為前提。而義桑肯則認為，對於小乘來說，是沒有遮蔽、沒有授記的；對於大乘來說，是轉化為無漏而存在的。這是需要考察的地方。) 第三，如果沒有煩惱意，那麼止滅和無想定的差別就會消失，因為它們都只是阻止了六識的活動。即使地和作意等有差別，但如果本質上沒有差別，那麼就會導致想和受是否寂滅沒有差別。因此，止滅是通過阻止煩惱意，使我執寂滅而顯得殊勝。而它所要阻止的煩惱意是存在的。 第四，如果沒有煩惱意，那麼因為總是執著於我，所以『意』這個詞的定義就沒有了基礎，因為不能對其他的識這樣說。那五根是無分別的，意識是偶爾產生的，阿賴耶識是沒有遮蔽的，因此它們沒有我執。因此，(因為『我是智慧的自性』等等)正確地解釋了這個詞的定義，所以它的基礎煩惱意是存在的。 第五，如果沒有所依的煩惱意，那麼在無想定中，就不會有我執的延續，這樣的話，聖者們就不會呵斥和捨棄它，如果僅僅因為離開了入定識就捨棄它，那麼就會導致止滅也被捨棄。這是因為即使阻止了六識，仍然存在我執，所以煩惱意是成立的。 第六，如果沒有煩惱意，那麼因為沒有作為我執之所依的無明的基礎，所以在善等三種法的情況下，也不會產生我執。

【English Translation】 Furthermore, it contradicts the statement 'Monks, mind is the internal source of arising, formless, invisible, and unobstructed.' (It would follow that it does not come into being, because there is no afflicted mind arising simultaneously with it, nor any other mind. Because the six minds that have just passed are not substantial, and the mind consciousness is not simultaneous, it cannot serve as a place of simultaneous arising. Moreover, the ālaya consciousness is a causal condition, not a dominant condition. Therefore, the afflicted mind that serves as the dominant condition for mind consciousness does exist.) (If it is said that the undefiled mind consciousness and the mind consciousness of arhats are uncertain, then it is said that it only has a name and no actual meaning. And the 'Commentary on the Top of the Earth' considers it to be based on the defiled. However, the Meaning Concealer believes that for the Lesser Vehicle, it is un-obscured and un-indicated; for the Greater Vehicle, it exists after being transformed into the undefiled. This is a matter for investigation.) Third, if there is no afflicted mind, then there would be no difference between cessation and the state of non-perception, because they are both merely stopping the activity of the six aggregates. Even if there are differences in the ground and attention, if there is no difference in essence, then it would follow that there is no difference between whether perception and feeling are pacified or not. Therefore, cessation is distinguished by stopping the afflicted mind and pacifying self-grasping. And the afflicted mind that is to be stopped is proven to exist. Fourth, if there is no afflicted mind, then because there is always clinging to self, the definition of the word 'mind' would have no basis, because it cannot be said of other consciousnesses. The five senses are non-conceptual, mind consciousness is occasional, and ālaya consciousness is unobscured, therefore they do not have self-grasping. Therefore, (because 'I am the nature of wisdom' etc.) the definition of the word is correctly explained, so its basis, the afflicted mind, exists. Fifth, if there is no afflicted mind as a basis, then there would be no continuation of self-grasping in the continuum of the state of non-perception, and in that case, the noble ones would not reproach and abandon it. If it is abandoned merely by being separated from the entering consciousness, then it would follow that cessation is also abandoned. This is because even though the six aggregates are stopped, self-grasping still exists, so the afflicted mind is established. Sixth, if there is no afflicted mind, then because there is no basis of ignorance as the basis of self-grasping, self-grasping would not arise even in the case of the three dharmas, such as virtue.

---

ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའང་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ངར་འཛིན་གྱིས་མ་ བཅིངས་པའི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ང་ དགེ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངར་འཛིན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ལ། དེ་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ ཞིང་། དེའང་ཉོན་ཡིད་ལ་བརྟེན་པས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་པའོ། །(དོན་བསྡུ་བར། གཉིས་མེད་གསུམ་པོ་འགལ་བར་འགྱུར། །དེ་མེད་ན་ནི་ངར་འཛིན་པ་། །ཀུན་ཏུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཉོན་ཡིད་མེད་ན་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ལྔ་པོ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་འོག་མ་གསུམ་པོ་དང་འགལ་བར་ འགྱུར་ལ། ཐ་མ་གཅིག་པུ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའོ། །) ༈ ཡིད་ཀྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། ཡིད་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ངེས་ཚིག་ནི། (མན་ནི་ཡིད་དེ། མ་ནྱ་ཏ་རློམ་སེམས་པ་ཡིན་པས་) ཤེས་པ་གང་ཞིག་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་ རྒྱལ་གྱི་ཁེངས་པ་དང་ལྡན་པས་རློམ་སེམས་ཤིང་། ངར་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ 1-190 པས་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཛིན་སྟངས་དང་རྣམ་པའང་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། ། (གཉིས་པ།)དམིགས་པ་ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་བརྟན་པའི་ཆ་ལ་དམིགས་ པ་དང་། (དོན་གསང་དུ།)དེའི་དབང་གིས་བདག་གི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་ དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།)མཚུངས་ལྡན་ནི། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་ ཀུན་གཞི་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་དང་། དེའི་དབང་གིས་བདག་ལ་དགའ་ བའི་ཆགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་ རྒྱལ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་དང་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་ཡང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའོ། ། (བཞི་པ།)འཇུག་ལྡོག་ནི། ཉོན་ཡིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་ མཉམ་གཞག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། དོན་དམ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་དང་། བདག་ལྟ་མངོན་གྱུར་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་ལ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཀུན་ གཞི་ལས་འབྱུང་སྟེ་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ཆེས་ཞི་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་གྱུར་མི་འབྱུང་ལ། ལངས་ པའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྔ་མ་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །མི་སློབ་པའི་ས་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་(དུས་ལ། ཇི་ལྟར་སྲིད

【現代漢語翻譯】 如果這樣，那麼善業也會變成無漏的善業，因為它是不受我執束縛的善業。但這是不可能的，因為孩童們的心相續中，『我做善業』等等的我執總是生起，而這依賴於無明，無明又依賴於煩惱意，所以它確實是存在的。（總結來說，如果二取不存在，那麼三者將會相違。如果煩惱意不存在，那麼我執就不會總是存在。正如經文所說：如果煩惱意不存在，那麼與未混雜的五種無明相似的二取就會不存在，並且與接下來的三者相違，而最後一個也不會總是存在。） 關於意的論述要點： 論述要點包括四個方面：(第一)定義：(『曼』是意，『曼雅達』是傲慢)，意是指那些總是持續不斷地認為『我』的知覺，它具有我慢的傲氣，因此會傲慢自大，並且具有『我』的觀念。這清楚地表明瞭執持的方式和形態。(第二)所緣：意所緣于阿賴耶識（梵文：Ālayavijñāna，藏文：ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་，梵文天城體：आलयविज्ञान，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切種識）的恒常部分。（密意：並非通過其力量產生『我』的形象的方式來緣于意的自相。）(第三)相應：意與四種被遮蔽且未被闡明的煩惱相應，即以阿賴耶識為我的薩迦耶見（梵文：Sakkāya-ditthi，藏文：འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་，梵文天城體：सक्काय-दिट्ठि，梵文羅馬擬音：sakkāya-ditthi，漢語字面意思：有身見），以及由此產生的對我執的貪愛，以及基於薩迦耶見的我慢，以及這些的根源——不混雜的無明，因此它變成了煩惱。它也與之前所說的五遍行相應。(第四)出入：當具有煩惱意的輪迴顯現時，它不會在聖者的等持中出現，因為證悟勝義諦的無我和我見的顯現是完全不相容的。對於學道者來說，它會在後得位從阿賴耶識中產生，因為它沒有從根本上斷除種子。當進入滅盡定（梵文：nirodha-samāpatti，藏文：འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་，梵文天城體：निरोधसमापत्ति，梵文羅馬擬音：nirodha-samāpatti，漢語字面意思：滅盡等至）時，它不會顯現，因為它比無想定（梵文：asaṃjñā-samāpatti，藏文：འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་，梵文天城體：असंज्ञासमापत्ति，梵文羅馬擬音：asaṃjñā-samāpatti，漢語字面意思：無想定）更加寂靜和殊勝，並且因為它以無漏的力量進入。當從滅盡定出定時，它會像以前一樣產生。一旦獲得無學道，它就永遠不會產生，就像金剛喻定（梵文：Vajropama-samādhi，藏文：རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：वज्रोपम-समाधि，梵文羅馬擬音：vajropama-samādhi，漢語字面意思：金剛喻定）一樣。

【English Translation】 If that is the case, then virtue would also become uncontaminated virtue, because it is virtue that is not bound by self-grasping. But this is not possible, because in the mindstreams of children, self-grasping such as 'I am doing virtue' always arises, and this depends on ignorance, and ignorance depends on afflicted mind, so it is indeed established as existing. (To summarize, if the two apprehensions do not exist, then the three will be contradictory. If the afflicted mind does not exist, then self-grasping will not always exist. As the text says: If the afflicted mind does not exist, then the two apprehensions, similar to the five unmingled ignorances, will not exist, and will contradict the next three, and the last one will not always exist.) The main points of the mind's treatise: The main points include four aspects: (First) Definition: ('Man' is mind, 'Manyata' is arrogance), mind refers to the consciousness that always constantly thinks 'I', it has the arrogance of pride, so it is arrogant and self-important, and has the concept of 'I'. This clearly shows the way of grasping and the form. (Second) Object: Mind focuses on the constant part of the Ālayavijñāna (the storehouse consciousness). (Secret meaning: It does not focus on the self-nature of the mind through the way its power generates the image of 'I'.) (Third) Corresponding: Mind corresponds to the four obscured and unexplained afflictions, namely the Sakkāya-ditthi (view of the aggregates as self) that takes the Ālayavijñāna as self, and the attachment to self that arises from it, and the pride that arises from the Sakkāya-ditthi, and the root of these - unmingled ignorance, so it becomes afflicted. It also corresponds to the five ever-present factors mentioned earlier. (Fourth) Entering and exiting: When the cycle of afflicted mind arises, it does not appear in the samadhi of the noble ones, because the realization of the ultimate truth of no-self and the manifestation of self-view are completely incompatible. For the learner, it arises from the Ālayavijñāna in the subsequent attainment, because it has not eradicated the seeds from the root. When entering the Nirodha-samāpatti (cessation attainment), it does not manifest, because it is more peaceful and superior to the Asamjna-samāpatti (non-perception attainment), and because it enters with the power of uncontamination. When emerging from the Nirodha-samāpatti, it arises as before. Once the state of no-more-learning is attained, it never arises again, like the Vajropama-samādhi (diamond-like samadhi).

---

་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་པ་དགུ་པོ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བས་སྤོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་འང་ བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་ངོ་། །བསྡུ་བར། མི་སློབ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ 1-191 ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནར་ཅིག་ཅར་སྤོང་ བར་རིགས་པར་བྱའི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལྟར་རིམ་གྱིས་མིན་ནོ། །)ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱིས་ས་བོན་མ་ལུས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་མ་ གཏོགས་པར་ང་སྦྱིན་པ་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་དང་། ང་གནོད་པ་བྱེད་དོ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་དང་། ང་བཟོ་གནས་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་འཇུག་པའོ། །དེ་དག་གི་དོན་ བསྡུ་བ་ནི། སུམ་བཅུ་པར། དེ་ལ་གནས་ཏེ་རབ་བྱུང་ཞིང་། །དེ་ལ་དམིགས་པས་ཡིད་ཅེས་བྱ། ། རྣམ་ཤེས་ངར་སེམས་བདག་ཉིད་ཅན། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ། །ཉོན་མོངས་བཞི་ དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས། །བདག་ཏུ་ལྟ་དང་བདག་ཏུ་རྨོངས། །བདག་རྒྱལ་བདག་ཆགས་འདུ་ ཤེས་པ། །གང་དུ་སྐྱེས་པ་(ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་གང་དུ་ལུས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་ས་དེ་པ་ཉིད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ལའང་དེ་དག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །)དེ་ནའོ་གཞན། རེག་སོགས་ཀྱང་དེ་དགྲ་བཅོམ་ མེད། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་ནའང་མེད། ། འདི་ནི་གྱུར་པ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། (གཉིས་པ།)ཞར་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་ཞིག་ཉོན་ཡིད་མ་ཡིན་ཡང་ཡིད་ཅེས་རྣམ་གྲངས་སུ་ བསྟན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྡེ་པ་ལ་གྲགས་པའང་ཡོད་དེ། མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དྲུག་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་འགགས་མ་ཐག་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་གང་དང་གང་རང་ རང་གི་འབྲས་བུ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་འགགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ནི། དེ་མ་ ཐག་ཏུ་ཡིད་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་ན་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །མདོར་ན་(དྲུག་པོ་འདས་མ་ཐག་པ་ ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དོ། །ཞེས་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར།)རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཀའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་རྣམས་ནི། རང་རང་གི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནམ། རྟེན་བྱེད་པའི་ཆ་ལ་ཡིད་ཅེས་བཏགས་པ་ 1-192 ཡིན་གྱི། (ཚོགས་དྲུག་ལས་)རྫས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། ཐེག་བསྡུས་སུའང་། (ས་མ་ནནྟ་རཾ་) དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་མ་ཐག་ པ

【現代漢語翻譯】 貪慾之頂峰的煩惱，通過禪修來斷除的九種煩惱，在獲得阿羅漢果位時，以無間道（藏文：བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་，梵文天城體：अनन्तरमार्ग，梵文羅馬擬音：anantaramārga，漢語字面意思：無間道）如金剛般斷除。同樣，染污意也以同樣的無間道完全徹底地斷除。總結來說，對於無學道者來說，一切煩惱都不會再生起。這些煩惱應該理解為僅僅在無所有處定（藏文：འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་）離欲時才會被立即斷除，而不是像其他煩惱那樣逐漸斷除。因為通過禪定，種子會被立即完全斷除。除了三種止息狀態之外，在所有情況下，無論是『我佈施』等善行，還是『我傷害』等惡行，還是『我從事工藝』等非記別狀態，染污意都會普遍執行和參與。這些內容的總結是：在《三十頌》中說：『安住于彼而生起，以彼為境故名為意。識蘊我所執自體，隱蔽且非記別性。與四煩惱恒時俱，我見我慢及我愛，我癡之念常相伴，何處生起即彼處。』（煩惱在何處生起，就在那個地方，即使是離欲者，也應知這些煩惱普遍存在。）『觸等亦然阿羅漢，滅盡定中皆無有，出世道中亦復無，此乃第二種轉變。』 （第二，從屬產生的）：如果說有並非染污意，但以『意』作為名稱來表示的情況，這在經量部中是公認的。無論是眼識等六識中的任何一個，在剛剛滅盡之後，意識生起時，任何一個作為意識果的先前滅盡的識，都作為意識生起的所依，因此被稱為『意』。簡而言之，（如前所述：『六識滅盡之後，任何識即是意。』）六識的先前剎那，對於各自的後續剎那，在作為近取因或所依的方面，被賦予了『意』的名稱。並非存在一個獨立於六識之外的實體，如《攝大乘論》中所說：『因為作為近取因，成為所依處，識在滅盡之後……』

【English Translation】 The afflictions at the peak of desire realm, the nine types of afflictions to be abandoned through meditation, are abandoned with the vajra-like unobstructed path (Tibetan: བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་, Sanskrit Devanagari: अनन्तरमार्ग, Sanskrit Romanization: anantaramārga, literal meaning: unobstructed path) upon attaining Arhatship. Similarly, the afflicted mind is also completely and thoroughly abandoned by that same unobstructed path. To summarize, for a non-learner, all types of afflictions do not arise. These should be understood as being abandoned all at once only when detached from the realm of neither perception nor non-perception (Tibetan: འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་), and not gradually like other afflictions. This is because the seeds are completely abandoned all at once through meditation. Except for the three states of cessation, in all situations, whether it is virtuous actions such as 'I give alms,' or non-virtuous actions such as 'I harm,' or unspecified states such as 'I engage in crafts,' the afflicted mind universally operates and participates. The summary of these meanings is: In the 'Thirty Verses,' it says: 'Abiding in that and arising, with that as its object, it is called mind. Consciousness, self-grasping entity, obscured and unspecified. Always accompanied by four afflictions, self-view, self-conceit, and self-love, the notion of self-ignorance constantly accompanies. Wherever it arises, that is where.' (Wherever afflictions arise, that is the place; even for those detached from desire, it should be known that these afflictions are universally present.) 'Touch, etc., are also absent in Arhats, absent in the absorption of cessation, and also absent in the supramundane path; this is the second transformation.' (Second, arising dependently): If there are cases where something is not an afflicted mind but is referred to as 'mind' as a designation, this is recognized in the Sautrāntika school. Whichever of the six consciousnesses, such as eye consciousness, immediately after ceasing, when mind consciousness arises, whichever consciousness that ceased prior to the mind consciousness as its result, that consciousness serves as the basis for the arising of mind consciousness immediately after it, and is therefore called 'mind.' In short, (as previously quoted: 'Whichever consciousness is the immediately preceding one of the six consciousnesses, that is the mind.') The previous moments of all six consciousnesses are designated as 'mind' in the aspect of being the immediately preceding condition or basis for their respective subsequent moments. There is no separate entity established apart from the six aggregates, as stated in the 'Compendium of Mahāyāna': 'Because it acts as the immediately preceding condition, becoming the place of reliance, consciousness, immediately after ceasing...'

---

འི་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་པའི་གནས་དང་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་སྤྱི་དོན། རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལ། སྤྱི་དོན་ནི། ཡིད་ཀྱི་སར། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་དང་ནི། ། དམིགས་པ་དག་དང་གྲོགས་རྣམས་དང་། །ལས་ཏེ་སྒོ་ནི་ལྔ་པོ་ཡིས། །སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་ འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ལྔ་དང་། འབྱུང་ཚུལ་ཏེ་དྲུག་ལས། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ཉིད་དམ་ སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་རྒྱུན་མི་བརྟན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སོ་ སོའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞུང་དུ་འཆད་ལ། རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་ དབང་གིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཀ་སྐྱེ་རུང་ངོ་། ། (གཉིས་པ།)གནས་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དང་། སྒོ་ལྔའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ གནས་རང་རང་གི་དབང་པོ་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་(ཉན་ཐོས་པ་མི་ འདོད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་)ཉོན་ཡིད་དང་། (ཚོགས་དྲུག་)དགེ་མི་དགེར་བྱེད་པའི་གནས་ འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་(དད་སོགས་)རྣམས་དང་། (ཐམས་ཅད་ཟག་བཅས་སུ་བྱེད་པས་)མཚན་མ་ལ་ འཆིང་བའི་གནས་ནི་ཉོན་ཡིད་དོ། ། (གསུམ་པ།)དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དྲུག་གོ། (བཞི་པ།)གྲོགས་ནི། ཀུན་ འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ། གང་གི་གྲོགས་སུ་གང་འབྱུང་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ ཏོ། ། (ལྔ་པ།)བྱེད་ལས་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། སྒོ་ལྔས་དགེ་ བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ལས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ 1-193 ཅིང་། སྡུག་མི་སྡུག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་དགེ་མི་དགེའི་ཆོས་དང་། ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱིས་སྡུག་མི་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་ཡིད་ཀྱི་སར། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་ པ་ལ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་། ར་རོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པར་ བྱེད་པ་དང་། སད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལས་ལངས་བར་ བྱེད་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ བྱེད་པ་དང་། ཆགས་བྲལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པ་ དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ (གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ བྱེད་པ)འོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་བྱེད་དོ། ། (དྲུག་པ།)འབྱུང་ཚུལ་ནི། (སུམ་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར།)མདོ་སྡེ་པ་(རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་སྐད་ཅིག་ གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའང་མེད་ལ། ཕན་ཚུན་གྱི་མཇུག

【現代漢語翻譯】 如經中所說：『意識生起之處』。 六識之總義： 關於六識，總義如下：在意識的層面，（第一，）如頌云：『自性與處所，所緣及助伴，以及業，五根門，令心入于境。』共有五種，以及生起的方式，共有六種。（第一，）自性或總相是：能辨別各種不同的境，且相續不穩定。而各自的體相將在正文中闡述。雖然各自的自性是無記，但由於助伴的影響，能生起善、不善、無記三種。 （第二，）處所是：一切識的種子處所是阿賴耶識，緊隨其後的處所是剛滅意的，五根門同時生起的處所是各自的根，意識同時生起的處所是（小乘不承認，但大乘如前所述）染污意，（六聚）造作善與不善的處所是心所（如信等），（因使一切成為有漏）執著于相的處所是染污意。 （第三，）所緣是：色等六境。 （第四，）助伴是：遍行五蘊等心所。何者的助伴生起何者，已如前述。 （第五，）作用是：一切識皆執持各自的境。五根門隨順善與煩惱，隨順發起業，隨順可愛與不可愛。意識隨順善與不善法，趣入于業。其他識則執持可愛與不可愛的果。特別是在意識的層面，對所緣進行分別，對所緣作意，貪著，瘋狂，睡眠，清醒，昏厥，從昏厥中醒來，發起身語之業，離欲，從離欲中退失，斷絕善根，連線善根，死亡和出生（也是二者的因）。』如是宣說。 （第六，）生起的方式是：（在《三十頌釋》中說：）經部師（認為五識聚的兩個剎那不能同時生起，也不能互相接續。

【English Translation】 As it is said in the scripture: 'The place where consciousness arises'. General Meaning of the Six Consciousnesses: Regarding the six consciousnesses, the general meaning is as follows: In the realm of mind, (first,) as the verse says: 'Nature and place, object and companions, and action, the five gates, cause the mind to enter the realm.' There are five in total, and the manner of arising, there are six in total. (First,) the nature or general characteristic is: being able to distinguish various different objects and being impermanent in continuity. The individual characteristics will be explained in the text. Although the individual natures are neutral, due to the influence of companions, they can give rise to the three: virtuous, non-virtuous, and neutral. (Second,) the place is: the seed place of all consciousnesses is the ālaya-vijñāna (storehouse consciousness), the immediately preceding place is the immediately ceased mind, the place where the five sense consciousnesses arise simultaneously is their respective sense organs, the place where mind consciousness arises simultaneously is (not accepted by the Śrāvakas, but as previously explained by the Mahāyāna) the afflicted mind (kliṣṭa-manas), (the six aggregates) the place that creates virtue and non-virtue is the mental factors (such as faith, etc.), (because it makes everything contaminated) the place that clings to signs is the afflicted mind. (Third,) the object is: the six objects such as form. (Fourth,) the companions are: the mental factors such as the five omnipresent mental factors. It has already been explained which companion arises with which. (Fifth,) the function is: all consciousnesses grasp their respective objects. The five sense consciousnesses follow virtue and afflictions, follow the instigation of actions, and follow the agreeable and disagreeable. The mind consciousness follows virtuous and non-virtuous dharmas and engages in actions. Other consciousnesses grasp the agreeable and disagreeable results. In particular, in the realm of mind, it discriminates the object, attends to the object, clings, goes mad, sleeps, awakens, faints, awakens from fainting, initiates the actions of body and speech, becomes detached from desire, falls away from detachment, severs the roots of virtue, connects the roots of virtue, death and birth (also causes of both).' Thus it is said. (Sixth,) the manner of arising is: (In the commentary on the Thirty Verses: ) The Sautrāntikas (believe that two moments of the five aggregates of consciousness cannot arise simultaneously, nor can they follow each other.

---

་ཐོག་ཏུ་ཕན་ཚུན་འབྱུང་བར་མ་ངེས་སོ། །སྐད་ཅིག་ལ་འབྱུང་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ཡིད་ ཀྱིས་ལས་སོ། །)ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མང་པོ་མེད་ཅིང་། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་མང་པོའི་དེ་ མ་ཐག་རྐྱེན་བྱེད་མི་ནུས་པས་ཤེས་པ་རེ་རེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འདོད་མོད། འདིར་ནི་ཤེས་པའི་ དམིགས་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྟར་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་མི་དགོས་ཀྱི། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ གཅིག་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་བས། ཀུན་གཞི་དང་ལྷན་ཅིག་ཆུ་ལས་རླབས་བཞིན་དུ་ རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ནས་མང་པོའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། སུམ་ཅུ་པར། (དབང་ ཤེས་)ལྔ་རྣམས་རྩ་བ (ཀུན་གཞི)འི་རྣམ་ཤེས་ལ། །ཇི་ལྟའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ལྷན་ ཅིག་གམ་མ་ཡིན(པ་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ)། །ཆུ་ལ་རླབས་རྣམས་ཇི་བཞིན་(བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དཔེར་ན་ཆུ་བོའི་ རྒྱུན་འབབ་པ་ལ། གལ་ཏེ་རླབས་གཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་རླབས་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཉིས་ 1-194 སམ་གསུམ་མམ་རླབས་མང་པོ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་རླབས་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ་ཆུ་བོའི་ཆུ་དེའི་རྒྱུན་ ཆད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ཡང་མི་མངོན་པ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ། ཆུ་བོ་དེའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་རབ་ཏུ་གནས་ནས། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་ གནས་པར་གྱུར་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་ལྔ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་ གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ་ལྔའི་བར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལས་སོ། །) ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡིད་ཤེས་ནི་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལྔ་མ་གཏོགས་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་ནི། །རྟག་ ཏུ་འོ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་གཉིས་དང་། །སེམས་མེད་གཉིད་དང་ བརྒྱལ་(བ་དང་ལྔ་)མ་གཏོགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་མདོར་བསྟན་ནི། འཇུག་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མ་འདུས་པས་ན་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་གནས་སམ་རྟེན་གྱི་ སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དེའང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་ དངོས་སུ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་པས་རྣམ་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 不一定同時發生。在五種感官意識之後，意識一定會產生。這是意識的作用。)，等等，沒有很多直接原因。一個意識不能直接導致多個意識的產生，所以他們認為每次只能產生一個意識。但在這裡，就像意識的目標條件是確定的那樣，直接條件不一定都是確定的。從一個直接條件中可以產生多個意識。因此，與阿賴耶識一起，就像水中的波浪一樣，根據條件，可以從一個意識產生多個意識。正如《三十頌》中所說：（五種感官）意識都依賴於根本（阿賴耶）識。根據產生的原因，意識可以同時或不同時（產生很多）。就像水中的波浪一樣（智慧廣闊的人，例如河流的流動。如果產生一個波浪的條件臨近，那麼就會產生一個波浪。如果兩個、三個或多個波浪產生的條件臨近，那麼也會產生多個波浪，河流的水流不會中斷，也不會完全耗盡。同樣，智慧廣闊的人，就像河流的狀態一樣，阿賴耶識完全依賴並安住於此。如果僅僅是眼識產生的條件臨近，那麼就僅僅產生眼識。如果兩個、三個或五個意識產生的條件臨近，那麼也會產生兩個、三個或五個意識。《解深密經》中也這樣說。） 如是說。特別是意識，除了五種無心狀態外，在所有情況下都會持續不斷地產生。意識的產生是：『除了恒常的無想，兩種入定，無心睡眠和昏厥（五種狀態）之外。』如是說。 六識的經文要義： 經文要義：什麼是意識？簡而言之，意識的特徵是不聚集，因此也是集合，從處所或所依的角度來看，有六種，即眼識、耳識、鼻識、舌識、身識和意識。 詳細解釋：什麼是眼識？直接依賴於自主條件——眼根，被稱為意識。

【English Translation】 not necessarily occur simultaneously. After the five aggregates of consciousness, the mental consciousness will definitely arise. This is the function of the mind.) etc., there are not many immediate conditions. One consciousness cannot cause many immediate conditions, so they believe that only one consciousness can arise at a time. But here, just as the objective conditions of consciousness are definite, the immediate conditions do not necessarily have to be definite. From one immediate condition, many consciousnesses can arise. Therefore, together with the ālaya, like waves from water, depending on the conditions, from one consciousness to many can arise. As the Thirty Verses say: (The five sensory) consciousnesses all rely on the root (ālaya) consciousness. Depending on how the conditions arise, consciousnesses can arise simultaneously or not (many). Like waves on water (wise people, like the flow of a river. If the condition for one wave to arise is near, then one wave will arise. If the conditions for two, three, or many waves to arise are near, then many waves will also arise, and the flow of the river will not be interrupted, nor will it appear to be completely exhausted. Similarly, wise people, like the state of that river, the ālaya consciousness completely relies on and abides in it. If the condition for only one eye consciousness to arise is near, then only one eye consciousness will arise. If the conditions for two, three, or five consciousnesses to arise are near, then two, three, or up to five will arise. This is also stated in the Saṃdhinirmocana Sūtra.) as it says. In particular, mental consciousness arises continuously in all situations except for the five unconscious states. The arising of mental consciousness is: 'Except for constant non-perception, the two samādhis, unconscious sleep, and fainting (five states).' as it says. The essential meaning of the Six Consciousnesses: The essential meaning of the text: What is consciousness? In short, consciousness is characterized by not being assembled, so it is also an aggregate, and from the perspective of place or basis, there are six types: eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mental consciousness. Detailed explanation: What is eye consciousness? Directly relying on the autonomous condition—the eye faculty, it is called consciousness.

---

གཞན་སེལ་ལ། དམིགས་རྐྱེན་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་པས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་སེལ་ཞིང་། (ཐ་མལ་པའི་འཇུག་ཤེས་ལུས་ ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པས།) ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཡུལ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་རྣམ་པར་ རིག་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་འཛིན་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་རྣ་བའི་དབང་པོ་ ལ་བརྟེན་ཅིང་། དམིགས་རྐྱེན་སྒྲའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་ 1-195 རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་སྣའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ ཅིང་། དམིགས་རྐྱེན་དྲིའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་ པར་རིག་པའོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་ལྕེའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། དམིགས་རྐྱེན་རོའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་ པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། དམིགས་རྐྱེན་རེག་བྱའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ རིག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་རྐྱེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉོན་ཡིད་ལ་ བརྟེན་ཅིང་། དམིགས་རྐྱེན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ ནི་རང་གི་ཡུལ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག གཉིས་པ། ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་ནི་ཕལ་ཆེར་ ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་ ནས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། ཁམས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ གཞག་ཙམ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕུང་པོ་གང་ལ་ཁམས་གང་རྣམ་པར་ འཇོག་ཚུལ། ཕུང་པོས་མ་བསྡུས་པ་འདུས་མ་བྱས་བཤད་པ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཉིད་ཁྱད་པར་ དུ་ངོས་བཟུང་བའོ། ། ༈ ཕུང་པོ་གང་ལ་ཁམས་གང་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ། དང་པོ་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ ཁམས་བཅུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་ དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་ དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ཞེས་པ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། 1-196 ཡུལ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡུས་པ་ལས་ གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀ

【現代漢語翻譯】 此外，'以所緣緣，緣於色之自性'一句，排除了相應的俱生心所。（因為普通人的入定識不會完全中斷身體。）自性是指能各自識別自己的對境，不與他者混淆。也就是說，識別是執持、理解和領悟的意思。同樣地，可以類推：什麼是耳識？它依賴於增上緣耳根，以所緣緣，緣于聲音的自性，其自性是各自識別自己的對境。什麼是鼻識？它依賴於增上緣鼻根，以所緣緣，緣于氣味的自性，其自性是各自識別自己的對境。什麼是舌識？它依賴於增上緣舌根，以所緣緣，緣于味道的自性，其自性是各自識別自己的對境。什麼是身識？它依賴於增上緣身根，以所緣緣，緣于觸覺的自性，其自性是各自識別自己的對境。什麼是意識？它依賴於增上緣意根（染污意），以所緣緣，緣於一切所知法的自性，其自性是各自識別自己的對境，不與他者混淆。 第二，什麼是界的分類？其自性或定義大多已在蘊的章節中闡述。因此，將特別從蘊中提取出來，闡述界的分類，以及從界中提取出來，闡述處（ayatana）的分類。這有三個方面：蘊如何歸入于界，未被蘊包含的非複合（無為法）的闡述，以及法界本身的特殊識別。 第一，關於蘊如何歸入于界：（三者中的第一個）在蘊的章節中，被統一展示為色蘊的，在界的章節中被稱為十個色界，即眼界、色界、耳界、聲界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、觸界。這包括五種有色根和五種有色境。此外，還有一部分包含在法界中，由五種等組成。

【English Translation】 Furthermore, the phrase 'relying on the objective condition, focusing on the nature of form' excludes the corresponding mental factors that arise together. (Because the ordinary person's meditative consciousness does not completely interrupt the body.) 'Nature' refers to the ability to individually recognize one's own object, without being mixed with others. That is to say, recognition is the meaning of grasping, understanding, and comprehending. Similarly, it can be inferred: What is ear consciousness? It relies on the dominant condition of the ear sense organ, and with the objective condition, focuses on the nature of sound, its nature being to individually recognize its own object. What is nose consciousness? It relies on the dominant condition of the nose sense organ, and with the objective condition, focuses on the nature of smell, its nature being to individually recognize its own object. What is tongue consciousness? It relies on the dominant condition of the tongue sense organ, and with the objective condition, focuses on the nature of taste, its nature being to individually recognize its own object. What is body consciousness? It relies on the dominant condition of the body sense organ, and with the objective condition, focuses on the nature of tactile sensation, its nature being to individually recognize its own object. What is mind consciousness? It relies on the dominant condition of the mind sense organ (afflicted mind), and with the objective condition, focuses on the nature of all knowable dharmas, its nature being to individually recognize its own object, without being mixed with others. Second, what is the classification of the elements (dhatu)? Its nature or definition has mostly been explained in the chapter on aggregates (skandha). Therefore, it will be specifically extracted from the aggregates to explain the classification of the elements, and extracted from the elements to explain the classification of the sources (ayatana). There are three aspects to this: how aggregates are included in elements, the explanation of the uncompounded (unconditioned) not included in the aggregates, and the special identification of the element of dharma itself. First, regarding how aggregates are included in elements: (the first of the three) what was uniformly shown as the aggregate of form in the chapter on aggregates is called the ten form elements in the chapter on elements, namely the eye element, the form element, the ear element, the sound element, the nose element, the smell element, the tongue element, the taste element, the body element, and the touch element. This includes the five form sense organs and the five form objects. Furthermore, there is also a part included in the dharma element, consisting of the five, etc.

---

ྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ། (གཉིས་པ།)ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་བ་ནི། ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཁོ་ ནའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་གོ། (གསུམ་པ།)སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཞེས་པ་ཚོགས་དྲུག་དང་། བདུན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ དེའང་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་པོ་ལས་གུད་ན་ མེད་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་བཞག་ཅིང་། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་ གཉེན་)ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཉོན་ཡིད་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞིའང་བདུན་ ཀའི་ས་བོན་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཕུང་པོས་མ་བསྡུས་པ་འདུས་མ་བྱས་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མ་བསྡུས་ཞེ་ན། ལན་ལ། མདོར་བསྟན་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཕུང་ པོས་མ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྤུངས་པའི་དོན་ཅན་མ་ ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་། ཆོས་གང་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ་ ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ནི། (འདུས་བྱས་མ་ཡིན་གྱི་)གཞིའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དབྱེ་བ་ནི། མཛོད་ལས། འདུས་མ་བྱས་ནི་གསུམ་ཡང་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་རྣམ་གཉིས། །ཞེས་ 1-197 ཀྱང་གསུངས་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཞིར་ཡང་བཤད་ཅིང་། (གནས་མཚུངས་) ཁ་ཅིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཅིག་པུར་ཡང་འདོད་མོད། འདིར་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ ཉིད་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུམ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ ཀྱང་ཆོས་ཅན་རྟེན་ཐ་དད་པས་ཕྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་། གཉེན་པོས་སོ་ སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དང་། གཉེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་འགོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པས་མི་གཡོ་བ་ དང་། འགྱུར་བྱེད་མ་ཡིན་ཡང་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའོ། ། ༈ ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། རྒྱས་བཤད་ལ། (བརྒྱད་ལས།) དེ་བ

【現代漢語翻譯】 也就是說，它包含在色蘊（藏文：གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ，含義：色蘊，梵文：rūpa-skandha，梵文羅馬轉寫：rūpa-skandha，漢語字面意思：色聚集）中。 第二部分： （第二部分）法所包含的內容是：在蘊的章節中，感受蘊（藏文：ཚོར་བའི་ཕུང་པོ，含義：感受蘊，梵文：vedanā-skandha，梵文羅馬轉寫：vedanā-skandha，漢語字面意思：感受聚集）、想蘊（藏文：འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ，含義：想蘊，梵文：saṃjñā-skandha，梵文羅馬轉寫：saṃjñā-skandha，漢語字面意思：認知聚集）和行蘊（藏文：འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ，含義：行蘊，梵文：saṃskāra-skandha，梵文羅馬轉寫：saṃskāra-skandha，漢語字面意思：意志聚集）這三者，因為它們僅僅是意的對象，所以在界的章節中，被歸為法界（藏文：ཆོས་ཀྱི་ཁམས་，含義：法界，梵文：dharma-dhātu，梵文羅馬轉寫：dharma-dhātu，漢語字面意思：法之界）的一部分。 （第三部分）心所包含的內容是：在蘊的章節中，識蘊（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ，含義：識蘊，梵文：vijñāna-skandha，梵文羅馬轉寫：vijñāna-skandha，漢語字面意思：意識聚集）被視為一個整體，而在界的章節中，則被稱為七種識界（藏文：རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན，含義：七種識界，梵文：sapta vijñāna-dhātavaḥ，梵文羅馬轉寫：sapta vijñāna-dhātavaḥ，漢語字面意思：七種意識之界），即眼識界（藏文：མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་，含義：眼識界，梵文：cakṣur-vijñāna-dhātu，梵文羅馬轉寫：cakṣur-vijñāna-dhātu，漢語字面意思：眼之意識界）、耳識界、鼻識界、舌識界、身識界和意識界（藏文：ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་，含義：意識界，梵文：mano-vijñāna-dhātu，梵文羅馬轉寫：mano-vijñāna-dhātu，漢語字面意思：意之意識界），這六種識界，以及第七種意界（藏文：ཡིད་ཀྱི་ཁམས་，含義：意界，梵文：mano-dhātu，梵文羅馬轉寫：mano-dhātu，漢語字面意思：意之界）。按照聲聞乘的觀點，第六種識界一旦停止，雖然它與前六識沒有分離，但爲了顯示意識的處所，所以被歸為意界。（耶喜協）按照大乘的觀點，意界是染污意（藏文：ཉོན་ཡིད，含義：染污意，梵文：kliṣṭa-manas，梵文羅馬轉寫：kliṣṭa-manas，漢語字面意思：煩惱意），阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞི，含義：阿賴耶識，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬轉寫：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切之基）也是七者的種子，因此這些都是通過暗示來表達的。 沒有被蘊包含的非緣起法 第二部分：在十八界中，五蘊沒有包含什麼？回答是： 簡而言之，法界的一部分所包含的非緣起法沒有被蘊包含，因為它不是將過去等事物聚集在一起的含義。非緣起法的定義是：不是由因緣產生的法。它的本體或自性是（非緣起的）基礎。它的分類是：《俱舍論》中說：『非緣起法有三種，即虛空和兩種滅。』也有人說有五蘊和真如（藏文：དེ་བཞིན་ཉིད，含義：真如，梵文：tathatā，梵文羅馬轉寫：tathatā，漢語字面意思：如是）四種。（地位相同）有些人認為只有涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས，含義：涅槃，梵文：nirvāṇa，梵文羅馬轉寫：nirvāṇa，漢語字面意思：超出苦難）一種。但這裡有八種：善法的真如、不善法的真如和無記法的真如，這三種雖然法性沒有區別，但由於所依不同而區分。同樣，還有虛空、通過對治力而獲得的非擇滅（藏文：གཉེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་，含義：非擇滅，梵文：apratiṣaṃkhyā-nirodha，梵文羅馬轉寫：apratiṣaṃkhyā-nirodha，漢語字面意思：非分別的止息）、通過對治力而斷除煩惱的擇滅（藏文：གཉེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་，含義：擇滅，梵文：pratiṣaṃkhyā-nirodha，梵文羅馬轉寫：pratiṣaṃkhyā-nirodha，漢語字面意思：分別的止息）、煩惱轉變后不動的感受等，以及雖然不是轉變者，但能使之不寂靜的想和感受的滅。 善法的真如 詳細解釋：（八種中的）善法

【English Translation】 That is, it is included in the aggregate of form (Tibetan: གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ, Meaning: Aggregate of Form, Sanskrit: rūpa-skandha, Romanized Sanskrit: rūpa-skandha, Literal Meaning: Form Aggregation). Second: (Second) What is included by Dharma: In the context of the aggregates, the aggregate of feeling (Tibetan: ཚོར་བའི་ཕུང་པོ, Meaning: Aggregate of Feeling, Sanskrit: vedanā-skandha, Romanized Sanskrit: vedanā-skandha, Literal Meaning: Feeling Aggregation), the aggregate of perception (Tibetan: འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ, Meaning: Aggregate of Perception, Sanskrit: saṃjñā-skandha, Romanized Sanskrit: saṃjñā-skandha, Literal Meaning: Perception Aggregation), and the aggregate of mental formations (Tibetan: འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ, Meaning: Aggregate of Mental Formations, Sanskrit: saṃskāra-skandha, Romanized Sanskrit: saṃskāra-skandha, Literal Meaning: Volitional Aggregation), which are shown as three, are objects of the mind only. Therefore, in the context of the elements, they are placed in one aspect of the element of Dharma (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་ཁམས་, Meaning: Element of Dharma, Sanskrit: dharma-dhātu, Romanized Sanskrit: dharma-dhātu, Literal Meaning: Dharma Element). (Third) What is included by mind: In the context of the aggregates, the aggregate of consciousness (Tibetan: རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ, Meaning: Aggregate of Consciousness, Sanskrit: vijñāna-skandha, Romanized Sanskrit: vijñāna-skandha, Literal Meaning: Consciousness Aggregation), which is shown as one, is called the seven elements of consciousness in the context of the elements, namely the element of eye consciousness (Tibetan: མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་, Meaning: Element of Eye Consciousness, Sanskrit: cakṣur-vijñāna-dhātu, Romanized Sanskrit: cakṣur-vijñāna-dhātu, Literal Meaning: Eye Consciousness Element), ear, nose, tongue, body, and the element of mind consciousness (Tibetan: ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་, Meaning: Element of Mind Consciousness, Sanskrit: mano-vijñāna-dhātu, Romanized Sanskrit: mano-vijñāna-dhātu, Literal Meaning: Mind Consciousness Element), which are the six collections, and the seventh, the element of mind (Tibetan: ཡིད་ཀྱི་ཁམས་, Meaning: Element of Mind, Sanskrit: mano-dhātu, Romanized Sanskrit: mano-dhātu, Literal Meaning: Mind Element). According to the Hearers' tradition, as soon as the six are stopped, although it is not separate from the six collections, it is placed as the element of mind to show the place of mind consciousness. (Yeshe Shenpen) According to the Great Vehicle tradition, the element of mind is the afflicted mind (Tibetan: ཉོན་ཡིད, Meaning: Afflicted Mind, Sanskrit: kliṣṭa-manas, Romanized Sanskrit: kliṣṭa-manas, Literal Meaning: Afflicted Mind), and the basis of all (Tibetan: ཀུན་གཞི, Meaning: Basis of All, Sanskrit: ālayavijñāna, Romanized Sanskrit: ālayavijñāna, Literal Meaning: All-ground Consciousness) is also the seed of all seven, so these are shown by implication. What is not included by the aggregates: Explaining the unconditioned. Second, among the eighteen elements, what is not included by the five aggregates? The answer is: In short, the unconditioned that exists in one aspect of the element of Dharma is not included by the aggregates, because it does not have the meaning of gathering and piling up past things, etc. The definition of the unconditioned is: a Dharma that is not produced by causes and conditions. Its substance or essence is the (unconditioned) basis. Its divisions are: The Treasury says: 'The unconditioned is also threefold, namely space and the two cessations.' It is also said that there are five aggregates and suchness (Tibetan: དེ་བཞིན་ཉིད, Meaning: Suchness, Sanskrit: tathatā, Romanized Sanskrit: tathatā, Literal Meaning: Thusness) as four. (Same status) Some also believe that there is only one Nirvana (Tibetan: མྱ་ངན་ལས་འདས, Meaning: Nirvana, Sanskrit: nirvāṇa, Romanized Sanskrit: nirvāṇa, Literal Meaning: Beyond Sorrow). But here there are eight aspects: the suchness of virtuous Dharmas, the suchness of non-virtuous Dharmas, and the suchness of unspecified Dharmas. Although there is no difference in Dharma nature, they are distinguished by the difference in the basis of the Dharma. Similarly, there are space, non-analytical cessation (Tibetan: གཉེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་, Meaning: Non-analytical Cessation, Sanskrit: apratiṣaṃkhyā-nirodha, Romanized Sanskrit: apratiṣaṃkhyā-nirodha, Literal Meaning: Non-discriminating Cessation) obtained through antidotes, analytical cessation (Tibetan: གཉེན་པོས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་, Meaning: Analytical Cessation, Sanskrit: pratiṣaṃkhyā-nirodha, Romanized Sanskrit: pratiṣaṃkhyā-nirodha, Literal Meaning: Discriminating Cessation) that stops afflictions through antidotes, and the immovable feeling, etc., where afflictions have changed their state, and the cessation of perception and feeling that, although not transformers, cause them not to be pacified. The Suchness of Virtuous Dharmas Detailed explanation: (Of the eight) virtuous Dharmas

---

ཞིན་ཉིད་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ་རྒྱས་བར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཅན་དགེ་བ་ ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བདག་གོ་ཞེས་གཟུང་ བ་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་ ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་ཀྱང་སྟོང་པས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་ ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །བདག་མེད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། ། སྟོང་ཉིད་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི། །ཉེས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)རྣམ་གྲངས་ནི། དེ་ཉིད་ལ་མིང་གི་ཁྱད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་ པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ ཉིད་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ངེས་ཚིག་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་མིང་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཡུམ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱོན་ཡང་རུང་ 1-198 མ་བྱོན་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདག་གཉིས་ ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་བླ་མར་ཡང་། ཉེས་པ་གློ་བུར་དང་ལྡན་དང་། ཡོན་ ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པ་ཆོས་ ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་ དང་། །བག་ཆགས་སྤངས་ཕྱིར་གཙང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་ པ་དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མི་རྒྱུ་ཞིང་ སྟོང་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཀུན་སོང་བ། །ཕྲ་ཕྱིར་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། ། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །གནས་འདི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར། (འགྲེལ་པར།)གང་གི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་ པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས་སྤང་རུང་གློ་བུར་བ་ ཡིན་གྱི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། (ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར།)ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ནི་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ནམ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་མིན། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་མེད། ། ཐོག་མ་བར་མཐའ་དྲི་མ་བྲལ། །ཞེས་པ་ལྟར་(འགྲེལ་པར།)ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། རང་ བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་ གསལ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་གཉིས་སྣང

【現代漢語翻譯】 關於真如三性的第一性的詳細解釋： 諸法善性的真如是什麼？（三性中的第一性）自性是：存在於善法中的法性，即遠離常、一、自在等的我，也空于所取的人我，以及被視為能取和所取的法我，因此成為二種無我的自性。如《莊嚴經論》所說：『如此一切諸法，于無我之勝義中，若執空性為我，則唯是過患。』 （第二）名相是：在此真如上，有空性、無相、真實邊際、勝義等不同的名稱。法界也是同樣的真如。 （第三）定義是：為什麼稱二我所空的法為真如呢？如《般若經》所說：『如來出世與不出世，諸法的法性皆安住。』因此，二我所空的法性真如，永不改變，且恒常自然成就而安住。如《寶性論》所說：『具有突發性的過患，以及具有自性的功德，如先前一樣，後來也一樣，不變即是法性。』為什麼稱為空性呢？因為『其自性清凈，且已斷除習氣，故為清凈。』因此，如果專注于自性清凈的法性，就能防止一切煩惱及其習氣的增長，並使其空寂。如同虛空無所不遍，因其微細而不受沾染，同樣，此（法性）安住於一切眾生心中，而不受沾染。』 （註釋中說：）當被稱為一切煩惱時，即使在真如具有垢染的狀態下，煩惱也是通過分析而無法成立的，因此是可以斷除的突發性，而不是融入心性的法性。《法界贊》中說：『法界無生，亦無滅，於一切時無煩惱，無始無中亦無垢。』（註釋中說：）諸法的法性是自性光明的，且是不變的。』此外，法性是自性光明的，一切煩惱都是突發的垢染，是二取現象。

【English Translation】 An extensive explanation of the first of the three aspects of Suchness: What is the Suchness of all virtuous dharmas? (The first of the three) Its essence is: the nature of dharma that exists in virtuous entities, which is empty of the self that is grasped as permanent, singular, and independent, and also empty of the self of phenomena that is conceived as the grasping and the grasped. Therefore, it becomes the essence of the two types of selflessness. As it says in the Ornament [for Clear Realization]: 'Thus, all phenomena, in the ultimate meaning of selflessness, the perception of emptiness as self is only a fault.' (Second) The synonyms are: the distinctions in names for that very thing are emptiness, signlessness, the ultimate limit, and ultimate reality. The realm of dharma is also that very Suchness. (Third) The definition is: Why is that which is empty of the two selves called Suchness? As it says in the Mother [Prajnaparamita Sutra]: 'Whether the Tathagatas come or do not come, this nature of dharmas abides.' Therefore, the nature of dharmas that is empty of the two selves, that Suchness, never changes and always abides as spontaneously accomplished. As it also says in the Sublime Continuum: 'Because it possesses adventitious faults and possesses qualities that are its very nature, just as before, so also afterward, the unchanging is the nature of dharma.' Why is it called emptiness? Because 'it is pure because its nature is pure and because it has abandoned the imprints.' Therefore, if one focuses on and meditates on that nature of dharma which is pure by its very nature, it will prevent the increase of all afflictions together with their imprints and make them empty. 'Just as the sky is all-pervading, subtle, and therefore not stained, so this abides in all sentient beings and is not stained.' (In the commentary:) When it is said to be all-afflicted, even when Suchness is in a state of being stained, the afflictions are adventitious because they cannot be established upon examination and are therefore removable, but they are not inherent in the nature of mind. As it says in the Praise of the Dharmadhatu: 'The dharmadhatu is unborn and will never cease. At all times it is without affliction, without beginning, middle, or end, and free from stain.' (In the commentary:) The nature of dharmas is naturally luminous and unchanging. Furthermore, the nature of dharma is naturally luminous; all afflictions are adventitious stains, the appearance of duality.

---

་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། (དབུས་མཐར།)གཉིས་དངོས་མེད་ པའི་དངོས་ཡོད་པ། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་ མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། (རྒྱུད་བླར།)བདག་དང་བདག་མེད་སྤྲོས་པ་དག །ཉེ་བར་ཞི་བས་དམ་ པའི་བདག །ཅེས་པ་ལྟར་གཟུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་ 1-199 སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་ བྱ་ཞེ་ན། ཡང་དག་མཐའ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལྟར་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མེད་པས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའང་ཡིན་ཞིང་། བདག་མེད་ལས་ཕ་རོལ་ན་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དུ་མེད་པས་མཐའ་མ་མུར་ཐུག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་རྟོགས་པ། མཉམ་པར་བཞག་ པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམ་པའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལམ། གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། (རྒྱན་ལས།)དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ནས། །བསྒོམས་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་བྱུང་། །ཞེས་པ་ ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། (གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་གཟུང་བ་སྟེ།)བདག་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་ རྟོགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་ པར་རྟོགས་ཏེ་བསྒོམས་ན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་བའི་གནས་ སམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཆོས་ནི་སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ ལ། དབྱིངས་ནི་དེ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་གཉིས་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་ནི། ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོན་གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཅན་ མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་དང་ རྣམ་གྲངས་དང་ངེས་ཚིག་གསུམ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་ཞིང་བཤད་པར་བྱའོ། །དབུས་མཐར་ཡང་། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་ 1-200 དོན་དམ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་རྣམ་གྲངས་སོ། །གཞན་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། ། དེ་འགགས་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ དོན་དེ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་གསུང

【現代漢語翻譯】 因為與習氣一起，在一切方面都是空性的緣故，所以稱為空性。正如（《中邊分別論》中說）：『二取無實的實有，是事物空性的特徵。』為什麼稱為無相呢？正如（《寶性論》中說）：『我與無我的戲論止息，是殊勝的我。』像這樣，從色蘊到菩提之間，對於有無、常斷等一切戲論的相都寂滅的緣故。為什麼稱為真實之邊呢？如雲：『真實之邊是，一切諸行皆遠離。』像這樣，因為沒有顛倒錯亂的、突如其來的垢染，所以是真實的；並且，它也顯現為無分別智慧的對境；又因為在無我之外無法找到真如，所以是最終的邊際。為什麼稱為勝義諦呢？如雲：『證悟何者法界自性，瑜伽行者于等持中見。』像這樣，因為佛陀等聖者們的等持智慧是殊勝或至上的，並且它是其所行境或所應執持的意義的緣故。為什麼稱為法界呢？如（《現觀莊嚴論》中說）：『真如從一切，修習中真實生。』像這樣，如果以真如為對境，證悟人無我並修習，那麼就是聲聞的一切法；（取人與法的半邊）證悟一半的我並修習，那麼就是獨覺的一切法；證悟完全的我空性並修習，那麼就是圓滿正等覺佛陀的一切法生起之處或因。這裡，法是指斷證功德的一切法，界是指這些法生起的因的意義。兩種法相似地結合在一起是：如善法的真如以三種意義解釋一樣，惡法和無記法的法性真如，也應以體性、分類和定義這三種方式來觀察和解釋。《中邊分別論》中也說：『空性簡而言之，是真如與真實邊，無相與勝義，以及法界等異名。非異非顛倒，彼滅是聖者之行境，是聖者之法之因，異名之義如是次第。』 。

【English Translation】 Because it is empty in all aspects together with the habitual imprints, it is called emptiness. As it says in (Madhyāntavibhāga): 'The real existence of the absence of duality is the characteristic of the emptiness of things.' Why is it called signlessness? As it says in (Ratnagotravibhāga): 'The proliferation of self and non-self is pacified, it is the noble self.' Like this, from the form to enlightenment, all the signs of proliferation such as existence and non-existence, permanence and annihilation, are pacified. Why is it called the ultimate reality? As it says: 'The ultimate reality is the separation from all conditioned things.' Like this, because there is no sudden defilement of reversal, it is true; and it also appears as the object of non-conceptual wisdom; and because the suchness cannot be found beyond selflessness, it is the ultimate limit. Why is it called the ultimate meaning? As it says: 'Realizing what is the nature of the Dharma realm, the yogi sees in samadhi.' Like this, because the wisdom of samadhi of the Buddhas and other noble ones is supreme or excellent, and it is the object of its practice or the meaning to be grasped. Why is it called the Dharma realm? As it says in (Abhisamayalankara): 'Suchness is from all, truly born from practice.' Like this, if one focuses on suchness, realizes the selflessness of persons and practices, then it is all the Dharmas of the Shravakas; (taking half of the person and the Dharma) if one realizes half of the self and practices, then it is all the Dharmas of the Pratyekabuddhas; if one realizes the emptiness of all selves and practices, then it is the place or cause of the arising of all the Dharmas of the fully enlightened Buddhas. Here, Dharma refers to all the Dharmas of abandonment and realization, and realm refers to the meaning of the cause of the arising of these Dharmas. The similar combination of the two Dharmas is: just as the suchness of virtuous Dharmas is explained with three meanings, the Dharma nature suchness of non-virtuous and neutral Dharmas should also be observed and explained in the same three ways of essence, classification, and definition. It is also said in Madhyāntavibhāga: 'Emptiness in short, is suchness and the ultimate reality, signlessness and the ultimate meaning, and the Dharma realm are different names. Non-different and non-reversed, its cessation is the object of the noble ones, it is the cause of the Dharma of the noble ones, the meaning of the different names is in that order.'

---

ས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་། ངོ་ བོ་ནི་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག །དེ་ནི་དྲི་བཅས་ དྲི་མ་མེད། །ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། དྲི་མ་རིམ་གྱིས་སྦྱང་དགོས་པ་ལས་ བརྩམས་ནས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། (རྒྱུད་ བླར།)སོ་སོའི་སྐྱེ་འཕགས་རྫོགས་སངས་ཀྱི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེའི་འཇུག་པ་ལས། །དེ་ཉིད་ གཟིགས་པས་སེམས་ཅན་ལ། རྒྱལ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།)ནམ་མཁའ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་སྟེ། དེའང་ (འགྲེལ་པར།)གཟུགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པས་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །(གཟུགས་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་ ལྡོག་པ་)དེས་མིང་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འགོག་པ་གཉིས་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། རི་ བོང་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱན་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ དག་ནི་གཟུགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་དང་མེད་དགག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མཚོན་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག །ཅེས་པ་ལྟར་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་ 1-201 གཟུགས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ མཁའ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་འགྲོ་འོང་གི་སྒོ་ནས་གོ་འབྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་ གཟུགས་འབྱུང་བའི་གོ་མ་བཀག་པ་ཙམ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། (མཛོད་དུ།)དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་ སྒྲིབ་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །(བྲམ་ཟེའི་བཙུན་པ་ཡོན་ཏན་འོད་)ཁ་ཅིག་འདིའི་ནང་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ ཤིན་ཏུ་སྣང་བས་ནམ་མཁའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། ། (ལྔ་པ།)སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་ བའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་དེ་རེ་ཞིག་འགོག་ལ། དེའི་ས་བོན་ནམ་བག་ལ་ཉལ་མ་བཅོམ་ཞིང་། སྤངས་པ་སླར་མི་ལྡོག་པར་མ་བྱས་པས་གཏན་དུ་འབྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་ ཤེས་གཟུགས་ལ་ཡེངས་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མ་སྐྱེས་བ་ལྟ་བུའམ། བྱ་རོག་ལ་ སོགས་པ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡོད་ན་ལྟ་འདོད་ཀྱང་ལྟ་འདོད་ཡོད་པ་ན་དེ་ཕ

【現代漢語翻譯】 就像之前說的那樣。此外，在輪迴的受染污狀態中，它被稱為具有染污的真如（Tathata），而在清凈的涅槃狀態中，它被稱為無染污的真如。然而，其本質從未改變。正如經文所說：『一切煩惱皆清凈，彼即有垢亦無垢，如水界、金與虛空，應知清凈亦如是。』 此外，雖然本體沒有差別，但由於必須逐漸凈化染污，所以也有凡夫的真如、聖者菩薩的真如和圓滿佛陀的真如之說。《寶性論》中說：『于凡聖及圓滿佛，真如差別之入門，以此見彼之真如故，開示眾生如來藏。』 （四、）何為空性（Nam-mkha'）？其特徵是無色，也就是說，根據註釋，『某種與色法相異，因此不具有色法實體的法，成為意識的對境。』（也與色法之外的其他法相異）因此，它區分了四種名、真如、兩種滅、無常、兔角等、裝飾品和虛空等，因為它們不具有僅與色法相異且不具有否定性特徵的屬性。成為意識對境的，在法界中被象徵。其定義是：『如是一切世間界，皆于虛空中生滅。』因此，它被稱為虛空，因為它使一切有礙之色的生滅等得以理解。然而，它並非通過來去的方式來理解，而是僅僅因為沒有阻礙有礙之色的產生而被如此稱呼。《俱舍論》中說：『彼處虛空無阻礙。』（婆羅門僧侶功德光）有些人說：『因為事物在此之中非常顯現，所以是虛空。』 （五、）何為非擇滅（So-sor brtags-pa ma-yin-pa'i 'gog-pa）？即由於因和緣不具足，所應斷除之法暫時止息，但其種子或習氣未被摧毀，且未被轉化為不再復發的狀態，因此並非永久分離。例如，當眼識專注於色法時，其他識不生起，或者，如果有烏鴉等可見之物，即使想看也無法看到。

【English Translation】 As it was said before. Furthermore, in the afflicted state of samsara, it is called the Suchness (Tathata) with defilements, and in the purified state of nirvana, it is called the Suchness without defilements. However, its essence never changes. As the scripture says: 'All afflictions are purified, it is with defilements and without defilements, like the water element, gold, and space, it should be known that purity is also like that.' Furthermore, although the essence itself has no difference, because defilements must be gradually purified, there are also said to be the Suchness of ordinary beings, the Suchness of noble Bodhisattvas, and the Suchness of perfect Buddhas. The Ratnagotravibhāga says: 'For ordinary beings, noble ones, and perfect Buddhas, the entry to the differentiation of Suchness, by seeing that Suchness, this essence of the Victorious Ones is shown to sentient beings.' (Four,) What is space (Nam-mkha')? Its characteristic is formlessness, that is, according to the commentary, 'a certain dharma that is different from form, and therefore does not have the entity of form, becomes the object of mental consciousness.' (It is also different from things other than form.) Therefore, it distinguishes the four names, Suchness, the two cessations, impermanence, rabbit horns, ornaments, and space, etc., because they do not have the attribute of being different only from form and do not have the characteristic of negation. That which becomes the object of mental consciousness is symbolized in the Dharmadhatu. Its definition is: 'Just as all the worlds, arise and perish in space.' Therefore, it is called space because it enables the understanding of the arising and perishing of all tangible forms. However, it is not understood through the way of going and coming, but it is so called merely because it does not obstruct the arising of tangible forms. The Abhidharmakośa says: 'There, space is unobstructed.' (The Brahmin monk Yönten Ö) Some say: 'Because things appear very clearly within it, it is space.' (Five,) What is cessation through non-discrimination (So-sor brtags-pa ma-yin-pa'i 'gog-pa)? That is, because the causes and conditions are not complete, the object to be abandoned is temporarily stopped, but its seeds or latent tendencies have not been destroyed, and it has not been transformed into a state where it will not recur, so it is not permanently separated. For example, when eye consciousness is focused on form, other consciousnesses do not arise, or, if there are visible things such as crows, even if one wants to see, one cannot see.

---

ྱོགས་གཞན་དུ་སོང་ ནས་རེ་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་། གཏན་ནས་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། (དྲུག་པ།)སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ན། རང་རང་གི་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པར་འགོག་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་གང་དང་གང་ བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་དེའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པ་ སླར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་པས། སྤང་བྱ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ། (རྣམ་འགྲེལ་དུ།)བདག་ ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སླར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་སྙོམས་ འཇུག་གསུམ་(མ་སྐྱེས་པ་དང་དགོག་པ་)དང་སྐྱེ་བ་དང་མི་རྟག་པ་དང་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་ པ་ལས་འབྱེད་ཅིང་། འདི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་གཞིག་ནས་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པར་ འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་སོ་སོར་ བརྟགས་འགོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བ་ལང་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བར་གྱི་ 1-202 ཚིག་ཕྱིས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་གནས་གྱུར་པའོ། ། (བདུན་པ།)མི་གཡོ་བ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དགེ་ རྒྱས་མན་ཆད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གོང་མ་བཞི་པའི་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་ བྲལ་བའི་དགག་བྱ་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་གནོད་ཀྱི་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་འགོག་པ་སྟེ། མེད་དགག་གི་ཆ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེའང་སྤྱིར་ སྐྱོན་བརྒྱད་ཀྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བྱེད་བདེ་སྡུག་གིས་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་ ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་ནི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །བཞི་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན། ། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་དབུགས་དག་དང་། །བདེ་བ་ལ་སོགས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བརྒྱད་པ།)འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་པ་ཅི་ཡང་ མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། བཞི་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་ ཀྱང་སྤང་བྱ་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་ནས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ ཀྱང་ཞི་བར་གནས་པ་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་དྲུག་འཁོར་བཅས་ རྣམས་དང་། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཉོན་ཡིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་འགོག་པ་སྟེ། མེད་དགག་གི་ཆ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་དག་གི་མ་ཡིན་དགག་གི་ཆ་ཀུན་གཞིའི་གནས་ སྐབས་ནི་སྔར་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་ཅིང་། འདིར་ནི་མེད་དགག་གི་ཆ་འདུས་མ་བྱས་ སུ་བསྟན་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཚོར་བ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིང་། སྙོམས་འཇུག་གི་ སྒྲ

【現代漢語翻譯】 即使去了別的地方暫時沒看到，也不是永遠都看不到，就像這樣。 (第六，)什麼是通過個別觀察而產生的止滅？當無漏之道生於相續中時，能完全止滅各自所應斷之法。無論生起何種對治，都能徹底摧毀並斷除該煩惱及其種子和習氣，使其不再復發。因此，與所應斷之法永遠分離。如《釋量論》所說：『因已斷除我見之種子，故不再復發。』就像這樣。這與三種等持（未生、止滅）以及生、無常和非觀察之止滅有所區別。這是通過個別觀察和分析，以無間斷的智慧之道證得的止滅，因此稱為個別觀察之止滅，就像稱呼擁有牛的馬車為牛車一樣，省略了中間的詞語。它因脫離了煩惱障而轉依。 (第七，)什麼是不動？以世間道從第三禪以下脫離欲界貪，但未脫離上方第四禪的貪，從而止滅了對身心有益有害的轉變的感受，即所有苦樂感受。其非遮部分為非緣起法。一般來說，它不會被八種過患所動搖；特別地，它不會被轉變的苦樂所動搖，因此稱為不動。如經中所說：『因已解脫八種過患，故第四禪不動。即尋、伺、氣息和樂等四種。』就像這樣。 (第八，)什麼是滅盡定？從無色界第三禪無所有處以下脫離欲界貪，並且從第四禪有頂天也斷除了各自所應斷之法后，以先前的作意，認為應該獲得向上超越的舍受寂止，從而止滅了心和心所的不穩定之法，即六識及其眷屬，以及這些穩定之法中的某些與煩惱意及其眷屬。其非遮部分為非緣起法。這些的非遮部分，即阿賴耶識的狀態，之前被解釋為不相應行，而這裡則顯示其非遮部分為非緣起法。這兩者是所有感受的對治，也是等持的根本。

【English Translation】 Even if one goes to another place and is not seen for a while, it is not as if one will never be seen, like that. (Sixth,) What is cessation through individual examination? When the antidote, the path of no outflows, arises in the continuum, it completely ceases all that is to be abandoned by each. Whatever antidote arises, it thoroughly destroys and abandons the seeds and habitual tendencies of that affliction, making it irreversible. Therefore, it is eternally separated from what is to be abandoned. As it says in the Commentary on Valid Cognition: 'Because the seed of the view of self is abandoned, it is irreversible.' Like that. This distinguishes it from the three meditative absorptions (unborn and cessation) and from birth, impermanence, and non-examination cessation. This is cessation attained through individual examination and analysis, by the uninterrupted path of wisdom that distinguishes the four truths, therefore it is called cessation through individual examination, like calling a chariot with an ox an ox-chariot, omitting the intermediate words. It is a transformation of the basis because it is separated from the obscuration of afflictions. (Seventh,) What is immovability? With the worldly path, one is separated from desire realm attachment from the third dhyana downwards, but without being separated from attachment to the upper fourth realm, thus ceasing all feelings of pleasure and pain that cause changes beneficial or harmful to body and mind. Its negative aspect is unconditioned. Generally, it is not moved by eight faults; particularly, it is called immovability because it is not moved by changing pleasure and pain. As it says: 'Because it is liberated from the eight faults, the fourth [dhyana] is immovable. These are ascertainment, analysis, breath, and the four beginning with pleasure.' Like that. (Eighth,) What is the cessation of perception and feeling? Having separated from desire realm attachment from the third formless realm of nothingness downwards, and also having abandoned whatever is to be abandoned from the peak of existence, with the preceding intention of thinking that one should attain the quiescence of equanimity that transcends upwards, thus ceasing the impermanent phenomena of mind and mental factors, namely the six consciousnesses together with their retinues, and also some of those permanent phenomena together with the afflicted mind and its retinue. Its negative aspect is unconditioned. The non-negative aspect of these, the state of the alaya consciousness, was previously explained as non-associated formations, but here its negative aspect is shown to be unconditioned. These two are the antidote to all feelings and the basis of meditative absorption.

---

ིབ་པ་དང་བྲལ་བས་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་བར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་ པ་ལ་སོགས་སུ་མི་བརྗོད་པ་ནི་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཚོར་བ་མ་ལུས་པ་མ་སྤངས་པའོ། ། 1-203 ༈ ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་ངོས་བཟུང་བ། གསུམ་པ་ནི། སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམ་ པ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་ པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་བརྒྱད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་གང་ཡིན་ པ་དེ་དག་བློས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ་ཞེས་པའོ། ། ༈ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག གསུམ་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)གཟུགས་ཀྱིས་ བསྡུས་པ་ནི། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ བཅུ་པོ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་ མཆེད་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་ བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ཉིད་དོ། ། (གསུམ་པ།)ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་ དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུའང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་པའོ། ། ༈ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། བསྡུ་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལས་ཁམས་དང་། ཁམས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་ནས་ འཇོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེད་མཆེད་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཛོད་ལས། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་ རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །དབང་དོན་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ནི་ཁམས་བཅུ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ རྣམས་བསྡུས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ་མྱོང་བའོ་འདུ་ཤེས་ནི། མཚན་མར་འཛིན་ 1-204 པའི་བདག་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན། །དེ་གསུམ་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དང་། ། འདུས་མ་བྱས་དང་བཅས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ གསུམ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བསྡུས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན། །ཁམས་བདུན་རྣམས་སུ་ འདོད་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཡིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྣམས་ཤེས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ བདུན་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆ

【現代漢語翻譯】 由於遠離粗重，因此狀態發生轉變。禪定二者之間不談論痛苦的止息等，是因為沒有完全捨棄能轉變的感受。 第三，對法界本身的特別認定： 第三個問題是，先前所說的從集合中轉變而來的五種色，以及受蘊、想蘊、行蘊是什麼？這八種有為法和八種無為法是什麼？將這些在心中統一起來，十六種自性是意識的行境，因此稱為法界。 第三，蘊處的安立： 第三個問題是，什麼是蘊處的安立？（三分法之第一）以色所攝：在界的範疇中，五根和五境，即所顯示的十種有色界，在蘊處的範疇中也稱為十種有色處。 （第二）以心所攝：在界的範疇中，所顯示的分為七種識界，在蘊處的範疇中則歸為一種，即意處。 （第三）以法所攝：在界的範疇中，對法界顯示了十六種相，在蘊處的範疇中也稱為法處。 總的來說： 總的來說，從蘊中特別指出界，從界中特別指出處，因此，蘊、界、處總的來說可以歸納為三種意義。《俱舍論》中說：『色即五根及五境，五及非能識之性，唯根境爾乃立為，十二處及十界。』 如是，有色界和十處，以及意境之色，總攝為色蘊。感受是領受。想是執取相狀的自性。 行蘊是四蘊之外的。這三者和非能識性，以及無為法，稱為法處和法界。 如是，總攝三蘊、色之一部分和法處為法界。識各自是能識別的。意處也是如此。七界中也這樣認為，即六識和意。 如是，總攝識蘊和七界為意處。

【English Translation】 Because of being separated from the coarse, the state is transformed. Not mentioning the cessation of suffering etc. between the two meditations is because the feeling of transformation has not been completely abandoned. Third, the special recognition of the Dharmadhatu itself: The third question is, what are the five forms of matter transformed from the aggregates mentioned earlier, and what are the aggregates of feeling, the aggregates of perception, and the aggregates of formation? What are these eight conditioned phenomena and eight unconditioned phenomena? Gathering these together in the mind, the sixteen natures are the objects of the mind consciousness alone, therefore it is called the Dharmadhatu. Third, the establishment of the sources: The third question is, what is the establishment of the sources? (First of the three divisions) Included by form: In the context of the realms, the five faculties and the five objects, that is, the ten realms of form that are shown, are also called the ten sources of form in the context of the sources. (Second) Included by mind: In the context of the realms, what is shown by dividing it into seven realms of consciousness is gathered into one in the context of the sources, which is called the mind source. (Third) Included by Dharma: In the context of the realms, what is shown as sixteen aspects of the Dharma realm is also called the Dharma source in the context of the sources. In summary: In summary, because the realms are specifically pointed out from the aggregates, and the sources are specifically pointed out from the realms, therefore, the aggregates, realms, and sources can be summarized into three meanings. The Treasury of Knowledge says: 'Form is the five faculties and the five objects, five and the non-cognitive nature, only the faculties and objects are established as, twelve sources and ten realms.' Thus, the ten realms and sources of form, and the forms of the mind object, are summarized as the form aggregate. Feeling is experiencing. Perception is the nature of grasping characteristics. The formation aggregate is other than the four aggregates. These three and the non-cognitive nature, together with the unconditioned, are called the Dharma source and the Dharma realm. Thus, summarizing the three aggregates, one aspect of form, and the Dharma source as the Dharma realm. Consciousness is individually the ability to distinguish. The mind source is also the same. It is considered to be in the seven realms, that is, the six consciousnesses and the mind. Thus, summarizing the consciousness aggregate and the seven realms as the mind source.

---

ེད་དོ། །དེ་ཡང་། ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་གཅིག་ གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། མཛོད་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པར་སྐྱེ་མཆེད་བར་དུ་ བཤད་པ་ནི་གྲངས་ཉུང་བའི་རིམ་པས་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཞར་ལས་བྱུང་བ། ཞར་བྱུང་ལ། འགྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྤྱི་དོན་དང་། རྩ་བར་འབྱུང་བའི་གཞུང་དོན་ གཉིས་ལས། ༈ འགྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྤྱི་དོན། དང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ། དབང་ཡུལ་དག་པ་ ལས་ཤེས་པ་འབྱུང་ཚུལ། སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཚུལ་བསྟན་པ། ཚོགས་དྲུག་རྟོག་བཅས་ ཡིན་མིན་དཔྱད་པ། རྣམ་ཤེས་རྟེན་གྱི་མིང་གིས་བརྗོད་ཚུལ། དབང་ཤེས་གང་གིས་མཐོང་ སོགས་དཔྱད་པ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཕུང་པོ་མིན་ཚུལ། ཆོས་གཅིག་ཡང་ཡང་བཤད་པའི་ དགོས་པའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ། དང་པོ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་མི་འཐད་དེ། མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་ལ་གཉིས་ གཉིས་ཡོད་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གཉི་གའང་མཚན་ ཉིད་འདྲ་བས་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རང་གི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་ཁམས་རེ་རེར་འཇོག་པའོ། ། ལུས་ཀྱི་རྟེན་མཛེས་པའི་དོན་དུ་(གཡས་གཡོན་)གཉིས་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ གཉིས་ཡོད་ཀྱི། །རིགས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་བྱ་བ་རྣམས། །འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་ཁམས་གཅིག་ཉིད། ། 1-205 མཛེས་བྱའི་དོན་དུ་གཉིས་བྱུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དབང་ཡུལ་དག་པ་ལས་ཤེས་པ་འབྱུང་ཚུལ། གཉིས་པ་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)དབང་པོ་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ནི་མིག་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་ནས་ མིག་ཤེས་འབྱུང་ངམ། གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་ གཅིག་འབྱུང་སྟེ། གཉི་ག་མ་ཉམས་ཤིང་མ་བསྒྲིབས་པས་ཕྱེ་ན་གསལ་བར་མཐོང་གི། དེ་ ཙམ་དུ་གཅིག་གིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་མར་མེ་ གཉིས་སྦར་བ་ན་འོད་རྒྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཙམ་དུ་གཅིག་ གིས་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། མིག་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་ཀྱང་། །མཐོང་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྣ་བ་དང་སྣ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཡུལ་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ནི། གཟུགས་དཀར་དམར་ལ་སོགས་པ་དང་། རོལ་མོའི་ སྒྲ་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་ཤེས་པས་རིམ་གྱིས་འཛིན་ནམ་ ཅིག་ཅར་དུ་འཛིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཅིང་། ལ་ལ་རྣམ་པའི་གྲངས་ ཇི་སྙེད་པར་ཤེས་པའང་དུ་མ་ཅིག་ཅར་བར་འབྱུང་འདོད་མོད། འདིར་ནི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཁོ་ ནས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཞིང་། རྣམ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་འག

【現代漢語翻譯】 是這樣的，如經文所說：『蘊、處與界，一者攝一切。』正如《俱舍論》和五蘊中所述，十二處是爲了按數量由少到多的順序來展示。 額外產生的： 額外產生的有二：註釋中出現的共同要點和根本頌中出現的論典要點。 註釋中出現的共同要點： 第一部分有八點：駁斥關於界數量的爭論，清凈的根和境產生識的方式，如何展示聲音的產生方式，分析六識聚是否具有尋伺，以所依之名稱來表達識的方式，分析根識通過何者見等等，未組合之法不是蘊的方式，以及反覆講述同一法的原因。 駁斥關於界數量的爭論： 第一點是：說十八界是不合理的，因為眼、耳、鼻各有兩對，所以會變成二十一個。回答：沒有過失，因為兩者性質相同，屬於同一類，並且所緣也相同，能產生各自的識也是相同的，所以每個都算作一個界。身體的所依是爲了美觀而形成（左右）兩對，如經文所說：『眼等雖有二，然其類、所緣、作用皆同，故為一界，為美觀故而有二。』 清凈的根和境產生識的方式： 第二點，（分為三部分，這是第一部分）：從根產生的方式是，眼識是依賴於每一隻眼睛產生，還是依賴於兩隻眼睛產生？回答：依賴於兩隻眼睛產生一個眼識，因為兩隻眼睛沒有損壞也沒有被遮蔽，分開時能清晰地看到。僅僅一隻眼睛不能清晰地看到。例如，在一個房間里點燃兩盞燈，兩盞燈的光芒會非常明亮，僅僅一盞燈則不然。如經文所說：『雙眼皆能見，因其能清晰見。』耳和鼻也同樣適用。 （第二部分）：從境產生的方式是，當白色、紅色等顏色和各種樂器的聲音等各種境靠近時，識是逐漸執取還是同時執取？有些人認為逐漸執取，有些人認為識的數量和所知的數量一樣多，但這裡認為只有一個識同時執取，而顯現的相是多種多樣的。各種不同的顯現

【English Translation】 Thus, as the scripture says: 'Aggregates, sources, and elements, one includes all.' As stated in the Abhidharmakośa and the five aggregates, the twelve sources are presented to show the order from the least to the most in number. Arising from the side: Arising from the side, there are two: the common points appearing in the commentary and the essential points of the treatise appearing in the root verses. Common points appearing in the commentary: The first part has eight points: refuting the dispute about the number of elements, how knowledge arises from pure faculties and objects, how to show the arising of sounds, examining whether the six aggregates of consciousness have investigation and analysis, how to express consciousness by the name of its basis, analyzing by which sense consciousness sees, etc., how unconditioned phenomena are not aggregates, and the reason for repeatedly explaining the same dharma. Refuting the dispute about the number of elements: The first point is: it is unreasonable to say there are eighteen elements, because there are two of each of the eyes, ears, and nose, so it would become twenty-one. Answer: There is no fault, because both have the same characteristics, belong to the same category, and their objects are also the same, and producing their respective consciousnesses is also the same, so each is counted as one element. The basis of the body is formed in two pairs (left and right) for the sake of beauty, as the scripture says: 'Although there are two eyes, etc., their category, object, and function are the same, so it is one element, and there are two for the sake of beauty.' How knowledge arises from pure faculties and objects: The second point, (divided into three parts, this is the first part): The way it arises from the faculty is, does eye consciousness arise depending on each eye, or does it arise depending on both eyes? Answer: One eye consciousness arises depending on both eyes, because both eyes are not damaged and not obscured, and when separated, they see clearly. Only one eye is not clear. For example, when two lamps are lit in a room, the light of the two lamps will be very bright, but not just one. As the scripture says: 'Both eyes see, because they see clearly.' The same applies to the ears and nose. (Second part): The way it arises from the object is, when various objects such as white, red, etc., and various musical sounds, etc., are near, does consciousness gradually grasp them or grasp them simultaneously? Some think that they are grasped gradually, and some think that as many as there are numbers of consciousnesses, many also arise simultaneously, but here it is thought that only one consciousness grasps simultaneously, and the appearances are diverse. Various different appearances

---

ྲེལ་དུ། དེ་ཕྱིར་ སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ་ནི།)གཉི་ག་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ལྕེ་ལ་ཁམ་ཟས་ཀྱིས་རེག་པ་ན། ལྕེ་དང་ལུས་ ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་སྔོན་ལ་སྐྱེ་ཞེ་ན། མཛོད་འགྲེལ་དུ། ཡུལ་གང་ཤས་ཆེ་བའི་ཤེས་པ་སྔོན་ལ་ སྐྱེ་ཞིང་། ཆ་མཉམ་ན་བཟའ་བར་འདོད་པའི་རྒྱུས་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་སྔོན་ལ་སྐྱེ་བར་བཤད་མོད། འདིར་ནི་གཉི་ག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རིགས་པར་བྱའོ། ། ༈ སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཚུལ་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ལ། བྱེ་བྲག་པ་རྣམ་སྒྲ་རིམ་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ་ བཞིན་པ་སྟེ་རྣ་བ་དང་ནང་ཕྲད་པ་ན་འཛིན་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐའ་དེ། ཉེར་ལེན་ལས་ཡང་ 1-206 ཡང་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་རྣམས་རྒྱུན་རྩོམ་ན། (སྔ་མ་མཐའ་ཡི་རབ་གནས་ན། །འོག་ཏུ་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ ལྟར།)ཉེར་ལེན་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་གང་བར་ ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་ནི་རང་ལས་སྐད་ཅིག་གཞན་མི་སྐྱེ་བས། རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱི། རང་གི་ཡུལ་ན་འདུག་ཅིང་བྱུང་མ་ཐག་ རྒྱས་པ་འབྱུང་སྟེ། མར་མེའི་འོད་བཞིན་ནོ། །ཐག་ཉེ་ཡང་བར་དུ་ཆོད་པའི་སྒྲ་གསལ་བར་མི་ ཐོས་པ་ནི་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་གསེབ་ནས་ཆུང་ངུར་འབྱུང་བའོ། ། ༈ ཚོགས་དྲུག་རྟོག་བཅས་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ། བཞི་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལ་རྟོག་བཅས་ནི་དུ་ཞིག། རྟོག་མེད་ནི་དུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ རྣམ་རྟོག་གསུམ་གྱི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང་། རྗེས་ སུ་དྲན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་། (ཨ་བྷི་ནི་རཱུ་པ་ཎཱ་)མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་སོ། །དེའི་ དང་པོ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འདུ་བྱེད་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་(དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་དོན་ཅན་ འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་)རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་ནི། མངོན་དུ་མྱངས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་ལྐོག་གྱུར་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་རྟོག་བདུན་གྱི་དྲུག་ཆར་ ཡང་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་རང་གི་ངང་གིས་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ཚོར་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་ དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་དང་ པོས་ནི་(འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྔ་དང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དྲུག་གསུངས་པས་)དབང་ཤེས་ལྔའམ། ཡང་ན་ཡིད་ ཤེས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ པར་

【現代漢語翻譯】 因此，心之相狀，如『轉變為各種各樣單一的自性』所說。 (三者是：)從二者產生的方式是：舌頭接觸食物時，舌頭和身體的識哪個先產生？在《俱舍論》的註釋中說：『哪個境佔優勢，哪個識先產生；如果相等，則因想吃而舌識先產生。』但在這裡，應認為二者同時產生。 如何顯現聲音的方式： 第三，關於聲音如何產生，勝論派認為聲音是逐漸地、持續不斷地在虛空中產生，當與耳朵接觸時才能被感知，這種觀點是不合理的。因為如果聲音從鄰近的因中不斷產生，（如『如果前者處於終點，聲音將在其下增長。』所說），那麼僅從一個鄰近的因產生的聲音也會充滿整個三千世界。因此，聲音不會從自身產生下一個瞬間，因為沒有連續性，所以不會從一個地方連續地傳播到另一個地方，而是停留在自己的地方，並且立即擴充套件，就像燈光一樣。即使距離很近，如果中間有阻礙，也聽不清楚聲音，因為有阻礙，所以聲音會從阻礙物的縫隙中微弱地傳出。 辨析六識是否具有分別： 第四，如果問六識中哪些是有分別的，哪些是沒有分別的？對此，只有三種分別的意識才是有分別的，即自性分別、追憶分別和現觀分別（Abhiniropana）。第一種是對現在所經歷的行蘊的自性進行分別（如『雖然無意義，但類似於有意義』所說）；中間一種是對曾經經歷過的行蘊進行分別；最後一種是對過去、現在、未來三時的隱蔽事物進行現觀分別。這些分別都只存在於意識中。此外，七種分別中的六種也是有分別的，即緣取自性分別、有相分別、無相分別、普遍感受、個別分別、有煩惱分別和無煩惱分別。其中，第一種（一些註釋中說是五種，一些說是六種）是五根識，或者包括意識在內的所有識都是有分別的，因為它們不會將對境執著為相。

【English Translation】 Therefore, the nature of mind is as it says, 'Transforms into various single essences.' (The third is:) How they arise from both: When the tongue touches food, which consciousness arises first, the tongue or the body consciousness? In the commentary on the Abhidharmakosha, it says, 'Whichever object is more dominant, that consciousness arises first; if they are equal, then the tongue consciousness arises first due to the desire to eat.' But here, it should be considered that both arise simultaneously. How sounds manifest: Third, regarding how sounds arise, the Vaisheshika school believes that sounds are produced gradually and continuously in the sky, and are perceived when they come into contact with the ear. This view is unreasonable. Because if sounds are constantly produced from neighboring causes (as it says, 'If the former is at the end, the sound will increase below'), then the sound produced from just one neighboring cause would fill the entire tri-cosmos. Therefore, sound does not produce another instant from itself, because there is no continuity, so it does not continuously travel from one place to another, but stays in its own place and expands immediately, like the light of a lamp. Even if the distance is close, the sound is not heard clearly if there is an obstruction in between, because it is obstructed, so the sound comes out faintly from the gaps in the obstruction. Analyzing whether the six consciousnesses have conceptualization: Fourth, if asked which of the six consciousnesses have conceptualization and which do not? In response, only the mind consciousness with three conceptualizations has conceptualization, namely, the conceptualization of self-nature, the conceptualization of recollection, and the conceptualization of manifest discernment (Abhiniropana). The first is the conceptualization of the self-nature of the present experienced aggregates (as it says, 'Although meaningless, it resembles something meaningful'); the middle one is the conceptualization of the aggregates that have been experienced; and the last one is the manifest conceptualization of the hidden things of the three times, past, present, and future. These conceptualizations exist only in the mind consciousness. In addition, six of the seven conceptualizations also have conceptualization, namely, the conceptualization of grasping self-nature, the conceptualization with signs, the conceptualization without signs, the universal feeling, the individual conceptualization, the conceptualization with afflictions, and the conceptualization without afflictions. Among them, the first (some commentaries say five, some say six) is the five sense consciousnesses, or all consciousnesses including the mind consciousness, have conceptualization, because they do not grasp the object as a sign.

---

ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཤེས་ལྔ་རྟོག་མེད་དུ་ བཤད་པ་ནི། ངེས་པར་རྟོག་དང་རྗེས་དྲན་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་མི་རྟོག །ཅེས་པ་ 1-207 ལྟར་ཏོ། །འདིར་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རྟོག་བཅས་སུ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་ མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་འདས་པ་ དང་ད་ལྟར་གྱི་ཚུལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་དང་། རྗེས་སུ་ དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པའི་ རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ མ་བཞི་ནི་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རེས་འགའ་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ ཞིང་། རེས་འགའ་ཁྱད་པར་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ལ། རེས་འགའ་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་། རེས་འགའ་དད་སོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-208 ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའང་སེར་བོར་མཐོང་བ་ལྟ་བུ། མིག་འགྱུར་ན་གཟུགས་མ་འགྱུར་ཡང་ (མིག་གི་)རྣམ་ཤེས་འགྱུར་བས། དབང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ ལས་ཤེས་པས་ན་མིག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྔ་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ། མིག་ནི་ མིག་ཤེས་ཀྱི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་ཞིང་དེ་ལས་མིག་ཤེས་འགྲུབ་པས། དབང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་ ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཆེད་དུ་ཤེས་པས་ན་མིག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དགོས་ ཆེད་ཀྱི་དོན་ལ་བཞི་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ། མིག་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་(བདེ་སྡུག་)ཉམས་མྱོང་ གིས་དབང་པོའི་ཆེད་དུ་ཕན་གནོད་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་གྱི་ཆེད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །མིག་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་མིག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་བར་གྱི་ཚིག་ཕྱིས་པའི་བསྡུ་ བ་སྟེ། (དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་)གཉི་གའང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་འདྲ་བ་ ཡིན་གྱི། གཟུགས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པར་མ་ངེས་པས་དེ་ཙམ་དུ་འདྲ་བ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མྱུ་གུ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་ཤེས་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་རྟེན་དབང་པོ་ནི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་ མིང་གིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐུན་མོངས་མིན་ཕྱིར་ཡང་། དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དབང་ཤེས་གང་གིས་མཐོང་སོགས་དཔྱད་པ། དྲུག་པ་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོས་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་རྟེན

【現代漢語翻譯】 因為它們會如其所是地自然運作。五種感官意識被稱為非概念性的，正如經文所說：'必然的概念和隨後的記憶，通過概念化來非概念化。' 在這裡，由於它們具有能取和所取的面向，所以被認為是概念性的。其餘的意識只有意識本身是概念性的，因為它持有具有特徵的過去和現在的狀態。先前描述的自性和隨後的記憶是概念化的形式。無特徵是指對未來對象的渴望，因為未來是未生的，因此被稱為無特徵。后四者是顯現的推論概念，因為它們有時會完全尋求事物的本質，有時會分別辨別其特徵，有時與貪慾等煩惱相應，有時與信心等非煩惱相應。 例如，將藍色誤認為黃色。即使眼睛改變，如果形式沒有改變，（眼睛的）意識也會改變。因此，感官是意識的作者。之所以稱眼睛的意識為'眼識'，是因為第五格表示來源的含義。眼睛是眼識的種子，並與之相關，眼識由此產生。因此，感官是意識的來源。之所以稱爲了眼睛的意識為'眼識'，是因為第四格表示目的的含義。與眼識相應的（快樂和痛苦）體驗對感官有利或有害，而不是爲了對象。之所以稱與眼睛相似的意識為'眼識'，是因為中間的詞被省略了。 （感官和意識）兩者都屬於有情眾生的範疇，因此是相似的。然而，形式不一定屬於有情眾生的範疇，因此不完全相似。或者，就像幼苗有其他原因，但仍被稱為大麥幼苗一樣，儘管意識有其他原因，但作為基礎的感官是獨特的因，因此以它的名字來稱呼它。因此，正如經文所說：'因此，由於其獨特性，它們指示了意識。' 第六個問題是：感官，如眼睛等，是否看到對像？或者，是意識看到對像？根據分別說者的觀點，眼睛看到形式...

【English Translation】 Because they operate naturally as they are. The five sense consciousnesses are said to be non-conceptual, as the scripture says: 'Necessary concepts and subsequent memories, through conceptualization, non-conceptualize.' Here, because they have the aspect of grasper and grasped, they are shown to be conceptual. The remaining consciousnesses, only mind consciousness is conceptual, because it holds the past and present states with characteristics. The previously described self-nature and subsequent memories are conceptualized forms. Without characteristics refers to the desire for future objects, because the future is unborn, hence it is called without characteristics. The latter four are manifest inferential concepts, because they sometimes fully seek the essence of things, sometimes separately discern their characteristics, sometimes correspond with afflictions such as desire, and sometimes correspond with non-afflictions such as faith. For example, mistaking blue for yellow. Even if the eye changes, if the form does not change, the (eye's) consciousness changes. Therefore, the sense is the author of consciousness. The reason why the consciousness of the eye is called 'eye consciousness' is because the fifth case indicates the meaning of origin. The eye is the seed of eye consciousness and is related to it, and eye consciousness arises from it. Therefore, the sense is the source of consciousness. The reason why the consciousness for the eye is called 'eye consciousness' is because the fourth case indicates the meaning of purpose. The (pleasure and pain) experiences corresponding to eye consciousness are beneficial or harmful for the sense, but not for the object. The reason why the consciousness similar to the eye is called 'eye consciousness' is because the middle word is omitted. Both (sense and consciousness) belong to the category of sentient beings, therefore they are similar. However, form does not necessarily belong to the category of sentient beings, therefore it is not completely similar. Or, just as a sprout has other causes but is still called a barley sprout, although consciousness has other causes, the sense as the basis is a unique cause, therefore it is called by its name. Therefore, as the scripture says: 'Therefore, due to their uniqueness, they indicate consciousness.' The sixth question is: Do the senses, such as the eyes, see objects? Or, does consciousness see objects? According to the Vaibhashika view, the eyes see forms...

---

་བཅས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །གང་ཕྱིར་ བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དབང་པོས་མཐོང་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོད་པའི་ཡུལ་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་ ཤེས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་མོད། འདིར་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ 1-209 པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་གཉི་གས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ མིག་སོགས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་ཚང་བར་གྱུར་པ་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་གདགས་ སོ། །འོན་ཀྱང་དབང་པོས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ནི། འབྱུང་ཕྱིར་གནས་ཕྱིར་མི་ གཡོའི་ཕྱིར། །རང་དབང་མཛེས་ཕྱིར་ལུང་གི་ཕྱིར། །ཞེས་དོན་དྲུག་གིས་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་དབང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྟེན་ནམ་གནས་ཀྱང་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ཤེས་ནི་དགེ་སོགས་མང་པོ་ འབྱུང་བ་ལ་དབང་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་རིགས་གཅིག་པས་མི་གཡོ་བར་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་དང་། རྣམ་ཤེས་ནི་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་རྐྱེན་བཞི་ལ་ལྟོས་ཤིང་། དབང་པོ་ནི་འཕེན་པའི་ དབང་གིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བ་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས་རང་དབང་དུ་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་ཡོད་ན་དབང་རྟེན་མཛེས་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ ལས་ཀྱང་། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ། །རྒྱུ་མཚན་དྲུག་པོ་འདི་དག་རྣམ་ཤེས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་མ་ བརྗོད་དོ། ། ༈ འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཕུང་པོ་མིན་ཚུལ། བདུན་པ་ནི། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ཕུང་པོ་ལ་མི་ འཇོག་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྤུངས་པ་ནི་ ཕུང་པོའི་དོན་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཞིང་དུས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པས་དོན་དང་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོར་མ་བཞག་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་སུ་འདུས་མ་བྱས། །དོན་དུ་མི་རུང་ ཕྱིར་མ་བཤད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཆོས་གཅིག་ཡང་ཡང་བཤད་པའི་དགོས་པ། བརྒྱད་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ལ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ 1-210 དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུའང་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ནི་གདུལ་ བྱ་རྣམས་དབྱེ་བསྡུ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་གཟུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་ བསྟན་པ་དེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་ཞིང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ བ་དེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རེ་རེའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ལ། རྣམ་ཤེས་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ པ་དེ་ཁམས་ལ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས

【現代漢語翻譯】 因此，意識並非依賴於此（感官）。因為被間隔開的色法是無法被見到的。因此，感官才能見到（色法）。如果被間隔開的對境也能被見到，那將是意識的作用。然而，在這裡，從究竟意義上來說，一切法都沒有作者。因此，感官和意識都不是見者。只是在名言上，當眼等諸緣聚合時，才安立為見等作用。 然而，之所以說感官能見等，是因為有六種主要原因：'生起故，住故，不移故，自主故，美故，教故。'也就是說，感官是意識生起的主要原因；感官也是見等作用的所依或住所；意識會生起諸多善等，而感官則始終保持無記，性質不變，因此不會改變；意識在每個剎那都依賴於四緣，而感官則不依賴於如生起般的每個剎那的因緣聚合，因此是自主的；有感官則感官所依之處會變得美好；經典中也說：'眼見色'等等。由於意識不具備這六個原因，因此不說意識能見等。 第七個問題是：為什麼在界和處中安立了非組合法，而在蘊中卻沒有安立呢？蘊的含義是將諸多無常的事物，如過去等，聚集在一起。而非組合法是常法，不被時間所聚集，因此與蘊的含義不符，所以沒有安立為蘊。如頌云：'非組合法于蘊中，義不符故未宣說。' 第八個問題是：眼等諸法，雖然意義相同，但從蘊、界、處三個方面進行不同的闡述，有什麼必要呢？這是爲了使所化眾生善於區分和歸納。例如，在蘊中將色法歸為一類，而在界和處中則分為十一類；將受等三種分為三類，而在界和處中則歸為每一類；將識歸為一類，而在界中則分為七類，在處中則歸為一類。

【English Translation】 Therefore, consciousness does not depend on this (sense organs). Because the forms that are separated cannot be seen. Therefore, the sense organs can see (forms). If the objects that are separated can also be seen, it would be the function of consciousness. However, here, in the ultimate sense, all dharmas have no author. Therefore, neither the sense organs nor consciousness are the seer. Only nominally, when the aggregates of eye, etc., are gathered, it is established as seeing, etc. However, the reason why it is said that the sense organs can see, etc., is because there are six main reasons: 'Because of arising, because of dwelling, because of not moving, because of autonomy, because of beauty, because of teaching.' That is to say, the sense organs are the main cause of the arising of consciousness; the sense organs are also the basis or dwelling place of seeing, etc.; consciousness will give rise to many virtues, etc., while the sense organs always remain neutral and do not change in nature, so they will not change; consciousness depends on the four conditions in each moment, while the sense organs do not depend on the aggregation of conditions in each moment like arising, so they are autonomous; if there are sense organs, the place where the sense organs depend will become beautiful; the scriptures also say: 'The eye sees form' and so on. Since consciousness does not have these six reasons, it is not said that consciousness can see, etc. The seventh question is: Why are unconditioned dharmas established in the realms and sources, but not in the aggregates? The meaning of aggregates is to gather many impermanent things, such as the past, etc., together. Unconditioned dharmas are permanent and are not gathered by time, so they do not match the meaning of aggregates, so they are not established as aggregates. As the verse says: 'Unconditioned dharmas in aggregates, not declared because the meaning does not match.' The eighth question is: What is the need to explain the dharmas such as eye, etc., which have the same meaning, differently from the three aspects of aggregates, realms, and sources? This is to make the beings to be tamed good at distinguishing and summarizing. For example, in the aggregates, form is classified as one category, while in the realms and sources, it is divided into eleven categories; the three of feeling, etc., are divided into three categories, while in the realms and sources, they are classified into each category; consciousness is classified as one category, while in the realms, it is divided into seven categories, and in the sources, it is classified as one category.

---

་སོ། །ཡང་མཚན་ཉིད་ ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་ཕུང་པོ་བསྟན་ཞིང་འཛིན་པ་(དབང་པོ་)དང་གཟུང་བ་(ཡུལ་) དང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་(རྣམ་ཤེས་)རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་ཁམས་བསྟན་ལ། འཛིན་བྱེད་ སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་བའི་གཟུང་འཛིན་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པའོ། ། ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པར། གཅིག་པུ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་ པོར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡང་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། ། ༈ རྩ་བར་འབྱུང་བའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མངོན་གྱུར་ས་བོན་མུ་བཞི་རྩི་བ་དང་། རྟེན་དབང་པོ་ཡུལ་ས་མཚུངས་ དཔྱད་པའོ། ། ༈ མངོན་གྱུར་ས་བོན་མུ་བཞི་རྩི་བ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་རྩི་བ་ནི། ཕུང་པོའི་ རྣམ་གཞག་ཏུ། མིག་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཏུ་མིག་ནི་ཁམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ན། མིག་གང་ཡིན་པ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ། མིག་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་མིག་ཀྱང་དེ་ ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་ ལས་དང་པོ།)མིག་ལ་རྒྱས་པར་རྩི་བ་ནི། ཁམས་ཀྱི་དོན་ས་བོན་ནམ་རྒྱུ་ལ་འཇོག་པས་མུ་བཞི་ ཡོད་ཅིང་། དེའང་མིག་གི་ངོ་བོ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ལ་མིག་གཞན་དག་གི་རྒྱུའམ། ཁམས་མ་ ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་འདས་ པའི་མིག་དང་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཐ་མའི་མིག་གོ། མིག་གི་རྒྱུའམ་ཁམས་ ཡིན་ལ་མིག་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་མིག་འགྲུབ་རུང་དང་། 1-211 མངལ་དུ་ཕྱི་སྤྲོས་མ་ལྟ་བུས་གཡོགས་པ་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་སྤྲོས་ མ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཤར་ནི་གྱུར་སླ་བར་སྣང་བ་ནར་ནར་པོར་ གྱུར་པ་དང་། གཞན་ཡང་མའི་མངལ་ན་གནས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་མ་དོད་ཅིང་མིག་འགྲུབ་ རུང་དུ་ཡོད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་མིག་ཞར་བའམ་ཉམས་པ་དབྱེར་རུང་མི་ རུང་གཉི་ག་ལའང་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ འདོད་གཟུགས་སུ་མིག་འགྲུབ་རུང་གི་རྒྱུའམ་ས་བོན་ཡོད་པའོ། །མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ ལ་མིག་གི་རྒྱུའམ་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་མ་ཡིན་པའི་གནས་ སྐབས་གཞན་མིག་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་སོ། །མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། མིག་གི་ རྒྱུའམ་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་སྔོན་སོང་ལ་ཉེར་ལེན་ཕུང་པོའི་ ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་མིག་གི་ངོ་བོའ

【現代漢語翻譯】 此外，爲了區分僅僅是特性的事物，佛陀宣說了蘊；爲了區分執持者（根）和所執持者（境），以及執持的行為（識），佛陀宣說了處；爲了區分作為生起之門的執持行為，佛陀宣說了界。 此外，對於五蘊，是爲了對治執著于單一、作者和享受者的我；如是，爲了斷除我執，佛陀反覆地進行了區分和宣說。 ༈ 根本論典中的宗義： 宗義方面，有顯現、種子四句的分析，以及所依根、境相同與否的辨析。 ༈ 顯現、種子四句的分析： 第一部分分為兩點：（第一點）對有色根的分析：在蘊的分類中，稱為『眼』；在處的分類中，也稱為『眼處』。那麼，什麼是眼，什麼是眼處呢？眼和眼處是相同的嗎？眼處和眼是相同的，沒有差別嗎？或者說，存在一些差別呢？（兩點中的第一點）對眼的詳細分析：處的含義是種子或因，因此存在四句。 也就是說，眼的自性是顯現，但也有不是其他眼之因或處的，例如：阿羅漢在最後第二剎那入無餘涅槃的眼，以及不還者最後的眼，因為他們要進入無色界。有的是眼的因或處，但不是顯現的眼，例如：在蛋中的眼，是眼可以形成的；在母胎中被胎膜包裹的，是柔軟的狀態；內外都被胎膜包裹的，是模糊的狀態；看起來容易變化的，是細長的狀態；還有，在母胎中，眼根尚未形成，但眼可以形成；非阿羅漢的盲眼或損壞的眼，無論可分或不可分，都有種子；以及生於無色界的異生，其相續中存在可以形成欲界色界眼的因或種子。有的是眼的自性，也是眼的因或處，例如：上述情況之外，獲得眼且未損壞的情況。 有的不是眼的自性，也不是眼的因或處，例如：有情相續中，先前已滅，不再有取蘊的剩餘，已於涅槃界中完全寂滅者；以及生於無色界的不還果聖者相續中，沒有眼的自性。

【English Translation】 Furthermore, in order to distinguish mere characteristics, the aggregates (skandha) were taught; in order to distinguish the grasper (faculty) and the grasped (object), and the act of grasping (consciousness), the elements (dhatu) were taught; and in order to distinguish the grasping act that becomes the door of arising, the sources (ayatana) were taught. Moreover, regarding the five aggregates, it is to counteract the clinging to a self as singular, an agent, and an enjoyer; thus, in order to abandon self-clinging, it was repeatedly distinguished and taught. ༈ The doctrinal points in the root text: Regarding the doctrinal points, there is the analysis of the fourfold tetralemma of manifestation and seed, and the examination of whether the dependent faculty and object are the same or different. ༈ The analysis of the fourfold tetralemma of manifestation and seed: The first part has two points: (First point) Analyzing the material faculty: In the classification of aggregates, it is called 'eye'; in the classification of elements, it is also called 'eye element'. So, what is the eye, and what is the eye element? Are the eye and the eye element the same? Is the eye element the same as the eye, without any difference? Or are there some differences? (First of the two points) Detailed analysis of the eye: The meaning of element is placed on seed or cause, so there are four possibilities. That is, the nature of the eye is manifest, but there are also those that are not the cause or element of other eyes, such as: the eye of an Arhat who passes into complete nirvana in the second moment of the final existence, and the final eye of a Non-Returner because they are going to the formless realm. There are those that are the cause or element of the eye, but are not manifest eyes, such as: the eye in the egg, which is capable of forming an eye; in the womb, covered by the fetal membrane, it is in a soft state; both inside and outside are covered by the fetal membrane, it is in a blurred state; appearing easy to change, it is in an elongated state; also, in the mother's womb, the eye faculty has not yet formed, but the eye is capable of forming; the blind or damaged eye of a non-Arhat, whether divisible or indivisible, has a seed; and a sentient being born in the formless realm has in their continuum the cause or seed capable of forming an eye in the desire or form realm. There are those that are the nature of the eye, and also the cause or element of the eye, such as: other than the above situations, those who have obtained the eye and it is not damaged. There are those that are not the nature of the eye, nor the cause or element of the eye, such as: in the continuum of sentient beings, those who have previously passed away, with no remainder of the aggregates of appropriation, who have completely passed into nirvana in the realm of nirvana; and in the continuum of a Non-Returner Arya born in the formless realm, there is no nature of the eye.

---

ང་འགགས་ ཤིང་ས་བོན་ཡང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའོ། །བསྡུ་བར། དགྲ་བཅོམ་པ་མིག་ཉམས་པའང་མུ་ བཞི་པར་གསུངས་སོ། ། (གཉིས་པ།)གཞན་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་ནི། མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ལ་མངོན་གྱུར་དང་ ས་བོན་མུ་བཞི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྣ་དང་། སྣའི་ ཁམས་དང་། ལྕེ་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། ལུས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མུ་ བཞི་དང་ལྡན་པའོ། ། ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། ཐམས་ཅད་དུ་འདྲའམ་ཞེ་ན། དམིགས་བསལ་ནི། དེ་ཡང་ཅི་ རིགས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་འདྲ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ལུས་མ་ཡིན་ པ་ནི་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་ 1-212 འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་ཡིན་དུ་འགྱུར་ལ། (མིག་ཞར་བའམ་ཉམས་པའི་དོད་)ལུས་ཉམས་པ་ ནི་སྲོག་འགགས་པས་གཉིས་མིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་རྩི་བ་ནི། སྔར་རྣམ་གཞག་གི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ན། ཡིད་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ། ཡིད་ཀྱི་ ཁམས་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡོད་ པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལའང་མུ་བཞི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུའམ་ཁམས་མ་ ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཀ་མ་སྐད་ཅིག་ ཐ་མའི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སམ་ས་བོན་ཡིན་ལ་ཡིད་མངོན་གྱུར་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ དེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྐབས་ན་ཚོགས་བདུན་བཀག་པས་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ མེད་ཅིང་། དེ་ལས་ལངས་པ་ན་ཡིད་སྐྱེ་པའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཁམས་སོ། །འདུ་ ཤེས་མེད་པ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཉོན་ཡིད་མ་བཀག་པ་གཉིས་ཡིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་ས་བོན་ནམ་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ དག་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་ཡིད་དབང་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་སྔོན་སོང་ལ་སྤང་ བྱ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ན་ཡིད་མངོན་གྱུར་དང་ས་བོན་གཉི་ག་འགགས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ དུ་རིགས་ངེས་ཤིང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་མི་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་བ་ དང་སྒོ་བསྟུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ༈ རྟེན་དབང་པོ་ཡུལ་ས་མཚུངས་དཔྱད་པ། ས་མཚུངས་ལ་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་དཔྱད་པ། གཟུགས་ ཅན་གཞན་གསུམ་ལ་དཔྱད་པ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་དཔྱད་པའོ། ། དང་པོ་ལ། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ན་ཁམས་དང་ས་གང་

【現代漢語翻譯】 滅盡。 種子也全部斷絕。總結：阿羅漢眼識滅盡也屬於四句中的一種。 (二)其他類比：如同眼和眼界有顯現和種子四句一樣，耳和耳界，鼻和鼻界，舌和舌界，身和身界也同樣具有四句。 總的來說，是否一切都相同呢？特殊之處在於：『各自對應』，其他都相同，而身界是，身不是的情況是：生於無色界的異生凡夫的身之因。如在蛋中等情況屬於『是』。 (眼瞎或眼壞的替代)身壞的情況是，命根斷絕，因此不是『是』。 (二)關於意根的分析：之前在分類時，有時稱為『意』，有時稱為『意界』。那麼，什麼是意，什麼是意界呢？意和意界是相同的嗎？意界和意是相同的，沒有區別嗎？或者說有區別呢？對此也有四句。即，是意的自性，但不是意的因或界的情況是：阿羅漢無餘涅槃時，最後一剎那的意。是意界或種子，但不是意顯現的情況是：在滅盡定中，七識被遮止，因此沒有意的自性。從滅盡定中出定后，意產生的種子存在於阿賴耶識中，這是意界。沒有提及無想定是因為沒有遮止染污意，這兩種情況屬於『是』。既是意的自性，又是意的種子或界的情況是：之前所說的那些情況之外，意根獲得自在且未退失的狀態。既不是意，也不是意界的情況是：眾生過去的相續，斷絕了應斷的五蘊，在無餘涅槃的境界中完全寂滅時，意顯現和種子都已斷絕。這些也根據三乘的根器而定，認為阿羅漢不入大乘道，是隨順聲聞部的觀點。 依靠根、境、處進行分析 處相同，對眼和耳進行分析。對其他三種有色根進行分析。對意根進行分析。 首先，如果眼能見諸色，那麼什麼是界，什麼是處？

【English Translation】 Cessation. The seeds are also completely abandoned. In summary: The Arhat's cessation of eye consciousness is also one of the four possibilities. (2) Other analogies: Just as the eye and eye-sphere have four possibilities of manifestation and seed, so do the ear and ear-sphere, nose and nose-sphere, tongue and tongue-sphere, body and body-sphere also have four possibilities. Generally speaking, are all the same? The special thing is: 'Each corresponds', others are the same, but the body-sphere is, but the body is not, is: the cause of the body of ordinary beings born in the formless realm. For example, being in an egg, etc. belongs to 'is'. (Replacement for blind or damaged eyes) The situation of body damage is that the life force is cut off, so it is not 'is'. (2) Analysis of the mind faculty: Previously, in the classification, it was sometimes called 'mind', and sometimes called 'mind-sphere'. So, what is mind, what is mind-sphere? Are mind and mind-sphere the same? Are mind-sphere and mind the same, without distinction? Or is there a distinction? There are also four possibilities for this. That is, it is the nature of mind, but not the cause or sphere of mind: the last moment of mind when an Arhat enters parinirvana without remainder. It is the mind-sphere or seed, but not the manifestation of mind: in the state of cessation, the seven consciousnesses are blocked, so there is no nature of mind. After emerging from the state of cessation, the seed of mind arising exists in the alaya consciousness, which is the mind-sphere. Not mentioning the non-conceptual state is because the defiled mind is not blocked, and these two situations belong to 'is'. It is both the nature of mind and the seed or sphere of mind: other than the situations mentioned before, the state where the mind faculty is free and has not declined. It is neither mind nor mind-sphere: the past continuum of sentient beings, cutting off the five aggregates to be abandoned, when completely extinguished in the realm of parinirvana without remainder, both the manifestation and seed of mind are cut off. These are also determined according to the capacity of the three vehicles, and the view that Arhats do not enter the Mahayana path is in accordance with the Sravaka school. Analysis based on the root, object, and element The element is the same, analyzing the eye and ear. Analyzing the other three material roots. Analyzing the mind faculty. First, if the eye can see forms, then what is the sphere and what is the element?

---

དུ་དང་པོར་བྱུང་ 1-213 ཞིང་གྲུབ་ལ་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེས་ཤིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ས་བ་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་ གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ་སྟེ། རྟེན་དང་དབང་པོ་ཡུལ་གསུམ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་སེམས་ སམ་ཞེ་ན། རྟེན་ནམ་ལུས་གང་དུ་སྐྱེས་བ་དེའི་ས་བའི་དབང་པོ་མིག་གིས་ཡུལ་དེའི་ས་པའི་ གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་གསུམ་ཀ་ས་མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །(རྟེན་)ལུས་ལ་(ས་)འོག་མའི་ མིག་(བསྒྲུབ་པ་)མ་ཡིན། །(དབང་པོ་)མིག་གིས་(ཡུལ་རང་སས་འོག་ས་མཐོང་གི་)གོང་མའི་གཟུགས་(མཐོང་ བ་)མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྟེན་འོག་མས་དབང་པོ་གོང་མ་བསྒྲུབས་ནས་ཡུལ་རང་དང་འོག་ ས་ལ་འཇུག་པ་གཞན་གྱི་ས་བའི་མིག་བསྐྱེད་པས་གཞན་གྱི་ས་བའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ས་མི་ མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རྟེན་འདོད་ པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོའང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ མིག་གིས་ཡུལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དབང་ པོ་ཡུལ་གསུམ་ཀ་ས་མཚུངས་པའོ། །རྟེན་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ས་གོང་མ་པ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་གྱི་མིག་བསྒྲུབས་ པས་ཡུལ་ས་འོག་མས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནས་འདོད་པའི་བར་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ མཐོང་བ་ན་ས་མི་མཚུངས་པ་ཡང་ཡོད་པའོ། །དེའང་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་གི་མིག་གིས་ མིག་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་དབང་ཡུལ་ས་མཚུངས་ཤིང་རྟེན་དང་མི་མཚུངས་བ་དང་། བསམ་གཏན་གང་རུང་གི་མིག་གིས་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་རྟེན་ཡུལ་ས་མཚུངས་ཤིང་ དབང་པོ་དང་མི་མཚུངས་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་མིག་གིས་བསམ་གཏན་འོག་མ་ གསུམ་གྱི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་གསུམ་ཀ་ས་མི་མཚུངས་བའོ། །འདི་ལ་རྟེན་དབང་ས་མཚུངས་ ཤིང་ཡུལ་དང་མི་མཚུངས་པ་ནི་མེད་དེ། འདོད་པ་ལ་ས་འོག་མ་མེད་ཅིང་འོག་མའི་མིག་གིས་ གོང་མ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ལ་ས་མཚུངས་བརྩིས་པ་ 1-214 ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ པའི་རྣ་བས་དེའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་གསུམ་ཀ་ས་མཚུངས་པ་དང་། དེས་བསམ་གཏན་གང་རུང་གི་ རྣ་བ་བསྐྱེད་དེ་རང་དང་འོག་སའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་མི་མཚུངས་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལ་བརྩིས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ རྣམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་རྟེན་བསམ་གཏན་ དང་པོར་སྐྱེས་པས་དང་པོའི་མིག་གིས་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་གསུམ་ཀ་མཚུངས་པ་དང་། དེས་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་རྟེན་དབང་མཚུངས་ཤིང་ཡུལ་དང་མི་མཚུངས་པ་དང་། ག

【現代漢語翻譯】 最初出現 1-213 在已經形成的領域中，持續產生並增長的事物，其自身領域的眼睛是否能看到其領域的各種形態呢？或者認為所依、感官和對境三者是相同的呢？無論所依或身體在哪裡產生，其領域的感官眼睛都能看到該領域的各種形態，這三者在領域上是相同的。(所依)身體上(領域)下方的眼睛(成就)不是。(感官)眼睛(對境自身領域下方領域看到)不是上方的形態(看到)。如同所說，下方的所依成就上方的感官，進入自身和下方的領域，通過產生其他領域的眼睛，看到其他領域的形態，領域不相同的情況也是存在的。簡要地說明之後，詳細地解釋如下：在欲界產生並出生的眾生，其感官也是在欲界行使的眼睛，能看到在欲界行使的各種形態，這就是所依、感官、對境三者領域相同的情況。在欲界出生的眾生，其感官是在色界行使的，成就了上方領域的初禪到四禪的眼睛，能看到下方領域的三禪到欲界的各種形態，這就是領域不相同的情況。任何色界的眼睛，如果觀看該眼睛領域的形態，那麼感官和對境領域相同，而所依不同。任何禪定的眼睛，如果觀看欲界的形態，那麼所依和對境領域相同，而感官不同。四禪的眼睛，如果觀看下方三禪的形態，那麼三者領域都不相同。這裡不存在所依和感官領域相同，而對境不同的情況，因為欲界沒有下方的領域，下方的眼睛看不到上方的領域。眼睛觀看各種形態時，領域相同的情況被計算在內 1-214 如同耳朵聽到各種聲音時一樣，也同樣適用。在欲界出生的耳朵聽到該領域的聲音時，三者領域相同。如果成就了任何禪定的耳朵，聽到自身和下方領域的聲音時，領域不相同。如同計算在欲界出生的情況一樣，在色界的四禪中出生的也同樣適用。在初禪出生，用初禪的眼睛觀看初禪的形態時，三者相同。如果用它觀看欲界的形態，那麼所依和感官相同，而對境不同。 ག

【English Translation】 Initially occurred 1-213 In the realm that has been formed, do the eyes of its own realm see the various forms of that realm, which continuously arise and grow? Or do you think that the support, the senses, and the object are all the same? Wherever the support or body arises, the sense organ eye of that realm sees the various forms of that realm, and all three are the same in realm. (Support) On the body, (realm) the lower eye (accomplishment) is not. (Sense organ) The eye (object sees its own lower realm) does not (see) the upper form. As it is said, the lower support accomplishes the upper sense organ, enters its own and the lower realm, and by generating the eyes of other realms, sees the forms of other realms, and there are also cases where the realms are not the same. After briefly explaining this, it is explained in detail as follows: A being who arises and is born in the desire realm, whose sense organ is also the eye that operates in the desire realm, sees the various forms that operate in the desire realm, and this is the case where the support, sense organ, and object are all the same. A being born in the desire realm, whose sense organ operates in the form realm, having accomplished the eyes of the upper realm from the first dhyana to the fourth dhyana, sees the various forms from the third dhyana to the desire realm of the lower realm, and this is the case where the realms are not the same. If any eye of the form realm looks at the form of that eye's realm, then the sense organ and object are the same realm, but the support is different. If any meditative eye looks at the form of the desire realm, then the support and object are the same realm, but the sense organ is different. If the eye of the fourth dhyana looks at the forms of the lower three dhyanas, then all three realms are different. Here, there is no case where the support and sense organ are the same realm, but the object is different, because the desire realm has no lower realm, and the lower eye cannot see the upper realm. When the eye sees various forms, the case where the realms are the same is counted 1-214 Just as when the ear hears various sounds, the same applies. When the ear born in the desire realm hears the sound of that realm, the three realms are the same. If it accomplishes any meditative ear and hears the sound of its own and the lower realm, then the realms are not the same. Just as the calculation is made for those born in the desire realm, the same applies to those born in the four dhyanas of the form realm. When born in the first dhyana, and the eye of the first dhyana looks at the form of the first dhyana, the three are the same. If it looks at the form of the desire realm, then the support and sense organ are the same, but the object is different. ག

---

ོང་མ་གསུམ་གྱི་མིག་གིས་འོག་གི་ས་བའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་དབང་ཡུལ་མཚུངས་ཤིང་རྟེན་ དང་མི་མཚུངས་པ་དང་། གོང་མ་གསུམ་གྱི་མིག་གིས་དང་པོའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་རྟེན་ཡུལ་ མཚུངས་ཤིང་དབང་པོ་དང་མི་མཚུངས་པ་དང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་མིག་གིས་གཉིས་པའི་ གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་གསུམ་ཀ་མི་མཚུངས་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་སྐྱེས་ པའང་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པས་ཤེས་ཤིང་། བཞི་པར་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་གསུམ་ཀ་མཚུངས་པ་དང་། ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ལྟ་ན་ཡུལ་དང་མི་མཚུངས་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་ངེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྟེན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོའང་ འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དྲི་ རྣམས་སྣོམ་མོ། །རོ་རྣམས་མྱོང་ངོ་། །རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ། ཞེས་པ་ནི། དེ་རྣམས་ཡུལ་ དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ས་བར་ངེས་པ་གསུམ་ཀ་ས་མཚུངས་པ་ ཁོ་ནའོ། །རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཁམས་བསམ་ གཏན་བཞི་པོ་སོ་སོ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཡུལ་རང་རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་ རེག་གོ། ཞེས་པའང་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །དེའང་བར་མ་གཉིས་ལ་ 1-215 མི་སྤྱོད་དམ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཁམས་དེ་ནི་དྲི་དང་རོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། དྲི་རོ་ནི་ཁམ་ ཟས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་ཁམ་ཟས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རེག་བྱའང་མེད་ཀྱང་གནས་དང་གོས་ ལ་སོགས་པའི་རེག་བྱ་ནི་ཡོད་དོ། །གཟུང་བ་དྲི་རོ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་འཛིན་སྣའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང་། རོ་འཛིན་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །(བསྡུ་བ་དང་མཛོད་འགྲེལ་དུ།)རྟེན་ མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང་ཚིག་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྣ་དང་ལྕེའི་དབང་པོ་ནི་ཡོད་ ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་སའི་བསྡུ་བར། གཟུགས་ཁམས་པའི་སྣ་དང་ལྕེ་ནི་རྟག་སྟེ་སྐྱེ་མཆེད་མིན་པར་ གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ཟག་བཅས་ལ་དཔྱད་པ་ནི། རྟེན་འདོད་པའི་ཁམས་ སུ་སྐྱེས་བར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་ པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ས་པ་འགའ་ཞིག་མངོན་དུའང་ཤེས་པ་ལ་ཕལ་ ཆེར་ཐོས་བསམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱང་ཐོས་བསམ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཐོས་ བསམ་གྱིས་

【現代漢語翻譯】 如果用上面三個（指欲界、色界、無色界）的眼睛去看下面的事物，那麼所緣的境界相同，但所依不同；如果用上面三個的眼睛去看最初的事物，那麼所依相同，但所緣的境界不同；如果用上面兩個的眼睛去看第二種事物，那麼三者都不相同。生於二禪和三禪者，也同樣可以通過分析來了解。而生於四禪者，三者都相同。如果看下面的地方的事物，那麼和所緣的境界不同，這是確定的。 第二，如果想要在欲界出生，那麼此人的感官，也就是在欲界中活動的鼻、舌、身，會依次嗅到欲界中的氣味，嚐到味道，感受到觸覺。這些感官與所緣的境界相遇並認知，所有這些都確定在各自的範圍內，三者所處的地界是相同的。如果想要在色界出生，那麼在色界的四禪中活動的身體，會感受到各自地界的觸覺。這也表明所有這些都處於相同的地界。那麼，中間兩個（指二禪和三禪）不活動嗎？色界中，氣味和味道本質上是不存在的，因為氣味和味道是食物的特性，而從初禪開始，就已經脫離了對食物的慾望。因此，那裡也沒有由食物組成的觸覺，但存在住所和衣服等觸覺。因為沒有氣味和味道，所以也沒有識別氣味的鼻識和識別味道的舌識。（在《阿毗達磨集論》和《俱舍論》中說，）爲了裝飾和說話等目的，存在鼻和舌的感官，並且在《意地品》中說，色界眾生的鼻和舌是常有的，不是生處。 第三部分分為兩點：（第一點）對有漏法的分析：如果想要在欲界出生，那麼在欲界中活動的心，會通過有漏法來了解三個界中的事物，通常是通過聽聞和思考來了解普遍的道理，也會通過聽聞、思考和分析來了解無漏法。就像在欲界出生一樣，在色界出生也可以這樣理解，通過聽聞和思考來了解三個界中的事物和無漏法。

【English Translation】 If one looks at the objects below with the eyes of the three higher realms (desire realm, form realm, formless realm), then the objects of focus are the same, but the support is different; if one looks at the initial object with the eyes of the three higher realms, then the support is the same, but the objects of focus are different; if one looks at the second object with the eyes of the two higher realms, then all three are different. Those born in the second and third dhyanas can also understand this through analysis. But for those born in the fourth dhyana, all three are the same. If one looks at the objects of the lower realms, then they are different from the objects of focus, which is certain. Secondly, if one wishes to be born in the desire realm, then the senses of that person, namely the nose, tongue, and body that operate in the desire realm, will sequentially smell the scents of the desire realm, taste the flavors, and feel the tactile sensations. These senses encounter and perceive the objects of focus, and all of these are determined within their respective realms, and the realms in which the three are located are the same. If one wishes to be born in the form realm, then the body operating in the four dhyanas of the form realm will feel the tactile sensations of their respective realms. This also shows that all of these are in the same realm. Then, do the middle two (referring to the second and third dhyanas) not operate? In the form realm, scents and flavors are inherently non-existent, because scents and flavors are characteristics of food, and from the first dhyana onwards, one has already detached from the desire for food. Therefore, there are no tactile sensations composed of food there, but there are tactile sensations such as dwellings and clothing. Because there are no scents and flavors, there is also no nose consciousness that perceives scents and tongue consciousness that perceives flavors. (In the Abhidharmasamuccaya and Abhidharmakośa,) the senses of nose and tongue exist for the purpose of decoration and speech, and in the Manobhūmi, it is said that the nose and tongue of beings in the form realm are permanent and not sense bases. The third part is divided into two points: (First point) Analysis of defiled dharmas: If one wishes to be born in the desire realm, then the mind operating in the desire realm will understand the objects in the three realms through defiled dharmas, usually understanding the general principles through hearing and thinking, and also understanding undefiled dharmas through hearing, thinking, and analysis. Just as one is born in the desire realm, one can understand it in the same way when born in the form realm, understanding the objects in the three realms and undefiled dharmas through hearing and thinking.

---

ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ པ་ནི། སྔར་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་མ་ཞུགས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན། དབང་པོ་ གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས། ཡུལ་གཟུགས་མེད་པ་སྐྱེ་མཆེད་ མུ་བཞི་ན་སྤྱོད་པའི་རང་རང་གི་ས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དང་། དེར་སྐྱེས་པའི་ཉན་ ཐོས་འཕགས་པས་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ 1-216 ཀྱང་ཤེས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ཐོས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་ན་ས་གོང་མ་དང་ ཟག་མེད་ཀྱང་ཤེས་སོ། །མཛོད་ལས་ཀྱང་། སྲེད་བཅས་རང་གི་སྲིད་ལ་དམིགས། །བསམ་ གཏན་དགེ་ཡུལ་ཡོད་རྒུ་ཡིན། །གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དགེ་རྣམས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་འོག་ མའི་ཟག་བཅས་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་རོ་མྱོང་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་རང་གི་ས་བའི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཀྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་། ས་རྣམས་སྲེད་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་ ལའང་མི་དམིགས་ལ། དགེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་ལའང་མི་དམིགས་སོ། ། དགེ་བས་བསམ་གཏན་དག་པ་བ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་ཡོད་རྒུ་ཐམས་ཅད་ལ་ དམིགས་ཤིང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་དགེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འོག་མའི་ཟག་བཅས་ལ་མི་ དམིགས་ཀྱི། རང་ས་དང་གོང་མ་ལ་དམིགས་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཡིད་ ཀྱིས་ནི་ཞི་རགས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་འོག་མ་ལའང་དམིགས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། ། (གཉིས་པ།)ཟག་མེད་ལ་དཔྱད་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཁམས་ གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ ཤེས་ཤིང་། གཙོ་ཆེར་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་(དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་)ཅི་རིགས་པར་ཤེས་ཏེ། ཆོས་གཅིག་ཡོངས་ སུ་མ་ཤེས་ན་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་ཤེས་ སོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ ཀུན་རྟོག་པར། ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིའི་ས་མཚུངས་ལ། ཡིད་ནི་མ་ངེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ། གོང་མའི་ལུས་ལའང་འོག་མའི་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་། འོག་མའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་གོང་མའི་ཆོས་ 1-217 ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ གོ་རིམ་ངེས་ཚུལ། (དྲུག་པ།)གོ་རིམ་ལའང་། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་གསུམ་ལས། ༈ ཕུང་པོའི་གོ་རིམ། དང་པོ་ ལ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་

【現代漢語翻譯】 是了知。于無色界生起和出生的，如果是不曾以聽聞和思維研習佛經的普通人，那麼以行於無色界各自的生處之意識，僅僅了知行於無色界四生處各自的自地之法。而於彼處出生的聲聞聖者，則在後得位中了知無色界的意識，也了知無漏之法。如果是雖為普通人，但已完全被聽聞所薰染，也能了知上地和無漏之法。《俱舍論》中也說：『有貪者緣自地之有，禪定善者緣一切境。無色正行善者之行境，非下地之有漏。』意思是說，具有品嚐滋味之禪定的無色界眾生，其意識只緣自地的有，因為遠離貪慾，所以不緣下地；因為諸地被貪慾所隔斷，所以也不緣上地；因為會變成善，所以也不緣無漏。而以善的禪定清凈者和無漏的意識，則緣一切境。無色界的正行善意識不緣下地的有漏法，而緣自地和上地。一切近分定的意識，因為修習寂靜和粗猛，所以也緣下地，這就是其中的含義。 (第二，)關於無漏的考察：無漏的意識在後得位了知三界中所行之法，如幻象和夢境等顯現而無自性，主要在入定狀態中了知無漏之法，在後得位也以各種方式了知（如顯現為真如等），即使不能完全了知一種法，也能了知一切有漏和無漏之法，從而必定解脫。如《寶性論》中說：『彼於三界有為法，了知非真唯是分別，以極清凈之智慧，見無二之義。』等等。此處的地相同，意識則不定，因為上地的身體也會生起下地的意識，下地的意識也能了知上地的法。 確定順序的方式： (第六，)關於順序，有蘊、處、界三種順序。 蘊的順序： 第一，為什麼五蘊的順序是這樣？

【English Translation】 It is knowing. For those who arise and are born in the realm of the formless, if they are ordinary beings who have not engaged in hearing and thinking about the scriptures, then with the consciousness that operates in each of the formless realms, they only know the dharmas of their own ground that operate in the four formless realms. But the noble Shravakas born there, in the subsequent attainment, know the consciousness of the formless realm, and also know the uncontaminated dharmas. Even if they are ordinary beings, if they are completely imbued with hearing, they can also know the higher grounds and the uncontaminated. The Treasury also says: 'Those with attachment focus on their own existence, those with virtuous contemplation focus on all objects. The objects of practice of the formless actual virtuous ones are not the contaminated of the lower realms.' It means that the consciousness of the formless realms, which have the taste of savoring, only focuses on their own existence, but because they are free from desire, they do not focus on the lower realms; because the realms are completely separated by desire, they do not focus on the higher realms either; because it would become virtuous, they do not focus on the uncontaminated either. But with the virtuous, contemplative pure ones and the uncontaminated consciousness, they focus on all objects. The actual virtuous consciousness of the formless realm does not focus on the contaminated of the lower realms, but focuses on its own ground and the higher grounds. And the consciousness of all the near attainments, because they meditate on peace and roughness, also focus on the lower realms, that is the meaning. (Second,) Regarding the examination of the uncontaminated: The uncontaminated consciousness, in the subsequent attainment, knows that the things that operate in the three realms appear like illusions and dreams and are without inherent existence. Mainly in the state of meditative equipoise, it knows the uncontaminated dharmas directly. In the subsequent attainment, it also knows in various ways (such as appearing as suchness), even if it cannot fully know one dharma, it can know all the contaminated and uncontaminated dharmas, and thus will surely be liberated. As the Ornament says: 'He knows that all compounded things of the three realms are not real, but are mere conceptualizations. With extremely pure wisdom, he sees the meaning of non-duality.' etc. The ground here is the same, but the consciousness is uncertain, because the consciousness of the lower realms can arise in the body of the higher realms, and the consciousness of the lower realms can also know the dharmas of the higher realms. How to determine the order: (Sixth,) Regarding the order, there are three orders: aggregates, elements, and sources. The order of the aggregates: First, why is the order of the five aggregates like this?

---

རྣམས་གཟུགས་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ བླགས་ཤིང་བཀོད་ཅེ་ན། ལན་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)རྣམ་ཤེས་གནས་པའི་གོ་རིམ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་གནས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔ་རིམ་པ་བཞིན་བླགས་ཏེ། དེའང་མདོ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ ན་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་ ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར། འདི་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགའ་བ་དང་ ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་ཞིང་གནས་པས་དང་པོར་འགྲོ་བའམ་གནས་བཞི་པོ་རགས་རིམ་ནས་ བསྟན་པ་དང་། གནས་པ་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱིས་ནས་བསྟན་པའོ། ། (གཉིས་པ།)རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་གོ་རིམ་ནི། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མར་མ་ཟད་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ ཕུང་པོ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེའང་ བདེ་སོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བས་ ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་ནི་ བདེ་བའི་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སོ། །ཞེས་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་ པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་གཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ འདི་ནི་བླང་བྱའོ། །འདི་ནི་དོར་བྱའོ། །ཞེས་སེམས་གཡོ་ཞིང་སྐུལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ བྱེད་སེམས་པས་ཡུལ་ལ་སྐུལ་ཞིང་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྤྱིར་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག ཁྱད་པར་ཀུན་གཞི་བག་ཆགས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དེ། དེས་སྐྱེ་བ་ འདི་ལ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་དེ་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ནས་ཐ་དད་ 1-218 པ་དེར་རྣམ་ཤེས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། དེ་བས་རྟེན་རྣམས་དང་པོ་ བསྟན་ཞིང་། བརྟེན་པ་རྣམས་ཕྱིས་ནས་བསྟན་པའོ། ། (གསུམ་པ)ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་གི་གོ་རིམ་ནི། སྔ་མ་དག་ལས་གཞན་ཡང་ཆགས་སོགས་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་ ལྔ་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། དེའང་དང་པོ་གནས་སམ་གཞི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས། གང་དུ་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བ་འཇུག་པ་དེའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་ནས་བྱེད་པ་པོ་མྱོང་བ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང་། ཚུལ་མིན་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ དང་དགེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་ པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ གསུམ་དང་། མཐར་ལས་སུ་བྱ་བ་གནས་ངན་

【現代漢語翻譯】 如果按照色蘊到識蘊的順序進行安排和陳述，原因何在？回答有三點： （第一）識蘊存在的順序：爲了說明識蘊的處所和存在本身。五蘊是按照順序安排的。正如經文所說：『識蘊存在時，接近並安住於色。』同樣，也接近並安住于受、想、行。』就像這樣，識蘊以歡喜之心接近並安住于這些蘊，因此首先從粗略到精細地展示了四種存在或處所，而存在者——識蘊，則在之後展示。 （第二）所依和能依的順序：不僅因為先前的因緣，還因為前一個蘊是后一個蘊的所依，所以按照順序展示。例如，感受快樂等的根和境的色，正如其所是那樣被感受。如何通過感受來體驗呢？同樣，想蘊認為『這是快樂的處所』，『這是痛苦的處所』，從而執持各種各樣的相。如何進行想並執持相呢？同樣，行蘊會說『這是應取的』，『這是應舍的』，從而使心動搖和發起。如何通過行蘊的思慮來發動對境，並顯現造作呢？一般來說，識蘊會介入對境。特別是，阿賴耶識（kun gzhi，梵文：ālaya-vijñāna，梵文羅馬擬音：ālaya-vijñāna，漢語字面意思：一切種子識）具有習氣，因此在這一生中，會對各種各樣的對境，以及在其他生中，會對界和趣，以及從這一生到另一生的不同之處，識蘊會完全轉變並接近。因此，先展示所依，后展示能依。 （第三）煩惱和凈化的順序：除了上述原因外，還因為貪執等是遍一切煩惱的處所，而信心等是完全凈化的處所。因此，五蘊是按照順序展示的。首先，處所或基礎是具有根的身，考慮到可斷除的遍一切煩惱和對治的凈化所介入的地方，所以先說色蘊。然後，考慮到作者——具有雜染和不具有雜染的體驗，以及不如理和如理地執持相，以及對不善和善進行思慮，即通過什麼來遍一切煩惱和凈化，所以說了受、想、行三個蘊。最後，是應作的事業，即惡趣。

【English Translation】 If they are arranged and presented in order from form to consciousness, what is the reason? There are three answers: (First) The order of the abiding of consciousness: It is for the sake of the place of consciousness and the abiding itself. The five aggregates are arranged in order. As it says in the sutra: 'When consciousness abides, it approaches and abides in form.' Similarly, it approaches and abides in feeling, perception, and mental formations.' Just like this, consciousness approaches and abides in these aggregates with joy, so first, from gross to subtle, the four abodes or places are shown, and the one who abides—consciousness—is shown later. (Second) The order of the support and the supported: Not only because of the previous causes, but also because the former aggregate is the support of the latter aggregate, so they are shown in order. For example, the sense power and the object of form that experience happiness, etc., are experienced by feeling as they are. How does feeling experience? Similarly, perception thinks, 'This is the place of happiness,' 'This is the place of suffering,' and thus grasps various signs. How does perception perceive and grasp signs? Similarly, mental formations say, 'This should be taken,' 'This should be abandoned,' and thus agitate and impel the mind. How does the mental formation's thought impel the object and manifest action? In general, consciousness engages with the object. In particular, the Alaya-vijñana (kun gzhi，梵文：ālaya-vijñāna，梵文羅馬擬音：ālaya-vijñāna，漢語字面意思：storehouse consciousness) possesses habitual tendencies, so in this life, it will encounter various objects, and in other lives, it will encounter realms and destinies, and from this life to other different lives, consciousness will completely transform and approach. Therefore, the supports are shown first, and the supported are shown later. (Third) The order of affliction and purification: Apart from the above reasons, it is also because attachment, etc., are the places of all afflictions, and faith, etc., are the places of complete purification. Therefore, the five aggregates are shown in order. First, the place or basis is the body with the senses, considering where the afflictions to be abandoned and the purification of the antidote enter, so the aggregate of form is spoken of first. Then, considering the agent—the experience with and without contamination, and the grasping of signs improperly and properly, and the thinking about non-virtue and virtue, that is, through what all afflictions and purification are done, so the three aggregates of feeling, perception, and mental formations are spoken of. Finally, it is the action to be done, that is, the lower realms.

---

ལེན་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་གསུམ་པོ་དེ་ ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ། གཉིས་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བླགས་ ཞེ་ན། ཐོག་མར་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་རིམ་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིམ་ པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕྲད་མ་ཐག་ཕན་ཚུན་ལྟ་བ་ལ་མིག་འཇུག་པ་ལ་དེའི་ ཁམས་དང་པོར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེའམ། དགེའམ་ཞེས་པ་ལ་ 1-219 སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་དེ་ཉན་པ་ལ་རྣ་བའི་ཁམས་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་ནས་བག་ཕེབས་པ་ དེའི་འོག་ཏུ་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་དྲི་བཟང་པོའི་ཆུའི་ཁྲུས་དང་དྲི་བཟང་གི་བྱུག་པ་དང་མེ་ཏོག་ དྲི་ཞིམ་ཕྲེང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་སྣོམ་པ་ལ་སྣའི་ཁམས་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་དང་། རྒུན་ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་ སྤྱོད་པས་དེ་མྱོང་བ་ལ་ལྕེའི་ཁམས་བཤད་དོ། །ཉིན་པར་བཟའ་བཏུང་གིས་ཚིམ་པ་དེའི་འོག་ ཏུ་མཚན་མོ་བསྒོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མལ་ཆ་དང་། ཁྲི་སྟན་ལ་སོགས་པའི་གདིང་བ་དང་། བུད་ མེད་ཀྱི་རེག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པས་དེ་དག་རེག་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བཤད་དོ། །ལྟ་བ་ལ་ སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ ཀྱི་ཁམས་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་སྨོས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །དབང་ པོའི་དབང་གིས་ཡུལ་གྲུབ་པས་ནང་གི་དབང་པོའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམ་ངེས་པ་རྒྱུར་བྱས་ ནས། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་རྣམས་དབང་པོ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་གོ་རིམ་དུ་བླགས་སོ། །དབང་ པོ་དང་ཡུལ་ཚོགས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་ རང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་སྨོས་སོ། ། ༈ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ། གསུམ་པ་ནི། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དབང་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་ སྙད་དང་མཐུན་པའི་རིམ་པས་བསྟན་ཞིང་། དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ བས་དབང་པོ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ སྒྲ་དོན་བསྟན་པ། དོན་ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕུང་པོ་ ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་དོན་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ

【現代漢語翻譯】 至於有或沒有接受的意識，無論其是受煩惱染污還是完全清凈，都是基於此來闡述意識之蘊。簡而言之，必須理解，闡述五蘊順序的原因在於這三個方面。 界之順序 第二，為何要按順序闡述十八界？首先，依次展示六根之界，是爲了順應世間的俗語。 詳細解釋這一點，什麼是與世間俗語相符的呢？世間之人初次相遇時，首先是目光的接觸，因此首先闡述眼界。如此觀看之後，會說『是快樂嗎？是吉祥嗎？』等等，並傾聽這些話語，因此闡述耳界。說完之後，爲了款待客人，會準備香水沐浴、塗抹香油、獻上香花花環等，並嗅聞這些香氣，因此闡述鼻界。之後，享用米飯等食物和葡萄酒等飲品，品嚐這些味道，因此闡述舌界。白天享受飲食的滿足之後，夜晚會使用床鋪等臥具、床墊等坐具，以及與女性的接觸，感受這些觸感，因此闡述身界。對於觀看等所有這些，時時刻刻都在進行分別思量，因此意界最後被提及。由於根的作用而產生對境，因此內部的根界在確定順序之後，外部的對境之界也按照各個根的順序排列。由於根與對境的集合產生意識，因此也按照根和對境各自的順序，依次闡述各自的意識之界。 處之順序 第三，如同根和對境之界的順序一樣，它們的處之順序也是如此。六根之處按照與世間俗語相符的順序展示，由於這個原因，產生了六境之處，因此按照各個根的順序進行展示。 詞義闡釋 在意義方面也有三點。第一，什麼是被稱為『蘊』的詞的含義？回答有三點：

【English Translation】 As for the consciousness that either accepts or does not accept, whether it is defiled by afflictions or completely purified, it is based on this that the aggregate of consciousness is explained. In short, it must be understood that the reason for explaining the order of the five aggregates lies in these three aspects. The Order of the Realms (Kham) Second, why are the eighteen realms explained in order? First, the six sense-organ realms are shown in sequence to conform to the order of worldly terminology. To explain this in detail, what is in accordance with worldly terminology? When worldly people first meet, they initially make eye contact, so the eye realm is explained first. After looking in this way, they say things like, 'Is it pleasant? Is it auspicious?' and listen to these words, so the ear realm is explained. After speaking, to entertain the guest, they prepare fragrant water for bathing, apply fragrant oils, and offer fragrant flower garlands, enjoying and smelling these fragrances, so the nose realm is explained. After that, they partake of foods like rice and drinks like wine, tasting these flavors, so the tongue realm is explained. After being satisfied with food and drink during the day, at night they use bedding like beds, seating like mattresses, and contact with women, experiencing these sensations, so the body realm is explained. For all these things, such as looking, there is constant conceptualization, so the mind realm is mentioned last. Because objects arise due to the power of the senses, after the order of the internal sense-organ realms is determined, the external object realms are also arranged in order according to each sense. Because consciousness arises from the gathering of the senses and objects, the consciousness realms are also explained in order according to the respective senses and objects. The Order of the Sources (Kyeche) Third, just as the order of the sense-organ and object realms is, so too is the order of their sources. The six sense-organ sources are shown in an order that conforms to worldly terminology, and because of this, the six object sources arise, so they are shown according to each sense. Explanation of the Meaning of the Word There are also three points regarding the meaning. First, what is the meaning of the word called 'aggregate' (Phungpo)? There are three answers:

---

།)སྤུངས་པའི་དོན་ཅན་དུ་ བཤད་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་པར། དུས་དང་རྒྱུད་དང་རྣམ་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ 1-220 ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དུས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་བྱུང་བ་འགགས་པ་འདས་པ་དང་། ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་ བ་མ་འོངས་བ་དང་། བྱུང་ལ་མ་འགགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། རྒྱུད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་རང་རྒྱུད་དུ་ གཏོགས་པ་ནང་གིའམ། གཞན་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཕྱིའམ། རྣམ་པས་ཕྱེ་བ་ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པ་རགས་པའམ། ཐོགས་པ་མེད་བ་ཕྲ་བའམ། འགྲོ་བས་ཕྱེ་བ་ངན་འགྲོའི་གཟུགས་ ངན་པའམ། བདེ་འགྲོའི་གཟུགས་གྱ་ནོམ་པའམ། ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་(འདས་མ་འོངས་སམ་)རྒྱངས་ ཆད་པར་གནས་པ་རྒྱང་རིང་པོ་གང་ཡིན་པའམ། (ད་ལྟར་བའམ་)ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པ་ཐག་ཉེ་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་(པའི་རྩ་ལག་)དངོས་པོར་གཅིག་ཏུ་བསྡུར་མི་རུང་ཡང་ཚིག་གིས་ བསྡུས་པའམ། རྫས་གཅིག་ཏུ་བསྡུར་མི་རུང་ཡང་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་(བློས་)སྤུངས་ པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མིང་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་ ཅི་ཡང་རུང་། དུས་གསུམ་གྱི་བསྡུས་པའམ། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའམ། དབང་ པོ་གཟུགས་ཅན་དང་ཡིད་ལ་བརྟེན་པ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའམ། ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོའིམ། རིང་བ་དང་ཉེ་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྤུངས་པའི་ ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །(སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་མདོར་གསུངས་པ་ལྟར་)འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་ ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི། (འགྲེལ་པར་) སྲེད་པ་བཅུ་གཅིག་དབང་གིས་ཏེ། །(སྡོམ་ནི།)བལྟས་པ(འི་སྲིད་པ་དང་)ས་ མངོན་དགའ་(བ་དང་)ལྷག་པར་ཆགས(པའི་སྲེད་པའི་ཡུལ་དུས་གསུམ་དང་)། །བདག་(དང་)ཡུལ་(ལ་སྲེད་ པའི་ཡུལ་ནང་དང་ཕྱི་དང་)འདོད་པ་(དང་)སྙོམས་འཇུག་(ལ་སྲེད་པའི་ཡུལ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་)དང་། །ཉེས་ (པར་)སྤྱད་(པའི་)སྡུག་བསྔལ་(དང་)ལེགས་(པར་)སྤྱད་(པའི་)བདེ(ལ་སྲེད་པའི་ཡུལ་ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་)། ། རིང་(བ་)དང་ཉེ་(བ་)ལ་སྲེད་པ(འི་ཡུལ་རིང་བ་དང་ཉེ་བ)འོ། །རིམ་པ་ལྟར་(སྲེད་པ་)དེ་རྣམས་ཀྱི་ དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན། (འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་)བྱུང་(བ་དང་མ་འོངས་པ་)མ་བྱུང་ 1-221 གི་བྱེ་བྲག་(དུས་གསུམ་)དང་། །འཛིན་(པ་དང་)གཟུང་(བའི་བྱེ་བྲག་ནང་ཕྱི་དང་)ཕྱི་བལྟས་ནང་བལྟས་ (ཀྱི་བྱེ་བྲག་རགས་ཕྲ་)དང་། །ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་(ཅན་)མིན(པའི་བྱེ་བྲག་ངན་པ་དང་ གྱ་ནོམ་པ་དང་)། །རིང་(བ་)དང་ཉེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས(རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་གཟུགས་སོ)། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་

【現代漢語翻譯】 關於『堆』的含義，如五蘊所說：『由於聚集了在時間、傳承、形態、去處和處所上各不相同的色等。』因此，任何具有色之特徵的事物，無論是被時間區分的已生已滅的過去，還是未生未滅的未來，或是已生未滅的現在；無論是被傳承區分的屬於自身傳承的內部，還是屬於他人傳承的外部；無論是被形態區分的具有阻礙的粗大，還是沒有阻礙的微細；無論是被去處區分的惡趣之色惡劣，還是善趣之色殊妙；無論是被處所區分的（過去未來）處於遙遠處的遠方，還是（現在）處於近處的近處，所有這些（的根本和分支），即使不能將事物歸為一體，也能用詞語概括，即使不能將物質歸為一體，也能歸為一類，（通過思維）堆積，因此稱為色蘊。感受、認知、行和識蘊之間也同樣適用。任何具有四種名稱特徵的事物，無論是被三時所概括，還是屬於自他傳承，無論是依賴於有色根和意根的粗大和微細，無論是惡趣和善趣，無論是專注于遠處和近處，所有這些都被歸為一體並堆積，因此稱為蘊。（如《指端經》所說）分為過去等十一種： （如釋論所說）由十一種貪慾所致。（偈頌：）觀（之有）有，喜悅，極欲（之貪慾的對境是三時），我（和）處（之貪慾的對境是內外），欲（和）等持（之貪慾的對境是粗細），罪（所）用（之）苦（和）善（所）用（之）樂（之貪慾的對境是惡劣和殊妙），遠（和）近（之貪慾的對境是遠和近）。按照順序，（貪慾）是這些的對境。或者，（過去和現在）已生（和未來）未生的差別（是三時）。執（和）所執（的差別是內外），外觀內觀（的差別是粗細）。煩惱和非煩惱（的差別是惡劣和殊妙）。遠（和）近的差別（是遠和近的色等）。按照次第。

【English Translation】 Regarding the meaning of 'heap', as explained in the context of the five aggregates: 'Because it gathers forms and so on that are distinct in time, lineage, form, destination, and place.' Therefore, any phenomenon that possesses the characteristic of form, whether it is divided by time into the arisen and ceased past, the unarisen future, or the arisen but not yet ceased present; whether it is divided by lineage into what belongs to one's own lineage, the internal, or what belongs to another's lineage, the external; whether it is divided by form into the coarse, which has obstruction, or the subtle, which has no obstruction; whether it is divided by destination into the inferior form of the bad destinies or the excellent form of the good destinies; whether it is divided by place into what is far away (past or future) or what is near (present), all of these (roots and branches), even if they cannot be combined into one entity, are gathered by words, and even if they cannot be combined into one substance, they are gathered into one category, and because they are heaped (by the mind), they are called the aggregate of form. The same applies to the aggregates of feeling, perception, mental formations, and consciousness. Any phenomenon that possesses the characteristics of the four names, whether it is encompassed by the three times, belongs to one's own or another's lineage, relies on the form sense or the mind sense, is coarse or subtle, belongs to bad or good destinies, or focuses on what is far or near, all of these are gathered together and heaped, therefore they are called aggregates. (As stated in the 'Fingertip Sutra') Divided into eleven categories such as the past: (As stated in the commentary) Caused by eleven types of craving. (Verse:) Seeing (existence and) joy, extreme desire (the objects of craving are the three times), self (and) place (the objects of craving are internal and external), desire (and) absorption (the objects of craving are coarse and subtle), sin (used) suffering (and) virtue (used) happiness (the objects of craving are inferior and excellent), far (and) near (the objects of craving are far and near). In order, (craving) is the object of these. Or, the distinction between (past and present) arisen (and future) unarisen (is the three times). The distinction between grasping (and) what is grasped (is internal and external), the distinction between outward looking and inward looking (is coarse and subtle). The distinction between afflicted and non-afflicted (is inferior and excellent). The distinction between far (and) near (is far and near forms, etc.). In order.

---

དུ་འདས་པ་བཅུ་གཅིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་གྱི་ཁྱད་པར་(བཟང་ངན་ གང་ཡང་རུང་)མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྤུངས་པ་ལ་ནོར་གྱི་ཕུང་པོར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།)ཆེ་བའི་དོན་ཅན་དུ་བཤད་པ་ནི། གཞན་སྐནྡྷ་ཞེས་པ་ཆེན་པོ་ལའང་འཇུག་ པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡལ་ འདབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་ཆེ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བརྗོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་(རྟེན་འབྲེལ་གྱི་)མདོ་ལས། མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་པ་ ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་འདབ་རྒྱས་པའི་ཤིང་སྡོང་ལ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།)ཕྲག་པ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་སྐནྡྷ་ཕྲག་པ་ལའང་འཇུག་པས་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཁུར་ཆེན་པོ་མི་འབྲལ་བར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྲག་པའམ་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ དེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཁུར་ཁྱེར་པ་དེ་ལ་ཕྲག་པ་ཞེས་འདོགས་ཤིང་དེས་ ཁུར་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཁྱེར་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་པར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཞེ་ན། (འགྲེལ་པར།)ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནམ། (དབུས་ མཐའི་ཊི་ཀར།)ཡང་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རང་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་ཕྱི་མའི་ས་བོན་བྱེད་པ་ 1-222 ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་རང་རང་ གི་མཚན་ཉིད་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཡང་ རྣམ་ཤེས་དྲུག་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དང་། དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་ པའི་དོན་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་ པ་ཁམས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་བཞིའི་ཁམས་རེག་ བྱ་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཆོས་སུ་འདུ་བ་ལྟ་བུ་འདིར་བསྟན་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། ། གསུམ་པ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་ལ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོའམ། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །འགྲེལ་བར། ས་བོན་གྱི་དོན་ དང་། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ཞེས་གསུངས

【現代漢語翻譯】 關於蘊的十一種解釋：例如，將許多（無論好壞）不同的財富聚集在一起堆積，就稱為財富之蘊。 （二）解釋為具有大的意義：因為梵文Skandha也表示大的意思，依靠色等根本，產生等痛苦的枝葉非常繁茂和巨大，正因為具有這樣的性質，所以稱為大的蘊。正如（緣起）經中所說：『從名色和六處開始，就會產生這個巨大的痛苦之蘊。』就像枝繁葉茂的樹木被稱為大的樹蘊一樣。 （三）解釋為與肩膀相符：又因為梵文Skandha也表示肩膀的意思，依靠色等，持續不斷地承受煩惱、業和生的染污重擔，因此稱為肩膀或蘊。例如，身體的哪個部位承擔重負，就稱其為肩膀，並且因承受非常沉重的負擔而處於痛苦之中。 第二，什麼是界的詞語所表達的意義呢？（註釋中說）阿賴耶識中存在著一切有為法成就的種子，這就是界的意義。（中邊的註釋中說）或者十八界各自的前一剎那成為后一剎那的種子，這就是界的意義。又，眼等在沒有作者的情況下，各自執持與其他不同的自性，這就是界的意義。又，六識執持果的實物，根和境執持因的實物，這就是十八界的意義。又，其他經部中，如地的界等，所有顯示名為界的法的形態，如四大界、觸和空界包含在法中一樣，這裡所說的十八界包含並執持的意義就是界的意義。 第三，什麼是處的詞語的意義呢？依靠根和境，產生並增長與識相應的法，作為門或產生的原因，這就是處的意義。（註釋中說）種子的意義和包含一切法的形態的意義，也應理解為處的意義。

【English Translation】 There are eleven ways to explain 'aggregate' (Skandha): For example, gathering many different kinds of wealth (whether good or bad) into one pile is called an aggregate of wealth. (Two) Explaining it as having a great meaning: Because the Sanskrit word 'Skandha' also means 'great,' relying on the root of form, etc., the branches of suffering such as birth become very lush and large. Precisely because it has such a nature, it is called a great aggregate. As it is said in the (dependent origination) sutra: 'From name and form and the six sense bases, this great aggregate of suffering will arise.' Just as a tree with lush branches and leaves is called a great tree aggregate. (Three) Explaining it as being in accordance with the shoulder: Again, because 'Skandha' also means 'shoulder,' relying on form, etc., constantly bearing the heavy burden of defilements, karma, and birth, it is called a shoulder or aggregate. For example, whichever part of the body bears a heavy load is called the shoulder, and it remains in suffering from bearing a very heavy burden. Second, what is the meaning expressed by the word 'realm' (Dhatu)? (The commentary says) The meaning of 'realm' is that the seeds of all conditioned dharmas reside in the Alaya consciousness, where they are accomplished. (The commentary on the Middle Way says) Or, the meaning of 'realm' is that each of the eighteen realms acts as the seed for the subsequent moment. Also, the meaning of 'realm' is that the eye, etc., without an agent, each holds its own distinct characteristic that is not shared with others. Also, the meaning of the eighteen realms is that the six consciousnesses hold the object of the fruit, and the faculties and objects hold the object of the cause. Furthermore, in other sutras, all the aspects of the dharma named 'realm,' such as the earth realm, etc., like the four great elements, tangible objects, and the space realm being included in the dharma, the meaning of the eighteen realms explained here encompassing and holding is the meaning of 'realm.' Third, what is the meaning of the word 'source' (Ayatana)? Relying on the faculties and objects, consciousness, along with its corresponding mental factors, arises, grows, and expands, serving as a gateway or the cause of production. This is the meaning of 'source.' (The commentary says) The meaning of 'seed' and the meaning of encompassing all aspects of dharma should also be understood as the meaning of 'source.'

---

་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་མཛོད་ལས། སྤུངས་དང་སྐྱེ་སྒོ་རིགས་ཀྱི་དོན། །ཕུང་པ་སྐྱེ་ མཆེད་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དཔེ་དང་སྦྱར་བ། (བརྒྱད་པ།)དཔེ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)མདོ་དགོད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་བཤེས་ གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པར་མདོ་རྒྱས་པར་དྲངས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་ཆུ་ བོ་གངྒཱ་ལ་ཝུ་བ་རྡོས་པ་གནས་བཞིན་པ་མཐོང་སྟེ། དེས་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་ན། མེད་པ་དང་གསོབ་དང་གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཉན་ ཐོས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་ན། དེ་ནི་མེད་པར་སྣང་གསོབ་ཏུ་སྣང་ གསོག་ཏུ་སྣང་སྙིང་པོ་མེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ནི་ཝུ་བ་ རྡོས་པའམ་ཝུ་བའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་སྟེང་དུ་ཆགས་པའི་ཆུ་ 1-223 བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཉི་ཟེར་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ སྙིང་པོ་མེད་པ་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། ། (གཉིས་པ)དོན་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལྦུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དཔེ་དང་དོན་གཉི་ག་ལ་མེད་ པ་དང་གསོབ་དང་གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉེར་ལེན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ བདག་དང་གཙང་བ་དང་བདེ་བ་དང་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དཔྱད་ན། བདག་ དང་གསོབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། རུལ་ བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་ལྡན་པས་གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ གསོབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་བྲོ་བ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གསོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་འཇིག་པས་མི་བརྟན་ཞིང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྙིང་ པོ་མེད་པར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །(དེ་དག་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གཞན་དུ་བཞེད་པ་ནི་གཞུང་གི་དགོངས་ པ་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །) ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ཁམས་རྣམས་ནི་(གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ བྱེད་པས་)སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་(འཛིན་མཁན་གྱི་བདག་གམ་རྣམ་ཤེས་མེད་པས་) གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་ཡང་གསུངས་སོ། ། ༈ རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། (དགུ་པ།)རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་ལ། ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། རྒྱས་པའི་རབ་དབྱེ་དྲུག་ཅུ་དང་། བསྡུས་པའི་རབ་ དབྱེ་བཅ

【現代漢語翻譯】 如是等等。這些也如《藏論》（mDzod）中所說：『堆積與生門，是種類之義，蘊、處、界等。』 接下是比喻說明： （第八，比喻）比喻分二，（第一，）引用經文：導師耶謝涅友（Ye shes bshes gnyen）的註釋中詳細引用了經文，例如，有眼之人看到恒河中的水泡，仔細觀察后，會發現它是空虛、虛假、無實質的。同樣，聖聲聞弟子們仔細觀察色蘊，也會發現它是空虛、虛假、無實質的。』等等。因此，色蘊就像水泡或水泡的集合。同樣，受蘊就像水面上形成的水泡。想蘊就像陽光下風吹動的海市蜃樓。行蘊就像無實質的芭蕉樹幹。識蘊就像虛幻的魔術。 （第二，）解釋意義：為什麼說『色蘊像水泡』，乃至『識蘊像魔術』呢？這是因為，爲了對治將五取蘊執著為我、清凈、快樂、常恒的四種顛倒，所以這樣說。也就是說，如果分析色蘊等五蘊，會發現它們沒有我、空虛、沒有眾生等，所以顯得空虛；因為它們具有腐爛和煩惱等，所以顯得虛假；因為它們帶來的快樂等味道很小，所以顯得無實質；因為它們生起后立即壞滅，不穩固，沒有真實的本體，所以顯得沒有意義。 （對於這些的組合方式，其他觀點顯然是經典的意圖。）《正法集經》中說：『界（因其能造成各種損害）如毒蛇，處（因無執持者，即無我或無識）如空村。』 形態的詳細區分： （第九，形態的詳細區分）什麼是所知蘊、處、界的形態的詳細區分呢？回答是：詳細的區分有六十種，簡略的區分有十種。

【English Translation】 And so on. These are also as stated in the 'Treasury of Knowledge' (mDzod): 'Accumulations and gateways of birth, are the meaning of types, aggregates, sources, and elements.' Next is the explanation with examples: (Eighth, Metaphor) Metaphor is divided into two, (First,) Quoting the Sutra: In the commentary by the teacher Yeshe Nyen (Ye shes bshes gnyen), the Sutra is quoted in detail, for example, 'A person with eyes sees a bubble in the Ganges River, and upon careful examination, finds it to be empty, false, and without substance. Similarly, when noble Shravaka disciples carefully examine the form aggregate, they also find it to be empty, false, and without substance.' and so on. Therefore, the form aggregate is like a bubble or a collection of bubbles. Similarly, the feeling aggregate is like a bubble forming on the water. The perception aggregate is like a mirage moving in the sunlight. The mental formation aggregate is like a banana tree trunk without substance. The consciousness aggregate is like an illusionary magic trick. (Second,) Explaining the meaning: Why is it said that 'the form aggregate is like a bubble,' and 'the consciousness aggregate is like a magic trick'? This is because, in order to counteract the four inversions of clinging to the five aggregates of appropriation as self, purity, happiness, and permanence, it is said in this way. That is, if one analyzes the five aggregates such as form, one will find that they are without self, empty, without sentient beings, and so appear empty; because they possess decay and afflictions, etc., they appear false; because the taste of happiness, etc., that they bring is small, they appear without substance; because they disintegrate immediately after arising, are unstable, and have no real essence, they appear meaningless. (Other views on how to combine these are clearly the intention of the scriptures.) In the 'Compendium of True Dharma Sutra' it says: 'The elements (because they cause various harms) are like poisonous snakes, and the sources (because there is no holder, i.e., no self or consciousness) are like empty villages.' Detailed Differentiation of Forms: (Ninth, Detailed Differentiation of Forms) What is the detailed differentiation of the forms of the knowable aggregates, sources, and elements? The answer is: There are sixty kinds of detailed differentiation, and ten kinds of concise differentiation.

---

ུ་གསུམ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། ༈ རྒྱས་པའི་རབ་དབྱེ་དྲུག་ཅུ། སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ། ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། ཚུལ་མཐུན་སྦྱར་བའོ། ། ༈ སྡོམ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། བར་ 1-224 སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་དུ་ན། བཤད་བྱ་རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་ གསུམ་དང་། གཟུགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་། ཟག་བཅས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་ དང་། བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། རྐྱེན་ལ་ སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་འཆད་ཚུལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། མཚན་ གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་དུ་ཞིག་ཡོད། དགོས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་བསྟན་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་མཚན་ ཉིད་དང་དངོས་པོ་བསྟན་པས་ དེ་དག་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་ནས་རང་མཚན་ཇི་སྙེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་ཅིང་། དགོས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པས་བདག་ཡོད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སྤངས་ནས་སྤྱི་མཚན་ཇི་ལྟ་བ་ལ་ མཁས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའོ། ། ༈ ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། རྒྱས་བཤད་ལ་བདུན་ཏེ། རྫས་ཡོད། ཤེས་བྱ། གཟུགས་ཅན། ཟག་བཅས། བྱུང་བ། འདས་པ། རྐྱེན་བཞི་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱང་དྲིས་ལན་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་། ལན་ལའང་མཚན་ཉིད། དངོས་པོ། དགོས་པ་ གསུམ་གྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། ། ༈ རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། དེ་ལ་རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་ནི། རྫས་ཡོད་བཏགས་ཡོད་གཉིས་དང་། ཀུན་ རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི་དོན་དང་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ གཉིས་བློ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱིས་ཕྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། ཆོས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ ཡིན། ཆོས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མཚན་གཞི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་དུ་ ཞིག་ཡོད། རྟོག་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ལ་དགོས་པས་ཁྱབ་པས་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ བརྟག་སྟེ་བསྟན་ཅེ་ན། ལན་ལ། (དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་ 1-225 དབང་པོའམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་བརྗོད་པ་དང་སྒྲ་དང་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ ལའང་མི་ལྟོས་ཤིང་། དེ་ལས་གཞན་རྟགས་དང་དཔེ་དང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ འཇོག་བྱེད་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོདཔའོ། །དེའང་བུམ་པ་བློ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ ལྟོ་ལྡིར་གྱི་གཟུགས་ལ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། གཟུགས་སོགས་དོན་རང་མཚན་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་སྡེ་པ་ལ་གྲགས་པའི་རྫས་ཡོད་དོ། །ཡང་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་པ་ཐ་ སྙད་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་གཏན

【現代漢語翻譯】 二者中的第一個，三者。 六十種詳細的分類。 以偈頌概括：本體廣說，如理結合。 以偈頌概括： 首先，在中間 1-224 章節的偈頌中，有待解釋的實有等四者，以及所知等三者，以及有色等六者，以及有漏等十二者，以及生起等八者，以及過去等十六者，以及緣起等十一者，這些闡述的方式、定義的安立方式是怎樣的？定義的基礎事物有多少？爲了什麼目的而宣說？在被提問時，通過宣說定義和事物， 消除對它們的迷惑，生起精通所有自相的智慧； 通過宣說目的的差別，捨棄對自我的執著，生起精通所有共相的智慧。 本體廣說： 廣說有七：實有、所知、有色、有漏、生起、 過去、緣起這四者，都要在最後加上『等』字來區分。所有這些都用問答兩種方式來解釋，答案也用定義、事物、目的這三者來解釋。 實有等的區分： 實有等的區分是：實有和假有二者，以及世俗和勝義二者，共四者。前兩者是通過意義和名稱來區分的，後兩者是通過心識迷惑與否來區分的。在前者中，蘊、處、界所包含的所知，以定義的安立方式是怎樣的實有？在三種法中，作為定義基礎的實有事物的數量有多少？因為有思擇的行為普遍存在於目的之中，所以爲了什麼目的而考察並宣說實有？回答是：（首先）定義是：任何法，其自性成為意根 1-225 或意識的對境，不依賴於言說、聲音和名稱等概念，也不依賴於其他作為區分方式的標誌、例子和定義等，這就是實有。例如，瓶子在意識中顯現，不像依賴於腹部膨脹的形狀那樣，而是像直接看到形狀等事物的自相一樣，這是在世俗部派中廣為人知的實有。此外，諸法的法性，即真如，成為無漏意根的對境，不依賴於言說概念等，也不依賴於其他絕對的...

【English Translation】 The first of the two, the three. Sixty detailed classifications. Summarized in verses: Essence explained in detail, appropriately combined. Summarized in verses: Firstly, in the middle 1-224 In the verses of the chapter, how are the methods of explanation and the establishment of definitions for the four to be explained, such as truly existent, the three such as knowable, the six such as form, the twelve such as with outflows, the eight such as arising, the sixteen such as past, and the eleven such as conditions? How many are the objects that are the basis of the definition? Why is it shown for the sake of what purpose? In response to the question, by showing the definition and the object, Eliminating confusion about them, generating wisdom that is skilled in as many self-characteristics as there are; By showing the distinction of purpose, abandoning the imputation of self, generating wisdom that is skilled in how the general characteristics are. Detailed explanation of the essence: There are seven detailed explanations: Truly existent, knowable, form, with outflows, arising, Past, the four of conditions, etc., should be added with 'and so on' to distinguish them. All of them are explained by two questions and answers, and the answers are also explained by three: definition, object, and purpose. Distinguishing truly existent, etc.: The distinction of truly existent, etc., is: truly existent and nominally existent, and conventional and ultimate, these four. The former two are distinguished by meaning and name, and the latter two are distinguished by whether the mind is deluded or not. In the former, all knowables included in aggregates, elements, and sources. How is the establishment of the definition as truly existent? Among the three dharmas, how many are the objects that are the basis of the definition as truly existent? Because the activity of thought is pervasive in purpose, why is it investigated and shown that it is truly existent for what purpose? The answer is: (Firstly) the definition is: any dharma whose own nature becomes the object of the sense faculty of mind 1-225 Or the object of consciousness, does not depend on expression, sound, and names, etc., and does not depend on other meanings that distinguish marks, examples, and definitions, etc., that is truly existent. For example, when a vase appears in the mind, it is not like depending on the shape of a bulging belly, but like directly seeing the self-characteristics of form, etc., this is the truly existent known in the conventional school. Furthermore, the nature of dharmas, that is, suchness, becomes the object of the undefiled sense faculty of mind, does not depend on expression, concepts, etc., and does not depend on other absolute...

---

་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་དོན་དམ་ གྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱི་)འགྲེལ་བཤད་ལས། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྦྱོར་བྱུང་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་ དུ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)དངོས་པོ་ནི། ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྟོས་མེད་དུ་བློ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ ཆ་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པའམ། ཡང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཐ་ མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། ། (གསུམ་པ།)དགོས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བདག་རྫས་སུ་གྲུབ་ པ་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཕུང་པོ་ ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་དུ་མ་ གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་ཞིང་། ཆོས་གསུམ་ལས་གཞན་ པའི་བདག་རྫས་སུ་གྲུབ་པའང་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་གནས་སྐབས་ སུ་གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་རྫས་ཡོད་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། བདག་མེད་ཕུང་པོ་ 1-226 ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན། མཚན་གཞི་བཏགས་ པའི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་ སྟེ་བསྟན་ཅེ་ན། ཆོས་གང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་བརྗོད་པ་སྒྲ་དང་ མིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ལྟོས་ཤིང་། དེ་ལས་གཞན་གདགས་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ འཇོག་བྱེད་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པའམ། ལྟོ་ལྡིར་ལ་བུམ་པར་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲས་ བརྗོད་དུ་རུང་བ་དང་། མིང་གིས་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆ་ནས་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པའི་དངོས་པོའོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆོས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང་ དེ་ཐམས་ཅད་བཏགས་ཡོད་དུ་བསྟན་པས་(གཞུང་ལ་ལར་)བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་བཏགས་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང་། ཆོས་གསུམ་ ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པས(ལ་ལར)། བདག་ལ་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་གོ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། (མཛོད་ལས།)གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་ གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ ཡོད་གཞན་ནོ། །

【現代漢語翻譯】 不依賴於詞句等的是勝義諦的實有。（耶謝謝年）的解釋中說：『意根所生的佛陀和菩薩的智慧所行之境，諸法的法性不可言說。』就像這樣。 （二、）本體是：所有這三種法，從不依賴而成為心識對象的部分來說，是實有；或者（耶謝謝年）一切法與真如無別，因此是實有。 （三、）必要是：爲了使外道等不精通者，斷除『我』是實有的執著，所以要考察這樣的體性和本體，即蘊、界、處是實有。因為它們是無常、眾多、他者所支配的，所以不具備『我』的體性。除了這三種法之外，也沒有實有的『我』。』這就是意義。這些是爲了暫時確定經論中出現的實有等，最終是爲了進入一切法的實相——無我，即無我唯是蘊。就像這樣。同樣，也可以廣泛地應用於其他情況。 第二，什麼是假立存在的體性？假立存在的本體是什麼？為什麼考察並顯示假立存在？任何成為意根或智慧對象的事物，都依賴於言說、聲音和名稱等，並且依賴於其他作為安立基礎的理由，這就是假立存在的體性。例如，在蘊上假立為補特伽羅，或者在膨脹的腹部上假立為瓶子。從可以用聲音表達和用名稱安立的角度來看，所有這三種法都是假立存在的本體。因為所知的一切都包含在三種法中，並且顯示所有這些都是假立存在，所以（在某些論典中）爲了斷除對『我』是實有的執著；或者，即使是假立存在也包含在三種法中，而三種法不具備『我』的體性（在另一些論典中），所以爲了斷除對『我』是假立存在的執著，要考察假立存在。 關於世俗和勝義的安立方式，分別部（說一切有部）的觀點是：（《俱舍論》中說：）『若壞及慧析，余慧不生者，如瓶水世俗，余是勝義有。』

【English Translation】 That which does not depend on words and sentences, etc., is the truly existent of ultimate reality. As the commentary (of Yeshe Shenyen) says: 'The sphere of activity of the wisdom of the Buddhas and Bodhisattvas, arising from the faculty of mind, the nature of phenomena of all dharmas, is inexpressible.' Like that. (Two,) The entity is: all these three dharmas, from the aspect of becoming an object of mind without dependence, are truly existent; or (Yeshe Shenyen) all dharmas are non-different from Suchness, therefore they are truly existent. (Three,) The necessity is: in order to abandon the manifest clinging of the unskilled, such as outsiders, who say that 'I' is established as truly existent, one examines such characteristics and entities, namely, the aggregates, elements, and sources are truly existent. Because they are impermanent, numerous, and dependent on others, they do not possess the characteristics of 'I'. And there is no 'I' established as truly existent other than these three dharmas.' That is the meaning. These are to temporarily establish the truly existent, etc., that appear in the scriptures, and ultimately to enter into the reality of all dharmas—selflessness, namely, selflessness is merely the aggregates. Like that. Similarly, apply it extensively to others as well. Secondly, what kind of characteristic is imputed existence? What are the entities of imputed existence? Why is imputed existence examined and shown? Whatever dharma becomes an object of the faculty of mind or intelligence, depends on speech, sound, and names, etc., and also depends on other reasons for establishing a basis for imputation, that is the characteristic of imputed existence. For example, imputing a person on the aggregates, or imputing a pot on a swollen belly. From the aspect of being able to be expressed by sound and established by name, all three dharmas are entities of imputed existence. Since all knowable things are included in the three dharmas, and it is shown that all these are imputed existence, (in some texts) it is in order to abandon the manifest clinging to 'I' as truly existent; or, even if it is imputed existence, it is included in the three dharmas, and the three dharmas do not possess the characteristics of 'I' (in other texts), so in order to abandon the manifest clinging to 'I' as imputed existence, imputed existence is examined. Regarding the way of establishing conventional and ultimate reality, according to the Vaibhashika school (Sarvastivada), (from the Abhidharmakosha): 'If destroyed or analyzed by wisdom, what remains is not apprehended by wisdom, like a pot of water, is conventionally existent, the other is ultimately existent.'

---

ཞེས་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ན་དེའི་བློ་འདོར་བ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། (དྲི་ རོ་སོགས་)སྐྱེ་མཆེད་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་ན་དེའི་བློ་འདོར་བ་ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་བཅོམ་པ་དང་གཞིག་པས་དེའི་བློ་མི་འདོར་བ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི་དོན་དམ་དུ་ ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་། (མདོ་སྡེ་པ་)རྣམ་འགྲེལ་དུ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་ དོན་དམ་ཡོད་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། ། 1-227 ཅེས་པ་ལྟར་རང་མཚན་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་མཚན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་ ལ། བདེན་གཉིས་སུ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཆ་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྟོང་པའི་ཆ་དོན་དམ་དུ་བཤད་དེ། སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་བས་ ནི། འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་ བཅས་པ་དོན་དམ་དུ་བཞེད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །དབུས་མཐའ་ལས། བཏགས་པ་ དང་ནི་ཤེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བརྗོད་པ་རགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ཀུན་བརྟགས་(ནི་མེད་བཞིན་དུ་) བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། །གཞན་དབང་(ནི་རྟོག་བྱེད་)ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། ཡོངས་ གྲུབ་(དོན་ལ་)བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་(སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་)བརྗོད་པའི་ ཆའང་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་ཅིང་། དམ་པའི་དོན་ནི་གཅིག་པུའོ། །ཞེས་ཡོངས་གྲུབ་ ཁོ་ན་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་། དོན་དང་ཐོབ་དང་བསྒྲུབ་པ་ནི། །དོན་དམ་ རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་དེ་བཞིན་ཉིད་(དོན་དམ་)དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་(ཐོབ་པ་དོན་ དམ་)དང་། ལམ་(སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་)གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་སོ། །འདིར་ནི་(དོན་)ཕྱི་མ་དག་དང་ མཐུན་པར་(ཚིག་)རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འཆད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་(ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ རྣམས་ནི་)དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བའི་ གཞུང་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་ཉུང་བའི་དོན་ཏེ། འཆད་པ་ན་སྔ་མ་ལྟར་ཕྱེ་སྟེ་བརྗོད་པར་ བྱའོ། ། ལན་ནི། ཆོས་གང་ལ་བརྟེན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ཆོས་གསུམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡང་ དག་པའི་དོན་ལ་བསྒྲིབས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །(མ་རིག་སོགས་)ཉོན་མོངས་པའི་ དམིགས་པར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །ཉོན་ 1-228 མོངས་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་རྫོབ་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་བས་བདག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་ (འདོད་པའི་)མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་ པ

【現代漢語翻譯】 如果用錘子等擊打，其認知會消失，如水壺一般；如果將（氣味、味道等）各種產生之處的物質分開，其認知會消失，如水一般，這些在世俗諦中存在。而除此之外，通過擊打和破壞，其認知不會消失，如形狀一般，這被認為是勝義諦中存在的。《釋量論》中說：『凡具有作用能力者，在此即是勝義諦存在，其他則是世俗諦存在。這些是自相和共相的定義。』因此，自相在勝義諦中存在，共相在世俗諦中存在。《二諦論》中說：『所顯現的唯此，是世俗諦，另一個是勝義諦。』因此，顯現的部分是世俗諦，空性的部分是勝義諦。寂天菩薩說：『與境相關的錯亂之識是世俗諦，與境相關的無錯亂之識是勝義諦。』《中邊分別論》中說：『假立、意識和如是說，都是粗糙的。』因此，遍計所執（實際上不存在）是假立的世俗諦，依他起（是能分別的）是意識的世俗諦，圓成實（在意義上）是不可言說的，但用如實等等詞語（新增）來表達的部分也是表達的世俗諦。勝義諦是唯一的。』因此，唯有圓成實是勝義諦的真理。對此也有：『意義、獲得和成就，被認為是勝義諦的三種形態。』因此，如實（勝義諦）、涅槃（獲得勝義諦）和道（成就勝義諦）被分為三種來說明。這裡，爲了與後面的（意義）相一致，用（詞語）的不同來解釋，『如何（在世俗諦中存在？在世俗諦中存在的）什麼以及為什麼被認為是世俗諦存在？』等等，這些問題簡略地概括了要點，因為文字簡短，所以在解釋時應像前面一樣分開來說明。 回答是：對於任何依賴貪慾等煩惱不斷增長的目標，即具有三種有漏法的法，因為它們遮蔽了真實意義，所以是世俗諦存在的。（無明等）作為煩惱目標的角度來看，所有這三種法也都是世俗諦存在的。因為煩惱的根源在於世俗諦的三種法，所以爲了斷除對自我的執著（認為）是煩惱的根源的顯現執著。

【English Translation】 If it is broken with a hammer, etc., its cognition will disappear, like a pot; if the substances from which (smell, taste, etc.) arise are separated, its cognition will disappear, like water, these exist in conventional truth. Apart from that, through breaking and destroying, its cognition does not disappear, like form, this is considered to exist in ultimate truth. In the Commentary on Valid Cognition it says: 'Whatever has the ability to perform a function, that here is what ultimately exists; the other is what conventionally exists. These are the definitions of self-characteristics and general characteristics.' Therefore, self-characteristics exist in ultimate truth, and general characteristics exist in conventional truth. In the Two Truths it says: 'Whatever appears, this alone is conventional truth, the other is ultimate truth.' Therefore, the appearing part is conventional truth, and the emptiness part is ultimate truth. Master Shantideva said: 'The deluded consciousness together with its object is conventional truth, and the non-deluded consciousness together with its object is ultimate truth.' It is also said. From the Distinguishing the Middle from the Extremes: 'Imputation, consciousness, and such expression are coarse.' Therefore, the completely imputed (which does not exist) is the conventional truth of imputation, the other-dependent (which is the discriminator) is the conventional truth of consciousness, and the perfectly established (in meaning) is inexpressible, but the part that is expressed with words (added) such as suchness is also the conventional truth of expression. Ultimate truth is the only one.' Therefore, only the perfectly established is the truth of ultimate truth. To that also: 'Meaning, attainment, and accomplishment are considered to be the three aspects of ultimate truth.' Therefore, suchness (ultimate truth), nirvana (attainment of ultimate truth), and the path (accomplishment of ultimate truth) are divided into three to explain. Here, in order to be consistent with the later (meaning), explaining with different (words), 'How (does it exist in conventional truth? What and why are those that exist in conventional truth) considered to exist in conventional truth?' etc., these questions briefly summarize the main points, because the text is short, so in explaining it should be separated and stated as before. The answer is: For any object that relies on attachment and other afflictions to continuously increase, that is, the three dharmas with outflows, because they obscure the true meaning, they exist in conventional truth. From the perspective of (ignorance, etc.) being the object of afflictions, all three of these dharmas also exist in conventional truth. Because the root of afflictions is shown to be in the three conventional truths, in order to abandon the manifest clinging (thinking) that the root of afflictions is in the self.

---

ར་བརྟག་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་ནི། སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་ པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ། གཉེན་པོ་ལམ་རྣམ་དག་བསྒོམ་པའི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་(བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་)ནི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། (ཀུན་ བརྟགས་)མེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །(ཡོངས་གྲུབ་)ཡོད་པ་ཡི་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན། །(ཀུན་བརྟགས་) རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ། །(ཡོངས་གྲུབ་)དམིགས་པ་ཡི་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ རོ། །དངོས་པོ་ནི། (འགྲེལ་པར།)ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དབུས་མཐར། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ དུ། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དགོས་པ་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ རྒྱུ་ཡང་ཆོས་གསུམ་པོའི་དོན་དམ་གྱི་ཆ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས་བདག་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། རྟོགས་བྱ་(ཆོས་དབྱིངས་) རྟོགས་པ་(བྱང་ཆུབ་)དེ་ཡི་ནི། །ཡན་ལག་(ཡོན་ཏན་)རྟོགས་པར་བྱེད་ཕྱིར་(ཕྲིན་ལས་)ཏེ། །གོ་རིམ་ ཇི་བཞིན་གནས་གཅིག་ནི་(ཆོས་དབྱིངས་དོན་དམ་པ)། །དག་རྒྱུ་(ཕྱི་མ་)གསུམ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། གཉིས་པ་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བ། རྣམ་པར་ཤེས་བྱ། མངོན་པར་ཤེས་བྱ་གསུམ་སྟེ། སྤྱིར་ ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཁྱད་པར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ཕྱེ་པའོ། །དེ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ 1-229 ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ལན་ལ། གཞི་ལྔའི་དབྱེ་བས་མཚན་ཉིད་དང་དངོས་ པོ། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ན་དེ་དག་གིས་བཤད་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། སྤྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞི་རྣམ་ པ་ལྔ་སྟེ། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། འཁོར་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། གནས་སྐབས་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ དང་། ཆོས་ཉིད་(གཙོ་ཆེ་བ་)འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་སྟེ། རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་(གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ ལ། དང་པོ་གཉིས་དང་)ལྟ་བཅས་གང་ཡིན་(སེམས་བྱུང་)དང་། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་(ལྡན་མིན་དང་) མི་འགྱུར་བ(འདུས་མ་བྱས)། །དེ་ཉིད་མདོར་ན་མཚན་གཞི་སྟེ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཚད་མེད་དོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་ར

【現代漢語翻譯】 如果問，什麼是如實？定義是：爲了使應斷除的遍計煩惱的客塵垢染完全清凈，對治道清凈的所緣，即是法界自性清凈（二取空性），因為成為智慧聖境的對境，所以是勝義諦存在。如《寶性論》所說：『無有遍計即是圓成實，彼即是有，彼即是真實。遍計諸相皆不可得，圓成實相是為最勝。』就像這樣。《釋論》中說：『一切法不是如實之外的其他，所以三種法都是勝義諦存在。』如《中邊分別論》所說：『離於法界之外，如此法是不存在的，因此在總相的定義中，這是不顛倒的。』就像這樣。必要是：顯示獲得清凈的因也是三種法的勝義諦部分，因此爲了斷除對自我的清凈之因的顯現執著。如《寶性論》所說：『所證（法界）與能證（菩提），以及彼之支分（功德），爲了證悟（事業），次第安住於一處（法界勝義諦），清凈之因（后二者）是緣。』就像這樣。 第二，關於所知等分類：分為所知、所識、所現知三種。一般而言，是從成為一般認知的對境，特殊而言，是從成為八識聚的對境，以及成為六現知的對境的角度來區分的。那麼，如何以及為何要了解這些呢？回答是：通過五基的分類來說明定義和實體。如果從認識的角度分為十三種，那麼就說明了這些所說的必要性。第一種有三種分類：（第一）分類是：一般而言，一切所知都是五種基，即顯現的色基，主要的識基，伴隨的從心所生的法，狀態與心不相應的行，以及法性（主要的）無為基。如《寶性論》所說：『心是（顯現能取所取，前二者）具有相狀的（心所），以及彼之狀態（不相應行），不變的（無為法），此即是簡要的體性，若詳細分類則無量。』就像這樣。

【English Translation】 If asked, what is reality? The definition is: In order to completely purify the adventitious stains of pervasive afflictions that should be abandoned, the object of contemplation of the antidote path of purification, which is the self-nature purity of Dharmadhatu (emptiness of the two selves), is truly existent because it becomes the object of the noble realm of wisdom. As stated in the Ornament of the Mahayana Sutras: 'That which is without conceptualization is the truly established, that is existent, that is real. The appearances of conceptualization are all unattainable, the appearance of the truly established is considered supreme.' Just like this. In the Commentary, it says: 'All dharmas are not other than reality, therefore all three dharmas are truly existent.' As stated in the Middle Beyond Extremes: 'Apart from the Dharmadhatu, there is no such thing as dharma, therefore in the definition of the general characteristic, this is not inverted.' Just like this. The necessity is: To show that the cause of attaining purification is also the truly existent part of the three dharmas, therefore in order to abandon the manifest clinging to the cause of purification in oneself. As stated in the Uttaratantra: 'The object to be realized (Dharmadhatu) and the realization (Bodhi), and its limbs (qualities), in order to realize (activities), sequentially abide in one place (the truly existent Dharmadhatu), the cause of purification (the latter two) are conditions.' Just like this. Secondly, regarding the classification of knowable objects, etc.: There are three types: knowable objects, recognizable objects, and manifest knowable objects. Generally speaking, they are distinguished from the perspective of becoming the object of general cognition, specifically from the perspective of becoming the object of the eight aggregates of consciousness, and from the perspective of becoming the object of the six manifest cognitions. So, how and why should we understand these? The answer is: The definition and entity are explained through the classification of the five bases. If divided into thirteen types from the perspective of cognition, then the necessity of these statements is explained. The first has three classifications: (First) The classification is: Generally speaking, all knowable objects are five bases, namely the base of visible form, the main base of mind, the accompanying dharmas arising from mind, the states that are not associated with mind, and the nature of dharma (mainly) the unconditioned base. As stated in the Ornament of the Mahayana Sutras: 'The mind is (manifesting the grasper and the grasped, the first two) having characteristics (mental factors), and its states (non-associated formations), the unchanging (unconditioned), this is the brief essence, if classified in detail, it is immeasurable.' Just like this.

---

ོ། ། (གཉིས་པ།)ངས་ངེས་ནི། གཞི་གང་དུ་སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་རྣམ་ པར་བྱང་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་། ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་། བྱེད་ པ་པོ་ཆགས་སོགས་དང་དད་སོགས་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་ བར་བྱེད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་དང་། གསུམ་པོ་དེའི་གནས་ སྐབས་ལ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་སྟེ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཙམ་ གྱིས་སམ། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ལྔ་པོ་དག་གོ་ཞེས་པའོ། ། 1-230 (གསུམ་པ།)རྒྱས་བཤད་ནི། ཆོས་གསུམ་གཞི་ལྔར་འཇོག་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་ ནི། ཕུང་པོའི་སྐབས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་སུ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཟུགས་ཅན་ གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུའང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་ནི་ཡིད་ ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དོ། །འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། ཕུང་པོར་ཚོར་བའི་ཕུང་ པོ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ལྡན་མིན་མ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་དང་ གཟུགས་ལྔ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་མ་གཏོགས་པར། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕུང་པོ་ཕྱེད་དང་ གསུམ་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི། ཕུང་པོར་འདུ་ བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་དང་ གཟུགས་ལྔ་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་མ་གཏོགས་པར། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ ནོ། །ཆོས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་ནི། ཕུང་པོ་འདུས་མ་བྱས་ལ་མེད་ཅིང་། ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་བྱས་བརྒྱད་མ་གཏོགས་ པར། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ། གསུམ་པ་ནི། སྔ་མར་མ་ཟད་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་ པ་བཅུ་གསུམ་ཀྱི་ས

【現代漢語翻譯】 （第二段）我確信，以何為基礎，生起一切應斷除的煩惱和對治的清凈之法？即以色蘊為基礎；以何為所作，生起一切煩惱和清凈之法？即以心蘊為基礎；以何為作者，貪慾等和信心等，生起一切煩惱和清凈之法？即以心所法為基礎；以這三者的狀態所假立的是什麼？即以不相應行蘊為基礎；以及如實性和滅止等清凈之法是什麼？即以無為法為基礎。總之，五蘊、十二處和十八界，都可以通過了知和三種智慧來了解，因此稱為五種基礎。 （第三段）詳細解釋：將三法歸為五種基礎，其中顯現的色蘊基礎是：在蘊的方面，指色蘊；在界的方面，指十種有色根和境的界；在處的方面，也指這十種處，以及法界和法處中存在的五種色法。主要的心蘊基礎是：在蘊的方面，指識蘊；在界的方面，指七種識界；在處的方面，指意處。屬於心所法的法是：在蘊的方面，指受蘊、想蘊，以及行蘊中分為相應和不相應的行蘊；在界和處的方面，指法界和法處中存在的十六種法中的一部分，即除了八種無為法、五種色法和不相應行之外，也包括前面提到的三分之二的蘊。狀態不相應的行蘊是：在蘊的方面，指行蘊中不相應的部分；在界和處的方面，指法界和法處中的一部分，即除了無為法、五種色法和心所法之外，也包括不相應行本身。法性無為法的基礎是：在蘊的方面，無為法不存在；在界和處的方面，指法界和法處中的一部分，即除了八種有為法之外，就是八種無為法本身。 第三，除了前面所說的之外，還需要了解的法是十三種有境的識。

【English Translation】 (Second) I am sure that, based on what, do all afflictions to be abandoned and the purifying antidotes arise? That is, based on the basis of form; based on what is to be done, do all afflictions and purifications arise? That is, based on the basis of mind; based on what as the agent, do attachment and faith, etc., cause all afflictions and purifications? That is, based on the basis of mental factors; what is postulated on the state of these three? That is, based on the basis of non-associated compositional factors; and what are the purifying suchness and cessation, etc.? That is, based on the basis of unconditioned phenomena. In short, all aggregates, realms, and sources can be understood through mere knowledge or the three wisdoms, hence they are called the five bases. (Third) Detailed explanation: Classifying the three dharmas into five bases, the appearing basis of form is: in terms of aggregates, it refers to the aggregate of form; in terms of realms, it refers to the ten realms of sense faculties and objects; in terms of sources, it also refers to these ten sources, as well as the five forms existing in the dharma realm and source. The main basis of mind is: in terms of aggregates, it refers to the aggregate of consciousness; in terms of realms, it refers to the seven realms of consciousness; in terms of sources, it is the mind source itself. The dharmas arising from the surrounding mind are: in terms of aggregates, it refers to the aggregate of feeling, the aggregate of perception, and the compositional factors, which are divided into associated and non-associated; in terms of realms and sources, it refers to a part of the sixteen dharmas existing in the dharma realm and source, excluding the eight unconditioned phenomena, five forms, and non-associated compositional factors, but also including the aforementioned two-thirds of the aggregates. The non-associated compositional factors of state are: in terms of aggregates, it refers to the non-associated part of the compositional factors; in terms of realms and sources, it refers to a part of the dharma realm and source, excluding the unconditioned phenomena, five forms, and mental factors, but also including the non-associated compositional factors themselves. The basis of the nature of unconditioned phenomena is: in terms of aggregates, unconditioned phenomena do not exist; in terms of realms and sources, it refers to a part of the dharma realm and source, excluding the eight conditioned phenomena, but including the eight unconditioned phenomena themselves. Third, in addition to what has been said before, the dharmas to be known are the thirteen consciousnesses with objects.

---

ྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཆད་པ་སྟེ། དེའང་ཐོས་ བྱུང་གི་ཚིག་གི་དོན་ཙམ་ངེས་པར་འཛིན་པ་མོས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་། 1-231 དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསམ་བྱུང་གི་རིགས་པ་བཞིས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་བྱུང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་པར་འཕྲོ་བ་ མེད་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། དོན་དམ་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་རང་ གིས་རིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་དང་ པོར་སྐྱེ་བས་འོག་མ་ཆོས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་ཕྱི་ནས་འབྱུང་བས་གོང་མ་ རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་ པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ སྤང་བྱ་ཀུན་ནས་མི་ལྡང་བའི་ཆེད་དུ་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ འབྱུང་འགགས་ནས་སླར་མི་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལམ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཐུག་པ་མི་སློབ་ ལམ་ཐོབ་པའི་དུས་ཀྱི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ རྟོགས་པས་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཤེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔར་དབྱེ་བར་མ་ཟད། བཅུ་གསུམ་ དུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དགོས་ པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཆོས་གསུམ་དང་ཤེས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་ བསྟན་པས། འགའ་ཞིག་བདག་ཡོད་ལ་དེའང་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཤེས་པ་པོ་དང་། ལྷག་མཐོང་ གིས་མཐོང་པ་པོར་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མཚན་ 1-232 ཉིད་ནི་སྒྲ་དོན་སྦྱར་ནས་མི་འཛིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ པས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་བྱ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྒྲ་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའམ་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ དང་། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ མཚན་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་ཤེས་ ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆགས་སོགས་

【現代漢語翻譯】 此外，爲了說明其應用領域，我們進一步區分：聽聞而來的知識，僅把握字面意義，是信解之識的認知對像； 同樣，通過四種推理進行思考和分析的知識，是思擇之識的認知對像；專注於世俗禪定，毫不散亂的知識，是禪定所生之識的認知對像； 對於勝義諦，由各自的智慧以現量證知的知識，是各自證智的認知對像；以神通了知他人心性的知識，是神通之識的認知對像； 首先生起于真諦，從而了知下法的知識，是法智的認知對像；從法智之後生起，從而了知上法的知識，是類智的認知對像； 通過觀察過患並加以駁斥，從而了知痛苦的知識，是苦智的認知對像；斷除業和煩惱，爲了不再生起，從而了知集諦的知識，是集智的認知對像； 痛苦和集諦止息，不再生起，從而了知滅諦的知識，是滅智的認知對像；成為無漏智慧的自性，從而了知道的知識，是道智的認知對像； 達到斷證的究竟，獲得無學道時，了知滅盡和不生的知識，是盡智和無生智的認知對像；通達一切所知，從而成就自他利益的偉大事業，是大乘智的認知對象。 如是，將所知分為五類，乃至分為十三類，也是因為它們是十三種知識的認知對象。必要是：如此清晰地闡述了所知三法和能知十三法等，是爲了遣除某些人執著于有我，並認為以奢摩他（止）能知，以毗缽舍那（觀）能見，從而生起實執。 第二，如何以及為何要辨識（རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ，rnam par shes par bya ba）？自性（མཚན་ཉིད，mtshan nyid）是指不將聲音和意義結合起來執取的，因此不作分別的五根識的對境，也是所應辨識的； 同樣，將聲音和意義結合起來執取的分別念是意識的對境；一切的因或種子，阿賴耶識（ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས，kun gzhi'i rnam shes）的對境；具有流轉輪迴自性的染污意（ཉོན་ཡིད，nyon yid）的對境； 生起諸識的因緣，根和境，是根的對境；從因緣所生，是六識聚的對境；與不相符的方面，如貪嗔癡等。

【English Translation】 Furthermore, to explain its application, we further distinguish: Knowledge arising from hearing, merely grasping the literal meaning, is the object of cognition of the knowledge of faith; Similarly, knowledge that is thought and analyzed through the four reasonings is the object of cognition of the knowledge of contemplation; knowledge that is focused solely on mundane samadhi, without distraction, is the object of cognition of the knowledge arising from meditation; For the ultimate truth, knowledge that is directly known by one's own wisdom is the object of cognition of the knowledge of individual wisdom; knowledge that knows the nature of others' minds through clairvoyance is the object of cognition of the knowledge of clairvoyance; Knowledge that first arises in the truths, thereby knowing the lower dharmas, is the object of cognition of the knowledge of dharma; knowledge that arises after the knowledge of dharma, thereby knowing the higher dharmas, is the object of cognition of the knowledge of subsequent realization; Knowledge that knows suffering by observing faults and refuting them is the object of cognition of the knowledge of suffering; knowledge that knows the origin by abandoning karma and afflictions, in order to prevent them from arising again, is the object of cognition of the knowledge of origin; Knowledge that knows cessation by ceasing suffering and origin, and not arising again, is the object of cognition of the knowledge of cessation; knowledge that becomes the nature of uncontaminated wisdom, thereby knowing the path, is the object of cognition of the knowledge of the path; Knowledge that knows exhaustion and non-arising at the time of attaining the ultimate abandonment and realization, the path of no more learning, is the object of cognition of the knowledge of exhaustion and non-arising; knowledge that accomplishes the great purpose of benefiting oneself and others by realizing all knowable things is the object of cognition of the knowledge of the great vehicle. Thus, dividing the knowable into five categories, and even dividing it into thirteen categories, is also because they are the objects of cognition of the thirteen types of knowledge. The necessity is: By clearly explaining the three dharmas of the knowable and the thirteen dharmas of the knower, it is to dispel those who cling to the self, believing that one knows with shamatha (calm abiding) and sees with vipashyana (insight), thereby giving rise to substantialism. Second, how and why should we distinguish (རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ, rnam par shes par bya ba)? The characteristic (མཚན་ཉིད, mtshan nyid) is that which does not apprehend by combining sound and meaning, therefore the object of the five sense consciousnesses that do not discriminate, and is also to be distinguished; Similarly, the discrimination that apprehends by combining sound and meaning is the object of the consciousness; the cause or seed of all, the object of the alaya-vijñana (ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས, kun gzhi'i rnam shes); the object of the afflicted mind (ཉོན་ཡིད, nyon yid) which has the nature of wandering in samsara; The cause of the arising of consciousnesses, the faculties and objects, are the objects of the faculties; arising from causes and conditions, are the objects of the six aggregates of consciousness; aspects that are incompatible, such as attachment, aversion, and ignorance.

---

ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་། གཉེན་པོ་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་། ཕྲ་བའི་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། མི་རིག་སྣ་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །གཉེན་པོ་བག་ཆགས་མཚམས་སྦྱོར་ གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་བདུན་ཏེ། དེའང་(སྔར་བཤད་པ་ལྟར་)ཀུན་གཞི་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣང་ བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་མི་རིག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་དང་། (ཤེས་པ་བྱུང་ཚུལ་ལྟར་) གཟུགས་(ཁ་དོག་མང་པོ་དང་། རོལ་མོ་མང་པོའི་)སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ན་ བློ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་རྫས་ལ་འཇུག་པས་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དུ་མས་གཏད་པའི་ རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་དཀའ་བས། སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་ པ་ཕྲ་བ་དང་། དུས་གཅིག་ལ་བྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཡུལ་ངེས་མེད་དུ་འཛིན་ རྣམ་མཉམ་པ་ལ། མིག་ཤེས་གཟུགས་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་སྒྲ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ། སོ་སོར་ རང་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་འདྲེས་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་དང་། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ཉིད། གཉེན་པོས་ཡུད་ ཙམ་ཞིག་ལ་ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། སྣང་བས་མུན་པ་སེལ་བ་ལྟར་དོན་ 1-233 མི་འགལ་ཡང་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་ དང་། (བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་)ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་བསྒོས་པས། དེ་ སེམས་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བཞག་དཀའ་ཞིང་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའང་ཤེས་ དཀའ་བས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་དང་། (འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་)རྒྱུ་གཅིག་ལ་ འགྲོ་བ་རིས་དུ་མ་འགྲུབ་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མཉམ་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ། འཆི་ཁར་བག་ ཆགས་གང་རུང་གཅིག་སད་ནས་འགྲོ་བ་གང་རུང་གཅིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི། རྒྱུ་ མཉམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཆོག་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ ཐོབ་པ་ན། འཁོར་པར་ཡུན་རིང་དུ་འདྲིས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ ཏུ་འདས་པ་དེ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་སྙམ་དུ་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བས་ གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཕྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བལྟའོ། །དངོས་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་དེ་རྣམས་ ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་གསུམ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ

【現代漢語翻譯】 有煩惱的境（ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་），以及對治煩惱的離貪等無煩惱的境。細微的種種差別是：如頌云：『無明種種俱時生，對治習氣相續斷。』（མི་རིག་སྣ་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །གཉེན་པོ་བག་ཆགས་མཚམས་སྦྱོར་གྲོལ། །）那樣共有七種。其中，如前所述，阿賴耶識（ཀུན་གཞི་，根本識）上顯現器世界（སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་）時，並非像所有時候的藍色等意識那樣完全斷絕了顯現，因此極難了悟，這是無明（མི་རིག་）的行相，是細微的識。如同意識產生的方式，當色（གཟུགས་，多種顏色）和聲（སྒྲ་，多種音樂）等各種境同時顯現時，一個意識的行相併非只緣一個所緣境，但也不是多個境所對應的多種行相，這種行相難以確定，所以是多種的行相，是細微的識。同一時間產生的各別意識，彼此對境不定，比如眼識（མིག་ཤེས་）只緣色，不緣聲，各自如實地領受自己的對境而不混雜，這是事物的自性，不可思議，所以是俱時生的行相，是細微的識。具有貪等煩惱束縛的心，通過對治，瞬間就能脫離貪等煩惱，就像光明驅散黑暗一樣，道理上不矛盾，但對於凡夫來說，卻顯得矛盾，所以是對治的行相，是細微的識。如前所述，各種業在阿賴耶識（ཀུན་གཞི་）上薰染習氣（བག་ཆགས་），這些習氣與心識之間，難以確定是一體還是他體，並且次第產生果報也很難理解，所以是習氣的行相，是細微的識。如將要解釋的那樣，雖然共同的因能使眾生趨向多個趣道，但在臨終時，某個習氣甦醒，從而在某個趣道中相續連線，對於共同的因產生次第的果報，難以理解，所以是相續連線的行相，是細微的識。阿羅漢（དགྲ་བཅོམ་པ་）的心獲得最極寂滅的法性時，對於長期串習輪迴的染污行為完全超越，凡夫難以理解這種行相如何運作，所以是解脫的行相，是細微的識。像這樣，能了知細微所知境的智慧，也應被視為這些識的對境。因為這些識沒有不能了知的法，所以一切都是所識境。 事物是，這些意識沒有不能了知的法三種，所以一切都是所識境。

【English Translation】 The objects of afflicted states (ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་), and the objects of non-afflicted states such as detachment which are antidotes to afflictions. The subtle distinctions are: As the verse says, 'Various ignorances arise together, antidotes sever the connection of habits.' (མི་རིག་སྣ་ཚོགས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །གཉེན་པོ་བག་ཆགས་མཚམས་སྦྱོར་གྲོལ། །) There are seven types. Among them, as previously explained, when the container world (སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་) appears on the ālaya-vijñāna (ཀུན་གཞི་, the base consciousness), it is not completely cut off from appearances like the consciousness of blue, etc., at all times. Therefore, it is extremely difficult to realize, and this is the aspect of ignorance (མི་རིག་), which is a subtle consciousness. Like the way consciousness arises, when various objects such as form (གཟུགས་, many colors) and sound (སྒྲ་, many musics) appear simultaneously, the aspect of one consciousness does not only grasp one object, but it is also not the various aspects corresponding to multiple objects. This aspect is difficult to determine, so it is a variety of aspects, which is a subtle consciousness. The individual consciousnesses that arise at the same time do not have a fixed object for each other. For example, eye consciousness (མིག་ཤེས་) only grasps form and does not grasp sound. Each individually experiences its own object as it is without mixing. This is the nature of things, inconceivable, so it is the aspect of simultaneous arising, which is a subtle consciousness. The mind that is bound by afflictions such as attachment can be freed from afflictions such as attachment in an instant through antidotes, just as light dispels darkness. There is no contradiction in principle, but it appears contradictory to ordinary people, so it is the aspect of antidotes, which is a subtle consciousness. As previously mentioned, various actions imprint habits (བག་ཆགས་) on the ālaya-vijñāna (ཀུན་གཞི་). It is difficult to determine whether these habits are the same as or different from the mind, and it is also difficult to understand how they gradually produce results, so it is the aspect of habits, which is a subtle consciousness. As will be explained, although a common cause can lead beings to multiple destinies, at the time of death, a certain habit awakens, and thus the continuum connects to a certain destiny. It is difficult to understand how a common cause produces gradual results, so it is the aspect of connection, which is a subtle consciousness. When the mind of an arhat (དགྲ་བཅོམ་པ་) attains the nature of supreme quiescence, it completely transcends the defiled actions that have been practiced in samsara for a long time. Ordinary people find it difficult to understand how this aspect operates, so it is the aspect of liberation, which is a subtle consciousness. In this way, the wisdom that can realize subtle objects of knowledge should also be regarded as the object of these consciousnesses. Because these consciousnesses do not have three dharmas that cannot be known, everything is an object of knowledge. Things are, these consciousnesses do not have three dharmas that cannot be known, so everything is an object of knowledge.

---

་དག་གོ། དགོས་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དག་ཀྱང་འདི་ཙམ་དུ་ངེས་སོ། །ཞེས་གསལ་ བར་བསྟན་པས། མེད་བཞིན་དུ་བདག་ལ་མཐོང་པ་པོ་དང་། ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཉན་པ་པོ་ དང་། སྣོམ་པ་པོ་དང་། མྱོང་བ་པོ་དང་། རེག་པ་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོར་མངོན་པར་ ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ་བདག་མེད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ གཟུགས་ཅན་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། གསུམ་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་མངོན་ཤེས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ནི། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག། སྤྱོད་ ཡུལ་གང་ཟག་ངེས་ཚིག་གོ། ངོ་བོ་ནི། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ལྷའི་ མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང་། ངག་ཏུ་སྨྲ་བའི་སྒྲ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ལྷའི་རྣ་ 1-234 བའི་མངོན་ཤེས་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆགས་སོགས་ཡོད་མེད་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ དུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་ མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་དང་། གདུལ་བྱ་གང་ན་ ཡོད་པ་དེའི་གནས་སུ་འགྲོ་འོང་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ དང་། སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ཟག་ པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བ། ཡུལ་ གྱི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་རིག་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྐྱེ་དང་ངག་སེམས་དགེ་དང་མི་དགེ་བསྐྱེད། །དེ་ཡི་གནས་དང་ངེས་འབྱུང་མངོན་སུམ་གང་། ། ཤེས་པ་ཀུན་འགྲོ་ཡུལ་ལ་དབྱེ་བཅས་པ། །ཐོགས་མེད་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་ནི། རྟེན་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་ཐོབ་ནས། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །མཐུ་གྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བར། ལྷམ་དང་བཞོན་པ་བྱེད་པ་ དང་། ཉམ་ཐག་བཀུར་བར་བྱས་པ་དང་། གཞོན་པས་བླ་མ་བཀུར་བ་ཡིས། །མཁས་པས་རྫུ་ འཕྲུལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཕུལ་ བས་ལྷའི་རྣ་བ་དང་། གཞན་དག་གི་འཁྲུལ་པ་མ་བརྗོད་ཅིང་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུངས་པ་ལས་ གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། གཞུང་དང་དོན་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཏང་བས་ སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཡུལ་དམ་པ་ལ་སྣང་གསལ་མང་དུ་ཕུལ་བས་ལྷའི་མིག་ དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་

【現代漢語翻譯】 是清凈的。 必要性是：爲了清楚地表明，能知和所知的各種事物都僅限於此。通過『見者』，以及『聽者』、『嗅者』、『嘗者』、『觸者』和『識者』等詞語，斷除對無有之我的執著，從而進入無我之境。 區分有色等： 第三，關於有境現識的一般意義是：自性、因果、作用、對境、補特伽羅、定義。 自性是：完全了知死亡、轉生等一切現象的天眼現識；完全了知言語中所有聲音大小的天耳現識；完全了知心中所有生滅等狀態的他心現識；完全了知過去所造善與非善之業的前生隨念現識；完全了知應調伏者所在之處，並能自在往來的神變現識；完全了知眾生必定從輪迴中解脫的漏盡現識。這些並非是片面的知識，而是普遍周知的，能夠毫不費力地瞭解一切具有對境差別的現象。如《寶鬘論》所說： 『生與語心善與非善業，彼之境及定出皆現見，知者周遍于境有差別，無礙堅固獲得是為力。』 因是：獲得第四禪定的心，安住于無分別的智慧，以及想要了解各自對境的作意。如雲： 『四禪極清凈，獲得已，無分別智，完全執持，如何安住于，作意之中，成就力量，獲得勝悉地。』 業之因是：《寶鬘論》中說：製造鞋子和車輛，尊敬貧困者，以及年輕人尊敬上師，智者因此獲得神通。 同樣，向佛塔供奉各種樂器，不提及他人的過失，守護自心，從而獲得他心通；憶念經文和意義，佈施佛法，從而獲得前生隨念；向聖地供奉大量光明，從而獲得天眼；了知一切法皆為空性，從而獲得漏盡通。

【English Translation】 are pure. The necessity is: To clearly show that all knowable and cognizable things are limited to this extent. By the word 'seer,' and with the words 'hearer,' 'smeller,' 'taster,' 'toucher,' and 'knower,' abandoning the attachment to a non-existent self, one enters into the state of no-self. Distinguishing forms and so on: Third, the general meaning of the object-possessing direct perception is: nature, cause and effect, function, object, person, definition. The nature is: the divine eye direct perception that completely knows all phenomena such as death and rebirth; the divine ear direct perception that completely knows all sounds, large and small, of speech; the direct perception of knowing the minds of others that completely knows all states of mind, such as arising and ceasing; the direct perception of remembering past lives that completely knows the past creation of virtue and non-virtue; the magical direct perception that completely knows where the beings to be tamed are, and freely goes and comes to those places; the direct perception of the exhaustion of defilements that completely knows that sentient beings will definitely be liberated from samsara. These are not partial knowledges, but universally pervasive, able to effortlessly understand all phenomena with distinctions of objects. As it says in the Ornament of Precious Qualities: 'Birth and speech, mind, virtue and non-virtue created, The place of that and definite emergence are all directly seen, The knower pervades all objects with distinctions, Unobstructed and stable, obtaining that is power.' The cause is: obtaining the mind of the fourth dhyana, abiding in non-conceptual wisdom, and the intention to know the objects of each. As it says: 'Having obtained the extremely pure fourth dhyana, Completely holding non-conceptual wisdom, How to abide in, The intention, Achieving power, obtaining the supreme siddhi.' The cause of action is: In the Precious Garland it says: Making shoes and vehicles, honoring the impoverished, and young people honoring the guru, the wise will obtain magical powers. Similarly, offering various musical instruments to stupas, not mentioning the faults of others, guarding one's own mind, one obtains the knowledge of others' minds; remembering scriptures and meanings, giving the gift of Dharma, one obtains the remembrance of past lives; offering much light to holy places, one obtains the divine eye; knowing all dharmas to be emptiness, one obtains the exhaustion of defilements.

---

ཤེས་རྣམས་ཐོབ་ 1-235 པར་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི། འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ་དང་། ལྷའི་གནས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚངས་པའི་གནས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སོགས་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་ནས་ འཕགས་པ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ གྲུབ་པ་སྟེ། (རྒྱན་ལས།)གང་གི་འཕགས་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི། །གནས་པ་དཔེ་མེད་རྒྱ་ཆེན་ རྟག་ཏུ་གནས། །ཕྱོགས་སུ་དེ་སོང་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག །ཡང་དག་མཆོད་བྱེད་རྣམ་ པར་དག་པ་སྐྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ལན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟོན་ཅིང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། བསམ་བཞིན་སྐྱེ་བའི་སྤྲུལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཆོག་ཚོགས་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན། དཔག་མེད་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཀུན་སྟོན་ཞིང་། །ལས་ དང་སྐྱེ་དང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་ཀུན་གནས། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་བྱེད་ལས་སོ། །ལྡན་ པ་ནི། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ ཡོན་ཏན་དང་། ཚིག་ལ་ཚད་མར་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདབ་གཤོག་ ཀུན་ནས་རྒྱས་པའི་བྱ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་འཐོབ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཚིག་གཟུང་འོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །འཇུག་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། རིགས་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ 1-236 བཅུ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐུའམ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་རིག་པ་གསུམ། །རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་ཟིལ་ གནོན་བརྒྱད། །ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་བརྟན་པ་ཐོབ་ པའི་མཐུ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཐུན་ མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྤྱོད་ཡུལ་ནི། མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔས་རང་གི་ས་དང་། ས་འོག་ མས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་པར་ནུས་ཀྱི། གོང་མར་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རང་དང་འོག་ སའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དྲུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །གང་ཟག་ཀྱང་། དང་པོ་ལྔ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སོ

【現代漢語翻譯】 所獲知識 1-235 如是說。其果為：聖者之住處，三種解脫之門； 天之住處，四禪定；梵天之住處，四無量心等， 常住于廣大之禪定中，前往一切剎土， 供養聖者，成熟眾生等，成就二利圓滿。 （《莊嚴經論》云：）『何者聖與天，以及梵天之，住處無與倫比恒常廣大住，彼往各方，佛陀與眾生，如實供養，生起清凈。』如是。 答：于佛之眷屬壇城中，以無量禪定， 示現種種游舞，以工巧之化身，隨欲而生之化身， 以及無上菩提之化身，恒常不斷地利益眾生。 即：『于殊勝眾中，禪定，無量示現種種游舞，以事業、生、以及殊勝之化身，為眾生之利益，恒時存在。』如是。 如是，《般若經》云：『舍利子，圓滿清凈之神通，乃是成就一切智智之因。』此乃其作用。具有者：具有能成熟眾生之功德， 為聖者所讚歎之功德，以及於言辭視為量之功德等。如鳥之雙翼完全舒展般， 能成熟眾生，具有此能力。佛陀之事業，獲得極度讚歎。對於眾生而言，成為可信賴之言辭。』如是。 入處：六神通，三種智慧，八解脫，八勝處， 十遍處，以及無量禪定等，亦皆以神通或現證而區分。 『六神通與三種智慧，八解脫以及八勝處， 十遍處與禪定，獲得無量穩固之力量。』如是。 彼等大多是就大乘而言，若就共同乘而言，行境為：前五神通能以自身之地，以及下地之神通等進入， 然于上地則否。即：『具有自身與下地之境。』如是。第六神通則能遍往一切處。補特伽羅亦然， 前五者乃未入菩提道之士。

【English Translation】 Gaining Knowledge 1-235 Thus it was said. The result is: the abode of the noble ones, the three doors of liberation; The abode of the gods, the four dhyanas; the abode of Brahma, the four immeasurables, etc., Constantly abiding in vast samadhi, going to all Buddha-fields, Offering to the noble ones, maturing sentient beings, etc., accomplishing the two benefits perfectly. (《Ornament of Realization》 says:) 'Whose noble and divine, and Brahma's, abode is incomparably vast and constant, he goes to all directions, Buddhas and sentient beings, truly offering, generating purity.' Thus it is. Answer: In the mandala of the Buddha's retinue, with immeasurable samadhi, Showing various dances, with the emanation of craftsmanship, the emanation of birth at will, And the emanation of supreme enlightenment, constantly and continuously benefiting sentient beings. That is: 'In the supreme assembly, samadhi, immeasurably showing all kinds of dances, with the emanations of action, birth, and supreme, for the benefit of sentient beings, always abiding.' Thus it is. Likewise, the 《Perfection of Wisdom Sutra》 says: 'Shariputra, perfectly pure supernormal knowledge is the cause of attaining all-knowing wisdom.' This is its function. Possessing: possessing the qualities of being able to mature sentient beings, The qualities praised by the noble ones, and the qualities of regarding words as valid, etc. Like a bird's wings fully spread, Able to mature sentient beings, possessing this ability. The Buddha's activities, obtaining extreme praise. For sentient beings, becoming trustworthy words.' Thus it is. Entering: the six supernormal knowledges, the three wisdoms, the eight liberations, the eight spheres of overcoming, The ten spheres of exhaustion, and the immeasurable samadhis, etc., are also distinguished by power or direct perception. 'The six supernormal knowledges and the three wisdoms, the eight liberations and likewise the eight spheres of overcoming, The ten spheres of exhaustion and samadhi, obtaining immeasurable stable power.' Thus it is. These are mostly in terms of the Great Vehicle. If in terms of the common vehicle, the field of activity is: the first five supernormal knowledges can enter with their own ground, and the supernormal powers of the lower ground, etc., But not in the upper ground. That is: 'Having the object of oneself and the lower ground.' Thus it is. The sixth supernormal knowledge can go everywhere. The individual is also, The first five are those who have not entered the path of enlightenment.

---

་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལའང་ཡོད་པ་སྟེ། མྱ་ངན་བསལ་ བ་ལས། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། །མཁའ་ལ་རྒྱང་རིང་འགྲོ་བ་ཡང་། །གང་ན་སྤྱོད་ ཡུལ་འཆི་མེད་པ། །དེར་ནི་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ པར་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། (ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ རྗེད་བྱང་ལས།) ཡུལ་དང་དུས་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟ་དྲུང་ན་མངོན་ སུམ་དུ་འདུག་པ་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པས་ན་མངོན་ཤེས་ཞེས་པའམ། བསྡུ་བར་དུས་ལ་ བབས་ན་སྟོན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པའམ། གནས་པའམ། གཞན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའམ། དྲིས་ པའི་ལན་གདབ་པར་ཤེས་པས་ན་མངོན་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གཞུང་དོན་ལ། ཆོས་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་ བརྟག་ཅེ་ན། (མཛོད་དུ།)རྫུ་འཕྲུལ་རྣ་བ་ཡིད་དང་ནི། །སྔོན་ཚེ་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་དང་། །ཟད་ཤེས་ མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡི། །མངོན་ཤེས་རྣམ་དྲུག་རྣམ་གྲོལ་བློ། །ཞེས་པ་ལྟར་མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་ འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པས་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ 1-237 ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་བྱ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་ པའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་ཐོས་པའི་ཡུལ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཆགས་སོགས་ཡོད་མེད་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་ དྲན་པས་འདས་པའི་ཚེ་རབས་གཅིག་གནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་བར་མ་དོས་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་འགོག་པ་དང་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལམ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་ བྱ་ནི་སྔ་མ་དག་ཏུ་མ་ཟད་མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་ཤེས་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པར་ བྱ་བ་དག་གོ། མཐུ་མངོན་ཤེས་དང་ཡུལ་ཆོས་གསུམ་ཙམ་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པས་བདག་ ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ལ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་མེད་གཉིས། བསྟན་ཡོད་བསྟན་མེད་གཉིས། ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི་བེམ་པོ་ཡིན་མིན་གྱི་ཕྱེ་བ་ དང་། བར་མ་གཉིས་ནི་མིག་ཡུལ་ཡིན་མིན་གྱིས་ཕྱེ་བ་དང་། ཐ་མ་གཉིས་ནི་ཀུན་འགྲོ་ཡིན་ མིན་གྱིས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕ

【現代漢語翻譯】 即使是世俗之人也有神通，如《寂滅品》所說：『從寂滅中，五大仙人獲得神通，能在空中遠行。但無論何處，只要是死亡無法到達的境界，他們就沒有能力前往。』 證悟無漏神通唯有聖者才能獲得。詞源解釋：（出自《法相輯要》）對於處在遙遠時空中的隱蔽事物，也能像現在親眼所見一樣地了知，因此稱為神通。或者說，在需要調伏時能調伏，需要示現時能示現，需要安住時能安住，需要利益他人時能利益他人，需要回答問題時能回答問題，因此稱為神通。 正文部分：為什麼要觀察這三種法，以及如何觀察才能證得神通呢？（《俱舍論》中說：）『神境、天耳、知他心，宿命、死生與漏盡，此六神通是解脫慧。』 正因為這六種神通是所知境，所以要證得神通。神境通能夠以各種變化在空中飛行等，了知一切行境，因此是所知境。同樣，天耳通能夠聽聞無量眾生的各種聲音，因此是所知境。知他心通能夠了知眾生的心念活動，如貪慾等是否存在，因此是所知境。宿命通能夠憶起過去一世又一世的經歷，了知其所經歷的各個階段，因此是所知境。死生通能夠了知未來世眾生在中陰階段的去向，因此是所知境。漏盡通能夠了知如何從三界中解脫，以及解脫的方法，因此是所知境。要知道，所知境不僅限於以上所說，凡是六神通的對境都是所知境。這三種法都是后三種神通的對境，因此是所知境。之所以要闡明神通和對境這三種法，是爲了斷除我執，避免執著于自己擁有神變等神通。 第三部分：有色與無色兩種，可見與不可見兩種，有礙與無礙兩種，共六種。前兩種是按物質與非物質來區分，中間兩種是按是否為眼識的對境來區分，后兩種是按是否能自由穿梭來區分。那麼，如何區分，又為何要區分呢？

【English Translation】 Even ordinary people have psychic powers, as it says in the 'Nirvana Chapter': 'From nirvana, five great hermits attain clairvoyance, and can travel far in the sky. But wherever there is a realm where death cannot reach, they have no power to go.' The realization of uncontaminated clairvoyance is only attained by noble beings. Etymological explanation: (From the 'Index of Dharma Categories') They understand and know hidden things that exist in distant places and times as if they were present before them, therefore it is called clairvoyance. Or, when it is time to subdue, they can subdue; when it is time to manifest, they can manifest; when it is time to abide, they can abide; when it is time to benefit others, they can benefit others; when it is time to answer questions, they can answer questions, therefore it is called clairvoyance. Main text: Why should we examine these three dharmas, and how should we examine them in order to attain clairvoyance? (The 'Abhidharmakosha' says:) 'Psychic power, divine ear, knowing others' minds, past lives, death and birth, and the exhaustion of outflows, these six clairvoyances are the wisdom of liberation.' Precisely because these six clairvoyances are the objects of knowledge, one must attain clairvoyance. The psychic power of miraculous abilities enables one to travel in the sky with various transformations, knowing all realms of activity, therefore it is an object of knowledge. Similarly, the divine ear enables one to hear the various sounds of limitless beings, therefore it is an object of knowledge. Knowing others' minds enables one to know the mental activities of beings, such as whether or not there is attachment, therefore it is an object of knowledge. Remembering past lives enables one to recall past lives, knowing the various stages one has gone through, therefore it is an object of knowledge. Knowing death and birth enables one to know where beings will go in the intermediate state in future lives, therefore it is an object of knowledge. The clairvoyance of the exhaustion of outflows enables one to know how to be liberated from the three realms, and the methods of liberation, therefore it is an object of knowledge. Know that the objects of knowledge are not limited to the above, but all objects of the six clairvoyances are objects of knowledge. All three of these dharmas are the objects of the latter three clairvoyances, therefore they are objects of knowledge. The reason for clarifying the power of clairvoyance and the three dharmas as objects is to abandon the ego and avoid clinging to the belief that one possesses psychic powers and so on. Third part: There are two types: with form and without form; two types: visible and invisible; two types: with obstruction and without obstruction, making a total of six. The first two are distinguished by whether they are material or non-material, the middle two are distinguished by whether they are objects of eye consciousness, and the last two are distinguished by whether they can move freely. So, how are they distinguished, and why are they distinguished?

---

ྱིར་གཟུགས་ཅན་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། འབྱུང་ བ་དང་འབྱུང་གྱུར་ནི་གཞན་མ་ལྟོས་པར་གཟུགས་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ གཟུགས་ཅན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འབྲས་བུའི་གཟུགས་ནི་འབྱུང་ བ་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་གཞན་དང་ ལྡན་པས་གཟུགས་ཅན་དང་། གང་ལ་དགའ་བའི་སྲེད་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་གཟུགས་ཡིད་ དུ་འོང་བའམ། ཡང་ན་དགའ་བའང་ཡིན་ལ་ཀུན་འབྱུང་ཡང་ཡིན་པ་སྲེད་པ་འདོད་ཆགས་ནི་ 1-238 གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་དང་། སྟེང་འོག་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དང་། ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འགོག་པ་ནོན་པས་ཡུལ་ ཁྱབ་པ་དང་། ཕྱོགས་འདི་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་དུ་རུང་བ་དང་། ཕྱོགས་ འགའ་ཞིག་ན་འདུག་པ་འདིར་ཡང་དམིགས་པ་ཡུལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་ མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གིས་མྱོང་བ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་གང་ཟག་གཉིས་སམ་ མང་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་ཤིང་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དབང་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་དབང་པོ་ གཟུགས་ཅན་དང་འབྲེལ་པས་བརྒྱུད་ནས་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་མེད་བྱིས་པའི་མིང་ བཞིའང་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་འཇུག་ པའི་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཀའང་ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་ པས་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་གཟུགས་ ཅན་དང་། རྡུལ་ཕྲ་མོ་བསགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རགས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་འདོད་ཁམས་པའི་གཟུགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་ནང་དུ་བལྟས་ཤིང་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་ཁམས་པའི་གཟུགས་དང་། ཐོག་མཐའ་ མེད་པས་རྒྱུན་རིང་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གཟུགས་དང་། སྲིད་པ་བདུན་པ་ལ་སོགས་པར་དུས་ ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སློབ་པ་འགའ་ཞིག་གི་གཟུགས་དང་། དེའི་དུས་ཙམ་ཡིན་པ་ལྷག་བཅས་ པའི་སློབ་པའི་གཟུགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཡང་ གཟུགས་ཅན་དུ་བལྟའོ། །མཚན་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་ཅན་དུ་མཚོན་པར་ནུས་ མོད། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ལྷག་མའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་ བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་ན་གནོད་པར་བྱ་བ་ 1-239 ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དག་གོ། ཡང་ ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཞེས་པ་དགའ་བའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། འབྲེལ་དང་། རྗེས་སུ་ འབྲེལ

【現代漢語翻譯】 『如果認為是有形之物，那麼地、水、火、風四大種和四大種所造的色法，不依賴於其他，色法本身就是自性或本體，因此被視為有形之物。』同樣地，類推來說，果的色法是依賴於四大種而產生的，而四大種之間也相互依賴，因此色法與其他事物相關聯，所以是有形的。對於什麼事物感到歡喜而產生貪慾呢？令人心生喜愛的色法，或者說，喜悅和產生貪慾的愛慾，是將色法的因以果的名義來稱呼。上下等方位的部分，以及身體在各個方向上擴充套件並阻礙，從而遍佈于空間，並且可以在某個方向上指明『這個在這裡』，或者在某些方向上存在，這裡也是目標所指向的境，成為所使用的境。非有形之物，就像自己所體驗的那樣，他人無法知曉，因此兩個人或多個人所使用的境相同，並且形成共同的認知。各種識也因為與有形的根相關聯，所以通過這種關聯也是有形的。無色界出生的四種名稱也與色的種子和後續相關聯。緣於色而產生的分別念，以及五蘊都可以被手聚集起來觸控，並且會受到諸如痛苦等的損害。通過教導使人理解意義，聲音所表達的內容也是有形的。通過聚集微塵而形成的粗大之物，包含各個部分。由於貪戀慾望，向外看是欲界的色法。向內看禪定，從意念中產生的是色界的色法。沒有開始和結束，持續時間長的是普通人的色法。在第七有等處，時間完全中斷的是一些學者的色法。只有那個時候存在的是有餘依的學者的色法。同樣，即使沒有真實存在，但爲了教化所化眾生而顯現的佛和偉大的菩薩們的色法，也被視為有形之物。前兩個特徵可以用來表示有形之物，（耶謝謝年）其餘的區分是爲了增加聽者的智慧而展示的。』也這樣說。如果不區分實有和假立，那麼因為會受到損害等原因，所有這三種法也都是有形的。或者根據情況進行組合。』這裡所說的是喜悅的產生，關聯和後續關聯。 『If one considers it as having form, then the elements and the derived form, not relying on anything else, the form itself is the nature or essence, therefore it is regarded as having form.』 Similarly, by analogy, the form of the fruit relies on the elements, and the elements also rely on each other, therefore the form is related to other things, so it has form. What is it that one delights in and generates craving for? The form that is pleasing to the mind, or the desire that is both delight and arising, is named the cause of form by the name of the fruit. The parts of the directions such as above and below, and the body expands in all directions and obstructs, thus pervading the space, and it can be pointed out in a certain direction, 『This is here,』 or it exists in some directions, and here also the object is directed to the realm of use, becoming the realm of use. Non-form, just as one experiences it oneself, others cannot know, therefore the realm used by two or more people is the same, and a common perception is formed. The consciousnesses are also related to the form through the connection with the form sense organs, so they are also related to form. The four names of those born in the formless realm are also related to the seeds and consequences of form. The conceptualization that arises from focusing on form, and all five aggregates can be gathered by hand and touched, and can be harmed by suffering and so on. By teaching, one understands the meaning, and the content expressed by sound is also form. The coarse object formed by accumulating fine particles contains parts. Because of craving for desire, looking outward is the form of the desire realm. Looking inward at samadhi, what arises from the mind is the form of the form realm. Without beginning or end, what lasts for a long time is the form of ordinary people. In the seventh existence and so on, the time is completely cut off, which is the form of some learners. Only what exists at that time is the form of the learners with remainder. Similarly, even if it does not really exist, but the form of the Buddhas and great Bodhisattvas that appear in order to teach the disciples is also regarded as having form. The first two characteristics can be used to represent form, (Yeshe Shenyen) the remaining distinctions are shown to increase the wisdom of the listeners.』 It is also said. If one does not distinguish between real and imputed, then because of being harmed and so on, all three dharmas are also form. Or combine according to the situation.』 What is said here is the arising of joy, connection, and subsequent connection.

【English Translation】 『If one considers it as having form, then the elements and the derived form, not relying on anything else, the form itself is the nature or essence, therefore it is regarded as having form.』 Similarly, by analogy, the form of the fruit relies on the elements, and the elements also rely on each other, therefore the form is related to other things, so it has form. What is it that one delights in and generates craving for? The form that is pleasing to the mind, or the desire that is both delight and arising, is named the cause of form by the name of the fruit. The parts of the directions such as above and below, and the body expands in all directions and obstructs, thus pervading the space, and it can be pointed out in a certain direction, 『This is here,』 or it exists in some directions, and here also the object is directed to the realm of use, becoming the realm of use. Non-form, just as one experiences it oneself, others cannot know, therefore the realm used by two or more people is the same, and a common perception is formed. The consciousnesses are also related to the form through the connection with the form sense organs, so they are also related to form. The four names of those born in the formless realm are also related to the seeds and consequences of form. The conceptualization that arises from focusing on form, and all five aggregates can be gathered by hand and touched, and can be harmed by suffering and so on. By teaching, one understands the meaning, and the content expressed by sound is also form. The coarse object formed by accumulating fine particles contains parts. Because of craving for desire, looking outward is the form of the desire realm. Looking inward at samadhi, what arises from the mind is the form of the form realm. Without beginning or end, what lasts for a long time is the form of ordinary people. In the seventh existence and so on, the time is completely cut off, which is the form of some learners. Only what exists at that time is the form of the learners with remainder. Similarly, even if it does not really exist, but the form of the Buddhas and great Bodhisattvas that appear in order to teach the disciples is also regarded as having form. The first two characteristics can be used to represent form, (Yeshe Shenyen) the remaining distinctions are shown to increase the wisdom of the listeners.』 It is also said. If one does not distinguish between real and imputed, then because of being harmed and so on, all three dharmas are also form. Or combine according to the situation.』 What is said here is the arising of joy, connection, and subsequent connection.

---

་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ངེས་པར་བསྟན་པའི་གཟུགས་ཅན་ནི་བཏགས་པ་ བ་དང་། གཞན་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་པའོ། །ཡང་ན། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ ཅན་བཅུ་ཞེས་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ནི་བཏགས་པ་བའོ། །གཟུགས་ ཅན་ནི་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་བདག་ལ་ གཟུགས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་དགག་སྒྲ་ནི་གཟུགས་ཅན་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མིང་བཞི་དང་། དེ་རྟེན་དུ་ཡོད་པའི་ཡིད་ཤེས་དང་། དེ་ལ་དགའ་བའི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཚོར་བ་བདེ་སོགས་དང་། ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བས་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་། ཀུན་གཞི་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོག་པས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་། ཕྱིར་བལྟས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པས་གཞན་འདྲ་བ་ལ་གཟུགས་ ཀྱི་ཐད་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། དངོས་བཏགས་ མ་ཕྱེ་ན་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། ཡང་ན་ཕྱེ་ནས་ ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་དང་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ ཁམས་བདུན་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ནི་དངོས་ཡིན་ལ་ གཞན་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་བདག་གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-240 གསུམ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། མིག་གི་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་འདི་ནའོ། །ཕ་གི་ནའོ། །ཞེས་ཕན་ཚུན་བསྟན་ དུ་ཡོད་པའོ། །ལྷག་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཡོད་དེའི་བདག་ཉིད་གཟུགས་དང་། དེ་རྟེན་ དུ་གྱུར་པ་མིག་ཤེས་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའང་མིག་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དང་ རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་གཟུགས་མེད་བྱིས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཡོད་དུ་བྱས་ན་ཆོས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ། བསྟན་ཡོད་འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་ བུ། །ཞེས་པ་དངོས་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་ཡུལ་ནི་བསྟན་དུ་ ཡོད་པ་ཡིན་པས་བདག་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ ལས་ལྡོག་སྟེ་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་སོ

【現代漢語翻譯】 有表色（指可以被指示的顏色和形狀）的是假立的，其他的則是自相。或者說，具有觸礙的十種表色是自相，其他的則是假立的。表色是三種法（指色法、心法、非相應行法）的差別，因為它們沒有我的自性，所以爲了斷除認為我是表色的顯現執著。 第二，如何以及為何要考察非表色呢？ 『非表色』這個否定詞具有與表色相反的意義。非表色的自性是四種名蘊，以及作為其所依存在的心識，以及對它感到喜愛的遍行，如感受樂等，以及不具有方所等等相關聯，因此與根（指眼根等）表色，以及與阿賴耶識和隨行相關聯的色蘊，以及由分別而產生的非表色等等，以及向外看等等六者是共同的，因此在與他者相似的色法方面施加感受等等，就是非表色。如果未區分實有和假立，那麼所有三種法也都是非表色。或者，區分之後，根據情況施加，即法處所攝之色和四種名蘊，以及七種心界，以及意處和法界，處是實有，其他的則變為假立。這也是三種法的差別，因此爲了斷除認為我不是表色的顯現執著。 第三，如何以及為何要考察可指示呢？ 成為眼境的顏色和形狀的色法是『在這裡』、『在那裡』，可以相互指示的。剩餘的細微差別是可指示的自性，即色法，以及作為其所依的眼識，以及與之相關的眼識相應法和隨行，如無色界的蘊等等，與表色的差別相同。如果通過關聯等等而成為可指示，那麼所有三種法也都是可指示的。或者，根據情況施加，『可指示的這裡只有一種色』，這是實有，其他的則變為假立。眼境是可指示的，因此爲了斷除認為我是眼境的顯現執著。 第四，如何以及為何要考察不可指示呢？ 與可指示相反，所有不是眼境的，都是它的自性等等。

【English Translation】 That which has form and can be pointed out (referring to colors and shapes that can be indicated) is imputed, while the others are characteristics. Alternatively, the ten forms that have obstruction are characteristics, while the others are imputed. Form is the distinction of the three dharmas (referring to form, mind, and non-associated formations), and because they do not have the nature of self, it is to abandon the manifest clinging to the belief that 'I' am form. Second, how and why should we examine that which is not form? The negation 'not form' has the meaning opposite to form. The nature of not form is the four name aggregates, as well as the mind consciousness that exists as its basis, and the pervasive that delights in it, such as feeling pleasure, and not having location, etc., are related, therefore, with the sense organ (referring to eye organ, etc.) form, as well as the form aggregate associated with the alaya consciousness and the subsequent, and the non-form, etc., produced by discrimination, and looking outward, etc., the six are common, therefore, applying feeling, etc., to the aspect of form similar to others is that which is not form. If the real and imputed are not distinguished, then all three dharmas are also not form. Or, after distinguishing, apply according to the situation, that is, the form included in the dharma realm and the four name aggregates, as well as the seven mind elements, and the mind realm and the dharma realm, the realm is real, and the others become imputed. This is also the distinction of the three dharmas, therefore, it is to abandon the manifest clinging to the belief that 'I' am not form. Third, how and why should we examine that which can be indicated? The form of color and shape that becomes the object of the eye is 'here' and 'there', which can be mutually indicated. The remaining subtle distinctions are the nature of that which can be indicated, that is, form, as well as the eye consciousness that is its basis, and the eye consciousness associated with it and the subsequent, such as the aggregates of the formless realm, etc., are the same as the distinction of form. If it becomes indicatable through association, etc., then all three dharmas are also indicatable. Or, apply according to the situation, 'Only one form is indicatable here,' this is real, and the others become imputed. The object of the eye is indicatable, therefore, it is to abandon the manifest clinging to the belief that 'I' am the object of the eye. Fourth, how and why should we examine that which cannot be indicated? Opposite to that which can be indicated, all that is not the object of the eye is its nature, etc.

---

གས་པས་བསྟན་དུ་ མེད་པར་བལྟའོ། །བསྟན་མེད་ཀུན་གཞི་དང་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་ དུ་མེད་པ་དག་གོ། ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་ཡིན་ ལ་དེ་ལས་གཞན་ནི་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་བདག་ མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྔ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་ ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)དངོས་བཏགས་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་མཚན་ཉིད་ པ་དང་བཏགས་པ་བ་བཤད་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའང་ མཚན་ཉིད་པ་དང་བཏགས་པ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ནི། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ 1-241 ཐོགས་པ་(ཡུལ་དང་དམིགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ལ་ཐོགས་པ་གསུམ་ལས། །དང་པོ་མིག་གི་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཏེ། འུག་པའི་མིག་ གི་མིའུ་དམར་བས་ཉིན་མོ་མི་མཐོང་། མིའི་ནག་པས་མཚན་མོ་མི་མཐོང་། རྟ་དང་ཁྱིའི་སེར་སྨུག་དུ་ཡོད་པས་གཉིས་ཀར་མཐོང་། ཉའི་ཚིལ་ཡིན་པས་སྐམ་ལ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིའི་ཆུ་བུར་ཡིན་པས་ཆུ་ལ་མི་མཐོང་ངོ་། །རུས་སྦལ་དང་། སྦལ་བ་དཀར་བོ་དང་། འབུ་ལུ་ཀ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་མཐོང་ཞེས་བརྟགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སོ། །གཞུང་ འདིར་ནི་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །)དང་བཅས་པར་བལྟ་སྟེ། དེའང་རིགས་དང་ཉེ་བར་བསགས་ པ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལ་རིགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཐོགས་བཅས་ ནི་གང་དག་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འོད་ལ་ སོགས་པ་སྟེ་གཅིག་ཡོད་སར་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསགས་ པའམ་རྒྱས་པའི་ཐོགས་བཅས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་བློས་བཀོད་པ་ཙམ་གྱི་གཟུགས་ཐོགས་ མེད་ཡིན་པ་ལ། དེ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ལས་གོང་མར་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་རགས་པའི་དངོས་ པོའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་ཐོགས་བཅས་ནི་གང་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཐོགས་མེད་དུ་མ་བསྒྱུར་བ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམས་ སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་ན་ནི་ཐོགས་མེད་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སེམས་མཉམ་པ་མིར་ གྱུར་པ་དེ་སྙུང་བུའི་རྩེ་མོས་ཕུག་པའི་ཁྱོན་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ཀྱང་གཅིག་ལ་ གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་མེད་ཅེས་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བསྡུ་བར་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)སྔ་མ་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཡང་པྲ་ཏི་གྷ་ཞེས་པ་ཐོགས་པ་དང་ཁོང་ ཁྲོ་གཉི་ག་ལ་འཇུག་པས་དོན་གང་ལ་རྒྱུད་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་གནས་ དམིགས་རྐྱེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་ནམ་བདག་རྐྱེན་ཡིན་པས་ད

【現代漢語翻譯】 因此，被認為是不可指示的。所有與不可指示的阿賴耶識（kun gzhi，梵文ālaya-vijñāna，英語alaya consciousness，一切事物的基礎）相關的，也都是不可指示的。此外，可以根據情況進行組合，所有非肉眼可見的事物都是實有，而除此之外的則是假立的。僅僅通過了解這三種法，就能避免執著于認為『我』（bdag，梵文ātman，英語self）是肉眼可見的。 第五個問題：如何以及為何將事物視為具有阻礙性？從體性的角度來看，有三種情況：（第一）指示實有、假立和共同之處：凡是可以指示的，無論是體性還是假立，都具有阻礙性，因為它們要麼是體性，要麼是假立。 （第二）以其他方式解釋體性：此外，可以通過三種方式來看待阻礙性（即對境、目標和遮蔽的阻礙。第一，眼睛等具有對境：貓頭鷹的眼睛因為紅色的小點而白天看不見東西；人的眼睛因為黑色而晚上看不見東西；馬和狗的眼睛因為是黃褐色而兩者都能看見；魚的眼睛因為是脂肪而乾燥時看不見東西；人的眼睛因為是水泡而水下看不見東西；烏龜、白色青蛙和螻蛄等因為是骨頭而兩者都能看見。第二，心和心所。這裡主要指第三種情況。），即由於種姓、積累和未完全凈化。其中，種姓或自性的阻礙性是指那些相互遮蔽的事物，如墻壁等，以及遮蔽物，如光等，即在一個地方存在會妨礙另一個地方出現的事物。積累或增長的阻礙性是指極微塵僅僅通過概念構建而成的無礙色，但當它們積累時，就會增長為粗大的事物。未完全凈化的阻礙性是指那些沒有通過禪定三摩地（bsam gtan ting nge 'dzin，梵文dhyāna-samādhi，英語dhyana-samadhi，禪定）的力量轉化為無礙的欲界色。如果通過三摩地的力量進行轉化，則會變得無礙。如經中所說：『天人的心變得像人一樣，即使聚集在一個針尖大小的空間里，也不會相互阻礙。』 （第三）以另一種方式解釋前者：此外，『ᱯྲ་ཏི་གྷ་』（藏文，梵文प्रतीघ，梵文pratigha，漢語字面意思：衝突）一詞既指阻礙，也指憤怒，因此，對於任何內心極度煩亂，產生嗔恨的基礎、對境、因緣或自我因緣的事物來說，都是如此。

【English Translation】 Therefore, it is regarded as un-indicatable. All that is related to the un-indicatable Alaya-vijñana (kun gzhi, Sanskrit: ālayavijñāna, English: alaya consciousness, the basis of all things) are also un-indicatable. Furthermore, they can be combined as appropriate, and all that is not visible to the naked eye is real, while anything other than that becomes imputed. It is merely through understanding these three dharmas that one can abandon the attachment to the notion that 'I' (bdag, Sanskrit: ātman, English: self) is visible to the naked eye. Fifth question: How and why are things regarded as obstructive? From the perspective of characteristics, there are three aspects: (First) Indicating the real, the imputed, and the common: Whatever can be indicated, whether it is a characteristic or an imputation, is obstructive, because it is either a characteristic or an imputation. (Second) Explaining characteristics in another way: Furthermore, obstruction can be viewed in three ways (i.e., obstruction to objects, targets, and obscurations. First, eyes, etc., have objects: an owl's eyes cannot see during the day because of the small red spots; a human's eyes cannot see at night because of the blackness; a horse's and a dog's eyes are yellowish-brown, so they can see both; a fish's eyes are fatty, so they cannot see when dry; a human's eyes are blisters, so they cannot see underwater; turtles, white frogs, and mole crickets, etc., are bones, so they can see both). Second, mind and mental factors. Here, the focus is on the third aspect.), namely, due to lineage, accumulation, and incomplete purification. Among these, the obstruction of lineage or essence refers to those things that mutually obscure each other, such as walls, etc., and obscurations, such as light, etc., i.e., things whose presence in one place prevents the appearance of another. The obstruction of accumulation or growth refers to subtle particles that are formless only through conceptual construction, but when they accumulate, they grow into coarser objects. The obstruction of incomplete purification refers to those forms of the desire realm that have not been transformed into unobstructedness through the power of meditative concentration (bsam gtan ting nge 'dzin, Sanskrit: dhyāna-samādhi, English: dhyana-samadhi, meditation). If transformed through the power of samadhi, they become unobstructed. As it says in the sutra: 'The minds of gods become like those of humans, and even if gathered in a space the size of a needlepoint, they do not obstruct each other.' (Third) Explaining the former in another way: Furthermore, the term 'ᱯྲ་ཏི་གྷ་' (Tibetan, Sanskrit: प्रतीघ, Sanskrit: pratigha, literal meaning: conflict) refers to both obstruction and anger, so it applies to anything that causes extreme disturbance in the mind, leading to the arising of hatred, whether it is the basis, object, cause, or self-cause.

---

ེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཆོས་གསུམ་གྱི་མི་ སྡུག་པའི་ཆ་ནི་ངེས་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་(དེ་གསུམ་ལ་སེམས་བདེ་བར་འཇུག་པ་ཐོགས་པའི་ཕྱིར།)ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པའོ། །ཇི་ཞིག་ལྟར་ཞེ་སྡང་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་སྲིད་པའམ། དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་ན་ 1-242 ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ། ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྤྱར་ཏེ། གཟུགས་ཅན་ བཅུ་དངོས་ཡིན་ལ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཏགས་པ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོགས་བཅས་ཆོས་གསུམ་ དུ་བསྟན་པས་བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པར་ཐོགས་རྡུགས་དང་བཅས་པར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲུག་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་མེད་གང་ཡིན་ཐོགས་མེད་གང་ཡིན་པ་དང་། རིགས་སོགས་ གསུམ་མ་ཡིན་པའི་ཐོགས་མེད་དང་། ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁོང་ཁྲོའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནི་ ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་གོ། ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་ཡིན་ལ། གཟུགས་ ཅན་བཅུ་ནི་བཏགས་པ་འགྱུར་རོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ སོང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཟག་བཅས་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། བཞི་པ་ནི། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས། འཐབ་བཅས་འཐབ་མེད་རྣམ་པ་ གཉིས། ཟང་ཟིང་ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས། ཞེན་རྟེན་མངོན་འབྱུང་རྟེན་པ་གཉིས། འདུས་ བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཏེ། བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་མེད་དང་། ཁྱད་པར་འཐབ་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་ མོངས་པ་ཡོད་མེད་དང་། ལུས་ལ་སྲེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་མེད་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་ ཞེན་པ་ཡོད་མེད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་མེད་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་ མི་གཏོགས་པས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཚན་དྲུག་གི། དང་བོ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ སྤང་བྱ་ཟག་པ་དང་བཅས་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མཛོད་ལས། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་ རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་ 1-243 ལ་དམིགས་ནས་ཟག་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ཟག་བཅས་སུ་འཇོག་མོད། འདིར་ནི་ཟག་པ་ དང་སྒོ་དྲུག་གིས་འབྲེལ་བས་ཟག་བཅས་ཏེ། དེའང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོང་པ་ རྣམས་ནི་ཟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། ། ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་ བྱུང་དང་། དེ་དག་གི་གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་ བཅས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་འགྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་ཟག་པས་བཅིངས་པ་དང་། ས་གཞན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལའང་ས་

【現代漢語翻譯】 那麼，這三種令人不悅的法，從字面上看（因為它們會妨礙內心的平靜），都是有障礙的。如果不對實有和假有進行區分，那麼一切都將是有障礙的。或者，可以根據情況進行組合：十種有色法是實有，其餘的則是假有。之所以將有障礙的法分為三種，是爲了避免執著于認為一切都屬於自我，從而摒棄對障礙的執著。 第六個問題：如何以及為何考察無障礙？與有障礙相反的，即為無障礙。無障礙包括非種姓等三種的無障礙，以及不屬於三種嗔怒之境的無障礙。一切關係等都是無障礙的。或者，可以根據情況進行組合：一切無色法都是實有，而十種有色法則是假有。這也是爲了避免執著于認為一切都屬於自我，從而摒棄這種執著。 第四個問題是關於有漏等分類：有漏和無漏是兩種，有諍和無諍是兩種，有染和無染是兩種，所依和能生是兩種，有為和無為是兩種，世間和出世間是兩種，總共十二種。這些分類依次通過以下方式區分：一般而言，是否存在煩惱；特殊而言，是否存在引起爭鬥的煩惱；是否存在對身體的貪戀；是否存在對慾望的執著；是否存在生和滅；以及是否屬於三界。這就是六組二分法。首先，如何以及為何考察應斷之有漏？《俱舍論》中說：『除了道之外的有為法，都是有漏，因為在這些法中，煩惱會增長。』因此，凡是煩惱增長所依之處，就被稱為有漏。這裡，由於與煩惱和六根相關聯，所以稱為有漏。也就是說，煩惱和近煩惱是煩惱的自性或本質，因此被視為有漏。同樣，與煩惱相應的意識和心所，以及它們的所依，如眼根等，都與煩惱相關聯。善的有漏法，由於它們能促成輪迴，所以也被煩惱所束縛。其他地的阿賴耶識也是如此。

【English Translation】 So, these three unpleasant dharmas, literally (because they hinder inner peace), are all with obstruction. If the real and the imputed are not distinguished, then everything will be with obstruction. Alternatively, they can be combined according to circumstances: the ten forms with color are real, and the rest are imputed. The reason for dividing the obstructed dharmas into three is to avoid clinging to the idea that everything belongs to the self, thereby abandoning attachment to obstruction. The sixth question: How and why examine the unobstructed? Whatever is the opposite of the obstructed is the unobstructed. The unobstructed includes the unobstructed that is not of the three types of lineage, etc., and the part that is not the abode of the three kinds of anger. All relations, etc., are unobstructed. Alternatively, they can be combined according to circumstances: all forms without color are real, and the ten forms with color are imputed. This is also to avoid clinging to the idea that everything belongs to the self, thereby abandoning this attachment. The fourth question is about the classification of contaminated, etc.: contaminated and uncontaminated are two types, with conflict and without conflict are two types, with defilement and without defilement are two types, dependent and arising are two types, conditioned and unconditioned are two types, mundane and supramundane are two types, totaling twelve types. These classifications are distinguished in order by: generally, whether there are afflictions; specifically, whether there are afflictions that cause conflict; whether there is attachment to the body; whether there is attachment to desires; whether there is birth and death; and whether they belong to the three realms. This is the six sets of dichotomy. First, how and why examine the afflictions that should be abandoned? The Treasury of Knowledge says: 'All conditioned dharmas except the path are contaminated, because in these dharmas, afflictions will increase.' Therefore, whatever is the basis for the increase of afflictions is called contaminated. Here, because of the connection with afflictions and the six senses, it is called contaminated. That is to say, afflictions and near afflictions are the nature or essence of afflictions, so they are regarded as contaminated. Similarly, the consciousness and mental factors that are associated with afflictions, and their bases, such as the eye faculty, are all related to afflictions. Virtuous contaminated dharmas are also bound by afflictions because they contribute to samsara. The alaya consciousness of other grounds is also the same.

---

གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ལྡན་པ་ཟག་པའི་ རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་ཡང་། སྲིད་ པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དམ། ཡང་ལམ་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་ཟག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མ་ཟད། (མི་སློབ་ལམ་འཁོར་བཅས་བོར་བའི་) ཐ་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོའང་སྔར་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་འཕངས་ཤིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཉེ་བར་ ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཟག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ འདུ་ཕྱེད་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟག་བཅས་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་འབྲེལ་བས་གནས་དང་མཚུངས་གྱི་སྒོ་ནས་ལྔ་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། བཅིངས་ པས་གཙོ་ཆེར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དགེ་བ་དང་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པའི་ཆ་ནས་ལྔ་ ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྔ་ཀ་དང་། རྗེས་ སུ་མཐུན་པས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བོར་བའི་ལྔ་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ 1-244 ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟེ། ཕྱོགས་འདིས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཁམས་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་ནི་(དབང་པོ་ལྔ་)གནས་དང་(ཡུལ་ལྔ་)དམིགས་པ་ དང་(རྣམ་ཤེས་ལྔ་)མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུའང་ གནས་དང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་བཅས་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ གསུམ་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འཕགས་པའི་ལམ་འཁོར་ དང་བཅས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་བོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །ཟག་བཅས་ ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པས་བདག་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་ མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཞེས་པ་ལྟར། སྤང་བྱ་ཟག་པ་དང་བཅས་ པ་ལས་ལྡོག་པ། ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་ ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས། ཟག་མེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་ རབ་དང་། ཟག་མེད་དང་འབྲེལ་བ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་དེའི་གནས་དང་། བཅིང་བ་ ཟག་བཅས་ཡིན་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་འབྲས་བུ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཟག་བཅས་ཡིན་ཡང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན

【現代漢語翻譯】 其他煩惱的處所，具有惡業，與有漏相連。而抉擇分（nirvedhabhāgīya，四加行位的暖、頂、忍、世第一法）雖然具有煩惱的種子，但背離輪迴，成為對治，因此被視為無漏。除此之外，所有的煩惱種子，或者除了道以外的所有有為法，都是增長煩惱的因，因此與有漏相應。並且，異生（pṛthagjana，凡夫）和聖者（ārya）有學（śaikṣa）的蘊，不僅是從有漏的因產生的，甚至（捨棄了無學道及其眷屬）阿羅漢的蘊，也是由先前的煩惱所拋，是連線相續的因，因此從有漏的因產生，所以被視為有漏。『五取蘊』中，（依什西賢友的觀點）有漏的自性，因此，蘊的一部分，根本和近取的煩惱是有漏的。同樣，以關聯的方式，從處和相應的角度來看，五蘊的一部分是有漏的；以繫縛的方式，主要是從行蘊的角度來看，善和異熟（vipāka）的部分，五蘊的一部分是有漏的；以隨逐的方式，除了阿羅漢以外的五蘊是有漏的；以相應的方式，捨棄了決擇分的五蘊的一部分是有漏的；從因產生的五蘊也都是有漏的。通過這種方式，也應解釋界（dhātu）和處（āyatana）。 如是說，最初的十五界（五根）從處和（五境）所緣，以及（五識）相應的角度來看是有漏的。十個色處也是從處和所緣的角度來看是有漏的。意、法和意識三界，以及意和法二處的一部分，是具有聖道及其眷屬的，捨棄了無為法的是有漏的。通過顯示有漏三法的差別，是爲了斷除對有漏我的執著。如何以及為何要觀察對治是無漏的呢？如『無漏道諦』和『無為法』等，與應斷的有漏相反，與六漏無關的，就被視為無漏。或者，依什西賢友的觀點，無漏的自性是出世間的智慧，與無漏相關的是與其相應的，以及它的處所。繫縛雖然是有漏的，但由於無漏的力量，在三界中不會產生果。隨逐雖然是有漏的，但具有無漏法的種子。

【English Translation】 Other afflictions' abodes, possessing negative karma, are connected to outflows (āsrava). While the factors of ascertainment (nirvedhabhāgīya, the heat, peak, forbearance, and supreme mundane qualities of the four preparatory practices) possess the seeds of affliction, they turn their backs on existence (saṃsāra) and act as antidotes, thus they are regarded as without outflows. Apart from these, all seeds of affliction, or all conditioned phenomena other than the path, are causes for increasing afflictions, thus they are in accordance with outflows. Moreover, the aggregates of ordinary beings (pṛthagjana) and noble (ārya) learners (śaikṣa) not only arise from the cause of outflows, but even the aggregates of an Arhat (who has abandoned the path of no-more-learning and its retinue) are thrown by previous afflictions and are the cause of connecting continuity, thus they arise from the cause of outflows and are therefore regarded as with outflows. In the phrase 'the five aggregates of grasping,' (according to Yeshe Shenyen) the nature of outflows, therefore, a part of the aggregates, the root and the afflictions of close grasping are with outflows. Similarly, in terms of connection, from the perspective of place and correspondence, a part of all five aggregates is with outflows; in terms of bondage, mainly from the perspective of the aggregate of formations, a part of all five aggregates, including virtue and maturation (vipāka), is with outflows; in terms of pursuit, all five aggregates except for an Arhat are with outflows; in terms of accordance, a part of all five aggregates that have abandoned the factors of ascertainment is with outflows; and all five aggregates arising from cause are also with outflows. In this way, the realms (dhātu) and sources (āyatana) should also be explained. Thus, the first fifteen realms (five faculties) are with outflows from the perspective of place and (five objects) object of observation, and (five consciousnesses) correspondence. The ten form sources are also with outflows from the perspective of place and object of observation. A part of the three realms of mind, phenomena, and consciousness, and a part of the two sources of mind and phenomena, possess the noble path and its retinue, and what has abandoned the unconditioned is with outflows. By showing the difference between the three phenomena with outflows, it is to abandon the attachment to the self as with outflows. How and why should one examine that the antidote is without outflows? As in 'the truth of the path without outflows' and 'the unconditioned phenomena,' what is the opposite of the to-be-abandoned with outflows, and is unrelated to the six outflows, is regarded as without outflows. Or, according to Yeshe Shenyen, the nature of without outflows is the wisdom that transcends the world, and what is related to without outflows is what corresponds to it and its place. Although bondage is with outflows, due to the power of without outflows, it does not produce results in the three realms. Although pursuit is with outflows, it possesses the seed of the phenomena of without outflows.

---

་པ་ཟག་མེད་ བཏགས་པ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང་། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་བཅིངས་ པའང་བཏགས་པར་བཤད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁམས་བཅོ་ལྔ་སྲིད་པར་ ཐལ་བས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་ པའི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་དང་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་རམ། 1-245 ཡང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་མེད་སྡོམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་ པའི་ཚོར་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡིད་ཤེས་ རྣམས་སོ། །ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འཕགས་པའི་ ལམ་འཁོར་བཅས་དང་འདུས་མ་བྱས་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །ཟག་མེད་ཀྱང་ཆོས་གསུམ་ དུ་བསྟན་པས་བདག་ཟག་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། རང་ ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་དང་དེ་དག་གི་སྐྱོན་མ་རིག་པའི་གཏི་ མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བརྡེག་པའི་བསམ་པས་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་ ལེན་པ་དང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། ཉེས་པ་རྩོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྨྲ་ཞིང་སླར་སྨྲ་བ་འཐབ་རྩོད་དང་། ཕན་ཚུན་སྐྱོན་ནས་བརྗོད་པ་མཚང་ནས་འབྲུ་བ་དང་། དེ་ མི་བཟོད་པས་རྩོད་པ་དང་། ཞལ་ལྕེའི་གྲར་ཤག་འགྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བས་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ ལ་འབྲས་བུ་འཐབ་པར་བཏགས་པ་སྟེ། དུག་གསུམ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་ བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་། དེས་བཅིངས་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་། ཁམས་གོང་མ་ ནའང་དེའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། གང་ལ་དུག་གསུམ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འཐབ་ པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་སྒོ་དྲུག་གིས་འབྲེལ་བ་ནི་འཐབ་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཟག་ པ་དང་བཅས་པའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་འཐབ་པ་དང་བཅས་པའང་དེ་སྙེད་དེ་བཤད་མ་ཐག་པ་ ཉིད་དོ། །འཐབ་བཅས་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པས་བདག་འཐབ་པ་དང་ལྡན་པར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ ན། འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པས་འཐབ་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་སྒོ་དྲུག་གིས་མ་ 1-246 འབྲེལ་བ་ནི་འཐབ་པ་མེད་པ་སྟེ། དུག་གསུམ་མེད་པའི་དགེ་བ་འཐབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་ པ་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ

【現代漢語翻譯】 如經文所說，『無漏』是指與繫縛無關的事物，如與正見相應的抉擇分，以及由戒律和禪定之蘊所產生的果報。 因此，『繫縛』也必須被視為一種假名安立，否則，十五種無漏界的存在將成為必然。 『無取蘊』指的是戒蘊、定蘊、慧蘊、解脫蘊和解脫知見蘊。正如耶謝協年（ye shes bshes gnyen，智慧友）和云丹沃（yon tan 'od，功德光）所說。 或者，指聖者們的無漏律儀之色蘊等，無染之受蘊，無相之想蘊，以及作意等和意識。 最後三界和最後二處的一部分，由聖道及其眷屬和無為法所攝。 由於無漏也以三種方式顯示，是爲了斷除對『我』與煩惱分離的執著。 第二，如何以及為何考察『有諍』？ 由於對自方生起貪慾，對他方生起嗔恨，以及由這些過患所生的無明愚癡，依此而生起以打擊為目的的念頭，拿起刀劍等武器，以懲罰來斷絕他人身命和受用，以及造作罪業等，口出惡語並反覆爭辯，互相揭露過失，因無法忍受而爭吵，以及在判決時施加懲罰等，這些都源於三毒，因此，以三毒為因而產生爭鬥。 三毒的自性，以及與之相關的意識和心所，以及由此束縛的有漏善法，甚至在上界中，其種子仍然相續存在，以及任何增長三毒的事物都與之相應，以及所有有漏蘊都由此產生。因此，爭鬥的根源在於三毒，並與六根相關聯，這就是所謂的『有諍』。 有多少有漏法，就有多少『有諍』，正如前面所說。 由於『有諍』是安立在三種法的部分上，是爲了斷除對『我』具有爭鬥的執著。 如何以及為何考察『無諍』？ 與『有諍』相反，與爭鬥之因三毒和六根無關的事物就是『無諍』，即沒有三毒，成為爭鬥對治的善法等。 有多少無漏法，就有多少『無諍』。

【English Translation】 As stated in the scriptures, 'without outflows' refers to things unrelated to bondage, such as the decisive factors corresponding to right view, and the fruits arising from the aggregates of discipline and concentration. Therefore, 'bondage' must also be regarded as a nominal designation; otherwise, the existence of the fifteen uncontaminated realms would be inevitable. 'Aggregates without grasping' refers to the aggregates of discipline, concentration, wisdom, liberation, and the knowledge and vision of liberation. As Yeshe Shenyen (ye shes bshes gnyen, Wise Friend) and Yonten Ö (yon tan 'od, Qualities of Light) said. Or, it refers to the uncontaminated discipline of the noble ones, such as the form aggregate, the feeling aggregate without defilement, the perception aggregate without characteristics, and the mental formations and consciousness. A portion of the last three realms and the last two sources, encompassed by the noble path and its retinue, and the unconditioned. Since 'without outflows' is also shown in three ways, it is to abandon the attachment to 'self' as being separate from afflictions. Second, how and why do we examine 'with strife'? Due to attachment arising towards one's own side, hatred arising towards the other side, and the ignorance and delusion arising from these faults, based on this, the thought of striking arises, taking up weapons such as swords, cutting off the lives and possessions of others with punishment, and creating sins, speaking harsh words and repeatedly arguing, mutually exposing faults, quarreling due to intolerance, and imposing punishments in judgments, all of these arise from the three poisons, therefore, strife arises from the three poisons as its cause. The nature of the three poisons, and the consciousness and mental factors associated with them, and the contaminated virtuous deeds bound by them, even in the upper realms, their seeds continue to exist, and anything that increases the three poisons corresponds to it, and all contaminated aggregates arise from it. Therefore, the root of strife lies in the three poisons and is associated with the six senses, this is what is called 'with strife'. As many contaminated dharmas as there are, so many are 'with strife', as mentioned earlier. Since 'with strife' is established on a part of the three dharmas, it is to abandon the attachment to 'self' as possessing strife. How and why do we examine 'without strife'? Opposite to 'with strife', things unrelated to the cause of strife, the three poisons and the six senses, are 'without strife', that is, without the three poisons, becoming the antidote to strife, such as virtuous deeds. As many uncontaminated dharmas as there are, so many are 'without strife'.

---

ར་འཐབ་པ་མེད་པའི་ དངོས་པོའང་དེ་སྙེད་དོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཆ་ཡིན་པས་བདག་འཐབ་པ་དང་བྲལ་བར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འཁོར་ བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། རྣམ་བྱང་ལ་ཞེ་སྡང་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ལུས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྷག་པར་ ཆགས་ཤིང་ཞེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་དང་གནས་དང་གྲོགས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དེས་ བཅིངས་བའི་དགེ་བ་དང་། དེའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དེ་ཉིད་འཕེལ་ བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ཟག་བཅས་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་ སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བས་ན་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའང་དེ་སྙེད་དེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། ། ཟང་ཟིང་ཅན་ཡང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་ཟང་ཟིང་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟང་ཟིང་ དང་བཅས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཟང་ཟིང་གི་རྒྱུ་དང་སྒོ་དྲུག་གིས་མ་འབྲེལ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ སྟེ། ཡང་སྲིད་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཤེས་རབ་ཟག་མེད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་ པའོ། །འཐབ་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་མེད་པའང་དེ་སྙེད་དེ་ཟག་མེད་དོ། །དེའང་ཆོས་ གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་ཟང་ཟིང་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཡོན་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་། ངེས་འབྱུང་ལ་ཞེ་སྡང་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-247 གཟུགས་སྡུག་པ་དང་སྒྲ་སྙན་པ་དང་དྲི་ཞིམ་པ་དང་རོ་མངར་བ་དང་རེག་བྱ་འཇམ་པ་སྟེ་ འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་འབྱུང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ དང་གྲོགས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དེས་བཅིངས་པའི་དགེ་བ་དང་། དེའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་མཐུན་ པ་དང་། དེ་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ཟག་བཅས་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ ཞེན་པ་རྟེན་པར་བལྟའོ། །ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཞེན་པ་རྟེན་པའང་དེ་སྙེད་དེ་ ཟག་བཅས་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་བདག་འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ ན། ཞེན་པ་བརྟེན་པ་ལས་ལྡོག་པ་འདོད་ཡོན་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དང་སྒོ་ དྲུག་གིས་མ་འབྲེལ་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བརྟེན་པ་སྟེ། འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་ པོ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དེའི་བད

【現代漢語翻譯】 同樣，沒有鬥爭的事物也有那麼多。因為這也是三種法的一部分，爲了斷除對自我的執著，遠離鬥爭。 第三個問題：如何以及為何考察與混亂相關的事物？對於輪迴的貪戀，對於解脫的嗔恨，以及它們的原因——愚癡的本質，依賴於這些，一次又一次地在輪迴中受生，特別執著于取蘊的五蘊之身，這是它的自性。與此相關聯的處所和朋友，被它束縛的善行，與其種子阿賴耶識相連，與其增長相一致，以及所有有漏皆由此因產生，因此會產生各種各樣的混亂，所以要觀察與混亂相關的事物。有多少與鬥爭相關，就有多少與混亂相關，這在有漏的範疇內已經說明。因為與混亂相關的事物也包含在三種法中，爲了斷除對自我的執著，認為自己與混亂相關。 如何以及為何考察沒有混亂的事物？與混亂相關的事物的反面，與混亂之因和六根無關的事物就是沒有混亂的事物。是對輪迴生起貪戀的對治——無漏的智慧，以及與之相關聯的事物。有多少沒有鬥爭，就有多少沒有混亂，這是無漏的。因為這也包含在三種法中，爲了斷除對自我的執著，遠離混亂。 第四個問題：如何以及為何考察執著所依賴的事物？對於欲妙的貪戀，對於出離的嗔恨，以及它們的原因——愚癡的本質，依賴於這些， 1-247 特別執著於色（美色），聲（妙音），香（芬芳），味（甘甜），觸（柔滑）這五種欲妙，產生執著，這是它的自性。與此相關聯的朋友，被它束縛的善行，與其種子相一致，與其增長相一致，以及所有有漏皆由此因產生，因此要觀察執著所依賴的事物。有多少與混亂相關，就有多少執著所依賴的事物，這本身就是有漏的。如此瞭解，爲了斷除對自我的執著，認為自己與欲妙的執著相關。 如何以及為何考察顯現所依賴的事物？與執著所依賴的事物的反面，與對欲妙特別執著的因——三毒和六根無關的事物就是顯現所依賴的事物。是對欲妙執著的對治——止觀雙運的自性。

【English Translation】 Similarly, there are just as many things that are free from strife. Since this is also a part of the three dharmas, it is to abandon attachment to self by renouncing manifest clinging to being associated with strife. Thirdly, how and why should one examine things that are associated with turmoil? Attachment to samsara, hatred towards liberation, and the essence of ignorance, which is the cause of these, relying on these, one takes birth again and again in samsara, particularly clinging to the five aggregates of appropriation, which is its nature. And places and friends associated with it, the virtues bound by it, connected to its seed, the alaya, in accordance with its increase, and because all contaminated things arise from its cause, various kinds of turmoil arise, so one should look at things associated with turmoil. As many as are associated with strife, so many are associated with turmoil, which is explained in the context of contaminated things. Since things associated with turmoil are also included in the three dharmas, it is to abandon attachment to self by renouncing manifest clinging to being associated with turmoil. How and why should one examine things that are free from turmoil? The opposite of things associated with turmoil, things that are not connected with the cause of turmoil and the six senses are things that are free from turmoil. It is the antidote to attachment to samsara—uncontaminated wisdom, and things associated with it. As many as are free from strife, so many are free from turmoil, which is uncontaminated. Since this is also included in the three dharmas, it is to abandon attachment to self by renouncing manifest clinging to being free from turmoil. Fourthly, how and why should one examine things that depend on clinging? Attachment to desirable qualities, hatred towards renunciation, and the essence of ignorance, which is the cause of these, relying on these, 1-247 particularly clinging to the five desirable qualities—form (beauty), sound (pleasant sound), smell (fragrance), taste (sweetness), and touch (smoothness)—clinging arises, which is its nature. And friends associated with it, the virtues bound by it, in accordance with its seed, in accordance with its increase, and because all contaminated things arise from its cause, one should look at things that depend on clinging. As many as are associated with turmoil, so many are dependent on clinging, which is contaminated itself. Knowing this, it is to abandon attachment to self by renouncing manifest clinging to being associated with clinging to desirable qualities. How and why should one examine things that depend on manifestation? The opposite of things that depend on clinging, things that are not connected with the cause of particularly clinging to desirable qualities—the three poisons and the six senses—are things that depend on manifestation. It is the antidote to clinging to desirable qualities—the nature of calm abiding and insight.

---

ག་ཉིད་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟང་ཟིང་ མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པའང་དེ་སྙེད་དེ་གོང་མ་གོང་མ་ལ་སྙེགས་པས་ ཟག་མེད་ཉིད་དོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཆ་ཡིན་པས་བདག་འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྔ་པ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ ཕྱིར་འདུས་བྱས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། ཆོས་གང་ལ་རྒྱུ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོད་པ་འཕྲལ་ དུ་འཇིག་པ་དང་། རེ་ཞིག་རྒྱུན་ཙམ་གནས་པ་དང་། གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ ཡང་སྣང་བ་དེ་རྒྱུ་དང་(མཛོད་འགྲེལ་དུ་)རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་བའི་ཕྱིར་འདུས་ བྱས་སུ་བལྟའོ། །སྔར་གྱི་སྐྱེ་སོགས་ཆོས་བཞི་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ནའི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་ལ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ གཅིག་འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ 1-248 དག་གོ། མི་རྟག་པ་འདུས་བྱས་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་ལས་ལྡོག་པ་ཆོས་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་ བར་ཡང་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ ཏུ་འདུས་མ་བྱས་བརྒྱད་པོ་དག་གོ། རྟག་པའང་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདུས་མ་བྱས་སུ་ བསྟན་པས་བདག་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཕུང་པོ་ཟག་མེད་གཉི་ག་མིན་ཚུལ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ ཕུང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའམ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཐའ་གཉིས་སུ་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ཟག་པ་ དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་མ་ ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་གཉེན་པོའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའམ། ཡང་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྐྱེ་བར་ཡང་སྣང་ཞིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ བལྟ་བ་འཇིག་པར་ཡང་སྣང་བས་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ)དེ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤོང་བ་ནི། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་སོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་གཉིས་སུ་ངེས་པར་ གང་གསུངས་བ་དེའི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ

【現代漢語翻譯】 以及與此相關的其他事物。無論有多少無雜染顯現，就有多少所依，因為它們趨向于越來越高，所以是無漏的。這也是三種法的一部分，爲了斷除對自我、慾望和功德的執著，而顯現出不執著。 第五部分有三點：(第一點)詳細解釋各自的自性。如何以及為何將事物視為有為法？對於任何法，如果從因產生新的生起，存在立即壞滅，暫時保持延續，並且顯現出轉變為其他狀態，那麼它就被視為有為法，因為它是由因和（在《俱舍論》的註釋中）緣聚合和合而成的。先前的生等四法只是有情所攝的特徵，而這是有為法總體的特徵。除了法界和處界中的八種無為法之外，所有三種法都是有為法。由於將無常顯示為三種有為法，因此爲了斷除對自我為常的執著。 如何以及為何將事物視為無為法？與有為法相反，對於任何法，不顯現生起、壞滅、住留和轉變為其他狀態，那就是無為法。法界和處界中的八種無為法。由於將常顯示為三種法的特點，即無為法，因此爲了斷除對自我為常的執著。 (第二點)蘊不是有漏也不是無漏的方式。具有近取或無漏的蘊，如戒律等，被稱為有為法還是無為法？爲了斷除對兩種極端的執著，取決於兩種安立方式，既不是有為法也不是無為法。為什麼不是兩者呢？因為業是具有煩惱的，並且不是由煩惱所顯現的，所以不是有為法。就像發菩提心一樣，因為它能成就道，所以趨向于涅槃，並且背離輪迴而捨棄，是作為對治的自性。或者，趨向于涅槃顯現為生起，而背離輪迴顯現為壞滅，所以不是無為法。 (第三點)消除與經文的矛盾。那麼，世尊所說的『有為法和無為法是二』，即一切法都確定為這二者，這是什麼意思呢？

【English Translation】 And other things related to it. As many stainless appearances as there are, there are as many supports, because they tend towards higher and higher, so it is stainless. This is also part of the three dharmas, in order to abandon attachment to self, desire, and merit, and to manifest non-attachment. The fifth part has three points: (First point) Explaining the nature of each in detail. How and why are things regarded as conditioned dharmas? For any dharma, if a new arising occurs from a cause, existence immediately ceases, temporarily maintains continuity, and it also appears to transform into other states, then it is regarded as a conditioned dharma because it is made by the aggregation and combination of causes and (in the commentary of Abhidharmakośa) conditions. The previous four dharmas of arising, etc., are only the characteristics of what is included by sentient beings, while this is the characteristic of the conditioned dharma as a whole. Except for the eight unconditioned dharmas in the realm of dharma and the realm of sense bases, all three dharmas are conditioned dharmas. Because impermanence is shown as three conditioned dharmas, it is in order to abandon the attachment to self as permanent. How and why are things regarded as unconditioned dharmas? Opposite to conditioned dharmas, for any dharma, there is no appearance of arising, ceasing, abiding, and transforming into other states, that is an unconditioned dharma. The eight unconditioned dharmas in the realm of dharma and the realm of sense bases. Because permanence is shown as the characteristic of the three dharmas, namely unconditioned dharmas, it is in order to abandon the attachment to self as permanent. (Second point) How aggregates are neither defiled nor undefiled. Are the aggregates with grasping or without defilements, such as discipline, etc., called conditioned dharmas or unconditioned dharmas? In order to abandon attachment to the two extremes, depending on the two ways of establishing, it is said to be neither conditioned nor unconditioned. Why is it neither? Because karma is with defilements, and it is not manifested by afflictions, so it is not a conditioned dharma. Just like generating Bodhicitta, because it accomplishes the path, it tends towards Nirvana, and turns away from Samsara and abandons it, it is the nature of the antidote. Or, tending towards Nirvana appears as arising, and turning away from Samsara appears as ceasing, so it is not an unconditioned dharma. (Third point) Eliminating contradictions with the scriptures. Then, what about what the Bhagavan said, 'Conditioned and unconditioned dharmas are two,' that is, all dharmas are determined to be these two?

---

་ནི་དེ་ལྟར་ཉིད་དེ་དེ་གཉིས་ལས་གུད་ན་ཆོས་གཞན་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་གཉིས་མ་ཡིན་བསྟན་པ་ནི་འདོད་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགག་ བྱེད་པའི་དོན་གང་གིས་འདུས་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་དེས་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། 1-249 ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་གང་གིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ལྟོས་ས་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་ཟག་མེད་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གཉིས་པོ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་ དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའང་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་པ་ དང་འདུས་མ་བྱས་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་ པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་མཚན་ཉིད་པ་དང་འདུས་བྱས་བཏགས་ བབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། བམ་པོ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཆད་ཅེས་མཚམས་སྦྱར་ནས། དྲུག་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ པའི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྲེད་པས་བདག་གིར་བྱས་པ་དང་། མཉམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་དེ་ ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་(མདོ་ལས། འཕགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པ་ནི་སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་ནོ། །ཞེས་སོ། །)པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱིས་ བསྡུས་པ་དང་རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ཅན་ གྱི་ཁམས་བཅུ་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པ་བཅོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཁམས་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཕྱི་མ་གཉིས་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་ བོར་བ་རྣམས་སོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་ལ་ཁམས་གསུམ་ལས་མ་གྲོལ་ བས་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ 1-250 འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། སྤང་བྱ་ཁམས་གསུམ་པའི་ས་བོན་སྤོང་བའི་གཉེན་ པོ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཉན་ རང་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟག་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་སོགས་སྤྲོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་སྤྲོས་པ་མེད་ པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་ གན

【現代漢語翻譯】 因為它們之間沒有其他的法。然而，這裡所說的『非二』的教義，是指以隨欲生滅的意義而成為『有為』，以及以業和煩惱所不造作的意義而成為『無為』。這是依賴於兩種情況，類似於第三蘊的教義。實際上，無漏的五蘊與這二者並無不同，所以應以這種方式來看待，這樣才沒有矛盾。也就是說，戒律、禪定和智慧等有些是有為的自性，是假立的無為；而解脫、解脫智見，以及五蘊的真如，是無為的自性，是假立的有為。

從第二捲開始講解，首先提出問題：『如何以及為何被認為是世間的？』因為對屬於欲界、色界和無色界這三界之中的諸法，由於貪愛而執為己有；並且隨順於世間的禪定，以及證得超越世間的智慧之後，三界仍然顯現為世間（經中說：『聖者爲了利益眾生而住在世間，與凡夫無異。』）。蘊的一部分被真實的道所攝持，並且隨順於真如，對於那些未能證悟的人來說，以及色界的十界連同識蘊共十五界，以及色界的十二處，這些都僅僅是世間的。而後面的三界和後面的二處的一部分，是隨順於真實的道和真如，並且捨棄了無為法。這是因為它們包含在三種法中，由於我執而未能從三界中解脫，所以爲了斷除對世間的執著，才這樣說。『如何以及為何被認為是出世間的？』爲了斷除三界之種子的對治法，聖者的無分別智慧之道就是出世間的。對於聲聞和緣覺來說，因為他們不會顛倒地執著于常等；對於菩薩來說，因為它是對治一切色等戲論之法的對治法，所以是無戲論的無分別。無為法是一切分別的基礎。

【English Translation】 Because there are no other dharmas apart from these two. However, the teaching of 'non-duality' here refers to becoming 'conditioned' by the meaning of arising and ceasing according to desire, and becoming 'unconditioned' by the meaning of not being created by karma and afflictions. This relies on two situations, similar to the teaching of the third aggregate. In reality, the uncontaminated five aggregates are no different from these two, so it should be viewed in this way so that there is no contradiction. That is, some of the precepts, samadhi, and wisdom are conditioned by nature and are nominally unconditioned; while liberation, liberating knowledge and vision, and the suchness of the five aggregates are unconditioned by nature and are nominally conditioned.

Starting from the second volume, the question is first raised: 'How and why is it considered worldly?' Because of the attachment to the dharmas belonging to the three realms of the desire realm, the form realm, and the formless realm, they are taken as one's own; and following worldly samadhi, and after attaining wisdom beyond the world, the three realms still appear as worldly (as stated in the sutra: 'The noble ones dwell in the world for the benefit of sentient beings, and are no different from ordinary people.'). A part of the aggregates is held by the true path, and follows suchness, for those who have not realized it, and the ten realms of the form realm together with the consciousness aggregate, a total of fifteen realms, and the twelve sense bases of the form realm, these are only worldly. And a part of the latter three realms and the latter two sense bases follow the true path and suchness, and have abandoned the unconditioned. This is because they are contained in the three dharmas, and because of self-grasping, they have not been liberated from the three realms, so in order to cut off attachment to the world, it is said in this way. 'How and why is it considered transcendental?' The antidote to abandon the seeds of the three realms, the noble path of non-discriminating wisdom, is transcendental. For the Shravakas and Pratyekabuddhas, because they do not mistakenly cling to permanence, etc.; for the Bodhisattvas, because it is the antidote to all phenomena of elaboration such as form, it is non-elaborating non-discrimination. The unconditioned is the basis of all thoughts.

---

ས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་སུ་ན་མཉམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ ཡིན་ཏེ། (བསྡུ་བར། དེའང་མ་འདྲིས་པའི་དོན་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་ པའི་དོན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །) འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་རྟེན་ཅིང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའམ། དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའམ་ དེའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་ཕྱི་ མ་གསུམ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་ རྗེས་ཐོབ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ སོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བས་ཐར་པ་འབའ་ ཞིག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། ལྔ་པ་ནི། བྱུང་དང་མ་བྱུང་གཉིས། འཛིན་པ་གཟུང་བ་གཉིས། ཕྱི་བལྟས་ནང་བལྟས་ གཉིས། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་སྐྱེས་ བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་དང་ཡུལ་དང་། མཉམ་བར་མ་བཞག་པ་དང་བཞག་པ་ དང་། ཉོན་མོངས་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཚན་བཞིའི་དང་པོ་ ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་བྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ་)ངོ་བོ་ནི། 1-251 ཆོས་གསུམ་གྱི་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བས་བསྡུས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ ལས་སྐྱེས་པ་ན་བྱུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་འོངས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ བོར་བ་དག་གོ། བྱུང་བའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པ་གསར་བྱུང་ དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ལའང་། བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དེའང་དང་པོ་སྐྱེ་གནས་སུ་ ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་དུས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ཕྱིན་ཆད་ ཆོས་གསུམ་རྒྱུན་གྱིས་བྱུང་བ་དང་། གཉིད་དང་ཟས་དང་ཚངས་སྤྱོད་དང་སྙོམས་འཇུག་སྟེ་ རྒྱས་བར་བྱེད་བའི་རྒྱུ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་། ནང་དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་བྱུང་ བ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་སོགས་བྱུང་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་དབང་པོ་རྣམས་འགྱུར་བ་དང་བཅས་ པར་བྱུང་བ་དང་། རྒས་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱུང་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ཉམས་པར་བྱུང་བ་དང་། ངན་འགྲོ་ནས་བདེ་འགྲོར་ སྐྱེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱུང་བ་དང་། ལྷ་རྩེ་བས་བསླུས་པ་དང་ཡིད་སུན་འབྱིན་ནི་ དག་པ་མང་

【現代漢語翻譯】 因為它們不是世俗的。此外，作為另一種分類，與世俗相對的，從證悟后獲得的如實顯現等也是超世俗的。（總結：因為它們是不熟悉的，所以是超世俗的；因為它們專注于名言的相，所以是世俗的，因此被稱為世俗和超世俗。）依靠超世俗之道，並被其智慧所掌握，或者顯現為其形態，或者由其力量產生，因為它們是同類的因。五蘊、后三界和后二處的一部分，指的是正道和證悟后獲得的如實顯現等，以及由無為法所包含的一切。通過展示這三種法，是爲了避免執著于認為從三界中解脫出來就只有解脫。 第五個是關於生起等的分類：生起和未生起兩種；執取和所執取兩種；外視和內視兩種；有煩惱和無煩惱兩種，共八種。這些也分別通過已生和未生、有境和境、未入定和入定、有煩惱和無煩惱來區分。這樣，在四個二元組的第一個中，如何以及為何生起需要考察？答案有二：（第一）本體是：過去的三種法和現在生起所包含的有為法，都是從因緣中產生的。所有法的一部分是未來和無為法。生起也包含在三種法中，是爲了避免執著于認為自我是恒常不變的，而是新產生的。 （第二）分類上，生起有二十四種：首先，在受生時，名色（nama-rupa）的實物生起；此後，三種法持續生起；睡眠、食物、梵行和等持，從這四種增長之因中生起；內六處作為識的所依而生起；當樂等感覺生起時，與此相應，諸根也隨之變化而生起；在衰老階段，諸蘊完全成熟而生起；從善趣轉生到惡趣，衰敗而生起；從惡趣轉生到善趣，卓越而生起；被天神所欺騙和令人厭煩的清凈...

【English Translation】 Because they are not mundane. Furthermore, as another classification, that which is opposed to the mundane, such as the manifestation of suchness obtained after enlightenment, is also supramundane. (Summary: Because they are unfamiliar, they are supramundane; because they focus on the characteristics of terms, they are mundane, hence they are called mundane and supramundane.) Relying on the supramundane path and being grasped by its wisdom, or appearing as its form, or arising from its power, because they are of the same cause. One aspect of the five skandhas, the latter three realms, and the latter two sources, refers to the correct path and the subsequent attainment, such as the manifestation of suchness, and all that is encompassed by the unconditioned. By showing these three dharmas, it is to abandon the attachment to the notion that liberation is solely the release from the three realms. The fifth is the classification of arising and so forth: arising and non-arising are two; grasping and being grasped are two; outward-looking and inward-looking are two; afflicted and non-afflicted are two, totaling eight. These are also distinguished respectively by what is born and unborn, object and subject, non-absorption and absorption, afflicted and non-afflicted. Thus, in the first of the four pairs, how and why does arising need to be examined? There are two answers: (First) The essence is: the past three dharmas and the conditioned phenomena included in the present arising are all born from causes and conditions. One aspect of all dharmas is the future and the abandoned unconditioned. Arising is also included in the three dharmas, in order to abandon the attachment to the notion that the self is permanent and unchanging, but is newly arising. (Second) In terms of classification, there are twenty-four types of arising: First, at the time of conception, the substantiality of name and form (nama-rupa) arises; thereafter, the three dharmas continuously arise; sleep, food, brahmacharya, and samadhi, arise from these four causes of growth; the inner sense bases arise as the support for consciousness; when feelings such as pleasure arise, the senses change accordingly and arise; in the stage of aging, the skandhas fully mature and arise; being born from a good realm to a bad realm, decline arises; being born from a bad realm to a good realm, excellence arises; being deceived by the gods and the pure that causes aversion...

---

ལ། འཕྲུལ་དགའ་བ་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་ སྒྱུར་ཞིང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྦྱོད་པ་ནི་སེམས་གནས་པ་ལ་རང་གིས་དབང་ སྒྱུར་བས་འོད་གསལ་བར་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ནི་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ པར་བྱུང་བ་དང་། ཡུལ་ཕན་ཚུན་དུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་བགྲོད་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང་། དགྲ་ བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་ པར་བྱུང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་ནི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་ བོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་བའི་སྔོ་སོགས་སུ་སྣང་བ་དབང་འབྱོར་པ་དང་། 1-252 སངས་རྒྱས་གཟུགས་སྐུའི་རྣམ་འཕྲུལ་ནི་གཞན་སྣང་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་ དང་། རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་ཚེ་རབས་གཅིག་གནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་བ་དང་། འདུས་ བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་གནས་པའི་སྔ་མ་ཞིག་ནས་ཕྱི་མ་བྱུང་བ་དང་། སྡུག་པ་ དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཆགས་བཅས་དང་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཕྲད་ པ་དང་རེས་འགའ་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དང་། མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ནད་ལ་ སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དུ་བྱུང་བ་དང་། ནང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པས་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་སྔོན་གྱི་སྲིད་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང་། སྲོག་འཆད་པའི་སྐད་ཅིག་ ནི་འཆི་བའི་སྲིད་པའི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང་། འཆི་སྲིད་དང་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་དོའི་སྲིད་ པ་བྱུང་བ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་བྱུང་བའོ། །དེ་ནི་དང་པོ་བྱུང་ བ་དང་ཡང་དོན་གཅིག་ཀྱང་འདིར་ནི་སྲིད་པ་བཞི་ཀ་ཚང་བའི་ཆེད་དུ་སྨོས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མ་འོངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་དང་། འདུས་ མ་བྱས་འབྱུང་དུ་མི་རུང་བས་མ་བྱུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་དེ་དག་གིས་ བསྡུས་པ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་རྟག་པ་ཐེར་ ཟུར་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ བྱུང་བ་དེ་སྙེད་དེ། དང་པོར་མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གསུམ་ལས་དང་པོ་ དོན་གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་ འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ ནི་རང་རང་གི་དམ

【現代漢語翻譯】 複次，化樂天（梵文：Nirmanarati，指對自己的創造感到快樂的天神）和他化自在天（梵文：Paranirmita-vasavartin，指能夠隨心所欲地改變他人創造的天神）是享受受用之主宰；有色界和無色界中的受用是心安住之主宰，因此光明顯現；除此之外的則非光明顯現；在各處遊走和行進時顯現；除了最後一位阿羅漢（梵文：Arhat，佛教修行者達到的一種境界）的蘊之外，其他的都具有產生相似後代的種子；最後一位阿羅漢的蘊，因為不產生相似的後代，所以不具有種子；在三摩地（梵文：Samadhi，一種冥想狀態）的境界中，出現骷髏等形象，以及從解脫中出現的青色等顯現，是自在的； 佛陀（梵文：Buddha，佛教的覺悟者）色身的化現，是爲了明確顯示在他人的顯現中而顯現；通常情況下，一生持續存在於一個地方；有為法的特徵是剎那剎那生滅，前一剎那滅后一剎那生；可愛與不可愛，有貪與無貪等，是時而相遇時而分離的狀態；麻風病等和疾病等在不同的情況下顯現；內有情世間經歷死亡和轉生；外器世間經歷毀滅和形成；從出生到死亡之間，在前世存在時顯現；斷命的瞬間，在死亡存在時顯現；在死有和生有之間，出現中陰有的存在；在入胎時，出現生有的存在。這與最初的顯現意義相同，但在這裡是爲了完整說明四有而說的。如果有人問：『為什麼未來沒有顯現呢？』答：未來雖然有因，但尚未顯現；無為法不可能產生，所以沒有顯現。一切的一個方面，就是由這些所包含的。這也通過三種法來顯示，爲了斷除對非從我因產生的常法的實在執著。而且，與二十四種顯現相反的，就是同樣數量的未顯現，例如最初的未顯現等。 第二，如果有人問：『如何以及為何執取呢？』答：從三方面來說，首先通過三個意義來解釋：眼等五種有色根，以各自的對境為執取的原因而執取；心和心所法，以各自的所緣為執取的原因而執取。

【English Translation】 Furthermore, the Nirmanarati (those who delight in their own creations) and Paranirmita-vasavartin (those who can freely manipulate the creations of others) are the masters of enjoying possessions; the enjoyment in the Form Realm and Formless Realm is the mastery of the mind's abiding, hence luminosity appears; other than that, luminosity does not appear; it appears when wandering and traveling everywhere; except for the final aggregates of the last Arhat (a state of enlightenment in Buddhism), the others have the seeds to generate similar future generations; the final aggregates of the last Arhat, because they do not generate similar future generations, do not have seeds; in the realm of Samadhi (a meditative state), the appearance of images such as skeletons, and the appearance of blue and other colors arising from liberation, are empowering; The manifestations of the Buddha's (the awakened one in Buddhism) Rupakaya (form body), appear to definitively show in the appearances of others; usually, the state of existence continues in one place for one lifetime; the characteristic of conditioned phenomena is that they exist momentarily, with the latter arising from the cessation of the former; the agreeable and disagreeable, the attached and detached, etc., appear in states of sometimes meeting and sometimes separating; leprosy and other diseases appear in different states; the inner sentient world experiences death and rebirth; the outer container world experiences destruction and formation; from birth to death, it appears in the time of the previous existence; the moment of cutting off life appears in the time of death existence; between the death existence and the birth existence, the intermediate state of existence appears; at the time of conception, the birth existence appears. This has the same meaning as the initial appearance, but here it is mentioned to fully explain the four states of existence. If one asks, 'Why has the future not appeared?' The answer is: although the future has causes, it has not yet appeared; unconditioned phenomena cannot arise, so they have not appeared. One aspect of everything is what is encompassed by these. This is also shown through the three dharmas, in order to abandon the substantial clinging to permanence that does not arise from the cause of self. Moreover, the non-appearance is the opposite of the twenty-four appearances, and there are just as many non-appearances, such as the initial non-appearance, etc. Secondly, if one asks, 'How and why does grasping occur?' The answer is: from three aspects, first explained through three meanings: the five physical sense faculties such as the eye, grasp because their respective objects are the cause of grasping; the mind and mental factors grasp because their respective objects are the cause of grasping.

---

ིགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་བལྟའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ 1-253 ཤེས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དབང་པོ་ལྔ་དང་འདུ་བྱེད་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་རྣམས་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བཅུ་གཉིས་ དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། འཛིན་པ་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས། ཟ་པོ་དངོས་རྟག་བྱེད་པོ་མིན་ པའི་བདག །ཅེས་(གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་འཇུག་པར་བཤད་)པ་དང་། རྟེན་དང་ཀུན་འཇུག་ཟ་བྱེད་བོ། ། ཞེས་པ་(བྱེ་བྲག་པ་འདོད་)ལ་སོགས་པ་ལྟར་བདག་ཡུལ་འཛིན་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་བོར་ མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་འཛིན་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཡང་། མིག་དང་རྣ་བ་ཡིད་གསུམ་ནི། །ཡུལ་ དང་མ་ཕྲད་གསུམ་གཞན་ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཡིད་གསུམ་རང་རང་གི་ ཡུལ་དང་ཕྲད་ཅིང་མ་རེག་པར་འཛིན་པ་དང་། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་གསུམ་རང་རང་གི་ཡུལ་ དང་བར་མེད་པར་ཕྲད་ཅིང་རེག་ནས་འཛིན་པ་དང་། དབང་ཤེས་ལྔས་དུས་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་དབང་པོ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རང་གི་གཟུང་དོན་ སོ་སོར་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐུན་མོང་བ་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་(ལ་ལ་) སྣང་བ་དང་(ལ་ལ་)བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡང་འཛིན་པར་བལྟའོ། ། གསུམ་པ་བཏགས་པ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐའ་དག་ཚོགས་ ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་ བཏགས་པ་ཅན་ཡང་འཛིན་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བལྟ་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་འཛིན་པ་ རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ ཕྱིར་གཟུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ 1-254 ནོ། །ཞེས་པ་ནི་མིག་སོགས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ ཀྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་ལྔ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སེམས་བྱུང་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ ནོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ བདག་གཟུང་བ་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེས་པ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་བར་བརྟག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་བསྟན་པ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་དང་པོར་ཐོས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ དང་། ཚུལ་བཞིན་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།

【現代漢語翻譯】 觀察到，顯現的各個方面本身就是執取（grahaṇa）。感受（vedanā）、認知（saṃjñā）和意識（vijñāna）之蘊，以及色蘊（rūpa-skandha）中的五根（indriya），以及行蘊（saṃskāra-skandha）中的心所（caitta），以及十二處（āyatana）中的根和識，以及六內處（ādhytmika-āyatana），以及法處（dharma-āyatana）和處中的心所。執取被解釋為三種法，爲了避免執著于認為存在一個真實的、常恒的、作者的『我』（ātman），如數論派（Sāṃkhya）所說：『我不是享受者。』以及勝論派（Vaiśeṣika）所認為的『所依和一切的享受者是享受者。』 第二，通過執取的方式來解釋：此外，如經文所說：『眼、耳、意三者，與境未合而執取。』即眼、耳、意三者在未與各自的境相合或接觸時進行執取。鼻、舌、身三者在無間隔地與各自的境相合或接觸後進行執取。五種根識（indriya-vijñāna）執取當下之境，各自具有獨特的特徵，與其他根不共，各自執取其所緣之義。意識（manovijñāna）通過顯現和概念的方式執取各自的特徵和共同的普遍特徵，以及過去、現在、未來三時的一切境，以及一切所知（jñeya）的差別。 第三，解釋概念：因為當一切因緣聚合時，就會產生作為果的識，所以識生起為具有境之相，這也被稱為執取。因此，應當如此看待。然而，在真實的意義上，執取並非實有存在，因為一切法皆無作者。如何以及為何要觀察所取（grāhya）呢？如果先前所說的執取就是所取，那麼，一切眼等執取都是意識所取的對象。存在僅僅是所取而非執取的事物，即執取的行境，也就是色等五境以及除了心所之外的法。一切這三種法都是識所取的對象。如此解釋是爲了避免執著于認為『我』是所取的對象。 第三，如何以及為何要觀察外境呢？對於具有聖教（āgama）和證悟（adhigama）的佛陀教法，首先要通過聽聞而建立，然後通過如理作意而生起。

【English Translation】 It is observed that the various aspects that appear are themselves the grasping (grahaṇa). The aggregates of feeling (vedanā), perception (saṃjñā), and consciousness (vijñāna), as well as the five faculties (indriya) in the form aggregate (rūpa-skandha), and the mental factors (caitta) in the formation aggregate (saṃskāra-skandha), as well as the faculties and consciousness in the twelve sources (āyatana), as well as the six internal sources (ādhyātmika-āyatana), as well as the mental factors in the dharma source (dharma-āyatana) and sources. Grasping is explained as three dharmas, in order to avoid clinging to the notion that there is a real, permanent, and agentive 'self' (ātman), as the Sāṃkhya school says: 'The self is not an enjoyer.' And as the Vaiśeṣika school believes, 'The basis and the enjoyer of everything is the enjoyer.' Second, explaining by way of how grasping occurs: Furthermore, as the scripture says: 'The eye, ear, and mind, grasp without encountering the object.' That is, the eye, ear, and mind grasp without encountering or touching their respective objects. The nose, tongue, and body grasp after encountering or touching their respective objects without any interval. The five sense consciousnesses (indriya-vijñāna) grasp the present object, each with its unique characteristics, not shared by other faculties, each grasping its respective object of apprehension. The mind consciousness (manovijñāna) grasps all objects of the three times—past, present, and future—with their individual characteristics and common universal characteristics, and all the distinctions of knowable objects (jñeya) through appearance and conceptualization. Third, explaining the imputation: Because when all causes and conditions come together, consciousness arises as the result, consciousness arises as having the aspect of an object, which is also called grasping. Therefore, it should be viewed in this way. However, in the true sense, grasping does not exist as a real entity, because all dharmas have no agent. How and why should we examine the grasped (grāhya)? If the grasping that was previously explained is the grasped, then all grasping by the eye, etc., is the object to be grasped by consciousness. There are things that are only grasped and not grasping, that is, the objects of grasping, which are the five objects such as form, etc., and the dharmas other than mental factors. All three of these dharmas are objects to be grasped by consciousness. This explanation is to avoid clinging to the notion that 'I' is the object to be grasped. Third, how and why should we examine looking outward? For the Buddha's teachings, which possess scripture (āgama) and realization (adhigama), first, it is established through hearing, and then it arises through proper reflection.

---

ཐོས་བསམ་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདོད་ཁམས་པ་ཡིན་ཡང་ཐར་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་ ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་བས་ཕྱིར་བལྟས་མ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་ པར་གང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་གསུམ་ནི་འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པ་དང་ འབྲེལ་བར་བྱུང་བས་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའོ། །སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དང་དྲི་དང་རོའི་ཁམས་ བཞི་དང་། དྲི་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང་ཞེས་པ་དྲུག་ནི་ཕྱིར་བལྟས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ལས་ གཞན་པ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་འདོད་ཁམས་པས་བསྡུས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དག་གོ། ཕྱིར་བལྟས་ ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་འདོད་ཡོན་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ནང་དུ་བལྟས་པར་བརྟག་ཅེ་ ན། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཁམས་འོག་མ་ཡིན་ཡང་ཐར་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་ བསམ་སྒོམ་གསུམ་ནི་བསྟན་པ་ལ་ནང་དུ་བལྟས་པ་དང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ནི་མཉམ་ པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་དུ་བལྟས་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ 1-255 ཁམས་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ནི་འདོད་ཁམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མ་གཏོགས་པར། དེ་ ལས་གཞན་པ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་དང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱིས་བསྡུས་ པ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་འདོད་ཡོན་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། འཆད་པར་ འགྱུར་བའི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་མ་བསྟན་ལ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་ མ་བསྟན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་གསུམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་ནོ། །ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ངོས་གཟུང་ བ་ནི། ཁམས་དང་ས་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཀུན་བརྟགས་ནི་མི་དགེ་བ་ ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་བའི་ལྟ་བ་དག་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་བ་ལ་བསྒྲིབས་ཤིང་དགེ་མི་དགེ་འམ་ རྣམ་སྨིན་འཕེན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ བདུན་དང་། གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་སྟེ་ཁམས་བཅུ་དང་། ཡིད་དང་གཟུགས་ སྒྲ་ཆོ

【現代漢語翻譯】 與聞思相符的法，通過修習止觀和實踐來完全包含的心和心所法，即使是欲界的，也是以解脫為目標，是證悟法性的同類因，因此不是外向的。除了這些之外，與欲界相應的任何三種法，由於與對欲妙的貪戀相關聯，所以是外向的。鼻識和舌識，以及香和味的四種界，香和味的兩種處，這六者完全是外向的，除此之外，欲界所包含的大部分是內向的。顯示三種外向法是爲了斷除對『我』執著于欲妙的顯現執著。如何以及為何考察內向呢？與外向相反，即使是地獄，以解脫為目標的聞思修是對教法的內向，而上二界是等持地，因此是對禪定的內向。剛剛講過的四種界和兩種處，除了完全是欲界的之外，其他部分由上二界和解脫分所包含。這也是歸為三種法，爲了斷除對『我』執著于欲妙的顯現執著。 第四，如何以及為何考察為煩惱性呢？即將講到的所有不善和無記二者中的有覆無記，其自性、相應和遍行三者是煩惱性的。一般性地顯示之後，具體地指出有覆無記：在界、地和狀態中普遍存在的煩惱性的意，以及與之相應的四種煩惱，以及主要的意識和與之相應的兩種見中的俱生薩迦耶見和邊執見，以及色界和無色界中與煩惱相應的被禪定所壓伏的煩惱，這些是遮蔽解脫，並且不記為善不善或異熟果的。蘊、七種識界、色聲法三種界，共十界，以及意和色聲法

【English Translation】 The Dharma that accords with hearing and thinking, the mind and mental factors that are fully encompassed by practicing Shamatha-Vipassana and taking it into experience, even though they belong to the desire realm, are aimed at liberation and are the homogeneous cause for realizing the nature of reality, therefore they are not outward-looking. Apart from these, any three Dharmas that correspond to the desire realm, because they are associated with craving for sensual pleasures, are outward-looking. Nose consciousness and tongue consciousness, as well as the four realms of smell and taste, and the two sources of smell and taste, these six are entirely outward-looking, and apart from that, most of what is included in the desire realm is inward-looking. Showing the three outward-looking Dharmas is to abandon the manifest clinging to the 'I' as not being detached from sensual pleasures. How and why examine inward-looking? Contrary to outward-looking, even if it is the lower realm, hearing, thinking, and meditating with the goal of liberation is inward-looking towards the teachings, and the upper two realms are the grounds for Samadhi, therefore they are inward-looking towards Dhyana. The four realms and two sources just mentioned, except for being entirely of the desire realm, other parts are included by the upper two realms and the factors of liberation. This is also classified into three Dharmas, in order to abandon the manifest clinging to the 'I' as being detached from sensual pleasures. Fourth, how and why examine as afflictive? All the unwholesome and unspecified to be explained, among the two, the obscured and unspecified, its nature, correspondence, and pervasiveness are afflictive. After generally showing, specifically pointing out the obscured and unspecified: the afflictive mind that is universally present in realms, grounds, and states, and the four afflictions that correspond to it, as well as the main consciousness and the two views that correspond to it, the co-emergent Satkayadrishti and Antagrahadrishti, and the afflictions that correspond to form and formless realms and are suppressed by Samadhi, these are obscurations to attaining liberation, and are not specified as wholesome, unwholesome, or the ripening result. Skandhas, the seven consciousness realms, the three realms of form, sound, and Dharma, a total of ten realms, as well as mind and form, sound, and Dharma

---

ས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་མི་དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་ བསྡུས་པ་དག་གོ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་ཉོན་མོངས་པ་ དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། མ་བསྒྲིབས་ 1-256 ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ མ་ཡིན་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ བརྒྱད་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དགེ་ བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་ བདག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ འདས་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ། དྲུག་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་སྡེ་ཚན་དྲུག་སྟེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་(དུ་དབྱེ་ བ་)དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ་དང་། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་དང་། སློབ་པའི་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ་དང་། མཐོང་སྤང་ལ་སོགས་པ་དོན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབྱེ་བ་དོན་བཅུ་ཡིས་བསྟན་བའོ། །དང་པོ་ལ་དོན་དངོས་དང་། ཁྱད་པར་ རོ། ། ༈ འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། (དང་པོ།)དངོས་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འདས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དངོས་པོ་གང་ ཞིག་བྱུང་བའི་དུས་ཞེས་པས་མ་འོངས་པ་སེལ་ཞིང་། འགགས་པ་ཞེས་པས་ད་ལྟ་བ་བསལ་ ནས། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་དང་ཞེས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་འདས་པར་མཚོན་ནུས་ ཀྱང་། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའོ། །དབུས་མཐར། འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་སྤྱད་ཟིན་དང་། །དེ་བཞིན་མ་སྤྱད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུས་ རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཅིང་བྱུང་ཟིན་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྤྱད་ཟིན་ཅིང་མྱངས་ནས་ འགགས་ཟིན་པའི་དུས་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཆགས་སོགས་ལྟར་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ བར་བྱེད་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དད་སོགས་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ་མཐུ་མེད་པའི་དུས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་བཞག་ནས་རང་ཉིད་ཞིག་པའི་དུས་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་ 1-257 འབྲས་བུ་བག་ཆགས་དང་། དེ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྫས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། བག་ ཆགས་ནི་ཡོད་པ་དང་། འཇོག་བྱེད་ནི་མེད་པའི་དུས་དང་། སྔོན་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་དྲན་པ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་མའམ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་དུས་ དང་། འདས་པའི་ཡུལ་བཟང་ངན་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཆ

【現代漢語翻譯】 屬於四種地界（ས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི）的一個方面，是不善的（མི་དགེ་བ་）和被遮蔽的（བསྒྲིབས་），且是無記的（ལུང་མ་བསྟན་）事物。 由於將煩惱（ཉོན་མོངས་པ་ཅན་）之法顯示為三種，是爲了斷除對『我』（བདག་）執著于具有煩惱的顯現。 如何以及為何要考察它不是煩惱性的呢？ 即將闡述的一切善法（དགེ་བ་ཐམས་ཅད་）和非遮蔽無記的事物，因為不是煩惱的自性等等原因，所以不是煩惱性的。 五根（དབང་པོ་ལྔ）和八界（ཁམས་བརྒྱད་）——香、味、觸，以及同樣的八種生處（སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་），還有蘊（ཕུང་པོ་）、界（ཁམས་）、處（སྐྱེ་མཆེད་）的剩餘部分，它們的一個方面是被善（དགེ་བ་）和非遮蔽無記（མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་）所包含的。 這也因為歸屬於三種法，是爲了斷除對『我』執著于脫離煩惱的顯現。 對過去等的區分： 第六品雖然有十六種分類，但有六個類別：對過去等三時（དུས་གསུམ་）的區分，對善等三種法（ཆོས་གསུམ་）的區分，對欲界等三界（ཁམས་གསུམ་）的區分，對有學等三種法（ཆོས་གསུམ་）的區分，對見斷等三種意義的區分，以及以十種意義顯示的緣起（རྟེན་འབྲེལ་）的區分。 第一種區分有實際內容和特點。 對過去等三時的區分： （第一，）實際內容：如何以及為何要考察它是過去（འདས་པ་）呢？ 『事物已經發生的時間』，以此排除未來（མ་འོངས་པ་）；『已經停止』，以此排除現在（ད་ལྟ་བ་）。 像這樣，具有這種特徵的時間，即使每一個詞語都能表示過去，但剩餘的詞語是爲了精通各種名稱而顯示的。 《中邊分別論》（དབུས་མཐར）中說：『果已用盡及，如是未用異。』 如經中所說，因已經產生了自己的果，並且已經發生；果的自性已經被使用和體驗，然後已經停止的時間；像現在的貪慾等一樣，使心完全煩惱的諸法，以及像現在的信心等一樣，使心完全清凈的諸法，已經完全徹底地過去，變得無能為力的時間；諸法的因——習氣（བག་ཆགས་）已經被完全掌握和安放，然後自身已經壞滅的時間；以及它所產生的果——習氣，和安放它的物質，它們的自性依次是：習氣是存在的，安放者是不存在的時間；以及先前發生過這樣的事情，與回憶相關的分別唸的形象或對境僅僅存在的時間；以及對過去的好壞境的回憶所依賴的時間。

【English Translation】 One aspect of the four elements of earth (ས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི) that is unwholesome (མི་དགེ་བ་), obscured (བསྒྲིབས་), and included in the indeterminate (ལུང་མ་བསྟན་). Because the afflicted (ཉོན་མོངས་པ་ཅན་) dharma is shown as three, it is to abandon the attachment to the manifestation of 'self' (བདག་) as possessing afflictions. How and why should one examine that it is not afflicted? All the virtues (དགེ་བ་ཐམས་ཅད་) that will be explained and the unobscured and indeterminate are not afflicted because they are not the nature of afflictions, and so on. The five faculties (དབང་པོ་ལྔ) and the eight realms (ཁམས་བརྒྱད་) of smell, taste, and touch, as well as the eight sense-spheres (སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་) and the aggregates (ཕུང་པོ་), realms (ཁམས་), and remaining sense-spheres (སྐྱེ་མཆེད་), one aspect of them is included in the wholesome (དགེ་བ་) and the unobscured and indeterminate (མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་). This also, because it is included in the three dharmas, is to abandon the attachment to the manifestation of 'self' as being free from afflictions. The division into past, etc.: Although there are sixteen divisions in the sixth chapter, there are six categories: the division into the three times (དུས་གསུམ་) of past, etc.; the division into the three dharmas (ཆོས་གསུམ་) of virtue, etc.; the division into the three realms (ཁམས་གསུམ་) of desire realm, etc.; the division into the three dharmas (ཆོས་གསུམ་) of trainees, etc.; the division into the three meanings of what is to be abandoned by seeing, etc.; and the division of dependent origination (རྟེན་འབྲེལ་) shown by ten meanings. The first division has actual content and characteristics. The division into the three times of past, etc.: (First,) Actual content: How and why should one examine that it is past (འདས་པ་)? 'The time when an object has occurred,' thus excluding the future (མ་འོངས་པ་); 'has ceased,' thus excluding the present (ད་ལྟ་བ་). Like this, the time with such characteristics, even if each word can represent the past, the remaining words are shown for the sake of being skilled in various names. As it says in the Madhyāntavibhāga (དབུས་མཐར): 'The fruit has been used up, and likewise, the unused is different.' As it says, the cause has produced its own fruit and has occurred; the nature of the fruit has been used and experienced, and then the time when it has ceased; like the present desire, etc., the dharmas that completely afflict the mind, and like the present faith, etc., the dharmas that completely purify the mind, have completely and thoroughly passed, the time when they have become powerless; the cause of the dharmas—the habitual tendencies (བག་ཆགས་) have been completely grasped and placed, and then the time when they themselves have perished; and the fruit produced by it—the habitual tendencies, and the substance that places it, their natures are, in order: the habitual tendencies are existent, and the placer is the time when it is non-existent; and the time when the image or object of discrimination associated with the memory that such a thing happened before exists only; and the time that depends on the memory of good or bad past objects.

---

གས་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པའི་མཚན་མའམ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་དྲན་ཡང་ཆགས་སྡང་མེད་པར་བཏང་ སྙོམས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མའམ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་ འདས་བར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པ་དག་གོ། ཆོས་གསུམ་འདས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འཇུག་བྱེད་ དུ་གོ་ན་བདག་འདས་པ་ནས་ད་ལྟར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་པས་འདུས་ མ་བྱས་ལས་འབྱེད་ཅིང་། མ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་པས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བ་བསལ་ནས་མ་ འོངས་པར་མཚོན་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་ལ་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་རང་གི་མཚན་ ཉིད་དམ་རང་བཞིན་མ་ཐོབ་ཅིང་མ་གྲུབ་པའི་དུས་དང་། རང་འབྲས་མ་སྐྱེད་པས་རྒྱུ་མ་སྤྱད་ པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའང་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་སྤྱད་པའི་དུས་དང་། ཆགས་སོགས་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་ཤིང་ཉེས་ བར་མི་གནས་པའི་དུས་དང་། ཆོས་དེའི་རྒྱུ་ས་བོན་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་དག་རིམ་ པ་ལྟར། ས་བོན་དུ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་བོར་མེད་པའི་དུས་དང་། འཐོབ་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་འབའ་ ཞིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་སྲེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་པའི་མཚན་མའམ་ དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་དམ་པ་རྣམས་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཆགས་བྲལ་གྱི་མཚན་མའམ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་འོངས་ 1-258 པར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འདུས་མ་ བྱས་མ་གཏོགས་པ་དག་གོ། བདག་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་མ་ནས་ཕྱེད་ཕྱི་མར་འཇུག་པར་ བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བར་ བརྟག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་གྲུབ་ལ་ཞེས་པས་འདུས་མ་བྱས་དང་མ་འོངས་པ་ལས་འབྱེད་ ཅིང་མ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་པས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ནས་ ད་ལྟ་བར་མཚོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་དང་བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་དག་རིམ་པ་ལྟར་ རྒྱུས་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པས་སླར་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱད་ཟིན་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེས་ནས་མ་འགགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྤྱད་མ་ཟིན་པའི་དུས་དང་། དེའི་གནས་ སྐབས་ཆགས་སོགས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དད་སོགས་སེམས་ རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་བཞིན་པའི་དུས་དང་། ད་ལྟར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ ཆོས་དེའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཟིན་པ་དེ་འདས་པ་དང་། འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་མ་འོངས་པའོ་ ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རབ་ཏུ

【現代漢語翻譯】 貪慾和嗔恨是使人煩惱的相或所緣境。同樣，即使憶念（貪慾和嗔恨），也能安住于無有貪嗔的舍的狀態，這就是清凈的相或所緣境，因此也應觀察過去（的時間）。所有（時間）的一部分是不包括未來、現在和無為法（的法）。如果將三時等事物理解為進入（三時）的工具，那麼爲了斷除執著于『我從過去進入現在』的顯現，（需要這樣理解）。如何以及為何要觀察未來（的時間）呢？『雖有因』這句話區分了無為法，『未生』這句話排除了過去和現在，從而指出了未來。（時間）。同樣，即使在阿賴耶識（梵文：Ālayavijñāna，一切種識）中有種子，但在果尚未獲得其自相或自性，尚未成就之時；以及尚未產生自果，因而因尚未被使用之時；以及正因為如此，果也未生起，也未被使用之時；以及貪慾等煩惱和信心等清凈之事物尚未生起，也未安住之時；以及該法的因——種子和自相的體性，按照次第，處於有種子和無體性的狀態之時；以及僅僅對即將獲得的對境顯現出歡喜和貪戀，因而成為使人煩惱的貪慾之相或所緣境之時；以及聖者們對該對境不顯現歡喜，也不追求之時，這就是清凈的離貪之相或所緣境，因此也應觀察未來（的時間）。所有（時間）的一部分是不包括過去、現在和無為法（的法）。爲了斷除執著于『我從未來進入現在』的顯現，（需要這樣理解）。如何以及為何要觀察現在（的時間）呢？『從因生起且已成就』這句話區分了無為法和未來（的時間），『具有不滅的相或自性』這句話也區分了過去（的時間），從而指出了現在。（時間）。同樣，能生之因和所生之果，按照次第，因已完成其作用，因而不再能作為果的生因，所以是已使用；以及果已生起且未滅，所以是未使用之時；以及在那個狀態下，貪慾等使心煩惱，以及信心等使心清凈，處於安住之時；以及依賴於現在，已經獲得該法狀態的是過去，即將獲得的是未來，這樣進行假立並詳細說明。

【English Translation】 Greed and hatred are the characteristics or objects of affliction. Similarly, even when remembering (greed and hatred), being able to abide in a state of equanimity without greed or hatred is the characteristic or object of purification, therefore one should also observe the past (time). One aspect of all (times) excludes the future, present, and unconditioned (dharmas). If the three times and other things are understood as tools for entering (the three times), then in order to abandon the attachment to the appearance of 'I enter the present from the past,' (this understanding is necessary). How and why should one examine the future (time)? The phrase 'although there is a cause' distinguishes the unconditioned, and the phrase 'not yet arisen' excludes the past and present, thereby indicating the future. Similarly, even though there are seeds in the Ālayavijñāna (all-ground consciousness), when the fruit has not yet obtained its own characteristic or nature, and has not yet been accomplished; and when the self-fruit has not yet been produced, and therefore the cause has not yet been used; and precisely because of this, the fruit has not yet arisen and has not been used; and when afflictions such as greed and purified things such as faith have not yet arisen and have not yet abided; and when the cause of that dharma—the seed and the nature of its own characteristic—are, in order, in a state of having a seed and not having a nature; and when one merely manifests joy and craving for the object to be obtained, thereby becoming the characteristic or object of greed that afflicts; and when the noble ones do not manifest joy or pursue that object, this is the characteristic or object of purification, free from greed, therefore one should also observe the future (time). One aspect of all (times) excludes the past, present, and unconditioned (dharmas). In order to abandon the attachment to 'I enter the present from the future,' (this understanding is necessary). How and why should one examine the present (time)? The phrase 'arisen from a cause and accomplished' distinguishes the unconditioned and the future (time), and the phrase 'having the characteristic or nature of non-cessation' also distinguishes the past (time), thereby indicating the present. Similarly, the generating cause and the generated fruit, in order, the cause has completed its function, and therefore can no longer function as the generating cause of the fruit, so it is used; and the fruit has arisen and has not ceased, so it is unused; and in that state, greed and other things afflict the mind, and faith and other things purify the mind, being in a state of abiding; and depending on the present, that which has already obtained the state of that dharma is the past, and that which will be obtained is the future, thus establishing and elaborating.

---

་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་མིག་གིས་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ བཞིན་པ་ལྟ་བུ་རང་རང་གི་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དུས་ཡིན་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་འབྱུང་བར་ བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འདས་མ་འོངས་དང་འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པ་ དག་གོ། བདག་འདི་ནས་མ་འོངས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ཁྱད་པར་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་སྟེ། གང་ རྣམས་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ བ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་དུས་ གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་གཏམ་དང་ངག་དང་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ། ། 1-259 (མཛོད་དུ་)དེ་རྣམས་ཉིད་དུས་གཏམ་གཞི་དང་། ངེས་བར་འབྱུང་བཅས་གཞི་དང་བཅས། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་ མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། (རྒྱུད་བླར་)སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོ་ རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་། (དབུ་མ་)རྩ་བ་ལས། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡོག་པའོ། ། ཞེས་པ་དང་། བདེན་གཉིས་སུ། གང་ཕྱིར་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནི། །བརྗོད་བྱའི་བག་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད་། ། ཅེས་པ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་། (རྒྱུད་བླ་མ་ལས།)ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་མེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་འདུས་མ་ བྱས། །ཞེས་པ་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་། ད་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་པ་དང་ ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་གང་གི་ཡང་གནས་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ། གཉིས་པ་ལ་། ཆོས་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་། བསྟན་པ་ཡིས་ཀྱང་གཞག་ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ་གཉེན་པོ་ངོས་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བར་བརྟག་ཅེ་ ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ དགེ་བ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་འབྲེལ་བ་དང་། དེའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དོན་དམ་པས་དགེ་བ་དང་ཞེས་པ་ལྔ་ནི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་ཡང་འཆད་དོ། །རྒྱུའི་སྒོ་ནས་སྔོན་གྱི་ སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་ལ་ དམིགས་པ་མདུན་དུ་བྱས་པ་དང་། སེམས་

【現代漢語翻譯】 就像眼睛作為眼識的所依一樣，各自的作用近在咫尺，因此可以認為它們是現在發生的。一切事物的一個方面是過去、未來和非組合的事物。 爲了避免執著于『我將從這裡進入未來』。 (第二，)特殊之處在於，如世尊所說：『這些是談論的基礎，即過去、未來和現在發生的事物。』正如所說，過去、未來和現在發生的由三種時態組成的組合事物是談論、言語和表達的基礎。 （在《俱舍論》中）如雲：『它們本身是時態、談論的基礎，以及確定生起的基礎。』 同樣，完全清凈的自性涅槃，非組合的法界，不是談論的基礎。 （《寶性論》中說）『爲了各自自己證悟，不是由他緣所證悟。』 因為它是通過分別的智慧各自證知的，而不是通過他人指示來證悟的。 （《中論》）根本頌中說：『所說之事物止息，心之行境亦止息。』 《二諦論》中說：『因為在那之中，沒有任何可言說之事物。』 因為它（法界）是證悟的對境，因此由它發起，是不可言說的。 （《寶性論》中說）『因為是無始、無中、無終的自性，所以是非組合的。』 因為無論是發生、未來發生還是現在存在，都不是見、聞、辨別和識別等任何名稱的處所。 三、善等三種法 第二部分包括：三種法各自的體性，以及通過教義確立的方式。 第一部分是爲了確定對治法。如何以及為何探究什麼是善？ （二者中的第一個，）通過三種意義來闡釋：不依賴於他者，自性即是善；與此相應，具有關聯；此之種子，隨後關聯；由此發起；以及勝義諦的善。這五個是事物的分類，它們也解釋了涵蓋一切善。從因的角度來看，有前世獲得的；有從其行為中產生的；從所緣的角度來看，有以聖者為所緣，置於面前；以及心

【English Translation】 Like the eye serving as the basis for eye consciousness, their respective functions are close at hand, so they can be regarded as occurring in the present. One aspect of all things is the past, future, and unconditioned things. To abandon the attachment to 'I will enter the future from here.' (Second,) The distinction is that, as the Bhagavan (Blessed One) said: 'These are the basis of talk, namely the past, the future, and what occurs in the present.' As stated, the past, future, and present conditioned things, encompassed by the three times, are the basis of talk, speech, and expression. (In the Abhidharmakosha) As it says: 'They themselves are the basis of time, talk, and the basis of definite arising.' Likewise, the completely pure Suchness, the naturally Nirvana, the unconditioned realm, is not the basis of talk. (In the Ratnagotravibhāga it says) 'For the sake of each individually realizing, not realized by other conditions.' Because it is individually known by the wisdom of discrimination, not to be realized from the teachings of others. (In the Madhyamaka) The root verse says: 'What is to be spoken ceases, the sphere of mind also ceases.' In the Two Truths it says: 'Because in that alone, there is nothing to be expressed.' Because it (Dharmadhatu) is the object of realization, therefore, initiated by it, it is inexpressible. (From the Uttaratantra) 'Because it is the nature of beginningless, middleless, and endless, it is unconditioned.' Because neither what has occurred, nor what will occur, nor what is presently existing, is the place for any designation such as seeing, hearing, distinguishing, and knowing. Three, the three dharmas such as virtue The second part includes: the nature of each of the three dharmas, and the way of establishing through the doctrine. The first part is to determine the antidote. How and why investigate what is virtue? (The first of the two,) explained through three meanings: not relying on others, its nature is virtue; corresponding to it, having connection; its seed, subsequently connected; initiated by it; and the virtue of ultimate truth. These five are the classification of things, and they also explain encompassing all virtues. From the perspective of cause, there is what is obtained from previous lives; what arises from its practice; from the perspective of object, there is taking the noble ones as the object, placing them before; and the mind

---

ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། འབྲས་ 1-260 བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་སྨིན་གཙོ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་འབྲས་གཙོ་ཆེ་བ་གཉེན་ པོ་དང་། བྲལ་འབྲས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་དགེ་ བར་བལྟའོ། །ཞེས་པ་བརྒྱད་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བའི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའོ། །ཡང་ན་བཤད་སྦྱར་ དུ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་དགེ་བ་དང་བཀྲ་ཤིས་པ་ནི་དགེ་བའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཕུང་པོ་ རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་དགེ་བ་དང་། མིང་བཞི་ ནི་འབྲེལ་བས་དགེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དད་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་། ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དགེ་བ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཉེ་བར་ཞི་བས་དགེ་བ་ ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་བདུན་དང་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བཅུའི་ ཕྱོགས་གཅིག་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་འབྲེལ་བ་དང་། གཟུགས་སྒྲའི་ཆ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཆ་འདུས་བྱས་རྣམས་འབྲལ་པ་ལ་སོགས་པས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དེ་བཞིན་ཉིད་ དོན་དམ་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཉེ་བར་ཞི་བས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་དང་ གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཆ་འབྲེལ་བ་དང་། གཟུགས་ སྒྲའི་ཆ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཆ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཆར་བསྟན་པས་བདག་ཆོས་དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཤད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དུང་གི་ དཀར་པོ་ལྟར་འཇོག་བྱེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་ཕྱིན་ཆད་དགེ་བ་ཁོ་ནར་བྱུང་བ་དད་ པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་ 1-261 གོ། འབྲེལ་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨན་དང་སྦྱར་བའི་བཏུང་བ་བཞིན་དུ། དད་སོགས་བཅུ་ གཅིག་པོ་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དད་སོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སློང་བས་དགེ་ བ་གང་ཞེ་ན། དད་སོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཞིང་བསྐྱེད་ པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། དོན་དམ་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །(རྒྱུད་བླར་

【現代漢語翻譯】 專注于利益眾生，並通過果的方式來完全掌握成熟（vipāka）為主，以自我之果為主的對治，以離系之果接近寂滅，以及以因相似之果，也因相似而視為善。這八種是形態的區分，一切都是成就和安樂的自性，並且它們是生起的原因，因此是善。或者，在《釋論》中說：『無罪、善和吉祥是善』，就像那樣。蘊的各個方面，即從色蘊中，一些顯色和非顯色，以及引發一切的不放逸等善法；四名蘊是關聯之善；特別是，行蘊中的信等是自性之善；獲得是隨之關聯之善；滅盡定的接近寂滅是善等等。七識界和色、聲、法三界，共十界的各個方面，即識的關聯部分，色的引發部分，法的離系部分等等；以及非造作的真如是勝義諦；以及個別觀察之滅的接近寂滅是善等等。意和色、聲、法四處的各個方面，即意的關聯部分，色的引發部分，法的自性之善等等。一切善法都以三法的方式來顯示，爲了斷除對自我和法具有善的執著。 （第二，）以體性來廣釋。什麼是自性之善？就像海螺的白色一樣，不依賴於其他作用者，從出生開始就自然產生的善，即在心所法中所說的信等十一種法。什麼是關聯之善？就像與藥物混合的飲料一樣，與信等十一種法在五義上具有相同屬性的心和心所法。什麼是隨之關聯之善？即與信等相應的心所法所具有的習氣種子，存在於阿賴耶識中的那些。什麼是引發之善？即由與信等相應的心所法所引發和產生的身語之業，包括顯色和非顯色。什麼是勝義之善？即法界真如，成為聖智的行境。

【English Translation】 Focusing on benefiting beings, and through the aspect of result, fully grasping the predominance of maturation (vipāka), with the antidote being the self-fruit as primary, the fruit of separation approaching quiescence, and the fruit of similar cause, also regarded as virtuous due to similarity. These eight are distinctions of form, all being of the nature of accomplishment and bliss, and because they are the cause of arising, they are virtuous. Alternatively, in the commentary, it says: 'That which is faultless, virtuous, and auspicious is virtuous,' like that. Aspects of the aggregates, namely, from within the form aggregate, some manifesting and non-manifesting forms, and the virtuousness that arises from all, such as diligence; the four name aggregates are virtuous by association; in particular, the volition aggregate's faith and so forth are virtuous by nature; attainment is virtuous by subsequent association; the cessation of absorption approaching quiescence is virtuous, and so forth. Aspects of the seven consciousness realms and the three realms of form, sound, and phenomena, totaling ten realms, namely, the consciousness's associative aspect, the form's causative aspect, the phenomena's separative aspect, and so forth; and the unconditioned Suchness is the ultimate truth; and the individually examined cessation approaching quiescence is virtuous, and so forth. Aspects of the mind and the four sense bases of form, sound, and phenomena, namely, the mind's associative aspect, the form's causative aspect, the phenomena's nature of virtue, and so forth. All virtues are shown in terms of the three dharmas, in order to abandon the attachment to the self and phenomena as possessing virtue. (Second,) elaborating on the characteristics. What is virtue by nature? Like the whiteness of a conch shell, not relying on other agents, naturally arising as virtue from birth, namely, the eleven dharmas of faith and so forth mentioned in the context of mental factors. What is virtue by association? Like a drink mixed with medicine, the mind and mental factors that share the same attributes as the eleven dharmas of faith and so forth in five meanings. What is virtue by subsequent association? Namely, the habitual seeds of the mental factors that are associated with faith and so forth, which exist in the ālaya-vijñāna. What is virtue by origination? Namely, the actions of body and speech, both manifesting and non-manifesting, that are originated and produced by the mental factors associated with faith and so forth. What is virtue in the ultimate sense? Namely, the suchness of the dharmadhātu, which becomes the object of noble wisdom.

---

མར།)དེ་ནི། དགེ་བ་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་ བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས་ཀྱང་། ཐར་པ་དམ་པའི་དོན་དུ་དགེ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སྐྱེ་བས་ ཐོབ་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཉིད་སྔོན་སྐྱེ་བ་སྔ་ མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་དགེ་བ་དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་དགེ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་སྨིན་དེས་དགེ་བ་དེ་དག་ ཉིད་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་རང་གི་ ངང་གིས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ། །དེའང་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་འདོད་པ་ གཙོ་ཆེ་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའི། དོན་ཁོ་ནར་ནི་མ་ངེས་ཏེ་ཚེ་འདིའི་དད་སོགས་དང་ཡང་ལྷན་ ཅིག་པའོ། །སྦྱོར་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དང་འགྲོགས་ན་དགེ་བ་ངང་གིས་འཕེལ་བའི་ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ ཉན་པ་དང་། ཤེས་བྱའམ་འཁོར་འདས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་བའི་ལམ་ 1-262 གྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་འབད་པས་བསྒྲུབ་ཅིང་ བསྒོམ་པའོ། །མདུན་དུ་བྱ་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའམ། ཆོས་སྐུའི་རྟེན་མཆོད་རྟེན་ནམ། གཟུགས་སྐུའི་རྟེན་ལུགས་ མའམ་ལྡེར་སོ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གཟུགས་སུ་བྱས་པའམ། རས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་རི་མོར་བྲིས་ པ་མདུན་དུ་བྱས་པའམ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཀྱི་གཞི་གླེགས་བམ་མདུན་དུ་ བྱས་ཏེ་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྒྱན་ལས། སྦྱིན་ མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང་། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ནི། སྙན་པར་སྨྲ་དང་ དོན་སྤྱོད་དང་། །དོན་མཐུན་པ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་དང་ མཚུངས་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ལྟར་གཞན་ཉམས་སུ་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་བདག་ ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་གང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བོ་དག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་བ་ ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་བསྲུངས་པ་ལས་ བྱུང་བའི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། དེའི་ཁྱད་ པར་རྫས་དང་ཡ

【現代漢語翻譯】 མར།)དེ་ནི། དགེ་བ་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་ཏེ། །（藏文）正如所說，善良的本質是純凈的。 因為自性遠離一切煩惱，所以是恒常存在且具有安樂的自性。 如《俱舍論》所說：'解脫是至善之義'。 何為生得之善？ 即是信等善法，由於前世屢屢串習，今生善業成熟，能行善之蘊顯現，此乃異熟果。 無需善知識引導，亦能自然而然、不假思索地生起行善之愿。 此乃生得之慾，然非僅限於此，亦與今生之信等相應。 何為加行之善？ 即依止與何人交往則善業自然增長之殊勝士夫，聽聞包含經論及其釋疏之正法，如理作意有關於所知或輪迴涅槃之實相，以及依循趨向寂滅之正法，精勤修習聞思修三者之善。 何為現前之善？ 即于如來殊勝之化身像前，或於法身之所依——佛塔前，或於身像之所依——泥像或壁畫等身像前，或於繪畫像前，或於經文或法本前，行供養之業。 何為饒益之善？ 如《寶鬘論》所云：'佈施等同彼，示勸令趣入，自身亦隨行，愛語與利行，以及意義符。' 如是，佈施等同第一度，愛語等同第六度，教導正法，勸人修行，自身亦隨之修行，此乃以四攝事饒益眾生。 何為攝受之善？ 即以廣行佈施所生之福德，或以清凈持戒所生之善根，攝受生於天界或人道之果報，或以殊勝之物

【English Translation】 མར།)དེ་ནི། དགེ་བ་རང་བཞིན་དག་ཕྱིར་ཏེ། །(Tibetan) As it is said, 'Goodness is pure in its essence.' Because its nature is free from all defilements, it is eternally established and possesses the nature of bliss. As the Abhidharmakośa states, 'Liberation is good in the sense of being the ultimate benefit.' What is the goodness that is obtained by birth? It is that these very virtuous qualities such as faith, having been repeatedly cultivated in previous lives, in this life, the ripening of that goodness manifests as the aggregates capable of performing virtuous deeds, that is, the result of maturation. Without the need for those very virtues themselves or relying on virtuous friends, the desire to engage in virtue naturally and spontaneously arises without deliberation. This is primarily due to the innate desire, hence it is called that. However, it is not limited to that alone, as it also accompanies the faith and so on of this life. What is the goodness that comes from effort? It is relying on a noble person with whom associating naturally increases virtue, listening to the sacred Dharma including the scriptures and their commentaries, properly contemplating the nature of reality or the states of samsara and nirvana, and diligently cultivating and meditating on the three virtues of hearing, thinking, and meditating, based on the path that is in accordance with and leads to the Dharma of nirvana. What is the goodness that comes from facing? It is performing the act of offering before the supreme emanation body of the Thus-Gone One, or a stupa as a support for the Dharma body, or an image made of clay or painted on a wall as a support for the form body, or a painted image on cloth, or before the Dharma of scripture and realization, or a scripture as the basis of Dharma. What is the goodness that comes from benefiting? As the Garland of Gems states, 'Giving is equal to that, showing and causing to enter, oneself also following, speaking sweetly and acting beneficially, and being in accord with the meaning.' Thus, giving is equal to the first perfection, speaking sweetly is equal to the sixth perfection, teaching the sacred Dharma, encouraging others to practice, and oneself also following that practice, which is benefiting sentient beings with the four objects of gathering. What is the goodness that comes from completely holding? It is the merit arising from giving vast generosity, or the virtue arising from maintaining pure morality, completely holding the rebirth in the heavens or human realms, or the distinction of that, material and

---

ོ་བྱད་མང་པོ་ལྡན་པའི་ཕྱུག་པོ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ མཐོན་པོར་སྐྱེ་བ་མངོན་བར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྒོམ་པའི་སྐྱེ་བ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གཉེན་པོས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཟག་ བཅས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནད་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བ་ ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ 1-263 ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་གཉེན་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་བའི་ ཐོབ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་(ཨཱ་དྷ་ར་)གཞི་གཉེན་པོ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་ཐག་ བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྣམ་པར་གནོན་ པ་གཉེན་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་གཉེན་པོ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་ མེད་རྟོགས་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་ཁོང་ཁྲོ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་ དང་། གཏི་མུག་རྨོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། མདོར་ན་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་མཐའ་དག་མ་ལུས་པར་སྤོང་ཞིང་སྤངས་པ་ལྟར་ཟད་པས་ཉོན་ མོངས་བའི་སྒྲིབ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྒྱུ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་ཅིང་ བཀག་པ་ལྟར་ཁེགས་པས་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཕྱིས་འཕེན་བྱེད་ཉོན་ མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་སྔོན་འཕངས་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས་པ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཙམ་དེའང་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་དབྱིངས་ཉན་རང་གི་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་ མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དགེ་ བ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞི་བ་ཡང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དགེ་བ་ཐོབ་པ་དེའི་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ ཁྱད་པར་ཅན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཚད་མེད་པ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་སྟོབས་ དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། 1-264 སྤང་བྱ་ངོས་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་གསུམ་གྱི

【現代漢語翻譯】 擁有眾多財富的富人，以及出生于王族等高貴種姓，完全具備顯赫地位的因素；或者，獲得完全解脫，證得涅槃，修持與涅槃相應的道，完全具備必定獲得善妙轉生的因素。對治的善是什麼呢？正如將要闡述的那樣，對於有漏的諸行，視其為疾病、腫瘤等過患，徹底破斥近取蘊，這是對治。以加行道和無間道斷除煩惱，這是對治。以解脫道執持斷除之所得（阿達拉，Ādhāra， आधार， आधार，支援，基礎），這是基礎對治。以殊勝道延長斷除的時間，這是對治。以世間道壓伏煩惱的種子，這是對治。以出世間道使種子斷滅，這是對治。證悟人無我，是對治煩惱障。證悟法無我，是對治所知障。寂滅的善是什麼呢？捨棄三界的一切貪慾，捨棄一切嗔恨憤怒，捨棄一切愚癡矇昧。總之，徹底捨棄所有俱生和遍計的根本煩惱和隨煩惱，如捨棄般滅盡，煩惱障得以寂滅。止息煩惱之因——受和想，如止息般寂滅，等至障得以寂滅。後有之煩惱雖已滅盡，但僅餘先前所造之蘊，這是有餘涅槃。連痛苦之蘊的殘餘都不存在的涅槃界，是聲聞和緣覺的寂滅。以智慧和大悲，不住于有和寂滅二邊的涅槃，是大乘的寂滅之善。所知障的寂滅也是不住涅槃。隨順因的善是什麼呢？由於獲得寂滅所應斷之善，由此所成就的殊勝功德，世間和出世間的相續中具有無量功德，以及神通等他人所具有的共同功德，和唯有佛才具有的十力、四無畏等不共功德。 爲了辨識所應斷除之法，為何要探究什麼是惡行呢？（以下分兩部分，這是第一部分）有三種意義。

【English Translation】 The rich who possess many riches, and those born into noble castes such as royalty, fully possess the factors for attaining a prominent position; or, attaining complete liberation, realizing Nirvana, cultivating the path corresponding to Nirvana, fully possessing the factors for certainly obtaining a good rebirth. What is the virtue of antidote? As will be explained, regarding conditioned phenomena with outflows as faults such as diseases and tumors, completely refuting the aggregates of grasping, this is the antidote. Abandoning afflictions with the path of application and the path of no-gap, this is the antidote. Holding onto the attainment of abandonment with the path of liberation (Ādhāra, आधार， आधार，support, basis), this is the basis antidote. Prolonging the time of abandonment with the special path, this is the antidote. Subduing the seeds of afflictions with the worldly path, this is the antidote. Separating from the seeds with the transcendental path, this is the antidote. Realizing the selflessness of persons is the antidote to the obscuration of afflictions. Realizing the selflessness of phenomena is the antidote to the obscuration of knowledge. What is the virtue of pacification? Abandoning all desires of the three realms, abandoning all hatred and anger, abandoning all ignorance and delusion. In short, completely abandoning all innate and imputed root afflictions and secondary afflictions, and extinguishing them as they are abandoned, the obscuration of afflictions is pacified. Stopping the causes of afflictions—perception and feeling—and pacifying them as they are stopped, the obscuration of meditative absorption is pacified. Although the afflictions that produce future existence have been exhausted, only the aggregates previously produced remain, this is Nirvana with remainder. The realm of Nirvana where even the remainder of the aggregates of suffering does not exist is the pacification of the Hearers and Solitary Realizers. With wisdom and compassion, the Nirvana that does not abide in the two extremes of existence and peace is the virtue of pacification of the Great Vehicle. The pacification of the obscuration of knowledge is also the Nirvana that does not abide. What is the virtue of accordance with the cause? Due to obtaining the virtue of pacifying what should be abandoned, the special qualities accomplished by this, the immeasurable qualities possessed in the continuums of worldly and transcendental beings, as well as the common qualities possessed by others such as supernormal powers, and the uncommon qualities possessed only by the Buddhas such as the ten powers and four fearlessnesses. In order to identify what should be abandoned, why is it necessary to investigate what is non-virtuous? (Of the two parts, this is the first) There are three meanings.

---

ས་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྲེལ་བ་དང་། ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ དང་། དོན་དམ་པས་མི་དགེ་པ་སྟེ་ལྔ་ནི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་དང་། ཚེ་ འདིའི་སྦྱོར་བས་བྱུང་བ་དང་། དམིགས་ཡུལ་མདུན་དུ་བྱ་བ་དང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ དང་། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། དགེ་བའི་ བར་དུ་གཅོད་པས་ཀྱང་མི་དགེ་བར་བལྟའོ། །ཞེས་པ་བདུན་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། གྲུབ་ པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་བའི་དོན་གྱི་ན་མི་དགེ་བའོ། །ཕུང་ པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དང་། མིང་བཞི་ནི་འབྲེལ་བ་དང་ཁྱད་པར་འདུ་བྱེད་ ཀྱི་ཆགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། ཉེར་ལེན་ཕུང་པོ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པས་མི་དགེ་བ། རྣམ་ཤེས་ཁམས་བདུན་དང་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཏེ་ཁམས་ བཅུའི་ཕྱོགས་དང་། ཡིད་དང་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་མི་དགེ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་ དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ ན། ཉོན་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བདག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པ་གཉིས་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ མ་གཏོགས་པར། དེ་ལས་གཞན་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རང་འཁྲུངས་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་གང་ཡིན་པ་དག་ 1-265 དང་། རང་འཁྲུངས་ལྷན་སྐྱེས་ལའང་གཉིས་ལས་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་མི་ནུས་པ་ནི་ལུང་ མ་བསྟན་ཡིན་པས། ལུས་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་ནུས་པ་རྣམས་ཏེ་སོལ་བའི་ ནག་པོ་ལྟར་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས་མི་དགེ་བར་གྲུབ་པའོ། །འབྲེལ་བས་ མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བར་གྱུར་པའི་(ཆགས་སོགས་རྩ་བའི་)ཉོན་མོངས་པ་ དང་། (ཁྲོ་སོགས་)ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཐོབ་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །སློང་ བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་སེམས་བྱུང་མི་དགེ་བར་གྱུར་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངག་གི་ལས་རྫུན་ལ

【現代漢語翻譯】 關於地的闡述：自性或本體，以及相應的關聯，種子隨之關聯，由此引發，以及究竟意義上的不善，這五者是本體的區分。前世所獲得的，今生的行為所產生的，以目標為導向的，對他人造成傷害的，接受果報的，與對治相違背的方面，以及阻礙善行，這七者是不善的形態區分。與成就和安樂等善行相反的意義即為不善。蘊的各個方面，即從色蘊中產生的某些能起作用和不能起作用的事物，以及引發它們的因素。四種名蘊（受、想、行、識）是關聯和特性的集合，造作等的本體，以及獲得的後續關聯。所有近取蘊在究竟意義上都是不善的。七種識界和色、聲、法這十種界的一部分，以及意和色、聲、法這四種處的一部分，都具有不善的特徵。不善也包含在三種法中，爲了斷除對非我之法與不善相應的執著。 （第二部分）通過特徵詳細解釋：什麼是本體上的不善？與煩惱意相應的我見等四種見解，以及在色界和無色界中存在的煩惱，除了被遮蔽且未被標明的之外，其他在欲界中存在的根本煩惱和所有隨煩惱，凡是並非自生的，都是遍計所執。對於自生和俱生的煩惱，如果不能引發惡行，則是不被標明的。能夠引發身語惡行的，就像煤炭一樣，不依賴其他因素，僅僅是產生就成為不善。什麼是關聯上的不善？本體上已經成為不善的（貪等根本）煩惱，以及（嗔等）隨煩惱，這些煩惱本身以及與之相應的意識和心所法。什麼是後續關聯上的不善？這些不善本身所留下的習氣種子，存在於阿賴耶識中，被獲得所包含。什麼是引發上的不善？由已經成為不善的意識和心所引發的身業，如殺生等，以及語業，如妄語等。

【English Translation】 Explanation of the ground: The nature or essence itself, and the corresponding association, the seed that follows the association, what is aroused by it, and the ultimately unwholesome, these five are the distinctions of the essence. What is obtained from previous lives, what arises from the actions of this life, what is oriented towards the object, what harms others, what fully grasps the result, what is contrary to the antidote, and what obstructs virtue, these seven are regarded as unwholesome as well, as they are distinctions of aspects. The meaning that is the opposite of virtue, such as accomplishment and non-peace, is unwholesome. One aspect of the aggregates is that some of the active and inactive things from within the form aggregate arouse things, and the four names are the nature of association and characteristics, the nature of formation, etc., and the subsequent association of attainment, and all the appropriated aggregates are also unwholesome in the ultimate sense. One aspect of the seven consciousness realms and the ten realms of form, sound, and dharma, and one aspect of the four sources of mind, form, sound, and dharma, are all characterized by unwholesomeness. Unwholesomeness is also included in the three dharmas, in order to abandon the attachment to the non-self dharma as being associated with unwholesomeness. (Second part) Explaining in detail through characteristics: What is unwholesome by its very nature? The four views, such as the view of self, that are associated with afflicted mind, and the afflictions that exist in the form and formless realms, except for those that are obscured and not indicated, all the root afflictions and all the secondary afflictions that exist in the desire realm, whatever is not self-arisen, are all conceptually constructed. For self-arisen and co-emergent afflictions, if they cannot arouse evil deeds, they are not indicated. Those that can arouse evil deeds of body and speech, like black charcoal, do not depend on other factors, but are established as unwholesome merely by arising. What is unwholesome by association? The (greed, etc., root) afflictions that have become unwholesome by their very nature, and the (anger, etc.) secondary afflictions, these afflictions themselves and the consciousness and mental factors that are associated with them. What is unwholesome by subsequent association? The seeds of habits left by these unwholesome things themselves, existing in the alaya consciousness, included by attainment. What is unwholesome by arousal? The physical actions aroused by the consciousness and mental factors that have become unwholesome, such as killing, and the verbal actions, such as lying.

---

་སོགས་པ་རྣམས་ སོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་མ་སྨོས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་སེམས་པ་དགེ་མི་དགེར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)གསུང་ངོ་། །དོན་དམ་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དཔྱད་ན་གྲུབ་ པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའང་འཁོར་ བར་གཏོགས་པ་ལ་ནི་དགེ་བ་ངེས་པར་གྲུབ་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། ཟག་ བཅས་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པའོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ ལྟ་སྟེ་སྔོན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་མི་དགེ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་དེའི་ངོ་བོ་རྣམས་པར་སྨིན་ པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ལུས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེས་མི་དགེ་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་ངང་ གིས་འདོད་པ་ཀུན་ནས་གནས་པའོ། །སྦྱོར་བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དང་ འགྲོགས་ན་སྡིག་པ་ངང་གིས་འཕེལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྡིག་པ་ བྱ་བ་ངེས་དོན་དུ་སྟོན་པ་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉན་པ་དང་། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་ མི་མཐུན་པར་། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ 1-266 ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་སོགས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། རྫུན་ སོགས་ངག་དང་། བརྣ་བ་སེམས་སོགས་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །མདུན་དུ་བྱ་ བས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཆོག་གསུམ་ལས་གཞན་པ་ལྷའི་རིས་དབང་ཕྱུག་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་ལུག་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་ གསོད་པར་འདོད་པའི་འཚེ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའམ། སྲོག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཐར་བ་ཐོབ་ པར་འདོད་པའམ། བསོད་ནམས་དང་། མཆོག་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཟས་མི་ཟ་བ་ལ་ སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷ་རྟེན་ བྱེད་པ་དང་། གཞི་གང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བོ་ཆེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་ བ་དེར་ཤ་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པས་མི་དགེ་བ་ གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལོག་ པར་ཏེ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་བའོ། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ སྡིག་པ་སྤྱོད་པའམ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པས། ངན་འགྲོའམ་ བདེ་འགྲོར་རྣམ་སྨིན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་འདོད་པ་འཕེན་པའམ། ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པའོ། །དེའང་ངན་འགྲོར་ནི་འཕེན་པ་དང་རྫོགས་པ་གཉི་ག་ བྱེད་དོ། །ཐོག་མར་ངན་སོང་གི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་ཅིང་གྲུབ་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ དུ་མ་དང་

【現代漢語翻譯】 等。未提及意之業，是因為僅憑關聯就能確定心是善或不善。(耶謝謝年)也這樣說。究竟而言，什麼是不善呢？考察后可知，凡非真實且非安樂者，皆為不善。即輪迴三界的一切。因為在輪迴中，不可能見到有確定的善。如是說，是爲了生起對有漏的厭離。生得的不善是什麼呢？例如，前世習慣了不善，導致今生其本質成熟，顯現出能行不善的身，自然而然地渴望不善。造作的不善是什麼呢？例如，依賴於與誰交往就會自然增長罪惡的非善士，聽聞宣說罪惡之事的非正法，以及不如實作意，如執無常為常等，由此而行殺生等身之惡行，妄語等語之惡行，貪婪等意之惡行。面前所作的不善是什麼呢？例如，不依賴於三寶，而依賴於其他神祇，如自在天等，以宰殺牛羊等為先導，或者爲了通過生命祭祀獲得解脫，或者爲了獲得福德和殊勝，而先行禁食等苦行，從而崇拜外道神祇，或者在多數人從事不善業的場所，用血肉等進行祭祀。損害所作的不善是什麼呢？例如，以身語意對眾生施行各種損害。完全執取的不善是什麼呢？例如，以身語意行惡，從而在惡趣或善趣中，以異熟果報投生不悅意和不希望的結果，或者完全執取這些果報。在惡趣中，既有投生，也有圓滿。首先形成惡趣的蘊，形成之後，又遭受各種痛苦。

【English Translation】 etc. The karma of mind is not mentioned because the mind's virtue or non-virtue is established solely by association. (Yeshe Shenyen) also said this. What is non-virtue in the ultimate sense? Upon examination, it is anything that is not true and not happiness. That is, all of samsara's three realms. Because within samsara, it is impossible to see any definite virtue. As it is said, this is shown to generate aversion to contaminated things. What is the non-virtue obtained by birth? For example, having become accustomed to non-virtue in a previous life, its essence matures in this life, manifesting a body capable of performing non-virtue, naturally desiring non-virtue. What is the non-virtue of action? For example, relying on non-virtuous people with whom association naturally increases sin, listening to non-Dharma that teaches sinful deeds as essential, and not making proper efforts, such as grasping impermanence as permanence, thereby engaging in evil deeds of the body such as killing, evil deeds of speech such as lying, and evil deeds of mind such as covetousness. What is the non-virtue done in front? For example, not relying on the Three Jewels, but relying on other deities such as Ishvara, leading with the slaughter of sheep and buffalo, or desiring to attain liberation through life sacrifices, or desiring to obtain merit and excellence, first engaging in ascetic practices such as fasting, thereby worshiping external deities, or in places where many people engage in non-virtuous deeds, engaging in sacrificial rites with flesh and blood. What is the non-virtue done by harming? For example, inflicting various harms on sentient beings with body, speech, and mind. What is the non-virtue of complete grasping? For example, committing evil deeds with body, speech, and mind, thereby projecting undesirable and unwanted results in the form of maturation into bad or good migrations, or completely grasping these results. In the bad migrations, there is both projection and completion. First, the aggregates of the bad migrations are formed, and once formed, various kinds of suffering are experienced.

---

ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོར་ནི་(མི་དགེ་བས་འཕེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་)རྫོགས་པ་ ཁོ་ན་བྱེད་དེ། ཅི་སྟེ་དགེ་བས་བདེ་འགྲོར་འཕངས་ཀྱང་། དེའང་རིགས་ངན་པ་དང་དབུལ་ ཞིང་ཕོངས་པ་དང་ནད་མང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ 1-267 ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ དག་གོ། བར་དུ་གཅོད་པས་མི་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྒྱུན་དུ་ ཚོགས་སུ་འདུག་ཅིང་འདུ་འཛི་བྱེད་པ་དང་། (སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པར།)ཆགས་པས་བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་ དགའ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་དག་གོ། (དགེ་མི་དགེ་)དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོས་སུ་ འབྲེལ་བ་དང་། ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དོན་དམ་པས་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ་ལ་ནི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་། སྦྱོར་བས་བྱུང་ བ་དང་། དམིགས་ཡུལ་མདུན་དུ་བྱས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོ་བྱད་ ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བལྟའོ། །ཞེས་པ་དགུ་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དགེ་མི་དགེར་གསལ་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དབང་ པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གསུམ་སྟེ་ཁམས་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ བརྒྱད་དང་། ཞེས་པ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཁམས་(སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཏེ་ཡིད་དང་)བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་བཞི་པོ་རྣམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་དགེ་མི་དགེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བོར་བ་དག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་གསུམ་ གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པས་བདག་ཆོས་དགེ་བ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ ལུང་མ་བསྟན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཤད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལྔ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་དང་། མཚུངས་ 1-268 པར་ལྡན་པའི་གྲོགས་དགུ་དང་བཅས་པའི་ཉོན་ཡིད་དང་། གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་སྲོག་གི་ དབང་པོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་འདྲ་བ་རིས་མཐུན་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་བཏགས་པའི་(རྗོད་ བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པའི་)མིང་གི་ཚོགས་དང་། (ཁྱད

【現代漢語翻譯】 爲了使之具有（痛苦）。對於善趣來說，它僅僅是完成（善趣），而不是被不善所拋棄。即使通過善業被拋向善趣，它也仍然會與各種痛苦相伴，例如惡劣的種姓、貧窮和疾病等。什麼是與不善對立的一方呢？是與不善對立的諸如信心和精進等，以及與善對立的諸如不信和懈怠等法。什麼是阻礙（善業）的不善呢？是阻礙善業的法，例如經常聚集在一起，製造喧囂，以及（《二十戒經》中說）貪戀閑聊，特別貪戀利養和恭敬等等。觀察這些（善與不善），它們如何以及為何未被記別呢？ （二者中的第一個）通過三個方面來闡述：自性本體、關聯的討論、關聯的種子、發起和究竟的未記別。本體的區分在於：由先前的生命獲得、由行為產生、以目標為導向、利益他人、使用工具、完全接受果報、對治、接近寂靜以及相似的因，這九個方面也未被記別。這些是型別的區分，在善與不善中是明確的，並且由於無法在其中表達，所以是未被記別的。五種有色根、香、味、觸三種，共八界，同樣也是八處，這些僅僅是未記別的。除了這些之外，五蘊、十界（心界七種，色聲法即意），以及剩餘的四處，它們的一部分是具有善與不善特徵的。這些也通過三種法的區別來闡述，爲了斷除對與善分離的自性法和與不善分離的非法——未記別——的執著。 （第二）通過特徵來詳細解釋。什麼是本體的未記別呢？五根和香、味、觸，即八界和八處，以及具有相似性的九個同伴的意根，以及存在的時間確定的命根，以及眾生相似的身體，以及施設的名稱集合（如果從能詮的角度來說，是顯示事物本質的），以及（特徵）

【English Translation】 In order to make it possess (suffering). For the good realms, it only completes (good realms), and is not thrown by non-virtue. Even if thrown into good realms by virtue, it will still be accompanied by various sufferings such as bad caste, poverty, and many diseases. What is the opposing side of non-virtue? It is the opposing side of non-virtue, such as faith and diligence, and the opposing side of virtue, such as disbelief and laziness. What is the non-virtue that obstructs (virtue)? It is the dharma that obstructs virtue, such as constantly gathering together, making noise, and (as stated in the 'Twenty Precepts') being fond of idle talk, especially being attached to gain and respect, and so on. Observing these (virtue and non-virtue), how and why are they not specified? (The first of the two) is explained through three aspects: self-nature, related discussions, related seeds, initiation, and ultimate non-specification. The distinction of the essence lies in: obtained from previous lives, produced by actions, oriented towards goals, benefiting others, using tools, fully accepting the results, antidotes, approaching tranquility, and similar causes, these nine aspects are also not specified. These are the distinctions of types, which are clear in virtue and non-virtue, and because they cannot be expressed in them, they are not specified. The five physical faculties, smell, taste, and touch, a total of eight realms, and similarly eight sources, these are only unspecified. Apart from these, the five aggregates, ten realms (seven mind realms, form, sound, dharma, i.e., mind), and the remaining four sources, a part of them are those that have abandoned the characteristics of virtue and non-virtue. These are also explained through the distinction of the three dharmas, in order to abandon the attachment to the self-nature dharma that is separated from virtue and the non-dharma that is separated from non-virtue—the unspecified. (Second) Explain in detail through characteristics. What is the non-specification of the essence? The five faculties and smell, taste, and touch, i.e., the eight realms and eight sources, and the mind consciousness with nine companions who have similarities, and the life faculty with a fixed time of existence, and the similar bodies of sentient beings, and the collection of names that are designated (if speaking from the perspective of the expresser, it shows the essence of the meaning), and (characteristics)

---

་པར་སྟོན་པའི་)ཚིག་གི་ཚོགས་ དང་། (དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཀ་ཁ་)ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཉོན་ཡིད་ནི་བསྒྲིབས་པ་དང་ གཞན་རྣམས་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ཞིང་། གཟུགས་སྒྲ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་ མ་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེའི་ཚ་བའམ་བུ་རམ་གྱི་ མངར་བ་ལྟར་དོན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འདིར་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མ་སྨོས་པ་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པར་འཆད་པས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་) གསུང་ངོ་། །འབྲེལ་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་ཞིང་། དང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་བའི་མིང་དང་ ཚིག་དང་ཡི་གེ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། ཚོགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ པའི་ཡིད་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་ བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལའང་ཚོགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་ པར་བརྗོད་པ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་རྣམས་སོ། །སློང་བས་ལུང་ དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། སྡང་བ་དང་དང་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མིང་སོགས་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ གང་ཀུན་ནས་བསླངས་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་འགྲོ་བ་དང་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སོ། །དོན་དམ་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་། གཉེན་ པོས་སོ་སོར་བརྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའོ་ཞེས་པ་མ་བསྒྲིབས་དག་སྟེ། དོན་དམ་པར་ ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་བརྟན་པ་དག་ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སྐྱེ་བས་འཐོབ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ 1-269 གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། དགེ་བ་ཟག་མེད་ལ་རྣམ་སྨིན་ མེད་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཚན་ཉིད་པ་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། བཏགས་པ་བདེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་ བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་ལ་སོགས་ དང་བཟོའི་གནས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ དང་བཟོ་ནི་མི་དགེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་བཟོ་ནི་ དགེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མདུན་དུ་བྱ་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིའི་ ལྷ་དང་ཤིང་གི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས། འཚེ་བའམ་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མ

【現代漢語翻譯】 （顯示意義的）詞語集合，以及（作為二者基礎的）字母集合。這些詞語和字母的迷惑心是遮蔽的，其他的則是非遮蔽無記。沒有被色、聲、有情相續所包含的，其自性也是無記。所有這些，都像火的熱性或紅糖的甜味一樣，不依賴於其他意義而自然產生，都是無記。這裡沒有提到阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes，store consciousness），是因為它被認為是生而獲得的。正如（耶謝謝年，ye shes bshes gnyen，Wisdom Friend）所說。與聯繫相關的無記是什麼呢？就是那些被憎恨等非善，以及喜愛等善所包含，成為心的名稱、詞語和字母本身，完全被這三者集合的形態所包含而產生的意識等心和心所法。與隨後的聯繫相關的無記是什麼呢？爲了使來世也能顯現這三者集合，而在心中留下的習氣。與引發相關的無記是什麼呢？就是那些被非憎恨和非喜愛所包含的心和心所法，以表達名稱等的形式顯現，從而引發的身語行為，如行走和說話等。究竟意義上的無記是什麼呢？就是非複合的虛空，以及通過對治而獲得的非擇滅，這些都是非遮蔽的。正如所說，究竟意義上的無記是堅固的。生而獲得的無記是什麼呢？就是不善法的異熟果，以及由於善法無漏而沒有異熟果，所以是有漏法的異熟果，其特徵是阿賴耶識，以及假立的從樂受中產生的七識聚等。與行為相關的無記是什麼呢？就是與具有煩惱的、非善非惡的心的行為，如行走、站立、坐臥等，以及各種工藝。除此之外，具有煩惱的行為和工藝是不善的，而與善心相應的行為和工藝則是善的。面向對境的無記是什麼呢？例如，依賴於山神、樹神等任何一種神祇，將傷害或邪見等煩惱作為面向對境的行為。 （顯示意義的）詞語集合，以及（作為二者基礎的）字母集合。這些詞語和字母的迷惑心是遮蔽的，其他的則是非遮蔽無記。沒有被色、聲、有情相續所包含的，其自性也是無記。所有這些，都像火的熱性或紅糖的甜味一樣，不依賴於其他意義而自然產生，都是無記。這裡沒有提到阿賴耶識（kun gzhi'i rnam shes，store consciousness），是因為它被認為是生而獲得的。正如（耶謝謝年，ye shes bshes gnyen，Wisdom Friend）所說。與聯繫相關的無記是什麼呢？就是那些被憎恨等非善，以及喜愛等善所包含，成為心的名稱、詞語和字母本身，完全被這三者集合的形態所包含而產生的意識等心和心所法。與隨後的聯繫相關的無記是什麼呢？爲了使來世也能顯現這三者集合，而在心中留下的習氣。與引發相關的無記是什麼呢？就是那些被非憎恨和非喜愛所包含的心和心所法，以表達名稱等的形式顯現，從而引發的身語行為，如行走和說話等。究竟意義上的無記是什麼呢？就是非複合的虛空，以及通過對治而獲得的非擇滅，這些都是非遮蔽的。正如所說，究竟意義上的無記是堅固的。生而獲得的無記是什麼呢？就是不善法的異熟果，以及由於善法無漏而沒有異熟果，所以是有漏法的異熟果，其特徵是阿賴耶識，以及假立的從樂受中產生的七識聚等。與行為相關的無記是什麼呢？就是與具有煩惱的、非善非惡的心的行為，如行走、站立、坐臥等，以及各種工藝。除此之外，具有煩惱的行為和工藝是不善的，而與善心相應的行為和工藝則是善的。面向對境的無記是什麼呢？例如，依賴於山神、樹神等任何一種神祇，將傷害或邪見等煩惱作為面向對境的行為。

【English Translation】 The collection of words (that reveal meaning), and the collection of letters (that are the basis of the two). The confused mind of these words and letters is obscured, while the others are unobscured and indeterminate. Those not included in the continuum of form, sound, and sentient beings are also indeterminate in nature. All of these, like the heat of fire or the sweetness of molasses, arise naturally without depending on other meanings, and are all indeterminate. The reason why the Alaya consciousness (kun gzhi'i rnam shes, store consciousness) is not mentioned here is because it is explained as being obtained by birth. As (Yeshe Shenyen, ye shes bshes gnyen, Wisdom Friend) said. What is the indeterminate related to connection? It is the names, words, and letters themselves that are contained by non-virtuous things such as hatred and virtuous things such as love, and become the mind, completely contained by the form of these three collections, such as consciousness and mental factors that arise. What is the indeterminate related to subsequent connection? It is the imprints left in the mind so that the manifestation of these three collections may also occur in future lives. What is the indeterminate related to instigation? It is the mind and mental factors contained by non-hatred and non-love, appearing in the form of expressing names, etc., thereby instigating physical and verbal actions such as walking and speaking. What is the indeterminate in the ultimate sense? It is unconditioned space and non-discriminating cessation obtained through antidotes, which are unobscured. As it is said, the indeterminate in the ultimate sense is stable. What is the indeterminate obtained by birth? It is the fully ripened result of non-virtuous dharmas, and because there is no fully ripened result for virtuous uncontaminated dharmas, it is the fully ripened result of contaminated dharmas, characterized by the Alaya consciousness, and the seven aggregates, etc., that are nominally derived from pleasurable feelings. What is the indeterminate related to action? It is the conduct of walking, standing, sitting, lying, etc., associated with a mind that is afflicted, neither non-virtuous nor virtuous, and various crafts. Other than that, afflicted conduct and crafts become non-virtuous, while conduct and crafts associated with a virtuous mind become virtuous. What is the indeterminate related to the object in front? For example, relying on any kind of deity such as mountain gods and tree gods, taking afflictions such as harm or wrong views as the object in front. The collection of words (that reveal meaning), and the collection of letters (that are the basis of the two). The confused mind of these words and letters is obscured, while the others are unobscured and indeterminate. Those not included in the continuum of form, sound, and sentient beings are also indeterminate in nature. All of these, like the heat of fire or the sweetness of molasses, arise naturally without depending on other meanings, and are all indeterminate. The reason why the Alaya consciousness (kun gzhi'i rnam shes, store consciousness) is not mentioned here is because it is explained as being obtained by birth. As (Yeshe Shenyen, ye shes bshes gnyen, Wisdom Friend) said. What is the indeterminate related to connection? It is the names, words, and letters themselves that are contained by non-virtuous things such as hatred and virtuous things such as love, and become the mind, completely contained by the form of these three collections, such as consciousness and mental factors that arise. What is the indeterminate related to subsequent connection? It is the imprints left in the mind so that the manifestation of these three collections may also occur in future lives. What is the indeterminate related to instigation? It is the mind and mental factors contained by non-hatred and non-love, appearing in the form of expressing names, etc., thereby instigating physical and verbal actions such as walking and speaking. What is the indeterminate in the ultimate sense? It is unconditioned space and non-discriminating cessation obtained through antidotes, which are unobscured. As it is said, the indeterminate in the ultimate sense is stable. What is the indeterminate obtained by birth? It is the fully ripened result of non-virtuous dharmas, and because there is no fully ripened result for virtuous uncontaminated dharmas, it is the fully ripened result of contaminated dharmas, characterized by the Alaya consciousness, and the seven aggregates, etc., that are nominally derived from pleasurable feelings. What is the indeterminate related to action? It is the conduct of walking, standing, sitting, lying, etc., associated with a mind that is afflicted, neither non-virtuous nor virtuous, and various crafts. Other than that, afflicted conduct and crafts become non-virtuous, while conduct and crafts associated with a virtuous mind become virtuous. What is the indeterminate related to the object in front? For example, relying on any kind of deity such as mountain gods and tree gods, taking afflictions such as harm or wrong views as the object in front.

---

ོངས་པ་ཅན་ཡང་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་དད་པ་ལ་ སོགས་པ་དགེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྟེན་བྱེད་པ་ དང་། གཞི་གང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་ཅིང་། མི་ དགེ་བ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའང་མི་བསྐྱེད་པ་དེར་གྲགས་པས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཐ་ མལ་བའི་ལྷ་རྟེན་འཛུགས་པའོ། །ཕན་འདོགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་ སྟེ། ཚེ་རབས་ཀྱི་བྲན་དང་། དུས་ངེས་པ་ཅན་ལ་གླ་རྔན་ལེན་པའི་མི་དང་། ཉིན་རེ་ཙམ་ལས་ བྱེད་པ་དང་། རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་སྡང་བ་མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་དང་བ་དགེ་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཉེ་བར་ སྤྱོད་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་སྤྱད་ལ་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ། དགེ་བ་བྱའོ་སྙམ་པ་ སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ལ། འདི་སྤྱད་ལ་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་མི་དགེ་བྱའོ་སྙམ་པ་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཟས་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ 1-270 ལ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ འདིར་བཟོའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་བ་སྐྱེ་ བ་ཕྱི་མ་ན་ཡང་། བཟོ་གནས་ལ་མཁས་པ་དེའི་ངོ་བོའི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་བཟུང་བ་དེས་འབད་རྩོལ་གྱིས་བསླབ་མི་དགོས་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ བཟོའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའོ། ། གཉེན་པོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནད་ཞི་ནས་དགེ་མི་དགེ་བྱའོ་ སྙམ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྤྱིར་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཙམ་དུ་སྨན་བསྟེན་པའོ། ། གཞུང་ལ་ལར་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། སྨན་འདི་ནད་འདིའི་གཉེན་ པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཙམ་མོ། ཉེ་བར་ཞི་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཐར་ཐུག་ཐར་བ་ལ་བསྒྲིབས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུད་ཞི་གནས་ ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྡུ་བར། དཀར་བོའི་ཆོས་མང་པོས་ཟིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་གང་ཞེ་ན། སྤྲུལ་བའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སེམས་སེམས་བྱུང་གང་གིས་ རྩེད་མོའི་ཆེད་དུ་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་ ཕན་པའི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་ན་དགེ་བ་དང་། གནོད་པའི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་ན་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)བསྟན་པས་ཀྱ

【現代漢語翻譯】 再者，捨棄了嗔恚，也捨棄了諸如信心等善心。建立世間神祇的依處，在任何地方，既不使眾多凡夫相續生起善業福德，也不使不善業非福德生起，因此，以貪慾等建立庸常的神祇依處。以饒益而言，何為無記？例如，對於世代為奴者、有固定期限領取報酬之人、僅工作一日之人，以及自己的子女妻妾等，以非嗔恚之非不善心，亦非歡喜之善心，給予食物衣物等佈施。以受用而言，何為無記？並非個別思擇『受用此物能增長力量，從而行善』，也非懷有『受用此物能增長力量，從而作惡』之煩惱心，而是以非善非惡之心受用自己的財物、食物衣物等。以攝持而言，何為無記？例如，由於今生習慣於工巧技藝之差別，來世即便轉生，也能攝持精通工巧技藝之特殊身體，憑藉此身體，無需勤奮學習，便能迅速精通所有工巧技藝之差別。以對治而言，何為無記？例如，疾病痊癒后，並非個別思擇『行善或作惡』，而僅僅是爲了對治疾病而服藥。有些經論中說『以個別思擇』，意為僅僅是個別思擇『此藥能對治此病』。以寂滅而言，何為無記？乃是於色界和無色界中所行之根本煩惱和近煩惱，這些煩惱雖然遮蔽了究竟解脫，但暫時因具有止觀之禪定，故不能引發一切惡行。並且，《攝類學》中說：『被眾多白法所攝持』。以等起而言，何為無記？乃是與化身心同時生起者。即無論以何種心和心所，爲了嬉戲而幻化馬、象等各種形象，若爲了利益眾生而幻化，則成為善，若爲了損害眾生而幻化，則成為不善。 （第二，）教法方面

【English Translation】 Furthermore, abandoning anger and also abandoning virtuous minds such as faith. Establishing mundane deities' supports, in any place where it neither causes ordinary people's continuums to generate virtuous merit nor non-virtuous non-merit, therefore, establishing ordinary deities' supports with desire and so forth. In terms of benefiting, what is unspecified? For example, giving food, clothing, and so forth to those who have been slaves for generations, those who receive wages for a fixed period, those who work for only a day, and one's own children and wives, with a mind that is neither hateful and non-virtuous nor joyful and virtuous. In terms of utilizing, what is unspecified? It is not individually considering 'Utilizing this will increase strength, thereby doing good,' nor is it with an afflicted mind thinking 'Utilizing this will increase strength, thereby doing evil,' but rather utilizing one's own possessions, food, clothing, and so forth with a mind that is neither virtuous nor non-virtuous. In terms of grasping, what is unspecified? For example, because in this life one is accustomed to the distinctions of craftsmanship, even in future lives, one will grasp a special body that is skilled in craftsmanship, and with this body, without needing to study diligently, one will quickly master all the distinctions of craftsmanship. In terms of antidote, what is unspecified? For example, after an illness has subsided, without individually considering 'doing good or evil,' one simply takes medicine as an antidote to the illness. Some texts say 'with individual consideration,' meaning merely individually considering 'this medicine will be an antidote to this illness.' In terms of pacification, what is unspecified? It refers to the root afflictions and near afflictions that operate in the form and formless realms. Although these afflictions obscure ultimate liberation, they temporarily cannot incite all misdeeds because they possess meditative stabilization of calm abiding. Moreover, the Compendium states: 'Being encompassed by many white dharmas.' In terms of similar cause, what is unspecified? It is that which arises simultaneously with the mind of emanation. That is, whatever mind and mental factors are used to emanate various forms such as horses and elephants for the sake of play, if emanated for the benefit of sentient beings, it becomes virtuous, and if emanated for the harm of sentient beings, it becomes non-virtuous. (Second,) In terms of the teachings

---

ང་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཆོས་གསུམ་མཚན་ཉིད་པར་བཤད་པར་ མ་ཟད་ཡང་གཞན་སྣང་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པར་བལྟ་སྟེ། བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་རྫོགས་པའི་ 1-271 སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་བཅུ་དང་དབང་བཅུ་ལ་སོགས་ པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་ བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཕན་འདོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་པའི་ ཟས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སློང་བ་ལ་སྟེར་བ་དགེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། གདུག་པ་ཅན་ སྡིག་པའི་ཆེད་དུ་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་ནས་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་མགོ་གཅོད་པ་ལ་ སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། རབ་དགའ་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་དྲི་ཟར་སྤྲུལ་ནས་རྒྱུད་ མང་སྤྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་ རྒྱུ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པ་དེ་ན་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྤྲུལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ། བཞི་བརྒྱ་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་རྟོག་ལས། །དགེ་བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བའོ། ། གང་ཕྱིར་ཡིད་དབང་གྱུར་རྣམས་ལ། །མི་དགེ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ། གསུམ་པ་ལ། དངོས་སུ་ཁམས་གསུམ་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཞོར་ལ་ཆགས་བྲལ་གྱི་དབྱེ་བའོ། ། དང་པོ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གཉེན་པོ་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པས་ཁམས་གསུམ་ཆར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ ཡེ་མ་བྲལ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་ཐོབ་ ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་ཆགས་བྲལ་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་ བ་ཟག་མེད་ནི་ཁམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པས། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། མི་དགེ་བ་ ཐམས་ཅད་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་སོགས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ ལྔ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པའི་ཁམས་པ་ཡིན་པས་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ(ལྟ་ཅི་དངོས་གཞི་ 1-272 ལ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱང་དེར་གྱུར་ན། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ བྲལ་བའི་ཆགས་བྲལ་ཡོད་པ)ར་བལྟའོ། །ཕྱི་རོལ་སྣོད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་མ་ བྲལ་བ་དེའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ནི་ཁམས་གོང་མའི་རྒྱུད་ལའང་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ བའི་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །དྲི་རོ་ད

【現代漢語翻譯】 我確立的方式是，不僅將三法定義為有相，而且還明確地顯示為其他顯現，因此被視為善、非善和未說明。僅僅通過顯示，這三法是什麼呢？無論是圓滿的佛陀們，還是偉大的菩薩們，如十地和十自在等，那些已到達彼岸的聖者們，爲了利益應調伏的眾生，爲了滿足他們各自的想法，爲了樂於佈施，化現食物和飲料等，給予化現的乞討者，這是善的形態。爲了邪惡的目的，化現為強盜等，砍斷手腳和頭顱等，這是非善的形態。爲了調伏極喜，化現為乾闥婆，演奏琵琶等，這是未說明的形態。僅僅作為一種顯示而確立的原因是，在明確的顯示中，那些善等僅僅是化現。正如所顯示的那樣，沒有什麼是真實存在的。一切都是純粹的善。《四百論》中說：『菩薩的分別念，無論是善還是非善，對於那些已控制意念的人來說，沒有絲毫的非善。』等等。 總而言之，三界（指欲界、色界、無色界）等。 第三部分包括：直接區分三界，以及附帶區分離欲。 第一部分包括：如何以及為何被認為與慾望完全相關？因為沒有獲得對治的禪定的任何特殊之處，所以對三界都未曾真正離欲。即使僅僅獲得了初禪的特徵，即完全理解和作意，也僅僅是從一個方面離欲。因此，在這種相續中存在的無漏善不是由界所包含的。所有有漏的善，以及所有非善和所有未說明的，都是貪戀色等五欲的界，因此被認為是與慾望完全相關的（更不用說實際獲得根本定了，即使是近分定也屬於此列。從完全理解其特徵開始，就存在著與各自不相容的對立面分離的離欲）。外在器世界的色等也是與慾望相關的，因為它們是由未離欲的業力所產生的。經中說一切眾生都是由業力所成就，這意味著即使在上界的相續中，也存在著在欲界出生的業力種子。香、味……

【English Translation】 The way I establish it is that not only are the three dharmas defined as having characteristics, but they are also clearly shown as other manifestations, so they are regarded as virtuous, non-virtuous, and unspecified. Just by showing, what are these three dharmas? Whether it is the perfect Buddhas, or the great Bodhisattvas, such as the ten bhumis and ten powers, those holy ones who have reached the other shore, in order to benefit the sentient beings to be tamed, in order to satisfy their respective thoughts, in order to be happy to give, transforming food and drink, etc., giving to the transformed beggars, this is the form of virtue. For the sake of evil, transforming into robbers, etc., cutting off hands and feet and heads, etc., this is the form of non-virtue. In order to tame Rabga, transforming into Gandharvas, playing the lute, etc., this is the form of the unspecified. The reason for establishing it merely as a display is that in the clear display, those virtues, etc., are merely transformations. Just as it is shown, nothing is real. Everything is purely virtuous. In the Four Hundred Verses it says: 'The Bodhisattva's conceptualization, whether virtuous or non-virtuous, for those who have controlled their minds, there is not the slightest non-virtue.' etc. In short, the three realms (referring to the desire realm, form realm, and formless realm), etc. The third part includes: directly distinguishing the three realms, and incidentally distinguishing detachment from desire. The first part includes: How and why is it considered to be completely related to desire? Because no special feature of the antidote concentration has been obtained, there has been no real detachment from desire in all three realms. Even if only the characteristic of the first dhyana, that is, complete understanding and attention, is obtained, there is only detachment from desire from one aspect. Therefore, the uncontaminated virtue that exists in such a continuum is not included by the realm. All contaminated virtues, as well as all non-virtues and all unspecified, are the realms that cherish the five objects of desire such as form, so they are considered to be completely related to desire (not to mention actually obtaining the fundamental dhyana, even the close attainment belongs to this category. Starting from fully understanding its characteristics, there is detachment from desire that is separated from its respective incompatible opposites). The form, etc., of the external vessel world are also related to desire, because they are produced by the power of karma that has not been detached from desire. The sutra says that all sentient beings are accomplished by karma, which means that even in the continuum of the upper realms, there are seeds of karma to be born in the desire realm. Smell, taste...

---

ང་སྣ་ལྕེའི་ཁམས་བཞི་དང་། དྲི་རོའི་ སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཁམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་ པོ་ལྔ་དང་། ཁམས་བཅུ་བཞི་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁམས་གོང་མ་ གཉིས་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བོར་བ་དག་གོ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའང་ཆོས་ གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པས་བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་འདོད་ ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པས་འདོད་ཁམས་ལས་འབྱེད་ ཅིང་། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་པས་གཟུགས་མེད་དང་ཟག་མེད་ཀྱང་ བསལ་ནས་གཟུགས་ཁམས་པར་མཚོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་། བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་དང་ རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟའོ། །དྲི་རོ་དང་སྣ་ལྕེའི་ཁམས་བཞི་དང་། དྲི་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ནི་ འདོད་ཁམས་པ་ཡིན་པས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁམས་གོང་འོག་གཉིས་དང་ཟག་མེད་བོར་བ་དག་གོ། དེའང་ ཆོས་གསུམ་དུ་ཤེས་པས་བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཟུགས་ཁམས་བར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ 1-273 ལྡན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་གཟུགས་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པས་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ལས་འབྱེད་ཅིང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་པས་ཟག་མེད་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའང་བསལ་ནས་ གཟུགས་མེད་ཁམས་པར་མཚོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟའོ། །དེ་དག་ཏུ་ མི་དགེ་བ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཁམས་གོང་མ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་དང་། (མཛོད་དུ།)གཟུགས་མེད་གཏོགས་པ་ཡིད་དང་ནི། །ཆོས་དང་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁམས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དང་ཞ ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཁམས་འོག་མ་གཉིས་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བོར་བ་རྣམས་ སོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་ལ་ནི་ས་དགུ་ཡོད་ཅིང་། ས་རེ་ལའང་སྤང་བྱ་ཉེས་པ་དགུ་དགུ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་གཉེན་པོ་ཡོན་ཏན་ཡང་དགུ་དགུ་ ཡོད་པས། འོག་མའི་ཉེས་པ་སྤངས་ཤིང་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ

【現代漢語翻譯】 關於『鼻舌四界』（鼻界、舌界各二）和『香、味二處』，這些僅僅是欲界的範疇。除了這些之外，其餘的五蘊、十四界和十處的一部分，以及上二界和無漏界所包含的部分都被捨棄。沒有斷除貪慾也顯示了三種法的差別，爲了捨棄對自我的執著，即對欲界的擁有者等的貪戀。 如何以及為何要考察與色界相應呢？直到獲得近分定（upacāra-samādhi）且沒有障礙之前，通過『斷除了對欲界的貪慾』來區分欲界，並通過『沒有斷除對色界的貪慾』來排除無色界和無漏界，從而標示出色界。因此，在這種相續中存在的有漏善法和未被標示的無記法，都被視為與色界相應。 除了屬於欲界的香、味以及鼻舌四界和香、味二處之外，其餘的蘊、界、處的一部分，以及上下二界和無漏界所捨棄的部分。這也通過三種法來理解，爲了捨棄對自我的執著，即對色界的貪戀。 如何以及為何要考察與無色界相應呢？直到獲得無色界的近分定之前，通過『斷除了對色界的貪慾』來區分下二界，並通過『沒有斷除對無色界的貪慾』來排除無漏的阿羅漢等，從而標示出無色界。因此，在這種相續中存在的有漏善法和未被標示的無記法，都被視為與無色界相應。沒有提及不善法，是因為上界沒有不善法。 關於受蘊、想蘊、行蘊、識蘊這四蘊，以及如《俱舍論》中所說：『無色界所攝的意和法，以及意和法的識界』，因此，三界的一部分，即意和法二處的一部分，是捨棄了下二界和無漏界所包含的部分。這也包含在三種法中，爲了捨棄對自我的執著，即對斷除了對色界貪慾的無色界的貪戀。 如此，三界共有九地，每一地都有九種應斷之過患，同樣也有九種對治之功德。因此，應斷除地獄的過患，獲得上界的功德。

【English Translation】 Regarding the 'four realms of nose and tongue' (two realms each of nose and tongue) and the 'two places of smell and taste,' these are solely within the realm of desire. Apart from these, the remaining part of the five aggregates, fourteen realms, and ten places, as well as the parts included in the upper two realms and the realm of non-outflow, are abandoned. Not having abandoned desire also shows the difference of the three dharmas, in order to abandon attachment to the self, i.e., attachment to the owners of the desire realm, etc. How and why should one examine what corresponds to the form realm? Until one obtains the access concentration (upacāra-samādhi) and there is no obstacle, by 'abandoning desire for the desire realm,' the desire realm is distinguished, and by 'not abandoning desire for the form realm,' the formless realm and the non-outflow realm are excluded, thereby indicating the form realm. Therefore, all the defiled virtuous dharmas and the unspecified neutral dharmas that exist in such a continuum are regarded as corresponding to the form realm. Apart from the smell and taste belonging to the desire realm, as well as the four realms of nose and tongue and the two places of smell and taste, the remaining part of the aggregates, realms, and places, as well as the parts abandoned by the upper and lower two realms and the non-outflow realm. This is also understood through the three dharmas, in order to abandon attachment to the self, i.e., attachment to the form realm. How and why should one examine what corresponds to the formless realm? Until one obtains the access concentration of the formless realm, by 'abandoning desire for the form realm,' the lower two realms are distinguished, and by 'not abandoning desire for the formless realm,' the non-outflow Arhats, etc., are excluded, thereby indicating the formless realm. Therefore, all the defiled virtuous dharmas and the unspecified neutral dharmas that exist in such a continuum are regarded as corresponding to the formless realm. The non-virtuous dharmas are not mentioned because there are no non-virtuous dharmas in the upper realm. Regarding the four aggregates of feeling, perception, formation, and consciousness, and as stated in the Abhidharmakośa: 'The mind and dharmas included in the formless realm, as well as the realm of consciousness of mind and dharmas,' therefore, a part of the three realms, i.e., a part of the two places of mind and dharmas, is the part that has abandoned the lower two realms and the non-outflow realm. This is also included in the three dharmas, in order to abandon attachment to the self, i.e., attachment to the formless realm that has abandoned desire for the form realm. Thus, the three realms have nine grounds, and each ground has nine faults to be abandoned, and similarly, there are also nine qualities of antidote. Therefore, one should abandon the faults of the lower realm and obtain the qualities of the upper realm.

---

་པ་ན་འོག་མ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། (མཛོད་དུ།)ས་དང་ས་ན་ཉེས་རྣམ་དགུ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡོན་ ཏན་རྣམས། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེ་རྣམས་ཀྱི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། ཆགས་བྲལ་ལྔར་དབྱེ་བ་དང་། བཅུར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་བསྟན་ན། ཁམས་གསུམ་ ས་དགུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་ཅི་ ཡང་མེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ 1-274 བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དགུ་པ་སྲིད་རྩེའི་ཉེས་པ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ འཁོར་བ་ལས་ཆགས་བྲལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སློབ་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤང་བྱ་ཕྱོགས་ གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་ ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ན་མཐོང་སྤངས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། གནོན་པས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་རེ་ཞིག་སྤང་བྱ་ཉམས་སྨད་པ་དང་། ལེགས་ པར་བཏོན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་ བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། ། གཉིས་པ་ལ། (གཉིས་ལས། དང་པོ།)དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། སྔ་མར་མ་ཟད་ཡང་དབྱེ་གཞི་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅུ་སྟེ། གསལ་བར་མིང་གིས་ཕྱེ་ན། ངོ་ བོའམ་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཟས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟེན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་དང་། འབྱོར་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་ མ་རྨོངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། སྤང་བྱའི་གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཉེས་པ་སྤོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཟས་ཀྱིས་དམན་པ་གོང་མ་དང་ བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། མཆོག་གོང་ན་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་སྤོང་བའི་དོན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་ པ་ཙམ་ལའང་བརྗོད་དོ། ། (གཉིས་པ།)ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ 1-275 ན། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོ་དང་། གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་དུག་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ རྣམས་ལ་གཉེན་པོ་མ་བསྐྱེད་པར་ཡང

【現代漢語翻譯】 從下部的貪慾中解脫出來。《俱舍論》中說：『地與地之過患有九種，同樣地，功德也有九種。因為小、中、大各有小等差別。』就像這樣。 第二部分分為：解脫貪慾的五種分類和十種分類。第一種是：如果對所謂的『解脫貪慾』進行分類說明，按照三界九地的角度，對一個方面解脫貪慾，就是從第八地無所有處以下的過患中解脫出來；對一切解脫貪慾，就是從第九地有頂天的過患中也解脫出來。這些也從對輪迴的貪慾解脫的角度來說，見道者是對一部分應斷除的貪慾解脫，無學道者是對一切應斷除的貪慾解脫。通過證悟而解脫貪慾，就是在獲得見道時從見道所斷的煩惱中解脫出來；通過壓制而解脫貪慾，就是通過世間道暫時使應斷除的煩惱減弱；通過徹底斷除而解脫貪慾，就是通過超越世間的修道，以證悟無我的智慧，從根本上斷除應斷除的習氣種子。 第二部分：（分為兩部分，第一部分）簡要說明分類：不僅是之前所說的，還可以進一步分類，解脫貪慾本身有十種分類。如果清楚地用名稱來區分，就是：自性上解脫貪慾，對身心有害而解脫貪慾，依靠食物而解脫貪慾，擁有殊勝的財富而解脫貪慾，不迷惑于功德而解脫貪慾，通過對治應斷除的煩惱而解脫貪慾，完全瞭解過患而解脫貪慾，斷除過患而解脫貪慾，包括對下等食物的貪慾和對上等食物的貪慾都解脫，以及對無上之上的貪慾解脫。這些不一定是指徹底斷除，僅僅是對不適宜的事物產生厭惡感也可以這樣說。 （第二部分）確定本體：什麼是自性上解脫貪慾呢？就是對於身心有害的強烈痛苦感受，以及產生痛苦感受的處所，如毒藥和武器等不悅意的對境，不生起對治。

【English Translation】 To be free from desire from the lower realms. (From the Treasury of Knowledge:) 'The faults of the earth and the earth are nine. Likewise, the virtues are also nine. Because of the differences between small, medium, and large, such as smallness.' The second part is divided into: five divisions of detachment from desire and ten divisions. The first is: If we explain the very thing that is called 'detachment from desire' by way of division, then, taking into account the nine grounds of the three realms, detachment from desire in one direction is liberation from the faults of the eighth realm, down to nothingness. Detachment from desire from all is also liberation from the faults of the ninth realm, the peak of existence. These are also considered from the perspective of detachment from desire from the cycle of existence. Those on the path of learning are detached from desire from one aspect of what is to be abandoned, and those who are not learning are to be understood as detached from desire from all that is to be abandoned. Detachment from desire through realization is liberation from what is to be abandoned by seeing when the path of seeing is attained. Detachment from desire through suppression is the temporary weakening of what is to be abandoned by the worldly path. Detachment from desire through thorough removal is seeing the seeds of what is to be abandoned as having been abandoned from the root by the wisdom that realizes selflessness on the path of cultivation that transcends the world. The second part: (Of the two, the first:) A brief explanation of the divisions: Not only the previous ones, but also the basis for division, detachment from desire itself, is a division of ten in number. If we clearly distinguish them by name, they are: detachment from desire by nature or essence, detachment from desire by harming the body and mind, detachment from desire by relying on food, detachment from desire by having excellent wealth, detachment from desire by not being deluded by qualities, detachment from desire by the antidote to what is to be abandoned, detachment from desire by fully knowing the faults, detachment from desire by abandoning faults, detachment from desire including the lower food and the upper food, and detachment from desire that is supreme and unsurpassed. These are not necessarily meant to be completely abandoned, but are also referred to as merely holding something as unsuitable. (Second part:) Identifying the essence: What is detachment from desire by nature? It is the intense feeling of suffering that harms the body and mind, and the objects of the place where the feeling of suffering arises, such as poison and weapons, etc., without generating an antidote.

---

་ངང་གིས་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའང་ ཆགས་བྲལ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་ལའང་སྦྱར་རོ། །གནོད་ པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་། (རྒྱུད་བླར།)ཇི་ལྟར་པདྨ་འདམ་སྐྱེས་དེ། །མདུན་ དུ་གྱུར་ན་ཡིད་དགའ་ལ། །ཕྱིས་ནས་དགའ་བ་མེད་འགྱུར་བ། །འདོད་ཆགས་དགའ་བའང་ དེ་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཞུགས་པ་ཆགས་པའི་གདུང་བ་ དང་བྲལ་ནས་དབང་པོའི་ནུས་པ་ལ་གནོད་པར་མཐོང་སྟེ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ དོ། །ཉེ་བར་བརྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྔོན་འགྲངས་པར་ཟོས་ ཤིང་བཏུང་བས་ཚིམ་ནས་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱས་པ་ནི་ཕྱིས་ཁ་ ཟས་བཏུང་བ་ཞིམ་པོ་ལ་ཡང་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་གྱ་ནོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ རྒྱལ་ལམ། གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་གཙོ་བོ་ལྟ་བུ་འཚོ་ཐབས་སམ་གོ་འཕང་ ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི། རྒྱལ་ཕྲན་དང་གྲོང་དཔོན་ལ་སོགས་པ་འཚོ་ཐབས་དམའ་པ་ལ་ གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །རྨོངས་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཇིག་ཚོགས་འཁོར་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་རྣམས་ནི། དེ་དང་བྲལ་ བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་ཞིང་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པས་གང་མི་འཕྲོད་པར་ འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མགོ་ནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་ 1-276 པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡོངས་ སུ་ཤེས་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་འབྱུང་བས་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་ པ་ཉིད་དོ། །སྤོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་ བར་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དང་སར་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་དགུ་རིམ་གྱིས་ རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ན། སྤང་བྱ་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཆགས་བྲལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱི་མ་གཉིས་སུ་འདུ་བས། གོང་མ་དང་ བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་གོང་ ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའི་གོང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་ཆགས་བྲལ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གོང་ན་མེད་ པའི་འདོད་ཆགས་ད

【現代漢語翻譯】 那麼，以不適感來理解的離貪是什麼呢？ 它被稱為『離貪』，因為它類似於無慾。其他情況也類似。 通過損害而離貪是什麼呢？（《寶性論》中說：）『猶如蓮花出於泥，見於前則心生喜，后則喜悅盡消失，貪愛之樂亦如是。』就像沉溺於性愛的貪慾，擺脫了貪慾的痛苦，看到感官能力的損害，從而以不適感來理解。 通過親近穩固而離貪是什麼呢？先前充分地飲食，感到滿足，增強了身體的力量，變得親近穩固，之後即使是美味的食物和飲料，也以不適感來理解。 通過卓越而離貪是什麼呢？擁有豐厚財富的轉輪王，或者擁有十八種工藝的城市首領，獲得了非常重要的生計或地位，從而對低等的生計，如小國王和村長等，以不適感來理解。 通過愚昧而離貪是什麼呢？幼稚的凡夫俗子特別執著于輪迴，他們不瞭解脫離輪迴的寂靜和安樂的功德，因此以不適感來理解。 通過對治而離貪是什麼呢？通過世間道以壓制的方式捨棄煩惱現行的種子，或者通過出世間道從根本上舍棄煩惱的種子。 通過遍知而離貪是什麼呢？現見法性而獲得道的人們，完全瞭解三界輪迴是痛苦的，因此對一切有漏之法生起厭離心，從而以不適感來理解。 通過斷除而離貪是什麼呢？從欲界到有頂天，次第斷除三界九地的修斷煩惱，大、中、小九品，從而對所斷之法生起不適感。 所有的離貪都可以歸納為后兩種。那麼，具有上位的離貪是什麼呢？世間離貪之上存在出世間離貪，聲聞和緣覺的離貪之上存在大乘的離貪。

【English Translation】 So, what is detachment understood as discomfort? It is called 'detachment' because it is similar to desirelessness. Apply it to other situations as well. What is detachment through harm? (As stated in the Ratnagotravibhāga): 'Like a lotus born from mud, joy arises when seen in front, but later the joy disappears. The pleasure of attachment is similar.' Like indulging in sexual desire, being free from the suffering of attachment, seeing the harm to the senses, and thus understanding it as discomfort. What is detachment through nearness and stability? Having previously eaten and drunk sufficiently, feeling satisfied, increasing the body's strength, and becoming near and stable, even delicious food and drink are later understood as discomfort. What is detachment through excellence? A Chakravartin (universal monarch) with abundant wealth, or the chief of a city with eighteen crafts, having obtained a very important livelihood or position, thus understanding lower livelihoods, such as petty kings and village chiefs, as discomfort. What is detachment through ignorance? Naive ordinary people are particularly attached to samsara (cyclic existence). They do not understand the qualities of peace and happiness in liberation from it, and therefore understand it as discomfort. What is detachment through antidote? Abandoning the seeds of manifest afflictions through the worldly path by way of suppression, or abandoning the seeds of afflictions from the root through the supramundane path. What is detachment through complete knowledge? Those who have attained the path by directly seeing the nature of reality fully understand that the three realms are suffering. Therefore, they generate aversion to all contaminated phenomena, and thus understand it as discomfort. What is detachment through abandonment? From the desire realm to the peak of existence, gradually abandoning the nine levels of afflictions to be abandoned through meditation in the three realms, the nine degrees of great, medium, and small, thus generating discomfort towards whatever is detached from what is to be abandoned. All detachments can be summarized into the latter two. So, what is detachment with a superior? There is supramundane detachment above worldly detachment, and there is Mahayana detachment above the detachment of Shravakas and Pratyekabuddhas.

---

ང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཉིས་སྤང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུགས་སུ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཕན་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་མངོན་ པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པར། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་བྱ། །བདེ་ཡང་མི་ཕན་མི་ཕན་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ མིན་དང་འདྲེས་པའི་བདེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏོ། ། ༈ སློབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གསུམ། བཞི་པ་ལ། སློབ་མི་སློབ་གཉིས་མིན་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ལས། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ སློབ་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཚོགས་ལམ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སྤྲོ་ཞིང་བརྩོན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཟག་ མེད་ཐམས་ཅད་ནི་གང་ཟག་དེ་སློབ་ལམ་པར་འཇོག་པའི་ཆོས་སུ་བལྟའོ། །དེའང་ཐར་བ་ 1-277 ལ་བརྩོན་ཞེས་པ་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཞུགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་མི་སློབ་པ་ལས་འབྱེད་ ཅིང་། དགེ་བས་ནི་མི་དགེ་བ་དང་(ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་གྱི་)ལུང་ མ་བསྟན་སེལ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཁམས་བདུན་དང་། གཟུགས་སྒྲ་ ཆོས་གསུམ་སྟེ་ཁམས་བཅུ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ ཕྱོགས་ནི་ཐར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་བས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་ པས་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཐར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་སློབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པའི་ རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བ་ནི་གང་ཟག་དེ་མི་སློབ་པར་འཇོག་པའི་ཆོས་སུ་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ རྣམས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་དང་བཅས་པ་བཅུ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་ ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བས་ བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལའང་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བ་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། སྔར་ཁམས་བཅོ་ ལྔ་རིལ་བོ་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་ པས། ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཁམས་གསུམ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སློབ་པར་མངོན་པར་ ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པའི་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པའི་ཡང་ མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཐར་པ་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ གྱི་དགེ་བ་ནི་སློབ་པའི་ཆོས་ཡིན་པས། དེ་མ་གཏོགས་པར་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ དང་།

【現代漢語翻譯】 什麼是『離』呢？是指圓滿正等覺的佛陀和偉大的菩薩們，斷除了二障后所具有的離欲。因為它是使一切眾生最終獲得究竟利益，當下獲得增上生一切安樂的根本原因。《二十戒經》中說：『即使是痛苦，也要做有益之事；即使是快樂，也要不做無益之事。』 這句話的意思是，不要與非佛法混雜的快樂相交往。 第四個問題：關於『非學非無學』的三種法，如何以及為何要考察『學』呢？從資糧道和解脫分開始，直到獲得解脫涅槃為止，對於那些在相續中具有歡喜和精進之善根的有漏和無漏之法，都應被視為使該補特伽羅安立於『學道』的法。其中，『精進于解脫』將入道者與完成入道者（即無學者）區分開來，而『善根』則排除不善和（從資糧道小品到金剛喻定之間的）無記之法。五蘊、七識界、色聲法三者（即十界），以及色聲意法四處，這些都包含在精進于解脫的善根之中。由於宣說了這三種法，因此是爲了避免執著于擁有這些法的『我』是精進于解脫的『學者』。 如何以及為何要考察『無學』呢？圓滿了增上戒、增上心、增上慧三學，成為阿羅漢之後，在該相續中存在的善根，應被視為使該補特伽羅安立於『無學』的法。五蘊、七識界以及包含色聲法在內的十界，以及色聲意法四處之一，都包含在無學者的相續中存在的善根之中。顯然，這裡也存在有漏的善根，因為之前已經說過十五界整體都是有漏的。由於『無學』之法也被宣說為三種，因此是爲了避免執著于擁有這些法的『我』是從三界解脫的『無學者』。 如何以及為何要考察『非學非無學』呢？在異生相續中存在的解脫分和抉擇分的善根是『學』之法，除此之外，福德分的善根，以及

【English Translation】 What is 'separation'? It refers to the detachment from desire that the perfectly enlightened Buddhas and great Bodhisattvas possess after abandoning the two obscurations. This is because it is the fundamental cause for all beings to ultimately attain ultimate benefit and immediately attain all the happiness of higher realms. The 'Twenty Precepts Sutra' states: 'Even if it is suffering, do what is beneficial; even if it is happiness, do not do what is not beneficial.' This means not to associate with happiness mixed with non-Buddhist teachings. Fourth question: Regarding the three dharmas of 'neither learner nor non-learner,' how and why should we examine 'learner'? From the path of accumulation and the part of liberation onwards, until the attainment of liberation and Nirvana, all virtuous dharmas, both with and without outflows, that exist in the continuum of those who are joyful and diligent for the sake of attaining liberation should be regarded as the dharmas that establish that individual as a 'learner on the path.' Among them, 'diligence in liberation' distinguishes those who have entered the path from those who have completed it (i.e., non-learners), and 'virtue' eliminates non-virtue and the unspecified (from the small part of the path of accumulation to the Vajra-like Samadhi). The five aggregates, the seven consciousness realms, the three (ten realms) of form, sound, and dharma, and the four sources of form, sound, mind, and dharma are all included in the virtue of diligence in liberation. Since these three dharmas are proclaimed, it is to avoid attachment to the 'self' who possesses these dharmas as a 'learner' who is diligent in liberation. How and why should we examine 'non-learner'? After perfecting the three trainings of higher discipline, higher mind, and higher wisdom, and becoming an Arhat, the virtue that exists in that continuum should be regarded as the dharma that establishes that individual as a 'non-learner.' The five aggregates, the seven consciousness realms, the ten realms including form, sound, and dharma, and one of the four sources of form, sound, mind, and dharma are all included in the virtue that exists in the continuum of a non-learner. Obviously, there are also virtuous dharmas with outflows here, because it has been said before that the fifteen realms as a whole are with outflows. Since the dharma of 'non-learner' is also proclaimed as three, it is to avoid attachment to the 'self' who possesses these dharmas as a 'non-learner' who is liberated from the three realms. How and why should we examine 'neither learner nor non-learner'? The virtuous dharmas of the part of liberation and the part of determination that exist in the continuum of ordinary beings are the dharmas of 'learner.' Apart from that, the virtuous dharmas of the part of merit, and

---

མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མི་ དགེ་བ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མི་སྲིད་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ 1-278 པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ ཡིན་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་རགས་པའི་རྣམས་གཞག་སྟེ། ཞིབ་མོར་ན་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་གཉིས་མིན་དུ་ བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)གསུང་ངོ་། །ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ ནི་གཉིས་མིན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་མི་འཇོག་གི། སྔར་བཤད་པའི་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་ ཞིང་། ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་མིན་གྱི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་ དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་བརྒྱད་དང་། དེ་དག་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་ པོ་ལྔ་དང་། ཁམས་བཅུ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་ ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་བོར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་ཐར་བ་ལ་ རིམ་གྱིས་ཞུགས་ཏེ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པར་གཉིས་མ་ཡིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ རོ། ། ༈ མཐོང་སྤང་ལ་སོགས་པ་དོན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། ལྔ་པ་ལ་མཐོང་སྤང་། སྒོམ་སྤང་། སྤང་བྱ་མིན་པ་གསུམ་ལས། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ ཕྱིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། དེའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱིས་ བསྡུས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ བརྟགས་པ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསལ་ ནས། ཀུན་བརྟགས་པ་ཞེས་འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་ལྷན་སྐྱེས་ལས་འབྱེད་དེ། དེ་དག་ལྷན་སྐྱེས་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། (འགྲེལ་པར།)མངོན་པར་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་(སྟེ་མཐོང་ཡང་སྤང་ པ་)རྣམས་ལའང་ངའི་བདག་གང་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་བདག་ལྔ་དང་ཆད་ ལྟ་ཡོད་པའོ། །འདིར་(མཐོང་སྤང་དུ་འགྱུར་བ་)ནི་སྡིག་གྲོགས་བརྟེན་པ་དང་། ཆོས་མིན་མཉན་པ་ དང་། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །རང་ 1-279 བཞིན་གྱིས་བརྗེད་ངེས་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་ཀྱང་(ངང་གིས་)འབྱུང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ བས་ན་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཁོ་ནར་བསྟན་ཞིང་། དང་པོ་གཉིས་ལ་ནི་ཀུན་ བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉི་ག་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་ཀུན་བརྟགས་བདེན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་དང་། དེ་ཡི་ལྟ་བའི་གནས་ནི་དེ་དག་དང་

【現代漢語翻譯】 不善和未記別的一切，以及有學相續中的不善和有覆無記（指煩惱性的），以及無覆無記，以及無學相續中不可能有覆，所以只有無覆無記。 大多數無為法既不是有學法也不是無學法。一般提到『無為』，這是一種粗略的分類；細緻來說，斷滅和滅盡定不能被歸為『二元』（指有學或無學）。(耶謝謝年)也這樣說過。擁有這些法的人不能被認為是『非二元』的人。之前所說的有學、無學之法，以及未入道者，可以被稱為『非二元』的人。 捨棄了五根、八界（色、聲、香、味、觸的八個識界）和八處（與八界相同），以及除此之外的五蘊、十界和四處的一部分，這些都包含在有學和無學法中。這樣以三種方式闡述，是爲了避免執著于逐步進入解脫，而不是直接證悟非二元。 第五部分，分為見斷、修斷和非斷三種。如何以及為何要通過見道來斷除呢？這可以歸納為三種遍行煩惱：以煩惱遍行煩惱，指的是煩惱性的俱生之見。『煩惱性』一詞是爲了排除正確的見解，而『俱生』是爲了區分俱生的我見和常斷二見。那麼，這些俱生的見解是怎樣的呢？（註釋中說）即使是進入現觀（即見道）的人，也會有『我的自性是什麼』的恐懼，這源於五種我見和斷見。 這裡（成為見斷）是依賴惡友、聽聞非法、不如理作意而產生的五種遍計之見。自性產生的遺忘等，即使不作意也會自然產生，這就是俱生。因此，后三種見解只被認為是遍計的，而前兩種見解則既有遍計的，也有俱生的。同樣，對於懷疑和煩惱性的遍計，是對真理猶豫不決。而這些見解的根源就在於此。

【English Translation】 All that is unwholesome and indeterminate, as well as the unwholesome and obscured indeterminate (referring to afflictive) in the continuum of a learner, and the unobscured indeterminate, and in the continuum of a non-learner, there can be no obscuration, so there is only unobscured indeterminate. Most unconditioned phenomena are neither the dharma of a learner nor the dharma of a non-learner. Generally speaking of 'unconditioned,' this is a rough classification; in detail, cessation and the cessation of feeling and perception cannot be described as 'non-dual' (referring to learner or non-learner). (Yeshe Shenyen) also said this. Those who possess these dharmas cannot be considered 'non-dual' persons. Those who do not possess the dharmas of learner and non-learner as previously described, and those who have not entered the path, are called 'non-dual' persons. Abandoning the five faculties, the eight realms (the eight consciousness realms of form, sound, smell, taste, and touch), and the eight sources (same as the eight realms), as well as the part of the five aggregates, ten realms, and four sources other than these, which are all included in the dharmas of learner and non-learner. This is explained in three ways to avoid clinging to gradually entering liberation, rather than directly realizing non-duality. Fifth, divided into three: what is abandoned by seeing, what is abandoned by meditation, and what is not abandoned. How and why should something be abandoned by seeing? This can be summarized by the three pervasive afflictions: afflicting with affliction refers to the afflictive, fabricated views. The term 'afflictive' is to exclude correct views, and 'fabricated' is to distinguish between the innate view of self and the views of permanence and annihilation. So, what are these innate views like? (The commentary says) Even those who have entered direct realization (i.e., the path of seeing) have the fear of 'what is my self?' which arises from the five views of self and the view of annihilation. Here (becoming abandoned by seeing) is the five fabricated views that arise from relying on bad friends, hearing non-dharma, and non-virtuous attention. Forgetting that arises naturally, even without fabrication, is innate. Therefore, the latter three views are only considered fabricated, while the first two views are both fabricated and innate. Similarly, doubt and afflictive fabrication are hesitations about the truth. And the source of these views lies in this.

---

མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། ཡང་ན་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནོ། །ལྟ་ བ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ལྟ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་དང་། ལྟ་བ་ལ་དམིགས་ནས་རང་ གི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་སྡང་བ་ལ་སོགས་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་ཚན་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ ཞེས་པའོ། །ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གང་ཡང་ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་རྣམས་དང་། དེའི་ དབང་གིས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་སྲོག་ གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངག་གི་ལས་རྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་རྣམས་ ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པས་བསྡུས་པའོ། །སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ ལྟ་བུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བག་ཆགས་ཡོད་པའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ན་དེ་དག་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ སྤང་བར་བྱ་བར་བལྟའོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་སྒོམ་སྤང་དང་ཟག་ མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་བོར་བ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་དེ་སྤང་བའི་བདག་ མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་བརྟག་ཅེ་ན། མཐོང་ལམ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་ལ་སྒོམ་ 1-280 སྤང་མི་སྤོང་བས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྟེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྤང་བྱ་གང་ཞིག་ མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་མཐོང་སྤང་སྤངས་ཟིན་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ (ཉོན་མོངས་ནི་)འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་ལྷན་སྐྱེས་དང་ལྟ་བའི་གནས་དང་ཡུལ་ལ་ ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། (ལས་ཀྱི་ན་)དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་དང་། བདེ་འགྲོའི་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་ ཟག་མེད་ཀྱང་མང་དུ་ཡོད་པས། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཟིན་གོམས་ པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །སྔར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་(སྐྱེ་བའི་ནི་)ཟག་མེད་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པས་ཟག་མེད་དུ་བཤད་ཀྱང་། འདིར་ནི་ཟག་པའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་ ཟག་བཅས་སུ་བསྡུའོ། །བསྡུ་བར། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་ བསྟན་ཐམས་ཅད་སྒོམ་སྤང་དུ་བཤད་པ་ནི་འདིར་ཟག་བཅས་སྨོས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། ཤེས་ བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་མཐོང་སྤང་དུ་མི་འཆད་པ་ནི། (རྒྱན་དུ།)མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་ རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཟད

{ "translations": [ "與此相應的心理活動及其種子。", "陷入邪見是由於見解的力量，執著于自己的見解，憎恨他人的見解等根本煩惱，以及無慚等後續的十種近取煩惱。", "業所生的煩惱是指所有這些邪見，以及由此產生的貪慾等所驅使的身業，如殺生等，語業，如妄語和惡語等不善業，意業則是由見解所包含。", "生所生的煩惱是指由這些煩惱和業力所導致的來世惡趣的蘊、界、處得以形成的習氣。", "顯現的煩惱則不是，因為在獲得見道時，這些煩惱就會止息。因此，所有由三種煩惱所包含的法，都應被視為通過如實證見四諦的自性而應斷除的。", "所有這三種法的一部分，即由修道所斷和無漏法所包含的部分，都應被捨棄。之所以將此分為三種法，是爲了斷除對見道的圓滿和具足的執著。", "如何以及為何要通過修道來斷除呢？在未獲得見道之前，修道所斷與不捨棄見道之間存在關聯，即在獲得見道之前，存在於相續中的應斷之法，一旦獲得見道，見道所斷就已經斷除，因此與見道所斷相反（煩惱）是俱生的我見和邊執見，以及陷入見解的處所和對境的煩惱。", "（業的方面）是由這些煩惱所驅使的身語之業，以及善趣的蘊、界、處。在此之前，也有許多無漏法，因此，有漏法和法的自性是通過見道后的串習而應斷除的。", "之前，抉擇分（生的方面）雖然因為與無漏法相應而被說成是無漏法，但在這裡，從與有漏種子的後續關聯的角度來看，被歸為有漏法。", "總而言之，所有有漏善法和無覆無記法都被說成是修道所斷，這通過在此提及有漏法而得以成立。而所知障不被解釋為見道所斷，是因為（《寶性論》中說）：『所有見道所斷的煩惱，都完全滅盡。』" ], "english_translations": [ "The corresponding mental activities and their seeds.", 'Falling into wrong views is due to the power of views, attachment to one\'s own views, hatred of others\' views, and other fundamental afflictions, as well as the subsequent ten secondary afflictions such as shamelessness.', 'Afflictions arising from karma refer to all these wrong views, and the physical actions driven by attachment and other emotions arising from them, such as killing, and verbal actions such as lying and harsh speech, which are unwholesome actions. Mental actions are included in views.', 'Afflictions arising from birth refer to the habitual tendencies that cause the aggregates, elements, and sense bases of the lower realms to form in the future due to these afflictions and karma.', 'Manifest afflictions are not present because when the path of seeing is attained, these afflictions cease. Therefore, all phenomena included in the three types of afflictions should be regarded as something to be abandoned by directly seeing the nature of the Four Noble Truths.', 'A portion of all three of these phenomena, namely, that which is included in what is to be abandoned by cultivation and the unconditioned, is to be relinquished. The reason for teaching these as three phenomena is to abandon the attachment to the perfection and completeness of the path of seeing.', 'How and why should something be abandoned through cultivation? Until the path of seeing is attained, there is a connection between what is to be abandoned by cultivation and not abandoning the path of seeing, that is, whatever is to be abandoned that exists in the continuum before the attainment of the path of seeing. As soon as the path of seeing is attained, what is to be abandoned by the path of seeing has already been abandoned. Therefore, the opposite of what is to be abandoned by the path of seeing (afflictions) are the innate view of the transitory and the view of extremes, as well as the afflictions that fall into the places and objects of views.', '(In terms of karma) these are the physical and verbal actions driven by these afflictions, as well as the aggregates, elements, and sense bases of the happy realms. Before this, there are also many unconditioned phenomena. Therefore, conditioned phenomena and the nature of phenomena are what should be abandoned through habituation after seeing the path.', 'Previously, the parts of ascertainment (in terms of birth) were described as unconditioned because they are in accordance with the unconditioned. However, here, from the perspective of the subsequent connection with the seeds of conditioned phenomena, they are categorized as conditioned phenomena.', 'In summary, all conditioned virtuous phenomena and all that is obscured and unspecified are said to be abandoned by cultivation, which is established by mentioning conditioned phenomena here. And the obscurations of knowledge are not explained as being abandoned by the path of seeing because (as stated in the Ornament of the Clear Realization): \'All afflictions to be abandoned by the path of seeing are completely extinguished.\''" ] }

---

་བྱས་ནས། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྒོམ་པ་ ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་གཙོ་ཆེར་སྤང་བ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མཐོང་སྤང་དང་ཟག་མེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་བོར་བ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་ གསུམ་དུ་བསྟན་པས་དེ་སྤང་བའི་བདག་སྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ ཅེ་ན། འགོག་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པར་བལྟའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་(ཐུན་མོང་བ་ལྟར་ན་)ཟག་པའི་ས་བོན་ཅན་ ནམ། (ཐེག་ཆེན་པ་ལྟར་ན་)རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པས་མ་གཏོགས་པར། དེ་ 1-281 ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་གསུམ་ དང་བཅས་པ་བཅུ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་ནི་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་གཞག་དང་དེའི་རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་ པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་སྔར་(ཟག་མེད་དུ་)བཤད་པ་ལྟར་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལམ་བདེན་དང་ འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་ཆོས་དུ་མ་བསྟན་པས་བདག་གྲུབ་པ་དང་ བདེན་པ་དང་རྟག་པའི་ངོ་བོ་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབྱེ་བ་དོན་བཅུ་ཡིས་བསྟན་པ། དྲུག་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལ། སྤྱི་དོན་དང་། གཞུང་དོན་ནོ། ། ༈ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྤྱི་དོན། དང་པོ་ལ་དྲུག་སྟེ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བསྡུ་བ། འབྱུང་ཚུལ། ས་མཚུངས། ངེས་ཚིག་གོ། དང་པོ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་ ཐམས་ཅད་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱང་སྣང་ཙམ་དུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་འབྱུང་བ་ དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ ཉིད་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལྟར་རོ། ། དབྱེ་བ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། རྣམ་པར་ བྱང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ལའང་ཕྱི་སྣོད་དང་། ནང་སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་སོ། །སེམས་ཅན་ལའང་ཐེག་བསྡུས་སུ། ངོ་བོ་ཉིད་ རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཀུན་གཞི་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་པ་དང་ མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་ རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་པ

【現代漢語翻譯】 因此，爲了斷除所知障，應當精進修習禪定。如是，大乘宗義認為，見道主要斷除煩惱障，修道主要斷除所知障。這三種法的一切方面，即見道所斷和無漏法所攝的一切都應捨棄。之所以宣說這三種法，是爲了斷除對修習斷除這些法的自我的圓滿執著。如何觀察什麼是不應捨棄的呢？例如，道和滅等無漏法，因為沒有過失，所以不應捨棄。與抉擇分相應的（如小乘所說）具有有漏種子，或（如大乘所說）具有分別自性的修道所斷法除外，其餘的五蘊，以及七種心界，包括色、聲、法三種，以及色、聲、意、法四處，都是由超世間的等持及其後得，以及顯現等所攝。或者如前（在無漏法中）所說，意、法、意識三界，以及意、法二處，都是由道諦和無為法所攝。之所以宣說多種法，是爲了斷除對實有、真諦和常恒自性的不應捨棄之法的執著。 現在宣說以十種意義區分的緣起。 第六，緣起。分為總義和正文兩部分。 緣起的總義。 首先分為六個方面：體性、分類、歸納、生起方式、相似之處和詞義。首先，總的體性是：如果分析一切法，雖然安住于空性之中，但僅僅顯現為依靠什麼而產生什麼。正如所說：『除了緣起，沒有其他任何法存在；因此，除了空性，沒有其他任何法存在。』 分類包括：流轉輪迴的緣起和寂滅涅槃的緣起兩種。前者又分為外器世界和內有情世界的緣起兩種。有情世界的緣起，如《攝大乘論》中所說：自性差別緣起，即從阿賴耶識產生一切法；苦樂差別緣起，即十二緣起；以及行相差別緣起。

【English Translation】 Therefore, in order to abandon the obscuration of knowledge, one should diligently engage in meditation. Thus, the Mahayana tradition considers that the path of seeing primarily abandons the afflictive obscurations, and the path of meditation primarily abandons the obscurations of knowledge. All aspects of these three dharmas, namely those included in what is abandoned by the path of seeing and the uncontaminated, should be relinquished. The reason for teaching these three dharmas is to abandon the attachment to the perfection of the self that cultivates the abandonment of these dharmas. How should one examine what is not to be abandoned? For example, the path and cessation, etc., which are uncontaminated, are not to be abandoned because they are without fault. Except for those that are in accordance with the aspects of ascertainment, which (according to the Hinayana) possess contaminated seeds, or (according to the Mahayana) possess the nature of conceptualization, which are to be abandoned by the path of meditation, the other five aggregates, as well as the seven realms of mind, including the three of form, sound, and dharma, and the aspects of the four sources of form, sound, mind, and dharma, are all included in the supramundane equipoise and its subsequent attainment, as well as appearances, etc. Or, as previously explained (in the uncontaminated), the three realms of mind, dharma, and consciousness, and the aspects of the two sources of mind and dharma, are all included in the truth of the path and the unconditioned. The reason for teaching multiple dharmas is to abandon the attachment to what is not to be abandoned, such as the truly existent, the true, and the permanent nature. Now, the distinctions of dependent origination are explained in terms of ten meanings. Sixth, dependent origination. It is divided into general meaning and specific meaning. The general meaning of dependent origination. First, there are six aspects: definition, classification, inclusion, mode of arising, similarity, and etymology. First, the general definition is: When all phenomena are analyzed, although they abide in emptiness, whatever arises in dependence on whatever is merely an appearance. As it is said: 'There is no dharma other than dependent origination; therefore, there is no dharma other than emptiness.' The classification includes two types: dependent origination of cyclic existence, which is afflicted, and dependent origination of liberation, which is nirvana. The former is further divided into the dependent origination of the external world and the dependent origination of internal sentient beings. Regarding sentient beings, as stated in the Compendium of Determinations: the dependent origination of distinguishing the nature, which is the arising of all dharmas from the alaya-consciousness; the dependent origination of distinguishing suffering and non-suffering, which is the twelve links; and the dependent origination of behavior.

---

ར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་གསུམ་གསུངས་ཤིང་། དེའི་དང་པོ་ནི་ཟབ་ཅིང་ ཕྲ་བས་ཐེག་ཆེན་པ་ཁོ་ན་ལ་བསྟན་ལ། ཕྱི་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའོ། ། 1-282 ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། (སྡོམ་དུ་བྱས་ན།)མ་རིག་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས། །མིང་གཟུགས་སྐྱེ་ མཆེད་རེག་པ་དང་། །ཚོར་བ་སྲེད་པ་ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་རྒ་ཤིའོ། །དེའང་ཡང་དག་ པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་རིག་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་ལས་ཀྱི་ ས་བོན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་འདུ་བྱེད་དང་། ས་བོན་དང་མཐུན་པར་སྐྱེ་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་ བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཁྲིད་པ་ལྟར་ལུས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིང་དང་གཟུགས་ དང་། བཟུང་བ་ལྟར་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། དེའི་མཐུ་ལས་ གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་རེག་པ་དང་། བཅད་པ་ལྟར་བདེ་ སོགས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཚོར་བ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་དང་མཐུན་པའི་ཡང་ སྲིད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྲེད་པ་དང་། སྲེད་པ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལེན་པ་ དང་། སྦྱར་བ་ལྟར་ཡང་སྲིད་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་དང་། དེའི་དབང་ གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་ཉེས་དམིགས་ན་ཚོད་དང་ སྲོག་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ ཏེ། དབུས་མཐར། སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་དང་འདེབས་པའི་ཕྱིར། །འཁྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་འཛིན་ ཕྱིར། །རྫོགས་བྱེད་ཕྱིར་དང་གསུམ་གཅོད་ཕྱིར། །ཉེ་བར་སྤྱོད་ཕྱིར་སྡུད་པའི་ཕྱིར། །སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་དུའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ན་འགྲོ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར་རོ། ། བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུ་འབྲས་ཚར་དུ་ཡིས་བསྡུས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ ལུགས་ཀྱིས། དང་པོ་གཉིས་རྒྱུ་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་འབྲས་བུ་དང་། སྲེད་ལེན་ སྲིད་པ་གསུམ་རྒྱུ་དང་། རྒ་ཤི་གཉིས་འབྲས་བུ་སྟེ་ཚར་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཡང་འདོད་ མོད། འདི་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་པ་གཅིག་གི་མགོ་བརྩམས་ནས་འཇུག་རྫོགས་ཀྱི་བར་ལ་རྒྱུ་ 1-283 འབྲས་ཚར་གཅིག་ཏུའང་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གོ་རིམ་ནི་དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྲེད་ལེན་ སྲིད་པ་གསུམ་སྦྱར་བའོ། ། (གཉིས་པ།)ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས་པར་བསྡུས་པ་ལའང་། ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱིས། །སྔོན་དང་ ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་། །བར་དུ་བརྒྱད་ཡོངས་རྫོགས་ལྡན་ལ། །ཞེས་དང་པོ་གཉིས་ཚེ་ སྔ་མ་དང་། དེ་ནས་བརྒྱད་བར་མ་དང་། དེ་ནས་གཉིས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པས་ཚེ་གསུམ་གྱི་ ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ལ་རྫོགས་པར་འདོད་མོད། འདིར་ནི་ཡང་སྲིད་འཕེན

【現代漢語翻譯】 被稱為『知識的六種集合』，它們被分為三組。第一組非常深奧和精微，只向大乘行者展示。其餘的則普遍地向所有人展示。 十二緣起（總結）：無明、行、識、名色、六入、觸、受、愛、取、有、生、老死。其中，無明遮蔽了對真實意義的洞見；受其影響，行在阿賴耶識（梵文：Ālaya-vijñāna，根本識）中播下業力的種子；識引導眾生根據這些種子進入新的存在狀態；名色使身體得以形成；六入使身體完整；觸使三者（根、境、識）聚合，從而體驗外境；受使眾生體驗苦樂等感受；愛驅使眾生積聚與業力相應的來世；取將意識與新的生命連線起來；有使來世顯現；生使痛苦之蘊得以形成；老死則導致身體衰老和生命終結。這些都是在輪迴中使眾生受苦的因素。正如《中觀根本慧論》中所說：『因為遮蔽，因為播種，因為引導，因為執持，因為完成，因為三者聚合，因為體驗，因為積聚，因為連線，因為顯現，因為痛苦，眾生在輪迴中受苦。』 總結為兩部分：（第一部分）以因果循環總結：按照分別說部（梵文：Sarvāstivāda）的觀點，前兩個（無明和行）是因，識等五個是果，愛、取、有三個是因，老死兩個是果，因此被總結為兩個循環。然而，這裡是從胎生生命的開始到結束，可以被歸納為一個因果循環。其順序是在前三個之後加上愛、取、有三個。 （第二部分）總結為三個生命階段：按照聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna）的觀點：『前世兩個，中間八個，來世兩個，完全具備。』前兩個（無明和行）屬於前世，接下來的八個屬於今生，最後的兩個屬於來世，因此認為在三個生命階段、五蘊的背景下完成。但在這裡，來世的投生...

【English Translation】 These are known as the 'six aggregates of knowledge,' and they are divided into three groups. The first group is very profound and subtle, and is shown only to Mahayana practitioners. The others are commonly shown to everyone. The twelve links of dependent origination (in summary): ignorance, action, consciousness, name and form, six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, becoming, birth, old age, and death. Among these, ignorance obscures the vision of the true meaning; influenced by it, action plants the seeds of karma in the Ālaya-vijñāna (storehouse consciousness); consciousness leads beings into new states of existence according to these seeds; name and form cause the body to take shape; the six sense sources make the body complete; contact causes the three (sense organ, object, and consciousness) to come together, thereby experiencing external objects; feeling causes beings to experience pleasure, pain, etc.; craving drives beings to accumulate future existences corresponding to their karma; grasping connects consciousness to new life; becoming causes future life to manifest; birth causes the aggregates of suffering to form; and old age and death cause the body to decay and life to end. These are the factors that cause beings to suffer in samsara. As stated in the Madhyamakakarika: 'Because of obscuration, because of planting, because of leading, because of holding, because of completing, because of the coming together of the three, because of experiencing, because of accumulating, because of connecting, because of manifesting, because of suffering, beings suffer in samsara.' Summarized into two parts: (First part) Summarizing with cause and effect cycles: According to the Sarvāstivāda view, the first two (ignorance and action) are the cause, the five beginning with consciousness are the effect, the three of craving, grasping, and becoming are the cause, and the two of old age and death are the effect, thus being summarized into two cycles. However, here, from the beginning to the end of a womb-born life, it can be summarized into one cycle of cause and effect. The order is to add the three of craving, grasping, and becoming after the first three. (Second part) Summarizing into three life stages: According to the Śrāvakayāna view: 'Two in the past life, eight in the middle, two in the future life, fully possessed.' The first two (ignorance and action) belong to the past life, the next eight belong to the present life, and the last two belong to the future life, thus it is believed to be completed in the context of the three life stages and the five aggregates. But here, the rebirth of the future...

---

་བྱེད་སྐྱེས་ ནས་མྱོང་འགྱུར་འགའ་ཞིག་ཚེ་གཉིས་ལ་རྫོགས་པ་སྲིད་དེ། དེའང་ཚེ་འདིར་མ་རིག་པའི་ དབང་གིས་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་ནས། ལས་དེ་ཇི་ལྟར་འོང་བའི་སྲེད་ ལེན་གྱིས་བརླན་པས་འཆི་ཁར་སྲིད་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཤི་འཕོས་པ་དང་། ཚེ་གཉིས་ པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན། མིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་འགྲུབ་པ་ ལྟ་བུའོ། །གཞན་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ། ཚེ་རབས་མང་པོས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ དང་། ལས་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པར་ འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་ཚུལ་ནི། མ་རིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཅན་ དུ་འགྱུར་ལ། རྒ་ཤི་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ལམ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་དུ་འགྱུར་ ཞིང་། དེ་དག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་མིང་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། མཛོད་ལས། ཉོན་མོངས་གསུམ་མོ་ལས་གཉིས་སོ། །གཞི་ བདུན་དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་པོ་ཡང་གསུམ་དུ་འདུ་ཞིང་། དེའང་ དབུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོར། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར། (དང་པོ་)མ་རིག་པ་དང་(བརྒྱད་པ་) སྲེད་(དགུ་པ་)ལེན་གསུམ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། (གཉིས་པ་)འདུ་བྱེད་དང་(བཅུ་པ་)སྲིད་པ་གཉིས་ 1-284 ལས་དང་། ལྷག་མ་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདུན་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ རྣམས་ཀྱི། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང་། ། གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་དེ། །ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉོན་ མོངས་གསུམ་གྱིས་ལས་གཉིས་བྱས་པ་ལས་གཞི་བདུན་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཉོན་ མོངས་པ་འབྱུང་བས། སྒོ་ང་ལས་བྱ་དང་བྱ་ལས་སྒོ་ང་ལྟར་ཕན་ཚུན་འཁོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་འགྲེལ་དུའང་། གང་གི་དོན་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་དེ་ ལ་མ་རིག་པ་ལ་རྐྱེན་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒ་ཤི་ལའང་འབྲས་ བུ་བསྟན་མི་དགོས་ཏེ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་སྲིད་པ་གཅིག་གིས་མགོ་ མཇུག་ཚང་བ་ལ་བྱེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །མདོ་སྡེར། མ་རིག་ པ་ནི་ཚུལ་མིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མ་རིག་པ་ཉིད་ ལས་བྱུང་བ་དང་། ལོག་ལྟ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་གསུང་མོད། བཅུ་གཉིས་ལས་གཞན་དུ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ས་མཚུངས་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ཁམས་དང་ས་ལ་རྩི་བ་ནི། ཁམས་གང་ན་རྟེན་ འབྲེལ་གང་ཡོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱང

【現代漢語翻譯】 有些行為所產生的後果，可能會在來世完成。那是因為今生受到無明的支配，將業的習氣儲存在阿賴耶識中，並因貪愛這種業將如何產生而滋潤它，以至於臨終時變得強大，並在死亡和轉世時，在來世結合時，形成名色等四蘊，以及生老死等現象。其他情況則不確定，因為許多世可能會投生一次，有些業成熟的身體可能會在數百萬劫之後顯現。如果無明沒有原因，輪迴就會有開端；如果老死沒有結果，即使不修行，輪迴也會有終結；如果這些有因果等關係，十二緣起就會變得沒有意義。但並非如此，如《俱舍論》所說：『三煩惱，二為業，七為果。』十二支也可歸納為三類，如《中觀根本慧論·緣起心要頌》所說：『初八九是煩惱，二和十是業，其餘七是痛苦。』（第一）無明、（第八）愛、（第九）取，這三者是煩惱；（第二）行和（第十）有，這二者是業；其餘的識等七支是輪迴的根本。這些之中，『三者生二，二者生七，七者亦生三，輪迴之輪，如是輾轉。』如頌中所說，由三個煩惱產生兩個業，由兩個業產生七個根本，由這些又產生煩惱，就像雞蛋生雞，雞生雞蛋一樣，以相互循環的方式產生。經論中也說：『爲了什麼而宣說十二支？對於那些不需要無明作為條件的人。』同樣，老死也不需要顯示結果，十二支是指在一次受生中，從頭到尾都具備的，那些不出現的才被顯示為支分。經中說：『無明是從不如理作意中產生的。』也有說從五蓋和無明本身產生，也有說從邪見和貪慾等產生，但並沒有在十二支之外單獨展示。 （第一）與相似之處相關的三個方面中的（第一）：界與處，即在哪裡存在緣起，以及它們之間如何存在。

【English Translation】 Some actions may have consequences that are completed in the next life. This is because in this life, being dominated by ignorance, the habits of karma are stored in the Alaya Consciousness, and because of craving for how this karma will arise, it is moistened, so that at the time of death it becomes powerful, and upon death and rebirth, when connecting with the next life, the four skandhas such as name and form are formed, as well as phenomena such as birth, old age, and death. Other situations are uncertain, because many lifetimes may result in one birth, and some karmas may manifest in a body that ripens after hundreds of millions of kalpas. If ignorance has no cause, samsara would have a beginning; if old age and death have no result, even without practice, samsara would have an end; if these have cause and effect, the twelve links of dependent origination would become meaningless. But it is not so, as the Abhidharmakosha says: 'Three are afflictions, two are actions, seven are results.' The twelve links can also be summarized into three categories, as the Madhyamakakarika says: 'The first, eighth, and ninth are afflictions, the second and tenth are actions, the remaining seven are suffering.' (First) ignorance, (eighth) craving, (ninth) grasping, these three are afflictions; (second) action and (tenth) existence, these two are actions; the remaining seven, such as consciousness, are the root of samsara. Among these, 'Three give rise to two, two give rise to seven, seven also give rise to three, the wheel of samsara, thus revolves again and again.' As the verse says, three afflictions produce two actions, two actions produce seven roots, and from these, afflictions arise again, just like an egg gives birth to a chicken, and a chicken gives birth to an egg, arising in a mutually cyclical manner. The sutras and commentaries also say: 'For what purpose are the twelve links taught? For those who do not need ignorance as a condition.' Similarly, old age and death do not need to show results, the twelve links refer to those that are fully present from beginning to end in one birth, those that do not appear are shown as links. The sutra says: 'Ignorance arises from inappropriate attention.' It is also said to arise from the five obscurations and ignorance itself, and also from wrong views and greed, but it is not shown separately from the twelve links. (First) Of the three aspects related to similarity: the realms and places, where dependent origination exists, and how they exist between them.

---

་ས་མཚུངས་པའམ་མི་མཚུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་རྫོགས་པར་ཡོད་ལ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ བཅུ་གཉིས་པོའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཡོད་དེ། གོང་མ་ན་རྒ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་ པ་དང་དེངས་པའོ་ཞེས་འཆད་པས་སོ། །གཟུགས་མེད་ན་རྟེན་འབྲེལ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ མེད་དོ། །ཁམས་གསུམ་གྱིས་དགུ་པའང་རང་ས་དང་འོག་ས་དང་གོང་ས་གསུམ་མོ། །འཆི་ ས་དང་སྐྱེ་ས་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་གསུམ་དུ་འདུའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡན་ ལག་བཅུ་གཅིག་ནི་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ས་པ་ཁོ་ནར་མཚུངས་ཏེ། ས་གཞན་གྱི་ལས་ 1-285 དང་ཉོན་མོངས་པས་ས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་པ་ གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་ས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་དོན་གསང་དུ། སྐྱེ་བའི་ས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ངེས་པར་ དེའི་ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་མ་རིག་པ་ཡང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་དེའི་ས་པར་ངེས་ སམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཕེན་པར་ བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་ངེས་པ་མེད་དེ། དོན་གསང་དུ། འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་ནི་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་ནི། རང་ས་ནས་རང་སར་སྐྱེ་ བ་ལ། འདོད་པ་ནས་འདོད་པར་སྐྱེ་པ་ན་འདོད་པར་གཏོགས་པས་ཐམས་ཅད་ས་མཚུངས་ ཤིང་། ས་གོང་མ་བརྒྱད་རང་ས་ནས་རང་སར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་རང་གི་ས་པ་མེད་དེ། དེ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ལས་ནི། ཞི་རགས་སུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་རང་ས་ཞི་ རགས་སུ་སྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་ནས་དང་པོར་སྐྱེ་ན་མ་རིག་པ་འདོད་ པར་གཏོགས་པ་ལྟ་བུ་རང་རང་ས་འོག་མར་གཏོགས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཞིབ་མོར་ན་ཚངས་ རིས་པ་གནས་གཞན་གོང་མ་འདོད་པས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་དེ་ཉིད་འབྲིང་དང་ ཆེན་པོར་སྒོམ་པ་ལས་མདུན་ན་འདོན་དང་ཚངས་ཆེན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་རང་གི་ས་པ་ སྲིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གོང་མ་གསུམ་ལའང་མཚུངས་སོ། །འོག་ས་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་ རིག་པ་རང་གི་ས་པ་མེད་ཅིང་། འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེར་སྐྱེ་བ་ལ་མ་རིག་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་ གཏོགས་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་སའི་འོག་མར་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གསང་དུ། འདོད་ཆགས་དང་མ་ བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་པ་ལྟར་གོང་ མའི་མ་རིག་པ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །གོང་མ་ནས་འོག་མར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མ་རིག་པ་ སྐྱེ་ས་དང་འཆི་ས་གཉི་གར་གཏོགས་པ་མེད་ཅིང་། སྲིད་རྩེ་ནས་བཞི་པར་སྐྱེ་བ་ན་མ་རིག་པ་ 1-286 གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་སའི་འོག་མར་

【現代漢語翻譯】 那麼，（各個有情）所處的『地』（藏文：ས་，指欲界、色界、無色界）相同或不同是如何理解的呢？ 在欲界，十二緣起支全部圓滿具備。而在色界和無色界這兩個更高的『界』中，只具備十二緣起支的部分內容。例如，在色界中，如何理解『老』（藏文：རྒ་བ་）呢？這是因為（經論中）解釋說，『行』（藏文：འདུ་བྱེད་）會衰老和變化。在無色界中，沒有具有色法的緣起支。 從三界來說，『九』（指十二緣起中的九支）也分為自己所處的『地』、下方的『地』和上方的『地』這三種情況。可以歸納為死亡的『地』、出生的『地』以及非兩者（既非死亡也非出生）的『地』這三種。 其中，除了『無明』（藏文：མ་རིག་པ་）之外的其他十一個緣起支，與將要出生的那個『地』是相同的。因為其他『地』的業和煩惱不可能使其他『地』的蘊顯現，而且其他『地』的異熟果也與由其他『地』感受相違背。正如《秘密義》（藏文：དོན་གསང་）中所說：『能使出生的『地』顯現的煩惱，也必定是那個『地』的煩惱。』 那麼，『無明』是否也必定與將要出生的『地』相同呢？並非如此。因為『無明』不是使之顯現的煩惱，而是投生的煩惱，所以不一定。正如《秘密義》中所說：『投生的煩惱是不確定的。』 因此，『無明』從自己所處的『地』投生到自己所處的『地』時，例如從欲界投生到欲界，由於都屬於欲界，所以全部是相同的『地』。而色界和無色界這八個更高的『地』，從自己所處的『地』投生到自己所處的『地』時，『無明』沒有自己所處的『地』。因為在這些『地』中，投生的業是修習寂止和勝觀，而自己本身沒有修習自己所處的『地』的寂止和勝觀。 因此，如果是從最初投生到最初，那麼『無明』就屬於欲界，就像各自屬於下方的『地』一樣。然而，如果更細緻地分析，梵眾天（藏文：ཚངས་རིས་པ་）的修行者希望投生到更高的『地』，通過修習初禪的心，將其修習成中品和上品，從而投生到梵輔天（藏文：མདུན་ན་འདོན་）和大梵天（藏文：ཚངས་ཆེན་）時，『無明』可能屬於自己所處的『地』。同樣，對於更高的三個『地』（二禪、三禪、四禪）也是如此。 從下方的『地』投生到上方的『地』時，『無明』沒有自己所處的『地』。例如，從欲界投生到有頂天（藏文：སྲིད་རྩེ་，即色究竟天）時，『無明』就像屬於任何『地』都沒有的情況一樣，必定屬於出生的下方的『地』。《秘密義》中說：『對於沒有斷除貪慾的有情來說，不會運用上方『地』的煩惱。』因此，上方『地』的『無明』不會顯現。 從上方的『地』投生到下方的『地』時，『無明』不屬於出生和死亡的任何一個『地』。例如，從有頂天投生到第四禪時，『無明』就像屬於第三禪一樣，屬於出生的下方的『地』。

【English Translation】 Then, how is it understood that the 'ground' (Tibetan: ས་, referring to the desire realm, form realm, and formless realm) where (sentient beings) are located is the same or different? In the desire realm, all twelve links of dependent origination are fully present. In the two higher 'realms' of the form realm and the formless realm, only parts of the twelve links are present. For example, in the form realm, how is 'aging' (Tibetan: རྒ་བ་) understood? This is because (in scriptures and treatises) it is explained that 'action' (Tibetan: འདུ་བྱེད་) will age and change. In the formless realm, there are no links of dependent origination that have form. From the perspective of the three realms, 'nine' (referring to nine of the twelve links of dependent origination) is also divided into three situations: the 'ground' where one is located, the 'ground' below, and the 'ground' above. It can be summarized into three types: the 'ground' of death, the 'ground' of birth, and the 'ground' that is neither (neither death nor birth). Among them, the other eleven links of dependent origination besides 'ignorance' (Tibetan: མ་རིག་པ་) are the same as the 'ground' where one will be born. This is because the karma and afflictions of other 'grounds' cannot manifest the aggregates of other 'grounds', and the ripening results of other 'grounds' contradict the experience of other 'grounds'. As it is said in the Secret Meaning (Tibetan: དོན་གསང་): 'The afflictions that cause the 'ground' of birth to manifest must also be the afflictions of that 'ground'.' Then, is 'ignorance' also necessarily the same as the 'ground' where one will be born? It is not so. Because 'ignorance' is not the affliction that causes it to manifest, but the affliction that projects birth, so it is not certain. As it is said in the Secret Meaning: 'The afflictions that project birth are uncertain.' Therefore, when 'ignorance' is born from its own 'ground' to its own 'ground', for example, when born from the desire realm to the desire realm, since they all belong to the desire realm, they are all the same 'ground'. But for the eight higher 'grounds' of the form realm and the formless realm, when born from their own 'ground' to their own 'ground', 'ignorance' does not have its own 'ground'. Because in these 'grounds', the karma that projects birth is the practice of shamatha (calm abiding) and vipassanā (insight), and one does not practice shamatha and vipassanā of one's own 'ground' oneself. Therefore, if one is born from the first to the first, then 'ignorance' belongs to the desire realm, just like each belongs to the lower 'ground'. However, if analyzed more carefully, a practitioner of the retinue of Brahma (Tibetan: ཚངས་རིས་པ་) wishes to be born in a higher 'ground'. By practicing the mind of the first dhyana (concentration), practicing it into middle and upper grades, and thus being born in the retinue of Brahma (Tibetan: མདུན་ན་འདོན་) and Great Brahma (Tibetan: ཚངས་ཆེན་), 'ignorance' may belong to its own 'ground'. Similarly, it is the same for the higher three 'grounds' (second dhyana, third dhyana, fourth dhyana). When born from a lower 'ground' to a higher 'ground', 'ignorance' does not have its own 'ground'. For example, when born from the desire realm to the peak of existence (Tibetan: སྲིད་རྩེ་, i.e., the Akanistha heaven), 'ignorance' is like belonging to no 'ground' at all, and it must belong to the lower 'ground' of birth. The Secret Meaning says: 'For beings who have not abandoned desire, they do not make use of the afflictions of the upper 'ground'.' Therefore, the 'ignorance' of the upper 'ground' will not manifest. When born from an upper 'ground' to a lower 'ground', 'ignorance' does not belong to any 'ground' of birth or death. For example, when born from the peak of existence to the fourth dhyana, 'ignorance' belongs to the third dhyana, belonging to the lower 'ground' of birth.

---

ངེས་ཏེ། གོང་མའི་རྟེན་ལ་འོག་མ་དོན་དུ་མི་ གཉེར་བས་འོག་མའི་ལས་གསར་པ་མི་སོག་ལ། དེར་སྐྱེ་བའི་ལས་རྙིང་པ་ནི་འོག་མའི་རྟེན་ ལ་སོག་ཅིང་། དེའང་འོག་མའི་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བསམ་ གཏན་དང་པོ་ནས་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་མ་རིག་པ་ནི་སྐྱེ་ས་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའོ། ། (གཉིས་པ།)དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་སྐྱེ་ས་ཁོ་ནར་ གཏོགས་ན་གོང་ས་ནས་འོག་སར་སྐྱེ་བ་ལ་འོག་མའི་སྲེད་ལེན་འབྱུང་བས། རྟེན་གོང་མ་པ་ལ་ ས་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གོང་མ་ལས་ཉམས་ཁའམ། ཉམས་མ་ ཐག་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་དོན་གསང་དུ་བཤད་ཅིང་། མཛོད་དུའང་། འཆི་འཕོ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་ཀུན། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་འཆི་ཁར་ཐར་པ་ ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གསུམ་པ།)མ་རིགས་པ་ལ་དཔྱད་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་མ་རིག་པ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་ སྤང་དག་ལས་གང་ཡིན་སྙམ་ན། མདོ་འགྲེལ་དུ། བདེན་པ་མཐོང་ལ་འཕེན་པ་མེད། །སྲེད་ དང་བྲལ་ན་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། འགྲེལ་པར་ཡང་། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་པ་དང་། དོན་གསང་དུ། རྨོངས་པ་ ནི་འདིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་མཐོང་སྤང་ཡིན་ ཏེ། ཡང་སྲིད་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུད་བླར། འཕགས་པས་ན་དང་རྒ་བ་དང་། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་དང་ཉོན་ མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི། སར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་(རྟེན་འབྲེལ་གྱི་)ཡན་ལག་ཏུ་སྤང་བར་བརྗོད་ཅེ་ ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ། གང་ཡང་རིལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ 1-287 མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། ། ངེས་ཚིག་ནི། ས་སྡེ་ལས། མྱུར་དུ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་ལས། གསུང་པའི་དོན་ ནི་ཡན་ལག་སྔ་མ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཚིག་གསལ་དང་ མཛོད་འགྲེལ་མཐུན་བར། པྲ་ཏི་ཏྱ་ཕྲད་ནས། ས་མུ་པཱ་ད་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ ཕྲད་ཅིང་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ བའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། ༈ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)དོན་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་བརྟག་ཅེ་ན། ཤེས་པར་བྱ་བའི་ད

【現代漢語翻譯】 確實，因為上界的有情不以地獄的蘊作為追求的目標，所以不會積聚新的地獄之業。而生於地獄的舊業，是積聚于地獄的蘊，這也是由於地獄的無明所引發。然而，從初禪天到欲界的無明，屬於其所生之處。 (第二，)對於此的辯論的消除：如果行等十一個支分都屬於生處，那麼從上界生到地獄時，會產生地獄的貪愛執取，那麼上界的有情就會產生地獄的煩惱嗎？答：從上界退墮或者剛退墮時會產生，所以不會有這樣的過失，這是秘密的解釋。在《俱舍論》中也說：『死亡和轉移時，一切煩惱生。』這與長壽天神臨死時產生誹謗解脫的邪見相似。 (第三，)對無明的分析：想知道這裡的無明是見道所斷還是修道所斷？經論中說：『見到真諦則不再投生，遠離貪愛則不再產生。』解釋中也說：『對於未見真諦者，其相續中存在著對僅僅是它的意義感到迷惑的無明。』秘密的解釋中說：『迷惑是此處見道所斷的無明。』因此是見道所斷，因為它是能投生到輪迴的煩惱。這些與《寶性論》中所說一致：『聖者已經徹底斷除了衰老和死亡的痛苦，因為業和煩惱的控制而生，沒有了這些，所以也就沒有了。』還有一些人說：入流果者已經斷除了（緣起的）支分，這只是所有支分中的一部分，而不是完全斷除。因此，也有解釋說，既是見道所斷，也是修道所斷。 詞源：在《攝事分》中說：『因為迅速壞滅並具有生起，所以是緣起。』等等。在《俱舍論釋》中說：『所說的意思是，後來的支分依賴於先前的支分而生起。』《釋句論》和《俱舍論釋》一致：從『Pratītya』（藏文：རྟེན་，梵文天城體：प्रतीत्य，梵文羅馬擬音：Pratītya，漢語字面意思：緣）這個詞開始，『Samutpāda』（藏文：འབྱུང་བ་，梵文天城體：समुत्पाद，梵文羅馬擬音：Samutpāda，漢語字面意思：生起）是生起。因此，依賴於因和緣的聚合，果的生起就是緣起。』這樣解釋道。 緣起之正論 正論分為兩部分：（第一，）通過三個方面來闡述：為什麼要觀察如何以及為何緣起？爲了瞭解...

【English Translation】 Indeed, because beings in the higher realms do not seek the aggregates of the lower realms as their goal, they do not accumulate new karma of the lower realms. And the old karma that arises in the lower realms is accumulated in the aggregates of the lower realms, and this is also due to the ignorance of the lower realms. However, the ignorance that arises from the first dhyana to the desire realm belongs to the place of its birth. (Second,) Refuting the argument about this: If the eleven limbs, such as actions, belong only to the place of birth, then when one is born from the upper realm to the lower realm, attachment and grasping of the lower realm will arise. Will the afflictions of the lower realm arise in the beings of the upper realm? Answer: It arises when one falls from the upper realm or immediately after falling, so there is no fault in becoming like that. This is a secret explanation. In the Abhidharmakośa, it is also said: 'At the time of death and transference, all afflictions arise.' This is similar to the long-lived gods developing wrong views of denouncing liberation at the time of death. (Third,) Analysis of ignorance: Wondering whether the ignorance here is to be abandoned by the path of seeing or the path of meditation? The sutras and commentaries say: 'Seeing the truth does not lead to rebirth, and being free from craving does not lead to arising.' The commentary also says: 'For those who have not seen the truth, there is ignorance in their minds that is confused about the meaning of only that.' The secret explanation says: 'Confusion is the ignorance here that is to be abandoned by seeing.' Therefore, it is to be abandoned by seeing, because it is the affliction that causes rebirth in samsara. These are consistent with what is said in the Ratnagotravibhāga: 'The noble ones have completely abandoned the suffering of old age and death, because they are born under the control of karma and afflictions, and without these, there is no suffering.' Some also say: The one who has entered the stream has abandoned the limbs (of dependent origination), which is only a part of all the limbs, not completely. Therefore, it is also explained that it is to be abandoned by both the path of seeing and the path of meditation. Etymology: In the Saṃgrahavastu it is said: 'Because it arises with rapid destruction and possession, it is dependent origination.' and so on. In the Abhidharmakośa commentary it is said: 'The meaning of what is said is that the later limbs arise in dependence on the earlier limbs.' The Vyakhyayukti and the Abhidharmakośa commentary are consistent: From the word 'Pratītya' (藏文：རྟེན་，梵文天城體：प्रतीत्य，梵文羅馬擬音：Pratītya，漢語字面意思：緣), 'Samutpāda' (藏文：འབྱུང་བ་，梵文天城體：समुत्पाद，梵文羅馬擬音：Samutpāda，漢語字面意思：生起) is arising. Therefore, the arising of the fruit in dependence on the aggregation of cause and condition is dependent origination.' This is how it is explained. The Doctrine of Dependent Origination The doctrine is divided into two parts: (First,) Explaining through three aspects: Why examine how and why dependent origination occurs? In order to understand...

---

ངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོན་ བཅུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེའང་རྟེན་འབྲེལ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱད་ པར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། དེ་དག་ཏུ་གྲངས་ངེས་ཚུལ་གྱི་ཡན་ལག་ མདོར་བསྡུ་བ་དང་། སྤྱིའི་བྱེད་ལས་ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སོ་སོའི་ བྱེད་ལས་ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་བསྡུ་བ་ཡན་ལག་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སྒྲའི་དོན་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་ཚུལ་ཟབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བསྟན་པ་དང་། སྒོམ་ཚུལ་ ལམ་བླང་དོར་གྱི་སྒོ་ནས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བལྟའོ། ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དང་ཟབ་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་འཆད་ཅིང་། གཞན་དྲུག་གིས་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པར་འདུས་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་ 1-288 པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའམ། བདག་ནི་ལེགས་པར་དུལ་གྱུར་ན། །མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ བདག་སེམས་དང་། ཆོས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་ དུ་ཤེས་པས། རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་བཤད་ལ་དོན་བཅུའི། དང་པོ་(ཐུན་མོང་གི་)མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་པོ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་སློང་ལས་བྱུང་བ་བསལ་བའི་ཆེད་ དུ། མདོ་ལས། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་པ་ལྟར། རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་ གི་འདི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློའི་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཡོ་བ་ ལས་མ་བྱུང་ཡང་བདག་སོགས་རྟག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ། འདི་སྐྱེས་པའི་ ཕྱིར་འདི་སྐྱེས་ཞེས་པ་ལྟར། སྐྱེ་ལྡན་འཇིག་པར་ངེས་པ་མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་ལས་འབྱུང་ཡང་རྐྱེན་གང་རུང་རུང་ལས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ འབྱུང་བ་བསལ་པའི་ཆེད་དུ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟར། རང་རང་གི་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། མདོར་ན། རྐྱེན་དུ་འོས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཞིང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སེ

【現代漢語翻譯】 通過十個方面來全面理解它（緣起）：即共同的緣起特徵；十二支的特殊分類；對這些支進行數量確定的方式的簡要概括；將一般作用歸為支的條件；將各個作用歸為支的業；通過產生方式歸納為支的煩惱；確定詞語的含義；不可思議的甚深之處；揭示一切法都是它的詳細分類；通過修行方式，即取捨之門，來符合正理；以及通過不符合正理也顯示緣起的自性。 通過它的特徵、意義、甚深和詳細分類，僅僅闡述了緣起本身；而通過其他六個方面，則確定了十二支。一切有為法都包含在法界和法處的一部分未被包含的情況下，除此之外的三種有為法中。如『如果我調伏自身，智者將獲得善趣』所說，通過了解我和有情以及與此相關的蘊、處、界為緣起，從而爲了避免像順世外道一樣執著于無因而生，以及像自在天一樣執著于從不相容的常因所生。 （第二，）以特徵進行廣釋的十個方面。第一個方面，（共同的）特徵是什麼樣的呢？爲了消除造物主梵天等的心識作用所生，如經中所說：『此有故彼有』，即條件聚合則產生結果，並非認為『我將創造這個』的心識作用所生；爲了消除即使不是心識作用所生，也是從我和其他常法所生，如『此生故彼生』，即從決定生滅的無常條件所生；爲了消除即使不是心識作用所生，也不是從常法所生，而是從任何條件都能產生一切結果，如『無明緣行』，即從能夠產生各自結果的條件所生，因此成為具有緣起特徵的法。 總而言之，即從適宜的條件所生。這顯示了內外一切緣起的特徵。而煩惱性的內部緣起的特徵是：有情

【English Translation】 It is fully understood through ten aspects: namely, the common characteristic of dependent origination; the specific classification of the twelve links; a brief summary of how to determine the number of these links; the general function being established as the condition of the link; the individual functions being established as the actions of the link; being summarized by the mode of arising into the afflictions of the link; the meaning of the definitive words; the profoundness of the inconceivable manner; the revelation that all phenomena are its detailed classifications; being in accordance with the system through the method of practice, i.e., the door of acceptance and rejection; and also showing the nature of dependent origination by being inconsistent with the system. Through its characteristics, meaning, profundity, and detailed classifications, only dependent origination itself is explained; while through the other six, the twelve links are established. All three conditioned phenomena are included, except for the unconditioned aspect of the realm of phenomena and the source of phenomena. As it says, 'If I tame myself well, the wise will attain high status.' By understanding that self, sentient beings, and the aggregates, elements, and sources related to them are dependent origination, it is to abandon the attachment to arising from a causeless origin like the materialists, and to arising from an incompatible permanent cause like Ishvara. (Secondly,) the ten aspects of elaborating on the characteristics. The first aspect, what is the (common) characteristic like? To eliminate arising from the intentions of a creator like Brahma, as the sutra says, 'This existing, that arises,' meaning that the result arises from the assembly of conditions, without the mental movement of thinking 'I will create this'; to eliminate arising from a permanent entity such as self, even if it does not arise from mental movement, as it says, 'This arising, that arises,' meaning that it arises from impermanent conditions that are certain to decay; to eliminate the possibility that all results arise from any condition, even if it does not arise from mental movement and is impermanent, as it says, 'Conditioned by ignorance, actions,' meaning that it arises from conditions capable of producing their respective results, therefore it becomes characterized by dependent origination. In short, it is arising from what is suitable as a condition. This shows the characteristics of all internal and external dependent origination. The characteristic of the internal dependent origination of afflictions is: sentient beings

---

མས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཟག་བཅས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའོ། ། (གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ།)ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲིད་པ་འཁོར་པའི་ཡན་ ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ། ཞེས་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་ནས། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་མིང་གི་དབྱེ་བས་འཆད་པ་ 1-289 ན། མ་རིག་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་མ་མཐོང་བ་དང་མ་རྟོག་པ་དང་མུན་པ་དང་རྨོངས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ནི། ཡང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཀུན་ནས་སློང་ནུས་གང་ ཞིག་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བའི་སེམས་བྱུང་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་དེ། མདོ་འགྲེལ་དུ། ཡོད་པ་དག་ནི་འགོག་པ་དང་། །གཞན་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་དང་། །སྨད་དང་ ཉུང་དང་འབྲལ་དོན་དང་། །གཉེན་པོ་རྣམས་ལ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དགག་སྒྲ་དོན་བདུན་ལ་ འཇུག་པར་གསུངས་པ་ལས། འདིར་ནི། རིག་(པའི་)མི་མཐུན་ཆོས་གཞན་(ལ་)མ་རིག །(མཛའ་ བའི་མི་མཐུན་པ་)མི་མཛའ་(བདེན་པའི་མི་མཐུན་པ་)མི་བདེན་(ཞེས་པ་)ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ རིག་པའི་མི་མཐུན་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །འདུ་བྱེད་དང་ཞེས་པ་ཡང་སྲིད་འཕེན་ པར་ནུས་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་པ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་ གཞི་སྟེ། དེའང་ས་བོན་བཞག་ཙམ་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། ནུས་པ་བརྟས་ནས་སྐྱེ་གནས་ སུ་ཁྲིད་པའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ ཤེས་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་མིང་བཞི་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དབང་པོ་མ་དོད་ ཀྱི་བར་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་ཞེས་པ་དེར་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བ་ལས་མིག་ ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ཚང་བའོ། །རེག་པ་དང་ཞེས་པ་གསུམ་འདུས་ནས་བདེ་སོགས་ འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་སྟེ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་ རེག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚོར་བ་དང་ཞེས་པ་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སིམ་པ་དང་གདུང་བ་དང་ གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བའི་ཚོར་ བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲེད་པ་དང་ཞེས་པ་ཚོར་བས་བདེ་སོགས་མྱང་བ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་དུ་ འདོད་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པ་རྣམས་ 1-290 སོ། །ལེན་པ་དང་ཞེས་པ་སྲེད་པ་འཕེལ་པ་ལས་དངོས་སུ་བླང་དོར་གྱི་སྒོ་ནས་རྩོད་ཅིང་ཡང་ སྲིད་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དང་པོས་འདོད་པ་དང་། གཞན་གསུམ་གྱི

【現代漢語翻譯】 由具有染污的相續所攝持，由有漏的因緣所生起。 （第二，關於差別：）分支的分類是怎樣的呢？是輪迴的十二個分支。這樣以數量的分類來顯示。從因緣聚合而相互依賴，果產生的十二個分支，以名稱的分類來解釋：無明，即不瞭解、未見、未悟、黑暗、愚昧等等，這些是不同的名稱。其本體是：能夠從後有的因中完全發起，作為智慧的違逆方的，心所遮蔽的自性。在經釋中說：『存在的事物是阻礙，與他物相同，貶低、減少、分離的意義，以及對治，這些都是。』這裡是指七種否定詞的用法。在這裡，無明是指與智慧不一致的事物，如『不友善』指與友善不一致，『不真實』指與真實不一致等等。因此，無明被稱為與智慧不一致的事物。『行』，指的是能夠投生後有的，身語意的業，即福德、非福德和不動行。『識』，指的是具有業習氣的阿賴耶識。也就是說，僅僅播下種子時是因時的識，當能力增長並引導至生處時，是果時的識。『名色』，指的是從阿賴耶識進入胎中形成的四名蘊和色蘊，直到根未生起之間。『六處』，指的是在那裡，名色增長，眼等六根齊全。『觸』，指的是三者聚合后，與產生樂等相符的根的變化，完全截斷對境，即眼根的聚合而產生的觸等。『受』，指的是依賴於觸，體驗舒適、痛苦和非兩者，即眼根的聚合而產生的觸所產生的受等。『愛』，指的是對受所體驗的樂等產生貪戀和執著，即對欲、色和無色界的貪愛。『取』，指的是從愛增長后，通過實際的取捨而爭論，並接近於再次投生，即對欲、見、戒律、苦行和自我的執取。第一個是欲取，其他三個是對

【English Translation】 It is gathered by the lineage of those with defilements, and arises from contaminated causes and conditions. (Second, regarding the distinctions:) What are the divisions of the branches? They are the twelve branches of cyclic existence. Thus, it is shown by the division of numbers. Explaining the twelve branches that arise interdependently from the assembly of causes and conditions, with the fruit arising, by the division of names: Ignorance, which is not understanding, not seeing, not realizing, darkness, delusion, and so on, are different names. Its essence is: whatever can fully arise from the cause of rebirth, becoming the opposite of wisdom and knowledge, the nature of mental obscurations. In the sutra commentary, it says: 'Existing things are obstructions, similar to others, degradation, reduction, separation, and antidotes, these are it.' This refers to the usage of seven negative words. Here, ignorance refers to things that are inconsistent with wisdom, such as 'unfriendly' referring to what is inconsistent with friendliness, 'untrue' referring to what is inconsistent with truth, and so on. Therefore, ignorance is called something inconsistent with wisdom. 'Action' refers to the actions of body, speech, and mind that can project rebirth, namely meritorious, non-meritorious, and unwavering actions. 'Consciousness' refers to the alaya consciousness that possesses karmic imprints. That is, merely planting the seed is the consciousness at the time of the cause, and when the ability grows and leads to the place of birth, it is the consciousness at the time of the result. 'Name and form' refers to the four mental aggregates and the form aggregate that are formed from the alaya consciousness entering the womb, until the senses have not yet arisen. 'Six sense sources' refers to where the name and form grow, and the six senses, such as the eye, are complete. 'Contact' refers to the change of the senses that is in accordance with the arising of pleasure and so on after the three have gathered, completely cutting off the object, that is, the contact arising from the gathering of the eye sense, and so on. 'Feeling' refers to relying on contact, experiencing comfort, pain, and neither, that is, the feeling arising from the contact produced by the gathering of the eye sense, and so on. 'Craving' refers to the attachment and clinging to the pleasure and so on experienced by feeling, that is, the craving for desire, form, and formless realms. 'Grasping' refers to arguing through actual acceptance and rejection from the growth of craving, and approaching rebirth, that is, grasping for desire, views, ethics, asceticism, and self. The first is desire grasping, and the other three are grasping for

---

ས་ ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །སྲིད་པ་དང་ཞེས་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ ཤེས་ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པ་ལས། ལས་ཀྱི་ས་བོན་ནུས་པ་མཐུ་ཆེན་དུ་འཕེལ་ནས། ཡང་ སྲིད་སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་ངེས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། མདོ་ལས། འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔའི་སྲིད་པ་དང་བར་དོའི་སྲིད་ པ་དང་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ལས། འདི་ནི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན་ ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་མོ། །སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་པ་ལས་ཀྱིས་སྲིད་པ་སྟོབས་ལྡན་ལས་ ཕུང་པོ་གསར་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ་སྲོག་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བའོ། །རྒ་ཤི་ནི། སྐྱེས་ཕྱིན་ ཆད་ལང་ཚོ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཐར་སྲོག་ཀྱང་འགགས་པའོ། །རྒྱས་པར་ནི་རྟེན་ འབྲེལ་གྱི་མདོ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། (གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་ཚུལ།)ཡན་ལག་མདོར་བསྡུ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ པ་དེ་དག་མདོར་བསྡུ་ན་ཡན་ལག་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་དུས་ན་གང་གིས་འཕེན་པའི་ཡན་ ལག་དང་། གང་འཕང་བའི་ཡན་ལག་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་ན་གང་གིས་མངོན་པར་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་། གང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡན་ལག་གོ། དེ་ལ་འཕེན་པའི་ཡན་ ལག་གང་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མ་རིག་ པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་ཤེས་ལ་བསྒོས་ནས་མིང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕངས་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། མིང་དང་ གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་བག་ ཆགས་ཀྱིས་མིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་བརྟས་ 1-291 པར་བྱས་ཤིང་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་ བའི་རྣམ་ཤེས་ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་མཐུ་ཆེན་དུ་གྱུར་བས་སྐྱེ་ བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤིའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཕངས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པའི་སྐྱེ་བ་གྲུབ་ ཅིང་། དེའི་ཉེས་དམིགས་སུ་རྒ་ཤིའང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གྲངས་ངེས་ཀྱང་ བསྟན་ཞིང་། འདིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཞི་ལས་གནས་པ་མ་སྨོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུའོ། །སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་རྒས་པར་འཆི་བའང་སྲིད་པས་ རྒ་ཤི་གཉིས་ཡན་ལག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཤིང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མེད་ཀྱང་མིང་གཟུགས་མངལ་དུ་ འབྱུང་བས། དེ་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་སོ་སོར་བྱས་པའོ། །བརྫུས་སྐྱེས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ སྔོན་དུ་མིང་གཟུ

【現代漢語翻譯】 在一切界中造成痛苦。'有'是指從具有執取的阿賴耶識開始，業的種子增長為強大的力量，從而必定產生輪迴的生。如經中所說：'五道眾生的有、中有的有、業的有'，這裡指的是業的有。如果區分，則有三界之有。'生'是指由業所生的強大之有，新蘊顯現，即與生命一同出生。'老死'是指出生之後，伴隨著青春的衰變，最終生命也終結。詳細內容可以從緣起經及其註釋等處瞭解。 (三、數量決定之理)如何簡略地歸納支分呢？先前分為十二支的這些，如果簡略歸納，則成為四支：在因的時侯，有能引的支分；所引的支分；在果的時侯，有能顯現成就的支分；以及所顯現成就的支分。那麼，能引的支分是什麼呢？是無明、行、識。因為由無明所引發的業的習氣薰染在識上，從而能引生名色等。所引的支分是什麼呢？是名色、六處、觸、受。因為心的習氣使得名色等依靠前者而使後者得以成就的種子得以增長並被引生。能顯現成就的支分是什麼呢？是愛、取、有。因為以三界之愛為首的具有執取的識為所依，使得業的有變得強大，從而能顯現成就生。所顯現成就的支分是什麼呢？是生、老死。因為如其所引生和成就的那樣，不同道的生得以成就，並且其過患是老死也得以成就。這些也顯示了數量的決定。這裡沒有提到四有為法中的'住'，是爲了生起對輪迴的厭離。因為可能發生未老先死的情況，所以老死二者被歸為一個支分。即使沒有六處，名色也會在母胎中產生，所以這兩者被分為各自的支分。化生者在六處之前有名色。

【English Translation】 Causes suffering in all realms. 'Existence' (srid pa) refers to the fact that from the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam shes, 梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬轉寫：ālayavijñāna，漢語：阿賴耶識) with grasping, the seeds of karma grow into great power, thus certainly producing rebirth. As it says in the sutra: 'The existence of the five types of beings, the existence of the intermediate state, and the existence of karma,' this refers to the existence of karma. If divided, there are three existences of the three realms. 'Birth' (skye ba) refers to the new aggregates manifesting from the powerful existence caused by karma, that is, being born with life. 'Aging and death' (rga shi) refers to the fact that after being born, youth changes, and eventually life also ends. For details, one should learn from the Pratītyasamutpāda Sutra and its commentaries. (3. The Reason for the Fixed Number) How are the branches abbreviated? Those previously divided into twelve branches, if abbreviated, become four branches: At the time of the cause, there is the branch that pulls, the branch that is pulled, at the time of the result, there is the branch that manifests and accomplishes, and the branch that is manifested and accomplished. So, what is the branch that pulls? It is ignorance (ma rig pa, 梵文：avidyā，梵文羅馬轉寫：avidyā，漢語：無明), formation (『du byed, 梵文：saṃskāra，梵文羅馬轉寫：saṃskāra，漢語：行), and consciousness (rnam par shes pa, 梵文：vijñāna，梵文羅馬轉寫：vijñāna，漢語：識). Because the karmic imprints aroused by ignorance are imprinted on the consciousness, thus pulling name and form, etc. What is the branch that is pulled? It is name and form (ming dang gzugs, 梵文：nāmarūpa，梵文羅馬轉寫：nāmarūpa，漢語：名色), the six sense sources (skye mched drug, 梵文：ṣaḍāyatana，梵文羅馬轉寫：ṣaḍāyatana，漢語：六處), contact (reg pa, 梵文：sparśa，梵文羅馬轉寫：sparśa，漢語：觸), and feeling (tshor ba, 梵文：vedanā，梵文羅馬轉寫：vedanā，漢語：受). Because the imprints of the mind cause the seeds of name and form, etc., to rely on the former to accomplish the latter, to grow and be pulled. What is the branch that manifests and accomplishes? It is craving (sred pa, 梵文：tṛṣṇā，梵文羅馬轉寫：tṛṣṇā，漢語：愛), grasping (len pa, 梵文：upādāna，梵文羅馬轉寫：upādāna，漢語：取), and existence (srid pa, 梵文：bhava，梵文羅馬轉寫：bhava，漢語：有). Because the existence of karma becomes powerful, relying on the consciousness with grasping arising from the craving of the three realms, thus manifesting and accomplishing birth. What is the branch that is manifested and accomplished? It is birth (skye ba, 梵文：jāti，梵文羅馬轉寫：jāti，漢語：生) and aging and death (rga shi, 梵文：jarā-maraṇa，梵文羅馬轉寫：jarā-maraṇa，漢語：老死). Because as it is pulled and accomplished, the birth of different paths is accomplished, and its fault is that aging and death are also accomplished. These also show the determination of the number. Here, the 'abiding' (gnas pa) of the four characteristics of conditioned phenomena is not mentioned, in order to generate aversion to samsara. Because it is possible to die before aging, aging and death are made into one branch. Even without the six sense sources, name and form will arise in the womb, so these two are made into separate branches. For those born miraculously, name and form precede the six sense sources.

---

གས་མེད་ཅིང་། གཟུགས་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའང་མེད་ཀྱང་། འདི་དག་ནི་ མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། (བཞི་པ་སྤྱིའི་བྱེད་ལས།)ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་ དུ་བསྟན་པ་ནི། བག་ཆགས་ཀྱིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། ཤུགས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། ཡིད་ བྱེད་པས་དམིགས་རྐྱེན་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཚུལ་སྟོན་པས་ཀྱང་ཡན་ ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་ བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཡན་ལག་སོ་སོ་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ་ བཤད་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ས་སྡེར། ཡན་ལག་གཟུགས་ཅན་གྱིས་གཟུགས་ ཅན་ལ་བདག་རྐྱེན་གཅིག་པུ་བྱེད་ཅིང་། གཟུགས་ཅན་གྱིས་ཤེས་རིག་ལ་དམིགས་རྐྱེན་དང་ བདག་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་ལ། ཤེས་རིག་གིས་གཟུགས་ཅན་ལ་བདག་རྐྱེན་གཅིག་པུ་བྱེད་ཅིང་། 1-292 ཤེས་རིག་གིས་ཤེས་རིག་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་དམིགས་པ་དང་བདག་རྐྱེན་གསུམ་བྱེད་ པར་གསུངས་ཤིང་། ཐེག་བསྡུས་དང་དོན་གསང་དུ། སྔ་མས་ཕྱི་མ་ལ་བདག་རྐྱེན་གཅིག་པུ་ བྱེད་པར་གསུངས་མོད། འདིར་ནི་སྤྱི་རིགས་ནས་རྐྱེན་བཞི་ཀ་བྱེད་དེ། དེའང་མ་རིག་པ་སྔར་ བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ ལ་ཡོད་པས་ལས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ནུས་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ པས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་བྱེད་ དེ། མ་རིག་པའི་འཕེན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུ་བྱེད་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། རྨོངས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ ཉིད། མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་སྔར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི། བག་ཆགས་ཀྱིས་ རྣམ་ཤེས་མིང་གཟུགས་སྐྱེད་ནུས་སུ་བྱེད་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དེ་དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཤུགས་ ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུན་འཇུག་པས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་ ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་། ཀུན་གཞིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མི་དམིགས་པས་ དམིགས་རྐྱེན་ནི་མི་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མིང་བཞི་ལ་སྔ་མ་ལྟར་རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་ དང་བདག་རྐྱེན་གསུམ་བྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་བའི་ཆར་

【現代漢語翻譯】 沒有色，沒有無色，也沒有五種生處，這些都是就胎生而言的。 (四、總的作用)如何將支分安立為能作之緣呢？共同的解釋是：習氣作為因緣，力量作為等無間緣，作意作為所緣緣，俱生作為增上緣，通過展示這些作用方式，可以理解為前一個支分是后一個支分的能作之緣。特別的解釋是：各個支分如何以各自的方式結合起來進行解釋，從中可以理解。例如，在地的範疇中，有色支分僅僅對有色支分起增上緣的作用；有色支分對識起所緣緣和增上緣兩種作用；識僅僅對有色支分起增上緣的作用；識對識起等無間緣、所緣緣和增上緣三種作用。在《攝大乘論》和《義明論》中說，前者僅僅對後者起增上緣的作用。但在這裡，從總的方面來說，四種緣都起作用。也就是說，先前產生的無明的習氣對行起因緣的作用，因為具有無明習氣的相續能夠造作產生後有，而具有智慧的相續則不能。當時的無明的力量起等無間緣的作用，因為無明的牽引，使得行持續不斷地產生。以作意的方式起所緣緣的作用，因為愚昧的狀態本身，就成為對殊勝等不如理作意的所緣。以俱生的方式起增上緣的作用，因為在無明的支配下，與無明相應的諸心所，如思等，顛倒地造作所緣。 同樣，先前產生的行的習氣能夠產生識和名色，因此是因緣；當時行的力量使得這樣的相續持續下去，因此是等無間緣；俱生的行是識的增上緣；而阿賴耶識在行的狀態中並不明顯，因此不起所緣緣的作用。識也像前面一樣，對名四蘊起因緣、等無間緣和增上緣三種作用，至於生起...

【English Translation】 Without form, without formlessness, and without the five sense bases, these are all in terms of womb-born beings. (4. General Function) How are the limbs established as conditions? The common explanation is that habit functions as the causal condition, power as the immediately preceding condition, attention as the objective condition, and co-emergence as the dominant condition. By showing these ways of functioning, it should be understood that each preceding limb is established as the condition for each subsequent limb. The specific explanation is that each limb is understood by explaining how they are combined in their respective ways. For example, in the category of earth, the limb with form only functions as the dominant condition for the limb with form; the limb with form functions as both the objective condition and the dominant condition for consciousness; consciousness only functions as the dominant condition for the limb with form; and consciousness functions as the immediately preceding condition, the objective condition, and the dominant condition for consciousness. In the Compendium of The Great Vehicle and the Meaningful Illumination, it is said that the former only functions as the dominant condition for the latter. But here, in general, all four conditions function. That is, the previously arisen habit of ignorance functions as the causal condition for action, because the continuum with the habit of ignorance can produce future existence through action, while the continuum with wisdom cannot. The power of ignorance at that time functions as the immediately preceding condition, because the force of ignorance causes subsequent actions to arise continuously. It functions as the objective condition through the way of attention, because that very state of delusion becomes the object of inappropriate attention to what is excellent and so on. It functions as the dominant condition through the way of co-emergence, because under the influence of ignorance, mental events such as thought, which are associated with it, perversely produce objects. Similarly, the previously arisen habit of action can produce consciousness and name and form, thus it is the causal condition; the power of action at that time causes such a continuum to continue, thus it is the immediately preceding condition; co-emergent action is the dominant condition for consciousness; and since the kun gzhi (一切種識，梵文：Ālayavijñāna，羅馬轉寫：Ālayavijñāna，字面意思：阿賴耶識) is not apparent in the state of action, it does not function as the objective condition. Consciousness also functions as the causal condition, the immediately preceding condition, and the dominant condition for the four names, as before. As for birth...

---

གཏོགས་ཀྱི་མིང་གིས་སེམས་ལ་མི་དམིགས་ པས་དམིགས་རྐྱེན་མི་བྱེད་ལ། གཟུགས་ལ་ནི་དེའི་ས་བོན་ཡིན་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སེམས་ ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པས་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཅིང་། འབྲས་བུ་ཤེས་རིག་མ་ཡིན་པས་ དམིགས་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་མི་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་པར་ 1-293 སྦྱོར་རོ། །ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)གསུང་ངོ་། ། (ལྔ་པ་སོ་སོའི་བྱེད་ལས།)སྤྱིར་ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་སེམས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་དང་། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་གཉིས་གཉིས་ ཀྱིས་འཆད་ཅིང་། ཁྱད་པར་མ་རིག་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ བསྒྲིབས་པས་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་ཞིང་། སྲིད་པ་ཉེར་ལེན་ཕུང་པོའི་དུས་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་ པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་འཕེན་པའི་ལས་གསོག་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ལས་བཟང་ངན་གྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ལྔ་ པོ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་དག་གི་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་བག་ཆགས་ས་བོན་གསོ་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ འཁོར་བར་འཆིང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་དང་། དེ་མངལ་ དུ་ཞུགས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་ གཟུགས་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེ་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རིས་མཐུན་ཕྱི་མ་བརྟེན་ པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེ་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དབང་པོ་ དྲུག་ཚང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་དང་ཡུལ་འདུས་པ་ ལས་རེག་པ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རེག་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ གཅད་པའི་དབང་གིས་བདེ་བ་མྱང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ 1-294 བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལ་ ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་སྐྱེ་བ་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་ པ་དང་། བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། དེའི་དབང་གིས་སེམས་

【現代漢語翻譯】 由於『屬於』之名不緣於心，因此它不是所緣緣。對於色法來說，因為它是色法的種子，所以是因緣；由於心的力量而受生，所以是增上緣。但由於果不是知識，所以它不是所緣緣和等無間緣。通過這種方式，可以適當地將其餘部分聯繫起來。』（耶謝謝年（Yeshe Shenyen））也這樣說。 （第五，各自的作用）一般來說，如果對支分的作用進行分類，那會是怎樣呢？所有這些都將從心上起作用的方式和對後來的支分起作用的方式這兩個方面來解釋。特別是，無明的作用是什麼呢？因為它遮蔽了正確的意義，所以會懷疑『我過去存在過還是不存在過』等等事情。它使眾生對有取蘊的三時感到迷惑，並且由於它的力量，積聚了投生來世的業，因此也是行（འདུ་བྱེད།，梵文：saṃskāra，英文：formations）的緣。行（འདུ་བྱེད།，梵文：saṃskāra，英文：formations）的作用是什麼呢？由於善業和惡業的力量，它使眾生在五道中產生各種各樣的身體，並且也是在阿賴耶識（ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ།，梵文：ālayavijñāna，英文：store consciousness）中培育來世成就的習氣種子的緣。識（རྣམ་པར་ཤེས་པ།，梵文：vijñāna，英文：consciousness）的作用是什麼呢？它以共同產生的方式執持眾生的業習氣，將它們束縛在輪迴中，並且也是從它入胎開始，使名色（མིང་དང་གཟུགས།，梵文：nāmarūpa，英文：name and form）增長的緣。名色（མིང་དང་གཟུགས།，梵文：nāmarūpa，英文：name and form）的作用是什麼呢？如果它成立，它會使眾生以依賴的方式接受與身體相似的來世，並且也是依此產生六處（སྐྱེ་མཆེད་དྲུག，梵文：ṣaḍāyatana，英文：six sense bases）的緣。六處（སྐྱེ་མཆེད་དྲུག，梵文：ṣaḍāyatana，英文：six sense bases）的作用是什麼呢？如果它成立，它會使眾生以六根齊全的方式完全接受身體，並且也是它與境相遇而產生觸（རེག་པ།，梵文：sparśa，英文：contact）的緣。觸（རེག་པ།，梵文：sparśa，英文：contact）的作用是什麼呢？由於它完全區分了境，它使眾生體驗到快樂等境的享受，並且也是緣于這些而產生快樂的感受（ཚོར་བ།，梵文：vedanā，英文：feeling）等的緣。感受（ཚོར་བ།，梵文：vedanā，英文：feeling）的作用是什麼呢？依靠它，眾生接近於體驗業的異熟果，從而進入善惡等來世的享受，並且也是想要與快樂相遇等的愛（སྲེད་པ།，梵文：tṛṣṇā，英文：craving）的緣。愛（སྲེད་པ།，梵文：tṛṣṇā，英文：craving）的作用是什麼呢？由於它的力量，心……

【English Translation】 Because the name 'belonging to' does not focus on the mind, it is not an object-condition. For form, because it is the seed of form, it is a causal condition; because it takes birth by the power of the mind, it is a dominant condition. But because the result is not knowledge, it is not an object-condition or an immediate condition. In this way, the remaining parts can be appropriately connected.' (Yeshe Shenyen) also said this. (Fifth, the respective functions) In general, if the functions of the limbs are classified, what would it be like? All of these will be explained in terms of how they act on the mind and how they act on the later limbs. In particular, what is the function of ignorance? Because it obscures the correct meaning, it doubts things like 'Did I exist in the past or not?' It confuses beings about the three times of the aggregates of clinging, and because of its power, it accumulates the karma to project the next life, so it is also a condition for formations (saṃskāra). What is the function of formations (saṃskāra)? Due to the power of good and bad karma, it causes beings to have various bodies in the five realms, and it is also a condition for cultivating the seeds of habits that accomplish the next life in the store consciousness (ālayavijñāna). What is the function of consciousness (vijñāna)? It holds the karmic habits of beings in a co-occurring manner, binding them to samsara, and it is also a condition for the growth of name and form (nāmarūpa) from the moment it enters the womb. What is the function of name and form (nāmarūpa)? If it is established, it causes beings to take the next life in a way that relies on a similar body, and it is also a condition for the arising of the six sense bases (ṣaḍāyatana) based on it. What is the function of the six sense bases (ṣaḍāyatana)? If it is established, it causes beings to fully take the body in a way that is complete with the six faculties, and it is also a condition for contact (sparśa) to arise from its encounter with the object. What is the function of contact (sparśa)? Because it completely distinguishes the object, it causes beings to enter into the enjoyment of objects such as experiencing happiness, and it is also a condition for the arising of feelings (vedanā) of happiness, etc., based on these. What is the function of feeling (vedanā)? Relying on it, beings approach the experience of the ripening of karma, thereby entering into the enjoyment of good and bad future lives, and it is also a condition for craving (tṛṣṇā), such as wanting to encounter happiness. What is the function of craving (tṛṣṇā)? Due to its power, the mind...

---

ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་འདྲེན་པ་དང་། གང་ལ་སྲེད་ཅིང་འདུན་པ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ ལེན་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལེན་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་འཁོར་བ་ལེན་པའི་ ཕྱིར་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་ བ་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པར་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཕྱི་ མ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་མཐུ་ཆེན་ དུ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་འཁོར་བར་སེམས་ ཅན་རྣམས་འཕྲལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་དེ་མ་ཐག་འགྲོ་བ་གཞན་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། རིས་མཐུན་པར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་ ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མ་ ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་གཞན་འདྲེན་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་ འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་དང་འཇིག་པ་འབྱུང་བས་རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་ཀྱང་ ཡིན་ནོ། །རྒ་ཤི་ཅིའི་ལས་ཅན་ཞེ་ན། སྐྱེས་ཕྱིན་ཆད་ཡང་དང་ཡང་ལང་ཚོ་ལས་དར་ལ་བབ་ པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཚོད་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་རྣམ་པར་འཇིག་ཅིང་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགྱུར་བ་ལ་ སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བའོ། ། (དྲུག་པ་འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་བསྡུ་བ།)ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕེན་བྱེད་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འགྲུབ་བྱེད་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ལེན་པ་གང་ 1-295 ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་འབྱུང་བ་དང་། རང་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ དང་། ལས་དང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ས་བོན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་དང་། དངོས་སུ་འགྲུབ་བྱེད་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་རྣམས་ནི་འཕྲལ་དུ་ལུས་སེམས་སྡུག་ བསྔལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པར་བསྡུའོ། །དབུས་མཐའ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པར། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་བསྡུས་ ཀྱང་། འདིར་ལས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་མིན་གྱི། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་ལྡན་ པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་དགོངས་པའོ། །ལྷག་མ་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ དང་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་རྣམས་ནི། དང་པོ་བཞི་ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་མ་འོངས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དྲུག་ཅར་ཡང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའ

【現代漢語翻譯】 能引導有情眾生在未來世的相續不斷，並且對於所貪戀和欲求的事物，會產生貪慾等煩惱，因此也是『取』的因緣。什麼是『取』的作用呢？爲了在輪迴中再次受生，它使有情眾生的阿賴耶識中，對於地獄等各種趣向的業習氣增長，從而導致來世的受生，並且由於它的力量，使業的『有』變得強大，這也是一種因緣。什麼是『有』的作用呢？它能使有情眾生立即傾向於輪迴，並立即引導他們前往其他趣向，也是與同類眾生一起出生的因緣。什麼是『生』的作用呢？如前所述，名色、六處、觸和受等，都是前一階段引導后一階段，從而使有情眾生顯現出來，並且因為有了『生』，就會有變化和壞滅，所以也是老死的因緣。什麼是『老死』的作用呢？對於已經出生者，會使其一次又一次地經歷從青春到壯年等年齡的變化，以及壽命的衰減和生命力的改變，從而將有情眾生與之聯繫起來。 (第六，以產生方式來歸納。)如何以煩惱來歸納十二緣起支呢？ 作為能引之因的無明，以及作為能成之因的愛和取，這些都是因為內心沒有得到調伏而產生的，它們會損害自己和他人，並且是業和生的原因，因此被歸納為煩惱的遍行煩惱。業的自性是行，以及具有業種子的識，還有實際成就的『有』，這些會立即導致身心的痛苦，並且在來世產生異熟果，因此被歸納為業的遍行煩惱。在《中邊分別論》等論典中，雖然將識歸納為生，但這裡歸納為業，並非僅僅指識，而是指具有業習氣的阿賴耶識。其餘的名色、六處、觸、受、生和老死等，前四者是現在受苦，後兩者是未來受苦，而且這六者都是一切損害的處所，並且一切都是從業和煩惱中產生的。

【English Translation】 It guides sentient beings to continue their lineage in future lives without interruption, and because attachment and desire arise for what is craved and desired, it is also a condition for 'grasping'. What is the function of 'grasping'? In order to take rebirth in samsara, it strengthens the karmic imprints in the alaya-consciousness of sentient beings for specific destinies such as hells, thus leading to the taking of future rebirths, and by its power, the 'becoming' of karma becomes powerful, which is also a condition. What is the function of 'becoming'? It immediately directs sentient beings towards samsara and immediately leads them to other destinies, and it is also a condition for being born with similar beings. What is the function of 'birth'? As previously explained, name and form, the six sense bases, contact, and feeling, each preceding stage leads to the next, thus manifesting sentient beings, and because of 'birth', there is change and decay, so it is also a condition for aging and death. What is the function of 'aging and death'? For those who have been born, it repeatedly causes changes in age from youth to adulthood, as well as the decline of lifespan and the alteration of vital force, thus connecting sentient beings to it. (Sixth, summarizing by the way of arising.) How are the twelve links of dependent origination summarized by afflictions? Ignorance, which is the cause of propelling, and craving and grasping, which are the causes of accomplishing, arise because the mind is not subdued, they harm oneself and others, and are the causes of karma and birth, therefore they are summarized as the pervasive afflictions of affliction. The nature of karma is action, and the consciousness that possesses the seeds of karma, and the 'becoming' that actually accomplishes, these immediately cause suffering to body and mind, and produce the ripened result in the future, therefore they are summarized as the pervasive afflictions of karma. In texts such as the Madhyantavibhāga, although consciousness is summarized as birth, here it is summarized as karma, not merely referring to consciousness, but referring to the alaya-consciousness that possesses the karmic imprints. The remaining name and form, the six sense bases, contact, feeling, birth, and aging and death, the first four are suffering in the present, the latter two are suffering in the future, and all six are the places of all harm, and all arise from karma and afflictions.

---

ི་སྐྱེ་བའམ་ ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་། ཕྱི་མ་ ནི་སྡུག་བསྔལ་དུའང་འདུ་ཞིང་། གསུམ་པོ་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལམ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་ དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། ། རྒྱུ་ཅན་དུ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བདུན་པ་ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་པ་སྒྲ་)དོན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ པོ་གཞན་མེད་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པར་རང་རང་གི་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ལས་ འབྱུང་བའི་དོན་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པས་སྐྱེ་བ་པོའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་ 1-296 དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་དང་། རྐྱེན་རྣམས་ ལའང་འདི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློའི་གཡོ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དང་། ཐེར་ཟུག་ མ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པའི་དོན་དང་། སྐྱེས་མ་ཐག་འགགས་པས་སྐད་ཅིག་པའི་དོན་དང་། རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་འགགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་གཞན་འབྱུང་བས་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་དང་། དེའང་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ གི་དགེ་སྡིག་ལས་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་དོན་དང་། རྒྱུ་ཡུལ་ དབང་ཡིད་བྱེད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དུ་མ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་གཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་ ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ དོན་དང་། རྒྱུ་གང་ལ་ལས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སྨིན་འབྱུང་གི། གཞན་གྱི་རྣམ་ སྨིན་གཞན་ལ་མི་འབྱུང་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཏོ། ། (བརྒྱད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ།)ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་ནི་ བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་དག་ཟབ་པ་ལྔ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཉེན་པོར་ བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་རྒྱུས་ཟབ་པ་དང་། བདག་ མེད་པས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ བའང་བློའི་གཡོ་པས་མ་བྱས་གཞན་གྱི་དབང་དང་གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བས་ཟབ་པ་ དང་། མི་གནས་ཀྱང་གནས་པར་སྣང་བས་མི་རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་པའི་དོན་ནི་གནས་པས་ ཟབ་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་ འབྲས་བུ་འབྱུང་ཚུལ་ཤེས་པར་དཀའ་བས་ན་རྒྱུ་དང

【現代漢語翻譯】 或者被歸納為生命的所有煩惱。其中前兩個是集諦（Samudaya，梵文，samudaya，來源），后一個是苦諦（Dukkha，梵文，duhkha，痛苦）也包括在內。這三者依次也被稱為煩惱道、業道和異熟道。正如《寶鬘論》中所說：『無始無終之中道，乃是輪迴之輪的中心，如火輪般相互依存，以因緣而流轉。』 （第七，以定義解釋）那麼，通過詞語的含義來理解是如何運作的呢？意思是，在沒有自在天（Ishvara，梵文，īśvara，主宰）等其他造作者的情況下產生，這就是緣起（Pratītyasamutpāda，梵文，pratītyasamutpāda，此有故彼有）一詞所表達的含義。同樣，將此含義應用於無明（Avidyā，梵文，avidyā，無明）等，即從各自的因緣中產生；以及因為沒有自性（Anatta，梵文，anātman，無我），所以沒有創造者的有情；以及依賴於因和緣，所以是從他者處產生的；以及即使是諸緣，也沒有『我要創造這個』這樣的心識活動而產生；以及因為不是恒常的，所以是無常的；以及因為產生后立即消失，所以是剎那的；以及因為因的剎那消失的同時，果的另一個剎那產生，所以因和果的相續不斷；並且，並非一切皆從一切產生，而是善惡導致苦樂，因和果是相應的；以及從因——根源、境、增上緣、作意、種子等眾多因素中，產生一個果——識；以及從一個因——阿賴耶識（Ālayavijñāna，梵文，ālayavijñāna，藏識）中，產生眾多果。因此，因和果是多樣的；以及在哪個因上有業，那個因的果就會成熟顯現，而其他因的異熟不會在其他因上顯現，所以因和果是各自確定的。這些就是緣起一詞所表達的含義。 （第八，不可思議之理）那麼，因為甚深，它是如何運作的呢？（分為兩部分，第一部分）實際上，這十一個方面是五種甚深，即：作為與不一致的因和無因論者的對治，沒有造作者，以及從因緣中產生的含義是因的甚深；因為無我，所以沒有有情的含義是自性的甚深；從緣產生果，也不是心識活動所為，而是他者的力量和沒有心識活動的含義是生起的甚深；不住留卻顯現為住留，所以無常和剎那的含義是住留的甚深；以及因為難以瞭解從因產生果的方式，所以因和

【English Translation】 Or it is summarized as all the afflictions of life. The first two of these are Samudaya (source), and the latter is also included in Dukkha (suffering). These three are also called the three paths of affliction, karma, and maturation, respectively. As stated in the 'Garland of Jewels': 'The middle way without beginning or end, is the center of the wheel of samsara, like a wheel of fire, interdependent, revolving through causes.' (Seventh, explained by definition) How does it work through the meaning of words? It means that it arises without other agents such as Ishvara (lord), which is the meaning expressed by the word Pratītyasamutpāda (dependent arising). Similarly, apply this meaning to Avidyā (ignorance) and so on, that is, arising from their respective causes; and because there is no self (Anatta), there is no sentient being as the creator; and relying on causes and conditions, it arises from others; and even the conditions do not have the mental activity of 'I will create this'; and because it is not permanent, it is impermanent; and because it disappears immediately after arising, it is momentary; and because the moment of the cause disappears, another moment of the effect arises, so the continuity of cause and effect is uninterrupted; and not everything arises from everything, but happiness and suffering arise from good and evil, and cause and effect are corresponding; and from many causes—roots, objects, dominant conditions, attention, seeds, etc.—one effect, consciousness, arises; and from one cause—Ālayavijñāna (store consciousness)—many effects arise. Therefore, cause and effect are diverse; and in which cause there is karma, the fruit of that cause will mature and appear, but the maturation of other causes will not appear in other causes, so cause and effect are determined separately. These are the meanings expressed by the word Pratītyasamutpāda. (Eighth, the way of the inconceivable) Then, because it is profound, how does it work? (Divided into two parts, the first part) In fact, these eleven aspects are five profoundnesses, namely: as an antidote to inconsistent causes and nihilists, there is no creator, and the meaning of arising from causes and conditions is the profoundness of cause; because there is no self, the meaning of no sentient beings is the profoundness of nature; the arising of effects from conditions is not done by mental activity, but the meaning of the power of others and no mental activity is the profoundness of arising; not abiding but appearing to abide, so the meaning of impermanence and momentariness is the profoundness of abiding; and because it is difficult to know how effects arise from causes, the cause and

---

་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ མཐུན་པར་དང་སྣ་ཚོགས་དང་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་འབྱུང་བས་ཟབ་པས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་ 1-297 འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བལྟའོ། ། (གཉིས་པ།)དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་ཡང་རང་རང་གི་དོན་རྣམས་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས། ཟབ་ པ་ལྔ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་བྱས་ཏེ། འདི་རྣམས་གཏན་ཚིགས་སུ་སྦྱར་ནས་ཀྱང་འཆད་མོད། ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཀྱང་རུང་བས། དེ་ཉིད་ གནས་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ལས་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ ལ། རིགས་འདྲ་གཞན་འབྱུང་བས་རྒྱུན་གནས་པར་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་གཡོ་བ་ མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྐྱེན་ ལས་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔྱད་ན་བདག་དང་གསོ་བ་དང་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ ལ། སྣང་ཙམ་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་བ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ན། །ལས་འབྲས་ འབྲེལ་བ་མི་རུང་སྟེ། །ལས་བྱས་ནས་ནི་ཞིག་པའི་ཕྱིར། །སུ་ཡི་ལས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྒྱུད་ གཅིག་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་ཞེས་བྱར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ ལས་བྱེད་པ་པོའི་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་ བས་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡང་དམིགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ འབྱུང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔྱད་ན་གང་གིས་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པས་ བདག་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན། རྐྱེན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་མ་ ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གཞན་གཉི་ག་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་ཙམ་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས། རྒྱུ་རང་གི་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ 1-298 མེད་པ་དང་། གཏན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། གཏན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པས་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལས་མ་ཡིན། རྐྱེན་ཡོད་ ཀྱང་ས་བོན་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་མ་ཡིན། བློའི་གཡོ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་གཉི་ག་ལས་མ་ཡིན་ཞིང་། རེ་ཞིག་ས་བོན་དང་རྐྱེན་ནུས་ལྡན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་བའི་རྒྱུ་ རྐྱེན་མེད་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་བར། རང་གི་ས་བོན་ལས་ཏེ་གཞན་ལས་ མིན། །དེ་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་བདག་

【現代漢語翻譯】 與果實相續不斷相符，並且對於各種和各個確定的意義，因為生起甚深，所以也應將緣起視為甚深、細微且不可思議。 （第二，）它的論證是，也可以將各自的意義作為法，將五種甚深作為所立之法，將這些作為理由來闡述。或者，將『緣起』作為法也可以，因為那本身從狀態的角度來說是甚深的，因為本體不會長久存在超過一剎那，並且因為能夠見到由相似的類別產生而持續存在；緣起從產生的方式來說也是甚深的，因為它是從預先設想的無動搖的因緣中產生的，並且因為能夠見到它從能夠產生各自果實的因緣中產生；緣起從自性的角度來說也是甚深的，因為如果進行分析，它既沒有我、滋養者，也沒有有情，並且僅僅在顯現上，蘊的因也能夠被視為有情；緣起從因的角度來說也是甚深的，因為如果我不是存在，那麼業果的聯繫就不可能成立，因為業在造作后就消失了，那麼會是誰的業呢？就像經文所說：『依賴於一個相續，顯示作者和受者。』因此，從勝義諦的角度來說，沒有造作業的作者，但在世俗諦中，依賴於相續來體驗異熟果，因此業和果不會白費，這也是可以見到和成立的；此外，那本身從產生的方式來說也是甚深的，因為如果進行分析，想要造作的那個沒有產生，所以不是從我產生的。因緣不是造作者，所以不是從他產生的。因此，也不是從自和他兩者產生的。僅僅在顯現上，從因緣聚合中產生果，因此，因沒有自己的作用，緣沒有他人的作用，完全沒有因，以及從完全沒有因中產生也是不可能的。 或者，因為一切都依賴於因緣，所以不是從自身產生的。即使有因緣，如果沒有種子也不會產生，所以不是從他者產生的。因為不依賴於心的動搖，所以不是從兩者產生的，並且暫時從種子和具有能力的因緣中產生，所以也不是從無因緣中產生的。如釋論所說：『從自己的種子，而不是從他者。依賴於它，所以是自身。』

【English Translation】 It accords with the uninterrupted continuation of fruits, and because of the arising being profound for the various and individually determined meanings, dependent origination should also be regarded as profound, subtle, and inconceivable. (Secondly,) its proof is that one can also take each of their respective meanings as the subject, establish the five profundities as the predicate, and use these as reasons to explain. Alternatively, it is also acceptable to take 'dependent origination' as the subject, because it is profound from the perspective of its condition, as its essence does not last longer than a moment, and because one can also perceive its continuity through the arising of similar types; dependent origination is also profound from the perspective of its arising, as it arises from unwavering conditions that are preceded by intention, and because one can also perceive it arising from conditions capable of producing their respective fruits; dependent origination is also profound from the perspective of its characteristics, as upon examination, it is without self, sustainer, or sentient being, and yet, in mere appearance, the aggregates can be perceived as sentient beings; dependent origination is also profound from the perspective of cause, for if the self does not exist, the connection between actions and their results would be impossible, as actions vanish after being performed. Whose actions would they be then? As it is said, 'Relying on a single continuum, one is shown as the actor and the experiencer.' Thus, ultimately, there is no self as the performer of actions, but conventionally, one experiences the ripening of karma by relying on the continuum, so actions and their results are not wasted, which can also be seen and established; furthermore, it is also profound from the perspective of its mode of arising, for upon examination, that which is intended to act has not arisen, so it does not arise from the self. The conditions are not the actors, so it does not arise from others. Therefore, it does not arise from both self and others. Merely in appearance, the result arises from the assembly of causes and conditions, so the cause has no action of its own, the conditions have no action of others, and it is impossible for it to arise from no cause at all, or from a completely non-existent cause. Or, because everything depends on conditions, it does not arise from itself. Even if there are conditions, it will not arise without a seed, so it does not arise from others. Because it does not depend on the movement of the mind, it does not arise from both, and temporarily, it arises from the seed and the capable conditions, so it does not arise from the absence of causes and conditions. As the commentary says, 'From its own seed, not from another. Because it depends on it, it is itself.'

---

གིས་བྱས་མ་ཡིན། །གཡོ་བ་མེད་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱིས་མ་བྱས་ ལ། །དེ་ནི་ནུས་པ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་རྟོག་པར་ དཀའ་བ་དེའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། (དགུ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་)རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ ནས་མིག་ཤེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བཅུད་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འཆི་འཕོ་པ་དང་ སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བོ་དང་སྦུ་གུ་དང་འདབ་མ་དང་མེ་ཏོག་ དང་འབྲས་བུ་རྣམས་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་པ་ ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཟས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ དུ་གནས་པ་ཟས་ཀྱིས་བརྟན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལེགས་སྤྱད་དང་ཉེས་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་ལྔ་རིམ་པ་ལྟར་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའམ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་དག་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-299 མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བལྟ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་ མི་མཐུན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་འཇུག་ཚུལ་ གྱི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། མདོ་ལས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནས། མཐར་སྐྱེ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་ མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་པ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་ འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། (བཅུ་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལམ་བླང་དོར་ནི་)ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྡོག་པ་སྟེ། རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་འབྱུང་། སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་ལས་འབྱུང་། སྲིད་པ་ལེན་པ་ལས་འབྱུང་ ཞེས་པ་ནས་འདུ་བྱེད་མ་རིག་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་པའི་བར་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པའི་ སྒོ་ནས་ཆ་གཉིས་སུ་ཕྱེ

【現代漢語翻譯】 不是由一個所為，因為沒有動搖，所以不是由兩個所為。正如所說：『那不是能力，無因而生。』因此，對於極其微細且難以理解的緣起，應當了知其極為甚深。 (第九，一切法的)種種差別是怎樣的呢？譬如，依賴於眼和色而生起眼識，這是識生起的種種差別；就有情世間而言，以無明為緣而有行等，這是生死流轉的種種差別；種子、苗芽、樹幹、嫩枝、葉子、花朵和果實等，依賴於前者而生起後者，這是外在莊稼生起的種種差別；就器世間而言，依賴於共同的業而有壞滅和形成，這是器世間的種種差別；依賴於四食，眾生安住於三界，這是以食物為支撐的種種差別；依賴於善行和惡行，而生於善趣和惡趣，這是區分可愛和不可愛之道的種種差別；解脫道的五個次第，依賴於前者而生起後者，或者依賴於聽聞他人之語和如理作意，而生起正見和解脫，這是清凈的種種差別；依賴於獲得清凈，而生起神通等殊勝功德，這是以威力力量的種種差別。因此，對於有漏和無漏的一切行，都應廣泛觀察和了知緣起的種種差別。什麼是順應規律和不順應規律呢？以煩惱的勢力而進入輪迴的方式，順應規律是指次第如何。經中說：『以無明為緣而有行，以行為緣而有識』，乃至最終『以生為緣而有老死、憂悲、苦惱、絕望等生起，這樣就產生了純粹的大苦蘊。』等等。 (第十，修習的方式或取捨是)不順應規律，是指次第顛倒。即老死等從生而生，生從有而生，有從取而生，乃至行從無明而生。這些也從次第的角度分為兩部分。

【English Translation】 It is not done by one, because there is no wavering, so it is not done by two. As it is said: 'That is not ability, it does not arise without cause.' Therefore, for the extremely subtle and difficult to understand dependent origination, one should know it to be extremely profound. (Ninth, what are) the various distinctions of all dharmas? For example, relying on the eye and form, eye consciousness arises, this is the various distinctions of the arising of consciousness; in terms of the sentient world, with ignorance as the condition, there are actions and so on, this is the various distinctions of the cycle of birth and death; seeds, sprouts, trunks, branches, leaves, flowers, and fruits, etc., relying on the former, the latter arises, this is the various distinctions of the arising of external crops; in terms of the container world, relying on common karma, there is destruction and formation, this is the various distinctions of the container world; relying on the four foods, sentient beings abide in the three realms, this is the various distinctions of being sustained by food; relying on good deeds and bad deeds, one is born in good and bad destinies, this is the various distinctions of distinguishing between desirable and undesirable paths; the five stages of the path of liberation, relying on the former, the latter arises, or relying on hearing the words of others and appropriate attention, right view and liberation arise, this is the various distinctions of purity; relying on obtaining purity, extraordinary qualities such as supernormal powers arise, this is the various distinctions of power and strength. Therefore, for all conditioned phenomena, both defiled and undefiled, one should widely observe and understand the various distinctions of dependent origination. What is in accordance with the order and what is not in accordance with the order? The way of entering samsara through the power of afflictions, in accordance with the order refers to the sequence as it is. The sutra says: 'With ignorance as the condition, there are actions; with actions as the condition, there is consciousness,' and so on, until finally 'with birth as the condition, there arise old age, death, sorrow, lamentation, suffering, distress, and despair, thus a great mass of suffering arises.' and so on. (Tenth, the way of practice or what to adopt and abandon is) not in accordance with the order, which refers to the reversed sequence. That is, old age and death arise from birth, birth arises from existence, existence arises from grasping, and so on, until actions arise from ignorance. These are also divided into two parts from the perspective of sequence.

---

་བ་མ་གཏོགས་པ་དོན་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་ པར་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །(འགྲེལ་པར།)བདེན་པ་ལ་སྦྱར་ནས་རྒ་ཤི་དང་། རྒ་ཤི་ཀུན་འབྱུང་བ་ དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པ་དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མས་རིམ་ གྱིས་གསུངས་པའི་འགོག་ལམ་ནི་རྣམ་བྱང་ཡིན་ཡང་བདེན་བཞི་ཚང་བའི་ཆེད་དུ་ཞར་ལས་ བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇུག་ཚུལ་ གྱི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ནི་ཡས་རིམ་གྱིས། མ་རིག་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག འདུ་ བྱེད་འགགས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག ཅེས་པ་ནས། མཐར་སྐྱེ་བ་འགགས་ན་རྒ་ཤི་ལ་ སོགས་པ་འགག ཅེས་པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མས་རིམ་གྱིས་(འགྲེལ་པར་)གང་ 1-300 མེད་ན་རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་། གང་འགགས་ན་རྒ་ཤི་འགག ཅེས་པ་ལ་སོགས་སྐྱེ་བ་འགགས་ ནའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའམ། ཡང་ན་སྐྱེ་བ་འགགས་ན་རྒ་ཤི་འགག སྲིད་པ་འགགས་ན་ སྐྱེ་བ་འགག ཅེས་པ་ནས། མ་རིག་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པའི་བར་ཏེ། རིམ་ པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་ཚུལ་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་ དང་མི་མཐུན་པའི་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་ བྱེད་འགག ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་མི་ རིགས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལུགས་མཐུན་དུ་(འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པར་)གསུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ མ་རིགས་པ་སྤང་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དབུ་མའི་རྩ་བར། མ་ རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །མ་རིག་འགགས་པར་ འགྱུར་བ་ནི། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ འགགས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་ པས། །དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འབྱུང་། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་ དག་འགག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཤེས་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། (རྣམ་འགྲེལ་ལས།)ངེད་ཀྱི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ ལས་སྐྱེས། །དེ་ཡང་བདག་མེད་ལྟ་རྟེན་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། (བཤེས་སྤྲིང་དུ།)རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི། །གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ། །གང་གིས་འདི་ནི་ ཡང་དག་མཐོང་བ་དེས། །ཆོས་མཐོང་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-301 ༈ རྐྱེན་བཞི་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ།

【現代漢語翻譯】 除此之外，（相信）輪迴的因果是相同的。（《釋論》中說：）將真諦與老死相聯繫，以及老死的生起，老死的止息，以及通往老死止息的道路等等，雖然由低到高依次闡述的止道是解脫道，但爲了四諦圓滿，也是順帶產生的。同樣，憑藉解脫道的威力而進入涅槃的方式，符合規律的是由高到低：無明滅則行滅，行滅則識滅，乃至最終生滅則老死等滅。不符合規律的是由低到高（《釋論》中說）：如果什麼不存在，老死就不會發生；什麼滅，老死就滅，等等，生滅等等，或者生滅則老死滅，有滅則生滅，乃至無明滅則行滅。除了順序不同之外，獲得涅槃的方式是相同的。如此理解之後，應當觀察符合和不符合緣起規律的禪修方式。有些人將『無明滅則行滅』等解釋為從煩惱的順流到逆流，這是不合理的，因為（《釋論》等）已經闡述了符合解脫道的方式。因此，想要捨棄輪迴而獲得涅槃的人們，應當爲了捨棄無明而生起正確的智慧，如《中觀根本慧論》所說：『無明滅則行不生，無明滅盡之因是，即是智慧之修習。』如此，根本無明滅盡，則能從一切痛苦中解脫，如雲：『此滅故彼則不生，此等滅盡彼不現，唯此苦蘊得止滅，如是次第真實滅。』如果能瞭解如此甚深的緣起，就能依靠正確的見解而獲得佛果，如（《釋量論》所說）：『彼亦從緣生，彼亦無我見之所依。』以及（《親友書》中說）：『緣起是諸佛，語藏之珍寶，甚深而稀有，誰能如實見，彼見法亦見，彼亦見如來。』 四緣等的分類

【English Translation】 Apart from that, (believing in) the cause and effect of samsara is the same. (As stated in the commentary:) Connecting the truth with aging and death, as well as the arising of aging and death, the cessation of aging and death, and the path leading to the cessation of aging and death, etc., although the path of cessation gradually explained from low to high is the path of liberation, it is also incidentally produced for the sake of the completeness of the Four Noble Truths. Similarly, the way to enter nirvana by virtue of liberation is in accordance with the law from top to bottom: when ignorance ceases, action ceases; when action ceases, consciousness ceases; and so on, until finally, when birth ceases, aging and death, etc., cease. What is inconsistent with the law is from bottom to top (as stated in the commentary): if something does not exist, aging and death will not occur; when something ceases, aging and death cease, etc., the cessation of birth, etc., or the cessation of birth leads to the cessation of aging and death, the cessation of existence leads to the cessation of birth, and so on, until the cessation of ignorance leads to the cessation of action. Apart from the difference in order, the way to attain nirvana is the same. Having understood this, one should observe the meditation methods that conform to and do not conform to the law of dependent origination. Some people explain 'when ignorance ceases, action ceases,' etc., as going from the flow of afflictions to the reverse flow, which is unreasonable, because (the commentary, etc.) has already explained the way that conforms to the path of liberation. Therefore, those who want to abandon samsara and attain nirvana should generate correct wisdom in order to abandon ignorance, as stated in the Root Verses of the Middle Way: 'When ignorance ceases, action does not arise; the cause of the cessation of ignorance is the cultivation of wisdom itself.' In this way, when the root ignorance is extinguished, one will be liberated from all suffering, as it says: 'When this ceases, that does not arise; when these cease, those do not appear; only this mass of suffering is extinguished; in this way, the real cessation occurs in sequence.' If one can understand such profound dependent origination, one can rely on correct views to attain Buddhahood, as (stated in the Commentary on Valid Cognition): 'It also arises from conditions, and it also relies on the view of selflessness.' And (as stated in the Letter to a Friend): 'Dependent origination is the treasure of the Buddhas' speech, profound and rare; whoever sees this as it is, sees the Dharma and also sees the Tathagata.' The classification of the four conditions, etc.

---

(བདུན་པ།)རྐྱེན་བཞི་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་ལ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། རྐྱེན་དང་རྟེན་མཚུངས་དེ་ མཚུངས་དང་། །ཟིན་པ་དབང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་ཟས། ། གང་ན་ཡོད་དང་མེད་པའོ། ། ༈ རྐྱེན་གྱི་སྤྱི་དོན། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས་སྤྱི་དོན་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་། རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ ཚུལ། ཁྱད་པར་དུས་ལ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་སྐྱེད་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཞེས་པའམ། ཡང་ན་འབྲས་བུ་དེ་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་སྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྐྱེན་ཞེས་ཀྱང་ བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་གང་ཡོད་ན་དེར་གཞག་པ་ཐོབ་ཅིང་ལོག་ན་ལྡོག་པ་མེའི་དྲོ་བ་ལྟ་ བུ་དང་། ཁྱད་པར་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་གང་ལོག་ཀྱང་དེར་གཞག་པ་མི་ལྡོག་པ་མེའི་ འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། སྤྱི་རིགས་ནས་རིག་པས་རིག་པ་ལ་རྐྱེན་བཞི་བྱེད་དེ། ཀུན་གཞིའི་ཚོགས་ བདུན་གྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། རིག་པ་སྔ་མས་ཕྱི་མའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། གཞན་རིག་གིས་རང་ རིག་གི་དམིགས་རྐྱེན་དང་། ཡིད་དབང་གིས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རིག་ པས་བེམ་པོ་ལ་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་དེ། ཀུན་གཞིས་ལུས་དབང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། སེམས་པས་སྣོད་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །བེམ་པོས་བེམ་པོ་ ལ་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་དེ། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་བདག་ རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །བེམ་པོས་རིག་པ་ལ་རྐྱེན་གཉིས་བྱེད་དེ། དབང་པོ་ལྔས་དབང་ཤེས་ ཀྱི་བདག་རྐྱེན་དང་། གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་རྐྱེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་མཛོད་ དུ། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་རྣམ་གཉིས། ། གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྤྱིར་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་ 1-302 བཞི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་། ཁྱད་པར་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་ནི་དམིགས་བྱེད་མ་ཡིན་པས་དམིགས་ རྐྱེན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་རྐྱེན་གསུམ་ལས་སྐྱེ་ལ། གཞན་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ བདག་རྐྱེན་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་གང་ཡིན་རྐྱེན་བཞི་ལས་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་ནི་ མེད་དེ། དོན་དུ་ན་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་དམིགས་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། རྒྱུ་གཉིས་པོ་དག་འགག་པ་ལ། །བྱ་བ་ བྱེད་དོ་གསུམ་པོ་ནི། །སྐྱེ་ལ་འོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །རྐྱེན་དག་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་འགག་བཞིན་པ་ལ་བྱ་བ་ བྱེ

【現代漢語翻譯】 (第七品)關於緣起的分類有十一種，即：緣和所依相同，相同和不相同，執取、根、痛苦三者，以及有異熟的食物，存在和不存在。 緣起總義： 第一部分分為兩部分，首先是總義，包括：因和緣的區別，從緣產生果的方式，以及特別對時間的分析。 首先，什麼是因和緣的區別？能產生果的自性的，是近取因；能產生果的差別的，是俱有緣。或者說，從不共的角度產生果的是因，從共同的角度產生果的是緣。其中，自性是指，如果某個法存在，則其所依也存在，如果該法消失，則其所依也消失，如火的熱性；差別是指，即使自性中的某個法消失，其所依也不會消失，如火的燃燒等。 第二，從總的方面來說，識對識產生四種緣：阿賴耶識（kun gzhi'i tshogs）等七識作為俱有因緣，前一識對后一識作為等無間緣，他識對自識作為所緣緣，意根對意識作為增上緣。識對色法產生兩種緣：阿賴耶識對身體等作為俱有因緣，作意（sems pa）對能取外境等作為所緣緣。色法對色法產生兩種緣：種子對苗芽作為俱有因緣，四大種（'byung ba）對所造色（'byung gyur）作為增上緣。色法對識產生兩種緣：五根對五識作為增上緣，色聲等作為所緣緣。此外，在《俱舍論》中說：『四緣生心及心所，三緣生等持二品，餘者二緣所生起。』也就是說，一般來說，一切心和心所都由四緣產生；特別是兩種等持，因為沒有對境，所以不是由所緣緣產生，而是由三緣產生；其他的色法由俱有因緣和增上緣兩種緣產生。並非一切識都一定由四緣產生，實際上，錯亂的意識沒有所緣緣。 第三，按照分別說者的觀點：『二因滅時作用生，三因生時彼相違，諸緣皆與此相違。』也就是說，俱有因和同類因在果滅時起作用，而俱生等三緣在果生時起作用，其他諸緣與此相反。

【English Translation】 (Seventh Chapter) There are eleven divisions regarding the classification of conditions, such as: condition and basis being the same, same and different, grasping, the three: senses, suffering, and food with maturation, existence and non-existence. General Meaning of Conditions: The first part is divided into two, first the general meaning, including: the difference between cause and condition, how effects arise from conditions, and especially the analysis of time. First, what is the difference between cause and condition? That which produces the nature of the effect is the immediate cause; that which produces the difference of the effect is the accompanying condition. Or, that which produces the effect from a non-common perspective is the cause, and that which produces it from a common perspective is the condition. Among these, nature means that if a certain dharma exists, its basis also exists, and if that dharma disappears, its basis also disappears, like the heat of fire; difference means that even if a certain dharma in the nature disappears, its basis will not disappear, like the burning of fire, etc. Second, generally speaking, consciousness produces four conditions for consciousness: the seven consciousnesses such as the Alaya consciousness (kun gzhi'i tshogs) act as the co-existent cause, the previous consciousness acts as the immediately preceding condition for the subsequent consciousness, other consciousnesses act as the objective condition for self-consciousness, and the mind-root acts as the dominant condition for mind-consciousness. Consciousness produces two conditions for matter: the Alaya consciousness acts as the co-existent cause for the body, etc., and attention (sems pa) acts as the objective condition for apprehending external objects, etc. Matter produces two conditions for matter: the seed acts as the co-existent cause for the sprout, and the four elements ('byung ba) act as the dominant condition for the derived elements ('byung gyur). Matter produces two conditions for consciousness: the five senses act as the dominant condition for the five consciousnesses, and forms, sounds, etc., act as the objective condition. Furthermore, in the Abhidharmakosha it says: 'The four conditions give rise to mind and mental factors, the three conditions give rise to the two samadhis, and the others arise from two conditions.' That is to say, generally, all minds and mental factors arise from four conditions; in particular, the two samadhis, because they have no object, do not arise from the objective condition, but arise from three conditions; other material forms arise from the two conditions of co-existent cause and dominant condition. It is not necessarily the case that all consciousnesses arise from four conditions, in reality, deluded consciousnesses have no objective condition. Third, according to the Vaibhashika's view: 'When the two causes cease, the function arises; when the three causes arise, they are contrary to this; all conditions are contrary to this.' That is to say, the co-existent cause and the similar cause function when the effect ceases, while the simultaneous cause and the other three conditions function when the effect arises, and all other conditions are contrary to this.

---

ད་པས་ད་ལྟར་བ་དུས་མཉམ་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་། སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོ་དང་རྣམ་སྨིན་གྱི་ རྒྱུས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་འགྱུར་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པས་མ་འོངས་པ་བསྐྱེད་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་མ་ ཐག་རྐྱེན་གྱིས་འབྲས་བུ་མ་འོངས་བ་དང་། དམིགས་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟར་བ་བསྐྱེད་པས་སྔ་མ་ དག་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་གཉི་ག་འདོད་དོ། །རྒྱུ་དང་ རྐྱེན་དང་བདག་རྐྱེན་དང་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་འདོད་ཅིང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་ བསྐྱེད་པ་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་བྱ་བ་ཙམ་ལ་རྐྱེན་དུ་འདོད་དོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས། དོན་ གསང་དུ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་འབྲས་བུ་དུས་མཉམ་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་། གཉི་ག་ཡོད་པའི་ ལུགས་གསུམ་བཀོད་དེ། ས་བོན་དུ་མྱུ་གུ་དང་། མར་མེ་དང་འོད་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱས་ ནས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་མི་མཉམ་གཉི་ཡོད་པར་བཤད་མོད་རྟོག་དཔྱོད་ ཀྱི་སར། སྐྱེས་ལ་འགོགས་པས་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱི་མ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ གསུངས་ཤིང་། བསྡུ་བར་ཡང་། དུས་མི་མཉམ་པ་ཁོ་ན་རྐྱེན་དུ་གསུངས་པས། འདིར་སྔར་ ཡང་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་ནི་དུས་མི་མཉམ་པ་ཁོ་ནའོ། ། ༈ རྐྱེན་གྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་ 1-303 གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། ཁྱད་པར་ཤེས་རིག་ཕྱི་མ་ སྐྱེད་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ལྡན་སྐྱེད་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་བདག་པོས་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ ལ་གཞི་བསྡུ་བར། དང་པོ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉི་ག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་རྐྱེན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ ཡང་གསུངས་ཤིང་། ཡུམ་ལས་ཀྱང་། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་དམིགས་པ་དང་བདག་པོའི་ རྐྱེན་རྣམས་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཞེས་བཀའ་སྩལ་བ་ལྟར་རོ། །ཆོས་གསུམ་གྱི་འདུས་བྱས་རྣམས་རྐྱེན་ཡིན་པར་མ་ཟད། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆོས་གསུམ་བསྟན་པས་ཆོས་བདག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་ པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ རྒྱུའི་རྐྱེན། (གཉིས་པ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ་)རྒྱུའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ཆོས་གཉིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་རྒྱུ་དྲུག་རྒྱུའི་རྐྱེན་བཤད་ པའོ། ། དང་པོ་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ རྐྱེན་ཏེ། དེའང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ

【現代漢語翻譯】 因此，當原因和結果同時產生時，共同的原因、普遍的原因和成熟的原因會促使結果的產生，從而創造未來。除此之外，直接的原因會產生未來的結果，而目標的原因會產生現在的結果，這與前者相反。因此，原因和結果既可以同時存在，也可以不同時存在。原因、條件、主導條件和作用原因被認為是同義詞。在任何時候，只要不阻礙結果的產生，就可以被認為是條件。根據大乘佛教的觀點，在《意義之秘密》中，有三種關於原因的條件和結果同時存在、不同時存在以及兩者兼而有之的體系。例如，種子和幼苗，燈和光等。雖然在世俗層面，原因和結果既可以同時存在，也可以不同時存在，但在分析層面，產生的原因不會停止，而未產生的原因也不會停止。正如所說的那樣，在《彙集論》中，只有不同時存在的事物才被認為是條件。因此，正如之前所說，原因和結果的特徵是不同時的。 關於條件的論述要點： 論述要點：如何以及為何要研究條件？（分為兩部分，第一部分）通過三個方面來解釋：產生結果的本質是原因的條件；產生後續知識的特殊性是直接的條件；產生具有對象形式的知識是目標的條件；控制結果的產生是主導者的條件。因此，也被認為是條件的特徵。在《彙集論》中，第一種既是原因又是條件，后三種只是條件。在《般若經》中也說：『想要理解原因、直接原因、目標原因和主導條件，就應該學習《般若波羅蜜多》。』正如所說，三種集合的法不僅是條件，而且非集合的法也不能作為意識的對象，因此一切都是條件。通過展示一切事物的三個原因，是爲了消除對法自生的執著。 原因的條件： （第二部分）通過特徵詳細解釋，分為四個部分。（第一部分）什麼是原因的條件？根據大乘佛教，兩種法被認為是原因的條件，而共同的觀點是六種原因被解釋為原因的條件。 第一種觀點是，阿賴耶識（kun gzhi'i rnam par shes pa，梵文：ālayavijñāna，梵文羅馬轉寫：ālayavijñāna，漢語字面意思：阿賴耶識）是具有污染的法的原因的條件，也就是前世的產生。

【English Translation】 Therefore, when cause and effect arise simultaneously, the common cause, the universal cause, and the ripening cause act to produce the result, thereby creating the future. Other than that, the immediate condition produces the future result, and the objective condition produces the present result, which is the opposite of the former. Therefore, both simultaneous and non-simultaneous cause and effect are accepted. Cause, condition, dominant condition, and acting cause are considered synonymous. At any time, as long as it does not hinder the production of the result, it can be considered a condition. According to the Mahayana Buddhist view, in 'The Secret of Meaning,' three systems are presented regarding the cause's condition and the result being simultaneous, non-simultaneous, and both. For example, seeds and sprouts, lamps and light, etc. Although it is said that in the conventional realm, cause and effect can be both simultaneous and non-simultaneous, in the realm of analysis, the cause that produces does not cease, and the cause that has not produced does not arise. As it is said, in the 'Compilation,' only things that are not simultaneous are considered conditions. Therefore, as previously stated, the characteristic of cause and effect is non-simultaneity. The main points of the discourse on conditions: Main points: How and why should conditions be studied? (Divided into two parts, the first part) Explained through three aspects: the nature of producing the result is the condition of the cause; the particularity of producing subsequent knowledge is the immediate condition; the production of knowledge with the form of an object is the objective condition; controlling the production of the result is the condition of the master. Therefore, it is also regarded as a characteristic of conditions. In the 'Compilation,' the first is both cause and condition, and the latter three are only conditions. In the 'Perfection of Wisdom Sutra,' it is also said: 'If you want to understand the cause, the immediate cause, the objective cause, and the dominant condition, you should study the 'Perfection of Wisdom'.' As it is said, not only are the three aggregates of phenomena conditions, but also non-aggregates cannot be objects of consciousness, therefore everything is a condition. By showing the three causes of all things, it is to eliminate attachment to the self-generation of phenomena. The condition of the cause: (Second part) Explaining in detail through characteristics, divided into four parts. (First part) What is the condition of the cause? According to Mahayana Buddhism, two dharmas are considered the condition of the cause, while the common view is that six causes are explained as the condition of the cause. The first view is that the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam par shes pa, ālayavijñāna, ālayavijñāna, storehouse consciousness) is the condition of the cause of dharmas with defilements, that is, the previous birth.

---

་ལ་ས་བོན་གསོས་བཏབ་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ནི། སྐྱེས་ ཐོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་ པ་ཚེ་འདིའི་འཇུག་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ནི་སྦྱོར་བྱུང་ གི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཕྱི་མའི་ཀུན་གཞི་གཞན་གྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དགེ་བའི་ བག་ཆགས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏེ། དེའང་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་བག་ ཆགས་སོ། །ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་ཟག་བཅས་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་ 1-304 འགྱུར་བ་ནི། དེ་ཡི་རྒྱུ་མཐུན་ཟབ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཚུལ་ནི་སྟོན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་གནས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེའི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གྲོགས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་དང་། རིགས་འདྲ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་དང་། ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀྱང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བྱེད་ རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། །སྐལ་མཉམ་མཚུངས་བར་ལྡན་པ་དང་། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་རྣམ་ སྨིན་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་ལས་ གཞན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ ལ་གེགས་མི་བྱེད་ཙམ་ཐམས་ཅད་བྱེད་རྒྱུར་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་བྱེད་པ་དང་ བཅས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་། གྲོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལ། གཞན་ལྔར་མ་འདུས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་རྒྱུར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ཉིད་ལོགས་སུ་ བསྟན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྱུང་གནས་རྟེན་གསལ་འགྱུར་བྲལ་བསྒྱུར། ། ཡིད་ཆེས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དང་འཐོབ། །ཐ་སྙད་ལྟོས་དང་འཕེན་པ་འགྲུབ། །ཡོངས་འཛིན་ཆུད་ བྱེད་སོ་སོར་ངེས། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་དང་མི་མཐུན་མཐུན། །བྱེད་རྒྱུ་ཉི་ཤུ་ཉེ་བར་མཚོན། །ཞེས་ པ་སྡོམ་དུ་བྱས་ནས་རིམ་པ་ལྟར་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྟོན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་འདིས་དེ་ ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའང་སྔར་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བ་ལས་ 1-305 གསར་དུ

【現代漢語翻譯】 至於通過在阿賴耶識（kun gzhi，梵文：ālayavijñāna，英語：Ālaya-vijñāna，漢語字面意思：一切種子識）中培育種子而成熟的部分，它是與生俱來的法（chos，梵文：dharma，英語：Dharma，漢語字面意思：法）的因緣。而伴隨著有意識的努力，與此生的意識一同產生的習氣所薰染的，則是修所生法（sbyor byung gi chos，梵文：prayogaja-dharma，英語：Practice-born Dharma，漢語字面意思：由修行產生的法），並且是來世其他阿賴耶識的因緣。特別是，善的習氣是無漏法（zag pa med pa'i chos，梵文：anāsrava-dharma，英語：Non-outflow Dharma，漢語字面意思：無煩惱的法）的因緣，也就是解脫分（thar pa cha mthun，梵文：mokṣa-bhāgīya，英語：Liberation-part，漢語字面意思：解脫的部分）的習氣。安住在阿賴耶識中的習氣是有漏的（zag bcas，梵文：sāsrava，英語：Outflow，漢語字面意思：有煩惱的），它轉變為無漏的因緣，是因為它的同類因（རྒྱུ་མཐུན，梵文：sabhāgahetu，英語：homogeneous cause，漢語字面意思：同類因）深刻，並且以各種方式顯現出來。 正如所說，這是因為從顯示獲得超越世間的同類因之法的原因中產生的。第二部分，（第二部分的第一點）通過名稱的區分來顯示：作為因的自性而存在的能作因（byed rgyu，梵文：kāraṇahetu，英語：causal cause，漢語字面意思：能作的因），以及它的各種形態的殊勝差別，與其他的助伴一同產生的俱有因（lhan cig 'byung ba，梵文：sahabhūhetu，英語：coexistent cause，漢語字面意思：一同產生的因），與目標一致而證悟的等流因（mtshungs ldan gyi rgyu，梵文：samanantarahetu，英語：equal flowing cause，漢語字面意思：相似相續的因），同類增長而產生的同類因（skal mnyam gyi rgyu，梵文：sabhāgahetu，英語：homogeneous cause，漢語字面意思：同等份額的因），阻礙解脫的遍行因（kun 'gro'i rgyu，梵文：sarvatragahetu，英語：omnipresent cause，漢語字面意思：普遍存在的因），以及執持身體的異熟因（rnam smin gyi rgyu，梵文：vipākahetu，英語：maturation cause，漢語字面意思：成熟的因），因此也應被視為因緣。 正如偈頌所說：『能作俱有與同類，等流遍行及異熟，因有六種應知曉。』（byed rgyu lhan cig 'byung ba dang/ skal mnyam mtshungs bar ldan pa dang/ kun tu 'gro dang rnam smin te/ rgyu ni rnam pa drug tu 'dod/） （第二點）詳細解釋各自的體性。自性如何呢？『從自身之外產生作用的因。』（rang las gzhan pa byed pa'i rgyu/）正如並非認為僅僅是不妨礙從自身之外產生有為法（'dus byas kyi chos，梵文：saṃskṛta-dharma，英語：Conditioned Dharma，漢語字面意思：有為的法）果的所有事物都是能作因，而是指具有作用的因，因為它對果有所助益，所以是因的自性。因此，所有的因都包含在能作因之中，而助伴等則是它的分支。爲了將所有未包含在其他五種因中的因都歸為能作因，所以才單獨指出了它。 殊勝差別又是如何呢？『生處所依明轉變離，轉信信所作及得，名言待與引產生，守護毀壞各別定，俱作不和與和諧，二十能作略示現。』（'byung gnas rten gsal 'gyur bral bsgyur/ yid ches yid ches byed dang 'thob/ tha snyad ltos dang 'phen pa 'grub/ yongs 'dzin chud byed so sor nges/ lhan cig byed dang mi mthun mthun/ byed rgyu nyi shu nye bar mtshon/）這是以偈頌概括，然後依次通過比喻來展示其中的一部分，通過這一部分，也應瞭解其他具有類似性質的事物。也就是說，從先前未產生果的狀態中新產生。

【English Translation】 As for the part that matures from cultivating seeds in the Ālaya-vijñāna (ཀུན་གཞི，ālayavijñāna, Ālaya-vijñāna, storehouse consciousness), it is the causal condition for innate dharmas. And what is imbued by the habitual tendencies that arise together with the consciousness of this life, along with conscious effort, are the practice-born dharmas, and they are the causal condition for other Ālaya-vijñānas in future lives. In particular, virtuous habitual tendencies are the causal condition for uncontaminated dharmas, which are the habitual tendencies of the liberation-part. The habitual tendencies that abide in the Ālaya-vijñāna are contaminated, and they transform into the causal condition for uncontaminated dharmas because their homogeneous cause is profound and manifests in various ways. As it is said, this is because it arises from the cause that shows the homogeneous cause of attaining transcendence over the world. The second part, (the first point of the second part) showing through the distinction of names: the causal cause (བྱེད་རྒྱུ，kāraṇahetu, Kāraṇahetu, acting cause) that exists as the nature of the cause, and the excellent distinctions of its various forms, the coexistent cause (ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ，sahabhūhetu, Sahabhūhetu, co-occurring cause) that arises together with other companions, the equal flowing cause (མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ，samanantarahetu, Samanantarahetu, simultaneous cause) that realizes in accordance with the object, the homogeneous cause (སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ，sabhāgahetu, Sabhāgahetu, similar cause) that arises by increasing the same kind, the omnipresent cause (ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ，sarvatragahetu, Sarvatragahetu, all-pervading cause) that obstructs liberation, and the maturation cause (རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ，vipākahetu, Vipākahetu, ripening cause) that holds the body, therefore, should also be regarded as causal conditions. As the verse says: 『The acting, coexistent, and homogeneous, equal flowing, omnipresent, and maturation, the causes are known to be six types.』 (byed rgyu lhan cig 'byung ba dang/ skal mnyam mtshungs bar ldan pa dang/ kun tu 'gro dang rnam smin te/ rgyu ni rnam pa drug tu 'dod/) (The second point) elaborating on the individual characteristics. How is the nature? 『The cause that produces something other than itself.』 (rang las gzhan pa byed pa'i rgyu/) Just as it is not considered that merely everything that does not hinder the arising of conditioned dharmas from itself is the acting cause, but rather it refers to the cause that has an effect, because it benefits the result, it is the nature of the cause. Therefore, all causes are included within the acting cause, and companions and so on are its branches. In order to classify all causes that are not included in the other five causes as acting causes, it is specifically pointed out separately. How are the excellent distinctions? 『Source, basis, clear, change, separation, transformation, belief, object of belief, action, attainment, expression, dependence, attraction, accomplishment, complete holding, destruction, individual determination, acting together, disagreement, and agreement, twenty acting causes are briefly shown.』 ('byung gnas rten gsal 'gyur bral bsgyur/ yid ches yid ches byed dang 'thob/ tha snyad ltos dang 'phen pa 'grub/ yongs 'dzin chud byed so sor nges/ lhan cig byed dang mi mthun mthun/ byed rgyu nyi shu nye bar mtshon/) This is summarized in a verse, and then sequentially shown through examples, and through this part, one should also understand other things that have similar characteristics. That is, newly arising from a state where the result has not previously arisen.

---

་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཚང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་འབྱུང་པོའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཟིན་པ་རྣམས་དང་། འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་ སྲིད་པ་བར་དོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཟས་བཞིས་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟུང་བའི་གེགས་བྱས་ནས་རྟེན་ པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ས་ལྟ་བུའོ། །སྒྲིབ་པ་གསལ་བའི་བྱེད་ རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་མུན་ཁུང་གི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུན་གཞན་ དུ་འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གི་(མེ་དང་ཤིང་གི་འབར་འཕྲོ་ནག་པོར་འགྱུར་བའོ། །)རྒྱུན་ སོལ་བའམ་ཐལ་བར་(འབྲས་བུ་ཡིན་)འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །འབྲེལ་བ་གཅོད་བྱེད་ འབྲལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་བརྔ་བར་བྱ་བ་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་གཉིས་སུ་གཅོད་བྱེད་ ཟོར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆ་ཤས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་ གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་བཟོའི་གནས་བྱས་ནས་སྐུ་གཟུགས་དང་རྒྱན་ཆ་ལ་སོགས་ པར་བསྒྱུར་བ་དང་། བསྔོ་བས་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྐོག་གྱུར་ལ་རྗེས་ དཔག་གིས་རང་ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་གཞི་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེ་ཡོད་པར་ཡིད་ ཆེས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་དུ་བ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ངེས་བར་བྱེད་ཅིང་ གཞན་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་བསྒྲུབ་པའི་ངག་གིས་ལ་ལ་མེ་ཡོད་ དེ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་བ་དང་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། ཚང་མང་ བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཡོད་ལ་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ ཐོབ་པ་འཐོབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ ལམ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུའམ། མཁས་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དོན་འབྲེལ་ བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ལྟོ་ལྡིར་ལ་སོགས་པའི་ 1-306 མཚན་མ་དང་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལས་མིང་ཇི་ལྟ་བར་མཚན་མར་བཟུང་ ནས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། གཞན་དུ་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ལྟོས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། སྤང་བྱ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཉེན་པོ་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བཀྲེས་པ་ ལ་ལྟོས་ནས་ཟས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་སྐབས་གཞན་ནས་ གཞན་དུ་བརྒྱུད་དེ་འཕེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱང་རིང་པོའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱི་མ་ ལ་རྒ་ཤི་འཕེན་པའི་འདིའི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མ་ཐག་མངོན་པར་འགྲ

ུབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་སུ་འགྲུབ་བྱེད་མ་རིག་པ་ལྟ་ བུའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཞིང་དང་ཆུ་དང་ལུད་ དང་དྲོད་དང་ལ་སོགས་པས་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་ སུ་མཐུན་པར་འགུགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་བློ་ དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་ལུས་ངག་གི་ སྲི་ཞུ་བསྐྱེད་ནས་ལེགས་པར་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་གཞན་ དང་གཞན་འབྱུང་བ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། རྐྱེན་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ འགྲོ་བ་རིགས་ལྔ་པོ་དག་གི་ལུས་སོ་སོར་ངེས་པར་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྐྱེན་ལས་ཐ་དད་པ་ ལྟ་བུའོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ རྒྱུ་ནི། རྐྱེན་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ཤིང་ཚོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང་། དམིགས་རྐྱེན་ཡུལ་ཡང་སྣང་བ་ དང་། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཆ་ནས་བསྟན་ལ། སྔར་ནི་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་ 1-307 བསྟན་པའོ། །གེགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་བར་ཆད་ བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སེར་བས་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལྟ་ བུའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་བར་ཆད་ མི་བྱེད་ཅིང་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སེར་བ་དེ་ཉིད་མེད་ ཅིང་ཆར་བ་དུས་སུ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།)གྲོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཛོད་དུ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། ། འབྱུང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དང་། །སེམས་དང་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་བཞིན། ། ཞེས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འབྱུང་བ་ གཞི་ཕན་ཚུན་དང་། སེམས་སེམས་བྱུང་གཞི་ཕན་ཚུན་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ མཚན་གཞི་ཕན་ཚུན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འདིར་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ མཚན་ཉིད་ནི། འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་དག་གྲོགས་སུ་ངེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡོད་ན་དེ་དང་ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་གི་གྲོགས་སུ་ངེས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་ཆོས་དེའང་འབྱུང་བ་མ་ ཡིན་པ

【現代漢語翻譯】 產生結果的因素是： 接近結果的條件，例如諸行的實際成就者——無明。 增強和完全掌握的力量的因素是：除了近取因之外，共同作用的條件，例如農田、水、肥料和溫度等，增強了從自身種子中產生的果實的力量。 隨後順應並吸引他人進入狀態的因素是：與他人心意相符的條件，例如爲了取悅國王，通過身語行為侍奉國王並良好地依賴他。 因自性不同而確定產生不同結果的因素是：各種好壞條件，例如確定五道眾生的各自身體，與五道的條件不同。 在成就自身結果時，依賴於其他因素並共同作用的因是：條件相互依賴和聚集，例如爲了產生果實——識，作為增上緣的根識未受損，作為所緣緣的境也顯現，以及產生它的作意——心的活動也近在眼前。 這裡是從相互依賴的角度來闡述的，而之前是從聚集產生結果的角度來闡述的。 通過障礙之門產生不和諧的因素是：阻礙結果產生的因素，例如冰雹阻礙豐收。 與此相反，非不和諧且和諧的因素是：不阻礙結果，而是提供幫助的因素，例如沒有阻礙莊稼的冰雹，以及及時降雨等。 （第二，）什麼是友伴？在《俱舍論》中說：『共同生起，相互為果，生起時隨心，心與自性如名與實。』相互為果的共同生起之因，如四大種相互之間，心與心所相互之間，有為法的自相與共相之間。 這裡也與此相符，定義是：任何作為結果的法，如果確定是友伴，那麼如果存在該法，則確定是共同生起的友伴；如果任何法不完整，那麼該法也不會生起。

【English Translation】 The factor for producing a result is: A condition close to the result, such as ignorance being the actual achiever of actions. The factor of strengthening and completely grasping power is: a condition that acts together other than the immediate cause, such as fields, water, fertilizer, and temperature being the cause of the fruit crop, strengthening the power arising from its own seed. The factor of subsequently conforming and attracting others into a state is: a condition that conforms to the minds of others, such as serving the king with body and speech and relying well on him in order to please the king. The factor that determines the separate occurrence of different results due to different natures is: various good and bad conditions, such as the separate determination of the bodies of the five types of beings being different from the conditions of the five paths. The cause that accomplishes its own result, depends on other causes, and acts together is: conditions that depend on each other and gather together, such as the unimpairment of the dominant condition of the senses, the appearance of the objective condition, and the proximity of the mental engagement that generates it in order to generate the fruit—consciousness. Here, it is explained from the perspective of mutual dependence, while previously it was explained from the perspective of the result arising from the gathering. The factor of disharmony through the door of obstacles is: that which obstructs the arising of the result, such as hail obstructing a bountiful harvest. The opposite of that, the factor that is not disharmonious but harmonious, is: that which does not obstruct the result but helps, such as the absence of hail that obstructs crops and the timely rainfall, and so on. (Second,) What is a companion? In the Treasury of Knowledge it says: 'Arising together, mutually resulting, arising following the mind, mind and nature like name and reality.' The cause of arising together, which is mutually a result, is like the elements with each other, mind and mental factors with each other, and the characteristics and bases of conditioned phenomena with each other. Here too, in accordance with this, the definition is: any phenomenon that is a result, if it is determined to be a companion, then if that phenomenon exists, it is determined to be a companion arising together; if any phenomenon is incomplete, then that phenomenon will not arise either.

---

་ནི་གྲོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་བརྗོད་ནི། འདི་ ལྟ་སྟེ། གྲོགས་སུ་ངེས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རླུང་མེད་པ་ན་མེ་འབར་བ་མི་འབྱུང་བ་ དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་(བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་)གཟུགས་མེད་ན་རོ་མི་འབྱུང་ བ་ལྟ་བུའོ། །དེའང་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དུ་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཚར་གཅིག་ པའི་ཆ་ནས་གཞག་པ་སྟེ། (རྣམ་འགྲེལ་དུ།)ནུས་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་ནི། །རོ་མེད་དེ་ཉིད་གཞན་ གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)མཐུན་པར་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་སེམས་རྣམས་དང་། ། སེམས་བྱུང་རྟེན་མཚུངས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འདིར་ཡང་དེ་དང་མཐུན་ 1-308 པར་མཚན་ཉིད་ནི། རིག་པའི་ཆོས་གང་དག་གཙོ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ དམིགས་པ་དང་མཐུན་ཞིང་མཚུངས་པར་རྟོགས་ཀྱི། མཚུངས་ལྡན་དུ་ངེས་པའི་ཆོས་གང་ ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུའི་རྐྱེན་ དུ་བལྟ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །མཚན་གཞི་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟེན་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱས་ནས་དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་སོ། །དུས་མཚུངས་ པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་ དད་དུའང་བསྟན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་འདུས་ཀྱང་། དམིགས་པ་རྟོགས་ པའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ལོགས་སུ་བཤད་པའོ། ། (བཞི་པ།)རྒྱས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བའོ། །རང་རིས་ས་པའོ་སྔར་ སྐྱེས་རྣམས། །ས་དགུའི་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིན། །ཞེས་སྤྱིར་ སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་(དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་)རང་དང་རིགས་འདྲ་བ་ དང་མཚུངས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། རྒྱུ་སྔར་སྐྱེས་པས་(མཉམ་པ་དང་སྔ་བ་ལ་མ་ཡིན་གྱི་)འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ལ་ བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་དྲུག་དང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་སྟེ་ས་ དགུ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་བདེན་ཟག་མེད་ནི། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་(ས་མ་ ངེས་པར་)ཕན་ཚུན་གྱི་སྐལ་མཉམ་(གྱི་རྒྱུ་)ཡིན་ཞིང་། དེའང་འབྲས་བུ་དམན་པ་མི་བསྐྱེད་ཅིང་། མཐོང་ལམ་གྱིས་རང་ཉིད་དང་། ལམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྐལ་མཉམ་དང་། སྒོམ་ལམ་གྱིས་ ཀྱང་རང་ཉིད་མི་སློབ་ལམ་གྱི་སྐལ་མཉམ་དང་། (ས་དེ་གློ་བུར་དུ་འོང་ཞིང་ས་དེའི་སྲེད་པས་བདག་གིར་མ་ བྱས་པས་)མི་སློབ་ལམ་གྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐལ་མཉམ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུ་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་ པར་འཕགས་པ་དག་སྐྱེད་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། འདིར་ཡང་། སྔོན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་ད

【現代漢語翻譯】 也就是說，通過友誼的途徑，將彼此視為因。例如，就像這樣，確定為朋友的諸元素，在沒有風的情況下，火不會燃燒；由諸元素轉化而來的事物，如果沒有（糖蜜等）的形狀，就不會產生味道。這並不是同時顯示因果，而是將因的集合視為一個整體。（《釋量論》中說：）『沒有能力的作用，就不會有味道，它本身就是其他事物的因。』 （三）相似覺知是怎樣的呢？經中說：『相應的因是諸心，以及心所依處相同的那些。』這裡也與此相符，定義是：任何作為主從關係的心識之法，同時產生，目標一致，覺知相同。如果任何一個相應的法不完整，就不能一致地覺知目標，這些法彼此被視為因。例如，就像這樣，依處相同的心和心所，互相幫助，一致地覺知目標。不是同時存在，因為它們是因果關係。這表明心和心所是不同的實體，雖然它們包含在同時產生的範疇內，但從幫助覺知目標的角度來看，是分開解釋的。 （四）增長是怎樣的呢？經中說：『同分因是相似的，自類先前的，九地的道是相互的，具有相同和不同的。』一般來說，同分因產生與自身種類相同或相似的果（善等和慾望等），先產生的因對後來的果起作用（不是相同的或先前的）。特別是，基於六禪定和前三個無色定的九地之道，由於不屬於三界（因此是不確定的），是彼此的同分（因）。而且，它不產生較低的果，見道對自己和後來的兩個道是同分因，修道對自己和無學道是同分因，（因為那個地突然到來，並且沒有被那個地的貪慾所佔有）無學道對自己是同分因，產生相同和特殊的殊勝之果。經中這樣說。這裡也是，先前的善和非善...

【English Translation】 That is to say, through the path of friendship, viewing each other as causes. For example, like this, the elements that are determined to be friends, without wind, fire will not burn; things that are transformed from the elements, without the shape of (molasses, etc.), taste will not arise. This is not showing cause and effect simultaneously, but rather placing the collection of causes as a whole. (In the Pramāṇavārttika:) 'Without the action of ability, there will be no taste, it itself is the cause of others.' (3) How is similar cognition? It is said: 'Corresponding causes are the minds, and those with the same basis of mind.' Here too, in accordance with that, the definition is: any cognitive dharmas that are in a master-servant relationship, arising simultaneously, with the same object, and cognizing similarly. If any of the corresponding dharmas are incomplete, they cannot cognize the object in agreement, and these are viewed as causes to each other. For example, like this, the mind and mental factors with the same basis, helping each other, cognize the object in agreement. They are not simultaneous, because they are cause and effect. This shows that mind and mental factors are different entities, although they are included within the category of arising simultaneously, they are explained separately from the aspect of helping to cognize the object. (4) How is increase? It is said: 'The co-equal cause is similar, the self-class previous, the paths of the nine grounds are mutually, of equal and different.' Generally, the co-equal cause produces fruits (virtue etc. and desire etc.) that are of the same kind or similar to itself, and the previously arisen cause acts on the later fruit (not the same or previous). In particular, the undefiled paths of truth based on the six dhyānas and the first three formless realms, because they do not belong to the three realms (therefore they are uncertain), are co-equal (causes) of each other. Moreover, it does not produce inferior fruits, the path of seeing is a co-equal cause for itself and the two later paths, the path of meditation is also a co-equal cause for itself and the path of no more learning, (because that ground suddenly comes and is not possessed by the desire of that ground) the path of no more learning is a co-equal cause for itself, producing equal and special superior fruits. It is said in the scriptures. Here also, previous virtue and non-virtue...

---

གེ་ པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་བསྒོམས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་དེ་འདྲིས་པར་བྱས་ནས་ 1-309 ས་བོན་ཡོངས་སུ་གསོས་པ་རྣམས་ཕྱི་མའི་མཐར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དང་པོར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་ མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མ་རྒྱས་པར་བྱེད་ པས་ན་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། ། (ལྔ་པ།)བར་དུ་གཅོད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ཉོན་མོངས་ཅན། རྣམས་ ཀྱི་རང་སར་ཀུན་འགྲོ་ལྔ། །ཞེས་ཀུན་འགྲོའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་རང་སའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀུན་ འགྲོའི་རྒྱུའོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། འདིར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་རྣམ་གྲོལ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་ཐག་བསྲིང་པའི་ཕྱིར་དུ་སྔོན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་ མོངས་གང་ཡང་རུང་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ཕྱིས་རིགས་འདྲ་འཕེལ་བར་མ་ཟད། རིགས་ མི་འདྲ་བ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་པའི་རྒྱུན་རྒྱུད་ལ་རྒྱས་པར་བརྟན་ པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཁོར་བར་དམ་དུ་འཆིང་བས་ཐར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་ བལྟའོ། །སྔ་མ་ནི་ཆོས་གསུམ་ཀ་ལ་ཡོད་ཅིང་རིགས་འདྲ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ དེ་ལས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅིང་། རིགས་གཞན་ཡང་རྒྱས་པར་བྱེད་ པས་ཐ་དད་དུ་བཞག་པའོ། ། (དྲུག་པ།)ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། །དགེ་བ་ཟག་ བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། །འདིར་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་འཕེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་བའི་ནང་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །ཞེས་སོ། །ལུང་མ་བསྟན་ 1-310 ནི་ས་བོན་རུལ་བ་ལྟར་སྟོབས་ཆུང་བས་རྣམ་སྨིན་མི་བསྐྱེད་ཅིང་། དགེ་བ་ཟག་མེད་ཀྱང་སྲེད་ པའི་རླན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཚུལ་ ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ ནི་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ཐ་མའི་ཡིན། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་པོའི་

【現代漢語翻譯】 通過修習和實踐那些未被教導的法統，並與之熟稔， 完全滋養的種子，在後世會越來越卓越， 各自的同類，後者比前者更加繁榮，並且持續不斷地達到頂峰，凡是這種情況，先前的同類就是使後者繁榮的原因，因此被視為因的緣起。 （第五，）阻礙是什麼樣的呢？『一切行』指的是煩惱。一切行的法，在各自的處所，有五種一切行。』這裡說的是，先前產生的一切行之法，是其處所的煩惱之法，一切同類和不同類的共同之因，所以是一切行之因。這裡還說，任何煩惱之法，爲了延續解脫和涅槃的傳承，先前習慣於任何貪慾等煩惱，不僅會使後來的同類增長，而且會使不同類的嗔恨等任何煩惱的延續，在傳承中繁榮和穩固，這會緊緊束縛于輪迴，因此被視為阻礙解脫的因的緣起。前者存在於三種法中，並使同類增長，而後者是從前者中分離出來的，只存在於煩惱中，並使其他種類也增長，因此被視為不同。 （第六，）完全執持是什麼樣的呢？『異熟因是不善和有漏的善。』這裡說的是，與此類似，異熟之身，阿賴耶識，以無覆無記的方式投生，從而完全執持，因此，一切不善之法，以及善法中的有漏之法，會產生異熟，即輪迴之蘊，因此被視為因的緣起。未被教導的就像腐爛的種子一樣，力量弱小，不會產生異熟。沒有遺漏的善，因為脫離了貪慾的滋潤，也不是異熟之因。 從這些因中產生果的方式是：異熟果是從異熟因中產生的；增上果是從作者因中產生的；等流果是從隨行因和一切行因中產生的；士用果是從俱生因和相應因中產生的。異熟果是最終的，增上果是最初的。

【English Translation】 By meditating on and practicing those untaught Dharma lineages, and becoming familiar with them, The seeds that are fully nourished will become increasingly excellent in later lives, Each of their own kind, the latter being more prosperous than the former, and continuously reaching the peak. In any such case, the previous kind is the cause of making the latter prosper, and is therefore regarded as the cause of origination. (Fifth,) What is the obstruction like? 'All-going' refers to afflictions. In their respective places, there are five all-going dharmas.' This says that the previously arising all-going dharmas are the common cause of all similar and dissimilar afflicted dharmas in their respective places, and are therefore the cause of all-going. It also says here that any afflicted dharma, in order to prolong the lineage of liberation and Nirvana, previously becoming accustomed to any affliction such as desire, not only causes the later similar kinds to increase, but also causes the continuation of any dissimilar afflictions such as hatred to flourish and stabilize in the lineage, which tightly binds one to samsara, and is therefore regarded as the cause of origination that obstructs liberation. The former exists in all three dharmas and causes similar kinds to increase, while the latter is separated from the former, exists only in afflictions, and also causes other kinds to increase, and is therefore regarded as different. (Sixth,) What is complete holding like? 'The ripening cause is only non-virtue and defiled virtue.' This says that, similarly, the ripening body, the alaya consciousness, gives rise in a non-obscured and unspecified manner, thereby completely holding. Therefore, all non-virtuous dharmas, and defiled dharmas among virtuous dharmas, produce ripening, i.e., the aggregates of samsara, and are therefore regarded as the cause of origination. The unspecified is like a rotten seed, weak and unable to produce ripening. Undefiled virtue, because it is free from the moisture of craving, is also not a cause of ripening. The way fruits arise from these causes is: the ripening fruit arises from the ripening cause; the dominant fruit arises from the agent cause; the similar fruit arises from the co-occurring cause and the all-going cause; the man-made fruit arises from the co-emergent cause and the corresponding cause. The ripening fruit is the final one, and the dominant fruit is the first one.

---

ཡིན། །རྒྱུ་མཐུན་སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་བའི། །སྐྱེས་བུ་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ཟད་པར་བྱས་པ་སྟེ། བྲལ་བ་བློ་ཡི་ཟད་པའོ། ། ཞེས་པའོ། ། ༈ དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན། གཉིས་པ། དེ་མ་ཐག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཐ་ མ་མིན་མཚུངས་དེ་མ་ཐག །ཅེས་དགྲ་བཅོམ་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་ ཤིང་རྫས་མཚུངས་པ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་མཚུངས་ལྡན་གཞན་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་ རྐྱེན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། ཚིག་གསལ་དུ། རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་འགགས་མ་ཐག་འབྲས་ བུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་ཀྱང་གསུང་མོད། འདིར་ནི། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་པས་རྒྱུན་འཆད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཐ་མའི་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིན་པ་སེལ་ཞིང་། བར་ཆད་མེད་པ་དང་ ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་གཅིག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་རིག་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་མེད་ པ་ཡིན་གྱི། (འགྲེལ་པར།)སྐད་ཅིག་གིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། སེམས་མེད་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་ཁ་མའི་སེམས་ནི་ལངས་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འགགས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ 1-311 ནི་འགགས་མ་ཐག་པ་ལའང་མཚུངས་མོད། གཉི་གའང་ཕན་འདོགས་བྱེད་དུ་འདྲ་བས་རྐྱེན་ དུ་རུང་ངོ་། །དེའང་མཐུན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། དགེ་བ་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་མཐུན་ པ་དང་། འདོད་སེམས་ལས་འདོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་མཐུན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ ལས་ཟག་བཅས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། དགེ་བ་ལས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་དང་། འདོད་ སེམས་ལས་གཟུགས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དང་། ཟག་བཅས་ལས་ཟག་མེད་ལ་ སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་དགེ་བ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ དགེ་བ་འབྱུང་བ་ན་ཁམས་མི་མཐུན་ཞིང་ངོ་བོ་མཐུན་པའང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབྱུང་ན་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ཅན་གཉི་ག་ཤེས་རིག་ཏུ་མཚུངས་ཤིང་སྔ་མ་ འགགས་པའི་དེ་མ་ཐག་སེམས་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་མེད་པར་ཕྱི་མ་འབྱུང་བས་ཀྱང་སྔ་མ་དེ་ ཉིད་ཕྱི་མའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །བསྡུ་བར་ཡང་། སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་གི་མཇུག་ཐོག་ཏུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི། དེ་དག་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐམས་ཅད་ངེས་མེད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ ཞིང་། གང་ག

【現代漢語翻譯】 如是，如偈云：『因緣和合，眾生平等行，士夫二者是。』 斷滅之果，即以智慧斷除應斷之物，是為斷滅，即智慧之滅盡。 如是說。 緊接著的因緣。 第二，緊接著的因緣是怎樣的呢？如偈云：『心與心生諸法，最後非同等，緊接著。』意為除了最後阿羅漢之外，心與心所生起，且本體相同的諸法，在滅盡之後，立即產生同類的其他法，這就是緊接著的因緣。如是說。在《明句論》中也說：『因，如種子等，滅盡之後，立即成為產生果，如苗芽等的因緣，這就是同類緊接著的因緣。』 此處，『不間斷』表示斷絕相續，即阿羅漢最後的智慧，不是其他智慧的緊接著的因緣。『無間斷』是指同一相續的因果智慧，沒有被其他智慧所阻斷。（《釋論》中說：）並非一定要剎那無間斷，因為無心定的最後心，會成為出定後生起之心的緊接著的因緣。如果說，因為已經滅盡很久了，所以不能作為因緣，那麼對於剛剛滅盡的也同樣適用。但因為二者在助益方面是相同的，所以可以作為因緣。 『相同』是指，善法產生善法等本體相同，欲界心產生欲界心等界相同，有漏法產生有漏法等法性相同。 『不同』是指，善法產生不善法等本體不同，欲界心產生色界心等界不同，有漏法產生無漏法等法性不同。同樣，當欲界的善法產生初禪的善法時，界不同而本體相同。如果產生這樣的心與心所，因緣和因緣所生法在智慧上是相同的，前一念滅盡之後，沒有其他心識的阻斷，后一念生起，因此前一念可以被視為后一念的同類緊接著的因緣。總結來說，『在心與心所法的最後，生起心與心所法的，這些就是它們的同類緊接著的因緣。』如是說。並非所有的心識之後都會必然地產生所有心識，而是...

【English Translation】 Thus, as the verse says: 'Due to similar causes and shared fate, beings walk equally, the two are individuals.' The fruit of separation is the exhaustion of what should be abandoned by wisdom, which is separation, the exhaustion of intelligence. Thus it is said. The immediately preceding condition. Secondly, what is the immediately preceding condition like? As the verse says: 'Minds and mental events that arise, the last is not the same, immediately preceding.' This means that apart from the last Arhat, minds and mental events that arise and are of the same substance, immediately after ceasing, generate another of the same kind, which is the immediately preceding condition. As it is said. In the 'Clear Words' (Prasannapadā), it is also said: 'A cause, such as a seed, immediately after ceasing, becomes a condition for the arising of a fruit, such as a sprout, which is the immediately preceding condition of the same kind.' Here, 'without interruption' means that the continuity is not broken, that is, the last consciousness of an Arhat is not the immediately preceding condition for another consciousness. 'Without obstruction' means that the cause-and-effect wisdom of the same continuum is not interrupted by another wisdom. (In the commentary:) It is not necessarily without interruption for a moment, because the mind at the end of a mindless absorption becomes the immediately preceding condition for the mind that arises immediately after emerging from the absorption. If it is said that because it has ceased for a long time, it cannot be a condition, then the same applies to what has just ceased. But since both are similar in providing assistance, they can be a condition. 'Similar' means that virtue arises from virtue, etc., the essence is the same; desire arises from desire, etc., the realm is the same; contaminated arises from contaminated, etc., the dharma is the same. 'Dissimilar' means that virtue arises from non-virtue, etc., the essence is different; desire arises from form, etc., the realm is different; contaminated arises from uncontaminated, etc., the dharma is different. Similarly, when the virtue of desire arises from the virtue of the first dhyana, the realm is different but the essence is the same. If such a mind and mental events arise, the condition and the conditioned are the same in wisdom, and after the previous moment ceases, the latter arises without interruption by another mind, so the former can be regarded as the immediately preceding condition of the latter of the same kind. To summarize, 'Whatever minds and mental events arise at the end of minds and mental events, those are called the immediately preceding condition of those of the same kind.' As it is said. It is not the case that all minds necessarily arise after all minds, but...

---

ི་རྗེས་སུ་གང་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བས། མདོར་ བསྡུ་ན། འགྲེལ་པར། སྟོབས་བཅུས་སེམས་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། (དེའི་སྡོམ་ནི།)འདྲིས་འདུན་ སྦྱོར་བ་སྙོམས་འཇུག་འཕེན། །རྒྱུ་ཡུལ་དྲན་རིག་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་པའོ། །འདྲིས་ པའི་སྟོབས་ནི་གསུམ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་ལྡང་བའི་རྒྱུ་མི་མངོན་པ་ ཆུང་ངུ་དང་། མངོན་ཡང་ལེགས་པར་མ་འདྲིས་པ་འབྲིང་པོ་དང་། མངོན་ཞིང་ལེགས་པར་ འདྲིས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེའི་ཆུང་ངུས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞི་ལ་རིམ་པ་ 1-312 ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། འབྲིང་བོས་ནི་འདོད་པ་ནས་གཉིས་པ་དང་། དེ་ནས་གསུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། (དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་ནི་ ཅི་དགའ་མགུར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་)ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་གཉིས་པ་དང་གསུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་འཇུག་ཅིང་། ཐམས་ཅད་ལས་ཐོད་རྒལ་ དུ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ སེམས་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་འབྱུང་བའོ། །འདུན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བསམ་གཏན་གཉིས་ པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ཏེ། འདོད་ན་ལྡང་བའི་ཚེ་གཉིས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་དང་། འདོད་ན་འདོད་པའི་དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་ བུའོ། །སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། འདོད་པའི་དགེ་སེམས་ལས་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་དང་། དེ་ལས་དང་པོའི་དངོས་གཞི་དང་། དེ་ལས་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ རིམ་པས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྙོམས་འཇུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དག་ པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ལ་རེས་འགའ་ནི་དག་པ་པའི་སེམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། རེས་ འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུའང་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལས་ལངས་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ན། འགལ་ཟླ་ཉོན་མོངས་ལ་མངོན་གྱུར་གྱིས་མ་ཉམས་ ཀྱི་བར་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་སེམས་འདྲེས་མར་འབྱུང་བའོ། །འགལ་ ཟླ་ནི་སྟོབས་བཞིས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། སྔོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པར་འགྱུར་ པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བའོ། །ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་ནི། ཆགས་སོགས་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ མཐོང་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དྲན་པ་དང་མཚུངས་ 1-313 ལྡན་གྱི་རྟོག་པ་འདས་པའི་ཡུལ་འཕྲོས་པ་

【現代漢語翻譯】 由於隨之而來的所有情況都無法用語言表達，簡而言之，在註釋中說，十力使心生起。（其總結是：）親近、意欲、結合、等持、投擲。原因、對境、憶念、明覺、連線。親近的力量有三種：進入等持的原因是不明顯的小，顯現但未完全親近的是中等，顯現且完全親近的是大。小者使依次進入四禪和四無色定。中等者從欲界到第二禪，然後是第三禪等，以各自間隔的方式超越進入。（除了如來和無數劫的菩薩，因為他們可以隨意進入等持），大者可以隨意超越第二禪和第三禪等，直到有頂，並且超越一切，以符合或不符合規律的方式進入等持。這些都是前一個心之後生起的心。意欲的力量是，獲得第二禪的心首先進入，如果想，在出定時顯現第二禪的心，如果想，則顯現欲界的善和無記心等。結合的力量是，從欲界的善心開始，首先是加行，然後是正行，然後是第二個加行等，依次生起直到有頂的心。等持的力量是，進入清凈等持的心有時會生起清凈的心，有時也會生起煩惱的心。投擲的力量是，從禪定中出來後向外遊走時，在對治煩惱沒有顯現而未減弱之前，生起等持和非等持的混合心。對治由四種力量產生：原因的力量是，先前積累了導致禪定退失的業障，從而生起煩惱的心。對境的力量是，看到與貪等生起相符的可愛或不可愛等對境，從而生起煩惱。憶念的力量是，與憶念相應的分別念追憶過去的事情。 由於隨之而來的所有情況都無法用語言表達，簡而言之，註釋中說，十力使心生起。（其總結是：）'習近意欲和合定，投擲因境念與識，相續連線是此理。' 習近的力量有三種：進入等持的原因是不明顯的小，顯現但未完全習近的是中等，顯現且完全習近的是大。小者使依次進入四禪和四無色定。中等者從欲界到第二禪，然後是第三禪等，以各自間隔的方式超越進入。（除了如來和菩薩，因為他們可以隨意進入等持），大者可以隨意超越第二禪和第三禪等，直到有頂，並且超越一切，以符合或不符合規律的方式進入等持。這些都是前一個心之後生起的心。意欲的力量是，獲得第二禪的心首先進入，如果想，在出定時顯現第二禪的心，如果想，則顯現欲界的善和無記心等。結合的力量是，從欲界的善心開始，首先是加行，然後是正行，然後是第二個加行等，依次生起直到有頂的心。等持的力量是，進入清凈等持的心有時會生起清凈的心，有時也會生起煩惱的心。投擲的力量是，從禪定中出來後向外遊走時，在對治煩惱沒有顯現而未減弱之前，生起等持和非等持的混合心。對治由四種力量產生：原因的力量是，先前積累了導致禪定退失的業障，從而生起煩惱的心。對境的力量是，看到與貪等生起相符的可愛或不可愛等對境，從而生起煩惱。憶念的力量是，與憶念相應的分別念追憶過去的事情。

【English Translation】 Since all the circumstances that follow cannot be expressed in words, in short, it is said in the commentary that the ten powers cause the mind to arise. (The summary is:) Familiarity, desire, combination, absorption, throwing. Cause, object, memory, awareness, connection. The power of familiarity is threefold: the cause of entering into equipoise is the inconspicuous small, the manifest but not fully familiar is the medium, and the manifest and fully familiar is the large. The small causes one to enter into the four dhyanas and the four formless absorptions in order. The medium transcends and enters from the desire realm to the second dhyana, then the third dhyana, etc., in a way that each is interrupted. (Except for the Tathagatas and Bodhisattvas of countless kalpas, because they can enter into equipoise as they please), the large can transcend the second and third dhyanas, etc., as desired, up to the peak of existence, and enter into equipoise in accordance with or not in accordance with the rules, transcending all. These are the minds that arise after the previous mind. The power of desire is that the mind that has attained the second dhyana first enters, and if one wishes, the mind of the second dhyana manifests at the time of rising, and if one wishes, the virtue of the desire realm and the un-obscured and un-indicated manifest, and so on. The power of combination is that from the virtuous mind of the desire realm, first the preliminary practice, then the actual practice, then the second preliminary practice, etc., the mind arises sequentially up to the peak of existence. The power of absorption is that the mind that has entered into pure absorption sometimes gives rise to a pure mind, and sometimes also gives rise to an afflicted mind. The power of throwing is that when one rises from samadhi and wanders outward, a mixed mind of samadhi and non-samadhi arises until the opposing afflictions have not manifested and weakened. The antidote arises from four powers: the power of cause is that the mind of affliction arises from previously accumulating the karmic obscurations that cause the loss of samadhi. The power of object is that afflictions arise from seeing objects that are compatible with the arising of attachment, such as lovely or unlovely objects. The power of memory is that the conceptual thought associated with memory recalls past events. Since all the circumstances that follow cannot be expressed in words, in short, it is said in the commentary that the ten powers cause the mind to arise. (The summary is:) 'Familiarity, desire, combination, absorption, throwing. Cause, object, memory, awareness, connection.' The power of familiarity is threefold: the cause of entering into equipoise is the inconspicuous small, the manifest but not fully familiar is the medium, and the manifest and fully familiar is the large. The small causes one to enter into the four dhyanas and the four formless absorptions in order. The medium transcends and enters from the desire realm to the second dhyana, then the third dhyana, etc., in a way that each is interrupted. (Except for the Tathagatas and Bodhisattvas, because they can enter into equipoise as they please), the large can transcend the second and third dhyanas, etc., as desired, up to the peak of existence, and enter into equipoise in accordance with or not in accordance with the rules, transcending all. These are the minds that arise after the previous mind. The power of desire is that the mind that has attained the second dhyana first enters, and if one wishes, the mind of the second dhyana manifests at the time of rising, and if one wishes, the virtue of the desire realm and the un-obscured and un-indicated manifest, and so on. The power of combination is that from the virtuous mind of the desire realm, first the preliminary practice, then the actual practice, then the second preliminary practice, etc., the mind arises sequentially up to the peak of existence. The power of absorption is that the mind that has entered into pure absorption sometimes gives rise to a pure mind, and sometimes also gives rise to an afflicted mind. The power of throwing is that when one rises from samadhi and wanders outward, a mixed mind of samadhi and non-samadhi arises until the opposing afflictions have not manifested and weakened. The antidote arises from four powers: the power of cause is that the mind of affliction arises from previously accumulating the karmic obscurations that cause the loss of samadhi. The power of object is that afflictions arise from seeing objects that are compatible with the arising of attachment, such as lovely or unlovely objects. The power of memory is that the conceptual thought associated with memory recalls past events.

---

ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་པའི་སྟོབས་ལ། སྤྱིར་འདོད་པ་ནས་ ཤི་འཕོས་ནས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ སུ་ཤི་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་ཤི་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་ བ་གསུམ་སྟེ་དགུ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་འཆི་སེམས་དགུ་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ལུས་ལ་ སྲིད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་སྐྱེ་བར་གཏོགས་ལ་སྲེད་པ་དེའང་ལྷན་ སྐྱེས་དམིགས་པ་ལ་མི་དཔྱོད་པ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་དེ་དེའི་དབང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ རྣམས་དེ་མ་ཐག་བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་རོ། །འཕགས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ ཕྱིར་འོང་རྣམས་ལ་འཆི་བའི་དུས་སུ་འདུ་ཤེས་གསལ་བའི་བར་ལ་སྲེད་པ་དེ་མངོན་གྱུར་དུ་ འབྱུང་ཡང་གཉེན་པོས་ཚར་གཅོད་ཅིང་། འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་རྣམས་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ ཆེ་བས་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་མོད། དེ་དག་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་དབང་གིས་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་རོ། །བར་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་སྐད་ཅིག་ནི་རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞི་ཡིན་པས་མ་ བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཅི་རིགས་སུ་འགྱུར་ ཞིང་། དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་སེམས་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་(མཛོད་ ཀྱི་རང་འགྲེལ་དུ། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཉམ་པར་གཞག་པ་ ལ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཉིད་དག་གོ།)བསྟན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ རྣམས་ཀྱི་འཆི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ སེམས་གང་གི་རྗེས་སུ་གང་འབྱུང་བ་ན་སྔ་མ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ནི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་། ཕྱི་ མ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། ། 1-314 ༈ དམིགས་པའི་རྐྱེན། གསུམ་པ། དམིགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་ ཀྱང་བཤད་ཅིང་། འདིར་ནི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་ན་དམིགས་བྱེད་ ཀྱི་སྒོ་འཇོག་སྟེ། དབང་ཤེས་ལྔ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་ཡོངས་ སུ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ་ཡིད་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་དེའི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ དམིགས་པ་དང་། བརྡ་ལམ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་ནི་མིང་ལས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ དེའི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་དང་། (དུད་འགྲོ་དང་བྱིས

【現代漢語翻譯】 煩惱生起的原因是作意。以作意的力量，通過尋伺的作意，對痛苦的相狀等進行作意，從而生起煩惱。關於相續連線的力量，一般來說，從欲界死亡后投生到欲界、色界和無色界有三種情況；從色界死亡后投生到三界有三種情況；從無色界死亡后投生到三界也有三種情況，總共有九種情況。這九種臨終心識，由於與將要投生之處的身體具有相似的聯繫，因此各自屬於各自的生處，並且貪愛也與生俱來的對境不加尋伺，被無記所遮蔽，因此各個有情眾生立即連線到中陰的相續中。對於聖者入流果和一來果來說，在臨終時，雖然在意識清晰的時候貪愛會顯現，但會被對治力所斷除。對於聖者不還果來說，由於對治力強大，所以不會顯現。但即使如此，他們也因種子的力量而連線相續。在中陰身中連線相續的剎那，是異熟果的阿賴耶識，因此是無覆無記。在那之後，會轉變為善、不善、無記等各種情況。在這些情況中，投生到生有中的心識是無覆無記。（《俱舍論自釋》中說：『隨順的心識連線相續是具有煩惱的，但在等持中則完全沒有煩惱。』）菩薩以願力的力量所產生的各種轉生，其臨終心識等一切都是純粹的善。在這些心識中，哪個心識之後會產生哪個心識呢？先前的作為幫助者是等無間緣，而之後被幫助的則是它的果，應當這樣理解。 第三，什麼是所緣緣呢？經中說：『所緣是所有諸法。』這裡，由於識以有境的方式執取對境，因此安立所緣的門徑。五根識由於對各自的對境是確定的，因此它們的所緣是完全確定的所緣，所以被視為所緣緣。同樣地，類比來說，意識可以緣取一切法，因此它的對境是不完全確定的所緣。對於通達名言的人來說，意識從名稱中執取相狀，它的對境是沒有顯現色彩的所緣。（旁生和孩童……）

【English Translation】 The origin of afflictions is attention. Through the power of attention, by attending with investigation to unpleasant characteristics and so on, afflictions arise. Regarding the power of linking continuity, generally, there are three cases of dying in the desire realm and being born in the desire realm, form realm, and formless realm; three cases of dying in the form realm and being born in the three realms; and three cases of dying in the formless realm and being born in the three realms, making a total of nine cases. These nine death consciousnesses, because they possess a connection similar to the body of the place where they will be born, each belongs to its respective birth, and the attachment, which is innate and does not investigate the object, is obscured by the unspecified, and therefore each individual immediately connects to the intermediate state of existence. For noble stream-enterers and once-returners, although attachment may manifest clearly at the time of death while the consciousness is clear, it is cut off by the antidote. For noble non-returners, because the antidote is strong, it does not manifest clearly. However, even they connect continuity due to the power of the seed. The moment of connecting continuity in the intermediate state is the ripened result, the alaya consciousness, and is therefore unspecified and un-obscured. After that, it changes into whatever is appropriate, whether virtuous, non-virtuous, or unspecified. Among these, the consciousness that connects continuity in the state of birth is unspecified and un-obscured. (In the auto-commentary of the Treasury of Knowledge, it says: 'The consciousness of close proximity connects continuity and is afflicted, but in meditative equipoise, it is completely without affliction.') All the deaths of Bodhisattvas and so on, who are born by the power of aspiration, are entirely virtuous. Among these consciousnesses, which follows which? The former, which benefits, is the immediately preceding condition, and the latter, which is benefited, should be understood as its result. Third, what is the objective condition? It is also said that 'the objective condition is all phenomena.' Here, because consciousness grasps objects as existing, the gateway of the objective condition is established. The five sense consciousnesses are definite in their respective objects, so their objects are completely definite objects, and are therefore regarded as objective conditions. Similarly, by analogy, the mind consciousness engages with all phenomena, so its object is an incompletely definite object. For those who are skilled in conventional language, the mind consciousness grasps characteristics from names, and its object is an object without grasping color. (Animals and children...)

---

་པ་ལ་སོགས་པ་) བརྡ་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་ པའི་དམིགས་པ་དང་། ཡུལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ དང་། ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ལ་དམིགས་པས་དེའི་ཡུལ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དང་། རྟོགས་མེད་དང་ཞེན་ཡུལ་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོའི་དམིགས་པ་དང་། ཕལ་པའི་བློས་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་དང་། བསྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་དང་ས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་གཞི་གཏན་ལ་ མ་ཕེབས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་རང་གིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དམིགས་ པ་དང་། འདུས་བྱས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་ དང་། ཆོས་ཀུན་བདག་མེད་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་ པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་ པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ པས་ཀྱང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །འདི་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། འགྲེལ་པར་ དོན་ལྔ་གསུངས་ཏེ། མཚན་ཉིད་རབ་དབྱེ་འཇོག་ཚུལ་དང་། ཡོངས་ཤེས་དང་ནི་སྤོང་བའོ། ། 1-315 མཚན་ཉིད་ནི། དོན་གང་ཞིག་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེ་དག་བྱུང་ནས་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་ཞེན་ཅིང་ཐ་སྙད་ འདོགས་པ་དང་། སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བསྡུས་ན་ཤེས་པའི་དམིགས་ བྱར་གྱུར་པའོ། །རབ་དབྱེ་ནི། མེད་ཡོད་དམིགས་མེད་དམིགས་དང་བཅས། །ཡང་དག་ལོག་ དང་གཉིས་མིན་དང་། །ཚུལ་བཞིན་ཚུལ་མིན་གཉིས་མ་ཡིན། །འདྲ་དང་མི་མཐུན་སྣ་ཚོགས་ གཅིག །འབྲལ་བསྡུས་མཐར་ཕྱིན་ཕྲ་ཉོན་མོངས། །མདོ་སྡེའི་ཚིག་དོན་ཆུང་ངུ་ཆེ། །མཚན་མ་ མཚན་མེད་དེ་ཉིད་གནས། །དབང་བསྒྱུར་ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཞེས་པ(འི་སྡོམ་)ལྟར་ཉི་ཤུ་ རྩ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། ཤེས་རིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཡུལ་དང་། འདས་མ་ འོངས་དང་རྨི་ལམ་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོད་པའི་དམིགས་པ་ནི། ཤེས་ པ་མ་འཁྲུལ་བ་ལ་སྣང་བ་དང་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་དམིགས་ པ་ནི། གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་འདུད་བྱེད་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་དང་ བཅས་པའི་དམིགས་པ་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ ནི། དགེ་བ་དང་། ལོག་པའི་དམིགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ དམིགས་པ་ནི། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དང་། ཚུལ་བཞིན་གྱི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་ བྱེད་དགེ་བའི་ཡུལ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ད

【現代漢語翻譯】 那些精通術語的人，將名稱與含義結合起來所執著的對境，是執著于對境之美的目標；對境中存在的物質，是包含事物的對境目標；與見解和傲慢相應的，是對自我的執著，因此其對境是沒有事物的對境目標；對於無知和執著於事物真實存在的概念的對境，是事物的目標；普通人的心執著于無漏，以及執著于不同劫的界和土地，以及執著于未來尚未確定的基礎的對境，是僅僅由自己完全臆想的目標；執著于有為法是常等等的對境，是顛倒的目標；執著于諸法無我等等的對境，是不顛倒的目標；尚未斷除所知障者的對境，是包含障礙的目標；斷除所知障者的對境，是沒有障礙的目標，因此也應將此視為目標之因。爲了確定這一點，論典中說了五個要點：體性、詳細分類、安立方式，以及完全瞭解和捨棄。 體性是：任何作為具有色等相狀的心和心所生起的理由，並且在生起之後，也執著於該事物並施加名稱，並且各自成為自己所能認知的事物，總而言之，是成為認識對象的。詳細分類是：『無有目標、有目標，正確顛倒與非二，如理不如理非二，相似不相似種種一，分離結合至究竟，粗細煩惱，經部詞義小大，有相無相即彼性，自在某些隨順行』（偈頌）所說，共有二十九種。其中，無有目標的目標是：顛倒的智慧之境，以及過去、未來、夢境、影像、幻術等等；有目標的目標是：不錯誤的智慧所顯現的，以及現在的實物；沒有目標的目標是：有色與無色，有為與無為；有目標的目標是：心所生起的；正確的的目標是：善；顛倒的目標是：煩惱；非二者的目標是：無覆無記；如理的目標是：作為目標之善的對境；不如理的對

【English Translation】 Those who are proficient in terminology, the object that is grasped by combining name and meaning, is the goal of grasping the beauty of the object; the substance that exists in the object is the goal of the object that includes things; that which corresponds to views and pride is the attachment to self, therefore its object is the goal of the object without things; for the object of ignorance and concepts that cling to the real existence of things, it is the goal of things; the mind of ordinary people clings to the unpolluted, as well as clinging to the realms and lands of different kalpas, and the object of clinging to the future unestablished basis, is the goal of merely being completely imagined by oneself; the object of clinging to conditioned phenomena as permanent, etc., is the inverted goal; the object of clinging to all phenomena as selfless, etc., is the non-inverted goal; the object of those who have not abandoned the obscurations of knowledge is the goal that includes obstacles; the object of those who have abandoned the obscurations of knowledge is the goal without obstacles, therefore this should also be regarded as a cause of the goal. In order to establish this, five points are mentioned in the commentary: nature, detailed classification, mode of establishment, and complete understanding and abandonment. The nature is: any reason for the arising of mind and mental factors that have the aspect of form, etc., and after arising, also clinging to that thing and applying names, and each becoming something that one can recognize for oneself, in short, it is becoming the object of knowledge. The detailed classification is: 'Without object, with object, correct, inverted, and non-dual, appropriate, inappropriate, non-dual, similar, dissimilar, various, one, separated, combined, ultimate, subtle, afflictions, Sutra words and meanings, small, large, with characteristics, without characteristics, that very nature, empowerment, some follow' (verse), there are twenty-nine in total. Among them, the goal without an object is: the object of inverted wisdom, as well as the past, future, dreams, images, illusions, etc.; the goal with an object is: what appears to the non-erroneous wisdom, as well as the present reality; the goal without an object is: form and formless, conditioned and unconditioned; the goal with an object is: that which arises from the mind; the correct goal is: virtue; the inverted goal is: afflictions; the goal of neither is: obscured and unspecified; the appropriate goal is: the object of virtue as the goal;

---

མིགས་པ་ནི། དམིགས་བྱེད་ཉོན་མོངས་ ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་བྱེད་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་ བསྟན་གྱི་ཡུལ་དང་། འདྲ་བའི་དམིགས་པ་ནི། དགེ་བས་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱིས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཤེས་རིག་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དང་། གཅིག་པུའི་དམིགས་པ་ནི། མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། (ཤྲཱི་བྷཱུ་ཏིས་འབྲལ་བ་དང་ 1-316 ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ།)འབྲལ་བའི་དམིགས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་(ཆེན་པོའི་དམིགས་ པ་)དང་། ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པའི་ཡུལ་དང་། བསྡུས་པ་ ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ནི། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཕྲ་ བའི་དམིགས་པ་ནི། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་པ་ནི། ཆགས་སོགས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་། མདོ་སྡེའི་ཚིག་གི་དམིགས་པ་ནི། གསུང་རབ་ཀྱི་ མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། དོན་གྱི་དམིགས་པ་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་། ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི། ཐེག་པ་ ཆེན་པོ་དང་། མཚན་མའི་དམིགས་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ ཀྱི་མཚན་མ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སྲིད་པའི་ རྩེ་མོ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། བདེན་པ་བཞིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གནས་ པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ནི། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རིགས་གི་ཡུལ་ དང་། དབང་སྒྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི། རྣམ་ཐར་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་དམིགས་པ་ནི། མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་ དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དམིགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ དམིགས་པའོ། ། འཇོག་ཚུལ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནི་མུ་བཞིའི་ སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆ་རྣམས་སྣང་ཙམ་དུ་སྣ་ ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་རིག་པ་བཞིས་དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་རྣམ་པར་ འཇོག་པ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ མཐོང་པ་དང་། །འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང་། །ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ 1-317 འཇུག་པས་སོ། ། དང་པོ་ནི། དོན་དུ་སྣང་བ་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་རྟོག་མེད་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་དུ་མར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་། ཡི་

【現代漢語翻譯】 所緣：染污所緣，以及非二者的所緣：非染污無記所緣，相似所緣：善以善為所緣等，相異所緣：無漏以有漏為所緣等，多樣所緣：具有智慧分別之境，單一所緣：無分別者之境，（Śrībhūti（吉祥生）進入二種分離與廣大之境。）分離所緣：與無想之結合（廣大之所緣），以及空和無邊識之智境，聚集微細所緣：無所有處者之境，究竟微細所緣：有頂天者之境，煩惱所緣：貪等彼等自身之境，經部詞句所緣：經藏之名詞語句集合，意義所緣：依賴於彼之所詮釋義，微小所緣：聲聞乘，廣大所緣：大乘，有相所緣：止觀與執取及舍之相，無相所緣：涅槃與有頂天，真如所緣：四諦之如是性，應住所緣：與滅盡定結合之知識境，自在所緣：從解脫等至一切智之功德境，剎那所緣：無學者之彼生，隨行所緣：佛與菩薩之所緣。 安立之方式：彼等之法性，勝義諦之如是性，遠離四句戲論，法相世俗，能取所取之相，雖僅顯現為種種，然以四理分析則無真實成立。如是安立，生起相異之識，以及見無所緣之識，且有不需勤作而解脫之過失，以及隨行三種智慧。 第一種：顯現為實有之河流等，若加以分析則無真實成立，因同一事物于多個無分別無錯亂之識中顯現。

【English Translation】 Object: The object of affliction, and the object that is neither of the two: the object of non-obscured and unspecified, the similar object: virtue taking virtue as its object, etc., the dissimilar object: the uncontaminated taking the contaminated as its object, etc., the diverse object: the object of those with wisdom and discernment, the single object: the object of those without thought or discernment, (Śrībhūti entering into the two separations and the great.) The separated object: association with the unconscious (the great object), and the object of knowledge of the sky and infinite consciousness, the gathered subtle object: the object of those in the realm of nothingness, the ultimate subtle object: the object of those at the peak of existence, the afflicted object: the object of attachment and so on, the object of the words of the sutras: the collection of names, words, and letters of the scriptures, the object of meaning: the meaning of what is expressed based on that, the small object: the vehicle of the hearers, the great object: the Great Vehicle, the object with characteristics: the characteristics of calm abiding, grasping, and equanimity, the object without characteristics: nirvāṇa and the peak of existence, the object of suchness: the suchness of the four truths, the object to be placed: the object of knowledge associated with the absorption of cessation, the object of mastery: the object of the qualities from liberation and so on up to omniscience, the momentary object: that life of the non-learners, the following object: the object of the Buddhas and Bodhisattvas. The way of establishing: The nature of these, the suchness of ultimate truth, is free from the elaboration of the four extremes, and the aspects of phenomena, conventional grasping and being grasped, although they appear merely as various appearances, are not truly established when analyzed with the four cognitions. Thus it is established, generating dissimilar consciousnesses, and seeing consciousnesses without an object, and there is the fault of being liberated without effort, and following the three knowledges. The first: Rivers and so on that appear as real, if analyzed, are not truly established, because the same thing appears in many non-discriminating, non-erroneous consciousnesses.

---

དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར། ཆུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ ཡི་དྭགས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དང་། དུད་འགྲོས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མི་རྣམས་ ཀྱིས་བཏུང་བྱ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་ལྷས་ནམ་མཁར་མཐོང་བ་ལ་ སོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། དོན་མེད་ན་ཤེས་པའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་ཏེ། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང་། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་ པ་གཉིས་པོ་ཡང་། །མེད་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དམིགས་པ་རུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་འདས་མ་འོངས་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡིད་ལ་ཀེང་རུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་ནི་ བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་ནི། དོན་བདེན་པ་མེད་པར་ཡོད་ན་དེ་མཐོང་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བདེན་པ་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་ཐལ་པ་ལས། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ། དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་མེད་པས་ན་ སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཐོབ་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་བདེན་པར་གྲུབ་ན་དེ་ དང་བྲལ་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ 1-318 ཉིད་ཐོབ་པའང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)དབང་གི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། བྱང་ཆུད་ སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་། །མོས་པའི་དབང་གིས་ས་ ལ་སོགས། །དངོས་པོ་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ རྣམས་ནི་དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ མོས་པ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ལྷག་མཐོང་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། འདི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་གྲུབ་དང་། ། བློ་ལྡན་ཞི་བ་ཐོབ་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །དེ་ལྟར་དོན་རྣམས་སྣང་ཕྱིར་ ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་ནི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། བློ་ལྡན་ཞི་གནས་ལྷན་མཐོང་ལ་ འདྲིས་ཤིང་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།)མི་རྟོག་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་ལ། དོན་ཀུན་ སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །དེ

【現代漢語翻譯】 如經文所說：『禽獸、人類以及天神，因各自的類別不同，對於同一事物，其理解也各異，因此認為實義並未成立。』例如，對於水這一事物，餓鬼看到的是膿血等，禽獸看到的是住所的差別，人類看到的是飲用水等，而無邊天空中的天神則看到的是天空。 如果說沒有實義，那麼認知也會消失，是這樣嗎？即使沒有對境，識的產生也不矛盾。如經文所說：『過去等同於夢境，影像亦是如此。若無對境，則無所緣，因此可以緣取。』例如，過去、未來和夢境等，以及鏡中的影像，瑜伽士心中浮現的骷髏形象等，這些都是緣取不存在之物的認知。因此，由於能見到沒有對境的認知，所以實義並非真實成立。 如果說沒有真實的實義，那麼見到它的認知也應是真實顯現的，這樣就會導致無需在道上努力也能解脫。但事實並非如此。如經文所說：『如果實義真實成立，那麼無分別智就會消失。如果無分別智消失，那麼獲得佛陀之位也是不可能的。』如果實義真實成立，那麼與實義分離的無分別智就會消失，如果無分別智消失，那麼因為沒有原因，獲得佛陀之位也是不可能的。 第四部分分為三點：（第一點）隨順根識：如經文所說：『菩薩獲得自在，瑜伽士也是如此，憑藉意樂的力量，能夠將地等事物觀想成那樣。』顯現為地等事物，經過分析，並沒有真實成立。因為對心獲得自在的人，可以隨意將水和黃金等事物轉化成各種各樣的東西。 （第二點）隨順勝觀識：如經文所說：『對於那些精通分別，擁有智慧並獲得寂止的人來說，通過對一切法的作意，事物也會如其所是地顯現。』事物並非真實成立，因為對於那些精通智慧，熟悉止觀雙運，並將經部等法作為禪定所緣境的人來說，事物會如他們所作意的那樣顯現。 （第三點）隨順無分別識：如經文所說：『在無分別智慧的執行中，一切事物都不會顯現，因此應當領悟事物的不存在。』

【English Translation】 As the scripture says, 'Animals, humans, and gods, according to their respective categories, have different understandings of the same object, thus believing that the true meaning is not established.' For example, for the object of water, hungry ghosts see pus and blood, animals see the difference in dwelling places, humans see drinking water, and gods in the boundless sky see the sky. If there is no true meaning, then cognition will also disappear, is that so? Even without an object, the arising of consciousness is not contradictory. As the scripture says, 'The past is the same as dreams, and so are images. If there is no object, then there is nothing to be cognized, so it can be cognized.' For example, the past, future, and dreams, as well as the images in a mirror, and the image of a skeleton that appears in the mind of a yogi, these are all cognitions that cognize non-existent things. Therefore, since one can see cognition without an object, the true meaning is not truly established. If there is no true meaning, then the cognition that sees it should also be a true manifestation, which would lead to liberation without effort on the path. But that is not the case. As the scripture says, 'If the true meaning were truly established, then non-conceptual wisdom would disappear. If non-conceptual wisdom disappears, then it is impossible to attain Buddhahood.' If the true meaning is truly established, then non-conceptual wisdom, which is separate from the true meaning, would disappear, and if non-conceptual wisdom disappears, then because there is no cause, it is impossible to attain Buddhahood. The fourth part is divided into three points: (First point) Following the sensory consciousness: As the scripture says, 'Bodhisattvas obtain freedom, and so do yogis, by the power of intention, they can visualize things like earth in that way.' Things that appear as earth, etc., are not truly established upon analysis. Because those who have obtained freedom over the mind can freely transform water and gold, etc., into various things as they wish. (Second point) Following the higher insight consciousness: As the scripture says, 'For those who are proficient in differentiation, possess wisdom, and have attained tranquility, through contemplating all dharmas, things will appear as they are.' Things are not truly established, because for those who are proficient in wisdom, familiar with the union of calm abiding and insight, and who use the scriptures and other dharmas as the object of meditation, things will appear as they contemplate them. (Third point) Following the non-conceptual consciousness: As the scripture says, 'In the operation of non-conceptual wisdom, all things do not appear, therefore one should realize the non-existence of things.'

---

་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་ པ་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟོས་ས་གཟུང་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམ་རིག་ཀྱང་ དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་མེད་དོ། །ཡོངས་ཤེས་ནི། བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་དང་གཞག་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སྤང་ བ་ནི། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་ གྱུར་པས་མི་སྤོང་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་པས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་དབང་འབྱོར་པ་གཉི་གའི་ གནས་གྱུར་ཐོབ་པས་སྤོང་བའོ། ། 1-319 ༈ བདག་པོའི་རྐྱེན། བཞི་པ། བདག་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བདག་པོར་བཤད། །ཅེས་ཀྱང་འབྱུང་ ཞིང་། འདིར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་རྐྱེན་དུ་འཇོག་སྟེ། དེའང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། སྣོད་ཀྱིས་བཅུད་ ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། འབྱུང་བས་འབྱུང་གྱུར་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ རྟེན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་དབང་བྱེད་པས་ ཀྱང་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟེན་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ སྦྱར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཕེན་པ་ དང་། སོ་སོའི་ལས་ཟག་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་ པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་བྱུང་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་ གིས་སེམས་དང་། རེག་པའི་དབང་གིས་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། འདི་མན་ཆད་ནི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ སྟེ། དམིགས་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་འགྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ དང་། ཕོ་དང་དབང་པོ་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བར་དབང་བྱེད་པ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་རིས་ མཐུན་གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་ བར་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་ པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་ཐ་མ་གསུམ་ནི་བག་ ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དབང་སྒྱུར་ བར་བྱེད་པས་ཀྱང་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། ། ༈ རྟེན་མཚུངས་དེ་མཚུངས། གཉིས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ བརྟག་ཅེ་ན། རང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་རྣམ་ཤེས

【現代漢語翻譯】 如前文所說，因為沒有對境，所以沒有能認識的主觀意識。如是，顯現的對境在勝義諦中並不成立，因為在無分別智中不會顯現。這是因為所依賴的對境並不成立。能依賴的能認識的主觀意識，如果加以分析，在勝義諦中也不成立。『遍知』是指對於已經講過的體性、詳細分類和安立的方式，如實地完全瞭解。『斷除』是指聲聞和緣覺僅僅從所緣的束縛中解脫，只是轉變了狀態，所以不稱為斷除。而大乘行者獲得了從解脫和自在二者的狀態轉變，所以稱為斷除。 第四，主宰因：什麼是主宰因呢？經中說：『作者被稱為是主宰。』這裡也是指，對於結果的產生具有支配作用的，就安立為主宰因。例如，風輪作為水輪的所依，容器作為內容物的所依，地水火風四大作為四大所造的所依，根（六根）作為識的所依等等，通過所依的方式來幫助所依賴的事物，並且進行支配，因此，作為所依的那個事物，就可以看作是所依賴事物的『主宰因』。同樣可以類推，眾生的共同業力支配著外器世界的形成，各自的有漏業力支配著異熟果的產生等等，對於產生具有支配作用。心支配著心所，作意支配著心，觸支配著感受的產生等等，對於相互伴隨產生具有支配作用。以下是關於二十二根的分析：六根（眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根）對於六境（色、聲、香、味、觸、法）的成就具有支配作用；男女根對於從胎中出生具有支配作用；命根對於維繫同類具有支配作用；五受根（樂受、苦受、喜受、憂受、舍受）對於趨近善惡果報具有支配作用；五信根（信根、精進根、念根、定根、慧根）通過調伏煩惱來支配世間的清凈；最後的三根（未知當知根、已知根、具知根）通過徹底摧毀隨眠來支配出世間的清凈。因此，各自的果，也可以看作是它們各自的『主宰因』。 第二，所依相同，彼亦相同：如何以及為何要觀察所依相同和彼亦相同呢？對於各自的識不分離，並且識的...

【English Translation】 As mentioned earlier, because there is no object, there is no subjective consciousness that can recognize it. Thus, the appearing object is not established in the ultimate truth, because it does not appear in non-conceptual wisdom. This is because the object of reliance is not established. The subjective consciousness that can rely on it, if analyzed, is also not established in the ultimate truth. 'Omniscience' refers to the complete and accurate understanding of the nature, detailed classifications, and methods of establishment that have already been explained. 'Elimination' refers to the fact that Hearers and Solitary Realizers only liberate themselves from the bonds of what is grasped at, merely changing their state, so it is not called elimination. However, Mahayana practitioners obtain a change of state from both liberation and freedom, so it is called elimination. Fourth, the Dominating Condition: What is the dominating condition? It is said in the scriptures: 'The agent is called the dominator.' Here, too, it refers to that which has a controlling effect on the production of results, which is established as the dominating condition. For example, the wind mandala serves as the support for the water mandala, the container serves as the support for the contents, the elements serve as the support for what is produced from the elements, the faculties (six senses) serve as the support for consciousness, and so on. By way of support, it helps what is being relied upon and exerts control. Therefore, that which serves as the support can be regarded as the 'dominating condition' of what is being relied upon. Similarly, it can be inferred that the common karma of sentient beings dominates the formation of the outer world, and their individual contaminated karma dominates the production of the ripened result, and so on, having a controlling effect on production. Mind dominates mental factors, attention dominates mind, contact dominates the arising of feelings, and so on, having a controlling effect on mutual co-arising. The following is an analysis of the twenty-two faculties: The six faculties (eye faculty, ear faculty, nose faculty, tongue faculty, body faculty, mind faculty) have a controlling effect on the accomplishment of the six objects (form, sound, smell, taste, touch, phenomena); the male and female faculties have a controlling effect on being born from the womb; the life faculty has a controlling effect on maintaining the same kind; the five feeling faculties (pleasure, pain, joy, sorrow, equanimity) have a controlling effect on approaching the fruits of virtue and non-virtue; the five faith faculties (faith, diligence, mindfulness, concentration, wisdom) dominate worldly purity by subduing afflictions; and the last three faculties (unknown to be known, known, fully known) dominate transmundane purity by completely destroying latent tendencies. Therefore, their respective results can also be regarded as their respective 'dominating conditions'. Second, the support is the same, it is also the same: How and why should we examine whether the support is the same and it is also the same? Not separated from their respective consciousnesses, and the consciousness of...

---

་དེ་དང་ཡུལ་འཛིན་ 1-320 པར་འདྲ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བཞིན་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་ནི་བྲལ་ཞིང་དབང་པོ་རང་གི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རིགས་འདྲ་བ་རྒྱུན་ཏུ་འབྱུང་བས་ ཀྱང་། རིམ་པ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་རྟེན་བཞིན་པའི་དབང་པོ་ནི་བརྟེན་པ་མཚུངས་པ་དང་། རྣམ་ ཤེས་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལྔ་ དང་། དབང་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ དང་ལྡན་པས་རྟེན་མཚུངས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ དབང་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཟིན་པ་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་ སྡུག་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ནང་གི་གཟུགས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་ བལྟའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དབང་པོ་ལྔ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་དབང་ པོ་དང་ཐ་མི་དད་དུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དག་གོ། (ས་འགྲེལ་དུ། གང་དབང་པོ་དང་ ཐ་དད་དུ་མི་གནས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཟིན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ ཞེས།) ཤེས་རིག་གི་ལུས་ཟིན་པར་བསྟན་པས་བདག་ལུས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ལུས་འཛིན་ པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཟིན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྔ་དང་། ནང་གི་འང་ རྩ་བ་མ་གཏོགས་པའི་སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་སོ་དང་། བཤང་གཅི་དང་མཆིལ་མ་དང་ རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་པའོ། ། ༈ དབང་པོར་བརྟག་པ། བཞི་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོར་བརྟག་ཅེ་ན། ཡབ་སྲས་མཇལ་བ་ལ་ སོགས་པར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆད་པའི་མིང་དོན་ནི། དབང་ནི་ 1-321 དབང་ཕྱུག་དམ་པ་ལའོ། །ཞེས་པའི་སྒྲའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབས་པས། ལྷག་པར་དབང་སྒྱུར་ བར་བྱེད་པའམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བདག་པོ་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་ མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་ནི་གཟུགས་སོགས་དང་ཕྲད་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་དབང་པོར་ བལྟའོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་ནི་བུ་དང་ཚ་བོ་ལ་སོགས་པ་ རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། སྲོག་གི་ དབང་པོ་ནི་མི་འཆི་བའི་རྟེན་ཡིན་པས། རིགས་མཐུན་གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་

【現代漢語翻譯】 與彼（指前文所說的『有』）相似的感官，在對像上享受，持續不斷地產生。意識和感官分離，感官自身的前後剎那相似，也持續不斷地產生。次第而論，作為意識所依賴的感官，其所依賴之物是相同的；與意識分離的感官，則與彼（指前文所說的『有』）相似。可以這樣理解。 色蘊的一部分是五種有色感官，以及五種有色感官的界，還有五種感官的生處。之所以用三種方式來闡述，是爲了斷除對具有意識而依賴相同的感官，以及不具有意識而與彼相似的感官的執著。 第三部分，如何以及為何要考察『執』呢？凡是依賴於它而產生苦樂等感受的內在之色，都被認為是心所執持的。色蘊的一部分是具有所依的五種感官；在界和生處中，有五種有色感官；四分之一是與感官無有差別的色、香、味、觸等。（《地釋》中說：『凡是不與感官相異的聲音，僅僅是感官的四大種存在，因此，它被認為是執持。』）通過闡述知識之身被執持，是爲了斷除對身體擁有主權並執持身體的執著。未被執持的是外在的五種境，以及內在的除了根本之外的頭髮、體毛、指甲、牙齒，以及大小便、唾液、膿血等。 第四部分，如何以及為何要考察感官呢？如同在父子相見等場合所說的二十二根一樣，現在解釋其名稱和含義：『根』（དབང་，梵文：indra，梵文羅馬轉寫：indra，漢語字面意思：自在）是從『自在殊勝』的詞根中衍生出來的。因此，特別具有支配力，或者非共同地擁有主權，所以稱為『根』。這六根，即眼等，是與色等相接觸而產生心和心所的所依。因為它們各自執持自己的對象，所以被認為是感官。同樣，男女根是子孫等不斷產生的所依，因此對種姓的延續具有支配力；命根是不死的所依，因此對同類存在具有支配力；感受

【English Translation】 The senses, similar to that (referring to 'existence' mentioned earlier), continuously arise while enjoying objects. The senses are separate from consciousness, and the previous and subsequent moments of the senses themselves are similar, also continuously arising. In sequence, the senses that rely on consciousness have the same reliance; the senses that are separate from consciousness are similar to that (referring to 'existence' mentioned earlier). This can be understood in this way. A part of the form aggregate is the five material senses, as well as the five realms of material senses, and the five sense bases. The reason for explaining it in three ways is to eliminate the attachment to the senses that have consciousness and rely on the same thing, and the senses that do not have consciousness and are similar to that. Part three, how and why should we examine 'grasping'? Whatever internal form relies on it to produce feelings of pleasure and pain, etc., is considered to be grasped by the mind. A part of the form aggregate is the five senses with their support; among the realms and sense bases, there are five material senses; one-fourth is form, smell, taste, and touch that are not different from the senses. (The Earth Commentary says: 'Whatever sound does not exist differently from the senses, only the great elements of the senses exist, therefore, it is considered to be grasped.') By explaining that the body of knowledge is grasped, it is to eliminate the attachment to having sovereignty over the body and grasping the body. What is not grasped is the five external objects, and the internal hair, body hair, nails, teeth, and feces, urine, saliva, pus, blood, etc., except for the root. Part four, how and why should we examine the senses? Just as the twenty-two faculties are mentioned in the context of father and son meeting, etc., now explain their names and meanings: 'Faculty' (དབང་，indra，indra，Sovereignty) is derived from the root of 'supreme sovereignty'. Therefore, it has particular dominance, or non-commonly possesses sovereignty, so it is called 'faculty'. These six senses, namely eye, etc., are the support for the arising of mind and mental factors from contact with form, etc. Because they each hold their own objects, they are considered senses. Similarly, the male and female faculties are the support for the continuous arising of sons and grandsons, etc., therefore they have dominance over the continuation of the lineage; the life faculty is the support for not dying, therefore it has dominance over the existence of the same kind; the feeling

---

བའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་བདེ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་ ཡིད་བདེ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་དང་། གཉི་གའི་ འབྲས་བུ་བཏང་སྙོམས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་དང་། དད་པ་དང་བརྩོན་ འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། མི་ཤེས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་དད་སོགས་ ལྔ་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དང་། (བསྡུ་བར། དེ་ལ་ རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་ནི་རྣམ་ཐར་གོང་མ་ལ་འདོད་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཡོངས་སུ་མི་འཆད་པ་ དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ནི་ རྣམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོད་ལ། གཞན་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་མི་བཞག་སྟེ། དགེ་བ་ལ་འདུན་ པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །)སྲིད་འཚོལ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པའི་བཅུ་བོ་ཅི་རིགས་པ་སྦྱོར་ ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་སྔོན་མ་ཤེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་བཅུ་བོ་ཅི་རིགས་ 1-322 པས། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བར་ལ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ སྤང་བྱ་ལྷག་མ་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་ པ་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པའི་དགུ་པོ་ཅི་རིགས་པས་མི་སློབ་པའི་ ལམ་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་དབང་པོ་གསུམ་(མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལ་དགུ། །གསུམ་ཡིན་གསུམ་ ནི་དྲི་མ་མེད། །ཅེས་ཐ་མ་གསུམ་ཟག་མེད་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱང་། འདིར་ཐ་མའི་དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་ནས་རྩི་བས་ཟག་བཅས་ཀྱང་ ཡོད་ལ། བསྡུ་བར། ཐ་མ་གཉིས་ཟག་མེད་དུ་བཤད་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ཟག་མེད་དང་ལུང་ མ་བསྟན་མི་སྲིད་པའི་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་གཉི་གའོ། །)ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤོང་བས་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་དབང་པོར་ བལྟའོ། །མ་རིག་པས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་གཞན་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ངེས་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྟེན་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་མིག་ སོགས་དྲུག་དང་། དེའི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་། དེ་དག་གནས་པར་བྱེད་པ་ སྲོག་དང་། དེའི་བར་མ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཚ

【現代漢語翻譯】 五根（五根，梵文：pañcendriyāṇi，羅馬轉寫：pañcendriyani，漢語字面意思：五種能力）即通過體驗快樂等感受，主導著對善業之果——快樂和內心愉悅，以及不善業之果——痛苦和內心不悅，以及兩者之果——舍受的享受。五力（五力，梵文：pañca balāni，羅馬轉寫：pañca balani，漢語字面意思：五種力量）即信力、精進力、念力、定力和慧力，通過徹底損害不信等煩惱，主導著以世間道遠離貪慾。未知當知根（未知當知根，梵文：anājñātamājñāsyāmīndriya，羅馬轉寫：anajñatamajñasyamindriya，漢語字面意思：我將知未知之根）即信等五力、意根、樂受、喜受、舍受這十種，從加行道開始，直到見道十五剎那，爲了證悟先前未知的真如而起主導作用。已知根（已知根，梵文：ājñendriya，羅馬轉寫：ajñendriya，漢語字面意思：已知之根）即上述十種，從第十六剎那到金剛喻定之間，雖然沒有未知需要了知，但爲了斷除剩餘的所斷，獲得後續的功德而起主導作用。已知究竟根（已知究竟根，梵文：ājñātāvīndriya，羅馬轉寫：ajñatavindriya，漢語字面意思：已知究竟之根）即除了憂根之外的九種，于無學道中起主導作用。因此，這三種根（見道、修道、無學道各有九種。三種是指無漏。雖然有人認為最後三種根唯是無漏，但此處從加行道開始計算，因此也包括有漏。集論中說，最後兩種根是無漏，這是隨順欲界的觀點。因為對於欲界來說，無漏和無記是不可能的。），通過斷除煩惱的種子，以出世間道遠離習氣而起主導作用，因此也被視為根。 如果說無明也能主導行等，難道沒有其他的根了嗎？為什麼一定是二十二根呢？因為心的所依，有情之物——眼等六根；以及區分這些的男女根；以及使這些存在的命根；以及使這些之間充滿煩惱的感受。

【English Translation】 The five faculties (pañcendriyāṇi) are the faculties of sense organs that dominate the enjoyment of pleasant sensations and mental happiness as the result of virtuous actions, unpleasant sensations and mental unhappiness as the result of non-virtuous actions, and equanimity as the result of both. The five powers (pañca balāni) are the faculties of faith, diligence, mindfulness, concentration, and wisdom, which dominate detachment from desire through worldly paths by completely harming afflictions such as lack of faith. The faculty of 'I shall know the unknown' (anājñātamājñāsyāmīndriya) includes the five powers of faith, etc., the faculty of mind, and the three sensations of pleasure, happiness, and equanimity. (Compendium states: 'For those who have entered the stream and those who return once, the faculty of unhappiness is established to completely exhaust all desire for higher liberation, striving for it, not abandoning it, and unhappiness. For those who do not return, the first two are present, but the other two are absent, so the faculty of unhappiness is not established, as they only desire virtue.') The ten with unhappiness for existence-seekers, from the path of application up to the fifteen moments of the path of seeing, dominate in order to fully know the thusness that was previously unknown. The faculty of full knowledge (ājñendriya) includes the ten, from the sixteenth moment to the vajra-like samadhi, dominates to abandon the remaining to-be-abandoned and to obtain the subsequent qualities, even though there is no unknown to be known. The faculty of full knowledge (ājñātāvīndriya) includes the nine, excluding unhappiness, dominates the path of no more learning. Thus, these three faculties (seeing, meditation, and no more learning paths have nine. Three are without defilements. Although the last three are considered only uncontaminated, here the first of the last is counted from the path of application, so there are also contaminated ones. Compendium states: 'Although the last two are explained as uncontaminated, this is according to the desire realm. For the desire realm, both uncontaminated and unindicated are impossible.') dominate detachment from habitual tendencies through the path beyond the world by abandoning the seeds of afflictions, and are therefore considered faculties. If ignorance also dominates actions, etc., are there no other faculties? Why are there definitely twenty-two? Because the support of the mind, the objects of sentient beings—the six faculties of eye, etc.; and the faculties of male and female that differentiate them; and the life faculty that sustains them; and the sensations that completely afflict between them.

---

ོར་བ་ལྔ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་སོག་བར་བྱེད་པ་དད་སོགས་ལྔ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ལས་རྣམ་ བྱང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངེས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ རྟེན་དང་དེའི་བྱེ་བྲག །གནས་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཉིད། །ཚོགས་དང་རྣམ་བྱང་ཇི་སྙེད་ པ། །དབང་པོ་རྣམ་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་དྲུག་གིས་འཁོར་བར་ འཇུག་པའི་རྟེན་དང་། ཕོ་མོའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྲོག་གིས་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལྔས་ ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་པོ་བཅུ་བཞི་དང་། དད་སོགས་ལྔ་ དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་པོ་ བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་བ་སྟེ། ཡང་ན་འཇུག་པའི་རྟེན་དང་ནི། །སྐྱེ་དང་གནས་ 1-323 དང་ཉེར་སྤྱོད་ལས། །བཅུ་བཞིའོ་དེ་བཞིན་ལྡོག་པ་ལ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམ་ངེས་པའང་བསྟན་ཏོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཚོར་བ་ལྔ་ དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྟེ་བདུན་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ དང་སོགས་ལྔ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། དབང་པོ་དྲུག་དང་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཁམས་བཅུ་ གཉིས་དང་། དབང་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ ཚོར་བ་ལྔ་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་གོ། ཆོས་རྣམས་ལ་དབང་ བྱེད་པའང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པས། བདག་དབང་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་ བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ། བསྡུ་བར། ལས་དང་རྫས་དང་གཟུགས་སོགས་དང་། ། དགེ་བ་སོགས་དང་རྣམ་སྨིན་དང་། །ཁམས་དང་ས་དང་ཐོབ་པ་དང་། །འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཅུའི། (དང་པོ།)སོ་སོའི་བྱེད་ལས་ལ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ། དབུས་མཐར། འཛིན་དང་གནས་དང་རྒྱུན་མི་འཆད། །སྤྱོད་དང་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)རྫས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ནི་ལུས་ངག་གི་ཆ་ལ་བཏགས་ པ་ཡིན་ལ། སྲོག་ནི་གནས་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དབང་པོ་ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་དད་ སོགས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དྲུག་ནི་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ལ། གཞན་ལྷག་མ་བཅུ་ དྲུག་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། ། (གསུམ་པ།)གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔའི་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱིས་ 1-324 བསྡུས་པ་ནི་མིག་སོགས་ལྔ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྟེ་རྟེན་བདུན་དང་། སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ ནི་ཡིད་དང་ཕྱི་མ་གསུ

【現代漢語翻譯】 對於五種感覺（藏文：ཚོར་བ་ལྔ་），以及爲了斷除煩惱，積聚資糧的信等五根，以及從積聚資糧中獲得解脫，以後三種根的角度來說，這是必然要闡述的。如頌云：『心的所依及其差別，處所與一切煩惱，資糧與解脫有多少，根也有多少。』或者說，六根是進入輪迴的所依，男女二根是出生的原因，命根是存在的因素，五種感覺是享受的工具，因此有十四種遍染污的根。信等五根和后三種根是脫離輪迴的所依，因此有八種清凈的根。或者說，進入的所依，出生和存在以及享受，有十四種，同樣，對於脫離輪迴，根是不同的。』這些也闡述了確定的順序。感覺蘊包含五種感覺，識蘊包含意根，色蘊的一部分包含五根和男女二根，共七種。行蘊的一部分包含信等五根和命根。六根和六識界包含十二處。六根的生處和法界以及生處的一部分包含五種感覺、信等五根和命根，共十一種。對諸法起主宰作用也以蘊等方式闡述，這是爲了斷除認為『我』是主宰者的執著。 爲了確定這些，總結道：『業和物質以及色等，善等和異熟，界和地以及獲得，死亡、轉移和出生僅此而已。』如是說了十種。 （第一）關於各自的作用：如前所述，是執持對境等。如《中邊分別論》所說：『爲了執持、存在、持續不斷，享受和清凈。』 （第二）關於物質等的研究：男女二根是安立在身語的一部分上，命根是安立在存在的因素上，后三種根是安立在信等的一部分上，因此六種是假有，其餘十六種是實有。 （第三）用色等來概括：在五種所知境中，色所包含的是眼等五根和男女二根，即七種所依。心所包含的是意根和后三種根。

【English Translation】 For the five feelings (Tibetan: ཚོར་བ་ལྔ་), and for the sake of abandoning afflictions, the five roots of faith and so on that accumulate merit, and from accumulating merit to obtain liberation, from the perspective of the latter three roots, this is necessarily to be explained. As the verse says: 'The basis of mind and its distinctions, the place and all afflictions, how many accumulations and liberations, so many are the roots.' Or, the six roots are the basis for entering samsara, the two roots of male and female are the cause of birth, the life root is the factor of existence, and the five feelings are the means of enjoyment, thus there are fourteen pervasively defiled roots. The five roots of faith and so on and the latter three roots are the basis for turning away from samsara, thus there are eight pure roots. Or, the basis of entering, birth and existence, and enjoyment, there are fourteen, similarly, for turning away from samsara, the roots are different.' These also explain the definite order. The aggregate of feeling contains the five feelings, the aggregate of consciousness contains the mind root, a part of the aggregate of form contains the five roots and the two roots of male and female, a total of seven. A part of the aggregate of formation contains the five roots of faith and so on and the life root. The six roots and the six consciousness realms contain the twelve sources. The birthplaces of the six roots and the dharma realm and a part of the birthplaces contain the five feelings, the five roots of faith and so on, and the life root, a total of eleven. Exercising sovereignty over dharmas is also explained in terms of aggregates and so on, this is to abandon the clinging that 'I' am the sovereign. In order to establish these, it is summarized: 'Action and matter and form and so on, virtue and so on and maturation, realms and grounds and attainment, death, transference and birth are only these.' Thus, ten are spoken of. (First) Regarding their respective functions: As previously explained, it is to hold onto objects and so on. As the Madhyāntavibhāga says: 'For the sake of holding, existing, continuous, enjoyment and purification.' (Second) Regarding the investigation of matter and so on: The two roots of male and female are established on a part of body and speech, the life root is established on the factor of existence, and the latter three roots are established on a part of faith and so on, thus six are nominally existent, and the remaining sixteen are substantially existent. (Third) Summarizing with form and so on: Among the five objects of knowledge, what is included by form are the five roots of eye and so on and the two roots of male and female, that is, the seven bases. What is included by mind are the mind root and the latter three roots.

---

མ་གྱི་ཆ་དང་། སེམས་བྱུང་གིས་བསྡུས་པ་ནི་ཚོར་བ་ལྔ་དང་དད་སོགས་ ལྔ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་། ལྡན་མིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་སྲོག་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་མེད་དོ། ། (བཞི་པ།)དགེ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། དད་སོགས་ལྔ་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་སྟེ་བརྒྱད་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ ན་ཡིན་ཞིང་། ཚོར་བའི་ནང་ནས་ཡིད་མི་བདེ་ནི་དགེ་མི་དགེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། ཡིད་ ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཚོར་བ་གཞན་བཞི་སྟེ་ལྔ་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་གར་ ཡང་འགྱུར་བ་དང་། གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་སྟེ་གཞན་བརྒྱད་ནི་ལུང་མ་ བསྟན་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་སྟེ། མཛོད་དུ། དད་སོགས། དགེ་བ་བརྒྱད་ཡིད་མི་བདེ་བ། །རྣམ་ གཉིས་ཡིད་དང་ཚོར་གཞན་ནི། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (ལྔ་པ།)རྣམ་སྨིན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཡིན་མིན་གྱིས་དབྱེ་བ་དང་། ཡོད་མེད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྲོག་གཅིག་པུ་རྣམ་སྨིན་ཡིན་པ་དང་། དད་སོགས་(ལྔ་ཕྱི་མ་གསུམ་སྟེ།) ཐ་མ་བརྒྱད་དང་། (ཚོར་བ་)ཡིད་མི་བདེ་ནི་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་ མིག་སོགས་དྲུག་དང་། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་དང་། ཚོར་བ་གཞན་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་ནི་ རྣམ་སྨིན་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གཉི་གའོ། ། གཉིས་པ་ནི། (ཚོར་བ་)ཡིད་མི་བདེ་གཅིག་པུ་རྣམ་སྨིན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡིད་དང་ ཚོར་བ་གཞན་བཞི་དང་། དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་བཅུ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡོད་མེད་གཉི་ག་ཡིན་ལ། (དབང་ པོ་ལྔ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཏེ།)གཟུགས་ཅན་བདུན་དང་སྲོག་དང་(དབང་པོ་)ཐ་མ་གསུམ་ནི་རྣམ་སྨིན་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ། སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་(ཡིན་པའི་)བཅུ་གཉིས་(ནི་ཡིན་མིན་)གཉིས(ཀའི)། །(དེའང་རྣམ་སྨིན་མ་ཡིན་ པ་)ཐ་མ་བརྒྱད་དང་ཡིད་མི་བདེ། །མ་གཏོགས་པ་སྟེ་(ཡིད་མི་བདེ་)དེ་གཅིག་ནི། །རྣམ་པར་སྨིན་ 1-325 (པ་དང་)བཅས་(པའོ་)བཅུ་(ནི་རྣམ་སྨིན་ཡོད་མེད་གཉིས་)རྣམ་གཉིས(ཀའོ)། །(དེའང་)ཡིད་དང་ཚོར་(བ་) གཞན་(བཞི་དང་)དད་ལ་སོགས(ལྔ་པོ་གཞན་ནི་རྣམ་སྨིན་མེད་པའོ)། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (དྲུག་པ།)ཁམས་གང་ན་གང་ཡོད་པ་ལ། དབང་པོ་ཟག་མེད་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་ ཅར་དུ་མི་གཏོགས་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཚང་བར་ཡོད་ཅིང་། གཟུགས་ཁམས་ན་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་སྡུག་(བསམ་གཏན་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་གྲོགས་ ཡིད་མི་བདེ་མེད་པས་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ཀྱི་སྤངས་པ་མིན་ཏེ། བསྡུ་བར། དེ་ལ་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། གནས་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པས། དུཿཁ་གནས་ངན་ལེ

【現代漢語翻譯】 （三）蘊的分類： 與根和心所相應的，是五種感受、信等五種以及后三種；與非相應相應的，是命根；與非造作相應的，是無。 （四）善等自性： 信等五種以及后三種，共八種，僅僅是善；感受中的不悅是善與非善兩種；意根和其餘四種感受，共五種，是善、非善、無記三種；七種色法和命根，共八種，僅僅是無記。如《俱舍論》所說：『信等，八是善，不悅，二種，意與余感受，三種，余是一種。』 （五）異熟的分類： 以是與非的分類和有與無的分類兩種。第一種，只有命根是異熟；信等（五種以及后三種）共八種，以及（感受）不悅不是異熟；除了這些之外，眼等六種以及男女根兩種，以及其餘四種感受，共十二種，既是異熟也是非異熟。 第二種，只有（感受）不悅是與異熟相應；意和其餘四種感受，以及信等五種，共十種，既有異熟也有非異熟；（五根、男女根兩種）七種色法和命根以及（根）后三種不是異熟。如雲：『命是異熟，十二（是與非）二（者）。（彼非異熟）后八與不悅。（除彼）彼一（是不悅），（與異熟）俱（者），十（是異熟有無二）二（者）。（彼）意與感受（四與）信等（五彼余非異熟）。』 （六）何處有何者： 無漏三根不屬於三界任何一界。欲界中，除了無漏三根外，其餘都齊全。色界中，沒有男女根和苦（初禪中沒有苦，因為沒有不悅，所以不會顯現，但並非斷除。攝集中說：『因為彼與彼之品類相應的惡處未離故。如果彼處斷除了苦受，則與二禪的安住差別將無法顯現。』因此，दुःख duḥkha，苦）。

【English Translation】 (3) Classification of Aggregates: Those associated with roots and mental factors are the five feelings, the five such as faith, and the latter three; that associated with non-association is the life force; that associated with non-conditioned is non-existence. (4) Nature of Virtuous, etc.: The five such as faith and the latter three, a total of eight, are solely virtuous; unpleasant feeling among feelings is both virtuous and non-virtuous; the mind root and the other four feelings, a total of five, are virtuous, non-virtuous, and indeterminate; the seven forms and the life force, a total of eight, are solely indeterminate. As stated in the Abhidharmakośa: 'Faith, etc., eight are virtuous, unpleasant, two kinds, mind and other feelings, three kinds, others are one kind.' (5) Classification of Vipāka (Result): There are two types of classification: by 'is' and 'is not,' and by 'has' and 'has not.' The first type: only the life force is vipāka; the eight such as faith (the five and the latter three), and (feeling) unpleasantness are not vipāka; apart from these, the six such as the eye, the two gender roots, and the other four feelings, a total of twelve, are both vipāka and non-vipāka. The second type: only (feeling) unpleasantness is associated with vipāka; the mind and the other four feelings, and the five such as faith, a total of ten, have both vipāka and non-vipāka; the seven forms (the five roots and the two gender roots), the life force, and the latter three (roots) are without vipāka. As it says: 'Life is vipāka, twelve (are is and is not) two (kinds). (Those not vipāka) the latter eight and unpleasantness. (Except that) that one (unpleasantness), (with vipāka) together (is), ten (are vipāka has and has not two) two (kinds). (That) mind and feeling (four and) faith etc. (five others are not vipāka).' (6) Where What Exists: The three uncontaminated roots do not belong to any of the three realms. In the desire realm, everything is complete except for the three uncontaminated roots. In the form realm, there are no gender roots and no suffering (in the first dhyāna there is no suffering, because there is no unpleasantness, so it will not manifest, but it is not eliminated. The Compendium says: 'Because the corresponding negative state associated with it has not been abandoned. If suffering were eliminated there, the distinction between the second dhyāna and the state would not be apparent.' Therefore, दुःख duḥkha, duhkha, suffering).

---

ན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །སའི་དངོས་གཞིར། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོར་དུཿཁའི་དབང་པོ་མ་སྤངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ན་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་མ་སྤངས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །མ་སྤངས་ནའང་། ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་གྲོགས་ཀྱི་ཆ་ཡིད་ མི་བདེའི་དབང་པོས་བསྡུས་པའི་དུཿཁ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །)བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཡོད་ ལ། །གཟུགས་མེད་ན་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་མེད་ཅིང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའང་མེད་ པས་ཡིད་དང་སྲོག་དང་བཏང་སྙོམས་དང་དད་སོགས་ལྔ་ཡོད་དེ། དྲི་མེད་(གསུམ་)མ་གཏོགས་ འདོད་པར་གཏོགས(པ)། །ཕོ་མོའི་དབང་དང་སྡུག་བསྔལ་(ཡིད་མི་བདེ་)དག །མ་གཏོགས་ གཟུགས་གཏོགས་གཟུགས་ཅན་(ཐམས་ཅད་)དང་། །བདེ་(བ་ཡིད་བདེ་)བའང་མ་གཏོགས་ གཟུགས་མེད་གཏོགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བདུན་པ།)ས་གང་ན་གང་ཡོད་ནི། ཁམས་ཟག་བཅས་ཡིན་ཡང་ས་ཟག་མེད་དུའང་འགྱུར་ བས། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ས་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བཅོ་ལྔ་པོའི་སྟེང་དུ་ དབང་པོ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་བསྣན་པས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་། གསུམ་པ་ན་ཡིད་བདེ་མེད་ པས་བཅུ་བདུན་ཡོད་ལ། བཞི་པ་ན་བདེ་བའང་མེད་པས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་ 1-326 ཀྱིས་ས་དང་པོ་གསུམ་ན་སྔར་གྱི་བརྒྱད་པོའི་སྟེང་དུ་ཟག་མེད་གསུམ་བསྣན་པས་བཅུ་གཅིག་ ཡོད་ཅིང་། སྲིད་རྩེའི་ས་ནི་ཟག་བཅས་ཡིན་པས་སྔར་གྱི་བརྒྱད་པོ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ། ། (བརྒྱད་པ།)ཐོབ་པའམ་ལྡན་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། ངེས་ལྡན་ནི། བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་ དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་གང་ལ་གཅིག་ལྡན་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་པ་མི་སྲིད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་ནི་སྲོག་དང་ནི། །ཡིད་དང་ལྡན་ལ་ངེས་གསུམ་ལྡན། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སྲིད་ལྡན་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དང་། མིག་སོགས་དང་ལྡན་ན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེ་བསྣན་ པས་རྣམ་གྲངས་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་ལུས་ལྡན་ལ་བཞི་དག་དང་། མིག་སོགས་ལྡན་ལ་ ལྔ་དང་ལྡན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནང་གིས་ཉུང་བར་ལྡན་ པ་ནི། ཁམས་འོག་མར་སྐྱེས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་ལུས་དང་ཚོར་བ་ལྔ་དང་སྲོག་དང་ ཡིད་དེ་བརྒྱད་ལྡན་ཞིང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལའང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བརྒྱད་དང་ ལྡན་པ་སྟེ། དགེ་མེད་ནང་ན་ཉུང་ལྡན་པ། །ལུས་ཚོར་སྲོག་ཡིད་བརྒྱད་དང་ལྡན། །གཟུགས་ མེད་བྱིས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བཏང་སྙོམས་སྲོག་ཡིད་དགེ་རྣམས་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ནང་ གིས་མང་བར་ལྡན་པ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མཚན་གཉིས་པ་དབང་པོ་ཚང་བ་ལ་ ཟག་མེད་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་དགུ་ཚང་བར་ལྡན་ཞ

【現代漢語翻譯】 存在的方式。《事品》中說： 『為何說初禪未捨棄苦受？』因為在那裡，尚未捨棄屬於它的惡趣。『即使未捨棄，為何生起禪定時，它不會普遍發生？』因為捨棄了由其助伴——不悅受所攝持的痛苦。』除了苦和不悅受之外，還有其他的。 在無色界，沒有一切色法，也沒有樂受和悅受，因此有舍、命、意、舍受和信等五種。除了無垢（三）之外，都屬於欲界。沒有男女根和痛苦（不悅受）。除了色界，都屬於色法（一切）。除了樂（悅受），都屬於無色界。』就像這樣。 （第七）何處有何：即使是有漏界，也會轉變為無漏界。在初禪和二禪的境界中，除了色界的十五種之外，再加上后三種根，共有十八種。在三禪中，沒有悅受，所以有十七種。在四禪中，也沒有樂受，所以有十六種。無色界的最初三種境界中，除了之前的八種之外，再加上三種無漏，共有十一種。有頂天的境界是有漏的，所以只有之前的八種。 （第八）獲得或具有的方式有兩種：決定具有：舍受、命根和意根這三種，只要具有其中一種，就不可能不完全具備全部，即以這種方式具有。如雲：『舍受與命根，以及意根，具有則必具三。』 可能具有：在這些的基礎上，如果具有樂受，則具有四種；如果具有眼等，則具有五種等等，根據所具有的不同，加上相應的數量，就會變成多種。如雲：『具有樂身則具四，具有眼等則具五。』等等。其差別在於，內部最少具有的是：生於地獄，斷絕善根者，具有身、受、五種，以及命根和意根，共八種。無色界的孩童也如前所述，具有八種。如雲：『無善內部最少具，身受命意具八種，無色孩童亦如是，捨命意善諸根。』 內部最多具有的是：欲界的異生，具有二根，諸根齊全者，除了三種無漏之外，完全具有十九種。

【English Translation】 The way of existence. In the Saṃsthāna: 'Why is it said that the first dhyāna does not abandon the feeling of suffering (duḥkha)?' Because there, the bad states of existence belonging to it have not been abandoned. 'Even if not abandoned, why does it not universally occur when dhyāna arises?' Because the suffering held by its companion, the feeling of displeasure, has been abandoned.' Besides suffering and displeasure, there are others. In the formless realm, there are no forms, nor pleasure and joy, so there are five: equanimity, life, mind, neutral feeling, and faith. Except for the stainless (three), all belong to the desire realm. Without male and female faculties and suffering (displeasure). Except for the form realm, all belong to form (all). Except for pleasure (joy), all belong to the formless realm.' Like this. (Seventh) Where what exists: Even if it is a contaminated realm, it can also transform into an uncontaminated realm. In the realm of the first and second dhyānas, in addition to the fifteen of the form realm, adding the latter three faculties, there are eighteen. In the third, there is no joy, so there are seventeen. In the fourth, there is no pleasure either, so there are sixteen. In the first three realms of the formless, in addition to the previous eight, adding the three uncontaminated, there are eleven. The realm of the peak of existence is contaminated, so there are only the previous eight. (Eighth) Regarding the way of obtaining or possessing, there are two types: Definite possession: Whichever of the three faculties—equanimity, life, and mind—one possesses, it is impossible not to possess all of them completely, in this way. As it is said: 'Equanimity and life, and mind, possessing one necessarily possesses three.' Possible possession: On top of these, if one possesses pleasure, then one possesses four; if one possesses the eye, etc., then one possesses five, etc. Depending on what one possesses, adding the corresponding number, it becomes many. As it is said: 'Possessing a pleasant body, one possesses four, possessing the eye, etc., one possesses five.' etc. The difference is that the least possessed internally is: one born in a lower realm, having severed the root of virtue, possesses the body, the five feelings, and life and mind, eight in total. A child of the formless realm also possesses eight as previously described. As it is said: 'The least possessed internally without virtue, possesses body, feeling, life, and mind, eight in total, a child of the formless realm is the same, equanimity, life, mind, and all virtues.' The most possessed internally is: an ordinary being of the desire realm, possessing two roots, with all faculties complete, except for the three uncontaminated, completely possesses nineteen.

---

ིང་། འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་ ལའང་མཚན་བཞི་དང་དྲི་མེད་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་བཅུ་དགུ་ཚང་བར་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། མང་པོར་ལྡན་ལ་བཅུ་དགུ་སྟེ། །དྲི་མ་མེད་(གསུམ་)རྣམས་མ་གཏོགས་པའོ། །(དེའང་)མཚན་ གཉིས་(པ་ལའོ་)འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་(ལའང་བརྒྱད་)ཏེ། །མཚན་གཅིག་(དང་)དྲི་མེད་(སྔ་ཕྱི་) གཉིས་མ་གཏོགས(པའོ)། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བསྡུ་བར་ནི། སྲིད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ པ་ནི་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། མིར་སྐྱེས་པ་དང་། ལྷར་སྐྱེ་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཆད་ 1-327 པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། ། (དགུ་པ།)འཆི་བ་ན་འགག་ཚུལ་ནི། གཟུགས་མེད་དུ་འཆི་བ་ན་སྲོག་དང་ཡིད་དང་བཏང་ སྙོམས་གསུམ་འགག་ཅིང་། གཟུགས་ཁམས་སུ་འཆི་བ་ན་དེ་རྣམས་དང་མིག་སོགས་ལྔ་སྟེ་ བརྒྱད་འགག་ལ། འདོད་ཁམས་སུ་ཅིག་ཅར་འཆི་བ་ན་བརྒྱད་པོའི་སྟེང་དུ་མཚན་གཉིས་ པ་ལ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གཉིས་ཏེ་བཅུའམ། མཚན་མ་གཅིག་པ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་སྟེ་ དགུའམ། མཚན་མེད་པ་ལ་བརྒྱད་པོ་ཉིད་འགག་གོ། རིམ་གྱིས་འཆི་བ་ན་ལུས་སྲོག་ཡིད་ དང་བཏང་སྙོམས་བཞི་འགག་ཅིང་། དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་དད་སོགས་ ལྔའང་འགག་སྟེ། གཟུགས་མེད་དུ་ནི་འཆི་བ་ན། །སྲོག་དང་ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཉིད། ། འགག་པར་འགྱུར་རོ་གཟུགས་ན་བརྒྱད། །འདོད་པར་བཅུའམ་དགུའམ་བརྒྱད། །རིམ་གྱིས་ འཆི་བ་ལ་ནི་བཞི། །དགེ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ལྔ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཅུ་པ།)སྐྱེ་བ་ན་རྙེད་ཚུལ་ནི། བརྫུས་སྐྱེས་མ་ཡིན་པས་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ ལུས་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་གཉིས་གསར་དུ་རྙེད་ཅིང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་ལྟ་བུ་བརྫུས་ སྐྱེས་མཚན་མེད་ཀྱིས་མིག་སོགས་ལྔ་དང་སྲོག་སྟེ་དྲུག་རྙེད་ལ། །དེའི་སྟེང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ མཚན་གཅིག་པས་བདུན་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་གཉིས་པས་བརྒྱད་རྙེད་དོ། ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ན་སྔ་མ་ལྟར་དྲུག་རྙེད་ཅིང་། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ན་སྲོག་གི་ དབང་པོ་གཅིག་པུ་རྙེད་དེ། འདོད་པར་དང་པོ་རྣམ་སྨིན་གཉིས། །རྙེད་དེ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ མིན། །དེ་ཡིས་དྲུག་གམ་བདུན་ནམ་བརྒྱད། །གཟུགས་སུ་དྲུག་གོ་གོང་མར་གཅིག །ཅེས་པ་ ལྟར་རོ། །དབང་པོའི་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེར་བསྡུ་བ་དང་མཛོད་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་གཞུང་འདིའི་སྔ་ཕྱིར་ཡང་གསལ་བས། སྐབས་འདིའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་མ་བཤད་ཀྱང་ ཆོག་གོ ། 1-328 ༈ སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ། ལྔ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། ལུས་སེམས་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ་ བདག་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོ

【現代漢語翻譯】 此外，對於有執著的聖者（梵文：ārya，指已證悟的聖者），除了兩種特徵和無垢之外，具備十九種特徵也是可能的。擁有很多，即十九種，除了無垢（三種）。（那也）是兩種特徵（的情況），對於有執著的聖者（也有八種），除了一個特徵（和）無垢（前後）兩種。（如）所說。總結來說，能夠具備一切的是生於欲界者，生於人者，生於天者，善根未斷者，以及聖者們。 (第九，)死亡時的滅亡方式是：在無色界死亡時，命、意和舍受三種滅亡；在色界死亡時，加上眼等五根，共八種滅亡；在欲界突然死亡時，在八種的基礎上，對於具有兩種性別者，加上男女根兩種，共十種；對於具有一種性別者，加上其中之一，共九種；對於無性別者，就是八種滅亡。逐漸死亡時，身、命、意和舍受四種滅亡；如果有善心，那麼一切，即信等五種也滅亡。如雲：『無色界死亡時，命和意以及舍受，將會滅亡，色界為八種，欲界為十或九或八，逐漸死亡時為四種，善心時一切五種。』 (第十，)出生時獲得的方式是：非化生，因此在欲界出生時，立即獲得身體和命根兩種；如最初劫的人一樣，化生且無性別者，獲得眼等五根和命根，共六種。在此基礎上，天等具有一種性別者獲得七種，地獄等具有兩種性別者獲得八種。在色界出生時，如前獲得六種；在無色界出生時，只獲得命根一種。如雲：『欲界最初獲得異熟二，非化生故。因此獲得六或七或八，色界為六，上界為一。』關於根的詳細分類，可以參考《俱舍論》及其註釋等，而且大部分在本論的前後文也有闡述，因此此處不作詳細說明也可以。 第五，如何以及為何將痛苦視為痛苦的自性來觀察？ 因為直接損害身心的痛苦感受的自性或本體就是痛苦本身；並且，依靠它來體驗痛苦。

【English Translation】 Furthermore, it is possible for an ārya (Skt. for 'noble one,' referring to a realized being) with attachment to possess nineteen characteristics, excluding the two characteristics and the stainless ones. Having many, namely nineteen, excluding the stainless (three). (That is also) the case with two characteristics, (for) an ārya with attachment (also has eight), excluding one characteristic (and) the two stainless (earlier and later). As it is said. To summarize, those who can possess everything are those born in the desire realm, those born as humans, those born as gods, those whose roots of virtue have not been severed, and the āryas. (Ninth,) the manner of cessation at death is: when dying in the formless realm, the three of life, mind, and equanimity cease; when dying in the form realm, these plus the five faculties of eye, etc., cease, making eight; when dying suddenly in the desire realm, on top of the eight, for those with two genders, the two faculties of male and female, making ten; for those with one gender, either one of those two, making nine; for those without gender, just the eight cease. When dying gradually, the four of body, life, mind, and equanimity cease; if there is virtuous mind, then all, namely the five of faith, etc., also cease. As it is said: 'When dying in the formless realm, life and mind and equanimity itself, will cease; in the form realm, eight; in the desire realm, ten or nine or eight; when dying gradually, four; with virtue, all five.' (Tenth,) the manner of obtaining at birth is: not by miraculous birth, therefore, upon being born in the desire realm, one immediately obtains the two of body and life faculty; like the people of the first eon, miraculously born and without gender, one obtains the five of eye, etc., and life, making six. On top of that, gods, etc., with one gender obtain seven, and hell beings, etc., with two genders obtain eight. When being born in the form realm, one obtains six as before; when being born in the formless realm, one obtains only the life faculty. As it is said: 'In the desire realm, first one obtains the two of fruition, not by miraculous birth. Therefore, one obtains six or seven or eight, in the form realm six, in the upper realm one.' The extensive classification of faculties can be seen in the Treasury of Knowledge and its commentaries, etc., and most of it is also explained earlier and later in this text, so it is okay not to explain the details here. Fifth, how and why does one examine suffering as the very nature of suffering? Because the nature or essence of the feeling of suffering that directly harms body and mind is suffering itself; and it is relied upon to experience suffering.

---

ང་ བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། དེ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་པོ་དང་། དེ་དང་ མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་། སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྒྱུ་བཅས་པས་བསྡུས་པ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་ གསུམ་གྱི་ཆར་བསྟན་པས་བདག་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ། དྲུག་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། ལུས་ སེམས་ལ་ཕན་པར་སྣང་བ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དམ་བདག་ཉིད་དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་ བ་དང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་དག་ འགྱུར་བ་ལས་ཡིད་མི་བདེ་འབྱུང་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བདེ་བ་ཟག་བཅས་ རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་འདི་དག་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ཡིད་མི་བདེས་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། ། དེ་ལྟར་ཆགས་པའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་བརྗོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ཞེན་ནས་འགྱུར་བའི་ སེམས་ཀྱིས་ལག་པ་ནས་འཛིན་པའམ་ལན་བུ་ནས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་ བར་གསུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བདེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་ རྒྱུ་དང་བཅས་པས་བསྡུས་པ་དག་གོ། དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བས་བདག་བདེ་བར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-329 ༈ འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ། བདུན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན། དངོས་སུ་ཕན་གནོད་དུ་མི་སྣང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་ བ་བཏང་སྙོམས་པ་གཙོ་ཆེར་ཀུན་གཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ལས་དེ་ ལྟར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ཤེས་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་བདག་ཉིད་དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་མྱོང་ བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡུལ་ཐ་མལ་བ་དང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བཞི་ པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྒྱ་མི་གཡོ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ ཉིད་དང་། དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བའི་ སྡུག་བསྔལ་དེ་གཉི་གའི་གནས་ངན་ལེན་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བག་ ཆགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སྡུག་བསྔལ་གཉི་ག་ལས་མི་ཐར་ཞིང་མ་གྲོལ་བར་

【現代漢語翻譯】 對於那些經歷變化的事物，那些令人不悅的對境，以及與之相遇的根，和與它們相應的意識和心所生起，它們的自性，僅僅是痛苦的根源，因此被視為苦苦。（苦苦：直接的痛苦感受）一切事物的一個方面是被痛苦的感受及其原因所包含。之所以用三種法來闡述，是爲了捨棄將我執著于痛苦的顯現。 如何以及為何將變苦視為痛苦？對於身心有益的快樂感受，其自性或本體是變化的；以及依賴於此而體驗快樂的令人愉悅的對境，以及與之相遇的根等，它們的自性也是變化的。由於這些變化會帶來不悅，因此是痛苦的根源。對於有漏的快樂及其原因，由於貪戀和執著，心想『如果這些改變了就糟了』，從而產生不悅，因此也被視為變苦。（變苦：由變化帶來的痛苦）這種執著也被稱為痛苦的本質。正如經中所說：『由於執著，心因變化而動搖，如同手抓住或抓住樹枝一樣，被徹底折磨。』一切事物的一個方面是被有漏的快樂感受及其原因所包含。之所以歸納為三種法，是爲了捨棄將我執著于快樂的顯現。 如何以及為何將行苦視為痛苦？對於那些不直接顯現為有利或有害，既非痛苦也非快樂的舍受，主要是與阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞི་，梵文天城體：आलयविज्ञान，梵文羅馬擬音：ālayavijñāna，漢語字面意思：一切之基）相應，並且從阿賴耶識中生起的其他識，它們的自性或本體；以及依賴於此而體驗既非痛苦也非快樂的舍受的平凡對境，以及與之相遇的根等；以及第四禪以上的無動業等，這些產生舍受的自性。將這些視為痛苦的原因是，它們完全執持著痛苦和變苦的潛在種子在阿賴耶識中，並且由於完全執持著習氣，因此無法從這兩種痛苦中解脫出來。

【English Translation】 For those changing things, those unpleasant objects, and the faculties that encounter them, and the consciousness and mental factors that arise in correspondence with them, their own nature, merely being the cause of suffering, are therefore regarded as the suffering of suffering. (Suffering of suffering: direct experience of suffering) One aspect of all things is encompassed by the feeling of suffering and its causes. The reason for explaining with three dharmas is to abandon clinging to the appearance of 'I' as suffering. How and why is the suffering of change regarded as suffering? The feeling of happiness that appears beneficial to body and mind, its own nature or essence is changing; and the pleasant objects upon which one relies to experience happiness, and the faculties that encounter them, etc., their nature is also changing. Because these changes bring about unpleasantness, they are the cause of suffering. For contaminated happiness and its causes, due to attachment and clinging, the mind thinks 'it would be terrible if these changed,' thus generating unpleasantness, and therefore it is also regarded as the suffering of change. (Suffering of change: suffering caused by change) This attachment is also said to be the nature of suffering. As it is said in the scriptures: 'Due to attachment, the mind is shaken by change, like a hand grasping or grasping a branch, being completely tormented.' One aspect of all things is encompassed by the feeling of contaminated happiness and its causes. The reason for summarizing into three dharmas is to abandon clinging to the appearance of 'I' as happiness. How and why is the suffering of conditioning regarded as suffering? For those feelings of equanimity that do not directly appear as beneficial or harmful, neither suffering nor happiness, mainly corresponding to the Alaya-vijnana (ཀུན་གཞི་，आलयविज्ञान，ālayavijñāna，Base Consciousness), and other consciousnesses arising from the Alaya-vijnana, their own nature or essence; and the ordinary objects upon which one relies to experience equanimity that is neither suffering nor happiness, and the faculties that encounter them, etc.; and the immutable karma of the fourth dhyana and above, etc., the nature of these that produce equanimity. The reason for regarding these as suffering is that they completely hold the potential seeds of suffering and the suffering of change in the Alaya-vijnana, and because they completely hold the habitual tendencies, they cannot be liberated from these two sufferings.

---

རེས་བདེ་ བ་དང་རེས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། བཏང་སྙོམས་དེའང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ བཅིངས་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ ཀྱང་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་ རྣམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེས་ན་ སྔར་གྱི་གཉིས་པོའང་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། སའི་དངོས་གཞིར། འགྱུར་བའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པའང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་ བདག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བཏང་སྙོམས་པར་མངོན་པར་ཞེན་ པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། 1-330 ༈ རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་པ། བརྒྱད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་ནི་སྔར་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུར་བཤད་པ་ལྟར་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་ དང་། དགེ་བའི་ནང་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་ བལྟའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཁམས་བདུན་གཟུགས་སྒྲ་ཆོས་ཏེ་ཁམས་བཅུ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཟག་མེད་དང་ལུང་མ་བསྟན་ མ་གཏོགས་པར་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། དེ་དག་རྣམ་སྨིན་ གྱི་རྒྱུར་བསྟན་པས་(གང་ཟག་)བདག་(འདི་ཉིད་)ཕུང་པོར་(རྙིང་པ་)འཇོག་ཅིང་(རྣམ་སྨིན་)འཕེན་པར་ བྱེད་པ་དང་སྐྱེ་གནས་སུ་(ཕུང་པོ་གསར་པ་)ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ལྡན་ཆོས་ལ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཚན་ཉིད་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁོར་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གྲོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་བཅས་ པར་བལྟའོ། །ཀུན་གཞི་དེ་ལས་གཞན་ཚོགས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་དག་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བས་ན། འབྲས་བུའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་ བཏགས་པའོ། ། ༈ ཟས་བརྟག་པ། དགུ་པ་ཟས་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། ཟས་བཞིའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། གྲངས་དང་གོ་རིམ་ ངེས་ཚུལ། ཁམས་དང་སའི་ཁྱད་པར་རོ། ། དང་པོ་ནི། ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པའི་ཟས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཟས་དང་། རྣམ་ཤེས་ ཀྱི་ཟས་སོ། །དེ་ལ་ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་བདག་ཉིད་ཅན། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་ སོ་སོར་བཅད། མིད་པའམ་ཁམ་གྱིས་དུམ་བུར་བཅད་དེ་ཟོས་པ་ལས། ལེགས་པར་ཞུ་བ་ ན་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པ

【現代漢語翻譯】 有時是快樂，有時是痛苦，即使是舍受，也被無常所束縛，不會永遠不變，也不是快樂的本性，因此，所有有漏法都被視為行苦。蘊、意、法和意之識界，以及意和法之生處二者，除了無漏的部分，都是如此。因此，前兩者也包含在此處，如《事師五十頌》云：『變壞之苦與痛苦之苦所攝者，亦為行苦所攝。』這也是爲了斷除對既非痛苦也非快樂的舍受的執著，因為（舍受）被說成是三種受之一。 第八，觀察異熟：如何以及為何觀察異熟？ （二者中的第一個）實際情況是，如前所述，任何不善業，以及善業中的有漏部分，都被視為具有異熟果。五蘊、七識界、十界（色、聲、法），以及四生處（色、聲、意、法）的一部分，即不包括無漏和無記的部分，都屬於不善業和有漏善業。由於這些被認為是異熟之因，（爲了斷除）對補特伽羅（藏文：གང་ཟག་，含義：個體）執著為將（舊）蘊放置（在此處）並投生（異熟果），以及在生處連線（新）蘊的相續。 （第二個）關於相應法，具有異熟果的特徵主要是阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་，梵文：ālaya-vijñāna，梵文羅馬轉寫：ālaya-vijñāna，漢語字面意思：阿賴耶識），以及與其相應的遍行五蘊。除了阿賴耶識之外，其餘七識及其眷屬，以及根等，都是從異熟因產生的，因此也被稱為異熟果。 第九，觀察食物：關於食物，總共有三個要點：確定四種食物的體性，確定數量和順序的方式，以及界和地的區別。 首先是：段食、觸食、意思食和識食。其中，段食的自性是香味觸，由鼻、舌、身三者分別區分，經過吞嚥或切成小塊食用，消化良好后，成為諸根的大種。

【English Translation】 Sometimes it transforms into happiness, sometimes into suffering, and even equanimity is bound by impermanence, never remaining constant, and not being of the nature of happiness. Therefore, all contaminated phenomena are regarded as the suffering of conditioning. The aggregates, mind, dharmas, and the realm of mental consciousness, and the two sources of mind and dharmas, except for the uncontaminated aspect, are all like this. Therefore, the former two are also included here, as it says in the Ground of Being: 'Whatever is included by the suffering of change and the suffering of suffering is also included by the suffering of conditioning.' This is also to abandon attachment to equanimity, which is neither suffering nor happiness, because it is taught as one of the three feelings. Eighth, Examining Maturation: How and why does one examine maturation? (The first of the two) The actual case is that, as explained earlier as the cause of maturation, whatever is unwholesome, and among the wholesome, whatever is contaminated, is regarded as having a fruit of maturation. The five aggregates, the seven consciousness realms, the ten realms (form, sound, dharma), and one aspect of the four sources (form, sound, mind, dharma), namely, those included by the unwholesome and the contaminated wholesome, excluding the uncontaminated and the unspecified. Because these are taught as the cause of maturation, (in order to abandon) attachment to the person (Tibetan: གང་ཟག་, meaning: individual) as placing (the old) aggregates (here) and projecting (the maturation), and connecting the continuum (of new) aggregates in the place of birth. (The second) Regarding associated dharmas, the characteristic of the fruit of maturation is mainly the ālaya-vijñāna (Tibetan: ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་, Sanskrit: ālayavijñāna, Romanized Sanskrit: ālayavijñāna, literal meaning: storehouse consciousness), together with its retinue and the five omnipresent mental factors that are associated with it. Other than that ālaya-vijñāna, the other seven collections together with their retinues, and the faculties, etc., are produced from the cause of maturation, and are therefore also called the fruit of maturation. Ninth, Examining Food: Regarding food, there are three general topics: identifying the nature of the four foods, how to ascertain the number and order, and the distinction between realms and grounds. First, there are: coarse food, contact food, volitional food, and consciousness food. Among these, coarse food is of the nature of smell, taste, and tactile sensation, distinguished separately by the nose, tongue, and body. After being swallowed or cut into pieces with the mouth, when well digested, it becomes the great elements of the faculties.

---

ོ་འཕེན་ཞིང་རྟས་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་སྒྲ་ནི་ཞུ་བ་ལས་ 1-331 ཕན་མི་འདོགས་པས་ཁམ་ཟས་མ་ཡིན་ཞིང་། ཟ་བ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁ་དོག་མཐོང་བ་ ལས་དབང་པོ་ཚིམ་པའང་རེག་པའི་ཟས་ཡིན་གྱི་ཁམ་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁམ་དང་ ཟས་ལའང་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཟོས་ཤིང་མིད་ཀྱང་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ལ་མི་ཕན་པ་ནི་ཁམ་ ཡིན་ལ་ཟས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟས་གཞན་གསུམ་གྱིས་ཕན་པ་ནི་ཟས་ཡིན་ལ་ཁམ་མ་ཡིན་པ་ དང་། ཟོས་ཤིང་ཞུ་བ་ལས་ཕན་པ་ནི་ཁམ་ཡང་ཡིན་ལ་ཟས་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། རེག་སོགས་ གསུམ་གྱིས་མི་ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཟས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ ལས་བྱུང་བ་རེག་པའི་ཟས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་ཚོར་ བ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཕན་འདོགས་ ལ། དེས་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་སེམས་པའི་ཟས་ནི་འདོད་ པའི་དངོས་པོ་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པའི་བདེ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་། དེས་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། (མཛོད་འགྲེལ་དུ།)དཔེར་ན་ཐལ་བའི་ཐུམ་པོ་ ལ་ཕྱེར་བལྟས་པས་དེར་རྟོག་པའི་བྱིས་བདག་ཐལ་བར་མ་ཤེས་ཀྱི་བར་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་ པས་འཚོ་བ་དང་། རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་པའི་མི་དག་གིས་ལྦུ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཐང་དུ་འདུ་ཤེས་ ཏེ་དེར་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པས་འཚོ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ནི་ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ན་ལུས་རུལ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དེས་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བར་ལ་མི་འདྲུལ་བར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་ཏེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་ པ་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་བཞི་དང་རིམ་པའང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། བསྡུ་བར། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་སླ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལྟར་རོ། །ཡང་ན་ཁམ་ཟས་ཀྱིས་རྟེན་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་། 1-332 རེག་པས་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ལ། སེམས་པས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་ མ་འཕེན་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འཕངས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྲིད་ པར་སྐྱེས་ཟིན་གསོ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་དང་། ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལ་རྟེན་དང་ནི། བརྟེན་པ་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་ནི། །སྲིད་གཞན་ འཕེན་དང་འགྲུབ་པ་ཡི། །དོན་དུ་གཉིས་ཏེ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། གསུམ་པ། ཁམ་གྱི་ཟས་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་ཁམས་ གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ན། །སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་ གྱི་

【現代漢語翻譯】 能使身體強壯。色聲等外物，如果不能消化吸收，就不能算是食物。食用時，如果僅僅是看到悅意的顏色而使感官感到滿足，那也只是觸所緣食，而不是段食。因此，對於段食和食物，有四種情況：吃了併吞嚥了，但對感官的生起沒有幫助，這是段食，但不是食物；除了段食之外，其他三種食物能帶來幫助，這是食物，但不是段食；吃了並消化吸收后能帶來幫助，這是既是段食也是食物；觸等三種食物不能帶來幫助，這既不是段食也不是食物。心所生的觸所緣食，是悅意的對境和感官相遇而產生觸，由此產生樂受、喜受或舍受，並對識有所幫助，進而對感官的生起有所幫助。行所緣食是對於所欲之物，懷著希望而產生的快樂等感受，能對識有所幫助，進而對感官的生起有所幫助。（《俱舍論釋》中說：）例如，無知的小孩看到灰塵包，誤以為是麵粉，在未識破之前，都懷著希望而以此為生；又如，在海中船隻沉沒的人們，將泡沫堆誤以為是陸地，在未到達之前，都懷著希望而以此為生。識所緣食是阿賴耶識，如果離開它，身體就會腐爛等，因為有它的執持，身體才能不腐爛而存在，從而帶來幫助。 第二，因為要依次修習身、受、心、法四種念住，所以數量是四個，次第也是如此。如《攝類學》中所說：『爲了容易進入念住』等等。或者說，段食能使作為所依的具有感官的身體增長，觸能幫助所依的識，思能引發後世，識能使所引發的顯現出來，因此，從已經出生的生命得到滋養和引發後世兩個方面來說，是這樣闡述的。對此，《釋量論》中說：『對於所依和，能使所依增長的意義，以及引發和成就他世的意義，各有兩種次第。』 第三，段食只存在於欲界，而其餘三種則遍佈於三界。段食存在於欲界，而其餘三種

【English Translation】 It strengthens the body. External objects like forms and sounds, if they cannot be digested and absorbed, cannot be considered food. If, upon consumption, one merely sees pleasing colors that satisfy the senses, it is only contact-nutriment, not material nutriment. Therefore, regarding material nutriment and food, there are four possibilities: that which is eaten and swallowed but does not benefit the arising of the senses is material nutriment but not food; the other three types of food, besides material nutriment, are beneficial, and this is food but not material nutriment; that which is eaten and digested and absorbed to provide benefit is both material nutriment and food; and that which does not benefit through contact, etc., is neither material nutriment nor food. Contact-nutriment, born from the mind, arises when a pleasing object and the senses meet, producing a feeling of pleasure, joy, or equanimity, and benefits consciousness, thereby benefiting the arising of the senses. Volitional-nutriment is the feeling of happiness, etc., that arises with hope for desired objects, benefiting consciousness and, in turn, benefiting the arising of the senses. (As stated in the Commentary on the Abhidharmakosha:) For example, an ignorant child sees a bag of ashes and mistakes it for flour, sustaining themselves with hope until they realize it is ashes; similarly, people whose ship has sunk in the ocean mistake a pile of foam for land, sustaining themselves with hope until they reach it. Consciousness-nutriment is the alaya-consciousness; if separated from it, the body will decay, etc., but because it is held by it, the body remains without decaying, thereby providing benefit. Secondly, because one gradually engages in the practice of the four mindfulnesses—body, feeling, mind, and phenomena—the number is four, and the order is also shown in this way. As stated in the Compendium of Topics: 'To easily enter into the mindfulnesses,' etc. Alternatively, material nutriment causes the body, which is the basis with the senses, to grow; contact benefits the consciousness that relies on it; volition causes future rebirth; and consciousness causes what has been caused to manifest. Therefore, it is explained in terms of the two aspects of nourishing the life that has already been born and causing future rebirth. Regarding this, the Treatise on Valid Cognition states: 'For the basis and, the meaning of causing the basis to grow, and the meaning of causing and accomplishing another life, there are two each in order.' Thirdly, material nutriment exists only in the desire realm, while the other three are pervasive in all three realms. Material nutriment is in the desire realm, while the other three

---

བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རེག་དང་སེམས་པ་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཟག་བཅས་ཟས་ཡིན་ གསུམ་དག་ན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། གཞུང་དོན་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཟས་སུ་བརྟག་ཅེ་ན། (གསུམ་ལས། དང་པོ།)དོན་ གསུམ་གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཁམ་དུ་བཅད་དེ་ཟོས་པ་ན་འཇུ་བས་ཀྱང་འཇུ་བ་ལས་གྱུར་ཏེ་ ནུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་རྟས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་སུ་བལྟའོ། ། ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ལས་གྱུར་ཏེ། དེ་དང་ དབང་པོ་ཕྲད་པའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་སོགས་ཀྱིས་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ ནི་རེག་པའི་ཟས་དང་། འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་རེ་བ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་རེ་ བ་ལས་འགྱུར་ཏེ་ཇི་སྲིད་རེ་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་སེམས་པའི་ཟས་ དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ལེན་པ་ལས་ གྱུར་ཏེ། དེ་དང་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་ལུས་མི་འདྲུལ་བར་གནས་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ནི་ རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཟས་སུ་བལྟའོ། །(མཛོད་དུ། འགྲོ་བའི་ཟས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །གསུངས་སོ། །) གཟུགས་དང་འདུ་ བྱེད་དང་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང་ 1-333 ཆོས་ཏེ་ཁམས་བཅུ་གཅིག་དང་། དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཟས་བཞིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། ཟས་ཀྱིས་ལུས་གནས་པའང་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ དུ་བསྟན་པས་བདག་ཟས་ཀྱིས་གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)བྱེད་ལས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་ནི། ཡང་ཟས་ནི་འཆི་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པས་མ་ དག་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆིང་བ་ཕྱོགས་ གཅིག་གིས་དག་པ་དང་། འཆིང་བ་ལྷག་མས་མ་དག་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་སློབ་ པ་དང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆིང་བ་མཐའ་ དག་གིས་དག་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ནི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་སྣང་དུ་ ཟས་ཀྱིས་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་ཡང་བལྟའོ། ། ༈ གོང་མ་དང་བཅས་པར་བརྟག་པ། བཅུ་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་ ཐམས་ཅད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི། ནམ་མཁའ་དང་བརྟགས་མིན་གྱི་ འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་གོང་མ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ ཅད་དོ། །དེའང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་བདག་རྫས་ངན་པ་གོང་མ་དང་བཅས་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ག

【現代漢語翻譯】 如『自性』等，以及『觸、思、識是，有漏食三者』等。 正文含義：如何以及為何視為食物？（三者中的第一個）以三個方面解釋：一口一口地吃，消化后產生變化，能量完全成熟，使感官的來源穩定，這被視為段食。 同樣，令人愉悅的境也能從境產生變化，與境和感官相遇的觸所產生的快樂等感受對身體有益，這是觸食。與慾望之物相關的希望，也因希望而變化，只要希望存在，就能對身體有益，這是意思食。作為根本的阿賴耶識與身體的親近相連，也因相連而變化，在未分離之前，身體不腐爛而存在，這種有益性被視為識食。（《俱舍論》中說：『有情的食物有四種。』）色、行和識，即三個蘊；七個心界；香、味、觸和法，即十一個界；香、味、觸、意和法，即五個處的一部分，都被這四種食物所包含。食物使身體存在，也通過三種法的差別來顯示，因此爲了斷除認為『我』依靠食物而存在的執著。 （第二個）以作用來概括：食物與一切死亡相關聯，因此使不清凈的欲界眾生的身體存在；一部分束縛是清凈的，一部分束縛不清凈，三界的聖者學人和上方二界的眾生的身體存在；一切束縛都清凈，阿羅漢的身體存在；佛和獲得大神通的菩薩們的身體，實際上不需要依賴食物，但在他人看來，也普遍示現依靠食物而存在。 視作具有上層結構： 第十個問題：如何以及為何視作具有上層結構？一切有為法，以及無為法的一部分，如虛空和不可測的滅等，也被視作具有上層結構。法界和處的一部分，除了真如和分別滅之外的一切。這也是通過三種法來顯示，因此爲了斷除認為『我』是具有上層結構的惡劣物質的執著。

【English Translation】 Such as 'Self,' and 'Touch, thought, and consciousness are, the three contaminated foods.' Meaning of the text: How and why is it regarded as food? (The first of the three) Explained in three aspects: Eating mouthful by mouthful, it transforms after digestion, the energy fully matures, stabilizing the source of the senses, this is regarded as coarse food. Similarly, a pleasant object can also transform from the object, the feeling of pleasure etc. arising from the touch of meeting with the object and the senses benefits the body, this is contact food. Hope related to desirable things also changes due to hope, as long as hope exists, it can benefit the body, this is volitional food. The fundamental Alaya consciousness connected with the body's intimacy also changes due to connection, before separation, the body exists without decaying, this benefit is regarded as consciousness food. (It is said in the 'Abhidharmakosha': 'Sentient beings have four kinds of food.') Form, action, and consciousness, i.e., the three aggregates; the seven mind realms; smell, taste, touch, and dharma, i.e., the eleven realms; smell, taste, touch, mind, and dharma, i.e., a part of the five sense bases, are all included in these four foods. Food makes the body exist, and it is also shown through the differences of the three dharmas, therefore, to eliminate the attachment that 'I' exist by relying on food. (The second) Summarized by function: Food is associated with all deaths, therefore it makes the bodies of impure desire realm beings exist; a part of bondage is pure, a part of bondage is impure, the bodies of the noble learners of the three realms and the beings of the upper two realms exist; all bondages are pure, the bodies of Arhats exist; the bodies of Buddhas and Bodhisattvas who have attained great power, in reality, do not need to rely on food, but in the eyes of others, they also universally show that they exist by relying on food. Regarded as having an upper structure: Tenth question: How and why is it regarded as having an upper structure? All conditioned phenomena, and a part of unconditioned phenomena, such as space and immeasurable cessation, etc., are also regarded as having an upper structure. The dharma realm and a part of the sense bases, everything except Suchness and discriminative cessation. This is also shown through the three dharmas, therefore, to eliminate the attachment that 'I' am a bad substance with an upper structure.

---

ོང་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད། བཅུ་གཅིག་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་གོང་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན། གོང་ན་མེད་པས་ བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གོང་ན་མེད་པར་ བརྟག་སྟེ་བསྟན་ཅེ་ན། ཐར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་ 1-334 པར་དག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ པར་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་ བ་དང་། དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་འགོག་པ་ནི་དེའི་དངོས་པོའི་རྐང་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་དག་གོ ། དགོས་པ་ནི། སྤྱིར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་གོང་ན་མེད་པའང་ཆོས་གསུམ་དུ་འདུ་བར་བསྟན་པས། ཆོས་གསུམ་ནི་བདག་ གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་དོན་གཞན་དང་ཡང་མི་ལྡན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་ན། འགའ་ ཞིག་བདག་ཡོད་པ་དེའང་རྫས་ཀྱི་མཆོག་གོང་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ སྤངས་ནས་བདག་མེད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཚུལ་མཐུན་སྦྱར་བ། (གསུམ་པ།)ཚུལ་མཐུན་སྦྱར་བ་ནི། དེ་ལྟར་ན་གོང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པའི་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ལམ་རིགས་པ་འདིས་ཕྱེ་ན་ཆོས་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གཞན་ཡང་ མཐའ་ཡས་ཤིང་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེའང་(ནང་གི་གཅིག་གཉིས་གཟུགས་ལ་སོགས།་)ཕྱི་ རོལ་དང་ནང་གིར་དབྱེ་བ་དང་། (དམིགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་། ཞེས་པ་ལྟར་) དམིགས་བཅས་དང་དམིགས་མེད་དུ་དབྱེ་བ་དང་། (ཡིད་དང་ཡིད་ཤེས་)རྟོག་བཅས་དང་(གཞན་) རྟོག་མེད་དུ་དབྱེ་བ་དང་། (གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་བསགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་)བསགས་པ་དང་(གཞན་) མ་བསགས་པར་དབྱེ་བ་དང་། (འདུས་མ་བྱས་ནི་)རྟག་པ་དང་(གཞན་)མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། (རྣམ་འགྲེལ་དུ།)ཆ་ཤས་སྒྲོ་འདོགས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་བསལ་ནས་ནི་ངེས་པ་དང་། །སྒྲ་དང་དེ་སྙེད་ ཁོ་ན་ངེས། །དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་སྤོབས་པ་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་)སོ་ སོ་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(ཞེས་སོ། །) ༈ བསྡུས་པའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་གསུམ། (གསུམ་པ།)བསྡུས་པའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་གསུམ་ལ། ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་ དབྱེ་བ། ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་ 1-335 དབྱེ་བ། ཕྱིར་བལྟས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། ། དང་པོ་ལ། (གཉིས་ལས།) མདོར་བསྟན་ནི། སྔར་བཤད་པར་མ་ཟད་སླར་ཡང་རྫས་ཡོད་ པ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན། དབྱེ་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་

【現代漢語翻譯】 第十一個問題：如何理解『無上之相』？ 被『無上』所包含的事物有多少種？ 為何要探究並闡釋『無上』的意義？ 正如經文所說：『解脫是無上的。』涅槃（梵文：Nirvana，寂滅）是所有法中最殊勝的，因此，未生之法（梵文：Asamskrta-dharma）的唯一面向——真如（梵文：Tathata），是完全清凈的，並且通過個別考察所獲得的止滅（梵文：Nirodha）是無相之相。 法界（梵文：Dharmadhatu）和生處（梵文：Ayatana）的唯一面向——真如，是遠離垢染且具足清凈的止滅，是構成其事物本質的根本。 其必要性在於：普遍而言，是爲了理解一切法無我的意義；特別而言，通過揭示『無上』包含在三種法中，這三種法並非自我的本質，也不與自我相關聯，從而斷除有人執著于存在自我的觀點，並引導他們放棄對作為事物之最的『無上』的執著，進而趨入無我之境。 恰當的組合 （第三部分）恰當的組合：如果運用以上詳述的分類方式或理路來區分，那麼三種法的分類方式將變得無限且不可測量。 例如，可以分為內在和外在（『內在的一個或兩個是色等』），可以分為有對境和無對境（『有境是七個心界和一半的法』），可以分為有分別和無分別（『意和意識』），可以分為積聚和非積聚（『十個有色的是積聚』），可以分為常和無常（『未生是常』）等等。 正如《釋量論》（梵文：Pramanavarttika）所說：『有多少部分妄加增益，消除這些才能確定。聲音和其數量被確定，這些是不同的行為領域。』因此，憑藉智慧（通過知識淵博的導師），對於各個知識領域的無限差異，都能有所瞭解。 十三種概括的分類 （第三部分）十三種概括的分類包括：分為遍計所執等三種，分為體性等三種，分為外視等六種。 首先，（在兩種分類中）簡要說明：如前所述，如果將所有實有事物進行概括，那麼分類的基礎是蘊（梵文：Skandha）、界（梵文：Dhatu）和處（梵文：Ayatana）。

【English Translation】 Eleventh: How does one possess the characteristic of being 'unsurpassed'? How many entities are encompassed by the 'unsurpassed'? Why is it necessary to investigate and demonstrate the 'unsurpassed'? As it says, 'Liberation is unsurpassed.' Nirvana (extinction) is the supreme of all dharmas; therefore, the single aspect of the unconditioned—suchness (Tathata)—is completely pure, and the cessation (Nirodha) attained through individual examination is regarded as having the characteristic of non-existence. The single aspect of the element of dharma (Dharmadhatu) and the sphere of origination (Ayatana)—suchness—is the cessation that is free from defilements and possesses both purity. These are the fundamental constituents of its essence. The necessity is that, in general, it is taught for the purpose of realizing the selflessness of all dharmas. In particular, by demonstrating that the 'unsurpassed' is included in the three dharmas, it is established that these three dharmas are not the essence of self and are not related to the purpose of self. Therefore, abandoning the attachment to the apparent existence of a self, one should engage in selflessness. Appropriate Combination (Third part) Appropriate combination: If one were to differentiate using the modes or reasoning of differentiation extensively explained above, then the modes of differentiating the three dharmas would become infinite and immeasurable. For example, dividing into inner and outer ('one or two of the inner are form, etc.'), dividing into with object and without object ('with object are the seven realms of mind and half of dharma'), dividing into with concept and without concept ('mind and consciousness'), dividing into accumulated and unaccumulated ('ten with form are accumulated'), dividing into permanent and impermanent ('unconditioned is permanent'), and so on. As stated in Pramanavarttika: 'However many parts are falsely imputed, certainty comes from eliminating them. Sound and its quantity are certain; these are fields of different activities.' Therefore, because of the vastness of the field of individual discriminating knowledge (by a knowledgeable spiritual friend). Thirteen Condensed Classifications (Third part) The thirteen condensed classifications include: dividing into the three, such as the completely imputed; dividing into the three, such as characteristics; dividing into the six, such as looking outward. First, (in two classifications) a brief explanation: As previously stated, if all existent entities are condensed, then the basis of classification is the aggregates (Skandha), elements (Dhatu), and sources (Ayatana).

---

མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་མིང་གིས་གསལ་བར་སྟོན་པ་ ནི། མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྟོག་པས་རྣམ་པར་ བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། འདིར་ནི་གཙོ་ཆེར་(འགྲེལ་པར་)གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ གང་ཞེ་ན། (སྒྲོས་)གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་དོན་ལ་(སྒྲོ་འདོགས་ བྱེད་གཞན་དབང་གིས་)མེད་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་བདག་ཅེའམ། ཞུམ་པའི་བདག་ ཉིད་ཅན་(སེམས་དང་ལྡན་པ་)ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དང་། རིས་མཐུན་གནས་པར་བྱེད་པས་(ལུས་ འཛིན་པས་)སྲོག་དང་། ལུས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་སྐྱེ་བ་པོ་དང་། ཟས་ཀྱིས་རྒྱས་ པར་བྱེད་པས་གསོ་(ཕུང་པོ་གསོ་བར་བྱེད་པ་)བ་དང་། ཡང་ཡང་འགྲོ་བར་རྟེན་པས་(ཆོས་གསུམ་ཚེ་སྟོད་ ལ་གང་ཞིང་། ཚེ་སྨད་ལ་ཟག་པས་)གང་ཟག་དང་། གཙོ་བོར་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པས་(སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོ་ཤེད་ཅེས་ པ་ལས་སྐྱེས་པས་)ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ང་རྒྱལ་སྲུང་བར་བྱེད་པས་ཤེད་བདག་གམ་ཤེད་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་གང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ཉིད་དེ། གང་ལ་བདག་སོགས་སུ་རྟོག་པའི་ འཁྲུལ་བ་དེ་བྱུང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ 1-336 གང་ཞེ་ན། དགག་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ལ་དགག་བྱའི་ཆོས་ སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་ དང་། གསོ་བ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་ བདག་ནི་དཔྱད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཡོད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། བདག་མེད་ པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པའམ། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མི་འགྱུར་ བར་ཡོད་པས་མེད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་པའམ་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གང་ཟག་སོ་ སོའི་ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་སོ་སོའི་རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། ། (གཉིས་པ།)ང

【現代漢語翻譯】 關於兄弟的分類，從數量的角度來看有三種。爲了用名稱來清楚地說明這一點，有無中生有的遍計所執相分類，有分別所起的依他起相分類，以及有圓成實性的法性分類。 詳細解釋：這裡主要是從人無我的角度來闡述三種自性。什麼是遍計所執相分類呢？（文句）在作為施設處（ आधार ，ādhāra，基礎）的蘊、界、處之上，實際上（由異體施設）無有，卻成為我慢的基礎，因此稱為『我』；或者具有怯懦的自性（有情），因此稱為『有情』；或者使同類相續存在（執持身體），因此稱為『命』；或者使身體連線相續，因此稱為『生者』；或者以食物使之增長，因此稱為『養育者』（養育蘊）；或者一次又一次地依賴於流轉（前世積累善業，後世消耗殆盡），因此稱為『補特伽羅』（ व्यक्ति ，vyakti，人）；或者主要由意所生（由生主 प्रजापति ，prajāpati，眾生之主，所生），因此稱為『意生』；或者守護我慢，因此稱為『我主』或『我子』等等，凡是對人我的所有遍計，都是遍計所執相。 什麼是依他起相分類呢？依賴於因緣的蘊、界、處，它們各自具有自性，而這些自性本身，就是產生將之執著為我等的錯覺的基礎。 什麼是法性分類呢？在作為破除對象的蘊、界、處之上，如前所述，破除對象的法是無我，同樣地，有情、命、生者、養育者、補特伽羅、意生、我子等等人我，如果加以分析，則沒有真實成立的，因此從有邊中解脫。無我的蘊等等只是顯現而已，或者法性圓成實性是不變的，因此從無邊中解脫。 第二部分分為三點：（第一點）簡要說明分類：對於蘊等等，有四種分類：法的體性或自性分類，它們的相或差別分類，各個人的身體分類，以及每個剎那的相續分類。 （第二點）詳細解釋分類：

【English Translation】 The classification of brothers is threefold in terms of number. To clarify this with names, there is the classification of the nature of the completely imputed characteristic of non-existence, the classification of the nature of the dependently arisen characteristic of conceptualization, and the classification of the nature of the perfectly established dharma nature. Detailed explanation: Here, the three natures are mainly explained from the perspective of the selflessness of persons. What is the classification of the completely imputed characteristic? (Sentence) On the aggregates, elements, and sources that are the basis of imputation ( आधार ，ādhāra, basis), in reality (by the imputation of others) there is none, but it becomes the basis of pride, therefore it is called 'self'; or it has the nature of timidity (sentient), therefore it is called 'sentient being'; or it makes the same kind continue to exist (holding the body), therefore it is called 'life'; or it connects the body to the continuum, therefore it is called 'birth giver'; or it increases with food, therefore it is called 'nourisher' (nourishing the aggregates); or it relies on wandering again and again (accumulating good deeds in the first half of life, and exhausting them in the second half), therefore it is called 'person' ( व्यक्ति ，vyakti, person); or it is mainly born from mind (born from the lord of beings प्रजापति ，prajāpati, lord of beings), therefore it is called 'mind-born'; or it protects pride, therefore it is called 'lord of self' or 'son of self' and so on, all the complete imputations of the self of a person are the completely imputed characteristic. What is the classification of the dependently arisen characteristic? The aggregates, elements, and sources that depend on causes and conditions, each with its own nature, and these natures themselves are the basis for the illusion of grasping them as self and so on. What is the classification of the dharma nature characteristic? On the aggregates, elements, and sources that are the object of negation, as mentioned earlier, the dharma of the object of negation is selflessness, and similarly, sentient beings, life, birth giver, nourisher, person, mind-born, son of self, etc., the self of a person, if analyzed, is not truly established, therefore it is liberated from the extreme of existence. The aggregates of selflessness and so on are only appearances, or the perfectly established dharma nature is immutable, therefore it is liberated from the extreme of non-existence. The second part is divided into three points: (First point) Briefly explain the classification: For the aggregates and so on, there are four types of classification: the classification of the nature or essence of dharmas, the classification of their aspects or differences, the classification of the bodies of each person, and the classification of the continuum of each moment. (Second point) Detailed explanation of the classification:

---

ོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། དབྱེ་གཞི་ ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་སོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ། གཟུགས་རུང་ མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གཞི་ཆོས་ སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་པར་གྱུར་པའོ། རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ ན། དབྱེ་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་འབྱེད་ཚུལ་མིང་སོགས་ལ་ ལྟོས་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། བརྡ་སྦྱར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ ཡོད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། དངོས་ པོ་དང་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཅན་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ དང་། མིག་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། ལྡོག་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་ པ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ 1-337 གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དེ། གཟུགས་ཅན་གཉིས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ན་མིང་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡུལ་གཅིག་ལའང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མ་རེ་རེ་ཞིང་འབྱུང་བས་སོ་སོ་ ཐ་དད་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཞེ་ན། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྤོང་བ་འབྱུང་བས་དེའི་ མིང་གིས་བརྗོད་པ་དེའོ། །ཆོས་གསུམ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འཁྲུལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཤེས་ ནས་སྤོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་ སུ་ཤེས་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དུ་མར་ཤེས་པས་རིལ་བོ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ འཁྲུལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ ཤེས་ཞེ་ན། ལུས་ཐ་དད་རྣམས་རང་རང་གི་ལས་ཐ་དད་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པས། ལས་མ་ བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཕྲད་པ་དང་། ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་གཞན་ལ་སྨིན་ནས་ ཆུད་ཟ་བར་འདོད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་འཁྲུལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཤེས་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པར་ ཤེས་པས། རྟག་ཅིང་བརྟན་པར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་འཁྲུལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ

【現代漢語翻譯】 在《俱舍論》的詳細解釋中，什麼是通過體性來區分？區分的基礎是蘊、界、處各自具有不同的自性。例如，『色具有變壞的體性，是色』等等，通過這些不同的體性，可以將所指的法分為三十五種。什麼是通過相狀來區分？區分的基礎是蘊、界、處本身，從不依賴名稱等而成立的角度來看，它們是實有的；從依賴約定俗成的角度來看，它們是假立的；從世俗諦的角度來看，它們是存在的；從勝義諦的角度來觀察，它們是存在的；從事物和假立的角度來看，它們是有色的；與此相反，它們是無色的；有些是可以被眼睛看到的，有些是不能被看到的，等等，這些都是之前已經闡述過的。什麼是通過身體來區分？三界眾生的身體各不相同，有多少種不同的身體，就有多少蘊、界、處。例如，在有色界中，有五蘊，各有其存在方式；在無色界中，只有四名蘊等等。什麼是通過相續來區分？在每個眾生的相續所包含的同一對境中，蘊、界、處等有為法，前一剎那之後都會產生后一剎那，因此它們是各不相同的。 （第三部分）瞭解的利益：精通通過體性來區分，能瞭解什麼？瞭解這些法的因，就能避免產生痛苦的果，因此以其名稱來稱呼它。瞭解三種法的各自體性，就能完全瞭解執著於我的顯現是錯誤的，因為這與它們的體性不符。瞭解之後，就能捨棄這種執著。同樣，精通通過相狀來區分，能瞭解什麼？通過了解多種不同的相狀，就能完全瞭解將所有事物執著為一個整體的觀念是錯誤的。精通通過身體來區分，能瞭解什麼？通過了解不同的身體是由各自不同的業產生的，就能完全瞭解期望不造業而獲得果報，或者已經造業的果報成熟在他人身上而浪費的觀念是錯誤的。精通通過相續來區分，能瞭解什麼？通過了解有為法是剎那生滅的，就能完全瞭解執著于常恒不變的觀念是錯誤的。

【English Translation】 In the detailed explanation of the Abhidharmakosha, what is the differentiation by characteristic? The basis of differentiation is that the skandhas (aggregates), dhatus (elements), and ayatanas (sources) each have their own distinct characteristics. For example, 'Rupa (form) has the characteristic of being changeable, it is rupa,' and so on. Through these different characteristics, the referent dharmas are divided into thirty-five types. What is the differentiation by aspect? The basis of differentiation is the skandhas, dhatus, and ayatanas themselves. From the perspective of being established without relying on names, etc., they are substantially existent; from the perspective of relying on conventional agreement, they are nominally existent; from the perspective of conventional truth, they are existent; from the perspective of analysis, they are ultimately existent; from the perspective of things and designations, they are corporeal; conversely, they are incorporeal; some can be shown to the eye, and some cannot be shown, and so on, all of which have been explained before. What is the differentiation by body? The bodies of sentient beings in the three realms are different. As many different bodies as there are, there are as many skandhas, dhatus, and ayatanas. For example, in the form realm, there are five skandhas in various ways; in the formless realm, there are only the four name-skandhas, and so on. What is the differentiation by continuity? In the single object included in the continuum of each sentient being, the conditioned skandhas, dhatus, and ayatanas arise one after another, each different, following the previous moment. (Part 3) The Benefit of Knowing: What does one fully understand by being skilled in differentiating by characteristic? Because abandoning the result arises from knowing the cause of these, it is called by that name. By knowing the individual characteristics of the three dharmas, one fully understands that clinging to self is a delusion because it is incompatible with their characteristics. Having understood, one abandons it. Similarly, what does one fully understand by being skilled in differentiating by aspect? By knowing the various aspects, one fully understands that the perception of grasping everything as a single whole is a delusion. What does one fully understand by being skilled in differentiating by body? By knowing that different bodies arise from their respective different actions, one fully understands that the perception of encountering the result of not having done actions, or of the result of having done actions maturing on others and being wasted, is a delusion. What does one know by being skilled in differentiating by continuity? By knowing that conditioned things arise and cease momentarily, one fully understands that the perception of grasping at permanence and stability is a delusion.

---

། (གཉིས་ལས།)མདོར་བསྟན་ནི། ཡང་དབྱེ་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིང་གིས་དབྱེ་བ་ནི། འདོད་ 1-338 ཡོན་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཐའ་མེད་པ་རྒྱུན་རིང་བོའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཡུན་ཐུང་བས་དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ དང་། གཞན་སྣང་དུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་ཏེ་བསྟན་ པ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའི་ཆོས་གསུམ་རྣམས་ཏེ་འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པ་མི་བཟད་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པའོ། ། ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བ་བསམ་གཏན་ དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཐམས་ཅད་དང་། འདོད་པར་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཏེ་སྙོམས་འཇུག་ལ་ནང་དུ་བལྟས་པ་ཉིད་ དོ། །རྒྱུན་རིང་བོའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ གསུམ་སྟེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་སློབ་པ་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གསུམ་ ཐམས་ཅད་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིའང་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ མ་གཏོགས་པ་སྟེ། བདུན་དང་གཅིག་ལ་སོགས་པ་དུས་ངེས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་དུས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མ་ལྷག་མེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་ མའི་སྐད་ཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དེའི་དུས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ གྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་རྒྱུན་འཆད་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ གང་ཞེ་ན། གང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཐོབ་ཅིང་ཡོད་ཏན་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ 1-339 དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་། སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ དབང་གིས་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྣང་ཙམ་དུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། ། ༈ བསྡུས་ཚུལ་བསྟན་པ། བཅུ་པ་ལ། བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། མཁས་བའི་ཕན་ ཡོན་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། བསྡུས་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། དེའང་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གཞི་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱུ་ཁམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྡུས་པ་དང་། སྤྱི་རིགས་ ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བ

【現代漢語翻譯】 (在二者中)總的來說，簡要說明是：此外，作為分類基礎的蘊、界、處，它們在數量上的詳細分類有六種。以名稱來分類是：對外境的欲妙進行觀察而詳細分類；對禪定進行內在觀察而詳細分類；以無邊無際、漫長的時間進行詳細分類；以有邊際、時間完全斷絕進行詳細分類；以短暫的時間進行詳細分類；以及爲了利益他人而普遍示現進行詳細分類。 詳細解釋是：對外境進行觀察而詳細分類是什麼呢？大多數是指，除了聞思修三者之外，在欲界中行事，由貪圖欲妙所產生的三種分類之法。 內在觀察而詳細分類是什麼呢？是指等持的所依，即所有有漏無漏的禪定和無色定，以及在欲界中，通過聞思修三者所包含的法，是對等持進行內在觀察。 以漫長的時間進行詳細分類是什麼呢？是指凡夫的三種法，即沒有前後際限。 以時間完全斷絕進行詳細分類是什麼呢？是指聖者有學，如七有等的三種法，以及無學者的最後蘊、界、處之外，七有和一來等都是有 निश्चित 的時間。 以短暫的時間進行詳細分類是什麼呢？是指無學者的最後，在無餘涅槃之際，由剎那所包含的蘊、界、處，僅僅是那個時間而已，從第二剎那開始，相續就會斷絕。 普遍示現進行詳細分類是什麼呢？是指圓滿正等覺的佛陀和獲得八地等菩薩，以及具有殊勝功德的度過彼岸者們的蘊、界、處，雖然不是由業和煩惱所產生，但是由於願力和善根的力量，爲了利益所化眾生而僅僅是示現。 總攝方式的說明：第十，什麼是總攝呢？有共同的分類、各自的體性和智者的利益三種，首先是：總攝的方式有十一種，即以體性總攝所依，以因界總攝果，以總類總攝別類。

【English Translation】 (Among the two) In brief, the summary is: Furthermore, the aggregates, elements, and sources that are the basis of classification have six types of detailed classifications in terms of number. Classifications by name are: detailed classification by observing external sense pleasures; detailed classification by observing samadhi internally; detailed classification by endless, long periods of time; detailed classification by finite, completely cut off time; detailed classification by short periods of time; and detailed classification by universally showing for the benefit of others. Detailed explanation: What is detailed classification by observing externally? It mostly refers to the three types of classifications that arise from craving sense pleasures, which are practiced in the desire realm, except for those who practice listening, contemplation, and meditation on the teachings. What is detailed classification by observing internally? It refers to the basis of equipoise, which includes all contaminated and uncontaminated dhyanas and formless realms, as well as the teachings included in the desire realm through listening, contemplation, and meditation, which is the internal observation of meditative absorption. What is detailed classification by long periods of time? It refers to the three dharmas of ordinary beings, which have no beginning or end. What is detailed classification by completely cut off time? It refers to all three dharmas of noble learners, such as those who will be reborn seven times, and excluding the final aggregates, elements, and sources of non-learners, such as those who will be reborn seven times or once, which have a definite time. What is detailed classification by short periods of time? It refers to the final aggregates, elements, and sources of non-learners at the moment of passing into nirvana without remainder, which exist only for that moment, and from the second moment onwards, the continuum will cease. What is detailed classification by universally showing? It refers to the aggregates, elements, and sources of fully enlightened Buddhas and Bodhisattvas who have attained the eighth bhumi, and those who have crossed to the other shore with excellent qualities, which, although not produced by karma and afflictions, are merely shown for the benefit of those to be tamed, due to the power of aspiration and roots of virtue. Explanation of the method of summarizing: Tenth, what is summarizing? There are three types: common classifications, individual entities, and the benefits of the wise. First, there are eleven ways of summarizing: summarizing the characterized by the characteristic, summarizing the result by the causal element, and summarizing the particular by the general.

---

སྡུས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཅན་བསྡུས་པ་དང་། གྲོགས་ ཀྱིས་གྲོགས་ཅན་བསྡུས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཅན་བསྡུས་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་དུས་ ཅན་བསྡུས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡུས་པ་དང་། མཐའ་དག་གིས་ མཐའ་དག་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་གསུམ་གཅིག་གིས་གཅིག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་ ཉིད་དོན་དམ་པས་ཆོས་ཅན་བསྡུས་པའོ། ། གཉིས་པ་ལ། (བཅུ་གཅིག་གི་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ སྡུད་བྱེད་གང་གིས་བསྡུ་བྱ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་བསྡུས་ཚུལ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡང་ སྡུད་བྱེད་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་ རུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུ་བྱ་རྒྱུད་གཞན་དང་གཞན་ དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྡུད་ཚུལ་དོན་བྱེད་ནུས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ བསྡུས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གཞི་བསྡུས་པར་བལྟའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། (གཉིས་པ།)ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུད་བྱེད་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེད་མཆེད་ རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། བསྡུ་བྱ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ དག སྡུད་ཚུལ་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཁམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྡུས་ པའོ། ། 1-340 (གསུམ་པ།)རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བེམ་ རིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ དུ་མ་སྤུངས་པས་ན་ཕུང་པོའི་དོན་བརྩན་པར་བྱས་ནས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཕུང་པོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པས་ན་ཁམས་ཀྱི་ དོན་བརྩན་པར་བྱས་ནས་མིག་ལ་སོགས་བ་ཐམས་ཅད་ཁམས་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་། ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་བརྩན་པར་བྱས་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བར་གནས་ ཀྱང་། སྤྱི་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། (བཞི་པ།)གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྡུད་བྱེད་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་ དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། ། (ལྔ་པ།)གྲོགས་གྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཁོར་དང་བཅས་ པ་ས

【現代漢語翻譯】 總攝，以及暫時的狀態總攝具有暫時的狀態的事物，友伴總攝具有友伴的事物，方所總攝具有方所的事物，時間總攝具有時間的事物，一部分總攝一部分，一切總攝一切，三種法彼此互相總攝，以及以真如實性總攝具有法的事物。 第二部分，（十一部分的第一個）：以自性總攝是什麼呢？一切事物都應當通過總攝者以何種方式總攝被總攝者來理解。在此，總攝者，即蘊、界、處各自的自性，例如可被色蘊包含等等，這些不同的自性，以其能實現作用的方式，總攝屬於其他傳承的色蘊等等被總攝的事物，如同事物被總攝一樣，應視作自性總攝了所依。 同樣可以類推，（第二）：以界總攝是什麼呢？總攝者，即蘊、界、處的種子，也就是阿賴耶識。它以種子存在於阿賴耶識中的方式，總攝了三種法，因此，因界總攝了果。 （第三）：以種類總攝是什麼呢？蘊、界、處，雖然從物質和精神等方面來看，各自具有不同的自性，但由於多種事物聚集在一起，因此強調了蘊的意義，將感受等一切事物都總攝為『蘊』。同樣，由於執持受用，強調了界的意義，將眼等一切事物都總攝為『界』。由於是受用產生的門戶，強調了處的意義，將眼等一切事物都總攝為『處』。雖然一切事物以不同的方式存在，但都被共同的種類所總攝。 （第四）：以狀態總攝是什麼呢？被總攝的事物，即產生快樂狀態的蘊、界、處，雖然有很多，但總攝者，即快樂的狀態本身，將快樂狀態的三種法總攝為一體。同樣，痛苦狀態的三種法，以及非痛苦非快樂狀態的三種法，也分別被痛苦和舍受所總攝。 （第五）：以友伴總攝是什麼呢？被總攝的事物，即具有眷屬的色蘊等。

【English Translation】 Aggregation, and the temporary state aggregates things with a temporary state, companions aggregate things with companions, directions aggregate things with directions, time aggregates things with time, one part aggregates another part, everything aggregates everything, the three dharmas mutually aggregate each other, and the ultimate nature of reality aggregates things with dharma. The second part, (the first of eleven): What is aggregation by characteristic? All things should be understood by how the aggregator aggregates the aggregated. Here, the aggregators, namely the individual characteristics of the skandhas (aggregates), dhatus (elements), and ayatanas (sense bases), such as being formable, etc., these different characteristics, in the way they can accomplish functions, aggregate the aggregated things such as form belonging to other lineages, etc., just as things are aggregated, it should be seen that the characteristic aggregates the basis. Similarly, it can be inferred, (second): What is aggregation by element? The aggregator is the seed of the skandhas, dhatus, and ayatanas, which is the alaya-vijñana (store consciousness). It aggregates the three dharmas in the way that the seed exists in the alaya, therefore, the element of cause aggregates the fruits. (Third): What is aggregation by type? Although the skandhas, dhatus, and ayatanas each have different characteristics in terms of matter and spirit, etc., because many things are gathered together, the meaning of skandha is emphasized, and all things such as feelings are aggregated into 'skandha'. Similarly, because of holding enjoyment, the meaning of dhatu is emphasized, and all things such as the eye are aggregated into 'dhatu'. Because it is the gateway for the arising of enjoyment, the meaning of ayatana is emphasized, and all things such as the eye are aggregated into one 'ayatana'. Although all things exist in different ways, they are all aggregated by a common type. (Fourth): What is aggregation by state? The aggregated things, namely the skandhas, dhatus, and ayatanas of the state of arising happiness, although there are many, the aggregator, namely the state of happiness itself, aggregates the three dharmas of the state of happiness into one. Similarly, the three dharmas of the state of suffering, and the three dharmas of the state of neither suffering nor happiness, are also aggregated by suffering and equanimity respectively. (Fifth): What is aggregation by companionship? The aggregated things, namely the form skandha with its retinue, etc.

---

ྟེ་མ་ལུས་པ་ནི་སྡུད་བྱེད་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་གྲོགས་ཀྱིས་ བསྡུས་པས་གྲོགས་ཅན་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའང་ གྲོགས་ལྷག་མ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་གི་ ཁམས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ 1-341 ཅིག་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འཁོར་དང་བཅས་ པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ གཉིས་ཞེས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་དཔྱད་དེ་རིག་པར་བྱའོ། ། (དྲུག་པ་)ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་སྡུད་བྱེད་ཤར་ཕྱོགས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ བསྡུས་ཚུལ་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཅན་ ཐ་དད་མེད་པར་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་དགུ་པོ་རྣམས་ ལ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། (བདུན་པ་)དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི། སྡུད་བྱེད་འདས་པའི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས། བསྡུས་ཚུལ་དུས་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར། འདས་པའི་ཆོས་གསུམ་ཞེས་དུས་དང་དུས་ཅན་ཐ་དད་མེད་པར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་ཆོས་གསུམ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་གསུམ་རྣམས་ཀྱང་མ་འོངས་ པ་དང་ད་ལྟར་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། ། (བརྒྱད་པ།)ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་མདོ་གཞན་ལས་མིང་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་སྡུད་ བྱེད་འདིར་བསྟན་པའི་ཆོས་གསུམ་པོའི་ནང་ཚན་གང་ཡང་རུང་བས་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱོགས་ གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་འཚེའི་ཁམས་ནི་ སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ 1-342 མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། (དགུ་པ།)མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐ

【現代漢語翻譯】 此外，所有其他作為蘊的助伴而存在的受等，也以助伴的方式被攝集，稱為『與助伴五蘊』，即以助伴攝集了具有助伴者。同樣，其他的受蘊也與剩餘的助伴一起被攝集，稱為『五蘊』等等。眼界及其眷屬，與其他作為助伴的界一起被攝集，稱為『十八界』等等。法處及其眷屬，與其他作為助伴的處一起被攝集，稱為『十二處』等等。對於這些，也應分別進行分析和理解。 （六）以方攝集是什麼？被攝集的東方之蘊、界、處，雖然有很多，但攝集者東方本身，由於地域相同，所以稱為『東方三法』，即以方攝集了無有差別的有方者。同樣，對於其他的九方，也應理解為『南方三法』等等。 （七）以時攝集是什麼？被攝集的過去時之蘊、界、處，由攝集者過去本身，由於時間相同，所以稱為『過去三法』，即以時攝集了無有差別的時間。同樣，未來的三法和現在的三法，也由未來和現在本身所攝集。 （八）以一分攝集是什麼？被蘊、界、處所攝集的法，在其他經中以不同的名稱所宣說的一切，由這裡所宣說的三法中的任何一個所攝集，應理解為以一分攝集。例如，戒蘊被色蘊的一分所攝集，定蘊和慧蘊也被行蘊的一分所攝集。欲界、嗔恚界和惱害界，因為是心所，所以被法界的一分所攝集。無邊虛空處等四處，因為是心和心所的自性，所以被意處和法處的一分所攝集等等。 （九）以一切攝集是什麼？被蘊、界、處所攝集的法，

【English Translation】 Furthermore, all other feelings, etc., which exist as companions to the aggregates, are also gathered together in the manner of companions, and are called 'the five aggregates with companions,' that is, the companions gather together those who have companions. Similarly, the other aggregate of feeling is also gathered together with the remaining companions and called 'the five aggregates,' and so on. The eye element and its retinue are gathered together with the other elements that serve as companions and are called 'the eighteen elements,' and so on. The dharma source and its retinue are gathered together with the other sources that serve as companions and are called 'the twelve sources,' and so on. For these, one should also analyze and understand them separately. (6) What is gathering by direction? The aggregates, elements, and sources of the eastern direction that are to be gathered, although there are many, are gathered by the eastern direction itself, because the regions are the same, so they are called 'the three dharmas of the eastern direction,' that is, the direction gathers together those who have direction without difference. Similarly, for the other nine directions, one should also understand them as 'the three dharmas of the southern direction,' and so on. (7) What is gathering by time? The aggregates, elements, and sources of the past time that are to be gathered are gathered by the past itself, because the times are the same, so they are called 'the three dharmas of the past,' that is, time gathers together time without difference. Similarly, the three dharmas of the future and the three dharmas of the present are also gathered by the future and the present themselves. (8) What is gathering by one aspect? The dharmas that are gathered by the aggregates, elements, and sources, and are taught with different names in other sutras, are gathered by any one of the three dharmas taught here, which should be understood as gathering by one aspect. For example, the aggregate of morality is gathered by one aspect of the aggregate of form, and the aggregates of concentration and wisdom are also gathered by one aspect of the aggregate of formation. The realm of desire, the realm of anger, and the realm of harm, because they are mental factors, are gathered by one aspect of the dharma realm. The four sources of infinite space, etc., because they are the nature of mind and mental factors, are gathered by one aspect of the mind source and the dharma source, and so on. (9) What is gathering by all? The dharmas that are gathered by the aggregates, elements, and sources,

---

ྱེ་མཆེད་ ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་མདོ་གཞན་དུ་མིང་མི་འདྲ་པར་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་དང་། སྡུད་ བྱེད་འདིར་མ་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པས་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ནི་མཐའ་དག་གིས་ བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅར་གྱིས་ བསྡུས་པ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དྲི་རོ་བོར་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུས་བསྡུས་ཀྱང་ གང་དེ་ན་ཡོད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པའོ། ། (བཅུ་པ།)གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གསུམ་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་གཞན་ གཉིས་པོ་བསྡུས་ཤིང་། གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རེ་རེ་བསྡུས་པས་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ རིམ་པ་ལྟར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔས་གཞན་གཉིས་པོ་བསྡུས་ཚུལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པར་ཡང་སྦྱར་དུ་རུང་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ བཞིན་འཆད་པ་ལ་བཞིའི། དང་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་གཞན་གཉིས་པོས་བསྡུས་ཚུལ་ནི། གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། དེ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་ ཐམས་ཅད་དང་། ཁམས་གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྟེ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ གཟུགས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་ཀྱང་བསྡུས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ལ་ཆོས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་ དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཚོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་བར། འདུ་ཤེས་ 1-343 ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་བཅུ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་རེ་རེས་བསྡུས་ པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། ། (གཉིས་པ།)ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་གཞན་གཉིས་པོས་བསྡུས་ཚུལ་ལ། མིག་གི་ཁམས་ཕུང་ པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་མིག་གི་ དབང་པོ་དང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བའི་ ཁམས་དང་སྣའི་ཁམས་དང་ལྕེའི་ཁམས་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་ཕྱོགས་རེ་དང་རང་རང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རེ་རེས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་ པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡུལ་ལྔའི་ དང་པོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི

【現代漢語翻譯】 那些由蘊（skandha），處（āyatana），界（dhātu）所包含的法，以及在其他經中以不同名稱顯示的法，以及在此處未包含的蘊等所有法，都應理解為已被完全包含。痛苦之蘊（duḥkhaskandha）被五取蘊（pañca upādānaskandha）完全包含。欲界（kāmadhātu）被所有十八界（aṣṭādaśa dhātu）包含。無想有情天（asaṃjñāsattvānām）的生處被十個已捨棄氣息的生處包含，但也包含了存在於那裡的所有生處。 (第十品)什麼是用一個包含另一個？三種法各自包含其他兩種，其他兩種也各自包含一種，從而依次顯示相互包含的方式。例如，五蘊如何包含其他兩種等，也可以這樣應用。然而，由於意義相同，所以按照之前的說法來解釋。共有四種情況。第一種，五蘊如何被其他兩種包含？色蘊（rūpaskandha）被多少界和多少處包含？它被五根（pañcendriya）和五境（pañca viṣaya），即十個有色界（rūpadhātu），以及所有十個有色處（rūpāyatana），以及一個法界（dharmadhātu）和一個法處（dharmāyatana）所包含，即它們的一部分，五種色（pañca rūpa）。受蘊（vedanāskandha）被多少界和多少處包含？它被一個法界和一個法處所包含，即十六法（ṣoḍaśa dharma）的一部分，即受本身。如同受蘊一樣，想蘊（saṃjñāskandha）和行蘊（saṃskāraskandha）也是如此，被十六法中的每一個所包含。識蘊（vijñānaskandha）被多少界和多少處包含？它被七個識界（vijñānadhātu）和一個意處（mana āyatana）所包含。 (第二種)十八界如何被其他兩種包含？眼界（cakṣurdhātu）被多少蘊和多少處包含？它被色蘊的一部分，即眼根（cakṣurindriya）和一個眼處所包含。如同眼界一樣，耳界（śrotradhātu）、鼻界（ghrāṇadhātu）、舌界（jihvādhātu）和身界（kāyadhātu）也是如此，被色蘊的一部分和各自的處所包含。色界（rūpadhātu）被多少蘊和多少處包含？它被色蘊的一部分，即五境中的第一個和色處所包含。

【English Translation】 Those dharmas included by the skandhas (aggregates), āyatanas (sources), and dhātus (elements), as well as those shown with different names in other sutras, and all dharmas not included here, such as the skandhas, should be understood as being completely included. The skandha of suffering (duḥkhaskandha) is completely included by the five aggregates of clinging (pañca upādānaskandha). The desire realm (kāmadhātu) is included by all eighteen dhātus (aṣṭādaśa dhātu). The birth place of non-perceptive beings (asaṃjñāsattvānām) is included by the ten birth places that have abandoned breath, but also includes all the birth places that exist there. (Chapter 10) What is it that one includes the other? Each of the three dharmas includes the other two, and the other two each include one, thus showing the way of mutual inclusion in order. For example, how the five skandhas include the other two, etc., can also be applied in this way. However, since the meaning is the same, it is explained according to the previous saying. There are four situations. First, how are the five skandhas included by the other two? How many dhātus and how many āyatanas include the rūpaskandha (aggregate of form)? It is included by the five sense faculties (pañcendriya) and the five objects (pañca viṣaya), that is, the ten form dhātus (rūpadhātu), and all ten form āyatanas (rūpāyatana), and one dharma dhātu (dharmadhātu) and one dharma āyatana (dharmāyatana), that is, a part of them, the five forms (pañca rūpa). How many dhātus and how many āyatanas include the vedanāskandha (aggregate of feeling)? It is included by one dharma dhātu and one dharma āyatana, that is, a part of the sixteen dharmas (ṣoḍaśa dharma), that is, feeling itself. Just like the vedanāskandha, the saṃjñāskandha (aggregate of perception) and the saṃskāraskandha (aggregate of mental formations) are also included by each of the sixteen dharmas. How many dhātus and how many āyatanas include the vijñānaskandha (aggregate of consciousness)? It is included by the seven consciousness dhātus (vijñānadhātu) and one mind āyatana (mana āyatana). (Second) How are the eighteen dhātus included by the other two? How many skandhas and how many āyatanas include the cakṣurdhātu (eye element)? It is included by a part of the rūpaskandha, that is, the eye faculty (cakṣurindriya) and one eye āyatana. Just like the cakṣurdhātu, the śrotradhātu (ear element), the ghrāṇadhātu (nose element), the jihvādhātu (tongue element), and the kāyadhātu (body element) are also included by a part of the rūpaskandha and their respective āyatanas. How many skandhas and how many āyatanas include the rūpadhātu (form element)? It is included by a part of the rūpaskandha, that is, the first of the five objects and the rūpa āyatana.

---

་ལྟ་བར་ སྒྲའི་ཁམས་དང་དྲིའི་ཁམས་དང་རོའི་ཁམས་དང་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་རེ་དང་རང་རང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རེ་རེས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་ པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་རེས་བསྡུས་ པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དེ་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་གཅིག་ གཟུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུགས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་ 1-344 སོ། ། (གསུམ་པ་)སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གཞན་གཉིས་པོས་བསྡུས་ཚུལ་ལ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་ དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་མིག་གི་དབང་ པོ་དང་མིག་གི་ཁམས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་རེ་དང་རང་གི་ཁམས་རེ་རེས་བསྡུས་ པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་དང་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་ དུ་དང་ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་ཕུང་པོ་གསུམ་དང་། གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་ ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། ། (བཞི་པ།)རིགས་གཞན་ཡང་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་གསུམ་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་ དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་གཟུགས་སོགས་དེ་ལས་མིང་གཞན་པའི་ཆོས་མདོ་གཞན་ལས་ ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དང་། ཁམས་མང་པོ་བའི་མདོར། འབྱུང་བཞི་ ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པ་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་སུ་འདུ་བའི་ཟད་པར་ དང་ཟིལ་གནོན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དག་དང་། གཞན་ཡང་གང་ དག་མིང་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་དུ་བདེན་པར་ ཡོད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པས

【現代漢語翻譯】 如同觀察色蘊一樣，聲界、香界、味界、觸界也是如此，各自被色蘊的一部分和各自的處所包含。如果問：眼識界被幾個蘊和幾個處所包含？答：被識蘊的一部分和意處的一部分包含。如同眼識界一樣，耳、鼻、舌、身、意等識界也是如此，被識蘊和意處的一部分包含。這也就說明了意界，因為它被識蘊和意處的一部分包含。如果問：法界被幾個蘊和幾個處所包含？答：被受蘊、想蘊、行蘊這三個蘊，以及一個色蘊的部分，即五種色，和一個法處包含。 (第三，)關於諸處如何被其他二者包含：如果問：眼處被幾個蘊和幾個界包含？答：被色蘊的一部分，即眼根和眼界包含。如同眼處一樣，耳、鼻、舌、身等處，以及色、聲、香、味、觸等處也是如此，各自被色蘊的一部分和各自的界包含。如果問：意處被幾個蘊和幾個界包含？答：被識蘊和一個心界包含。如果問：法處被幾個蘊和幾個界包含？答：如同前面所說，被三個蘊，一個色蘊的部分和一個法界包含。 (第四，)其他類別也可以歸納為三種法：三種法相互包含，如同前面所說的色等，以及其他名稱不同的法，例如在其他經中，關於蘊的開示，如法蘊等；在《界 множества經》中，開示了六十二界，如四大等；以及歸於意和法的滅盡和勝伏等處，以及其他沒有像這樣明確開示名稱三種法的，例如，在意義上實有的，名言上假立的，世俗諦上存在的，勝義諦上真實的，僅僅通過意識可以瞭解的，以及通過形象等。

【English Translation】 Just as the aggregates are viewed, so too are the sound realm, the smell realm, the taste realm, and the touch realm, each being encompassed by a portion of the form aggregate and their respective sense bases. If asked: How many aggregates and sense bases encompass the eye-consciousness realm? It is encompassed by one aspect of the consciousness aggregate and one aspect of the mind base. Just as the eye-consciousness realm is, so too are the ear, nose, tongue, body, and mind consciousness realms, each being encompassed by an aspect of the consciousness aggregate and the mind base. This also explains the mind realm, as it is encompassed by one aspect of the consciousness aggregate and the mind base. If asked: How many aggregates and sense bases encompass the dharma realm? It is encompassed by the feeling, perception, and mental formation aggregates—three aggregates—and one aspect of the form aggregate, namely the five forms, and one dharma base. (Third,) Regarding how the sense bases are encompassed by the other two: If asked: How many aggregates and realms encompass the eye base? It is encompassed by one aspect of the form aggregate, namely the eye faculty, and one eye realm. Just as the eye base is, so too are the ear, nose, tongue, and body bases, and the form, sound, smell, taste, and touch bases, each being encompassed by one aspect of the form aggregate and their respective realms. If asked: How many aggregates and realms encompass the mind base? It is encompassed by one consciousness aggregate and seven mind realms. If asked: How many aggregates and realms encompass the dharma base? As before, it is encompassed by three aggregates, one aspect of the form aggregate, and one dharma realm. (Fourth,) Other categories can also be summarized into three dharmas: The three dharmas mutually encompass each other, just as the previously mentioned forms and other dharmas with different names, such as the aggregates taught in other sutras, like the Dharma aggregates; in the 'Sutra of Many Realms,' the sixty-two realms, such as the four elements, are taught; and the cessation and subjugation, etc., which are included in the mind and dharma bases, and others that do not explicitly teach the three dharmas in this way, such as those that exist substantially in meaning, those that are nominally designated, those that exist merely conventionally, those that are truly existent in ultimate reality, those that are to be known merely by consciousness, and those by appearances, etc.

---

་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དང་། གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ 1-345 ཀྱང་། འདིར་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཚན་ཉིད་ ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་དཔྱད་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་རྣམས་ནི་སྔར་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། ། (བཅུ་གཅིག་པ།)དོམ་དམ་པས་བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་བྱ་གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྡུད་བྱེད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ། (རྒྱུད་བླ་ མར།)དེའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཉེས་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་ཁྱབ་པ་སྟེ། །གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་ བ་དམན་པ་དང་། །བར་མ་མཆོག་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ ཆོས་ཅན་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་། གཞི་གནས་འཆིང་བ་དོན་མཐུན་དང་། །ཉེར་འཛིན་མི་ འཕྲོ་མངོན་སྡུད་བསྡུས། །ཞེས་འགྲེལ་བར། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་མཐུན་པའི་བསྡུས་ པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། གླིང་གིས་མི་རྣམས་བསྡུས་པ་ལྟར། མིག་གིས་མིག་ཤེས་ བསྡུས་པ་ནི་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཐག་པས་ཤིང་ཁུར་བཅིངས་པ་ལྟར། ལུས་ ཀྱིས་མིག་སོགས་བཅིངས་པ་ནི་འཆིང་བས་བསྡུས་པ་དང་། དགོས་པ་མཐུན་པའི་མི་རྣམས་ ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ལྟར། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ བརྟེན་པ་ནི་དོན་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་དང་། རྗེ་བོས་བྲན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་བ་ལྟར། ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་ཡུལ་ཉེ་བར་འཛིན་པས་བསྡུས་པ་དང་། བུམ་བས་ཆུ་བཟུང་བ་ལྟར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་སེམས་བྱུང་བཟུང་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་ འཕྲོ་བས་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱ་མཚོས་འབབ་ཆུ་རྣམས་བསྡུས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ མིག་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ནི་མངོན་པར་བསྡུས་པས་བསྡུས་པའོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི། རང་གིས་ དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་བའོ། །དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཇི་རིགས་པར། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ 1-346 རྣམས་ནི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་དཔྱད་དེ། །ཇི་སྐད་བཤད་པར་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །ཕན་ཡོན་ལ། དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ན། ཆོས་གསུམ་ཕན་ཚུན་འདུ་བའི་ཚུལ་ཤེས་ན་གཅིག་ལ་དམིགས་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་བའི་ཕན་ཡོན་ འཐོབ་སྟེ། ཐུབ་པ་དགོངས་རྒྱན་དུ། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། འབྲིང་ བོས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། རྟུལ་བོས་དབང་པོ་ལ

【現代漢語翻譯】 以及通過知識所要了解的事物，通過神通所要了解的事物，有色法，無色法，可以向他人展示的事物，以及無法展示的事物等等，這些也都要通過此處所說的蘊、界、處進行歸納，並根據各自的特性進行分析研究，這些內容之前已經在詳細的分類中闡述過了。 (第十一章)什麼是由真實所包含的呢？什麼是要包含的，什麼又是蘊、界、處這些包含者，以及它們的自性，如何通過真如來包含它們的方式。（《寶性論》中說：）'它的共同特徵是過失和功德的終極遍及，色法的差別在於低劣、中等和殊勝，如同虛空。' 如同虛空一般，法界以其普遍存在的形式遍及一切法，因此，法性包含了有法。 此外，'基礎、束縛、意義一致，執持、不離、顯現包含。' 註釋中說，與世間共識相符的六種包含方式也被闡述：如同島嶼包含居民一樣，眼包含眼識是基礎的包含；如同繩索捆綁木柴一樣，身體束縛眼等是束縛的包含；如同目標一致的人們相互依賴一樣，相應的俱生心和心所相互依賴是意義一致的包含；如同君主掌握奴僕一樣，阿賴耶識完全掌握對境是執持對境的包含；如同水壺盛水一樣，等持掌握心和心所是不分離的包含；如同大海包含河流一樣，色蘊包含眼等是顯現的包含。更廣義地說，可以通過自己的分析來了解。同樣，其他各種蘊、處、界，都要仔細分析它們的自性，並按照上述方式進行歸納。就像這樣。 利益方面，精通這些歸納的人能獲得什麼利益呢？如果瞭解三法相互包含的方式，那麼專注於一個就能專注於一切。因此，能夠獲得將心專注于等持目標的利益。《如來藏經莊嚴論》中說：'利根者專注於十八界，中根者專注於十二處，鈍根者專注於五蘊。'

【English Translation】 And what is to be known by knowledge, what is to be known by clairvoyance, things that are formed, things that are unformed, things that can be shown to others, and things that cannot be shown, etc., all these should also be categorized by the aggregates, realms, and sources mentioned here, and analyzed according to their respective characteristics. These contents have already been explained in detail in the previous detailed classifications. (Chapter Eleven) What is included by the ultimate reality? What is to be included, and what are the aggregates, realms, and sources that include them, and how their nature is included by suchness. (In the Uttaratantra:) 'Its common characteristics are the ultimate pervasiveness of faults and virtues, the differences in form are inferior, intermediate, and supreme, like space.' Like space, the Dharmadhatu pervades all dharmas in its universally present form, therefore, the Dharmata includes the dharmas. Furthermore, 'basis, binding, meaning consistent, holding, non-separation, manifest inclusion.' The commentary states that six types of inclusion consistent with worldly conventions are also explained: Just as an island includes its inhabitants, the eye including eye consciousness is the inclusion of the basis; just as a rope binds firewood, the body binding the eyes, etc., is the inclusion of binding; just as people with consistent goals rely on each other, the corresponding co-emergent mind and mental factors relying on each other is the inclusion of consistent meaning; just as a ruler grasps servants, the Alaya consciousness fully grasping objects is the inclusion of holding objects; just as a vase holds water, Samadhi grasping the mind and mental factors is the inclusion of non-separation; just as the ocean includes rivers, the form aggregate including the eyes, etc., is the inclusion of manifestation. More broadly, it can be understood through one's own analysis. Similarly, other various aggregates, sources, and realms should carefully analyze their nature and be categorized as described above. Just like that. In terms of benefits, what benefits can those who are proficient in these categorizations obtain? If one understands the way the three dharmas include each other, then focusing on one can focus on all. Therefore, one can obtain the benefit of focusing the mind on the object of Samadhi. In the Ornament of the Thought of the Sugata it says: 'Those with sharp faculties focus on the eighteen realms, those with intermediate faculties focus on the twelve sources, and those with dull faculties focus on the five aggregates.'

---

ྔ་ལ་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་ ཡང་གསུངས་ཤིང་། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་ ཅིང་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་བའི་ལྷག་མཐོང་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕེལ་ལོ། དགེ་བ་འཕེལ་བ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་ པའོ། ། ༈ མཚུངས་པར་ལྡན་ཚུལ། བཅུ་གཅིག་པ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་དབྱེ་བ། ངོ་བོ། ཕན་ཡོན་ གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་གསུམ་གྱིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་ སྟེ། ཡང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཅན་ཆུང་ངུ་ཐ་དད་མེད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། བར་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་བས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཆེན་པོ་ཕྲད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་ པ་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུན་པར་རྟོགས་ པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། ། གཉིས་པ་ལ། (དྲུག་གི་དང་པོ།) ཐ་དད་མེད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སམ་ཡུལ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཕྱོགས་ཅན་གཟུགས་ 1-347 དང་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སམ་ཡུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ ཚོགས་པ་ཐ་དད་མེད་པར་གྱུར་པའོ། ། (གཉིས་པ།)འདྲེས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཡན་ཆད་ འདུས་པ་ལས་གོང་མའམ་རགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཅན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་གང་ ཡིན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆུ་རྙོག་མ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཆུ་དང་སའི་རྡུལ་ཕྲན་ འདྲེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གསུམ་པ།)ཕྲད་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཅན་འདུས་པའི་རགས་པ་ རྣམས་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕ་གུ་རྣམས་ཕྲད་པ་ལས་རྩིག་པ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། (བཞི་པ།)ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ལུས་ གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ དུས་མཉམ་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་འཁོད་པ་སྟེ། དང་པོར་སྐྱེ་བ་དུས་གཅིག་པ་དང་བར་དུ་ གནས་པའི་ངང་གཅིག་པ་དང་མཐར་འགག་པའི་དུས་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། ། (ལྔ་པ།)བྱ་བ་བསྒྲུབས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། དགོས་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་ པ་རྣམས་བྱ་བ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའང་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་གཉིས་ལྟུང་བ་ཕྱིར་ བཅོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པའམ་གཞི་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ཞུགས་ ནས། གཏན་ལ་འབེབས་པའམ་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་ བུའོ། ། (དྲུག་པ།)མཐུན་པར་

【現代漢語翻譯】 此外，還講到專注于目標以培養止觀（藏文：ཞི་གནས།，寂止）。無論以何種方式，當心專注于禪定的目標並保持平靜時，就能獲得對目標一心不亂的止觀。依靠止觀，就能使智慧（藏文：ལྷག་མཐོང་，勝觀）等殊勝的善根不斷增長。善根增長，最終就能獲得菩提等成就。 相似相應之理 第十一，什麼是相似相應？如前所述，分為本體、利益三部分。首先，從六個方面觀察三種法相似相應的狀態：從處所的角度，微小物質無差別而相似相應；中間不混雜而相似相應；大的物質相遇而相似相應；從時間的角度，同時產生而相似相應；從作用的角度，完成事業而相似相應；從目標（藏文：དམིགས།）的角度，一致認知而相似相應。 第二，（六種中的第一種）什麼是無差別而相似相應？在極微的方位或處所，屬於同一個極微的各個方面，如色、香、味等，凡是可能存在的，都因為方位或處所相同，而成為無差別的集合。 （第二種）什麼是混合而相似相應？兩個或兩個以上的極微結合，形成更粗大的物質，這些物質相互混合。例如，在渾濁的水中，水和土的微粒混合在一起。 （第三種）什麼是相遇而相似相應？粗大的集合體相互接觸。例如，磚塊相遇形成墻壁。 （第四種）什麼是同時產生而相似相應？每個眾生以一個身體所包含的蘊、界、處，以及每一個剎那，都同時產生而存在。最初的生、中間的住、最後的滅，都是同時的。 （第五種）什麼是完成事業而相似相應？參與同一目的的事物，共同完成事業。例如，兩位比丘對比丘戒的恢復等爭端或任何事情，彼此相似地參與，從而完成裁決或懺悔等行為。 （第六種）一致地

【English Translation】 Furthermore, it also speaks of cultivating Śamatha (Tibetan: ཞི་གནས།, calm abiding) by focusing on an object. In whatever way, as the mind manifestly gathers and evenly places itself on the object of Samādhi, in that way, one obtains single-pointed Śamatha on the object. Relying on that, special roots of virtue such as Vipaśyanā (Tibetan: ལྷག་མཐོང་, insight) which thoroughly distinguishes the Dharma, manifestly increase more and more. From the increase of virtue, one obtains achievements such as attaining Bodhi. The way of possessing similarity Eleventh, what is possessing similarity? As before, it is divided into essence, benefit, and three parts. First, one observes the state of the three Dharmas possessing similarity in six ways: From the perspective of place, possessing similarity by being small material things without difference; possessing similarity by not becoming mixed in between; possessing similarity by large things meeting; from the perspective of time, possessing similarity by arising simultaneously; from the perspective of function, possessing similarity by accomplishing actions; and from the perspective of the object, possessing similarity by understanding harmoniously. Second, (the first of the six) what is possessing similarity by being without difference? In the direction or place of the extremely minute particles, all that exists, such as form, smell, taste, etc., belonging to one extremely minute particle, because of the same direction or place, become a collection without difference. (The second) what is possessing similarity by being mixed? Two or more extremely minute particles combine to form a coarser substance, and these substances become mixed with each other. For example, in muddy water, particles of water and earth are mixed together. (The third) what is possessing similarity by meeting? The coarse aggregates that have gathered together meet each other. For example, bricks meet to form a wall. (The fourth) what is possessing similarity by arising simultaneously? The Skandhas (aggregates), Dhātus (elements), and Āyatanas (sources) contained in one body of each sentient being, and each instant, arise and exist simultaneously. The initial birth, the intermediate abiding, and the final cessation all occur at the same time. (The fifth) what is possessing similarity by accomplishing actions? Those who participate in the same purpose accomplish actions together. For example, two Bhikṣus (monks) similarly participate in a dispute or any matter concerning the restoration of the Bhikṣu precepts, thereby accomplishing actions such as adjudication or confession. (The sixth) harmoniously

---

རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ། ཁྱད་པར། དབྱེ་ བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དབང་པོ་གཅིག་ལ་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས། དམིགས་པའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་ 1-348 པའོ། ། (གཉིས་པ།)ཁྱད་པར་ནི། མཐུན་པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཡང་། གཙོ་ བོར་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་འཁོར་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཉིད་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་། ཚོར་བ་ཉིད་ཚོར་ བ་དང་མཚུངས་ལྡན་མི་རུང་བས་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐ་དད་དུ་བསྟན་ཞིང་། རྫས་རིགས་འདྲ་གྲངས་མཉམ་པས་ན་ རྫས་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་དམིགས་ རྣམ་དང་ངོ་བོ་མཐུན་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལྟ་ བུའམ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ད་ལྟར་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་དུས་མཉམ་ཞིང་འདྲ་བ་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ ཡིན་གྱི། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལྟ་བུ་དུས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུ་མཐུན་པའི་ཁམས་དང་ས་བ་གཉིས་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། འདོད་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་སམ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་ གཉིས་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཁམས་དང་ས་བ་གཉིས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།)དབྱེ་བ་ལ་བཅུ་ཡོད་ཀྱང་སྡེ་ཚན་བཞི་སྟེ། ཀུན་འགྲོ་དང་རེས་འགའི་མཚུངས་ ལྡན། གནས་སྐབས་དང་རྒྱུན་གྱི་མཚུངས་ལྡན། ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་ཀྱི་མཚུངས་ ལྡན། འདྲིས་པ་དང་མ་འདྲིས་པའི་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དང་པོ་ལ་སྤྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་ པ་དང་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་། གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སེམས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཁམས་དང་ས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་དག་ 1-349 ལས་གང་རུང་གཅིག་ཡོད་པར་ཐམས་ཅད་འགྲོ་ཞིང་གཅིག་མེད་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁྱད་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི། གཙོ་བོ་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཁོར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་ པོ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེས་འགའ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཙོ་བོ་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལ་ འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རེས་འགའ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་ད

【現代漢語翻譯】 何為『以證悟平等相應』？可從本體、差別、分類三方面來說。首先，本體是指：依于同一根（དབང་པོ་，sense faculty）的意識（སེམས་，mind）和心所法（སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་，mental factors），緣于同一所緣境（དམིགས་པའི་ཡུལ་，object of observation），以相同的方式證悟。 其次，差別是指：雖然以平等證悟相應，但主要是指作為主導的意識（སེམས་，mind）與作為隨從的心所法，如感受（ཚོར་བ་，feeling）等其他事物相應。意識本身不能與意識相應，感受本身也不能與感受相應，因此不能與自身的事物相應。這表明意識和心所法是不同的，由於它們的實體類別相同且數量相等，因此也是實體上的相應。同樣，如善心（དགེ་བའི་སེམས་，virtuous mind）和善心所（སེམས་བྱུང་，mental factors）等，在所緣境、行相和本體上相同的事物是相應的；而如貪慾（འདོད་ཆགས་，desire）和嗔恨（ཞེ་སྡང་，hatred）等，或善與不善等不相同的事物則不相應。 如現在的意識和心所法等，在時間上相同且相似的事物是相應的；而如過去（འདས་པ་，past）和未來（མ་འོངས་པ་，future）等時間上不同的事物則不相應。如欲界（འདོད་པའི་ཁམས་，desire realm）的意識和心所法等，在相同的界（ཁམས་，realm）和地（ས་བ་，level）的事物是相應的；而如欲界和色界（གཟུགས་ཁམས་，form realm），或初禪（བསམ་གཏན་དང་པོ་，first dhyana）和二禪（གཉིས་པ་，second dhyana）等不相同的界和地的事物則不相應。 再次，分類有十種，但可歸納為四類：遍行（ཀུན་འགྲོ་，all-pervasive）和偶發（རེས་འགའི་，occasional）的相應；暫時（གནས་སྐབས་，temporary）和恒常（རྒྱུན་གྱི་，constant）的相應；外向（ཕྱིར་བལྟས་，outward-looking）和內向（ནང་བལྟས་ཀྱི་，inward-looking）的相應；熟悉（འདྲིས་པ་，familiar）和不熟悉（མ་འདྲིས་པའི་，unfamiliar）的相應。首先，普遍的相應是指：作為隨從的心所法，即感受、想（འདུ་ཤེས་，perception）、思（སེམས་པ་，volition）、觸（རེག་པ་，contact）和作意（ཡིད་ལ་བྱེད་པ་，attention）這五種遍行心所，以及作為主導的意識，即識（རྣམ་པར་ཤེས་པ་，consciousness）。也就是說，在所有的界、地和狀態中，這些心所中的任何一個都與意識同時存在，如果其中一個不存在，則全部都不存在。 此外，特殊的遍行相應是指：作為主導的染污意（ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་，afflicted mind），以及作為隨從的四種煩惱（ཉོན་མོངས་པ་，kleshas），即我見（བདག་ཏུ་ལྟ་བ་，belief in a self）等。這是因為它們存在於每個凡夫（སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་，ordinary being）的所有狀態中。偶發的相應是指：作為主導的六識（ཚོགས་དྲུག་，six consciousnesses），與作為隨從的心所法，如偶爾出現的信心（དད་པ་，faith）等善法（དགེ་བ་，virtue）相應。

【English Translation】 What is 『corresponding equally through realization』? It can be explained from three aspects: essence, distinction, and classification. First, the essence is: the mind (Sems, mind) and mental factors (Sems-las byung-ba'i chos, mental factors) that rely on a single sense faculty (Dbang-po, sense faculty), focus on the same object of observation (Dmigs-pa'i yul, object of observation), and realize in a similar manner. Second, the distinction is: although corresponding equally through similar realization, it mainly refers to the mind (Sems, mind) as the primary, corresponding with other things such as feeling (Tshor-ba, feeling) and other mental factors as attendants. The mind itself cannot correspond with the mind, and feeling itself cannot correspond with feeling, so it cannot correspond with its own things. This shows that the mind and mental factors are different, and because their entity categories are the same and the number is equal, they are also corresponding in substance. Similarly, like a virtuous mind (Dge-ba'i sems, virtuous mind) and virtuous mental factors (Sems-byung, mental factors), things that are the same in object, aspect, and essence are corresponding; while things that are not the same, such as desire (』Dod-chags, desire) and hatred (Zhe-sdang, hatred), or good and non-good, are not corresponding. Like the present mind and mental factors, things that are the same and similar in time are corresponding; while things that are different in time, such as the past (』Das-pa, past) and the future (Ma-』ongs-pa, future), are not corresponding. Like the mind and mental factors of the desire realm (』Dod-pa』i khams, desire realm), things in the same realm (Khams, realm) and level (Sa-ba, level) are corresponding; while things in different realms and levels, such as the desire realm and the form realm (Gzugs khams, form realm), or the first dhyana (Bsam-gtan dang-po, first dhyana) and the second (Gnyis-pa, second dhyana), are not corresponding. Third, there are ten types of classification, but they can be summarized into four categories: all-pervasive (Kun-』gro, all-pervasive) and occasional (Res-』ga』i, occasional) correspondence; temporary (Gnas-skabs, temporary) and constant (Rgyun-gyi, constant) correspondence; outward-looking (Phyir bltas, outward-looking) and inward-looking (Nang bltas-kyi, inward-looking) correspondence; familiar (』Dris-pa, familiar) and unfamiliar (Ma 』dris-pa』i, unfamiliar) correspondence. First, universal correspondence refers to: the mental factors as attendants, namely feeling, perception (』Du-shes, perception), volition (Sems-pa, volition), contact (Reg-pa, contact), and attention (Yid-la byed-pa, attention), these five all-pervasive mental factors, and the consciousness (Rnam-par shes-pa, consciousness) as the primary. That is, in all realms, levels, and states, any one of these mental factors exists simultaneously with consciousness, and if one of them does not exist, then all do not exist. In addition, special pervasive correspondence refers to: the afflicted mind (Nyon-mongs-pa can-gyi yid, afflicted mind) as the primary, and the four afflictions (Nyon-mongs-pa, kleshas) as attendants, such as belief in a self (Bdag-tu lta-ba, belief in a self). This is because they exist in all states of every ordinary being (So-so』i skye-bo, ordinary being). Occasional correspondence refers to: the six consciousnesses (Tshogs drug, six consciousnesses) as the primary, corresponding with mental factors as attendants, such as occasional faith (Ddad-pa, faith) and other virtuous qualities (Dge-ba, virtue).

---

ང་། རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཁྲོ་ བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་ ལས་ཀྱང་གྱུར་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། བདེ་བའི་ཚོར་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའོ། །ཞེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་པའི་ཚོར་བ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ ན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ ལུས་ཚོགས་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ རྒྱུན་དུ་བྱུང་བའོ། །རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱི་ནས་སླར་ཡང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ སྐྱེས་པར་གྱུར་བའོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་བལྟས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་དང་ རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཕལ་ཆེར་རོ་ཞེས་པའང་ཐར་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་ མ་གཏོགས་པའོ། །ནང་དུ་བལྟས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་ 1-350 མེད་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བ་རྣམས་དང་སྔ་མ་ལྟར་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཐར་བ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ སོ། །ཕལ་ཆེར་རོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱ་དཔེ་དང་གཞུང་གཞན་ལ་མེད་ཅིང་ གོང་གི་རྣམ་གཞག་དང་ཡང་མི་མཐུན་པས་བཞག་གོ། འདྲིས་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཁོར་བ་ཐོགས་མ་ མེད་པ་ནས་རྒྱུད་ལ་འདྲིས་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། མི་སློབ་པའི་ སེམས་སེམས་བྱུང་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡུན་ རིང་དུ་འདྲིས་ཤིང་མྱངས་པར་གྱུར་པ་དག་གོ། སྔར་ནི་སློབ་མི་སློབ་དུ་འཇོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་བ་ཁོ་ན་བཤད་པ་སྟེ། འདིར་ནི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། མ་འདྲིས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོར་བྱུང་བ་དང་། དེའི་འོག་མ་སྐད་ ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་འདྲིས་ པར་དགོས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་དང་མཉམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་ལས་

【現代漢語翻譯】 有時，與貪慾等根本煩惱以及憤怒等近取煩惱相應。從狀態轉變的角度來說，與樂受相應，當相續中生起樂受時，即是樂受狀態的相應。同樣，當相續中生起苦受以及非苦非樂的舍受時，也是如此。從不間斷的角度來說，在具有根身的七蘊等心識存在時，五遍行等恒常生起。從間斷的角度來說，通過滅盡等無心定的方式中斷後，再次生起心識和心所。從向外觀看的角度來說，與欲界相應的，由對欲妙的貪戀所產生的心識和心所，這些心識和心所的大部分（除了以解脫為目標的智慧三者之外）。從向內觀看的角度來說，與禪定和無色定相應的地，以及如前所述的智慧三者，還有無漏的心識和心所，即以三摩地和解脫為目標的心識和心所。『大部分』這個詞在一些版本中出現，但在藏文大藏經和其他論典中沒有，並且與上述的分類也不一致，因此沒有采用。從串習的角度來說，三界各自的眾生的心識和心所，從無始輪迴以來就已串習的心識和心所，以及聖者有學的心識和心所，包括有漏善、不善和無記的心識和心所，還有無學的心識和心所，其中一些未被染污的無記心識和心所，已經長期串習和體驗。之前是從安立為有學和無學的法的角度來解釋，只說了善法，而這裡是從相續中存在的角度來說的。從不串習的角度來說，無漏的出世間心識和心所，這些心識和心所的第一個剎那生起，以及隨後的第二個剎那及以後生起的心識和心所。提到『第二個剎那及以後』是爲了避免將第二個剎那及以後的心識和心所視為串習。這些心識和心所與等持的出世間

【English Translation】 Sometimes, it corresponds to fundamental afflictions such as attachment, and to secondary afflictions such as anger. From the perspective of changing states, it corresponds to pleasant feeling; when pleasant feeling arises in the continuum, it is the correspondence of the state of pleasant feeling. Similarly, when painful feeling and neutral feeling, which is neither painful nor pleasant, arise in the continuum, it is also the same. From the perspective of non-interruption, when the seven aggregates of the sense base and so forth, along with the mind, exist, the five omnipresent mental factors and so forth constantly arise. From the perspective of interruption, after being interrupted by cessation and other mindless samadhis, mind and mental factors arise again. From the perspective of looking outward, it refers to the mind and mental factors that correspond to the desire realm, which arise due to craving for desirable objects; most of these (except for the three wisdoms that aim at liberation). From the perspective of looking inward, it refers to the grounds corresponding to meditative absorption and the formless realms, as well as the three wisdoms mentioned earlier, and the uncontaminated mind and mental factors, namely, the mind and mental factors that aim at samadhi and liberation. The word 'most' appears in some versions, but it is not found in the Tibetan Tripitaka and other treatises, and it is also inconsistent with the above classification, so it is not adopted. From the perspective of familiarity, it refers to the minds and mental factors of beings in each of the three realms, which have been familiar in the continuum since beginningless samsara, as well as the minds and mental factors of noble learners, including contaminated virtuous, non-virtuous, and unspecified minds and mental factors, and the minds and mental factors of non-learners, some of which are unspecified and unobscured, and have been familiar and experienced for a long time. Previously, it was explained from the perspective of the dharmas that establish learners and non-learners, and only virtuous dharmas were mentioned, but here it is from the perspective of what exists in the continuum. From the perspective of unfamiliarity, it refers to the uncontaminated supramundane mind and mental factors, the first moment of these minds and mental factors arising, and the subsequent second moment and beyond. Mentioning 'the second moment and beyond' is to avoid considering the second moment and beyond as familiar. These minds and mental factors and the samadhi of the supramundane

---

འདས་ པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའང་ སྔོན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་མ་མྱངས་པས་མ་འདྲིས་པའོ། ། (གསུམ་པ།)ཕན་ཡོན་ནི། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ ན། གཙོ་བོ་སེམས་ཆོས་ཙམ་བདག་མེད་པ་ལ་འཁོར་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ འགྲོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ངེས་པ་ལྔ་དང་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དད་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ 1-351 པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཙམ་གྱིས་ཚོར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཤེས་ན། འགའ་ཞིག་བདག་ཡོད་ལ་དེས་ཚོར་བར་བྱེད་དོ། །འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །སེམས་པར་བྱེད་ དོ། །དྲན་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བྱང་ངོ་། །ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་ པ་པོ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་ཞིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བདག་མེད་ པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་གོ། བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ༈ ལྡན་པ་བཤད་པ། ༈ ལྡན་པའི་སྤྱི་དོན། བཅུ་གཉིས་པ་ལྡན་པ་ལ་སྤྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། གང་ལ་ལྡན་པའི་ གང་ཟག ལྡན་ཆོས་ངེས་པར་བྱ་བ། ལྡན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ཇི་ལྟར་ལྡན་ཚུལ་བརྩི་བའོ། ། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས། ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་རང་རྒྱུད་དུ། གཏོགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་གཉིས་ཀྱིའང་། དུས་གསུམ་པ་ཡི་རྣམ་པ་གསུམ། །དགེ་ལ་སོགས་ཀྱི་ དགེ་ལ་སོགས། །ཞེས་ཐོབ་པ་རྫས་གྲུབ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོབས་ལྡན་འགོག་པ་ གཉིས་ལའང་(ཁོ་ན་ལ་ཟེར་)ཡོད་པ། ཆོས་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་པ་ན་ཡང་ཡོད་པས་དུས་ གསུམ་དུ་གྲུབ་པ། ཆོས་དེ་དང་དེའི་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ཐོབ་པས་ཆོས་དེ་དང་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་དག་ལྡན་པར་བྱེད་ལ། ཐོབ་པའི་ཐོབ་པས་ནི་ཐོབ་ པ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་ཐོབ་པའང་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པར་ འདོད་མོད། དེ་ནི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་ཊཱིཀ་ཏུ། དེ་ལྟར་ཐོབ་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཐོབ་པའི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་སྟེ། སྟེས་ཏེ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གོ་སྐབས་རྙེད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ སེམས་ཅན་གཉིས་པའི་ཐོབ་པས་ནི་ནམ་མཁའ་ལའང་གོ་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པས་བཀག་ཅིང་། བསྡུས་བར་ཡང་། ཐོབ་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་ པའི་རྒྱུའམ། སྐྱེས་པ་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུར་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། ཆོས་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ན། དེའི་ ཐོབ་པའང་མེད་པས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཆོས་དགེ་མི་དགེ་ 1-352 ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་ནུས་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་ན། དགེ་མི་དགེ་

【現代漢語翻譯】 如同獲得過去之後的如實顯現，（這些）心和心所法，因為之前未曾在世間產生過，所以是不熟悉的。 (第三部分)利益：精通相應法能獲得什麼利益呢？主要是通達唯心和法無我，以及與心相關的受等心所法，包括遍行五蘊、別境五蘊，以及根本煩惱和隨煩惱等，還有信等清凈之法，能夠很好地瞭解它們相應和不相應的道理。如果瞭解了唯法能感受等道理，就不會認為有我存在，並由我來感受、認知、思考、憶念，以及產生煩惱和清凈。從而捨棄將一切事物執著為『我』的作者，逐漸進入一切法無我的實相。從證悟無我中，就能獲得解脫等利益。 第十二，相應法，有五個總義：辨識相應法的體性，相應法所依的補特伽羅，必須確定的相應法，相應法的分類，以及如何計算相應的方式。 (第一)體性方面，分別說部宗認為：獲得和未獲得，都屬於自相續。屬於（自相續）的二障之滅，也具有三時之相。善等法的善等（也具有三時之相）。也就是說，獲得是實有的，存在於自相續中的一種法力。二障之滅也具有獲得（僅僅是這樣認為）。因為法未生起和已滅盡時也存在獲得，所以獲得存在於三時之中。並且，法和它的獲得，以及獲得的獲得，這三者都存在。獲得使法和獲得的獲得相應，而獲得的獲得只與獲得相應。善法的獲得本身也是善法等等。但《俱舍論》的註釋中反駁說：如果這樣，獲得就會無窮無盡，成為獲得的盛宴。因為沒有阻礙，所以容易找到機會。否則，第二個有情眾生的獲得，甚至連虛空都沒有機會了。等等。在《攝類學》中也說：實有的獲得，是產生諸法的因，或是已生之法不分離的因。如果按照第一種說法，法未生起時，它的獲得也不存在，因此永遠不會產生。如果按照第二種說法，善、不善、 無記法的獲得同時存在且具有能力，那麼善與不善

【English Translation】 Like the reality that appears after obtaining the past, these minds and mental factors, because they have never been born in the world before, are unfamiliar. (Third) Benefits: What benefits does one gain from being proficient in association? The main thing is to understand the mind-only and the selflessness of phenomena, as well as the mental factors such as feelings associated with the mind, including the five omnipresent aggregates, the five object-determining aggregates, and the root afflictions and secondary afflictions, etc., as well as the pure dharmas such as faith, etc. One can understand well the reasons for their association and non-association. If one understands the principle that only dharma can feel, etc., one will not think that there is a self, and that the self feels, cognizes, thinks, remembers, and generates afflictions and purity. Thus, one abandons the attachment of considering all things as the agent of 'self', and gradually enters the reality of the selflessness of all dharmas. From the realization of selflessness, one can obtain benefits such as liberation. Twelfth, association has five general meanings: identifying the nature of association, the person on whom association depends, the associated dharmas that must be determined, the classification of association, and how to calculate the manner of association. (First) Regarding the nature, the Vaibhashika school believes that: both obtaining and not obtaining belong to one's own continuum. The cessation of the two obscurations that belong to (one's own continuum) also has the aspect of the three times. The virtue of virtuous dharmas, etc. (also has the aspect of the three times). That is, obtaining is substantially existent, a power of dharma existing in one's own continuum. The cessation of the two obscurations also has obtaining (it is only considered this way). Because obtaining exists even when the dharma has not arisen and has ceased, obtaining exists in the three times. Moreover, the dharma and its obtaining, and the obtaining of obtaining, all three exist. Obtaining causes the dharma and the obtaining of obtaining to be associated, while the obtaining of obtaining only becomes associated with obtaining. The obtaining of virtue is itself virtue, and so on. However, the commentary on the Abhidharmakosha refutes this, saying: If this is the case, obtaining will become endless, becoming a great feast of obtaining. Because there is no obstruction, it is easy to find an opportunity. Otherwise, the obtaining of the second sentient being would not even have an opportunity in space. And so on. The Collected Topics also says: Substantially existent obtaining is considered the cause of generating dharmas, or the cause of not separating from arisen dharmas. If according to the first statement, when the dharma has not arisen, its obtaining also does not exist, so it will never arise. If according to the second statement, the obtaining of virtuous, non-virtuous, and neutral dharmas exist simultaneously and have the ability, then virtue and non-virtue

---

མི་མཐུན་པ་དུས་ མཉམ་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས། འགལ་བའི་ཆོས་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་གནས་བར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་པས་བཀག་གོ། དེས་ན་འདིར་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ལ་ ཐོབ་པའམ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)གང་ཟག་ནི། ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འཆད་པ་ལྟར། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོ་གསུམ་དང་། འཕགས་པ་སློབ་པ་གསུམ་དང་། མི་སློབ་པ་གསུམ་སྟེ་དགུ་ལ་བརྩི་ ཞིང་། འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ་རང་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། གནོན་ པ་ཆགས་བྲལ་རྫོགས་ཏེ་གོང་མའི་སེམས་ཐོབ་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་ཏུའང་ འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།)ལྡན་ཆོས་ལ། མཛོད་དུ། འདོད་ཡིད་དགེ་དང་མི་དགེ་དང་། །བསྒྲིབས་པ་ དང་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ(འི་ལུང་མ་བསྟན)། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ན། །མི་དགེ་ (བ་མེད་པས་དེ་)ལས་གཞན་(དང་)ཟག་མེད་གཉིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་ མ་བསྟན་གསུམ་དང་། ཟག་མེད་གཉིས་ལ་བརྩི་བར་གསུངས་མོད། འདིར་ནི་བསྡུ་བའི་ དགོངས་པ་དང་ཡང་མཐུན་པར་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་དང་འཕགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་མེད་ པས་མི་དགེ་བར་རེ་ཞིག་བཞག་ནས། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་ ཏེ་ཆོས་གསུམ་དང་། དགེ་བའི་ཁྱད་པར་སློབ་པའི་ཆོས་(མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་སོགས་)ཟག་མེད་དང་། མི་སློབ་པའི་ཆོས་(མི་སློབ་ལམ་སོགས་)ཟག་མེད་གཉིས་ཏེ་ཆོས་ལྔ་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་ཞིང་། དགེ་ བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་དག་ལའང་། སྐྱེས་མ་ཐག་ངང་གིས་བྱུང་བའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་ བ་སྐྱེ་ཐོབ་དང་། ཀུན་གཞི་དང་མིག་དབང་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་སྐྱེས་ཐོབ་དང་། ཚེ་ 1-353 དེའི་འབད་རྩོལ་ལས་བྱུང་བའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། བཟོ་གནས་དང་ སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བདུན་དུའང་འགྱུར་ རོ། །དེས་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་ལུང་ མ་བསྟན་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ལ་གོ་བར་བྱ་ཞིང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་ཞེས་པའང་དགེ་བ་དང་ལུང་ མ་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན། འདོད་པ་ན་རང་ གི་ཉོན་མོངས་དང་། དེའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་ཏེ་ལྔ་ཡོད་པ་ལ་ནི་འདོད་ པའི་ཆོས་ལྔ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཁམས་ན་ཡང་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་ཏེ་ལྔ་ཡོད་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ལྔ་ཞེས་ བྱའོ། །གཟུགས་མེད་ན་སྤྲུལ་བ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ལུང་མ་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་ཡང་ ཡོད་མོད། འདིར་ནི་གཟུགས་མེད་ན་གཟུགས་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེར་སྐྱེས་ན་ གཞན་དོན་མི་འགྲུབ་པར་གསུངས་ནས་ལུང་མ

【現代漢語翻譯】 『因為不一致會同時存在，矛盾的法也會同時存在。』這樣就阻止了。因此，這裡如前所述，法的增減被稱為獲得或具有。 （二）關於補特伽羅（梵文：Pudgala，含義：人、有情）：如在界（梵文：Dhātu，含義：構成要素）的分類中所解釋的那樣，計算為欲界（梵文：Kāmadhātu）、色界（梵文：Rūpadhātu）、無色界（梵文：Arūpadhātu）各自的三種眾生，以及聖者中的三種有學和三種無學，總共九種。 如果將下二界的凡夫分為未脫離自界的貪慾者，以及通過壓制而完全脫離貪慾並獲得上界心者，則分為兩類，總共也有十一種。 （三）關於相應的法：在《俱舍論》（梵文：Abhidharmakośa，含義：阿毗達磨俱舍論）中說：『欲界、意界有善、不善，以及有覆無記（未說明），色界和無色界中，除了不善（因為沒有不善），還有其他（和）無漏二者。』等等，說了計算善、不善、無記三種，以及無漏二種。但在這裡，爲了與總攝的意圖相一致，因為上二界和大多數聖者沒有不善，所以暫時將其歸為不善。一般而言，有煩惱、善和無記三種法，以及善的特殊類別，即有學的法（見道、修道等）無漏，和無學的法（無學道等）無漏兩種，總共計算為五種法。對於善和無記，也有剛出生時自然產生的信心等善的生得，以及阿賴耶識（梵文：Ālayavijñāna，含義：藏識）和眼根等無記的生得，以及通過今生的努力產生的信心等善的修生，和工巧處（梵文：Śilpakarmasthāna，含義：工藝技術）和化身等無記的修生，分為兩類，總共也有七種。因此，所有將要解釋的『生得二者』，應理解為善和無記的生得二者，『修生二者』也應理解為善和無記的修生二者。如果按界來劃分這些，欲界有自己的煩惱，以及它的生得二者和修生二者，總共五種，稱為欲界的五種法。同樣，色界也有自己的煩惱，以及它的生得二者和修生二者，總共五種，稱為色界的五種法。如果如經中所說，無色界也有化身，那麼也應該有無記的修生。但在這裡，因為無色界沒有色，而且菩薩（梵文：Bodhisattva，含義：菩提薩埵）生在那裡不能成辦利他之事，所以沒有說明。

【English Translation】 『Because disagreement will exist simultaneously, contradictory dharmas will also exist simultaneously.』 This is how it is prevented. Therefore, here, as previously explained, the increase or decrease of dharmas is called attainment or possession. (2) Regarding the Pudgala (Sanskrit: Pudgala, meaning: person, sentient being): As explained in the classification of the Dhātus (Sanskrit: Dhātu, meaning: constituent elements), it is counted as the three types of beings in each of the three realms—Kāmadhātu (desire realm), Rūpadhātu (form realm), and Arūpadhātu (formless realm)—and the three types of learners and three types of non-learners among the noble ones, totaling nine. If the ordinary beings of the lower two realms are divided into those who have not separated from desire in their own realm, and those who have completely separated from desire through suppression and have attained the mind of the upper realm, then divided into two categories, there would also be eleven. (3) Regarding the dharmas that correspond: In the Abhidharmakośa (Sanskrit: Abhidharmakośa, meaning: Treasury of Abhidharma), it says: 『The desire realm and mind realm have wholesome, unwholesome, and obscured-unspecified (not specified). In the form and formless realms, besides unwholesome (because there is no unwholesome), there are other (and) two unconditioned.』 etc., saying to count the three types of wholesome, unwholesome, and unspecified, and the two types of unconditioned. But here, in order to be consistent with the intention of summarizing, because the upper two realms and most of the noble ones do not have unwholesome, it is temporarily classified as unwholesome. In general, there are three dharmas: afflictions, wholesome, and unspecified, as well as the special category of wholesome, the dharmas of learners (seeing path, meditation path, etc.) unconditioned, and the two types of dharmas of non-learners (non-learner path, etc.) unconditioned, totaling five dharmas. For wholesome and unspecified, there are also wholesome innate such as faith that arises naturally at birth, and unspecified innate such as Ālayavijñāna (Sanskrit: Ālayavijñāna, meaning: store consciousness) and eye faculty, and wholesome acquired such as faith that arises through effort in this life, and unspecified acquired such as crafts (Sanskrit: Śilpakarmasthāna, meaning: crafts) and emanations, divided into two categories, totaling seven. Therefore, all the 『two innate』 that will be explained should be understood as the two innate of wholesome and unspecified, and the 『two acquired』 should also be understood as the two acquired of wholesome and unspecified. If these are divided by realm, the desire realm has its own afflictions, and its two innate and two acquired, totaling five, called the five dharmas of the desire realm. Similarly, the form realm also has its own afflictions, and its two innate and two acquired, totaling five, called the five dharmas of the form realm. If, as stated in the sutras, the formless realm also has emanations, then there should also be unspecified acquired. But here, because the formless realm has no form, and a Bodhisattva (Sanskrit: Bodhisattva, meaning: Bodhisattva) born there cannot accomplish the benefit of others, it is not explained.

---

་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་མེད་པའི་དབང་དུ་(དོན་གསང་ དུ། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། བསྡུ་བར། དེ་ ལ་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ན་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི། སྙོམས་ པར་འཇུག་པའི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ ལས་ཐམས་ཅད་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དབང་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་ཆ་ཕྲ་བ་ཞེས་ བྱའོ། །ཞེས་གཟུགས་ཆ་ཕྲ་བར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་སྒོ་བསྟུན་པར་མངོན་ཏེ། འགྲེལ་པར། འདི་ནི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་དྲི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ལུང་མ་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་ཡོད་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་ཡང་མི་སྣང་།) བྱས་ཏེ། རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་སྟེ་བཞི་ ཡོད་པ་ལ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི་ཞེས་(པ་རྣམས་འོག་ཏུ་དྲན་པར་)བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་འོག་ མ་དག་གི་ཆོས་ལྔ་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་བཞི་སྟེ། ཟག་མེད་བཅུ་བཞི་དང་། སྔར་གྱི་ཟག་ 1-354 མེད་གཉིས་ཏེ་བཅུ་དྲུག་ནི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། ། (བཞི་པ།)དབྱེ་བ་ནི། ས་བོན་དང་དབང་དང་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་ རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་བརྩི་བ་ཡིན་ན། ཟག་མེད་དང་སྦྱོར་བྱུང་ལ་མི་བརྩི་བར། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་། དགེ་བ་སྐྱེས་ཐོབ་གསུམ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་ སྐྱེས་ཐོབ་གསུམ་སྟེ་དགུ་བོ་གང་ཡོད་དཔྱད་ཅིང་། དབང་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་བརྩི་བ་ནི། ཉོན་ མོངས་པ་དང་སྐྱེས་ཐོབ་མི་བརྩི་བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་གསུམ་དང་། འོག་ མ་དག་གི་ལུང་མ་བསྟན་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་ཟག་མེད་གཉིས་ཏེ་བདུན་ཡོད་ མེད་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་བརྩི་བ་ན། དེ་གཉི་ག་བསྡམས་པའི་བཅུ་དྲུག་ པོའི་ནང་ནས་གང་དང་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། (ལྔ་པ།)ལྡན་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རྟེན་འོག་མ་བས་གོང་ མའི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་ན། གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་ལ། རང་སའི་ ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་ཞིང་། (འོན་ཀྱང་ཉོན་ཡིད་ནི། གོང་དུ་ལུས་སྐྱེས་པ་དེའི་ས་བ་ཡིན་ཞིང་། ཆགས་ བྲལ་ལའང་འབྱུང་བས། སོ་སྐྱེ་ལ་རྟག་ཏུ་མངོན་དུ་འགྱུར་ལ། བྱེ་བྲག་པས། གོང་མའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་ན་འདོད་ཁམས་ཀྱི་མཐོང་ སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས། མཐོང་སྤང་ནི་ཉོན་མོངས་མི་ སྤོང་བར་འདོད

【現代漢語翻譯】 假設沒有產生無記結合生（在意義隱秘處，無色界眾生的眼等諸根是從三摩地中產生的。並且，在《攝事品》中說：『在無色界中，完全依賴於業力而成就，才被稱為無色界。不是依賴於等持的力量。因為在那裡，通過等持所顯現的事物，在一切處，根識都專注於色相。』因此，等持的色相是微細的。』這裡說有微細的色相，顯然是爲了順應其他部派的觀點。在註釋中說：『這是大眾部的提問。』也沒有明確說明有無記結合生）。 因此，將自己的煩惱、煩惱的俱生、善的結合生這四者，稱為無色界的四種法（這些將在下文憶念）。這樣，地獄（指欲界和色界）的五種法，加上無色界的四種法，共十四種有漏法，再加上之前的兩種無漏法，共十六種，稱為相應法。 （第四，）分類：有種子相應、自在相應和現行相應三種。如果計算與種子相應，則不計算有漏法和結合生，而是考察三界的煩惱三種、善的俱生三種、無記的俱生三種，這九種是否存在。如果計算自在相應，則不計算煩惱和俱生，而是考察三界的善的結合生三種、地獄的無記結合生，以及有學和無學兩種無漏法，這七種是否存在。如果計算現行相應，則考察上述兩種情況的總和，即十六種法中哪些已經現行。 （第五，）相應的規律。（分為兩種，第一種是）共同的解釋：如果地獄的有情獲得了上界的實法心，則上界的煩惱會現行相應，同時自己本界的煩惱也會現行相應。（然而，意根是上界眾生身體產生的地方，也存在於離欲者中，因此對於異生凡夫來說總是現行的。分別部認為，獲得上界的實法后，會斷除欲界的見道所斷和修道所斷的一切煩惱。但瑜伽行派認為，見道所斷的煩惱不會斷除。）

【English Translation】 Assuming that no indeterminate co-emergent has arisen (in a secret sense, the eyes and other faculties of beings in the Formless Realm arise from samadhi. Moreover, in the Compendium, it says: 'In the Formless Realm, it is entirely dependent on the power of karma that it is called the Formless Realm. It is not dependent on the power of meditative absorption. Because there, through what is manifested by meditative absorption, in all places, the sense consciousness focuses on the aspect of form.' Therefore, the aspect of form in meditative absorption is subtle.' Here, saying that there is a subtle aspect of form is clearly to accommodate the views of other schools. In the commentary, it says: 'This is a question from the Mahasanghika.' It is also not clearly stated whether there is an indeterminate co-emergent). Therefore, the four—one's own afflictions, the two co-emergents of those afflictions, and the meritorious co-emergent—are called the four dharmas of the Formless Realm (these will be remembered below). Thus, the five dharmas of the lower realms (referring to the Desire Realm and the Form Realm), plus the four dharmas of the Formless Realm, make fourteen contaminated dharmas. Adding the previous two uncontaminated dharmas, there are sixteen, which are called associated dharmas. (Fourth,) Classification: There are three types of association: seed association, mastery association, and manifestation association. If counting seed association, then uncontaminated dharmas and co-emergents are not counted. Instead, one examines whether the three afflictions of the three realms, the three meritorious co-emergents, and the three indeterminate co-emergents—these nine—exist. If counting mastery association, then afflictions and co-emergents are not counted. Instead, one examines whether the three meritorious co-emergents of the three realms, the indeterminate co-emergent of the lower realms, and the two uncontaminated dharmas of learners and non-learners—these seven—exist. If counting manifestation association, then one examines which of the sixteen dharmas, combining the above two cases, have manifested. (Fifth,) The manner of association. (Divided into two, the first is) the common explanation: If a being in a lower realm obtains the substantial mind of a higher realm, then the afflictions of the higher realm will be manifestly associated, and at the same time, the afflictions of one's own realm will also be manifestly associated. (However, the mind-basis consciousness is the place where the body of beings in the higher realm arises, and it also exists in those who are free from desire, so it is always manifest for ordinary beings. The Vaibhashikas believe that upon obtaining the substantial reality of the higher realm, all afflictions that are abandoned by seeing and abandoned by meditation in the Desire Realm are eliminated. But the Yogacharas believe that the afflictions abandoned by seeing are not eliminated.)

---

་དེ། བསྡུ་བར། འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། དེ་ དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ སྤངས་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་ན་ གནས་པ་ལུས་འདི་ལ་གནས་པ་སྤངས་པ་དེ་ལ་ནི་ལན་འགའ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། གོང་མར་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། ། ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཆགས་བྲལ་ལའང་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་ནོ། །) ས་བོན་དུ་ལྡན་མི་ལྡན་ གཉི་གར་ཡང་(གཞུང་དོན་དུ་)འཇོག་མོད། (སྤྱི་དོན་)འདིར་ནི་རེ་ཞིག་མི་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ 1-355 ཏེ་བརྩི་བའོ། །སྐྱེས་ཐོབ་རྣམས་ནི་(ཁམས་)གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གོང་ མ་དང་འོག་མ་ལ་མི་ལྡན་ཞིང་། སྦྱོར་བྱུང་རྣམས་ནི་རྟེན་འོག་མ་དང་། རང་ས་རྣམས་ལ་ཇི་ རིགས་པར་དབང་དང་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་ནོ། །ཟག་མེད་གཉིས་ནི་བྱིས་པ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་ ལྡན་པ་མི་སྲིད་ཅིང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དབང་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་སྲིད་ལ། འཕགས་པ་སློབ་ པ་ལའང་མི་སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་མངོན་གྱུར་དུ་མི་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། འཕགས་པ་གཉི་ག་ལའང་རང་རང་གི་ཟག་མེད་དབང་གྱུར་དང་། མངོན་གྱུར་གཉི་གར་ལྡན་ པར་བརྩིའོ། །(དེ་རྣམས་གཞིར་བཟུང་བས་འོག་མ་རྣམས་དཔྱད་པས་ཤེས་སོ། །) (གཉིས་པ།)སོ་སོ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། གང་ཟག་གང་ལ། ཆོས་གང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྲིད་ ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིམ་པ་ལྟར་བརྩི་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ། བྱིས་པ་ལ་བརྩི་བ་དང་། འཕགས་པ་ལ་བརྩི་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ་བརྩི་བ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ ལ་སྔར་གྱི་ལྡན་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོའི་ནང་ནས་ས་བོན་ནི་དུ་དང་ལྡན། དབང་གྱུར་ནི་དུ་དང་ ལྡན། །མངོན་གྱུར་ནི་དུ་དང་ལྡན་སྙམ་ན། ས་བོན་ནི་གཉེན་པོ་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པས་ཁམས་ གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་། རྟེན་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་ལྔ་ དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་དུ་འདོད་པའི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་ བསྡོགས་བསྒོམས་ན་གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པ་ ལྟ་བུ་ལ་སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བཞི་དང་ལྡན་ལ། (གཟུགས་ཀྱི་ལུང་མ་བསྟན་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་ བ་སྦྱོར་བྱུང་གི་དབང་དང་མི་ལྡན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་སྦྱོར་བས་བརྟས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞ

{ "translations": [ "此外，關於『集合』（bsdu ba，collection），對於那些已從慾望中解脫的人來說，他們的慾望、嗔恨，以及與此相關的傲慢，和與此相似的無明，是以完全不發生的方式被斷除的。然而，那些通過見道需要斷除的，如『壞聚見』（'jig tshogs la lta ba，view of the perishable collection）等，則不是這樣。即使斷除了這些，如果還住在這個身體里，這些煩惱有時還會再次生起，但對於已經生於更高境界的人來說，就不會再生起了。正如所說，即使是已經從慾望中解脫的人，也可能還會顯現慾望的煩惱。", "（至於）是否具有種子，這兩種情況（在經文中）都有提及。但在這裡，我們暫時按照不具有種子的方式來計算。天生具有（煩惱）的人，只在他們所生的那個界（khams，realm）中具有，不在更高或更低的界中具有。而通過修習產生的（煩惱），則在較低的所依和他們自己的界中，以相應的形式具有控制力和顯現。兩種無漏（zag med，undefiled）對於凡夫來說，不可能顯現，但凡夫可能具有作為道的無漏的控制力。即使是聖者學道者，也不具有非學的無漏的顯現，但可能具有控制力。對於兩種聖者來說，他們各自的無漏既具有控制力，也具有顯現。", "（基於以上原則，通過分析可以瞭解其餘情況。）", "（第二，）關於個別對應：這是根據每個人可能具有何種法的程度來依次計算的。其中，分為對凡夫的計算和對聖者的計算兩種。在第一種中，又分為對欲界、色界和無色界的凡夫的計算三種。", "在第一種中，又分為兩種：對於欲界中尚未從慾望中解脫的凡夫來說，在之前的十六種具有的法中，有多少具有種子？有多少具有控制力？有多少具有顯現？答案是，由於尚未獲得任何對治法，因此具有三界的五種煩惱，以及由於所依的緣故，具有欲界天生的兩種煩惱。具有控制力的是欲界通過修習產生的兩種煩惱。如果修習初禪的近分定，則具有色界的通過修習產生的善法，以及獲得忍位和世第一法等時，具有四種作為道的無漏。（不具有色界的無記和無色界的通過修習產生的善法的控制力，因為在沒有獲得色界實體的基礎上，這兩種法的種子不會通過修習而增長。）" ], "english_translations": [ "Furthermore, regarding 'collection' (bsdu ba), for those who have become detached from desires, their desires, hatred, and the associated pride, and the ignorance similar to it, are abandoned in a way that they do not arise at all. However, those that need to be abandoned through seeing, such as the 'view of the perishable collection' ('jig tshogs la lta ba), are not like that. Even if these are abandoned, if one still dwells in this body, these afflictions may arise again sometimes, but for those who have been born in higher realms, they will not arise again. As it is said, even those who have become detached from desires may still manifest the afflictions of desire.", \"(As for) whether or not they possess seeds, both cases are mentioned (in the scriptures). But here, we temporarily calculate according to the case of not possessing seeds. Those who are born with (afflictions) only possess them in the realm (khams) in which they are born, not in higher or lower realms. And those (afflictions) that arise through cultivation possess control and manifestation in the lower support and their own realms, accordingly. The two undefiled (zag med) are impossible to manifest for ordinary beings, but ordinary beings may possess the control of the undefiled as a path. Even for noble learners, they do not possess the manifestation of the non-learning undefiled, but they may possess control. For both types of noble ones, their respective undefiled possess both control and manifestation.\"", "(Based on the above principles, the rest can be understood through analysis.)", "（Second,）Regarding individual correspondence: This is calculated sequentially based on the extent to which each person may possess which dharma. Among these, there are two types of calculations: calculations for ordinary beings and calculations for noble ones. In the first type, there are three types of calculations: for ordinary beings in the desire realm, the form realm, and the formless realm.", "In the first type, there are two types: For ordinary beings in the desire realm who have not yet become detached from desires, among the previous sixteen possessed dharmas, how many possess seeds? How many possess control? How many possess manifestation? The answer is that since no antidotes have been obtained, they possess the five afflictions of the three realms, and due to the support, they possess the two afflictions that are innate to the desire realm. Those that possess control are the two afflictions that arise through cultivation in the desire realm. If one cultivates the preliminary concentration of the first dhyana, then one possesses the virtuous dharma that arises through cultivation in the form realm, and when one obtains forbearance and the highest mundane dharma, one possesses the four undefiled dharmas as a path. (One does not possess the control of the indeterminate of the form realm and the virtuous dharma that arises through cultivation in the formless realm, because without obtaining the entity of the form realm, the seeds of these two dharmas will not increase through cultivation.)" ] }

---

ེས་སོ། །) མངོན་གྱུར་ནི་འདོད་པའི་ཆོས་ལྔ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་སྟེ་དྲུག་དང་ལྡན་ 1-356 པ་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྟེན་འདོད་ཁམས་པ་དེ་ཉིད་རང་ཁམས་ལ་གནོན་པ་ཆགས་ བྲལ་རྫོགས་ནས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ལ་ས་བོན་གོང་མ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ གཉིས་དང་། རྟེན་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་ གྱུར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་དྲུག་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་འདོད་ པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྦྱོར་ བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་སྟེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྲིད་དོ། །འདོད་ པའི་རྟེན་ཅན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ལ་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་(ས་བོན་གསུམ་ དབང་དྲུག་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པར་)ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ། ས་ བོན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེས་ཐོབ་ གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བཞི་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་གཟུགས་ ཀྱི་ཆོས་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་སྟེ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྲིད་དོ། །གཟུགས་ ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ལ་སྔར་གྱི་རིགས་པས་བརྩིས་ན་(ས་བོན་དབང་དང་ མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པར་)ཤེས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ས་བོན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ དང་། སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་རང་གི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་ཁོ་ན་ དང་ལྡན་ལ། (གཞན་མི་ལྡན་པ་ནི་འོག་མའི་དགེ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་གནས་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ།) མངོན་ གྱུར་ཡང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །འཕགས་པ་ལ་བརྩི་བ་ལའང་། འདོད་པ་ 1-357 དང་། གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་འཕགས་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལའང་སློབ་ པ་དང་། མི་སློབ་པ་ལ་བརྩི་བ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལྟ་བུའི་ རྒྱུད་ལ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་སྙམ་ན། ས་བོན་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ དང་། རྟེན་གྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་ འདོད་པའི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་ པའི་ཆོས་ཟག་མེད་གཉིས་ཏེ་ལྔ

【現代漢語翻譯】 顯現是指與五種欲妙之法和由修習而生的色界善法這六者相應。同樣地，可以類推，以欲界為所依，當其自身界壓制了欲界，離貪圓滿后，獲得色界之心時，具有上界之種子的兩種煩惱，以及依所依之力的欲界生得之二者，共四者。而隨力則具有欲界之修所生二者，色界之善法修所生二者，無色界之善法修所生，以及無漏之學法，共六者。顯現則具有欲界之生得二者，修所生二者，色界之煩惱，修所生二者，以及無色界之善法修所生，共八者。如果以欲界為所依而獲得無色界之心，以同樣的道理來分析，可知（具有三種種子和六種隨力以及顯現）。 第二種情況是，對於尚未脫離對色等貪慾的異生凡夫，具有色界和無色界之種子的兩種煩惱，以及色界之生得二者，共四者。隨力也具有色界之修所生二者，無色界之善法修所生，以及無漏之學法，共四者。顯現則具有色界之五種法，以及無色界之善法修所生，共六者。如果以色界為所依而獲得無色界之心，按照之前的道理來計算，可知（具有種子、隨力和顯現）。 第三種情況是，對於生於無色界的異生凡夫，具有其自身的煩惱和生得二者，共三者。隨力則只具有其自身的善法修所生。 （之所以不具有其他的，是因為據說這是無法顯現地獄善法之狀態。）顯現也具有無色界之四種法。對於聖者的計算也是如此。欲界、色界和無色界這三界的聖者中，首先對於欲界的聖者，又分為有學和無學兩種來計算。 首先，對於以欲界為所依的有學聖者，如預流果和一來果，其相續中具有多少法呢？具有三界修斷之三種煩惱的種子，以及依所依之力的欲界生得二者，共五者。隨力則具有欲界之修所生二者，色界之善法修所生，以及有學和無學之兩種無漏法，共五者。

【English Translation】 Manifestation is associated with the five desirable qualities and the meritorious form arising from cultivation, totaling six. Similarly, it can be inferred that when the desire realm is the basis, and that realm suppresses desire, upon the completion of detachment, obtaining the mind of the form realm, it possesses the two afflictions of the seeds of the higher realms, and the two innate qualities of the desire realm due to the power of the basis, totaling four. Potency includes the two arising from cultivation in the desire realm, the two meritorious qualities arising from cultivation in the form realm, the meritorious quality arising from cultivation in the formless realm, and the undefiled teachings of learning, totaling six. Manifestation includes the two innate qualities of the desire realm, the two arising from cultivation, the afflictions of the form realm, the two arising from cultivation, and the meritorious quality arising from cultivation in the formless realm, totaling eight. If one obtains the mind of the formless realm based on the desire realm, analyzing with the same reasoning reveals (possession of three seeds, six potencies, and manifestation). The second case is that for ordinary beings who have not detached from desire for forms, etc., they possess the two afflictions of the seeds of the form and formless realms, and the two innate qualities of the form realm, totaling four. Potency also includes the two arising from cultivation in the form realm, the meritorious quality arising from cultivation in the formless realm, and the undefiled teachings of learning, totaling four. Manifestation includes the five qualities of the form realm and the meritorious quality arising from cultivation in the formless realm, totaling six. If one obtains the mind of the formless realm based on the form realm, calculating according to the previous reasoning reveals (possession of seeds, potency, and manifestation). The third case is that for ordinary beings born in the formless realm, they possess their own afflictions and the two innate qualities, totaling three. Potency includes only their own meritorious quality arising from cultivation. (The reason for not possessing others is said to be that this is a state where one cannot manifest the meritorious qualities of the lower realms.) Manifestation also includes the four qualities of the formless realm. The calculation for noble ones is also similar. Among the noble ones of the desire, form, and formless realms, first, for the noble ones of the desire realm, we calculate separately for those in learning and those beyond learning. First, for the noble ones in learning who are based in the desire realm, such as the stream-enterer and once-returner, how many qualities do they possess in their continuum? They possess the seeds of the three afflictions to be abandoned by cultivation in the three realms, and the two innate qualities of the desire realm due to the power of the basis, totaling five. Potency includes the two arising from cultivation in the desire realm, the meritorious quality arising from cultivation in the form realm, and the two undefiled qualities of learning and beyond learning, totaling five.

---

་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་འདོད་པའི་ཆོས་ལྔ་དང་། གཟུགས་ ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བདུན་དང་ལྡན་ནོ། །འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་བརྩི་ནའང་འདི་དང་སྔར་གྱི་ རིགས་པ་དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་སོ། ། གཉིས་པ། འདོད་པའི་མི་སློབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལ། ས་བོན་རྟེན་གྱིས་དབང་ གིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་ལྡན་(གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མི་ལྡན་)ཞིང་། དབང་ གྱུར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། མི་སློབ་ཆོས་ཟག་ མེད་དེ་བཞི་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་ དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། མི་སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ། །གཉི་ གའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ལ། ས་བོན་སྔར་དང་འདྲ་ཞིང་། དབང་གྱུར་འདོད་པའི་སྦྱོར་བྱུང་ གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། མི་སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་དྲུག་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་འདོད་པའི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་ བྱུང་དང་། མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་ནོ། །(གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་མི་ལྡན་ཟེར་ 1-358 བའང་ཡོད་དོ། །) གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་འཕགས་པ་ལའང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་ པོ་ལ། ས་བོན་ཁམས་གོང་མ་དག་གི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་དང་། རྟེན་གྱི་དབང་ གིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་ གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་ཟག་མེད་གཉིས་ ཏེ་ལྔ་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ལྔ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་ དང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བདུན་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ སེམས་ཐོབ་པ་ལའང་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་མི་སློབ་པ་ལའང་། ས་བོན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེས་ ཐོབ་གཉིས་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་བཞི་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་དེ་གཉི་ ག་བསྡམས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ། ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་འཕགས་པ་ལའང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། ས་ བོན་རང་གི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་དང་ ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་ཡང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཆོས་ ཟག་མེད་གཉིས་ཏེ་གསུམ་

【現代漢語翻譯】 具有。顯現的欲界五法，以及色界的善法生起，和學道無漏法，這七者都具有。對於具有欲界所依，爲了獲得色界和無色界的心，即使對於不還者進行計數，也可以從這個和之前的理路分析中得知。 第二，欲界的無學（阿羅漢）是慧解脫者。由於種子所依的緣故，具有欲界的生得二者（指阿羅漢不具有煩惱），並且具有自在的欲界生起二者，以及色界的善法生起，和無學道無漏法，這四者。顯現的欲界生得二者，以及生起二者，和色界的善法生起，以及無學道無漏法，這六者都具有。從二者的角度來說是解脫者。種子和之前一樣。具有自在的欲界生起二者，以及色界的生起二者，和無色界的善法生起，以及無學道無漏法，這六者。顯現的欲界生得二者，以及生起二者，和色界的生起二者，以及無色界的善法生起，和無學道的無漏法，這八者都具有。（也有說不具有色界的生起二者的。）色界的聖者也有學道和無學道兩種。第一種，種子是上界的修斷煩惱二者，以及由於所依的緣故，具有色界的生得二者，這四者。並且具有自在的色界生起二者，以及無色界的善法生起，和學道無學道的無漏法二者，這五者。顯現的色界五法，以及無色界的善法生起，和學道無漏法，這七者都具有。對於具有色界所依，獲得無色界心的人也應該知道。對於色界的無學者，具有色界的生得二者。具有自在的色界生起二者，以及無色界的善法生起，和無學道的無漏法，這四者。顯現的將那二者合起來的六者都具有。 無色界的聖者也有學道和無學道兩種。第一種，種子是自己的修斷煩惱，以及無色界的生得二者，這三者。並且具有自在的無色界的善法生起，和學道無學道的無漏法二者，這三者。

【English Translation】 Possesses. The five Dharmas of the desire realm that are manifest, as well as the arising of virtuous Dharmas of the form realm, and the undefiled Dharma of the path of learning, these seven are possessed. For those who have a basis in the desire realm, in order to attain the mind of the form and formless realms, even if counting those who do not return, it can be known from this and the previous logical analysis. Second, the non-learner (Arhat) of the desire realm is liberated by wisdom. Due to the basis of the seed, possessing the two innate qualities of the desire realm (referring to the Arhat not possessing afflictions), and possessing the two arising qualities of the desire realm that are under control, as well as the arising of virtuous Dharmas of the form realm, and the undefiled Dharma of the non-learning path, these four. The manifest two innate qualities of the desire realm, as well as the two arising qualities, and the arising of virtuous Dharmas of the form realm, and the undefiled Dharma of the non-learning path, these six are possessed. From the perspective of both, one is liberated. The seed is the same as before. Possessing the two arising qualities of the desire realm that are under control, as well as the two arising qualities of the form realm, and the arising of virtuous Dharmas of the formless realm, and the undefiled Dharma of the non-learning path, these six. The manifest two innate qualities of the desire realm, as well as the two arising qualities, and the two arising qualities of the form realm, and the arising of virtuous Dharmas of the formless realm, and the undefiled Dharma of the non-learning path, these eight are possessed. (It is also said that one does not possess the two arising qualities of the form realm.) The noble ones of the form realm also have two types: those on the path of learning and those on the path of non-learning. The first type, the seed is the two afflictions to be abandoned through meditation in the higher realms, as well as the two innate qualities of the form realm due to the basis, these four. And possessing the two arising qualities of the form realm that are under control, as well as the arising of virtuous Dharmas of the formless realm, and the two undefiled Dharmas of the learning and non-learning paths, these five. The manifest five Dharmas of the form realm, as well as the arising of virtuous Dharmas of the formless realm, and the undefiled Dharma of the learning path, these seven are possessed. It should also be known for those who have a basis in the form realm and attain the mind of the formless realm. For the non-learner of the form realm, possessing the two innate qualities of the form realm. Possessing the two arising qualities of the form realm that are under control, as well as the arising of virtuous Dharmas of the formless realm, and the undefiled Dharma of the non-learning path, these four. The manifest six that combine those two are possessed. The noble ones of the formless realm also have two types: those on the path of learning and those on the path of non-learning. The first type, the seed is one's own afflictions to be abandoned through meditation, as well as the two innate qualities of the formless realm, these three. And possessing the arising of virtuous Dharmas of the formless realm that are under control, and the two undefiled Dharmas of the learning and non-learning paths, these three.

---

དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེས་ཐོབ་ གཉིས་དང་། དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། སློབ་ཆོས་ཟག་མེད་དེ་ལྔ་དང་ལྡན་ནོ། །ས་ལ་བརྩིས་ན་ འོག་མའི་སྦྱོར་བྱུང་དང་ཡང་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། སྲིད་རྩེའི་འཕགས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །མངོན་སུམ་ བྱས་ནས་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་མི་སློབ་པ་ལ། ས་བོན་རང་གི་ སྐྱེས་ཐོབ་གཉིས་དང་ལྡན་ཞིང་། དབང་གྱུར་ཡང་དེའི་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་དང་། མི་སློབ་པ་ཟག་ མེད་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ། མངོན་གྱུར་དེ་དག་བསྡོམས་པ་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །བསྡུ་བར། ཁམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ལའང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བརྩིས་ན་ཤིན་ 1-359 ཏུ་མང་བར་འགྱུར་མོད། འདོད་ན་རང་གིས་དཔྱད་པ་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་(སྔར་གྱི་རྣམ་ པ་གཞན་ནས།)ན། ཉུང་བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བཤད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་བརྩིས་ཀྱང་རུང་ བས། དེའི་(དང་པོ།)ལྡན་ཆོས་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ཀྱིས་རང་ དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཆོས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ས་བོན་དེ་ རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུན་གྱིས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་དུས་དབང་གྱུར་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ མངོན་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ལས་ས་བོན་དང་དབང་གྱུར་མངོན་ གྱུར་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་དགུ་ཡིན་ལ། (གཉིས་པ།)གང་ཟག་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱིས་པ་དང་འཕགས་པ་ལས། (གསུམ་པ།)ལྡན་ ཚུལ་ནི། འདོད་པའི་བྱིས་པ་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་ལ་འདོད་པའི་ཆོས་(དགེ་སོགས་ལ་ས་བོན་སོགས་ཀྱིས་ ཕྱེ་བའི་)དགུ་དང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ས་བོན་བཞི་དང་། དབང་ བཞི་སྟེ་བཅུ་བདུན་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་ལྡན་པ་ནི་ཐོས་བསམ་པ་ལ་ དེ་དག་གི་ས་བོན་གསོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་བྱིས་པ་ལ་(དེ་ཡན་ཆད་ ན་མི་དགེ་བ་མེད་པ་)རང་གི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ལ་ས་བོན་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཆོས་དྲུག་ དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ས་བོན་དང་དབང་བཞི་དང་། འདོད་པའི་མངོན་གྱུར་མ་གཏོགས་པ་ དྲུག་སྟེ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་གོང་འོག་གི་དབང་དང་ལྡན་པའང་ཐོས་བསམ་གྱིས་གོང་ མའི་ས་བོན་གསོས་པ་དང་། ཕྱི་མ་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་བྱིས་ པ་ལ་སྔ་མ་ལྟར་རང་གི་ཆོས་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་བཞི་དང་། འདོད་པའི་དྲུག་སྟེ་བཅུ་དྲུག་ དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལའང་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་ཆོས་དགུ་ཅར་ལྡན་ཞིང་། ཕྱིར་མི་འོང་ དང་དགྲ་བཅོམ་ལ་མི་དགེ་བ་མངོན་གྱུར་བོར་བའི་ཆོས་བརྒྱད་དང

【現代漢語翻譯】 具有者，具有顯現的自生煩惱和生得二者，以及善的修所生和無漏學法這五者。如果按地來計算，也可能具有下部的修所生，因為無色界沒有聖者。如經中所說：『現證之後，漏盡。』無色界的無學，具有自生的生得二者，也具有彼者的善的修所生和無學無漏二者，顯現加上這些總共具有四者。總而言之，如經中所說：『對於界如何，對於地也應如此觀察。』如果這樣計算，會變得非常多，如果想了解，可以通過自己的分析來了解。另外（從之前的其他方面來看），如果那些喜歡少的人按照分別論中所說的那樣來計算也可以。其（第一）具有的法是：善、不善和無記，這些各自具有在阿賴耶識中產生同類法的潛能的差別，即種子，依賴於因緣，持續產生果，此時是自在，其果實現是顯現。這樣，從善、不善、無記三種中，分出種子、自在、顯現三種，總共是九種。（第二）補特伽羅是：三界的凡夫和聖者。（第三）具有的方式是：欲界的凡夫具有所有的束縛，具有欲界的法（分為善等，以種子等來區分）九種，以及上二界的善和無記的種子四種，自在四種，總共十七種。其中，具有上二界的自在，是因為聽聞思維修習，具有那些的種子。同樣，色界的凡夫（在那之前沒有不善），對於自己的善和無記，以種子等來區分的法六種，以及無色界的種子和自在四種，除了欲界的顯現之外的六種，總共十六種。其中，具有上地獄的自在，是因為通過聽聞思維修習上界的種子，以及之後可能生於欲界。無色界的凡夫如前一樣，具有自己的法六種，以及色界的四種，欲界的六種，總共十六種。其中，具有下二界的自在，是因為之後會生於那些界。聖者入流果和一來果具有所有的九種法，不還果和阿羅漢捨棄了不善的顯現，具有八種法。

【English Translation】 A person who possesses, possesses the manifest self-born afflictions and the two that are innate, as well as the meritorious cultivation-born and the five un-leaked teachings of learning. If calculated by grounds, it is also possible to possess the lower cultivation-born, because there are no noble ones in the peak of existence. As it is said in the scriptures: 'After realization, the outflows are exhausted.' The non-learner of the formless realm possesses the two innate self-born ones, and also possesses the meritorious cultivation-born of that, and the two non-learning un-leaked ones, the manifestation plus these totals four. In summary, as it is said in the scriptures: 'As for the realms, so should one observe the grounds.' If calculated in this way, it would become very numerous, if you want to understand, you can understand through your own analysis. Also (from other aspects of the previous), if those who like few people calculate as it is said in the Abhidharma, that is also fine. Its (first) possessing dharma is: good, non-good, and neutral, these each have the difference in potential in the Alaya consciousness to generate similar dharmas, that is, the seed, depending on conditions, continuously produces fruit, at this time it is independent, and the realization of its fruit is manifestation. Thus, from the three of good, non-good, and neutral, dividing out the three of seed, independence, and manifestation, there are a total of nine kinds. (Second) The Pudgala is: the ordinary people and noble ones of the three realms. (Third) The way of possessing is: the ordinary person of the desire realm possesses all the bonds, possesses the dharma of the desire realm (divided into good, etc., distinguished by seeds, etc.) nine kinds, and the four kinds of seeds of good and neutral of the upper two realms, and four kinds of independence, a total of seventeen kinds. Among them, possessing the independence of the upper two realms is because of hearing, thinking, and meditating, possessing the seeds of those. Similarly, the ordinary person of the form realm (before that there is no non-good), for their own good and neutral, the six kinds of dharma distinguished by seeds, etc., and the four kinds of seeds and independence of the formless realm, and the six kinds other than the manifestation of the desire realm, a total of sixteen kinds. Among them, possessing the independence of the upper and lower realms is because of hearing, thinking, and meditating on the seeds of the upper realm, and the possibility of being born in the desire realm later. The ordinary person of the formless realm is the same as before, possessing their own six kinds of dharma, and the four kinds of the form realm, and the six kinds of the desire realm, a total of sixteen kinds. Among them, possessing the independence of the lower two realms is because they will be born in those realms later. The noble ones, the Stream-enterer and the Once-returner, possess all nine dharmas, the Non-returner and the Arhat abandon the manifestation of non-good, and possess eight dharmas.

---

་ལྡན་ཏེ། (ལུང་དུ། རང་སངས་ 1-360 རྒྱས་དུག་མདས་གྲོངས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་སྒུར་ཆུང་བཀྲེས་ནས་གྲོངས་སོགས།)ཉོན་མོངས་ཟད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། ། ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་ལས་ ས་གཉིས་པ་ནས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་བས་མི་དགེ་བ་མངོན་གྱུར་མི་ལྡན་ལ་ གཞན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་། དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ལུང་མ་བསྟན་ཡང་མེད་པས་དགེ་ བའི་ཆོས་གསུམ་པོ་ཁོ་ན་ལྡན་ནོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མི་ལྡན་ཞིང་། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས། དགེ་བ་མངོན་གྱུར་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའམ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ ལྡན་པའི་སྤྱི་དོན། གཞུང་དོན་ལ། ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལའང་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་གང་དུ་བཤད་ཚུལ། དེའི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། ཕྱེ་བ་རྒྱས་པ་བཤད་པ། དེ་ལ་མཁས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། ། དང་པོ་ནི། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་དྲན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ སྟེ། འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་རྣམ་གཞག་ཏུ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་ཐོབ་པ་དང་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ་ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་ ཚེ་འདིའི་འབད་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁམས་དེར་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་རྣམས་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་རྒྱུ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ བརྟས་པར་གྱུར་པ་དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཅིང་ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ རང་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། དོན་དངོས་དང་། དམིགས་བསལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ་ས་བོན་དང་། དབང་གྱུར་དང་། མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ། ས་བོན་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ 1-361 ན། བྱིས་པའི་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱིས་ པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་བརྩི་བ་ལ། རྟེན་འདོད་པའི་ཁམས་ སུ་སྐྱེས་ཤིང་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ནི་ཆོས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ ཏུ་ལྡན་ཞིང་དེར་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དེར་མ་ཟད་གཟུགས་ཁམས་དང་གཟུགས་ མེད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་ནོ། །དེའང་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ སྟེ། འཆིང་བ་ཕྱོགས་རེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ནི་གང་དང་བྲལ་བ་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་མི་ལྡན་ གཉི་གར་འཇོག་གོ། གཞན་ཡ

【現代漢語翻譯】 具有（梵文：yukta）。（經文中說：『獨覺佛因毒箭而死，阿羅漢瘦弱因飢餓而死等等。』）即使煩惱已盡，也能見到業力的力量。如是說。菩薩從二地開始，遠離邪淫的戒律，不具有不善的顯現，且不可思議。獲得灌頂者，即使沒有授記，也並非沒有，因此只具有三種善法。圓滿正等覺佛不具有一切過失，具有斷證的功德，因此只具有善的顯現，或者說是不可思議。 總義：具有 經文意義：何為具有？答：有四種，即：解釋體性的方式，簡述分類，詳細解釋，以及智者的利益。 第一，體性如前所述。如憶念中所述，在行蘊的分類中，善、不善和無記之法，其增長、衰減、獲得、證得和具有，皆可安立。 第二，分類有三種：煩惱、善和無記。不依賴於此生的努力，而在此界中產生，由此獲得的稱為具有種子。善和無記從結合中產生，因緣的力量使種子完全成熟，稱為具有力量。從這些產生結果，現在的法顯現出來，稱為具有遍行。 詳細解釋：分為真實意義和特殊情況兩種。第一種分為具有種子、具有力量和具有顯現三種。第一，何為具有種子？分為凡夫的具有和聖者的具有兩種。第一，三界凡夫各自的眾生，其相續中具有何種法？在欲界中出生和成熟的凡夫相續中，具有欲界的法，以及屬於欲界的貪慾等根本煩惱，嗔恨等近取煩惱。不僅如此，還具有色界和無色界的根本煩惱和近取煩惱的種子。這是就具有一切束縛而言。如果遠離部分束縛，則可安立為具有或不具有所遠離之物的種子。其他也是如此。

【English Translation】 Having (Sanskrit: yukta). (As it says in the scriptures: 'A Pratyekabuddha dies from a poisoned arrow, and an Arhat emaciated dies from hunger, etc.') Even though afflictions are exhausted, the power of karma is seen. Thus it is said. Bodhisattvas, from the second bhumi onwards, are free from immoral conduct, do not possess manifest non-virtue, and are inconceivable. Those who have received empowerment, even if not prophesied, are not without, and therefore possess only the three virtues. Fully enlightened Buddhas do not possess any faults, and possess the qualities of abandonment and realization, therefore they possess only manifest virtue, or are said to be inconceivable. General Meaning: Having Meaning of the Text: What is 'having'? Answer: There are four aspects: the way of explaining the definition, a brief summary of the divisions, a detailed explanation, and the benefit for the wise. First, the definition is as before. As mentioned in the section on the aggregate of formations, the increase, decrease, attainment, acquisition, and possession of virtuous, non-virtuous, and indeterminate dharmas are all established. Second, there are three types of divisions: afflictions, virtue, and indeterminacy. Those that arise in that realm without relying on the efforts of this life are called 'having seeds'. Virtue and indeterminacy arise from combination, and the power of conditions causes the seed to fully mature, which is called 'having power'. From these, results are produced, and the present dharma manifests, which is called 'having pervasiveness'. Detailed Explanation: Divided into two aspects: actual meaning and special cases. The first is divided into three: having seeds, having power, and having manifestation. First, what is 'having seeds'? Divided into the having of ordinary beings and the having of noble ones. First, what dharmas do the continuums of ordinary beings of the three realms possess? In the continuum of ordinary beings born and matured in the desire realm, they possess the dharmas of the desire realm, as well as the root afflictions such as desire and the near afflictions such as anger that belong to it. Moreover, they also possess the seeds of the root afflictions and near afflictions of the form and formless realms. This is in terms of possessing all bonds. If one is free from some bonds, then it can be established as having or not having the seeds of what is freed from. The same applies to others.

---

ང་ས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཤུགས་ལ་བསྡུ་བ་དང་བྱེ་བཤད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་ ལུང་མ་བསྟན་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ས་བོན་དང་ཡང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་ཤིང་སྨིན་པར་གྱུར་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ནི། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་བག་ ལ་ཉལ་ལེགས་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཆ་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་། རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོས་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཆ་ནས། དེ་དག་གི་ས་ བོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཆ་གཉིས་སུ་བཞག་པའོ། །དེ་རང་སའི་འཆིང་ བ་མཐའ་དག་ཅན་ཡིན་ན་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ ལྡན་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པར་ འཇོག་ཅིང་། ཅི་སྟེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་རང་སའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ ལྡན་མི་ལྡན་གཉི་གར་འཇོག་གོ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། 1-362 སྔར་ལྟར་ལུང་མ་བསྟན་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིའང་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །རྟེན་གཟུགས་ མེད་པར་སྐྱེས་ཤིང་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ནི་ཁམས་འོག་མ་འདོད་པ་དང་ རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་གཉེན་པོས་བག་ལ་ཉལ་བ་རྩད་ནས་མ་སྤངས་པའི་ཆ་ནས་དེ་ རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ། བྱིས་པའི་གཉེན་པོས་རེ་ཞིག་མགོ་མནན་ པའི་ཆ་ནས་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཆ་ཤས་གཉིས་སུ་བསྟན་པའོ། ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་ རྣམས་དང་སྔ་མ་ལྟར་ལུང་མ་བསྟན་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །འཕགས་ པའི་ལྡན་པ་ནི་སྤང་བྱ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་ པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ནི། སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གང་དང་ གང་གིས་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་བ་ན། འཕགས་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱིས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། སྤང་བྱ་དེ་དང་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་ པས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྒོམ་སྤང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུ་གང་གི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་མ་བྱུང་བ་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)གཉེན་པོ་ནི་ སྒོམ་ལམ་སྟེ། མཐོང་ལམ

【現代漢語翻譯】 由於我所處的特定位置而獲得的善，都具備其種子。 正如通過力量的聚集和詳細的解釋所顯示的那樣，這也表明具備了未指明的與生俱來的種子。在作為依賴的色界中出生併成熟的各個凡夫的相續中，對於那些尚未被超越世間的道完全摧毀潛在煩惱的方面，被稱為『具備與慾望和高度相關的煩惱以及近取煩惱的種子』。然而，對於那些暫時被世間對治力所損害的方面，也可以說『不具備那些種子』，這是從兩個方面來考慮的。如果完全具備其自身領域的束縛，那麼就認為具備與色界和無色界高度相關的根本煩惱和近取煩惱的種子。如果獲得了無色界的禪定，那麼就既可以認為具備也可以認為不具備其自身領域的煩惱。由於在色界出生而獲得的善，以及如前所述的未指明的與生俱來的種子，都具備其種子。 在作為依賴的無色界中出生併成熟的各個凡夫的相續中，對於那些尚未被聖者的對治力從根本上斷除地獄（欲界和色界）的根本煩惱和近取煩惱的潛在習氣的方面，被稱為『具備那些種子』。然而，對於那些暫時被凡夫的對治力所壓制的方面，也可以說『不具備種子』，這是從兩個方面來考慮的。唯一確定的是，具備與無色界高度相關的根本煩惱和近取煩惱，以及由於在無色界出生而獲得的善，以及如前所述的未指明的與生俱來的種子。 聖者的具備是指，在那些獲得了斷除三界之對治——超越世間之道的人們的相續中，無論以何種方式，當生起對治——小小的修道之小等時，由於聖者的智慧已經完全摧毀了潛在的習氣，因此不具備所斷之物的種子。然而，對於那些尚未生起如小小的修道之小等對治的所斷之物，如大大的修道之大等，則具備其種子。（耶謝·西堅）對治是指修道，見道。

【English Translation】 The virtues obtained by being born in the specific place where I am, are endowed with their seeds. As it appears in the collection and detailed explanation due to its power, it is also shown to be endowed with the seeds of the unindicated innate. In the continuum of each ordinary being who is born and matured in the realm of form as a basis, from the aspect of not having completely destroyed the latent afflictions that are associated with desire and the near afflictions by the path that transcends the world, it is said to 'possess the seeds of those'. And from the aspect of having been temporarily harmed by worldly antidotes, it can also be said to 'not possess those seeds', and it is placed in two parts. If one is entirely bound by one's own realm, then it is established as possessing the seeds of the root afflictions and near afflictions that are highly associated with form and formlessness. And if one has attained the mind of formlessness, then it is placed as either possessing or not possessing the afflictions of one's own realm. The virtues obtained by being born in the realm of form, and as before, the seeds of the unindicated innate are also endowed with their seeds. In the continuum of each ordinary being who is born and matured in the realm of formlessness as a basis, from the aspect of not having completely abandoned the latent tendencies of the root afflictions and near afflictions that are highly associated with the lower realm (desire realm and form realm) by the noble antidote, it is said to 'possess those seeds'. And from the aspect of having been temporarily suppressed by the antidote of a childish being, it can also be said to 'not possess the seeds', and it is shown in two parts. What is definitely certain is that it possesses the root afflictions and near afflictions that are highly associated with the realm of formlessness, and the virtues obtained by being born in formlessness, and as before, the seeds of the unindicated innate are endowed with their seeds. The noble possession is that in the continuum of those who have attained the path that transcends the world, which is the antidote to be abandoned in the three realms, because the latent tendencies have been completely destroyed by the wisdom of the noble ones, it does not possess the seeds of that which is to be abandoned, whatever the manner in which the antidote, such as the great of the great to be cultivated, etc., has arisen, such as the small of the small to be cultivated, etc. However, it possesses the seeds of that which has not arisen, such as the great of the great to be cultivated, etc., as an antidote to the small of the small to be cultivated. (Yeshe Shenyen) The antidote is the path of cultivation, the path of seeing.

---

་ནི་རྣམ་པ་དང་ས་དང་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་ངུས་སྤང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། ། གཉིས་པ། དབང་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་བཅས། འཇིག་ རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ 1-363 ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྐྱེས་ཐོབ་ དང་སྦྱོར་བྱུང་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་བཟོ་གནས་དང་སྤྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་ བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་རིགས་པར་ས་བོན་སྦྱོར་བས་ ཡོངས་སུ་བརྟས་ཏེ། དབང་གྱུར་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། ། གསུམ་པ། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའམ། རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་དགེ་ བའམ། མདོར་ན་དགེ་མི་དགེ་དེ་དག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། སྐྱེས་ཐོབ་སྦྱོར་བྱུང་དང་ བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་། ཆོས་གང་དང་གང་རང་གི་མཚན་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །དབང་གྱུར་ དང་མངོན་གྱུར་དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་གང་ལ་ཆོས་ཇི་ཙམ་ལྡན་པའི་ཚུལ་ནི་ སྤྱི་དོན་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དམིགས་བསལ་ནི། མེད་པར་ལྟ་བས་རྩ་བ་གཅོད། །ཅེས་ པ་ལྟར་ཐར་པ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལོག་ལྟས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི། ཕྱིས་ མཚམས་སྦྱར་དུ་ཡོད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཕྲ་མོ་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་རེ་ཞིག་ཉམས་པར་བྱས་པས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་གཏན་དུ་ལྡན་པ་ནི་ཡུན་རིང་བོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ ཅན་གྱི་གང་ཟག ཁམས་གསུམ་པའི་འཁོར་བ་ཁོ་ན་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ(འི་ཕྱིར་འདོད་ ཆེན་པ་གཉིས་ཀྱི། བྱང་སེམས་འདོད་ཆེན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དུ་བདག་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། ། 1-364 ཞེས་སྲིད་པར་སྨོན་པ་ནི་ཐབས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན།)ས་འདོད་ཆེན་པ་རིགས་ཆད་སེམས་ཅན་ དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ དབྱིངས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཐོས་སོགས་དགེ་བའི་བག་ཆགས་སད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དུས་གཏན་དུ་བ་སྟེ་ཡུན་རིང་པོ

【現代漢語翻譯】 此外，（一切法）並非因為在形態、處所、大小方面沒有被捨棄。』也是這樣說的。 第二，什麼是具有自在？ 依賴於殊勝士夫，聽聞正法等，從今生的行為所產生的有漏善法，以及世間的禪定、無色定等，還有無漏的出世間四禪定，八解脫，勝進行等持，次第安住等至，四無量心和神通等，以及無記的生得和修得二者中的一些，如工巧處和化身等，這些從行為產生的（功德），對於凡夫和聖者，根據各自的情況，通過播種種子而得到充分滋養，因此是具有自在的。 第三，什麼是具有遍生？ 從前面所說的蘊、界、處中產生，通過生得和修得所產生的有漏善法和無漏善法，或者根本煩惱和隨煩惱，以及不善法，總之，無論是善、不善，還是無記，無論是生得、修得，還是有覆無記，任何法，只要其自相顯現，就是具有遍生。 至於自在和顯現，三界眾生具有多少法的道理，已經在總義中闡述完畢。 特別是，如『以無有之見斷除根本』所說，對於以誹謗解脫的邪見斷除善根的眾生，因為之後可以連線，所以說是具有善法之微細種子，或者說是暫時退失而不具有。 此外，與煩惱恒常相應，是指長期不能從輪迴中解脫的眾生。 僅僅希求和追求三界輪迴（因此二大欲者，菩薩大欲者，一切眾生皆得度而我乃度。），認為大欲者是斷絕種姓的眾生的狀態，因為他們沒有覺醒獲得解脫之因——證悟法界的相似聽聞等善的習氣，所以是恒常的，是長久的。

【English Translation】 Furthermore, '(all dharmas) are not because they are not abandoned in terms of form, place, size, and magnitude.' is also stated. Second, what is it to possess mastery? Relying on noble individuals, listening to the true Dharma, etc., the meritorious dharmas with outflows arising from the actions of this life, as well as worldly concentrations, formless absorptions, etc., and the four formless concentrations that transcend the world without outflows, the eight liberations, samadhi such as heroic strides, gradual abiding attainments, immeasurables, and superknowledges, etc., and some of the unspecified innate and acquired ones, such as craftsmanship and emanation, etc., which arise from actions, are fully nourished by sowing seeds appropriately for ordinary beings and noble ones. Therefore, they are endowed with mastery. Third, what is it to possess universal arising? Arising from the previously mentioned aggregates, elements, and sense bases, the meritorious with outflows and without outflows arising from birth and cultivation, or the root afflictions and near afflictions, and the non-virtuous, in short, whether virtuous, non-virtuous, or unspecified, whether innate, cultivated, or obscured and unobscured unspecified, whichever dharma manifests its own characteristic, that is endowed with universal arising. As for mastery and manifestation, the extent to which beings of the three realms possess dharmas has already been explained in general terms. In particular, as it says, 'Cutting off the root with the view of non-existence,' for beings who have cut off the root of virtue with the wrong view of slandering liberation, because it can be connected later, it is said to possess subtle seeds of virtuous dharmas, or to be temporarily lost and not possessed. Furthermore, constantly associated with afflictions refers to beings who cannot be liberated from samsara for a long time. Merely desiring and pursuing the cycle of the three realms (therefore, the two great desires, the Bodhisattva with great desire, I will not be liberated until all sentient beings are liberated.), considering the great desire to be the state of beings who have cut off their lineage, because they do not awaken the habit of goodness such as similar hearing that is the cause of attaining liberation—realizing the Dharmadhatu—therefore it is constant, it is long-lasting.

---

ར་འཁོར་བར་གནས་པས་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ པའི་རྒྱུ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། དེའང་རྒྱན་ལས། རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །དེ་ནི་རྟེན་དང་ བརྟེན་པ་དང་། །ཡོད་མེད་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་ པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མར། གཏེར་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་དུ། །རིགས་དེ་རྣམ་གཉིས་ཤེས་ བྱ་སྟེ། །ཐོག་མེད་རང་བཞིན་གནས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ ལྟར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་གནས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དང་། དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཐོས་སོགས་དགེ་བའི་བག་ཆགས་འཕེལ་བ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་ རིགས་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་བར་ཡང་། ཐར་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཞེས་དེ་ ཁོ་ན་མ་དག་པ་དང་དག་པ་ལས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཉིད་ རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་། རྒྱུད་གང་ལ་གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྙེད་ ན་ལེགས་པར་འཇོམས་ནུས་པ་དེ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ། །ཞེས་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་སད་དེ། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་ པ་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་གཉིས་བཤད་ནས། (དེ་མ་ཐག་)བཟློག་པ་ ནི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡུན་རིང་བོར་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་ དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་བར། ལོག་སྲེད་ཅན་གཏན་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐེག་ 1-365 པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ལོག་སྲེད་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ ལ་སྡང་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ རོ། །རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། (རྒྱུད་བླར།)ཇི་ལྟར་རྟོག་ མེད་བདག་ཉིད་ཅན། །ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྗེས་སོང་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མེད་ དབྱིངས། །དེ་བཞིན་རྟེན་ཀུན་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གསུང་བའི་ཕྱིར་དང་། (མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ།)ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་ མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ། ལྡན་པ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་བསྟན་པ་ལྟར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་ བ་དང་འགྲིབ་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ

【現代漢語翻譯】 『處於輪迴中，則不具備（成佛的）因』。解脫之因是『種姓』（rik，gotra，本性，family）。對此，《莊嚴經論》（裝飾經，Abhisamayalankara）中說：『自性與增長，彼為所依與能依，有無自性與功德，于解脫義中名為種姓。』又如《寶性論》（Uttaratantra）所說：『如寶藏與果樹，種姓應知有二種，無始自性安住者，以及如實生起之勝者。』如是，法界（dharmadhatu）從原始以來即清凈安住，是為自性種姓；以及悟入彼之順緣，如聽聞等善業習氣增長，是為增長種姓。此論之註釋中亦云：『獲得解脫之因為何？即如來藏（tathagatagarbha）為煩惱之惡業所染污。』（耶謝謝年）因此，唯有從彼之不凈與清凈，而有輪迴與寂滅之別，此乃法性（dharmata）自性安住之種姓。於何種相續中，若能獲得與對治品相順之助緣，則能善加摧毀，彼即具有善根，故為因。』如是，依止善知識等，能喚醒對治品之善業習氣，從而逐漸斷除所斷之煩惱，此乃從增長而生之二種種姓。『（彼之後）反之則應知為不具因。』所說之義，即是不具備長久增長之種姓。此乃其義。如《寶性論》之註釋中所說：『具有邪見者，是永遠無法從痛苦中解脫之法性。』此乃因其以憎恨大乘佛法為因。對於憎恨大乘佛法之對治，乃是于其他時間所作之意。如是宣說。不具備自性安住之種姓是不可能的。《寶性論》中說：『如無分別之自性，如虛空般遍一切，心之自性無垢界，如是周遍諸有情。』如虛空般，法界遍及一切。又如《現觀莊嚴論》（Abhisamayalankara）中說：『法界無有差別故，種姓不可能有差別。』等等經文皆說明一切法性皆無差別。 第四，精通『具備』能獲得什麼利益呢？如教義中所說，能善知善、不善以及無記法（avyakrta）的增長與衰減之理。如是等等。 『Being in samsara means not possessing the cause (for liberation).』 The cause for liberation is 『gotra』 (rik, gotra, nature, family). In this regard, the Abhisamayalankara (Ornament of Realization) states: 『Nature and growth, that which is the basis and that which depends, existence and non-existence, and qualities, in the meaning of liberation are called gotra.』 Also, as stated in the Uttaratantra (Treatise on the Sublime Continuum): 『Like a treasure and a fruit tree, gotra should be known as twofold: the beginningless, naturally abiding one, and the truly acquired, the supreme.』 Thus, the dharmadhatu (法界) is primordially pure and abiding, which is the nature gotra; and the conducive conditions for realizing it, such as the accumulation of virtuous imprints from listening to teachings, which is the growth gotra. The commentary on this very text also states: 『What is the cause for attaining liberation? It is the tathagatagarbha (如來藏) being defiled by the afflictions of negative karma.』 (Yeshe Shenyen) Therefore, it is solely from its impurity and purity that samsara and nirvana are distinguished, which is the nature gotra abiding as dharmata (法性). In whatever continuum, if one obtains the auxiliary conditions that are in accordance with the antidote, one can thoroughly destroy (afflictions), and that is because one possesses merit, hence it is the cause.』 Thus, relying on a virtuous spiritual friend, etc., one can awaken the virtuous imprints of the antidote, thereby gradually abandoning the afflictions to be abandoned, which are the two gotras arising from growth. 『(Immediately after that) the opposite should be understood as not possessing the cause.』 The meaning of what is said is that one does not possess the gotra of prolonged growth. This is its meaning. As stated in the commentary on the Uttaratantra: 『One who holds wrong views is of a nature that can never be liberated from suffering.』 This is because hatred of the Mahayana Dharma is the cause. The antidote to hatred of the Mahayana Dharma is intended for another time. Thus it is proclaimed. It is impossible not to possess the naturally abiding gotra. The Uttaratantra states: 『Like the nature of non-discrimination, like space pervading everywhere, the nature of mind, the stainless realm, likewise pervades all beings.』 Like space, the dharmadhatu pervades everything. Also, as stated in the Abhisamayalankara: 『Because the dharmadhatu is without difference, it is impossible for gotras to be different.』 And so forth, all scriptures state that there is no difference in the dharmata of all things. Fourth, what benefit does one gain from being skilled in 『possessing』? As stated in the teachings, one will be able to understand well the manner of increase and decrease of virtuous, non-virtuous, and neutral (avyakrta) phenomena. And so forth.

【English Translation】 'Being in samsara means not possessing the cause (for liberation).' The cause for liberation is 'gotra' (rik, gotra, nature, family). In this regard, the Abhisamayalankara (Ornament of Realization) states: 'Nature and growth, that which is the basis and that which depends, existence and non-existence, and qualities, in the meaning of liberation are called gotra.' Also, as stated in the Uttaratantra (Treatise on the Sublime Continuum): 'Like a treasure and a fruit tree, gotra should be known as twofold: the beginningless, naturally abiding one, and the truly acquired, the supreme.' Thus, the dharmadhatu is primordially pure and abiding, which is the nature gotra; and the conducive conditions for realizing it, such as the accumulation of virtuous imprints from listening to teachings, which is the growth gotra. The commentary on this very text also states: 'What is the cause for attaining liberation? It is the tathagatagarbha being defiled by the afflictions of negative karma.' (Yeshe Shenyen) Therefore, it is solely from its impurity and purity that samsara and nirvana are distinguished, which is the nature gotra abiding as dharmata. In whatever continuum, if one obtains the auxiliary conditions that are in accordance with the antidote, one can thoroughly destroy (afflictions), and that is because one possesses merit, hence it is the cause.' Thus, relying on a virtuous spiritual friend, etc., one can awaken the virtuous imprints of the antidote, thereby gradually abandoning the afflictions to be abandoned, which are the two gotras arising from growth. '(Immediately after that) the opposite should be understood as not possessing the cause.' The meaning of what is said is that one does not possess the gotra of prolonged growth. This is its meaning. As stated in the commentary on the Uttaratantra: 'One who holds wrong views is of a nature that can never be liberated from suffering.' This is because hatred of the Mahayana Dharma is the cause. The antidote to hatred of the Mahayana Dharma is intended for another time. Thus it is proclaimed. It is impossible not to possess the naturally abiding gotra. The Uttaratantra states: 'Like the nature of non-discrimination, like space pervading everywhere, the nature of mind, the stainless realm, likewise pervades all beings.' Like space, the dharmadhatu pervades everything. Also, as stated in the Abhisamayalankara: 'Because the dharmadhatu is without difference, it is impossible for gotras to be different.' And so forth, all scriptures state that there is no difference in the dharmata of all things. Fourth, what benefit does one gain from being skilled in 'possessing'? As stated in the teachings, one will be able to understand well the manner of increase and decrease of virtuous, non-virtuous, and neutral (avyakrta) phenomena. And so forth.

---

ར་རེས་འཕེལ་བ་དང་རེས་ འགྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་བའམ། རྒུད་ཅིང་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡང་མཐའ་ གཅིག་ཏུ་འདི་ཁོ་ནར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་ངེས་པར་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟ་ སྟེ། (རྒྱན་དུ།)དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འགྲོ་བར་རྟོགས་ནས། ། འབྱོར་བའི་དུས་དང་རྒུད་པའི་དུས་ན་ཡང་། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད་ པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་འབྱོར་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། རྒུད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་ འགྱུར་རོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཆགས་སྡང་གི་ གནས་མ་ཡིན་པས་མ་སྨོས་པའོ། །(གསུང་ངོ་། །) དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་ པར་ཅན་རིམ་གྱིས་སྤེལ་བ་ལས་ནི་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་ 1-366 འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པའི་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ནས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་པོ་རྫོགས་པར་བཤད་ཟིན་པའོ།། །། ༈ རྣམ་པར་ངེས་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ད་ནི་བམ་པོ་གསུམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་ངེས་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་ པར་འཆད་པ་ལ། སྔར་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་མིང་ཙམ་སྨོས་པའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། ༈ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བརྗོད་བྱ་འཕགས་པའི་ བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་། ཕེབས་པ་ལྟར་ངེས་པའི་བློ་སྐྱེ་ བས་ན། བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་ གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་ པར་ངེས་པ་དང་། འཐོབ་པ་པོའི་གང་ཟག་དང་འཐོབ་བྱའི་མངོན་རྟོགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་ན་ཕན་ ཚུན་འབེལ་བའི་གཏམ་བྱེད་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་ པའོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལས། བདེན་པ་རྣམས་ངེས་ཀྱི་སྤྱི་དོན། ངོ་བོ་ལ་བཞི། བདེན་པ་རྣམས་ངེས་ལ་སྤྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད། ཐ་དད། གྲངས་ངེས། གོ་རིམ། ངེས་ཚིག་གོ། མཚན་ཉིད་ནི། བསྡུ་བར། བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་ ཞེས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཟག་ པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་སྡུག་ བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་བྱེད་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པ་དང་། འག

【現代漢語翻譯】 如果瞭解興盛和衰退等事物的規律，那麼對於世俗的身體和受用等圓滿，或者衰敗和貧困，都會明確地認識到這只是一種規律的顯現。不會執著地認為它們是永恒不變的。例如，（如《寶鬘論》中所說：）'他以爲了解一切法如幻，生死輪迴如遊園，無論順境或逆境，都不會被煩惱痛苦所擾。'因此，對於順境不會過分貪戀，對於逆境也不會心生嗔恨。（耶謝協年論師說：）超世間的圓滿不是貪戀和嗔恨的對象，所以這裡沒有提及。（如是說。）這樣，通過斷除煩惱，逐步增長殊勝的功德，最終就能獲得究竟的遍知佛陀的果位。 《法蘊論》的釋論中說：'從諸經中彙集諸法體性的開示'，這就是《攝類學》第一部分圓滿的解釋。 現在從第三卷開始，詳細解釋《攝類學》的支分。之前在正文結構中只提到了名相的「抉擇」，那麼什麼是「抉擇」呢？回答是： 共同的分類：共同的分類有兩種，即各自的體性和各自的特徵。首先，從所詮釋的聖者四諦開始進行決斷，生起如理如實的定解，這就是「諦抉擇」。同樣地，結合三藏和十二部經等進行決斷和抉擇。以及從能獲得者的人和所獲得的證悟等方面進行決斷和抉擇。這樣，廣泛瞭解之後，從彼此相關的談論方式開始進行決斷和抉擇。 各自的體性：關於「諦抉擇」的共同要義有四種體性。關於「諦抉擇」有五種共同要義：定義、差別、數量決定、次第和詞義。 定義是：如《集論》所說：'具有與教義不相違背的體性意義'。例如，苦諦的定義是與教義相符的，即由集諦所產生的、具有染污的蘊聚。集諦的定義是與教義相符的，即產生苦諦近取蘊的因素。滅諦的定義是與教義相符的，即染污滅盡的寂靜。道諦的定義是與教義相符的，即能夠到達寂靜滅盡的智慧。

【English Translation】 If one understands the nature of things such as prosperity and decline, then regarding worldly possessions and enjoyments, whether they are abundant or diminished and impoverished, one will definitely recognize that this is just a manifestation of the law. One will not cling to them as being eternal and unchanging. For example, (as stated in the 'Garland of Jewels'): 'He who understands all phenomena as illusory, and the cycle of birth and death as a pleasure garden, will not be harmed by afflictions and suffering, whether in times of prosperity or adversity.' Therefore, one will avoid excessive attachment to prosperity and anger towards adversity. (Yeshe Shenyen said:) Transcendent perfections are not objects of attachment and aversion, so they are not mentioned here. (Thus it is said.) In this way, by abandoning afflictions and gradually increasing special qualities, one will ultimately attain the ultimate state of omniscience, the state of Buddhahood. The commentary on the 'Compendium of Dharma' states: 'Gathering from the sutras the exposition of the nature of all phenomena,' this is the complete explanation of the first part of the 'Categories'. Now, starting from the third volume, a detailed explanation of the branches of the 'Compendium of Categories' will be given. Previously, only the term 'determination' was mentioned in the structure of the text. So, what is 'determination'? The answer is: Common divisions: There are two common divisions: their respective nature and their respective characteristics. First, starting from the four noble truths of the noble ones, one makes a determination, giving rise to a definite understanding that accords with reality. This is the 'Truth Determination'. Similarly, combining the three baskets and the twelve branches of scripture, one makes a determination and ascertainment. And from the person who obtains it and the realization to be obtained, one makes a determination and ascertainment. Thus, after gaining extensive knowledge, one makes a determination and ascertainment based on the way of engaging in mutually related discussions. Respective nature: Regarding the common meaning of 'Truth Determination', there are four natures. Regarding 'Truth Determination', there are five common meanings: definition, difference, numerical determination, order, and etymology. The definition is: As stated in the 'Compendium': 'Having the meaning of a characteristic that does not contradict the teachings.' For example, the definition of the truth of suffering is in accordance with the teachings, namely, the aggregates with defilements produced by the origin. The definition of the origin is in accordance with the teachings, namely, the factor that produces the aggregates of suffering. The definition of cessation is in accordance with the teachings, namely, the peace of the exhaustion of defilements. The definition of the path is in accordance with the teachings, namely, the wisdom that can reach the exhaustion of peace.

---

ོག་པའི་མཚན་ཉིད་ 1-367 དེ་བཞིན་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པ་དང་། ལམ་བདེན་གྱི་མཚན་ ཉིད་ཐར་པར་འགྲོ་བའི་འཇུག་ངོགས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེས་ན་མ་རིག་བག་ ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་གྲུབ་སྟེ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་འདིར་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཀུན་འབྱུང་མ་ཡིན་ནོ། །(བསྡུ་བར་གསུངས་པའི་དོན་)ཡང་འགོག་པ་དེ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྟག་ཏུ་ཡོད་ན་འབད་མེད་དུ་ཐར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ སྐྱོན་མེད་དེ། ཐར་བ་ནི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ་དད་བསམ་པ་ལ། འགོག་པ་ནི་གཞན་གསུམ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་ མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་ཟག་མེད་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལས་ཐ་དད་པ་ལ། གཉིས་པོའང་ཅི་རིགས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་གྱུར་པའི་ཆ་ནི་ཐ་དད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་ གང་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡང་སྲིད་དོ། །སྡུག་ བསྔལ་ཡིན་ལ་ཀུན་འབྱུང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པས་མི་གཅིག་པའང་ཡོད་དེ། (བསྡུ་བར།)བྱིས་ པའི་རྣམ་སྨིན་ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ད་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལས་ བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་ པའོ། ། གྲངས་ངེས་ནི། བདེན་པ་བཞིར་བྱས་པ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་། འཁོར་བ་ལའང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་སུ་ངེས་ལ། མྱང་འདས་ ལའང་འབྲས་བུ་འགོག་པ་དང་རྒྱུ་ལམ་བདེན་གཉིས་སུ་ངེས་པས་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱན་ དུ། གང་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ལས་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་རྟག་འབྱུང་བར་འདོད། །གཉིས་ 1-368 ཀྱིས་ནུབ་པར་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཤེས་ བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་བཞིར་འདུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་ འགོག་པ་དང་། མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞི་པོ་གང་དུའང་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གོ་རིམ་ནི། ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཡུལ་བདེན་པ་ བཞི་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རིམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་འཁོར་ བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་ནད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་ མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ དག་ལས་གྲོལ་བའི་འགོག་པ་ནད་མེད་པའ

【現代漢語翻譯】 四聖諦的體性 1-367 如是，與顯示如來藏自性清凈，遠離一切客塵相符；與顯示道諦的體性，趨向解脫的入處相符。因此，由無明習氣的因緣，以及無漏業的因，產生意所成的身，不可思議地轉變的死亡和出生，並非此處所說的苦和集。（所攝之義）又，如果滅諦是道的果，則將成為無常；如果恒常存在，則無需努力即可獲得解脫，此說無過失。因為解脫是滅諦現前，遠離垢染之果，而非生起之果。 就差別思而言，滅諦與其他三者，是不可說為即彼或異彼的。道是無漏，故與苦和集不同。二者在各自成為因果的方面是不同的，然而，集諦是什麼，苦諦就是什麼等等，在本體上也有可能是一致的。有的是苦諦而非集諦，因此也有不一致的情況。（攝義）如孩童的異熟果，為無記所攝的一切，以及現在由士夫努力所產生的苦樂舍受無記，以及器世界等等。 數量決定方面，分為四聖諦，決定為輪迴和涅槃二者。輪迴中，果決定為苦諦，因決定為集諦。涅槃中，果決定為滅諦，因決定為道諦，故為四聖諦。《莊嚴經論》中說：『以二諦故，世間諸有常生起，以二諦故而止滅，是故知彼即知世。』如是。並非一切所知都包含在四諦中，因為虛空，以及非擇滅，以及不清凈的如來藏，以及完全清凈的世界等等，都不包含在這四者之中。 次第方面，爲了與有境現觀的次第相符，故宣說了有境四諦，如『彼等如何現觀次第』。也就是，輪迴如同痛苦的集合，應知如疾病；其因，業和煩惱的集諦，應如疾病的起因，應斷除；從一切痛苦中解脫的滅諦，如同無病。

【English Translation】 The Nature of the Four Noble Truths 1-367 Likewise, it accords with showing that Suchness (Tathata) is pure from adventitious stains, and it accords with showing the nature of the Truth of the Path (Marga-satya) as the entrance to liberation. Therefore, the death and birth that transform inconceivably from the cause of the habitual tendencies of ignorance and from the cause of uncontaminated action, are not the suffering and origin spoken of here. (Meaning of what is collected) Furthermore, if cessation (Nirodha) is the result of the path, it will become impermanent, and if it is always present, liberation will be attained without effort, but there is no fault in this. Because liberation is the manifestation of cessation, the result of being free from stains, not the result of being produced. In terms of different thoughts, cessation is inexpressible as being the same as or different from the other three. The path is uncontaminated, so it is different from suffering and origin. The two are different in that they each become cause and effect, but nevertheless, what is the origin may also be suffering in terms of essence. There is suffering that is not origin, so there is also non-identity. (Collected meaning) All that is included in the indeterminate result of children, and the indeterminate feelings of pleasure, pain, and equanimity that arise from the efforts of individuals, and the world of containers, and so on. In terms of numerical certainty, when made into the four truths, it is certain that there are two: samsara and nirvana. In samsara, the result is certainly suffering, and the cause is certainly origin. In nirvana, the result is certainly cessation, and the cause is certainly the truth of the path, so there are four truths. In the Ornament, it says: 'Because of the two truths, the worlds are always arising. Because of the two, they will cease, therefore knowing that is called knowing the world.' Like that. It is not that all knowable things are included in the four truths, because space, and separate cessation, and impure Suchness, and the completely pure realm of the world, and so on, are not included in any of the four. In terms of order, in order to be in accordance with the order of the direct realization of the object-possessor, the four truths of the object are taught, as in 'How are those realized in order?' That is, samsara is like a collection of suffering, to be known like a disease; its cause, the origin of actions and afflictions, is like the cause of disease, to be abandoned; cessation, the liberation from all suffering, is like being without disease.

---

ི་བདེ་བ་དང་འདྲ་བར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་ ཐབས་སུ་ལམ་ཟག་མེད་སྒོམ་པ་ནི་སྨན་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྟེན་པར་བྱ་བར་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་ སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་ སྤང་བྱ་རེག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ངེས་ཚིག་ལ། ཐུན་མོང་དུ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་བདེན་ཞིང་མི་བསླུ་བར་ གནས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བས་ན་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ། (མཛོད་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པ།)འཕགས་པས་བདེ་བར་གང་གསུངས་ པ། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རིག །གཞན་གྱིས་བདེ་བར་གང་སྨྲས་པ། །དེ་ནི་འཕགས་ པས་སྡུག་བསྔལ་རིག། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཛོད་འགྲེལ་དུ། གནོད་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ལས་སྡུག་ཀུན་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་ ཞིག་པས་འཇུག་པ་མེད་པས་ན་འགོག་པའོ། །བགྲོད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ལམ་མོ། །ཞེས་པ་ 1-369 ལྟར་རོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལས། བདེན་པ་རྣམས་ངེས་ཀྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་བཞི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། ༈ བདེན་བཞི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། (དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི་འདི་ དག་གི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བས་ན་འཕགས་པས་ མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བོ་དག་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་བདེན་པ་དང་། ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། སྤངས་བས་འཐོབ་ པར་འགྱུར་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ཐོབ་བྱ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་བསྟེན་པར་བྱ་ བ་ལམ་ཟབ་མོའི་བདེན་པའོ། ། ༈ ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན། (གཉིས་པ།)རང་བཞིན་ལའང་དེ་ལྟར་བཞི་སྟེ། ཤེས་བྱ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ། སྤང་བྱ་ ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། ཐོབ་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པ། བསྟེན་བྱ་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ གོ། ༈ ཤེས་བྱ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ། དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་དུ་ གཞག་པ། མདོའི་དོན་བཤད་དེ་རང་མཚན་ངོས་གཟུང་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པའམ་སྤྱི་ མཚན་བསྟན་པ། དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་དུ་གཞག་པ། དང་པོ་ལ་དོན་དངོས་དང་། དམིགས་བསལ་གཉིས་ལས། ༈ དངོས། དངོས་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ་གྱི་ ༈ མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ནི་གཡོ་བ་སེམས་ཅན་

【現代漢語翻譯】 爲了獲得與寂滅相似的快樂，以及爲了達到這個目的，修習無漏道如同服用良藥一樣，必須依止，因為《寶性論》中說：『疾病是應知的，病因是應斷的，安樂是應獲得的，藥物是應依止的。痛苦、痛苦之因、痛苦之滅以及道，是應知的、應斷的、應證的、應依止的。』 從詞義上講，共同之處在於各自的自性以四種方式真實且不虛妄地存在，因此，生起如實見到它們自性的智慧，稱為聖諦（Aryasatya）。（引自《俱舍論釋》）如經中所說：『聖者所說的快樂，他人認為是痛苦；他人所說的快樂，聖者認為是痛苦。』 特別是在《俱舍論釋》中說：『由於是損害的自性，所以是痛苦；一切痛苦由此產生，所以是集；蘊滅盡，所以是滅；具有行進之義，所以是道。』 各別的體性：諦的決定之宗義。 宗義：何為諦的決斷？四諦共同的分類，分類各自的自性，有漏無漏的差別。 四諦共同的分類： （第一）分類是，這些的自性在聖者的智慧中如實顯現，因此是聖者親眼所見的四諦。應完全了知的苦諦，了知后應斷除的集諦，斷除后將獲得的滅諦，以及作為實現可獲得之物的手段而應依止的道諦。 分類各自的自性： （第二）自性也有四種：應知的苦諦，應斷的集諦，應獲得的滅諦，應依止的道諦的分類。 應知的苦諦： 首先，什麼是苦諦？將有情和無情的世間安立為痛苦，解釋經文的意義，確定自相，展示痛苦的相或共相，以及解釋從這些延伸出的差別。 將有情和無情的世間安立為痛苦： 首先，分為實際和特殊兩種。 實際： 實際分為總說、廣說、總結三部分。 總說： 首先，苦諦是流動的有情。

【English Translation】 In order to attain happiness similar to Nirvana, and as a means to that end, cultivating the unpolluted path like taking good medicine, one must rely on it, because the 'Ratnagotravibhāga' says: 'Disease is to be known, the cause of disease is to be abandoned, happiness is to be attained, and medicine is to be relied upon. Suffering, the cause of suffering, the cessation of suffering, and the path, are to be known, abandoned, realized, and relied upon.' In terms of definition, the commonality lies in the fact that their respective natures exist truthfully and non-deceptively in four ways, therefore, the arising of wisdom that sees their nature as it is, is called the Noble Truths (Aryasatya). (Quoted in the 'Abhidharmakośabhāṣya') As it says in the sutra: 'What the noble ones say is happiness, others consider suffering; what others say is happiness, the noble ones consider suffering.' Especially in the 'Abhidharmakośabhāṣya', it says: 'Because it is the nature of harm, it is suffering; all suffering arises from this, so it is the origin; because the aggregates are destroyed, it is cessation; because it has the meaning of going, it is the path.' Individual essences: The definitive meaning of the truths. Meaning of the doctrine: What is the definitive determination of the truths? The common classification of the four truths, the individual natures of the classifications, the difference between polluted and unpolluted. Common classification of the four truths: (First) The classification is that the nature of these appears without error to the wisdom of the noble ones, therefore, they are the four truths directly seen by the noble ones. The truth of suffering to be fully known, the truth of origin to be abandoned after knowing, the truth of cessation to be attained after abandoning, and the truth of the profound path to be relied upon as a means to realize what is attainable. Individual natures of the classifications: (Second) There are also four natures: the truth of suffering to be known, the truth of origin to be abandoned, the truth of cessation to be attained, and the classification of the truth of the path to be relied upon. The truth of suffering to be known: First, what is the truth of suffering? Establishing the animate and inanimate world as suffering, explaining the meaning of the sutra, identifying the self-characteristic, showing the aspect or general characteristic of suffering, and explaining the differences that arise from these. Establishing the animate and inanimate world as suffering: First, it is divided into two: actual and special. Actual: The actual is divided into three parts: summary, detailed explanation, and conclusion. Summary: First, the truth of suffering is the moving sentient beings.

---

གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་སྐྱེ་བ་དང་། བརྟན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། གཡོ་བ་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། བརྟན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། གཡོ་བ་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། དང་པོ་ལ། གཞུང་དོན་གྱིས་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། སྤྱི་དོན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་ ཀྱི་གཞུང་དོན་ལ། ༈ གཞུང་དོན་གྱིས་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་(དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ 1-370 པའི་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་ཕུང་པོ་ས་བོན་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ མྱོང་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་སའི་དངོས་གཞིར་རོ། །འགྲེལ་པར་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ལས་ ཀྱི་ས་བོན་དེ་ཡང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་འདྲེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྲོ་བའི་འགྲོ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་། དེའི་ལས་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་སུ་སྨྲའི། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་འདྲེས་པར་མི་འདོད་དེ་གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། དེའི་ས་བོན་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ། །)རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་དེར་ཁྲིད་པས་སམ། ན་ར་ཀ་ཞེས་པའི་ན་མེད་པ་དང་ར་ ཏི་དགའ་བ་དང་ཀ་ར་བྱེད་པ་སྟེ། དགའ་བར་བྱེད་པ་མེད་པས་སམ་(འདུས་བཟང་ན་རེ་)སྐྱབས་ མི་རྙེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་དམྱལ་བ་དང་། མི་ལྟར་འགྲེངས་ཏེ་མི་འགྲོ་བར་ཕལ་ཆེར་དུད་དེ་ འགྲོ་བས་ན་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། ཡུན་རིང་བོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འོང་བས་སམ། སྐོམ་པ་ དང་ལྡན་པས་ན་ཡི་དྭགས་(ལྟོ་གུག་ཁ་ཁབ་ལྟར་ཕྲ་དང་། །བཤང་ཟ་ཀུན་སྟོན་དྲི་ཟ་དང་། །ཆོས་ཟ་སྦྱིན་པ་ཟ་བ་དང་། ། ཆུ་འཐུང་བསམ་པས་འཚོ་བ་དང་། །མཆིལ་མ་ཟ་དང་ཕྲེང་བ་ཟ། །ཁྲག་ཟ་ཤ་ཟ་བདུག་པ་ཟ། །དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་དང་གླགས་ལྟ་དང་། ། ས་འོག་གནས་དང་མཐུ་པོ་ཆེ། །མཚན་མོ་ལུས་འབར་མིར་གླགས་ལྟ། །འདོད་གཟུགས་གླིང་བར་གནས་པ་དང་། །གཤིན་ རྗེའི་དབྱུག་པ་བྱིས་པ་ཟ། །ཚངས་སྲིན་འབྲུ་ཡི་ཤུན་པ་ཟ། །མི་གཙང་ས་དང་ལམ་ཆེན་གནས། །སྤང་དུ་ཟ་དང་མེ་མདག་ཟ། ། དུག་ཟ་དགོན་པར་གནས་པ་དང་། །དུར་ཁྲོད་གནས་དང་ཤིང་ལ་གནས། །ལམ་གྱི་གཞི་མདོར་གནས་པ་དང་། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་སྟེ་ སུམ་ཅུ་དྲུག །ཅེས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་རིག་རལ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཡི་དྭགས་ལྟོ་གུག་དང་། ཁ་ཁབ་ལྟར་ཕྲ་བ་དང་། བཤང་ བ་ཟ་བ་དང་། ཀུན་སྟོན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ཆོས་ཟ་དང་། སྦྱིན་པ་ཟ་བ་དང་། ཆུ་འཐུང་བ་དང་། བསམ་པས་འཚོ་བ་དང་།

【現代漢語翻譯】 有情眾生生於何處，以及 穩固的器世界生於何處，也應通過處所來理解。 廣釋中說，關於變動的有情眾生世界和穩固的器世界。 簡而言之，關於變動的有情眾生世界。 首先，從經文意義上確定其體性，並從總體意義上進行決斷，分為兩種。 關於經文意義上確定其體性。 何為有情眾生的出生？有情眾生即地獄眾生（此處的地獄眾生 1-370 的行境是什麼？即地獄眾生的蘊，由種子和果實所攝持。以及，地獄眾生 所感受的業是什麼？即《事師五十頌》中所說。解釋中說，如果地獄眾生的業 的種子也是地獄眾生的行境，那麼如何避免行境混淆？回答是，不屬於行境的行境 本身，以及其業，是無差別的。僅僅是普遍產生並不意味著混淆，因為色和 無色定的等持，以及其種子也被認為是行境，否則將導致成為行境本身。 ）等處，有情眾生的出生即是痛苦的真相，等等。 由於非福德之業的牽引，或者因為『那拉卡』（Naraka）中的『那』（na）意為沒有，『拉』（ra）意為喜悅，『卡拉』（kara）意為製造，即沒有喜悅的製造者，或者（《集學論》中說）因為找不到庇護所，所以稱為地獄。以及，不像人一樣站立行走，而是大多彎腰行走，所以稱為畜生。以及，長期不返回，或者因為 與口渴相伴，所以稱為餓鬼（腹如山大，口如針細，吞食糞便，暴露身體，常受飢渴逼迫，于諸方處馳奔求食，疲極而止，即便獲得少許飲食，隨即變為火焰，焚燒其身，故名餓鬼。——譯者注）。（餓鬼的肚子像山一樣大，嘴巴像針一樣細！吃糞便，全身赤裸，總是受到飢餓和乾渴的逼迫，在各個地方奔跑尋找食物，筋疲力盡才停下來，即使獲得少許飲食，隨即變為火焰，焚燒自身，所以叫做餓鬼。——譯者注） （肚子彎曲，嘴巴像針一樣細，吃糞便，吞食一切，吃氣味，吃法，吃佈施，喝水，以意念為食， 吃唾液，吃花環，吃血，吃肉，吃香，行為粗暴，伺機而動， 住在地下，擁有大神力，夜晚身體燃燒，伺機吃人， 住在欲界和色界之間，吃閻羅王的棍棒，吃小孩， 吃梵天的血肉，吃穀物的麩皮，住在不乾淨的地方和大道上， 在荒野中吃東西，吃火星，吃毒藥，住在寺廟裡， 住在墳場和樹上，住在道路的十字路口，是魔鬼的眷屬，總共三十六種。——《念住經》中日饒多吉所總結。餓鬼肚子彎曲，嘴巴像針一樣細，吃糞便，吞食一切，吃氣味，吃法，吃佈施，喝水，以意念為食，

【English Translation】 Where do sentient beings arise, and where does the stable container world arise? It should also be understood through the place. In the extensive explanation, regarding the moving sentient being world and the stable container world. In short, regarding the moving sentient being world. First, identify its nature from the meaning of the text and determine it from the general meaning, divided into two. Regarding identifying its nature from the meaning of the text. What is the birth of sentient beings? Sentient beings are hell beings (the realm of hell beings 1-370 is what? It is the aggregates of hell beings, encompassed by seeds and fruits. And, the karma experienced by hell beings is what? As stated in the Fifty Verses on the Guru. The explanation says, if the seed of the karma of hell beings is also the realm of hell beings, then how to avoid the confusion of realms? The answer is, the realm that is not a realm itself, and its karma, are undifferentiated. Merely universal arising does not imply confusion, because the samadhi of form and formless realms, and its seed, are also considered realms, otherwise it would lead to being the realm itself. ) etc., the birth of sentient beings is the truth of suffering, etc. Due to the pull of non-virtuous karma, or because 'Naraka' (ན་ར་ཀ་) means 'na' (ན་) is without, 'ra' (ར་) is joy, 'kara' (ཀ་ར་) is making, i.e., the maker of no joy, or (as stated in the Compendium of Trainings) because no refuge is found, it is called hell. And, not standing and walking like humans, but mostly bending over and walking, so they are called animals. And, not returning for a long time, or because accompanied by thirst, they are called pretas (ཡི་དྭགས་) (hungry ghosts). (Their bellies are as big as mountains, their mouths as thin as needles! They eat feces, are naked, and are constantly tormented by hunger and thirst, running around in all directions seeking food, stopping only when exhausted. Even if they obtain a little food, it immediately turns into flames, burning their bodies, hence the name hungry ghosts. --Translator's note). (belly curved, mouth thin as a needle, eats feces, devours everything, eats smells, eats Dharma, eats offerings, drinks water, lives on thought, eats saliva, eats garlands, eats blood, eats meat, eats incense, acts violently, waits for opportunities, lives underground, possesses great power, body burns at night, waits for opportunities to eat people, lives between the desire realm and the form realm, eats the Yama's club, eats children, eats Brahma's flesh, eats grain husks, lives in unclean places and on highways, eats in the wilderness, eats sparks, eats poison, lives in temples, lives in graveyards and on trees, lives at road junctions, is a retinue of demons, thirty-six in total. --Summarized by Rigrel from the Satipatthana Sutta. Hungry ghosts have curved bellies, mouths thin as needles, eat feces, devour everything, eat smells, eat Dharma, eat offerings, drink water, live on thought,

---

མཆིལ་ མ་ཟ་བ་དང་། ཕྲེང་བ་ཟ་བ་དང་། ཁྲག་ཟ་བ་དང་། ཤ་ཟ་བ་དང་། བདུག་པ་ཟ་བ་དང་། དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པ་དང་། གླགས་ལྟ་བ་དང་། སའི་འོག་ན་གནས་པ་དང་། མཐུ་པོ་ཆེ་དང་། མཚན་མོ་ལུས་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། མི་རྣམས་ལ་གླགས་ལྟ་བ་དང་། འདོད་པའི་ གཟུགས་ཅན་དང་། གླིང་གི་བར་ན་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་དབྱིག་པ་དང་། བྱིས་པ་ལ་ཟ་བ་དང་། ཚངས་པའི་སྲིན་པོ་དང་། 1-371 འབྲུ་དྲུས་པའི་ཤུན་པ་ཟ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་ཟ་བ་དང་། ལམ་པོ་ཆེ་ན་གནས་པ་དང་། མང་དུ་ཟ་བ་དང་། མེ་མདག་ཟ་བ་དང་། དུག་ཟ་བ་དང་། དགོན་པ་ན་གནས་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་ན་གནས་པ་དང་། ཤིང་ལ་གནས་པ་དང་། ལམ་གྱི་གཞི་མདོ་ན་གནས་པ་ དང་། བདུད་ཀྱི་སྡེ་སྟེ། དེ་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །)རྣམས་ཏེ་ངན་སོང་གསུམ་ དང་། ཡིད་ཤས་ཆེ་བ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོའི་ཤེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་པས་ན་མི་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ གླིང་འདི་ལ་ལྟོས་ན་རི་རབ་ཀྱི་ཤར་ན་ཡོད་ཅིང་། ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་བཟང་བ་ ཡོད་པས་ན་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང་། མཚོ་མ་དྲོས་པའི་འགྲམ་ན་ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་ བ་ཤིང་ཐོག་ཆུ་ནང་ལྷུང་བ་རྣམས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ཅིང་དེས་མཚོན་ པའི་གླིང་ཡིན་པས་ན་འཛམ་བུ་གླིང་དང་། ལྷོ་མི་སྨོས་པ་ནི་གཞན་གསུམ་འདི་ལ་ལྟོས་ནས་ བཞག་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་ལྟོས་པའི་ནུབ་ན་ཡོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་དང་ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་གཙོ་ཆེར་བ་ལང་ལ་སྤྱོད་པས་ན་ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད། འདི་ལ་ལྟོས་པའི་བྱང་ན་ཡོད་ ཅིང་སྐད་ངན་པ་སྨྲ་བའམ་འཆི་ཁར་(འཆི་དུས་འདེབས་པ་སོགས་)སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བས་ན་བྱང་གི་ སྒྲ་མི་སྙན་ཏེ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་། འདིར་ལྷ་མ་སྨོས་པ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་ནང་དུ་འདུ་བས་ སོ། །གཙོ་བོ་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་སྡེ་འམ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ རྣམས་དང་། (ས་འགྲེལ་དུ།)ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་རྩེ་བར་བྱེད་པས་ སམ། ཚངས་པའི་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གོང་མ་རྣམས་ལའང་སྦྱར་རོ། །ལེགས་ བྱས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་རྣམས་དེར་སྐྱེས་པས་སམ། (ཀཱ་མ་དྷེ་ནུར་) དབང་པོ་དང་འཛིན་བྱེད་དང་ སྤོང་གཞན་ལ་སོགས་ཉི་མའི་མིང་ཅན་བཅུ་གཉིས་དང་། འཕྲོག་བྱེད་དང་བདེ་འབྱུང་དང་ དབང་ལྡན་ལ་སོགས་པ་དྲག་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་། ཡིད་གཅུགས་དང་ངེས་བྱེད་དང་ཟླ་བ་ཅན་ ལ་སོགས་པ་ནོར་ལྷ་བརྒྱད་དང་། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཞོན་ནུ་གཉིས་ཏེ་སུམ་(འཆི་མེད་མཛོད་དུ། དབང་ པོ་འཛིན་བྱེད་སྤོང་གཞན་དང་། འཇོག་པོ་རྒྱས་བྱེད་བསྟེན་བྱ་དང་། ཆ་ཅན་རྣམ་གནས་ཁྱབ་འཇུག་དང་། འོད་ཅན་བགྲོད་བྱེད་ 1-372 བཤེས་གཉེན་ཉིད། །ཅེས་པ་ཉི་མའི་མིང་ཅན་བཅུ་གཉིས་

【現代漢語翻譯】 不吃唾液，不吃念珠，不吃血，不吃肉，不吃煙，不使用暴力，不伺機而動， 住在地下，擁有強大的力量，夜晚身體燃燒，窺視人們的弱點，擁有慾望的形體， 住在洲際之間，擁有閻羅王的權杖，吞噬孩童，梵天的羅剎， 吃脫粒后的穀殼，吃不潔之物，住在要道上，大量吞食，吃火星， 吃毒藥，住在寺廟裡，住在墓地裡，住在樹上，住在道路的交叉口， 是魔鬼的軍隊。簡而言之，有三十六種餓鬼。 （以上）是三惡道，以及那些以貪慾為主，身為生主之力的兒子，因此是人。 就此洲而言，位於須彌山的東方，身體特別優越美好，因此稱為東勝身洲（Purva-videha）。 在無熱惱海（Anavatapta）邊，有一種名為 Jambudvipa 的樹，其果實落入水中會變成 Jambudvipa 河的金子，因此以此命名的洲稱為 Jambudvipa（南贍部洲）。 至於南贍部洲（Jambudvipa），之所以不提及，是因為其他三洲都是相對於它而設立的。 相對於此洲，位於西方，主要從事佈施和貿易等活動，因此稱為西牛貨洲（Apara-godaniya）。 相對於此洲，位於北方，說話難聽或臨終時發出不悅耳的聲音，因此稱為北俱盧洲（Uttara-kuru），即人類的世界。 這裡沒有提到天神（Deva），是因為他們包含在其他眾生之中。 由於他們主要屬於四大天王（Caturmaharajakayikas）的部眾，因此被稱為四大天王所管轄的天神。 （《地藏經》中說：）他們沉浸在至上的享受中，或者從梵天的身體中產生，因此被稱為天神，這也適用於以上所說的。 那些一同行善的人會轉生在那裡，或者（如《如意寶藏論》中所說）擁有權勢、執持、捨棄等十二個太陽神的名字，以及掠奪者、快樂之源、有權者等十一個暴怒神的名字，以及控制心意、決定者、持月者等八個財神的名字，還有星宿之子，兩個年輕人，總共三十個（《不朽寶藏》中說：權勢、執持、捨棄，安置者、增長者、應侍者，具分者、各種住處、遍入者，光明者、行者、善友本身。這是十二個太陽神的名字）。

【English Translation】 Not eating saliva, not eating rosaries, not eating blood, not eating meat, not eating smoke, not using violence, not looking for opportunities, Residing underground, possessing great power, the body burning brightly at night, spying on people's weaknesses, having the form of desire, Residing between continents, possessing Yama's scepter, devouring children, Brahma's Rakshasa, Eating the husks of threshed grain, eating impure things, residing on main roads, devouring in large quantities, eating embers, Eating poison, residing in monasteries, residing in cemeteries, residing in trees, residing at road junctions, Being an army of demons. In short, there are thirty-six types of pretas (hungry ghosts). (The above) are the three lower realms, and those who are predominantly greedy, being sons of the Lord of Beings' power, are therefore humans. In relation to this continent, it is located east of Mount Meru, and the body is particularly superior and beautiful, hence it is called Purva-videha (Eastern Continent of Superior Body). On the shore of Anavatapta (Lake Manasarovar), there is a tree called Jambudvipa, whose fruits falling into the water turn into gold in the Jambudvipa River, hence the continent named after it is called Jambudvipa (Southern Continent of Jambudvipa). As for Jambudvipa (Southern Continent), it is not mentioned because the other three continents are established in relation to it. In relation to this continent, it is located in the west, mainly engaged in activities such as giving and trading, hence it is called Apara-godaniya (Western Continent of Cattle Trading). In relation to this continent, it is located in the north, speaking unpleasant words or making unpleasant sounds at the time of death, hence it is called Uttara-kuru (Northern Continent of Unpleasant Sound), which is the world of humans. The gods (Devas) are not mentioned here because they are included among other beings. Since they mainly belong to the retinue of the Four Great Kings (Caturmaharajakayikas), they are called the gods governed by the Four Great Kings. (In the Sutra of the Earth Store it says:) They are immersed in supreme enjoyment, or they arise from Brahma's body, hence they are called gods, and this also applies to the above-mentioned. Those who have done good deeds together are reborn there, or (as stated in the Wish-Fulfilling Treasury) possess the names of the twelve sun gods, such as power, holding, abandoning, and the eleven wrathful gods such as the plunderer, the source of happiness, the powerful one, and the names of the eight wealth gods such as controlling the mind, the determiner, the moon holder, and the sons of the constellations, two young men, a total of thirty (The Immortal Treasury says: power, holding, abandoning, the establisher, the increaser, the one to be served, the one with shares, various abodes, the all-pervader, the luminous one, the traveler, the good friend himself. These are the names of the twelve sun gods).

---

དང་། ཡང་། གཅིག་པུར་མ་སྐྱེས་འཆིང་བྱེད་དང་། །འཇོག་པོ་དྲག་པོ་ བརྩོན་འགྲུས་ལྡན། །འཕྲོག་བྱེད་ཉིད་དང་བདེ་འབྱུང་དང་། །མིག་གསུམ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ། །དབང་ལྡན་དང་ནི་ས་གསུམ་ པ། །དྲག་པོ་བཅུ་གཅིག་རྣམས་སུ་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། ཡིད་གཅུགས་ངེས་བྱེད་ཟླ་བ་ཅན། །འཛིན་པ་ཉིད་དང་རླུང་དང་མེ། ། ཐོ་རངས་དང་ནི་རབ་གསལ་བྱེད། །ཅེས་པ་དེ་བརྒྱད་ནོར་ལྷར་བཤད། །ཅེས་པ་དང་། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཞོན་ནུ་གཉིས་ནི། ཚོགས་ བདག་དང་སྨིན་དྲུག་གི་བུའོ། །)ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པའམ། (དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཏུ་)ཆོས་བཟང་ན་གནས་པ་ ལ་སོགས་པ་སུམ་(ཆོས་༡བཟང་མཐོ་༢བ་རི་༣རྩེ་ལེགས་༤མཐོང་དང་། །ཕྱོགས་༥གཅིག་ཤིང་གསེབ་༦ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ ༧དང་། །དགའ་བྱེད་༨རྣམ་༩མཛེས་ཡོངས་༡༠འདུ་འདྲེས་པའི་༡༡འགྲམ། །ཚང་ཚིང་འགྲམ་༡༢དང་ནོར་བུའི་སྙིང་༡༣པོ་དང་། ། ཀུན་ཏུ་གསལ་༡༤སྤྱོད་གསེར་ཕུག་ཁང་༡༥བ་དང་། །ཕྲེང་བའི་གྲིབ་༡༦མ་དམའ་མཐོང་རྒྱུ་༡༧བ་དང་། །བཀྲ་༡༨བ་སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་ཕྱེ་སྦྱོར་བ་འཇུག༡༩། ཞི་སྤྱོད་༢༠གླུ་ཡི་སྒྲ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ། །ཞིང་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་གཟི་བརྗིད་འབར༢༡། །ཟླ་གནས་ ལྟར་རྒྱུ་༢༢ས་ལ་བཟུང་༢༣དང་ནི། །མིག་ཕྱེ་༢༤འགྲོ་ཞིང་བཙུམས་ནས་འགྲོ་༢༥བ་དང་། །ལུས་མདོག་བཟང་༢༦དང་ནོར་བུ་ འཆང་༢༧བ་དང་། །རིས་མཐུན་༢༨འཁོར་ན་གནས་༢༩དང་མཐོ་བར་བྱེད༣༠། །གཟི་བརྗིད་མཆོག་༣༡དང་གཟི་ཕྲེང་༣༢མ་ འདྲེས་༣༣པའོ། །)ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པས་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། (དཀའ་སྤྱད་དུ།)ལྷ་མ་ཡིན་དང་ འཐབ་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་འཐབ་བྲལ་དང་། དེ་ལ་ནི་(ས་འགྲེལ་དུ།)བསོད་ནམས་ ཀྱིས་སོང་བས་སམ། མེལ་ཚེ་ཐུན་རེ་ལ་བསོད་ནམས་ལ་བསྐུལ་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བས་སམ། ལྷ་ མཚེ་མར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ན་མཚེ་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལས་ ཀྱིས་སོང་བས་སམ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བདེ་དང་ལྷག་པར་ལྡན་པས་ན་དགའ་ལྡན་ དང་། འདོད་ཡོན་རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པས་ན་འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་གྱིས་ སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས་ན་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དེ་འདོད་པའི་ ཁམས་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་སྟེ་དེའི་རིགས་སམ་འཁོར་ དུ་གཏོགས་པས་ན་ཚངས་(སའི་དངོས་གཞིར་དཔེར་ན་ནོར་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་འོད་ཡོད་ལ་ནོར་བུ་ཉིད་འོད་མིན་པ་དེ་ 1-373 བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལུས་ལ་ཕྱི་རོལ་ན་འོད་ཡོད་ལ་ལུས་ཉིད་ནི་འོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་འོད་ ཡོད་ལ་མར་མེ་ཉིད་ཀྱང་འོད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ལུས་ཀྱང་འོད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །)རིས་ དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདུག་སྟེ་ཚིག་འདོན་ཅིང་སྨྲ་བས་ན། ཚང

【現代漢語翻譯】 又，『獨一無二，束縛者』，『堅固者，勇猛者，具精進』，『奪取者，安樂之源』，『三眼，他人無法戰勝者』，『有權者，三界之主』，被稱為『十一勇猛』。 『心之所向，決定者，持月者』，『執持者，風，火』，『黎明，極明者』，這八位被稱為財神。 還有，室女座（處女座）的兩個兒子是：象頭神（Gaṇapati）和昴宿星團（Kṛttikā）之子。 三十三（天）是指（在念住經中）安住于善法等三十三（種）：（法1善，高2地，山3頂，善見4，一方5，樹林6，車乘雜類7，喜8，種種9，普10集聚之邊11，茂盛之邊12，寶心13，普明14，行金室15，鬘影16，下見處17，吉祥18，種種和合處19，寂行20，極喜歌聲，田地顯現，光輝熾燃21，如月執行22，執持于地23，開眼而行24，閉眼而行25，身色善妙26，持寶27，同類眷屬而住28，高舉29，光輝至上31，光鬘不雜33）。 三十三（天）是因為有三十三種（功德），（在難行中）遠離與非天戰鬥的怖畏，所以稱為『無諍』。 對此，（在釋地中）是因為以福德前往，或者因為每一瞬間都有勸勉行善的聲音發出，或者因為化現為雙生神而生，所以也稱為『雙生』。 因為以歡喜和適意之業前往，或者因為具有大乘佛法的歡喜安樂，所以稱為『兜率』。 因為隨心所欲地享用自己所化的欲妙，所以稱為『樂變化』。 因為能自在地支配他人所化的享受，所以稱為『他化自在』，這些都屬於欲界。 爲了消除罪惡和不善之法，所以稱為梵天，即屬於梵天之族或眷屬（在地的實物中，例如寶珠在外有光，但寶珠本身不是光，同樣，初禪之身在外有光，但身體本身不是光。如同燈燭在外有光，燈燭本身也是光一樣，二禪之身也應知是光）。 在梵天前坐著，誦讀和說話，所以稱為梵。

【English Translation】 And, 'The only one, the binder', 'The steadfast, the fierce, endowed with diligence', 'The taker, the source of happiness', 'Three-eyed, invincible by others', 'The powerful, the lord of the three realms', are described as 'Eleven Fierce Ones'. 'Mindful, decisive, moon-bearing', 'Holder, wind, and fire', 'Dawn, and the very bright one', these eight are described as gods of wealth. Also, the two young sons of Tha-kar (Virgo) are: the Lord of Hosts (Gaṇapati) and the son of the Pleiades (Kṛttikā). Thirty-three (gods) refer to the thirty-three (qualities) such as abiding in good Dharma (in the Mindfulness Sutra): (Dharma 1 good, high 2 ground, mountain 3 top, good view 4, one side 5, forest 6, various vehicles 7, joy 8, various 9, universal 10 gathering edge 11, lush edge 12, jewel heart 13, universal light 14, conduct in a golden chamber 15, garland shadow 16, low viewing place 17, auspicious 18, various combinations 19, peaceful conduct 20, extreme joy in song, field manifestation, glory blazing 21, moving like the moon 22, holding onto the earth 23, walking with eyes open 24, walking with eyes closed 25, body color good 26, holding jewels 27, dwelling with harmonious retinue 28, elevating 29, supreme glory 31, unmixed garland of glory 33). Thirty-three (gods) because there are thirty-three (qualities), (in difficult practice) free from the fear of fighting with Asuras, therefore called 'Non-contention'. Regarding this, (in the Earth Commentary) it is because one goes with merit, or because at every moment a sound urging merit arises, or because one is born having transformed into twin gods, therefore it is also called 'Twin'. Because one goes with joyful and agreeable actions, or because one possesses the joy and happiness of Mahayana Dharma, therefore it is called 'Tuṣita'. Because one enjoys the pleasures of desire that one emanates oneself as one pleases, therefore it is called 'Nirmāṇarati'. Because one has the power to control the enjoyment emanated by others, therefore it is called 'Paranirmita-vaśavartin', these belong to the desire realm. For the sake of eliminating sinful and unwholesome Dharma, it is called Brahma, that is, belonging to the Brahma lineage or retinue (in earthly objects, for example, a jewel has light on the outside, but the jewel itself is not light, similarly, the body of the first dhyana has light on the outside, but the body itself is not light. Just as a lamp has light on the outside, and the lamp itself is also light, the body of the second dhyana should also be known as light). Sitting in front of Brahma, reciting and speaking, therefore it is called Brahma.

---

ས་པའི་མདུན་ན་འདོན་ དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཚེ་ཚད་ལུས་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཚངས་པ་གཞན་ ལས་ཆེ་བས་ན་ཚངས་ཆེན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། རང་གི་ས་པ་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོད་ ཀྱི་ཁྱོན་དང་གསལ་བ་གཉིས་ཀ་ཆུང་བས་ན་འོད་ཆུང་དང་། འོད་ཀྱི་ཁྱོན་ས་འོག་མ་བས་ཚད་ བཟུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་ཀྱི་ཁྱོན་དང་གསལ་བ་གཉིས་ཀ་ཆེ་ཞིང་ གནས་གཞན་མཐའ་དག་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་འོད་གསལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ས་བའི་བདེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཞེས་བཏགས་ཤིང་། དེ་རང་གི་ས་བ་ གོང་མ་པས་ཆུང་བས་ན་དགེ་ཆུང་དང་། བདེ་བ་ས་འོག་མ་པས་ཚད་བཟུང་དུ་མེད་པ་དང་ ལྡན་པས་ན་ཚད་མེད་དགེ་དང་། བདེ་བ་ཆེར་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པས་ན་དགེ་རྒྱས་ ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། དེ་ཡན་ཆད་ས་གཞི་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་ལྟ་བུ་འདབས་ཆགས་ མེད་པས་ན་སྤྲིན་མེད་དང་། མི་གཡོ་བའི་བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་བས་སམ། བྱམས་པ་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པས་བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ ཅད་ལས་འབྲས་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་སྟེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། དེའི་བྱེ་ བྲག་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིས་ཚོགས་དྲུག་གི་འདུ་ཤེས་འགགས་ཏེ་གནས་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ སེམས་ཅན་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་མ་འདྲེས་པའི་གནས་གཙང་མ་གོང་མ་རྣམས་ལས་ཡོན་ ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ཆེ་བས་ན་མི་ཆེ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་འགྱོད་ པའམ་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་མེད་པས་ན་མི་གདུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་ མཛེས་པར་སྣང་བས་ན་གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། མཐོང་བའམ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བཟང་བས་ 1-374 ན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། གནས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་འདི་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་གོང་ན་མེད་ པས་ན་འོག་མིན་(ཨ་ཀ་ནིཥྛ་)དང་། ཡང་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ པ་ཡིན་པས་ན་བསགས་མཐའ་(ཨཱ་གྷ་ནིཥྛ་)ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྙོམས་ འཇུག་གི་སྤྱོར་བའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ལམ་དེ་ ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པ་བྱུང་བས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའང་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ནམ་མཁའ་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་ བྱེད་པས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་པས་ ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་ཞིང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཞན་པ་ བྱུང་བས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ་གཟུགས་མེད་པའི་

【現代漢語翻譯】 在地的引路者，從偉大的善根中產生，壽命和身量等比其他梵天更大，因此稱為大梵天（梵：Mahābrahmā，含義：偉大的梵天），屬於初禪天。 相對於其上層境界，光芒的範圍和明亮程度都較小，因此稱為小光天（梵：Parīttābha，含義：有限的光）。光芒的範圍無法與其下層境界相比，因此稱為無量光天（梵：Apramāṇābha，含義：無限的光）。光芒的範圍和明亮程度都很大，照亮所有其他地方，因此稱為極光凈天（梵：Ābhāsvara，含義：光輝燦爛），屬於二禪天。 意識的喜樂是完全寂靜的，因此被稱為善，但比其上層境界小，因此稱為少善天（梵：Parīttaśubha，含義：有限的善）。喜樂具備其下層境界無法比擬的無限性，因此稱為無量凈天（梵：Apramāṇaśubha，含義：無限的善）。喜樂極大增長和發展，因此稱為遍凈天（梵：Śubhakṛtsna，含義：普遍的善），屬於三禪天。 以上這些，地基如同堆積的雲朵般沒有邊緣，因此稱為無雲天（梵：Anabhraka，含義：無雲）。從不動的福德中產生，或者從卓越的慈愛中產生，因此稱為福生天（梵：Puṇyaprasava，含義：福德所生）。相對於其他凡夫俗子，其果報最為殊勝，因此稱為廣果天（梵：Bṛhatphala，含義：大果），屬於四禪天。 這些天的分支中，由於生來就停止了六識的運作而安住，因此稱為無想有情天（梵：Asaṃjñasattva，含義：無想眾生）。在與凡夫俗子不混雜的清凈天中，功德的差別不大，因此稱為無煩天（梵：Avṛha，含義：無煩惱）。由於獲得了特殊的禪定，沒有後悔或煩惱的痛苦，因此稱為無熱天（梵：Atapa，含義：無熱）。顯現為極其寂靜和極其美麗，因此稱為善現天（梵：Sudṛśa，含義：善於顯現）。見解或看法完全清凈和美好，因此稱為善見天（梵：Sudarśana，含義：善見）。由於沒有其他地方比這裡更具功德，因此稱為色究竟天（藏文：འོག་མིན་，梵文：Akaniṣṭha，梵文羅馬擬音：Akaniṣṭha，漢語字面意思：非下）。或者，因為這是聚集微塵的色法的終極，所以也稱為積聚之頂（藏文：བསགས་མཐའ་，梵文：Āghāniṣṭha，梵文羅馬擬音：Āghāniṣṭha，漢語字面意思：積聚之頂）。屬於色界。 在進入等持的修行時，會產生『虛空無邊』的想法，隨著這條道路的生起和發展，其果報也以同樣的名字命名，稱為空無邊處（梵：Ākāśānantyāyatana，含義：虛空無邊處）。同樣地，結合起來，產生『識無邊』的想法，因此稱為識無邊處（梵：Vijñānānantyāyatana，含義：識無邊處）。產生『一無所有』的想法，因此稱為無所有處（梵：Ākiṃcanyāyatana，含義：無所有處）。認為『想』如同疾病、癤子和痛苦，而『無想』則是完全的愚昧，因此產生『非想非非想』的想法，並且想的活動變得微弱，因此稱為非想非非想處（梵：Naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana，含義：非想非非想處）。這些都屬於無色界。

【English Translation】 The guide of the place, born from great roots of virtue, whose lifespan and body size are greater than other Brahmas, is therefore called Great Brahma (Sanskrit: Mahābrahmā, meaning: Great Brahma), belonging to the first Dhyana heaven. Compared to its upper realms, the extent and brightness of its light are smaller, hence it is called Limited Light Heaven (Sanskrit: Parīttābha, meaning: Limited Light). The extent of its light cannot be compared to its lower realms, hence it is called Immeasurable Light Heaven (Sanskrit: Apramāṇābha, meaning: Immeasurable Light). The extent and brightness of its light are great, illuminating all other places, hence it is called Radiant Light Heaven (Sanskrit: Ābhāsvara, meaning: Radiant), belonging to the second Dhyana heaven. The bliss of consciousness is completely peaceful, hence it is called virtue, but smaller than its upper realms, hence it is called Limited Virtue Heaven (Sanskrit: Parīttaśubha, meaning: Limited Virtue). Bliss possesses the immeasurability that its lower realms cannot compare to, hence it is called Immeasurable Virtue Heaven (Sanskrit: Apramāṇaśubha, meaning: Immeasurable Virtue). Bliss greatly increases and develops, hence it is called Universal Virtue Heaven (Sanskrit: Śubhakṛtsna, meaning: Universal Virtue), belonging to the third Dhyana heaven. Above these, the ground is like accumulated clouds without edges, hence it is called Cloudless Heaven (Sanskrit: Anabhraka, meaning: Cloudless). Born from immovable merit, or born from excellent loving-kindness, hence it is called Merit-Born Heaven (Sanskrit: Puṇyaprasava, meaning: Merit-Born). Compared to other ordinary beings, its fruition is most excellent, hence it is called Great Fruit Heaven (Sanskrit: Bṛhatphala, meaning: Great Fruit), belonging to the fourth Dhyana heaven. Among the branches of these heavens, because the operation of the six consciousnesses is stopped from birth and they abide there, it is called Non-Perception Sentient Being Heaven (Sanskrit: Asaṃjñasattva, meaning: Non-Perception Sentient Being). In the Pure Abodes, which are not mixed with ordinary beings, the difference in qualities is not great, hence it is called No Affliction Heaven (Sanskrit: Avṛha, meaning: No Affliction). Because of obtaining special Samadhi, there is no regret or suffering from afflictions, hence it is called No Heat Heaven (Sanskrit: Atapa, meaning: No Heat). It appears extremely peaceful and extremely beautiful, hence it is called Good Appearance Heaven (Sanskrit: Sudṛśa, meaning: Good Appearance). Views or perspectives are completely pure and good, hence it is called Good Vision Heaven (Sanskrit: Sudarśana, meaning: Good Vision). Since there is no other place with more qualities than this, it is called Akanishtha Heaven (Tibetan: འོག་མིན་, Sanskrit: Akaniṣṭha, Romanized Sanskrit: Akaniṣṭha, Literal Chinese meaning: Not Below). Or, because it is the ultimate of form where minute particles are accumulated, it is also called the Peak of Accumulation (Tibetan: བསགས་མཐའ་, Sanskrit: Āghāniṣṭha, Romanized Sanskrit: Āghāniṣṭha, Literal Chinese meaning: Peak of Accumulation). It belongs to the Form Realm. During the practice of entering Samadhi, the thought 'space is infinite' arises, and as this path arises and develops, its fruition is also named with the same name, called the Sphere of Infinite Space (Sanskrit: Ākāśānantyāyatana, meaning: Sphere of Infinite Space). Similarly, combining them, the thought 'consciousness is infinite' arises, hence it is called the Sphere of Infinite Consciousness (Sanskrit: Vijñānānantyāyatana, meaning: Sphere of Infinite Consciousness). The thought 'there is nothing' arises, hence it is called the Sphere of Nothingness (Sanskrit: Ākiṃcanyāyatana, meaning: Sphere of Nothingness). The thought 'perception is like a disease, a boil, and a thorn, and non-perception is complete ignorance' arises, and the activity of perception becomes weak, hence it is called the Sphere of Neither Perception nor Non-Perception (Sanskrit: Naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana, meaning: Sphere of Neither Perception nor Non-Perception). These all belong to the Formless Realm.

---

ཁམས་སུ་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ༈ སྤྱི་དོན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ། དེ་རྣམས་གཏན་ ལ་དབབ་པ་ནི། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སར། གྲངས་དང་གནས་དང་ཚད་རྣམས་དང་། །ཚེ་ཡི་ཚད་ དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་ལུས་རྣམས་དང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་གྲངས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་གསུམ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་མི་འདྲ་བས་ཕྱེ་ན་ས་དགུར་འགྱུར་ལ། རིགས་ ཀྱིས་ཕྱེ་ན་འགྲོ་བ་དྲུག་སྟེ། (ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་)མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲོ་དྲུག་ གང་བསྟན་པ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་དང་། ལྷ་མིན་རིས་དང་མི་དང་ལྷ་ རྣམས་སུ། །མི་ཡི་སེང་གེས་ཀུན་རྫོབ་བཏགས་པ་མཛད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུད་དམ་ལམ་ གྱི་སྒོ་ནས་ལྔར་ཡང་གསུངས་ཏེ། སྲེད་སྲིད་མ་རིག་དབང་གིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །མི་དང་ལྷ་ གནས་ངན་སོང་ལམ་གསུམ་པོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་ཏུ་མི་མཁས་འཁོར། །དཔེར་ན་རྫ་ 1-375 མཁན་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། (རྒྱུད་བླ་མར།)འཁོར་བའི་སྐྱེ་འཆི་ཐོག་མ་ མེད་འདིར་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཛོད་ལས་ཀྱང་། དེར་ནི་དམྱལ་སོགས་འགྲོ་བ་ལྔ། །རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་དེ་དག །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ ལུང་བསྟན་མིན། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་མིན། །ཞེས་ཁམས་གསུམ་པོ་དེར་འགྲོ་བ་ རྣམས་རིས་ལྔར་འདུས་ཤིང་། འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ལ་སྲིད་པ་བར་ མ་ནི་སྐྱེ་གནས་བཞིས་བསྡུས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལྔས་མ་བསྡུས་པར་(གདགས་པ་དང་རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་དུའང་) བཤད་དོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ནི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་སོགས་པར་དུད་འགྲོ་བསྡུས་ཀྱང་མི་བླུན་པོ་ ལ་བ་ལང་ཞེས་སྨད་པ་ཙམ་སྟེ། ས་སྡེ་ལས། ལོངས་སྤྱོད་ལྷ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྷའི་ འགྲོ་བར་བསྡུས་ཤིང་། མདོ་ལས་ཀྱང་། འདི་དག་ནི་སྔོན་ནས་ལྷ་ཉིད་ལགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་སོ། །ཀླུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུད་འགྲོར་འདུས་ ཤིང་། འཆི་མེད་མཛོད་དུ་ནི། རིག་འཛིན་ལྷ་མིན་གནོད་སྦྱིན་དང་། །སྲིན་པོ་དྲི་ཟ་མིའམ་ཅི། ། ཤ་ཟ་གསང་བ་གྲུབ་པ་དང་། འབྱུང་པོ་ལྷ་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཅན། །ཞེས་བཤད་ལ། གྲུལ་བུམ་ དང་། སྲུལ་བོ་དང་། ལུས་སྲུལ་བོ་དང་། སྨྱོ་བྱེད་དང་། རྗེད་བྱེད་དང་། གྲིབ་གནོན་དང་། ནམ་གྲུའི་གདོན་དང་། བྱའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་དྭགས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། ། མདོར་བསྡུ་ན་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོ་གཉིས་སོ། །གནས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། ཉེ་འཁོར་བ་ནི་འཁོར་ཡིན་ཞིང་། ཉི་ ཚེ་བ་ནི་གནས་གཞན་ནའང་ཡོ

【現代漢語翻譯】 同樣，在欲界中眾生的出生也應被理解為苦諦。 總義的確定： 確定這些內容是：在進行分析研究時，如經文所說：『數量、處所和尺度等，壽命的長度和受用，出生和身體等，原因和條件都非常廣泛。』共有八個方面。首先，通過數量來確定：一切如果按界劃分，則有三界；如果按心識的不同來劃分，則有九地；如果按種類劃分，則有六道。如（《父子相見經》）中所說：『眾生之群所顯示的六道，即眾生地獄、畜生、餓鬼道，以及阿修羅、人和天人。人中獅子對這些世俗概念進行了詮釋。』 如是等等。從道的角度來說，也有五道的說法。如經文所說：『由於貪慾、有和無明的力量，眾生們在人、天和三個惡道中，像陶工的輪子一樣不斷輪迴。』（《寶性論》中說）『輪迴的生死無始無終，其中眾生之道有五種。』 同樣，《俱舍論》中也說：『在那裡，地獄等五道，以各自的名稱顯示，不是煩惱所染，也不是預言，不被稱為眾生。』因此，這三界中的眾生聚集為五類，沒有掩蓋眾生的本性，也不是預言，而中陰身雖然可以歸納為四生，但不能歸納為五道（在《發智論》和《海云經》中也有闡述）。 阿修羅可以歸入《念住經》等中的畜生道，但這只是因為愚笨的人被貶低為『像牛一樣』。如《本地分》中所說：『由於擁有與天人相似的享受等，所以被歸入天道。』經中也說：『這些人以前就是天人。』 龍、迦樓羅和腹行大類等都歸入畜生道。《不退轉輪經》中說：『明咒持者、阿修羅、夜叉和羅剎、乾闥婆、人非人，食肉者、秘密成就者和藥叉都屬於天人的出生處。』而鳩盤荼、部多、身腐爛者、癲狂者、失憶者、壓迫者、星宿鬼和鳥鬼等都屬於餓鬼道。 簡而言之，可以歸納為惡趣和善趣兩種。 通過處所來確定：在欲界中有三十六種不同的處所，其中近處是輪圍山，少分處在其他地方也有。

【English Translation】 Furthermore, the birth of sentient beings in the desire realm should also be understood as the truth of suffering. Establishing the General Meaning: Establishing these points is as follows: In the context of analysis and investigation, as stated in the scriptures: 'Numbers, places, and measures, the length of life and enjoyment, birth and bodies, causes and conditions are all extensive.' There are eight aspects. First, establishing through numbers: Everything, when divided by realms, is three; when divided by different states of mind, becomes nine grounds; when divided by types, there are six realms. As stated in the (Sutra of Meeting Father and Son): 'The assembly of sentient beings shows the six realms, sentient beings in hell, animals, hungry ghosts, asuras, humans, and gods. The lion among humans explained these conventional designations.' And so on. From the perspective of the path, there are also five realms mentioned. As the text says: 'Due to the power of craving, existence, and ignorance, beings revolve in the three paths of humans, gods, and the three lower realms, like a potter's wheel. The cycle of birth and death in samsara is beginningless, and the path of beings is of five kinds.' Similarly, the Treasury of Knowledge also states: 'There, the five realms, such as hell, are shown by their own names, not defiled by afflictions, nor prophecies, and are not called sentient beings.' Therefore, beings in these three realms are gathered into five categories, without obscuring the nature of beings, nor prophecies, and the intermediate state (antarabhava) is gathered by the four births but not by the five realms (as explained in the Prajnapti and Ocean of Clouds). Asuras can be included in the animal realm in the Mindfulness Sutra, etc., but this is only because foolish people are degraded as 'like oxen.' As stated in the Local Section: 'Because they have enjoyments similar to gods, they are included in the realm of gods.' The sutra also says: 'These were gods from before.' Nagas, Garudas, and large reptiles are all included in the animal realm. In the Immortal Treasury, it is said: 'Holders of knowledge, asuras, yakshas, rakshasas, gandharvas, what-are-humans, flesh-eaters, secret accomplices, and elementals have the birth-place of gods.' Kumbhandas, pretas, decaying bodies, madmen, forgetful ones, oppressors, constellation demons, and bird demons belong to the realm of hungry ghosts. In short, they can be summarized into two: bad destinies and good destinies. Establishing through places: In the desire realm, there are thirty-six different places, where the surrounding area is the wheel-enclosing mountains, and some places are elsewhere as well.

---

ད་པས་ལོགས་སུ་མི་བགྲང་། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད། གྲང་དམྱལ་ བརྒྱད། ཡི་དྭགས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དུད་འགྲོ་ནི་ལྷ་མི་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ རྒྱུ་བས་ལོགས་སུ་མི་བགྲང་བར། མི་ལ་གླིང་བཞི་དང་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དེ་བཅུ་གཉིས་དང་། འདོད་ལྷའི་གནས་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། །མཛོད་དུ་ནི། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །མི་ 1-376 རྣམས་དང་ནི་ལྷ་རྣམས་དྲུག །འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་དམྱལ་བ་དང་། །གླིང་དབྱེ་བ་ལས་དེ་ ཉི་ཤུ། ཞེས་དམྱལ་བ་བརྒྱད་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་གཉིས་ཏེ་ངན་འགྲོའི་གནས་བཅུ་དང་། མིའི་ གླིང་བཞི་དང་ལྷའི་གནས་དྲུག་སྟེ་བདེ་འགྲོའི་གནས་བཅུ་རྣམས་བསྡོམས་པས་ཉི་ཤུར་ བསྟན་ཏོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་བཅོ་བརྒྱད་དེ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་ བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པས། བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ས་བཞི་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་བཅུ་ གཉིས་དང་། གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྟེང་དུ། གནས་གཙང་མ་ལས་ཀྱང་འདས་ པ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ཁོ་ན་བཞུགས་ པའི་འོག་མིན་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་གནས་དྲུག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་བདེན་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ཞར་ལས་བྱུང་བའོ། །ཁ་ཆེ་བ་ནི་ཚངས་ ཆེན་པ་མདུན་ན་འདོན་གྱི་དགོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདོད་ལ། ཉི་འོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་ སྨྲ་བ་ནི་བཅུ་བདུན་དུ་འདོད་ཅིང་། མཛོད་ལས་ཀྱང་། གོང་མའི་གནས་རྣམས་བཅུ་བདུན་ ནི། གཟུགས་ཁམས་ཡིན་དེར་སོ་སོ་ཡི། །བསམ་གཏན་ས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན། །བཞི་པ་ས་ནི་ བརྒྱད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་ གཞན་ཐ་དད་བ་མེད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་ཁམས་ ན་གནས་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་རྣམས་ས་དགུར་འཇོག་ པ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ས་གཅིག་དང་། གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ས་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞིའང་ས་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ནི་སྲེད་པས་རིས་སུ་བཅད་ཅིང་ལྟ་བས་ བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ས་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ན་བསམ་གཏན་ དང་པོ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་བྲལ་གྱི་རིམ་པ་ཡིན་པས། ས་དགུས་ཁམས་གསུམ་བསྡུས་ཀྱང་ 1-377 ཁམས་གསུམ་གྱིས་ནི་ས་དགུ་མ་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བར་ ལ་མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་ན། ཁམས་ཟག་བཅས་ཡིན་ཡང་ས་ཟག་མེད་དུ་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྡུ་བར། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཁམས་ཀྱིས་ མ་བསྡུས་ཤིང་སས་བསྡུས་པར་བཤད་དོ། ། ལུས་ཚད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། དོན་དངོས་དང་། འཇལ་བྱེད་གཉིས་ལས། དངོས་ནི། ཆོས་མངོན་པ་ནས་ངན་སོང་གསུམ་ག

【現代漢語翻譯】 不單獨計算阿修羅。有八個熱地獄，八個寒地獄，餓鬼和阿修羅共十八個。旁生（動物）與天人和人類一起活動，因此不單獨計算。人類有四大部洲和八小洲，共十二個。還有欲界天的六個天處。 在《俱舍論》中說：『地獄、餓鬼、旁生，以及人類和六天。欲界即地獄，洲的劃分有二十。』這表明有八個地獄，餓鬼和旁生兩個，共十個惡趣處。人類的四大部洲和六個天處，共十個善趣處，加起來共有二十個。 在色界中有十八個不同的處所。無想天屬於廣果天。將四禪分為四、三、三地的十二個處所，加上五個凈居天，共有十七個。在凈居天之上，還有名為大自在天的處所，只有十地菩薩居住的色究竟天。 因此，六個聖者之境雖然不是苦諦的直接體現，但卻是從色界衍生出來的。克什米爾人認為，大梵天就像是寺院的住持，所以認為是十六個處所。日照部的分別說者認為是十七個處所。在《俱舍論》中也說：『上界的處所有十七，是色界，在那裡，每個禪定之地是第三。第四禪是第八。』 在無色界中，因為沒有色，所以沒有不同的處所。根據受生方式有四種形式，如經中所說：『無色界沒有處所，從受生來說有四種。』如果將這些分為九地，欲界是一地，色界的四禪是四地，無色界的四無色定也是四地。 其中，『界』是指被貪慾所分割，被見解所執為我所有的領域。『地』是指遠離貪慾的層次，例如獲得初禪。因此，雖然九地涵蓋了三界，但三界並不涵蓋九地。因為從初禪到無所有處，以及見道等都依賴於此，所以界是有漏的，但地可以生於無漏。因此，總結說，全知智等三種不被界所涵蓋，但被地所涵蓋。 以身體的尺度來確定，分為實際和衡量兩個方面。實際方面，從法相上來說，是三個惡趣……

【English Translation】 Asuras are not counted separately. There are eight hot hells, eight cold hells, and pretas (hungry ghosts) and asuras, making eighteen. Animals (beasts) move together with gods and humans, so they are not counted separately. Humans have four continents and eight subcontinents, making twelve. There are also the six abodes of the desire realm gods. In the Abhidharmakosha, it says: 'Hells, pretas, animals, and humans, and the six gods. The desire realm is hell, and the division of continents makes twenty.' This shows that there are eight hells, and two pretas and animals, making ten places of evil destinies. The four continents of humans and the six abodes of gods, making ten places of good destinies, add up to twenty. In the form realm, there are eighteen other places. The Non-Conceptual Realm belongs within the Great Fruit Realm. Dividing the four dhyanas into four, three, and three lands, there are twelve places, plus the five Pure Abodes, making seventeen. Above the Pure Abodes, there is also a place called the Great Powerful Realm, along with the Great Akanishta, where only tenth-level Bodhisattvas reside. Therefore, the six abodes of the noble ones, although not the direct truth of suffering, arise from the context of the form realm. The Kashmiris consider the Great Brahma to be like the abbot of a monastery, so they consider it to be sixteen places. The Sautrantikas consider it to be seventeen places. In the Abhidharmakosha, it also says: 'The upper abodes are seventeen, which is the form realm, where each dhyana land is the third. The fourth is the eighth.' In the formless realm, because there is no form, there are no different places. According to the manner of birth, there are four forms, as it says: 'The formless realm has no place, but from birth, there are four forms.' If these are divided into nine grounds, the desire realm is one ground, the four dhyanas of the form realm are four grounds, and the four formless absorptions are also four grounds. Among these, 'realm' (khams) refers to a domain that is divided by craving and possessed by views. 'Ground' (sa) refers to a level of detachment, such as attaining the first dhyana upon being free from desire. Therefore, although the nine grounds encompass the three realms, the three realms do not encompass the nine grounds. Because from the first dhyana to the realm of nothingness, and the path of seeing, etc., rely on this, the realm is contaminated, but the ground can be born in the uncontaminated. Therefore, it is summarized that the all-knowing wisdom and the three others are not encompassed by the realm, but are encompassed by the ground. To determine by the measure of the body, there are two aspects: the actual and the measuring. The actual aspect, from the perspective of the Dharma, is the three lower realms...

---

ྱི་ལུས་ཚད་ངེས་པ་མ་བཤད་ཅིང་། རྒྱལ་ བའི་ཡུམ་དུའང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཚད་བཤད་དུ་མི་རུང་བར་ གསུངས་མོད་ཀྱི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། མཚམས་མེད་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་བྱས་པའི་ མནར་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་གསུངས་ཤིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོར། མཚམས་མེད་བརྒྱད་བྱས་པའི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐོགས་པ་མེད་པར་བཤད་ལ། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོར། ཐེག་ཆེན་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་དམྱལ་བའི་ལྕེ་ལ་ཡང་དཔག་ཚད་འབུམ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར། ཡི་དྭགས་ཆུང་བ་ལ་མཐོ་གང་དང་། ཆེ་བ་ལ་ དཔག་ཚད་སྟོང་པར་གསུངས་ཤིང་། དུད་འགྲོ་ཆུང་བ་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ལྔ་བཅུ་ཆ་ཙམ་དང་། ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ཙམ་དང་། རྒྱ་ཤུག་གི་ཚི་གུའི་ཚད་ཙམ་དང་། ཆེ་བ་ལ་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཡོད་པའི་ བར་ཏུ་གསུངས་ལ། གཞན་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་དང་། ས་སྲུངས་ཀྱི་བུ་ལ་མཐའ་སྐོར་ དུ་དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་སྲིན་ཉའི་རིགས་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ། ཉ་མིད་ ཀྱིས་དེ་ཡང་མིད་པར་ནུས་པ་དང་། དེ་མིད་ཀྱིས་ཉ་མིད་ཀྱང་མིད་པར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ། །ལས་བརྒྱ་པར། ཆུ་སྲིན་ཆེ་བ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་པར་ བཤད་ཅིང་། ཉི་མའི་སྙིང་པོར། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་ལས་ལུས་མ་འཕགས་པར་ 1-378 སྟོད་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་ བའི་མདོར། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་པོ་དང་ཉེར་དགའི་ལུས་ཀྱིས་རི་རབ་ཀྱང་གཡོ་ཞིང་། དབུགས་ཀྱི་དུག་གིས་རྒྱ་མཚོའང་བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུང་དུ་ཀླུ་གཉིས་ཀྱིས་ རི་རབ་ལ་ལན་གསུམ་གསུམ་བཀྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་(ཀླུ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའང་སྲིད་ཅེས་ གསུངས་)སོ། །ས་སྡེ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ལུས་ཚད་ནི། སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་ཆེ་བ་བཞིན་དུ་ ལུས་ཆེ་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཆེ་ལ། སྡིག་པ་ཆུང་བ་ལྟར་ལུས་ཆུང་ཞིང་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་ཆུང་བས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །བདེ་འགྲོ་ལ་མི་ རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཚད་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚད། །ཁྲུ་བཞི་པ་དང་ཕྱེད་དང་བཞི། ། ཤར་དང་བ་ལང་སྤྱོད་དང་ནི། །བྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཉིས་འགྱུར་བསྐྱེད། །ཅེས་འཛམ་བུ་གླིང་བའི་ མི་རྣམས་བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས་ན་ཆེ་ཞིང་སྙིགས་མའི་དུས་ན་ཆུང་ཡང་ཕལ་ཆེར་རང་རང་ གི་ཁྲུ་བཞི་པའམ་ཕྱེད་དང་བཞི་པར་ངེས་ལ། ཤར་ལུས་འཕགས་པོའི་མི་རྣམས་ལ་ཆོས་ མངོན་པ་གསུངས་དུས་ཀྱི་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་ལུས་ཉིས་འགྱུར་དང་། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་པ་ལ་ ཤར་གྱིའང་ཉིས་འགྱུར་དང་། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ

【現代漢語翻譯】 關於身體的大小沒有確定的說法。在《聖母經》（རྒྱལ་བའི་ཡུམ།，指般若波羅蜜多經）中也說，謗法者墮入地獄，其身體的大小是無法描述的。 但在《念住經》（དྲན་པ་ཉེར་གཞག）中說，造作一到五無間罪者的無間地獄之身，其大小有一到五個「dPag tshad」（དཔག་ཚད།，梵文 Yojana，約等於11-16公里）。 在《涅槃經》（མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོར།）中說，造作八無間罪者的身體有八萬「dPag tshad」，但彼此之間互不障礙。 在《寶積經》（དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོར།）中說，誹謗大乘佛法者的地獄之舌也有十萬「dPag tshad」。 在《日藏經》（ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར།）中說，小餓鬼高一拃（mTho gang），大餓鬼有一千「dPag tshad」。 小旁生有頭髮尖的五十分之一，或如陽光中的微塵，或如芥子大小；大的旁生有一萬「dPag tshad」。 此外，像王「Rab brtan」（རབ་བརྟན།）和土地神的兒子，周圍有七「dPag tshad」；鱷魚類的生物有五百「dPag tshad」，小魚可以吞下它們，大魚又能吞下小魚。 在《百業經》（ལས་བརྒྱ་པར།）中說，大鱷魚有二千七百「dPag tshad」。 在《日藏經》中，龍王們從不讓身體高出海面，他們前往三十三天（sTod kyi sum cu rtsa gsum du），向佛陀聽法。 在《轉識經》（རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་བའི་མདོར།）中說，龍王「噶布」（dGa' po）和「涅噶」（Nyer dga'）的身體能搖動須彌山（Ri rab），其氣息之毒使海水也無法飲用。經文中還說，兩條龍曾三次繞須彌山。 （經中說，龍可能是化身）。 《土地品》（ས་སྡེ།）中說，三惡道的身體大小取決於罪業的大小，罪業越大，身體越大，所承受的痛苦也越大；罪業越小，身體越小，痛苦也越小，因此沒有絕對的定論。 關於善趣中人類的身體大小： 『贍部洲（'Dzam bu gling ba）人的身高，四肘半；東勝身洲（Shar dang ba lang spyod dang ni），北俱盧洲（Byang zhes bya ba）是其兩倍。』 也就是說，贍部洲的人在最初的劫時高大，在末劫時矮小，但通常是四肘或四肘半。東勝身洲的人是贍部洲人的兩倍高，西牛賀洲（Nub ba lang spyod pa）的人又是東勝身洲人的兩倍高，北俱盧洲的人...

【English Translation】 There is no definite statement about the size of bodies. In the 'Mother of the Buddhas' (རྒྱལ་བའི་ཡུམ།, referring to the Prajnaparamita Sutra), it is also said that those who renounce the Dharma and are born in hell cannot have their body size described. However, in the 'Mindfulness Sutra' (དྲན་པ་ཉེར་གཞག), it is said that the body in the Avici Hell (mNar med), for those who have committed one to five of the five heinous crimes, is one to five 'dPag tshad' (དཔག་ཚད།, Sanskrit Yojana, approximately 11-16 kilometers) in size. In the 'Nirvana Sutra' (མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོར།), it is said that the body of those who have committed eight heinous crimes is eighty thousand 'dPag tshad', but they do not obstruct each other. In the 'Ratnakuta Sutra' (དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོར།), it is said that the tongue of those in hell who slander the Mahayana Dharma is also one hundred thousand 'dPag tshad'. In the 'Essence of the Sun Sutra' (ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར།), it is said that small pretas (spirits) are one span high (mTho gang), and large pretas are one thousand 'dPag tshad'. Small animals are about one-fiftieth of the tip of a hair, or like a mote of dust in sunlight, or like the size of a mustard seed; large animals are up to ten thousand 'dPag tshad'. Furthermore, the elephant king 'Rab brtan' (རབ་བརྟན།) and the son of the earth god are seven 'dPag tshad' in circumference; crocodiles are five hundred 'dPag tshad', and small fish can swallow them, and large fish can swallow the small fish. In the 'Karma Shataka' (ལས་བརྒྱ་པར།), it is said that large crocodiles are two thousand seven hundred 'dPag tshad'. In the 'Essence of the Sun Sutra', the dragon kings never let their bodies rise above the ocean; they go to the Thirty-Three Heavens (sTod kyi sum cu rtsa gsum du) to listen to the Buddha's teachings. In the 'Transference of Consciousness Sutra' (རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་བའི་མདོར།), it is said that the bodies of the dragon kings 'Gabo' (dGa' po) and 'Nyerga' (Nyer dga') can shake Mount Meru (Ri rab), and the poison of their breath makes the ocean undrinkable. The sutra also says that two dragons circumambulated Mount Meru three times. (It is said in the sutra that dragons may be emanations). In the 'Earth Chapter' (ས་སྡེ།), the size of the bodies in the three lower realms depends on the magnitude of the sin; the greater the sin, the larger the body and the greater the suffering; the smaller the sin, the smaller the body and the smaller the suffering, so there is no absolute certainty. Regarding the size of human bodies in the happy realms: 'The height of the people of Jambudvipa ('Dzam bu gling ba) is four and a half cubits; Purvavideha (Shar dang ba lang spyod dang ni) and Uttarakuru (Byang zhes bya ba) are twice that.' That is, the people of Jambudvipa were tall in the first kalpa and short in the degenerate age, but are usually four or four and a half cubits. The people of Purvavideha are twice as tall as the people of Jambudvipa, the people of Aparagodaniya (Nub ba lang spyod pa) are twice as tall as the people of Purvavideha, and the people of Uttarakuru...

---

་ལ་ནུབ་ཀྱིའང་གཉིས་ཀྱིས་ཆེ་བ་སྟེ། སར། དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་བཞི་པར་ངེས་ཤིང་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པར་ གསུངས་སོ། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་འགའ་ཞིག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་མཉམ་པ་ སྟེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བར། རྒྱལ་བོ་སྤྱི་བོ་སྐྱེས་དང་བརྒྱ་བྱིན་གཉིས་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པ་ ན་མིག་འབྱེད་འཛུམ་ཙམ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱད་པར་མི་སྣང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (ཆུང་བ་ལ་)ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཚད་དང་ཚེ་ཚད་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ས་སྡེ་ལས་སུམ་ཅུ་ རྩ་གསུམ་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་གི་ལུས་ཚད་ནི། འདོད་དང་ ལྡན་པ་ལྷ་ཡི་ལུས། །བཞི་ཆ་ནས་ནི་རྒྱང་གྲགས་དག །ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱེད། ། 1-379 ཅེས་པ་ལྟར་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་ལ་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་རྒྱང་ གྲགས་ཕྱེད་དང་། འཐབ་བྲལ་བ་ལ་རྒྱང་གྲགས་བཞི་གསུམ་དང་། དགའ་ལྡན་པ་ལ་རྒྱང་ གྲགས་གཅིག་དང་། འཕྲུལ་དགའ་བ་ལ་གཅིག་དང་བཞི་ཆ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ པ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་གཉིས་ཏེ། (ཆུང་བ་ལ་)འདོམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནས་(ཆེ་བ་ལ་)བྱེད་དང་ བརྒྱད་བརྒྱའི་བར་རོ། །གཟུགས་ཁམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཚད་ནི། གཟུགས་ཅན་དང་པོ་ དཔག་ཚད་ཕྱེད། །དེ་ཡི་གོང་མ་ཕྱེད་ཕྱེད་བསྐྱེད། །འོད་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་ལྟག་ཡན་ཆད། །ལུས་ ནི་ཉིས་འགྱུར་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། །སྤྲིན་མེད་དཔག་ཚད་གསུམ་དོར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚངས་ རིས་པའི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་(འདོམ་ཉིས་སྟོང་)། མདུན་ན་འདོན་པ་ལ་གཅིག་དང་ (འདོམ་བཞི་སྟོང་)། ཚངས་ཆེན་ལ་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང་། འོད་ཆུང་བ་ལ་གཉིས་དང་། ཚད་མེད་ འོད་པ་ལ་བཞི་དང་། འོད་གསལ་བ་ལ་བརྒྱད་དང་། དགེ་ཆུང་ལ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཚད་མེད་ དགེ་ལ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་། དགེ་རྒྱས་པ་ལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སྤྲིན་མེད་པ་ལ་དེའི་ ཉིས་འགྱུར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལ་གསུམ་དོར་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་པ་ ལ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། མི་ཆེ་བ་ལ་སྟོང་དང་། མི་གདུང་བ་ ལ་ཉིས་སྟོང་སྟེ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀྱུས་དང་མཉམ་པ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་ལ་བཞི་སྟོང་ དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་ལ་བརྒྱད་སྟོང་དང་། འོག་མིན་པའི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ སྟེ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀྱུས་ལ་ནི་དེའི་མཐོ་གང་ངོ་། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་ མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཚད་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ན་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པ་དང་། གོས་དམར་ ཅན་གྱི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཕྲ་བར་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཀག་ ཅིང་། མདོ་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐོགས་ཏེ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་མཉན

【現代漢語翻譯】 而西方二者更大。據記載，他們各自的身高固定為四肘半，並且身體非常巨大。有些有福之人與三十三天眾相同。在父子相見時，世尊（Śākyamuni，釋迦牟尼）和國王優填王（Udayana，उदयन）同坐一個座位，除了睜眼閉眼之外，沒有其他區別。 （就較小的而言）非天（Asura，阿修羅）的身量、壽命和受用，據說與欲界天（Kāmadhātu，欲界）的三十三天眾相同。欲界六天的身量是：『有欲天人的身體，從四分之一由旬到二由旬半。』 如是，四大天王的身量是四分之一由旬，三十三天眾是半由旬，夜摩天（Yāmadeva，夜摩天）是四分之三由旬，兜率天（Tuṣita，兜率天）是一由旬，化樂天（Nirmāṇarati，化樂天）是一又四分之一由旬，他化自在天（Paranirmita-vaśavartin，他化自在天）是二由旬半，（就較小的而言）從一百二十五弓到（較大的而言）八百弓。 色界天的身量是：『最初的有色天是半由旬，其上的每一層都增加一半。』『光小天以上，身體都是兩倍兩倍地增加。』『無雲天減少三由旬。』如是，梵眾天的身量是半由旬（二千弓），梵輔天是一由旬（四千弓），大梵天是二由旬半，少光天是二由旬，無量光天是四由旬，極光凈天是八由旬，少凈天是十六由旬，無量凈天是三十二由旬，遍凈天是六十四由旬，無雲天是其兩倍一百二十八由旬減去三由旬，即二十五由旬，福生天是二百五十由旬，廣果天是五百由旬，無煩天是一千由旬，無熱天是二千由旬，與贍部洲的直徑相同，善現天是四千由旬，善見天是八千由旬，色究竟天的身量是十六萬由旬，贍部洲的直徑是其身高。 由於無色界沒有色身，因此沒有固定的身量。因此，大眾部（Mahāsāṃghika，大眾部）和赤衣部（Kāśyapīya，迦葉臂耶）等認為有微細色身存在，這在《俱舍論》（Abhidharmakośa，阿毗達磨俱舍論）的註釋中被駁斥。經中記載，無色界的天人也手持各種供品，聽聞世尊說法。

【English Translation】 And the two of the west are even greater. It is said that their heights are fixed at four and a half cubits each, and they are endowed with extremely large bodies. Some fortunate beings are equal to the Thirty-three Gods. When the father and son met, it is said that when King Udayana and Śākyamuni were sitting on the same seat, there was no difference except for the opening and closing of their eyes. (Regarding the smaller ones) The body size, lifespan, and enjoyments of the Asuras are said to be similar to those of the Thirty-three Gods in the desire realm. The body sizes of the six desire realms are: 'The body of a god with desires, from a quarter of a yojana to two and a half yojanas.' Thus, the body size of the Four Great Kings is a quarter of a yojana, the Thirty-three Gods are half a yojana, the Yama Gods are three-quarters of a yojana, the Tuṣita Gods are one yojana, the Nirmāṇarati Gods are one and a quarter yojanas, and the Paranirmita-vaśavartin Gods are two and a half yojanas, (regarding the smaller ones) from one hundred and twenty-five bows to (the larger ones) eight hundred bows. The body sizes of the form realm beings are: 'The first form being is half a yojana, and each level above it increases by half.' 'Above the gods of limited light, the bodies increase twofold, twofold.' 'The cloudless realm subtracts three yojanas.' Thus, the body size of the Brahma Assembly is half a yojana (two thousand bows), the Brahma Retinue is one yojana (four thousand bows), the Great Brahma is two and a half yojanas, the Limited Light Gods are two yojanas, the Immeasurable Light Gods are four yojanas, the Clear Light Gods are eight yojanas, the Limited Virtue Gods are sixteen yojanas, the Immeasurable Virtue Gods are thirty-two yojanas, the Increasing Virtue Gods are sixty-four yojanas, the Cloudless Gods are twice that, one hundred and twenty-eight yojanas minus three yojanas, which is twenty-five yojanas, the Merit Born Gods are two hundred and fifty yojanas, the Great Fruit Gods are five hundred yojanas, the Non-afflicted Gods are one thousand yojanas, the Non-heated Gods are two thousand yojanas, which is equal to the diameter of Jambudvipa, the Well-appearing Gods are four thousand yojanas, the Well-seeing Gods are eight thousand yojanas, and the body size of the Akanishtha Gods is one hundred and sixty thousand yojanas, the diameter of Jambudvipa is its height. Since there is no form in the formless realm, there is no fixed body size. Therefore, the Mahāsāṃghika and Kāśyapīya schools, among others, believe that subtle forms exist, which is refuted in the commentary on the Abhidharmakośa. The sutras state that even the gods of the formless realm hold various offerings and listen to the Dharma from the Blessed One.

---

་པའི་ཕྱིར་འོང་བ་གསུངས་པ་ནི། དེར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ཕྱིར་ 1-380 མི་འོང་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞིང་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ལ་ཚད་ངེས་པ་མེད་ དོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་ནི། གཟུགས་མིང་དུས་མཐའ་རྡུལ་ཡིག་དང་། སྐད་ཅིག་ཕྲ་རབ་རྡུལ་དང་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་ གླང་། །ཉི་ཟེར་རྡུལ་དང་སྲོ་མ་དང་། དེ་ལས་ཤིག་དང་དེ་བཞིན་ནས། །སོར་ཚིགས་ཞེས་བྱ་ གོང་བདུན་འགྱུར་། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ ཅིག་མ་དང་། མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེ་ཡིན་པས་། །འདིར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་མཐར་ཐུག་ པར་གྱུར་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གྲུབ་མཐས་བརྟགས་ནས་བཞག་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་། ཐོགས་ པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཡིན་ལ། དེ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་(དེ་བདུན་ལ་) ལྕགས་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)ཆུ་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)རི་བོང་གི་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)ལུག་ གི་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)གླང་གི་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)སྲོ་མ་ དང་། (དེ་བདུན་ལ་)དེ་ལས་བྱུང་བ་ཤིག་དང་། (དེ་བདུན་ལ་)ནས་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་བདུན་ནི་ཕྱི་ མའི་ཚད་དེ། ནས་བདུན་ལ་སོར་གང་ཞེས་བྱའོ། །(ལྕགས་བྱང་མ་ལ་ཆགས་པའི་རྡུལ་ལ་ལྕགས་རྡུལ་ཞེས་ སོགས་ནི་རགས་པ་བ་སྟེ་སྔ་མ་བདུན་འགྱུར་ལས་ཕྱེ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །) གདགས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེར་ རོལ་པ་ལ་སོགས་པར་བར་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བར་གསུངས་ཀྱང་། གྲངས་ མཐུན་པས་སོར་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སོར་མོ་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲུ། །ཁྲུ་བཞི་ལ་ནི་གཞུ་གང་ངོ་། ། དེ་དག་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་ནི། །རྒྱང་གྲགས་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད། །དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་ ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སོར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་ཁྲུ་གང་དང་། ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་འདོམ་གང་ དང་། གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གྲོང་ལས་རྒྱང་གྲགས་ཡན་ཆད་ འཕགས་པ་ནི་དགོན་པའི་ཚད་ཡིན་ལ། རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་ ཚད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། །དོན་དངོས་ནི། མིའི་ཚེ་ཚད་ནས་བརྩམས་ 1-381 ཏེ་བཤད་ན་གོ་སླ་བས། སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཚེ་སྟོང་སྟེ། །གཉིས་ན་ཕྱེད་ཕྱེད་སྤངས་པའོ། །འདི་ན་ མ་ངེས་ཐ་མར་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྒྲ་མི་སྙན་ན་ཚེ་ལོ་སྟོང་པ་ དང་། བ་ལང་སྤྱོད་ན་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ་དང་། ལུས་འཕགས་པོ་ན་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པར་ངེས་ ཤིང་། འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར་ཐུང་ཤོས་ལ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དང་། བསྐལ་པ་དང་པོ་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བར་སྐབས་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སོགས་པར་འ

【現代漢語翻譯】 關於『爲了…而來』的說法，是指在那裡出生的聖者不會再來，這等等都是通過三摩地（梵文：samādhi，專注）變幻出來的，並且變幻出來的身體沒有固定的尺寸限制。 度量的方法是：色（梵文：rūpa，物質）的終極是微塵，時間的終極是剎那，名稱的終極是字母。 如《俱舍論》所說：『極微、微、金水兔羊牛，日塵虱麥七七增。』意思是說，色的終極是極微，時間的終極是剎那，名稱的終極是字母。這裡，色最小的終極狀態是極微，這是通過各宗派的分析而確立的，無法被指示，是無礙的色。七個極微稱為微塵，同樣地，七個微塵是金塵，七個金塵是水塵，七個水塵是兔毛塵，七個兔毛塵是羊毛塵，七個羊毛塵是牛毛塵，七個牛毛塵是日塵，七個日塵是虱子，七個虱子是大麥。前面的七個是後面一個的度量單位，七個大麥稱為一指節。 （吸附在磁鐵上的微塵稱為金塵等等，這只是粗略的說法，只是將前面的七倍進行區分而命名的。） 在《律藏》和《方廣大莊嚴經》等經典中，對中間各級的名稱和順序有不同的說法，但由於數量相同，所以指節的長度是一致的。 『二十四指為一肘，四肘為弓，五百弓為一俱盧舍，八俱盧舍為一逾繕那。』意思是說，二十一個指節為一肘，四肘為一弓，五百弓稱為一俱盧舍，遠離村莊一俱盧舍以上的聖地是寂靜處的標準，八俱盧舍為一逾繕那。 關於用壽命來確定，也有兩種情況。實際情況是，從人的壽命開始說起比較容易理解。『聲音不好聽時，壽命為一千；兩種情況是減半。』意思是說，聲音不好聽時，壽命為一千年；像牛一樣生活時，壽命為五百年；身體高大時，壽命確定為二百五十年。在這個贍部洲，壽命長短並不確定，最短的壽命為十年，最初劫的壽命是無法估量的，中間的壽命有八萬歲等等。

【English Translation】 The statement 'coming for...' refers to the fact that the noble ones born there will not return, and these are all transformations through samadhi (Sanskrit: samādhi, concentration), and the transformed bodies have no fixed size limits. The method of measurement is: the ultimate of rūpa (Sanskrit: rūpa, form) is a dust particle, the ultimate of time is a kshana (moment), and the ultimate of name is a letter. As stated in the Abhidharmakośa: 'Paramāṇu, aṇu, gold, water, rabbit, sheep, ox, sunbeam, louse, barley, increasing by seven each time.' This means that the ultimate of form is a paramāṇu (smallest particle), the ultimate of time is a kshana, and the ultimate of name is a letter. Here, the smallest ultimate state of form is the paramāṇu, which is established through the analysis of various schools, cannot be indicated, and is an unobstructed form. Seven paramāṇus are called aṇu (dust particle), similarly, seven aṇus are gold dust, seven gold dusts are water dust, seven water dusts are rabbit hair dust, seven rabbit hair dusts are sheep wool dust, seven sheep wool dusts are ox hair dust, seven ox hair dusts are sunbeam dust, seven sunbeam dusts are lice, and seven lice are barley. The previous seven are the unit of measurement for the next one, and seven barleys are called one finger joint. (The dust particles attached to a magnet are called gold dust, etc., which is just a rough way of saying it, merely distinguishing the previous sevenfold and naming it.) In the Vinaya and the Lalitavistara Sutra, there are different names and orders for the intermediate levels, but since the numbers are the same, the length of a finger joint is consistent. 'Twenty-four fingers make an elbow, four elbows make a bow, five hundred bows make a krosha, and eight kroshas make a yojana.' This means that twenty-one finger joints make an elbow, four elbows make a bow, five hundred bows are called a krosha, and a sacred place more than a krosha away from a village is the standard for a solitary place, and eight kroshas make a yojana. Regarding determining lifespan, there are also two situations. The actual situation is that it is easier to understand if we start with the lifespan of humans. 'If the sound is unpleasant, the lifespan is a thousand; two situations are halved.' This means that if the sound is unpleasant, the lifespan is a thousand years; if living like a cow, the lifespan is five hundred years; if the body is tall, the lifespan is determined to be two hundred and fifty years. In this Jambudvipa, the length of life is not fixed, the shortest lifespan is ten years, the lifespan of the first kalpa is immeasurable, and the intermediate lifespan is eighty thousand years, etc.

---

གྱུར་ རོ། །འདོད་ལྷ་དྲུག་གི་ཚེ་ཚད་ནི། །མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ། །འདོད་ལྷ་འོག་མའི་ཉིན་ཞག་ སྟེ། །དེ་ཡི་ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱའོ། །གོང་མ་གཉི་ག་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནི་ རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡིན་ལ། དེས་ནི་ཞག་ཆེན་པོ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་དང་། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བྱས་པའི་ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ། མི་ལོ་བརྒྱ་ནི་སུམ་ཅུ་ རྩ་གསུམ་པའི་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེས་དེ་བསགས་པའི་ལོ་སྟོང་དང་། མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་འཐབ་ བྲལ་པའི་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེས་ལོ་ཉིས་སྟོང་དང་། མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ནི་དགའ་ལྡན་པའི་ཞག་ གཅིག་སྟེ་དེས་ལོ་བཞི་སྟོང་དང་། མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེས་ལོ་ བརྒྱད་སྟོང་དང་། མི་ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའི་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེས་ ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །མཛོད་འགྲེལ་དུ། རི་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ཡན་ཆད་ན་ཉི་ཟླ་མེད་ ཀྱང་། པད་མ་དང་ཀུ་མུ་ཏ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་གི་ཁ་བྱེ་ཟུམ་དང་། བྱ་རྣམས་སྐད་འབྱིན་མི་ འབྱིན་དང་། གཉིད་སངས་པ་དང་བྲོ་བ་ལ་སོགས་ཉིན་མཚན་དུ་འཇོག་ཅིང་། སྣང་བའི་བྱ་བ་ ནི་རང་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་བྱེད་པར་བཤད་དོ། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་ཚེའི་ཚད་ལ། །ཡང་སོས་ ལ་སོགས་དྲུག་རིམ་བཞིན། །འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་ཉིན་ཞག་མཉམ། །དེ་ཡིས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ ཚེ། །འདོད་པའི་ལྷ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་པས་རྒྱལ་ཆེན་རིས་ བཞི་པའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། ཐིག་ནག་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་ 1-382 གསུམ་པའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་སྟོང་དང་། བསྡུས་འཇོམས་པས་འཐབ་ བྲལ་བའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཉིས་སྟོང་དང་། ངུ་འབོད་པས་དགའ་ལྡན་པའི་ ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་བཞི་སྟོང་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་པས་འཕྲུལ་དགའ་ བའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་དང་། ཚ་བ་བས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་ བྱེད་པའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ལོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་པོ། །རབ་ཏུ་ཚ་ཕྱེད་ མནར་མེད་ནི། །བར་གྱི་བསྐལ་པའོ་དུད་འགྲོ་རྣམས། །མཆོག་རིང་བསྐལ་པའོ་ཡི་དྭགས་ རྣམས། །ཟླ་བ་ཉིན་ཞག་གི་ལྔ་བརྒྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ཚེ་ཚད་བར་བསྐལ་ཕྱེད་ དང་། མནར་མེད་པའི་ཚེ་ཚད་བར་བསྐལ་གཅིག་སྟེ། གདགས་པར་དམྱལ་བ་འདི་དག་དང་ རིམ་པ་ལྟར་ཚངས་རིས་པ་དང་། འདུན་ན་འདོན་པ་ཚེ་ཚད་མཉམ་པར་བཤད་དོ། །དུད་འགྲོ་ རྣམས་ནི་ཚེ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་མཆོག་ཏུ་རིང་ན་བསྐལ་པར་གནས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་ དག་ཀླུ་བརྒྱད་པོ་ནི་ཀླུ་ཆེན་པོ་སྟེ་བསྐལ་པར་གནས་པས་འཛིན་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡི་ དྭགས་རྣམས་ནི་མིའི་ཟླ་བ་

【現代漢語翻譯】 至於轉生，欲界六天的壽命是：『人類壽命五十年，為下層欲界天的一日夜，其壽命為五百年。以上兩層依次翻倍。』如是，人類的五十年是四大天王天的一日夜，三十個日夜為一月，十二個月為一年，以此計算壽命為五百年。同樣，人類一百年是三十三天的一日夜，以此累積壽命為一千年；人類二百年是夜摩天的一日夜，以此計算壽命為二千年；人類四百年是兜率天的一日夜，以此計算壽命為四千年；人類八百年是樂變化天的一日夜，以此計算壽命為八千年；人類一千六百年是他化自在天的一日夜，以此計算壽命為一萬六千年。 在《俱舍論》的註釋中說：『在持雙山（Rinya Shingdzin）以上沒有日月，但像蓮花和睡蓮一樣，通過花朵的開放和閉合，鳥類的鳴叫與否，以及睡眠和清醒等來區分晝夜，顯現的作用則依靠自身的光芒。』 關於三惡道的壽命：『等活等地獄次第，與欲界天的壽命和日夜相同。』也就是說，它們各自的壽命與欲界天相同。如是，等活地獄以四大天王天的壽命為一日夜，壽命為五百年；黑繩地獄以三十三天的壽命為一日夜，壽命為一千年；眾合地獄以夜摩天的壽命為一日夜，壽命為二千年；號叫地獄以兜率天的壽命為一日夜，壽命為四千年；大號叫地獄以樂變化天的壽命為一日夜，壽命為八千年；焦熱地獄以他化自在天的壽命為一日夜，壽命為一萬六千年。 『極熱地獄半中劫，無間地獄中劫，旁生極長壽一劫，餓鬼月日五百歲。』如是，極熱地獄的壽命為半個中劫，無間地獄的壽命為一個中劫。經中說，這些地獄的壽命依次與梵眾天和喜樂天的壽命相同。旁生的壽命不確定，但壽命極長的可達一劫。如經中所說：『諸比丘，這八大龍王是壽命長達一劫的大龍。』餓鬼的壽命以人間一個月為一日夜，壽命為五百年。

【English Translation】 As for rebirth, the lifespan of the six desire realms is: 'Fifty human years is one day and night in the lower desire realm, and its lifespan is five hundred years. The two upper realms double successively.' Thus, fifty human years is one day and night in the Heaven of the Four Great Kings (Gyalchen Ris Zhi Pai), thirty days and nights make a month, and twelve months make a year, so the lifespan is five hundred years. Similarly, one hundred human years is one day and night in the Heaven of the Thirty-three (Sumchu Tsa Sumpai), accumulating to a lifespan of one thousand years; two hundred human years is one day and night in the Heaven Without Strife (Thabbralpai), calculating to a lifespan of two thousand years; four hundred human years is one day and night in the Heaven of Joyful (Galdanpai), calculating to a lifespan of four thousand years; eight hundred human years is one day and night in the Heaven of Enjoying Emanations (Thruldawai), calculating to a lifespan of eight thousand years; one thousand six hundred human years is one day and night in the Heaven of Controlling Others' Emanations (Zhenthrul Wangjye Pai), calculating to a lifespan of sixteen thousand years. In the commentary on the Abhidharmakosha (Dzö Drel), it says: 'Above the Mount Yoke-Bearing (Rinya Shingdzin), there are no sun and moon, but like lotuses and water lilies, day and night are distinguished by the opening and closing of flowers, the singing or not singing of birds, and sleeping and waking, etc. The function of appearance relies on the light of one's own body.' Regarding the lifespan of the three lower realms: 'The hells of Revival and so on, in order, are the same as the lifespan and days and nights of the desire realm gods.' That is to say, their respective lifespans are the same as the desire realm gods. Thus, the Hell of Revival (Yang Sö Pa) takes the lifespan of the Heaven of the Four Great Kings as one day and night, with a lifespan of five hundred years; the Hell of Black Lines (Thik Nagpa) takes the lifespan of the Heaven of the Thirty-three as one day and night, with a lifespan of one thousand years; the Hell of Crushing (Düs Jompa) takes the lifespan of the Heaven Without Strife as one day and night, with a lifespan of two thousand years; the Hell of Howling (Ngu Öpa) takes the lifespan of the Heaven of Joyful as one day and night, with a lifespan of four thousand years; the Hell of Great Howling (Ngu Ö Chenpopa) takes the lifespan of the Heaven of Enjoying Emanations as one day and night, with a lifespan of eight thousand years; the Hell of Burning Heat (Tsawa Ba) takes the lifespan of the Heaven of Controlling Others' Emanations as one day and night, with a lifespan of sixteen thousand years. 'The Hell of Extreme Heat is half an intermediate kalpa, the Hell of Uninterrupted Suffering is one intermediate kalpa, animals have a maximum lifespan of one kalpa, and hungry ghosts have five hundred years with months and days.' Thus, the lifespan of the Hell of Extreme Heat (Rabtu Tsawa) is half an intermediate kalpa, and the lifespan of the Hell of Uninterrupted Suffering (Marnepa) is one intermediate kalpa. The sutras say that the lifespans of these hells are successively equal to the lifespans of the Brahma Host Heaven and the Contented Heaven. The lifespans of animals are uncertain, but the longest can last for one kalpa. As the sutra says: 'Monks, these eight great nagas are great nagas with lifespans of one kalpa.' The lifespan of hungry ghosts (Yidak) is based on one human month as one day and night, with a lifespan of five hundred years.

---

ལ་ཞག་གཅིག་བྱས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་བ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་དུ། ལྔ་ སྟོང་དག་དང་ཁྲིར་ཡང་འཆིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར། །དུད་ འགྲོ་ཚེ་ཐུང་བས་ཡུད་ཙམ་དང་། རིང་བ་བསྐལ་པ་ཐུབ་པ་དང་། ཡི་དྭགས་ཚེ་ཐུང་བས་ལོ་ སྟོང་དང་། རིང་བས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཐུབ་པར་གསུངས་སོ། །གྲང་དམྱལ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ཏིལ་སྦྱང་ནང་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཞིག །ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ཟད་གྱུར་པ། །ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཡིན་ ཏེ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ཉི་ཤུར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་མ་གདྷཱའི་ཏིལ་ཁལ་བརྒྱད་ཅུས་གང་བའི་ བང་བ་ནས་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ནས་ཏིལ་རེ་རེ་ཕྱུང་བས་ཟད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཚད་ ཡིན་ལ། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཉི་ཤུར་ འགྱུར་གྱིས་རིང་བ་(ས་ལས། གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་ 1-383 བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལ། བློ་བརྟན་ཚ་དམྱལ་གྱི་ ཕྱེད་ཕྱེད་གྲང་དམྱལ་ཞེས་དང་། རིག་རལ་སུམ་གཉིས་ཞེས་འཆད་མོད་བསྟུན་ན་ཕྱེད་ཕྱེད་པས་གྲང་དམྱལ་རིང་བར་གསལ་ ལོ། །)སྟེ། ཉེ་འཁོར་བ་དང་ཉི་ཚེ་བའི་ཚེ་ཚད་ནི་མ་ངེས་པར་གསུངས་སོ། །ཁམས་གོང་མ་དག་ གི་ནི། གཟུགས་ཅན་ཉིན་མཚན་མེད་ཚེ་ནི། །རང་ལུས་གཞལ་བའི་བསྐལ་པ་ཡིན། །འོད་ ཆུང་ནས་བཟུང་བསྐལ་ཆེན་ཏེ། །དེ་ཡི་འོག་མ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གཟུགས་ཁམས་ ན་ཉིན་མཚན་མེད་པས་ལོའི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་རང་གི་ལུས་ལ་དཔག་ཚད་གང་ཡོད་དེའི་ གྲངས་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་གནས་པར་འཇོག་གོ། དེའི་འོག་མ་གསུམ་ལ་ནི་བསྐལ་ ཆེན་ཕྱེད་ལ་བསྐལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཚངས་རིས་པས་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ དང་། མདུན་ན་འདོན་པས་བཞི་བཅུ་དང་། ཚངས་ཆེན་པས་དྲུག་ཅུ་ཐུབ་ཅིང་། འོད་ཆུང་བས་ བསྐལ་ཆེན་གཉིས་དང་། དགེ་ཆུང་བས་བཅུ་དྲུག་དང་། སྤྲིན་མེད་པས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་། མི་ཆེ་བས་སྟོང་དང་། འོག་མིན་པས་བསྐལ་ཆེན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྔར་གྱི་ རིགས་པས་ཤེས་སོ། །གཟུགས་མེད་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ནི། ཉི་ཤུ་ལྷག་པས་ལྷག་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པས་བསྐལ་ཆེན་ཉི་ཁྲི་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ པས་བཞི་ཁྲི་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པས་དྲུག་ཁྲི་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་བས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་ཁྲི་ ཐུབ་པོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་། སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་འཆི། །ཞེས་པས་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ཚེ་ཚད་ ནི་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་ནི་ཚེ་ཚད་མ་རྫོགས་པར་འཆི་བ་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དགའ་ལྡན་ན་བཞུག

【現代漢語翻譯】 如果以一年一度的拉ཞག་（音譯）來計算，那就是五百年。《親友書》中說：『五千乃至一萬，亦不會墮落。』就像這樣。《日藏經》中說：『旁生壽命短，瞬間即逝；長則可住一劫。餓鬼壽命短，千年即逝；長則可住八萬年。』關於寒地獄：『麻油缸中過百年，取出一粒油耗盡，是為水皰地獄壽，其他地獄二十倍。』就像這樣，如果從裝滿八十卡爾（重量單位）麻油的摩揭陀（古印度國名）麻油缸中，每過一百年取出一粒麻油，直到取完，這就是水皰地獄的壽命。而水皰破裂等地獄，其後的壽命比之前的長二十倍。（薩迦班智達的《薩迦格言》中說：『寒地獄眾生的壽命，比大地獄眾生的壽命，後者是前者的一半。』雖然布敦大師解釋說熱地獄減半是寒地獄的三分之二，但如果按照減半的說法，寒地獄的壽命顯然更長。）近邊地獄和孤獨地獄的壽命是不確定的。關於上界：『有色界無晝夜，以自身衡量為一劫。從少光天起為大劫，其下減半再減半。』就像這樣，在色界沒有晝夜，所以不用年來計算，而是以自身的高度來衡量，與自身高度相同的量為一劫。其下三界，以大劫的一半為一劫的一半再一半來計算。因此，梵眾天壽命為二十中劫，梵輔天為四十中劫，大梵天為六十中劫，少光天為二大劫，無量光天為十六大劫，極光凈天為一百二十五大劫，少凈天為一千大劫，色究竟天為一萬六千大劫。這些之間的關係可以通過之前的推理得知。『無色界千劫，二十餘倍增。』就像這樣，空無邊處天為二萬大劫，識無邊處天為四萬大劫，無所有處天為六萬大劫，非想非非想處天為八萬大劫。對於這些，也有『除了聲音不悅耳，都會死亡。』因此，聲音不悅耳的壽命是確定的，而其他的則有未滿壽命而死亡的情況。然而，菩薩一生補處住在兜率天。 If calculated with a 'lazhag' (transliteration) per year, it would be five hundred years. In the 'Friendly Letter' it says, 'Five thousand or even ten thousand, will not fall.' It's like this. In the 'Essence of the Sun Sutra': 'The lifespan of animals is short, a fleeting moment; if long, they can live for a kalpa. The lifespan of pretas is short, a thousand years pass; if long, they can live for eighty thousand years.' Regarding the cold hells: 'A hundred years pass in a sesame oil vat, one sesame seed is taken out and exhausted, that is the lifespan of the blister hell; the other hells are twenty times longer.' Like this, if from a vat filled with eighty 'khal' (unit of weight) of sesame oil from Magadha (ancient Indian kingdom), one sesame seed is taken out every hundred years until it is exhausted, that is the lifespan of the blister hell. And the hells after the blister bursts, etc., their lifespans are twenty times longer than the previous ones. (Sakya Pandita's 'Sakya Sayings' says: 'The lifespan of beings in the cold hells is half that of beings in the great hells.' Although Buton explains that half of the hot hells is two-thirds of the cold hells, if according to the half, the lifespan of the cold hells is obviously longer.) The lifespans of the neighboring hells and solitary hells are uncertain. Regarding the upper realms: 'The form realm has no day or night, measuring oneself is one kalpa. Starting from the Lesser Light Heaven is a great kalpa, those below are halved and halved again.' Like this, in the form realm there is no day or night, so it is not calculated in years, but measured by one's own height, the amount equal to one's own height is considered one kalpa. The three realms below that are calculated by halving a great kalpa, then halving it again. Therefore, the lifespan of the Brahma Assembly Heaven is twenty intermediate kalpas, the Brahma Assistant Heaven is forty intermediate kalpas, the Great Brahma Heaven is sixty intermediate kalpas, the Lesser Light Heaven is two great kalpas, the Immeasurable Light Heaven is sixteen great kalpas, the Pure Light Heaven is one hundred and twenty-five great kalpas, the Lesser Pure Heaven is one thousand great kalpas, and the Akanistha Heaven is sixteen thousand great kalpas. The relationships between these can be known through previous reasoning. 'The formless realm is a thousand kalpas, increased by more than twenty times.' Like this, the Space Infinity Heaven is twenty thousand great kalpas, the Consciousness Infinity Heaven is forty thousand great kalpas, the Nothingness Heaven is sixty thousand great kalpas, and the Peak of Existence Heaven is eighty thousand great kalpas. For these, there is also 'Except for unpleasant sounds, they will die.' Therefore, the lifespan of unpleasant sounds is certain, while others may die before their lifespan is complete. However, a Bodhisattva who is one birth away from enlightenment resides in Tushita Heaven.

【English Translation】 If calculated with a 'lazhag' (transliteration) per year, it would be five hundred years. In the 'Friendly Letter' it says, 'Five thousand or even ten thousand, will not fall.' It's like this. In the 'Essence of the Sun Sutra': 'The lifespan of animals is short, a fleeting moment; if long, they can live for a kalpa. The lifespan of pretas is short, a thousand years pass; if long, they can live for eighty thousand years.' Regarding the cold hells: 'A hundred years pass in a sesame oil vat, one sesame seed is taken out and exhausted, that is the lifespan of the blister hell; the other hells are twenty times longer.' Like this, if from a vat filled with eighty 'khal' (unit of weight) of sesame oil from Magadha (ancient Indian kingdom), one sesame seed is taken out every hundred years until it is exhausted, that is the lifespan of the blister hell. And the hells after the blister bursts, etc., their lifespans are twenty times longer than the previous ones. (Sakya Pandita's 'Sakya Sayings' says: 'The lifespan of beings in the cold hells is half that of beings in the great hells.' Although Buton explains that half of the hot hells is two-thirds of the cold hells, if according to the half, the lifespan of the cold hells is obviously longer.) The lifespans of the neighboring hells and solitary hells are uncertain. Regarding the upper realms: 'The form realm has no day or night, measuring oneself is one kalpa. Starting from the Lesser Light Heaven is a great kalpa, those below are halved and halved again.' Like this, in the form realm there is no day or night, so it is not calculated in years, but measured by one's own height, the amount equal to one's own height is considered one kalpa. The three realms below that are calculated by halving a great kalpa, then halving it again. Therefore, the lifespan of the Brahma Assembly Heaven is twenty intermediate kalpas, the Brahma Assistant Heaven is forty intermediate kalpas, the Great Brahma Heaven is sixty intermediate kalpas, the Lesser Light Heaven is two great kalpas, the Immeasurable Light Heaven is sixteen great kalpas, the Pure Light Heaven is one hundred and twenty-five great kalpas, the Lesser Pure Heaven is one thousand great kalpas, and the Akanistha Heaven is sixteen thousand great kalpas. The relationships between these can be known through previous reasoning. 'The formless realm is a thousand kalpas, increased by more than twenty times.' Like this, the Space Infinity Heaven is twenty thousand great kalpas, the Consciousness Infinity Heaven is forty thousand great kalpas, the Nothingness Heaven is sixty thousand great kalpas, and the Peak of Existence Heaven is eighty thousand great kalpas. For these, there is also 'Except for unpleasant sounds, they will die.' Therefore, the lifespan of unpleasant sounds is certain, while others may die before their lifespan is complete. However, a Bodhisattva who is one birth away from enlightenment resides in Tushita Heaven.

---

ས་པ་དང་། སྲིད་ པ་ཐ་མ་བ་དང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་དྲུང་དུ་མངགས་པའི་ཕོ་ཉ་བ་དང་། དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ མངལ་ན་ཡོད་པའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་བར་སྐབས་སུ་འཆི་བ་མེད་པའོ། །འཇལ་ 1-384 བྱེད་ནི། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་ཉི་ཤུ་ལ། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དེ་རྣམས་ཀྱང་། །དྲུག་ཅུ་ལ་ནི་ཐང་ གཅིག་གོ། ཡུད་ཙམ་ཉིན་ཞག་ཟླ་བ་གསུམ། །གོང་ནས་གོང་དུ་སུམ་ཅུར་འགྱུར། །ཞག་མི་ ཐུབ་དང་བཅས་པ་ཡི། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག །ཅེས་པ་ལ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྡུལ་(ཕྲ་ རབ་)གཅིག་(བླ་འོག་)བསྒྲེས་(པའི་)དུས་(ལྟ་བུ་)ཆུང་བ་ཡི། །མཐར་ཐུག་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་འདོད། ། ཅེས་པའམ། (མཛོད་འགྲེལ་དུ།)ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་སེ་གོལ་ གཏོགས་པ་ཙམ་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་(སྔ་ལུང་བཞིན་)འདའོ་ཞེས་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། དེའང་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་ སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་དང་། ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་དང་། ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ལོ་གཅིག་དུས་གཞིར་འཇོག་པ་ན། དབྱར་ དགུན་སྟོན་དཔྱིད་རེ་རེ་ཡང་། །ཟླ་བ་གསུམ་གསུམ་བདག་ཉིད་དེ། །(གསུམ་པའི་མིང་ནི་)ར་བ་ འབྲིང་དང་ཐ་ཆུང་ངོ་། །ཞེས་ཀྱང་(སྡོམ་དུ་བྱས་པ་ལྟར་)རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞག་མི་ཐུབ་དོར་བའི་ ཚུལ་ནི། མཛོད་འགྲེལ་དུ། དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི། །ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ འདས་ནས། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ནི་ལུས་པ་ན། །མཁས་པས་ཞག་མི་ཐུབ་པར་དོར། །ཞེས་པ་ལྟར། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་(སྨིན་དྲུག་ཅན་)ཀྱི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་(མགོ་)བརྩམས་ཏེ་ཟླ་བ་བཞི་བཞི་ནི་ དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་གྱི་དུས་གསུམ་ཡིན་ལ། ཟླ་བ་(བཞི་གསུམ་)བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ གི་(སྨིན་དྲུག་ལྟ་བུའི་)མར་ངོ་རེ་དང་སླར་ཡར་ངོ་རེ་དང་མར་ངོ་རེ་སྟེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ གཉིས་འདས་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཡར་ངོ་རེ་ལུས་པ་ན། མར་ངོ་ཕྱི་མ་དེའི་གནམ་སྟོང་ཆད་ པས། (པ་ལ་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །)ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ན་ཞག་མི་ཐུབ་རེ་རེ་འདོར་བའོ། ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། (རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་)ཟླ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མར་གྱི་ངོ་སྔ་མ་སྟེ་ཞེས་པ་ལྟར་ དཀྱིལ་འཁོར་འགྲིབ་པའི་ཆ་(ཚེས་བཅུ་དྲུག་པ་)ནས་མགོ་བཟུང་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གང་ 1-385 (བཅོ་ལྔ་)བའི་བར་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནམ་ལངས་ནས་ནམ་ལངས་ཀྱི་བར་གྱི་ཞག་ ཕྱེད་དང་སུམ་ཅུ་ལས་མེད་པས། ཞག་དེ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུས་ཟླ་བ་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པ་དང་མི་ཐུབ་པའང་ཟླ་བ་རེ་རེ་ཞིང་སྤེལ

【現代漢語翻譯】 處於胎中的母親等等也沒有中陰期死亡。衡量時間的方法是：八十個剎那為一怛剎那，六十個怛剎那為一喇縛，三十個喇縛為一臾伽，三十個臾伽為一日夜，三十個日夜為一月，十二個月為一年。如《釋量論》中說：『極微結合之時，最小之時間，究竟之時稱為剎那。』或者（在《俱舍論》的註釋中說：）有部宗認為，一個力士彈指頃有六十四個剎那（如前所說），一百二十個剎那及其剎那，六十個為一喇縛，三十個喇縛為一臾伽，三十個臾伽為一日夜，三十個日夜為一月，十二個月為一年。以一年作為時間的基礎，春夏秋冬每一季都是三個月。（三個月的名稱是）上、中、下。也應如（總結一樣）理解。關於捨棄『缺日』的方法，如《俱舍論》的註釋中說：『冬、春、夏三季，各過半月又兩個半月后，剩餘半個月時，智者應捨棄缺日。』就像這樣，從秋季下月（芒種月）的十六日開始，四個月分別是冬、春、夏三季。這十二個月的每個月都有一個半月（如芒種月），經過兩個半月后，剩餘半個月時，因為後面的晦日缺失，（稱為十四日齋戒日。）每兩個月捨棄一個缺日。其原因在於，（國王的兒子說）所有月份都是從上弦月開始，從圓滿（十五日）開始計算一個月，但實際上從黎明到黎明的間隔只有三十個半日，因此五十九個半日才能圓滿兩個月。盈日和缺日也是每個月交替出現。

【English Translation】 There is no intermediate state of death even for those such as mothers in the womb. The method of measuring time is: eighty kshanas (moments) are one tatkshana, sixty tatkshanas are one lava, thirty lavas are one yuga, thirty yugas are one day and night, thirty days and nights are one month, and twelve months are one year. As it is said in the Pramanavarttika (Commentary on Valid Cognition): 'The smallest time when atoms combine, the ultimate time is called a kshana.' Or (in the commentary on the Abhidharmakosha): The Vaibhashikas (a school of Buddhism) believe that a strong man snaps his fingers in sixty-four kshanas (as mentioned before), one hundred and twenty kshanas and its kshanas, sixty are one lava, thirty lavas are one yuga, thirty yugas are one day and night, thirty days and nights are one month, and twelve months are one year. Taking one year as the basis of time, each of the seasons of spring, summer, autumn, and winter is three months. (The names of the three months are) upper, middle, and lower. It should also be understood as (like a summary). Regarding the method of discarding 'missing days', as it is said in the commentary on the Abhidharmakosha: 'After half a month and two and a half months have passed in each of the seasons of winter, spring, and summer, when half a month remains, the wise should discard the missing day.' Like this, starting from the sixteenth day of the lower month of autumn (the Mrigasirsha month), the four months are the three seasons of winter, spring, and summer respectively. Each of these twelve months has one half-month (like the Mrigasirsha month), and after two and a half months have passed, when half a month remains, because the subsequent new moon day is missing, (it is called the fourteenth-day Uposatha). A missing day is discarded every two months. The reason for this is that (the king's son said) all months start from the waxing moon, counting one month from the full moon (the fifteenth day), but in reality, there are only thirty and a half days from dawn to dawn, so fifty-nine and a half days are needed to complete two months. Full days and missing days also alternate each month.

---

་མར་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་ནི། དབྱར་ (དང་)དགུན་(གྱི་)འབྲིང་(པོ་ལ་)ཐུབ་(པ་རེ་དང་)སྟོན་(དང་)དཔྱིད་(ཀྱི་)འབྲིང་(པོ་ལ་)མི་ཐུབ། (པ་རེའང་ འོང་ངོ་། །) ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། རབ་ཐ་ཆུངས་ཀྱིས་ཐུབ་མི་ཐུབ་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཤུགས་ལས་ (དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཐུབ་པ་ན་ཐ་ཆུངས་མི་ཐུབ་པ་དང་སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་)ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ མི་ཐུབ་པའི་ཞག་དྲུག་པོ་དེ་དག་བསགས་པ་རྣམས་བསྣན་པ་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་ གཉིས་ནི་ལོ་གཅིག་གོ། དེ་ལྟར་ན་ལོ་ལྔ་ལྔ་ལ་ཟླ་ཤོལ་རེ་རེ་འབྱུང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལུང་ དུ་(རགས་པའི་རྣམ་བཞག་)དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་ཤིང་། འོན་(ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་ནང་རིག་པའི་ དབྱེ་བ་ཡིན་པས་)ཀྱང་ཤོལ་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་ལ། (འདུལ་ཚིག་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་དུ།)ལོ་དང་ཟླ་བ་ཟླ་ཤོལ་དག །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིས་ ཀྱང་ནི་བསྔགས། །བཀའ་བཙན་གྲགས་ལྡན་ཤེས་རབ་ལྡན། །དཔུང་ལྡན་དེ་ཡི་རྗེས་འབྲང་ བྱ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། དེའང་ཞག་མི་ཐུབ་ཀྱང་བསགས་པ་ལས་ཟླ་ཤོལ་འབྱུང་བ་ནི་ མ་ཡིན་གྱི། དགུན་ཉི་ལོག་ནས་ལོག་གི་བར་ལ་ལོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་ པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཆོག་པར་ཞག་མི་ཐུབ་དྲུག་དང་། དེ་ནས་ཀྱང་ཞག་(བཞིའམ་)ལྔ་ ཙམ་བསྣན་དགོས་པར་བྱུང་བས། ལོ་གསུམ་གསུམ་ན་ཟླ་ཤོལ་རེ་རེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟ་བྱ་ བྱི་བ་ཡོས་(བཞི་)ལ་ཤོལ(ཟླ་རེ་འབྱུང་བས་རིམ་པ་ལྟར)། །(རྟ་ལོ་ལ་)སྟོན་(ཟླ་འབྲིང་བ་གཉིས་) དགུན་(བྱི་བ་ལོ་ལ་)དཔྱིད་(དང་)དབྱར་འབྲིང་པོ་གཉིས། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བསྐལ་པའི་ཚད་ནི་ གཞུང་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། 1-386 འཁྲིག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བཞི་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ན་ འོག་ཐམས་ཅད་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞི་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་ཁྱབ་ཅིང་། ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་ལྕགས་ཀྱི་ར་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ། མེ་ལྕེ་དཔག་ཚད་དུ་མར་འཕྲོ་བའི་ནང་དུ། བསྐལ་པ་འཇིག་དུས་ཀྱི་མེ་བས་ཀྱང་ཡང་སོས་ཀྱི་མེས་ཚ་ཞིང་། དེ་བས་ཀྱང་འོག་མ་འོག་མ་ བཞི་འགྱུར་གྱིས་ཚ་བའི་མེས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྲེག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ལ། ཁྱད་ པར་དུ་ཡང་སོས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་ སྣ་ཚོགས་པ་ལག་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དགྲའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ནས་བསྣུན་རེས་ བྱས་པས་ཤིན་ཏུ་སྡིག་བསྔལ་ནས་བརྒྱལ་ཞིང་ས་ལ་འགྱེལ་བ་ན། ནམ་མཁའ་ལས་ཁྱེད་ རྣམས་ཡང་སོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བའམ། རླུང་གྲང་མོ་ལངས་པས་སླར་ཡང་ སོས་ཏེ་ས

【現代漢語翻譯】 它有時發生，在夏季（和）冬季（的）中間（時段）能夠忍受（一次），在秋季（和）春季（的）中間（時段）不能忍受。（有時也會這樣。）也這樣說，通過最好、最差來判斷能否忍受，也根據這些的強度（夏季中間時段能忍受，最差的不能忍受，秋季最好的能忍受等等）來了解。這樣，不能忍受的六天積累起來，加上這些積累的，十二個月就是一年。這樣說來，每五年應該出現一個閏月，經文中（粗略的分類）也這樣說過。但是（細微的道理是內學的分類），關於閏月的新增等等，應該遵循國王的決定。 （在《調伏語花鬘》中說：）年和月以及閏月，也由國王的命令來讚頌。命令強大、名聲顯赫、智慧具足，跟隨擁有軍隊的他。雖然這樣說，但即使不能忍受，積累起來也不會產生閏月。從冬至到冬至算作一年，但僅僅用十二個圓滿的月份是不夠的，還需要加上六天不能忍受的，之後還需要加上大約（四或）五天。因此，每三年會出現一個閏月，馬、雞、鼠、兔（四年）有閏月（按照順序）。（馬年）秋季（有兩個中間月），冬季（鼠年）春季（和）夏季有兩個中間月。經文中將會闡述劫的長度。 通過享受來確定：痛苦、快樂、食物和性愛四種享受。痛苦的享受是：在八個熱地獄中，所有下方都被燒紅的鐵地覆蓋，火焰猛烈燃燒。所有方向都被鐵柵欄包圍，火焰延伸到無數由旬。在其中，即使是劫末的火焰，也比不上覆活地獄的火焰那樣熾熱。而且，下方的地獄比上方的地獄熱四倍，火焰持續燃燒，帶來無盡的痛苦。特別是，在復活地獄中，由於業力的影響，各種鋒利的武器，如刀劍等，會出現在手中。所有眾生都互相視為敵人，互相攻擊，極度痛苦以至於昏厥倒地。這時，從天空中傳來聲音：『愿你們復活！』或者，一陣冷風吹來，他們再次復活。

【English Translation】 It sometimes happens that it can be endured in the middle (period) of summer (and) winter (once), and cannot be endured in the middle (period) of autumn (and) spring. (Sometimes it also happens like this.) It is also said that whether it can be endured is judged by the best and worst, and it is also understood from the strength of these (that the middle period of summer can be endured, the worst cannot be endured, the best of autumn can be endured, etc.). Thus, the accumulation of the six days that cannot be endured, plus these accumulations, twelve months is one year. If this is the case, a leap month should occur every five years. It is also said like this in the scriptures (rough classification). However (the subtle principles are the classification of internal studies), regarding the addition of leap months, etc., one should follow the decision of the king. (In 'Garland of Subduing Words':) Years and months and leap months are also praised by the king's command. The command is powerful, the fame is illustrious, the wisdom is complete, follow him who possesses the army. Although it is said like this, even if it cannot be endured, the accumulation will not produce a leap month. Taking from winter solstice to winter solstice as one year, but it is not enough with just twelve complete months, it is also necessary to add six days that cannot be endured, and then it is also necessary to add about (four or) five days. Therefore, a leap month will occur every three years, horse, rooster, rat, rabbit (four years) have leap months (in order). (Horse year) autumn (has two middle months), winter (rat year) spring (and) summer have two middle months. The length of the kalpa will be explained in the scriptures. Determining through enjoyment: four kinds of enjoyment: suffering, happiness, food, and sexual enjoyment. The enjoyment of suffering is: in the eight hot hells, all below is covered with scorched iron ground, flames burning fiercely. All directions are surrounded by iron fences, flames extending to countless yojanas. In it, even the fire at the end of the kalpa is not as hot as the fire of the reviving hell. Moreover, the hells below are four times hotter than the hells above, the flames continue to burn, bringing endless suffering. In particular, in the reviving hell, due to the influence of karma, various sharp weapons, such as swords, etc., will appear in their hands. All beings regard each other as enemies, attack each other, and are in extreme pain to the point of fainting and falling to the ground. At this time, a voice comes from the sky: 'May you be revived!' Or, a cold wind blows, and they are revived again.

---

ྔ་མ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལས་མ་ཟད་ཀྱི་རབ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ཐིག་ནག་པ་ རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ཐིག་ཆ་བཞིའམ་བརྒྱད་དམ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་ པ་དུ་མར་བཏབ་ནས་ལྕགས་ཀྱི་སོག་ལེ་མེ་འབར་བས་གཤོག་པ་དང་། སྟེའུ་དང་སྟ་རེ་ལ་ སོགས་པས་འཇོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བསྡུས་འཇོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ ན་དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལྕགས་ཀྱི་རི་རའི་གདོང་པ་ལྟ་བུ་དང་། ལུག་དང་རྟ་དང་གླང་པོ་ ཆེ་དང་སེང་གེ་དང་སྟག་གི་གདོང་པ་ལྟ་བུའི་བར་དུ་འཇུག་ཅིང་། དེ་མ་ཐག་རི་དེ་དག་གིས་ བཙིར་བས་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་ཁྲག་གི་རྒྱུན་འབབས་པ་དང་། ཡང་འདུས་པ་ན་ལྕགས་ ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་ཆེན་པོས་བུར་ཤིང་ལྟར་འཚིར་བ་དང་། ཡང་འདུས་པ་ན་ལྕགས་བསྲེགས་ ཀྱི་གཞི་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཕ་བོང་གི་ཆར་འབབ་པས་བརྟུལ་ཞིང་འཇོམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ངུ་འབོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཚོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་རྙེད་དེ་དེར་ཞུགས་མ་ ཐག་སྒོ་འགགས་ཤིང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མེ་འབར་བས་བསྲེགས་པས་ངུ་ཞིང་ཉམ་ཐག་པས་ 1-387 འབོད་ཀྱང་སྐྱབས་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་པས་གཞན་སྔར་དང་འདྲ་ བ་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་ཉིས་རིམ་ལ་སོགས་པར་ཆུད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོར་མྱོང་ བ་དང་། ཚ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལྕགས་ཀྱི་ཕྲུ་བ་དཔག་ཚད་དུ་མ་ཡོད་པ་མེ་འབར་བའི་ནང་ དུ་བཅུག་ནས་ཉ་བཞིན་དུ་འཚེད་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་འབར་བས་གཤམ་ནས་སྤྱི་ བོར་ཕུག་སྟེ་བུ་ག་དང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་འབར་བ་དང་། ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ ས་གཞི་ལ་བསྒྱེལ་ནས་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་མེ་འབར་བས་བརྡུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་རྩེ་གསུམ་པ་མེ་འབར་བས་གཤམ་ ནས་སྤྱི་བོ་དང་ཕྲག་པ་གཉིས་སུ་ཕུག་སྟེ་དབང་པོའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་ བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ལེབ་མ་མེ་ཆེན་པོ་འབར་བས་ལུས་ལ་ཀུན་ནས་འཁྲི་བ་དང་། ལྕགས་ ཟངས་འགྱུར་བྱེད་ཁོལ་བས་གང་བར་སྤྱི་ཚུགས་སུ་བཅུག་ནས་འཚེད་པ་དང་། ཤ་ཁྲག་ཟད་ ནས་ཀེང་རུས་ཙམ་ལུས་པ་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་བཀྲམ་པས་ཤ་ཁྲག་འཕྲལ་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ སླར་ཡང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མནར་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ལྕགས་ ཀྱི་ས་གཞི་ལས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་འོངས་ཏེ་དེས་ལྤགས་པ་དང་ཤ་ དང་རྒྱུས་པ་དང་རུས་པ་དང་རྐང་གི་བར་བསྲེགས་ཏེ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ ལ་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་དུ་མངོན་ཙམ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཞིབ་མ་ཆེན་ པོར་ལྕགས་ཀྱི་མདག་མ་མེ་འབར་བ་དང་བསྲེས་ནས་རྔོད་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་རི་མེ་ཆེན་པོ་ འབར་བ་ལ་འབབ་འཛེག་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་། ལྕེ་ཕྱ

【現代漢語翻譯】 不僅像之前一樣遭受劇烈的痛苦，而且對於那些受過剃度的人和黑線地獄的眾生，地獄的獄卒會在他們的身體上畫出四道、八道或十六道等等的黑線，然後用燃燒的鐵鋸鋸開，或者用斧頭等工具劈砍，遭受巨大的痛苦。對於被搗碎者，當他們的身體聚集在一起時，地獄的獄卒會將他們夾在鐵山的形狀像綿羊、馬、大象、獅子和老虎的頭顱之間。當他們被夾住時，鮮血會從所有的孔洞中流出。當他們再次聚集時，巨大的鐵輪會像壓榨甘蔗一樣壓榨他們。當他們再次聚集時，燃燒的鐵地上會降下鐵錘的雨點，擊打和摧毀他們，遭受巨大的痛苦。 那些哭喊著四處尋找住所的人，找到一個鐵房子，剛一進去，門就關上了，四面八方燃起大火焚燒他們，他們哭喊著，痛苦地呼救，卻找不到庇護，遭受巨大的痛苦。那些發出巨大哭喊聲的人，和其他人一樣，被困在兩層或多層的鐵房子里，遭受極其劇烈的痛苦。對於熱地獄的眾生，他們的身體被放入許多由燃燒的鐵製成的量具中，像煮魚一樣烹煮。燃燒的鐵串從下往上穿透他們的身體，直到頭頂，所有的毛孔都燃起火焰。他們被扔在燃燒的鐵地上，用燃燒的巨大鐵錘擊打，遭受巨大的痛苦。 對於極熱地獄的眾生，燃燒的三叉鐵串從下往上穿透他們的身體，直到頭頂和雙肩，所有的感官之門都燃起熊熊火焰。燃燒的巨大鐵板緊緊地纏繞在他們的身體上。他們被完全浸泡在沸騰的鐵銅混合物中烹煮。當他們的血肉耗盡，只剩下骨骼時，他們被鋪在鐵地上，血肉立即重新生長，然後再次被烹煮，遭受諸如此類的痛苦。對於無間地獄的眾生，從鐵地涌出四面八方燃燒的火焰，焚燒他們的面板、血肉、筋腱、骨骼和骨髓，只顯現出一個巨大的火堆，只能聽到他們痛苦的呼喊聲，勉強能辨認出是眾生。他們將大量的鐵粉與燃燒的鐵屑混合在一起烹煮。他們被迫攀登燃燒的巨大鐵山，並從山上下來。他們被拔出舌頭釘在鐵釘上，等等。

【English Translation】 Not only do they suffer intense pain as before, but for those who have taken ordination and the beings in the Black Line Hell, the hell guardians draw four, eight, or sixteen lines, etc., on their bodies, and then saw them apart with burning iron saws, or chop them with axes and other tools, causing great suffering. For those who are crushed, when their bodies gather together, the hell guardians clamp them between iron mountains shaped like the heads of sheep, horses, elephants, lions, and tigers. When they are clamped, streams of blood flow from all the holes. When they gather again, huge iron wheels crush them like squeezing sugarcane. When they gather again, a rain of iron hammers falls on the burning iron ground, striking and destroying them, causing great suffering. Those who cry out and search for shelter find an iron house, and as soon as they enter, the door closes, and flames burn them from all directions. They cry out, desperately calling for help, but find no refuge, suffering great pain. Those who cry out loudly, like the others, are trapped in two-story or multi-story iron houses, experiencing extremely intense suffering. For the beings in the Hot Hell, their bodies are placed in many burning iron measures and cooked like fish. Burning iron skewers pierce their bodies from the bottom up to the top of their heads, and flames burn from all their pores. They are thrown on the burning iron ground and beaten with huge burning iron hammers, causing great suffering. For the beings in the Very Hot Hell, burning three-pronged iron skewers pierce their bodies from the bottom up to the top of their heads and both shoulders, and raging flames burn from all the sense gates. Huge burning iron plates tightly wrap around their bodies. They are completely immersed in boiling iron-copper mixtures and cooked. When their flesh and blood are exhausted, and only bones remain, they are spread on the iron ground, and flesh and blood immediately regrow, and then they are cooked again, suffering such pains. For the beings in the Avici Hell, flames erupt from the iron ground in all directions, burning their skin, flesh, tendons, bones, and marrow, revealing only a huge pile of fire. Only their painful cries can be heard, barely revealing that they are beings. They cook large amounts of iron powder mixed with burning iron filings. They are forced to climb up and down huge burning iron mountains. Their tongues are pulled out and nailed to iron nails, and so on.

---

ུངས་ཏེ་ལྕགས་བསྲེགས་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་ བརྒྱངས་ནས་ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་བ་མང་པོས་འདེབས་པ་དང་། ལྤགས་པ་བཤུས་ཏེ་ལྕགས་ཀྱི་ས་ གཞི་མེ་འབར་བ་ལ་གན་རྐྱལ་དུ་བསྒྱེལ་ནས། ཁ་ལྕགས་ཀྱི་འབྱེད་སྤྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བར་ལྕགས་ ཀྱི་ཐོ་ལུམ་འབར་བ་དང་། ཟངས་ཞུན་བསྐོལ་བ་བླུགས་པས་ཁ་དང་ལྐོག་མ་དང་ནང་ཁྲོལ་ 1-388 རྣམས་སྲེག་ཅིང་སྨད་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་ལ་རྒྱུན་མི་ འཆད་པ་མྱོང་བ་སྟེ། (སྤྱོད་འཇུག་ལས།)གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་ལྤགས་པ་མ་ལུས་བཤུས་པས་ཤིན་ ཏུ་ཉམ་ཐག་ཅིང་། །རབ་ཏུ་ཚ་བའི་མེ་ཡིས་བཞུས་པའི་ཟངས་ཞུན་ལུས་ལ་བླུགས་གྱུར་ལ། ། འབར་བའི་རལ་གྲི་མདུང་ཐུང་གིས་བསྣུན་ཤ་ཡི་དུམ་བུ་བརྒྱར་བླགས་པ། །ཤིན་ཏུ་འབར་ བའི་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ལྷུང་བ་མང་པོར་མི་དགེས་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་རྣམས་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འགའ་ཞིག་ཡན་མན་དུའང་ཡོད་ལ་གོང་མ་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ ནི་འོག་མ་འོག་མ་ལ་ཚང་བར་ཡོད་ཅིང་། ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་བོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བས་ཀྱང་ སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའོ། ། ཉེ་འཁོར་བ་ནི། བརྒྱད་པོ་ཀུན་ལ་ལྷག་བཅུ་དྲུག །དེ་དག་གི་ནི་ངོས་བཞི་ན། །མེ་མ་མུར་ དང་རོ་མྱག་འདམ། །སྤུ་གྲི་ལམ་སོགས་ཆུ་བོ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནའང་མེ་མ་མུར་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཞི་ཡོད་པས་ན་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེའང་ མེ་མ་མུར་གྱི་ཐང་ཆེན་པོ་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་ལ་ཕྱིན་པ་ན་རྐང་པ་བཞག་མ་ཐག་ལྤགས་པ་དང་ ཤ་ཁྲག་རྣམས་སྲེག་ཅིང་བཏེག་མ་ཐག་འཚོ་བ་དང་། རོ་མྱག་ཕྱི་སའི་འདམ་རྫབ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ང་ བར་ལུས་བྱིང་བ་སྲིན་བུ་མཆུ་རྣོན་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལྤགས་པ་ནས་རྐང་གི་བར་དུ་ཕུག་སྟེ་ ཟ་བ་དང་། སྤུ་གྲིའི་སོ་གྱེན་དུ་བསྟན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཏམས་པའི་ལམ་ལ་ཕྱིན་པ་ན་རྐང་ པ་བཞག་མ་ཐག་གཅོད་ཅིང་བཏེག་མ་ཐག་འཚོ་བ་དང་། རལ་གྲིའི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་དུ་ གྲིབ་མ་ལ་འཁོད་པ་ནས་རལ་གྲི་རྣམས་ལྷུང་བས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་གཅོད་ ཅིང་། དེར་བརྒྱལ་ཏེ་འགྱེལ་བ་ན་ཁྱི་སྲེ་བོ་དག་ལྷགས་ནས་བཤུལ་ཤ་འཐོག་ཅིང་ཟ་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་ཤལ་མ་ལའི་ནགས་ཚལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་སོར་བཅུ་དྲུག་པ་ཡན་ མན་དུ་ལྟ་བ་ལ་འབབས་འཛེག་བྱས་པས་ལུས་ཀུན་ནས་འབིགས་ཤིང་། དེར་ཁྭ་ལྕགས་ 1-389 ཀྱི་མཆུ་ཅན་འོངས་ཏེ་ཕྲག་པ་ལ་འཁོད་ནས་མིག་འབྲས་འཐོག་ཅིང་ཟ་བ་རྣམས་ནི་མཚོན་ ཆར་འདྲ་བས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཐལ་ཚན་ནམ་འགྱུར་བྱེད་ ཀྱི་ཆུ་ཁོལ་པས་གང་བར་ལུས་ལྷུང་སྟེ་ངོས་གཉིས་ན་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པས་ སྲུང་ཞིང་ཤ་ཁྲག་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་ཁོང་རུས་རྣམས་མེ་ཏོག་ཀུན་ད་ལྟར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ འཚེ

【現代漢語翻譯】 被壓在燒紅的鐵地上，用許多鐵樁釘住身體。剝下面板，仰面朝天地倒在燃燒的鐵地上，用鐵製器具劈開身體，同時用燃燒的鐵錘敲打。將熔化的銅汁灌入口腔、喉嚨和內臟，焚燒身體，從下身流出等等，經歷劇烈、殘酷且永無止境的痛苦。 （如《入行論》所說：）『閻羅卒剝盡罪人皮，痛苦不堪忍受極可憐，復將熔化鐵水灌其身，燃燒利刃復將身斬剁，分為百段墮入熱鐵地，于彼長時受極大苦。』就像這樣。這些痛苦有些是略微減輕的，但上面的痛苦都包含在下面的痛苦中。四百零四種疾病全部聚集在一起，也比不上地獄的痛苦。 近邊地獄：八大地獄的每一處都有十六個近邊地獄。『八熱地獄四方隅，焰灰尸糞利刀道，無灘河等咸具足。』也就是說，八大地獄的每一方都有四個，總共十六個。分別是：沒膝深的焰灰大坑，腳一踩下去，面板、血肉立刻燒焦，抬起來又復原；尸糞泥是散發著惡臭的爛泥，身體陷進去，裡面有尖嘴的蟲子，從面板到骨頭啃食；刀刃向上豎立的道路，腳一踩下去就割斷，抬起來又復原；劍葉林中，爲了躲避陰涼而進入，劍從樹上落下，砍斷四肢，昏倒在地時，獵狗跑來撕咬吞食；進入鐵刺樹林，十六個指節長的尖刺遍佈全身，上下攀爬時身體被刺穿；烏鴉飛來，落在肩上，啄食眼睛；還有名為『無灘河』的河流，裡面充滿沸騰的灰水或堿水，身體掉進去，兩岸有手持各種武器的人守護，血肉全部耗盡，只剩下骨頭，直到像昆達花一樣。飽受折磨。

【English Translation】 Being pressed onto a burning iron ground, pinned down with many iron stakes. Skin is peeled off, and one is laid supine on the burning iron ground, split open with iron instruments, while being hammered with burning iron hammers. Molten copper is poured into the mouth, throat, and internal organs, burning the body and flowing out from below, experiencing intense, cruel, and unending suffering. (As stated in 'Bodhicharyavatara'): 'The wardens of hell peel off all the skin, causing extreme distress and misery. Molten copper, heated by intense fire, is poured onto the body. Burning swords and short spears strike, cutting the flesh into a hundred pieces. Falling onto the intensely burning iron ground, one is transformed into many inauspicious forms.' It is like this. Some of these sufferings are slightly lessened, but all the sufferings of the higher realms are fully present in the lower realms. Even the aggregation of all four hundred and four diseases is not as painful as the suffering in hell. The surrounding hells: Each of the eight great hells has sixteen surrounding hells. 'On each side of the eight hot hells are embers, ash pits, corpses, paths of knives, and rivers without shores.' That is, each of the eight great hells has four on each side, totaling sixteen. These are: a large pit of embers where, upon stepping in with knees submerged, the skin, flesh, and blood are immediately burned, and upon lifting, they are restored; a swamp of decaying corpses with extremely foul odors, where the body sinks and sharp-beaked worms bore from the skin to the bones, devouring them; a path filled with knives pointing upwards, where upon stepping, the feet are cut off, and upon lifting, they are restored; in a forest of sword-leaf trees, seeking shade, swords fall from the trees, cutting off all limbs, and when one faints and falls, jackals come and tear off flesh to eat; entering a forest of iron thorn trees, where sharp thorns about sixteen finger-widths long pierce the body as one climbs up and down; crows with iron beaks come and perch on the shoulders, plucking out and eating the eyeballs. These are all considered as one because they are similar to weapons. There is also a river called 'River Without Banks,' filled with boiling ash water or alkaline water, where the body falls in, and on both sides, beings holding various weapons guard, and all flesh and blood are exhausted, leaving only bones, until they become like Kunda flowers, enduring torment.

---

ད་ལ། བར་བར་ཏུ་ལྕགས་ཀྱུས་ཕྱུང་ནས་གན་རྐྱལ་དུ་བཞག་ནས་ཅི་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་ ན། བདག་ཅག་གིས་ནི་ཅིའང་མི་ཤེས་མི་མཐོང་མོད། འོན་ཀྱང་བཀྲེས་སོ་སྐོམ་མོ་ཞེས་པ་ ལ་ཐུ་ལུམ་འབར་བ་དང་ཟངས་ཞུན་ཁོལ་བ་ཁར་ལྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་། ། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་སེམས་ཅན་དུ་འདོད་ལ། (ཆོས་ལྡན་རབ་འབྱོར་ གྱིས། གང་དག་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ་དང་། །སྡིག་ལས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དུཿཁ་བ་ལ་དགའ་དེ་དག །གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོར་ སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་གཤིན་རྗེའི་སྒོ་ནས་དམྱལ་བར་འཁྲིད་མཁན་ལ་དགོངས་ཀྱི། དེར་ལས་བྱེད་མཁན་ནི་མིན་ཟེར་རོ། །) མདོ་སྡེ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐུས་འབྱུང་བས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་ཅིང་། ས་ སྡེ་ལས་ཀྱང་། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་གསུངས་ལ། ཉི་ཤུ་བར། སེམས་ཀྱི་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བར་གསུངས་སོ། ། གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ན། ཉི་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་གནས་མུན་པའི་ཁྲོད་ འཁྱག་པའི་སྦུབས་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ། ལུས་དང་སྒྲའི་རྣམ་འགྱུར་དངན་པར་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའི་ སྡུག་བསྔལ་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ཆེས་དྲག་པར་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་སྡེ་ཉིད་ན་ཡོད་པའི་ རླུང་ཆེན་པོས་བཏབ་ནས་གྲང་བས་ཉེན་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཆུ་བུར་དུ་གྱུར་པ་ཅན་དང་། དེ་བས་ཀྱང་གྲང་བར་གྱུར་བས་ཆུ་བུར་དེ་ཡང་རྡོལ་བ་ཅན་དང་། ཤིན་ཏུ་གྲང་ཆེས་པས་སོ་ ཐམ་ཐམ་པ་དང་། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང་། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་དང་། ལྤགས་པ་སྔོན་པོར་གྱུར་ནས་ཁ་ ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་གྱེས་པ་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང་། སྔོ་བ་ལས་ཀྱང་ཐལ་ནས་དམར་པོར་གྱུར་ 1-390 ཅིང་ཁ་བཅུའམ་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་གྱེས་པ་པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དམར་བར་ གྱུར་ནས་བརྒྱའམ་སྟོང་ལ་སོགས་པར་གྱེས་པ་པད་མ་ལྟར་ཆེར་གས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་ བཟད་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཉི་ཚེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཤེན་མ་འགའ་ཞིག་ཐལ་གོང་དང་ཁ་སྣ་ལ་བྱ་གཅན་གྱིས་ འཐོག་པར་སྐྱེས་པ་དང་། ཤན་པའི་སློབ་མ་རུས་གོང་དྲི་ང་བ་ལ་བྱ་རོག་ལ་སོགས་པས་ འཐོག་པར་སྐྱེས་པ་དང་། ཉ་བ་འགའ་ཞིག་ལུས་ལྕགས་ཀྱིས་དཀྲིས་པར་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་ པ་མདོ་སྡེར་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགེ་འདུན་སྲུངས་དང་གྲོ་ཞུན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོགས་ བརྗོད་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །བཤེས་སྤྲིང་དུ། འདི་ན་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས། ། རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུའི་ཡང་། ། འོལ་ཡང་མི་བགྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་ ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་སོགས་པ་ལས་ ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡི་དྭགས་ལ། (དྲན་པ་ཉེ

【現代漢語翻譯】 然後，獄卒用鐵鉤將他們鉤出，仰面朝天地放置，並詢問他們想要什麼。他們回答說：『我們什麼都不知道，什麼也看不見，但是我們飢渴難耐。』他們遭受著諸如口中被灌入燃燒的煤炭和沸騰的熔化金屬等痛苦。 一些分別說者認為，獄卒是眾生。（喬丹·拉杰說：『那些憤怒、殘暴、熱衷於罪惡和喜歡痛苦的人，將轉生為閻羅王的羅剎。』這指的是通過閻羅王將人帶到地獄的人，而不是在那裡工作的人。） 經部師認為，這是由業力所致，所以才會顯現出那樣的景象。律藏部也說：『由業力所成，如幻化一般顯現。』《二十頌》中說：『顯現為心的那些景象。』 在八寒地獄中，沒有日月等光明，在一片黑暗之中，在巨大的冰窟里，身體和聲音都變得僵硬，感受著極其寒冷的痛苦，而且越往下，痛苦越劇烈。律藏部中說，被那裡的巨大風吹打，因寒冷所逼，全身都變成水泡，甚至水泡破裂。由於極度寒冷，牙齒打顫，發出『阿秋』、『奇呼』的聲音，面板變成藍色，裂成五六瓣，像蓮花一樣綻開。從藍色變成紅色，裂成十瓣甚至更多，像紅蓮花一樣綻開。變成深紅色，裂成一百瓣甚至一千瓣，像大紅蓮花一樣綻開，感受著難以忍受的痛苦。 短暫的痛苦是：一些女屠夫的鼻孔和嘴巴上長出被鳥類啄食的肉塊；一些屠夫的學徒在散發著惡臭的骨堆上被烏鴉等啄食；一些漁夫的身體被鐵絲纏繞等等，這些在經部中都有記載。此外，還有《賢愚經》中關於守護僧團和稻稈轉生的故事。在《親友書》中說：『此間一日受三百短矛，猛烈刺擊之痛苦，不及地獄小苦之少分，故智者當勤斷惡。』因此，地獄的痛苦是無法估量且極其可怕的。詳細內容可從《正法念處經》等經典中瞭解。 餓鬼道的痛苦是：

【English Translation】 Then, the hell guardians, having hooked them out with iron hooks and placed them face up, would ask them what they desired. They would reply: 'We know nothing and see nothing, but we are hungry and thirsty.' They would experience suffering such as having burning coals and molten bronze poured into their mouths. Some Vaibhashikas (a school of Buddhism) believe that the hell guardians are sentient beings. (Chöden Rabjor said: 'Those who are angry, violent, delight in sin, and enjoy suffering will be reborn as Rakshasas (demon) of Yama (the lord of death).' This refers to those who lead beings to hell through Yama, not those who work there.) The Sautrantikas (another school of Buddhism) believe that they arise from the power of karma, and that things appear as such. The Vinaya-sutra (book of monastic rules) also states: 'Established by the power of karma, they appear like emanations.' The Twenty Verses state: 'They appear as those thoughts of the mind.' In the eight cold hells, there is no light from the sun or moon, and in the midst of darkness, in large icy cavities, the body and voice become contorted, and one experiences the suffering of extreme cold, with the lower hells being even more intense. The Vinaya-sutra states that being struck by the great winds there, one's entire body becomes covered in blisters due to the cold, and then those blisters burst due to even greater cold. Due to extreme cold, the teeth chatter, and one utters sounds like 'achu' and 'kyihu'. The skin turns blue and splits into five or six parts, like an Utpala (blue lotus) flower. Turning from blue to red, it splits into ten or more parts, like a Padma (red lotus) flower. Turning deep red, it splits into a hundred or a thousand parts, like a Maha-padma (great red lotus) flower, and one experiences unbearable suffering. The temporary sufferings are: some female butchers have growths of flesh on their nostrils and mouths that are pecked at by birds of prey; some butchers' apprentices are pecked at by crows and other birds on heaps of foul-smelling bones; some fishermen are born with their bodies wrapped in iron wire, and so on, as described in the sutras. Furthermore, there are stories such as those of the protection of the Sangha (monastic community) and the reincarnation of Grozhun in the Avadana (narrative of past deeds). In the 'Friendly Letter' it says: 'Here, the suffering of being struck three hundred times a day with short spears is not even a small fraction of the minor suffering of hell. Therefore, the wise should diligently abandon evil.' Thus, the suffering of hell is immeasurable and extremely terrifying. Details can be learned from the 'Dharma Smrityupasthana Sutra' and other texts. The suffering of the pretas (hungry ghosts) is:

---

ར་གཞག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར།) ལྟོ་གུག་ཁ་ཁབ་ལྟར་ཕྲ་དང་། ། བཤང་ཟ་ཀུན་སྟོན་དྲི་ཟ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་བསྡུ་ ན་གསུམ་ལས། ཟས་སྐོམ་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཉམ་ཐག་པས་ ལྤགས་པ་དང་ཤ་ཁྲག་རྣམས་སྐམས་ནས་ལུས་སྡོང་དུམ་མེས་ཚིག་པ་ལྟར་གྱུར་ཏེ་ཁ་སྐམས་ པ་ལ་ལྕེས་ལྡག་ཅིང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པར་བརྒྱུགས་པ་ན། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པས་ བསྲུངས་ནས་འཐུང་དུ་མི་འཇུག་ལ། གལ་ཏེ་མ་བསྲུངས་ཀྱང་ཆུ་རྣམས་རྣག་ཁྲག་ལ་སོགས་ པར་མཐོང་ནས་བཏུང་དུ་མི་རུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། ཁ་ཅིག་ཁ་ནི་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ལ། ལྟོ་བ་རི་ཡི་ལྟོས་ཙམ་བཀྲེས་ པས་ཉེན། མི་གཙང་གྱི་ནར་བོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །འཚལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་ 1-391 སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གལ་ཏེ་ཟས་སྐོམ་རྙེད་ཀྱང་ཁར་མི་ཤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཟའ་ བཏུང་མི་ནུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཟས་སྐོམ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི། གལ་ཏེ་བཟའ་བཏུང་ ནུས་ཀྱང་དེ་དག་མེ་ལྕེའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ནས་སྲེག་པ་དང་། བཤང་གཅི་དང་དྲི་ང་ བ་དང་དུག་དང་མཆིལ་མ་དང་ངར་སྣབས་ལ་སོགས་པ་ལྗན་ལྗིན་ཟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ ལྡན་པའོ། ། དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་(ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་)ཆེ་བས་ཆུང་བ་མིད་དེ་ཟ་བ་དང་། (སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ་) ཆུང་བས་ཆེ་བའི་ལུས་ཕུག་སྟེ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་ཅིང་ ཟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཁྱད་པར་ཀླུ་རྣམས་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་བྱེ་ཚན་གྱི་ཆར་པས་ ཐམས་ཅད་རུས་པར་ཐུག་པར་སྲེག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་ལྡན་ལ། ཁ་འཐོར་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་དབང་མེད་པར་གསོད་པ་དང་རྡེག་འཚོག་ དང་བཀོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བལ་ དང་རུས་པ་ཁྲག། ཤ་དང་ལྤགས་པའི་ཆེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དབང་མེད་གཞན་ནི་རྡོག་པ་ ལག་པ་དང་། །ལྕག་དང་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་བཀོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། མི་རྣམས་ཀྱང་བཀྲེས་སྐོམ་དང་། ཚ་གྲང་དང་། འགྲོ་འོང་དང་། ངལ་དུབ་དང་། འཐབ་ རྩོད་དང་། གནོད་འཚེ་དང་། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དང་ཡང་ལྡན་ ཞིང་། མདོར་ན་འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ནི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་ལྟར་དེ་དག་བསྲུང་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཆེ་ལ། དབུལ་པོ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་ནས་ཉམ་ ཐག་པས་ཙམ་ཡང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། (སྐྱེ་རབས་སུ) གཅིག་ནི་བསྲུང་བས་ཉོན་མོངས་ལ། །གཉིས་པ་ཚོལ་བས་ཤ་ཐང་ངོ་། །ཕྱུག་གམ་ཡང་ན་ དབུལ་ཡང་རུང་། །གང་ནའང་དགའ་བ་མེད་འགྱུར་བ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-392 འདོད་

【現代漢語翻譯】 正如《集異門論》(Ara Gzhag Tu Gsung Pa Ltar)中所說：『腹如鉤般細，食糞示一切，食香』等等，雖然有三十六種餓鬼，但歸納起來有三種： 外障餓鬼：遭受飢渴折磨，皮肉乾枯，身體像被火燒焦的樹樁一樣，口乾舌燥，四處奔走尋找水池等水源。但有手持各種武器的人守護著，不讓他們飲用。即使無人守護，水也變成膿血等物，無法飲用，遭受痛苦。 內障餓鬼：有些餓鬼的嘴只有針眼那麼大，肚子卻像山一樣大，飽受飢餓的折磨。即使是少許不凈之物，也難以尋覓。如經中所說：『不具尋覓不凈物之能力』。即使找到食物，也因口小等原因無法食用，遭受痛苦。 食障餓鬼：即使能夠飲食，食物也會變成火焰等物，遭受焚燒。或者被迫食用糞便、尿液、惡臭之物、毒藥、唾液、鼻涕等污穢之物，遭受痛苦。 旁生（Dud Dro）道眾生：如水族（Chu Srin）等，大的吞食小的；如昆蟲（Srin Bu）等，小的鉆入大的身體里食用。眾生互相殘殺吞食，遭受痛苦。特別是龍族（Klu），每天遭受沙礫般的雨點焚燒，直至燒到骨頭；還被迦樓羅（Nam Mkha Lding）吞食，遭受痛苦。其他散落的旁生也遭受無常的殺戮、毆打、役使等各種痛苦。如經中所說：『有些爲了珍珠、羊毛、骨頭、血、肉和皮而被殺。另一些則被無情地用腳踢、手打、鞭打和鐵鉤驅使。』 人類（Mi）：也遭受飢渴、寒熱、行走、勞累、爭鬥、傷害、生老病死等八種痛苦。總之，富人擁有的眷屬和財富越多，守護這些的痛苦也越大；窮人則因缺乏所需之物而受苦，甚至連一點也得不到。如《本生經》（Skye Rabs Su）中所說：『一個因守護而煩惱，一個因尋求而疲憊。無論貧富，都無快樂可言。』 慾望

【English Translation】 As stated in the Abhidharmasamuccaya (Ara Gzhag Tu Gsung Pa Ltar): 'Their bellies are as thin as hooks, they show everything by eating feces, they eat scents,' etc. Although there are thirty-six types of pretas, they can be summarized into three: Those with external obscurations: Tormented by hunger and thirst, their skin and flesh dry up, their bodies become like tree stumps burned by fire, their mouths are dry, and they run around looking for ponds and other water sources. However, they are guarded by those wielding various weapons, preventing them from drinking. Even if unguarded, the water appears as pus and blood, making it undrinkable, causing suffering. Those with internal obscurations: Some pretas have mouths as small as the eye of a needle, while their bellies are as large as mountains, suffering from hunger. Even a small amount of impure matter is difficult to find. As the sutra says: 'They do not have the ability to seek impure things.' Even if they find food, they cannot eat it due to their small mouths, causing suffering. Those with obscurations in the food itself: Even if they can eat, the food turns into flames, causing burning. Or they are forced to eat feces, urine, foul-smelling things, poison, saliva, mucus, and other filthy things, causing suffering. Animals (Dud Dro): Such as aquatic creatures (Chu Srin), the large ones swallow the small ones; such as insects (Srin Bu), the small ones burrow into the bodies of the large ones to eat. Beings kill and eat each other, causing suffering. In particular, nagas (Klu) suffer from being burned by showers of gravel-like rain every day, until their bones are burned; they are also eaten by garudas (Nam Mkha Lding), causing suffering. Other scattered animals also suffer various pains such as impermanent killing, beating, and exploitation. As the sutra says: 'Some are killed for pearls, wool, bones, blood, meat, and skin. Others are ruthlessly driven with kicks, hands, whips, and iron hooks.' Humans (Mi): Also suffer from eight kinds of suffering such as hunger and thirst, heat and cold, walking, fatigue, fighting, harm, birth, old age, sickness, and death. In short, the more relatives and wealth the rich have, the greater the suffering of protecting them; the poor suffer from lack of necessities, not even getting a little. As the Jataka (Skye Rabs Su) says: 'One is troubled by guarding, one is exhausted by seeking. Whether rich or poor, there is no happiness.' Desire

---

ལྷ་རྣམས་ལ། (བཤེས་སྤྲིང་དུ།)ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་སྡུག་འགྱུར་བ་དང་། སྟན་ལ་ (ལྷ་གཞན་)མི་དགའ་(བ་དང་)མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིངས་དང་། །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ལུས་ལ་ནི། ། (མཆན་ཁུང་གཉིས་ནས་)སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྡུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །མཐོ་རིས་འཆི་འཕོ་སྦྲོན་ བྱེད་འཆི་ལྟས་ལྔ། །ཞེས་ཐབས་ཀྱིས་མི་ཟློག་པ་རྩ་བའི་འཆི་ལྟས་ལྔ་དང་གོས་དང་རྒྱན་ལས་ སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བ་དང་། འོད་ཆུང་བ་དང་། ཁྲུས་ཀྱི་ཆུ་ཐིགས་ལུས་ལ་འཆགས་པ་དང་། གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་བློ་ཡུལ་གཅིག་ལ་གནས་པ་དང་། མིག་འབྱེད་འཛུམ་སྟེ་ ཐབས་ཀྱིས་ཟློག་རུང་ཉེ་བའི་འཆི་ལྟས་ལྔ་(གང་བ་སྤེལ་)ལྷའི་ཞག་ལྔའི་གོང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རང་གི་ལྷ་མོ་རྣམས་ལྷ་གཞན་དང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་ བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་ མཐོང་ནས་སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་དམྱལ་བ་བས་ཀྱང་ཆེར་དྲག་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། (དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ ཏུ་)ལྷ་ཡི་གནས་ནས་ལྟུང་བ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་ བ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ མཐོང་ན་ཆུང་བ་རྣམས་དཔའ་བཀོང་བ་དང་མཐུ་ཆེ་བས་ཆུང་བ་སྐྲོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ ཅིང་། འོག་མ་གཉིས་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་པ་ན་གཅོད་འདྲལ་དང་གསོད་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་ཡོད་དོ། ། དེ་ཡང་ལྷ་རྣམས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་མཛེས་མ་འདོད་པ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལྷའི་ བདུད་རྩི་བཟང་བོ་འདོད་པས་ཞེ་འགྲས་ནས། རི་རབ་ཀྱི་འོག་གི་ཁོང་གསེང་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་ གྱི་དཔུང་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་མན་ཤེལ་གྱི་གོ་ཆ་གྱོན་ ཏེ། རལ་གྲི་དང་མདུང་དང་འཕོང་མདུང་དང་མདའ་གཞུ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་ཐོགས་ ནས་ཆས་པ་དང་། དམག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གདན་འགུལ་བ་ལས་དམག་འོང་བར་ 1-393 ཤེས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུ་དང་བང་རིམ་བཞིའི་ལྷ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་སྲུང་མ་ལྔ་གོ་མཚོན་ སྔར་དང་འདྲ་བ་བཟུང་བ་རྣམས་དང་རིམ་གྱིས་འཐབ་ཅིང་། དང་པོ་ཀླུ་དང་འཐབ་པས་ལྷ་ མིན་ཕམ་ན་རང་གི་གནས་སུ་ལྡོག་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ན་ཆུ་མཚམས་ནས་འཐོན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ནས་བང་རིམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་འཐབ་པོ། །དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཉེར་ གཞག་ཏུ། ལྷའི་གནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལག་ པས་སྒྲིབ་ཅིང་། དེ་དག་གི་རྒྱལ་འཕམ་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདེ་སྡུག་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་དགེ་སྡིག་ ལ་རག་ལས་པར་ཡང་གསུངས་ལ། དེས་ན་ཟླ་བའི་མདོར། ཟླ་བ་གཟས་ཟིན་པ་ན་དགེ་བ་ འབུམ་འགྱུར་དང་། ཉི་མ་ཟིན་པ་ན་བྱེ་བ་འགྱུར་དུ་གསུང

【現代漢語翻譯】 諸神啊！（在《親友書》中說：）身體的顏色變得難看，不喜歡自己的座位（以及其他的神），花環凋謝，衣服上有污垢，身體上（從腋窩）出現以前沒有的灰塵，這被稱為五種死亡的預兆，預示著從天界墮落。 這五種根本的死亡預兆是無法避免的。此外，衣服和飾品發出不悅耳的聲音，光芒減弱，洗澡水滴在身上，心神不定，一會兒睜眼一會兒閉眼，這些是可以避免的近期的五種死亡預兆，在天界壽命結束前五天出現。當自己的天女與其他神嬉戲時，會感到痛苦和不悅。特別是，如果投生到惡道，會親眼目睹出生的痛苦，內心的煎熬比地獄還要強烈。（在《念住經》中說：）從天界墮落，產生極大的痛苦，這樣的痛苦，地獄眾生的十六分之一都無法忍受。 此外，看到福報大的天神，福報小的天神會感到自卑，強大的天神會驅逐弱小的天神，這也會帶來痛苦。對於較低的兩層天界，與阿修羅戰鬥時，還會遭受砍殺和殺戮的痛苦。 這是因為天神貪戀阿修羅的美麗女兒，阿修羅貪戀天神的甘露，因此產生爭鬥。阿修羅的軍隊從須彌山下的空隙中涌出，四支軍隊穿著金、銀、琉璃和雄黃製成的盔甲，手持刀劍、長矛、標槍和弓箭等武器。由於軍隊的強大力量，帝釋天的座位震動，預示著戰爭的到來。然後，龍族和第四層天的神，也就是三十三天眾的五位守護神，穿著與之前相似的盔甲，依次與阿修羅戰鬥。最初與龍族戰鬥，如果阿修羅戰敗，就會退回自己的住所。如果阿修羅獲勝，就會從水中出來，憑藉神通飛向天空，與天界的神靈戰鬥。 那時，爲了清楚地顯示天界的情況，《念住經》中說，羅睺會用手遮蔽太陽和月亮，而這些天神的勝敗以及眾生的幸福與痛苦，都取決於閻浮提眾生的善惡業。因此，《月藏經》中說，月亮被羅睺遮蔽時，行善的功德會增加十萬倍，太陽被遮蔽時，功德會增加百億倍。

【English Translation】 O gods! (In 'Letter to a Friend'): The body's color turns ugly, dislike of one's seat (and other gods), flower garlands wither, clothes become stained, and dust appears on the body (from the armpits) that was not there before. These are known as the five signs of death, foreshadowing falling from the heavens. These five fundamental signs of death are unavoidable. In addition, unpleasant sounds come from clothes and ornaments, light diminishes, drops of bathwater cling to the body, the mind is restless, sometimes opening the eyes and sometimes closing them. These are the five near signs of death that can be avoided, appearing five days before the end of heavenly life. When one's own goddesses frolic with other gods, great suffering and unease arise. In particular, if reborn in a lower realm, one directly witnesses the suffering of birth, and the inner torment is more intense than hell itself. (In 'Mindfulness Sutra'): Falling from the heavenly realm and experiencing great suffering, even one-sixteenth of that suffering cannot be endured by hell beings. Furthermore, seeing gods with greater merit, those with lesser merit feel inferior, and powerful gods expel weaker gods, which also brings suffering. For the lower two realms, there is also the suffering of being cut, slashed, and killed when fighting with asuras. This is because the gods desire the beautiful daughters of the asuras, and the asuras desire the excellent nectar of the gods, thus causing strife. The asura armies emerge from the hollows beneath Mount Meru, the four divisions wearing armor made of gold, silver, lapis lazuli, and realgar, wielding weapons such as swords, spears, javelins, and bows and arrows. Due to the strength of the army, Shakra's seat trembles, foreshadowing the arrival of war. Then, the nagas and the gods of the fourth heaven, the five guardians of the Thirty-Three, wearing armor similar to before, fight the asuras in turn. Initially, they fight the nagas, and if the asuras are defeated, they retreat to their own dwellings. If the asuras win, they emerge from the water and, through magical power, rise into the sky and fight the gods of the heavens. At that time, to clearly show the state of the heavens, the 'Mindfulness Sutra' says that Rahu obscures the sun and moon with his hands, and the victory or defeat of these gods, as well as the happiness and suffering of beings, depends on the good and bad deeds of the beings of Jambudvipa. Therefore, the 'Moon Treasury Sutra' says that when the moon is obscured by Rahu, the merit of performing virtuous deeds increases a hundred thousandfold, and when the sun is obscured, the merit increases by a hundred millionfold.

---

ས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །དེ་དག་ གིས་མ་ཐུབ་པ་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ། ལྷའི་དབང་པོ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། བདག་ཅག་སྲུང་མ་རྣམས་ནི་ལྷ་མིན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་ནས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་འོངས་སོ། ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། དབང་པོས་གཞན་རྣམས་ལ་བཀའ་བསྒོ་ཞིང་། གླང་བོ་ཆེ་ རབ་བརྟན་ཡང་དབང་པོའི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་འཁོར་དང་བཅས་པ་འཕྲལ་ལ་འོངས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་དཔུང་གི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆས་ནས་ཐོག་མར་རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ ཚལ་དུ་ཕྱིན་པ་ན་འཐབ་པར་འདོད་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཐོན་ནས་རི་ རབ་ཀྱི་ལྷོ་འམ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཐབ་པོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། ལྷ་མ་ཡིན་རི་འཕེན་ཞིང་། དེ་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་པའི་དུམ་བུ་རོལ་མཚོ་རྣམས་སུ་ལྷུང་བས་སྲོག་ཆགས་ མང་པོ་ཤི་ནས་མཚོ་རྣམས་དམར་པོར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ལྷ་རྣམས་ནི་མགོ་དང་རྐེད་ པ་ཆད་ན་འཆིའི། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་བཅད་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་འབྱུང་ཡང་ སླར་སྐྱེ་ཞིང་འཚོལ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི་མི་ལྟར་གནད་དུ་ཕོག་པ་ལས་འཆི་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ གཟུགས་བརྙན་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མཚོ་གུན་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤར་བ་མཐོང་ནས། 1-394 དམག་མ་ལོག་པའི་གོང་དུ་ཉེ་དུ་རྣམས་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བར་གསུངས་སོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་ ལྷ་རྒྱལ་ཞིང་། གང་ཕམ་པ་དེ་དག་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པ་ལས་ཕན་ཚུན་གནོད་པས་ མི་ཚུགས་སོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི་ལྷའི་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་ཕྲག་དོག་གིས་ཡིད་མི་ བདེ་བས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པས་ འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ དང་ལྡན་པས་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་གཙང་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་མེད་ བཞིན་འགྲོ་ལྔ་དག་ན་བདེ་བ་མེད། །དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་རྟག་ཏུ་མེ་མཚོན་རྒྱ་ཚྭ་ལ་སོགས་རེག་ སྐྱེས་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། ས་སྡེར། དམྱལ་བ་བཞིན་བདེ་བ་ མྱོང་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་ མཐུན་ལས་སྐྱེས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་བདེ་བ་མྱོང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལས་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཛོད་འགྲེལ་དུ། མནར་མེད་ན་བདེ་བ་གཏན་མེད་ལ། གཞན་ཡང་སོས་པ་རྣམས་ལ་རླུང་ བསིལ་བས་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་རྒྱུ་མཐུན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །ཡི་ དྭགས་རྫུ་འཕྲ

【現代漢語翻譯】 也被稱為『土地』。 如果他們無法做到，四大天王會稟告帝釋天：『天主請知悉，我們這些守護者被阿修羅擊敗，來到了須彌山頂。』 當他們這樣祈禱時，帝釋天下令其他人，大象拉巴丹也得知了帝釋天的意圖，立即帶著眷屬前來。 三十三天眾無數軍隊出發，首先到達粗糙變化的園林，生起了戰鬥的意願，然後到達城市外，在須彌山的南面或西面戰鬥。 在《念住經》中說：『阿修羅投擲山峰，被帝釋天的金剛杵擊碎成碎片，落入羅剎海中，許多生物死亡，海水變成紅色。』 天神如果頭或脖子被砍斷就會死亡；如果肢體被砍斷，雖然會產生劇烈的痛苦，但會再生並痊癒。阿修羅像人一樣，被擊中要害就會死亡；他們的身影倒映在金色的地面上，在名為貢桑海的海中顯現，在軍隊返回之前，親屬們會因悲傷而感到痛苦。 大多數情況下，天神獲勝，失敗者則進入自己的城市，彼此傷害，無法抵抗。 阿修羅看到天神的巨大財富，因嫉妒而心煩意亂，也總是充滿痛苦。 在色界和無色界中，雖然沒有苦苦，但由於具有煩惱和障礙，無法自主地進行死亡和轉生，因此具有行苦和壞苦，所以一切輪迴都充滿痛苦。正如不凈之物沒有香味一樣，五道之中沒有安樂。正如經中所說：『那裡的痛苦總是像火、武器和鹽一樣被感受到。』 關於享受安樂，經中說：『在地獄中沒有安樂的感受』，這是指沒有異熟果所生的安樂。但有少許等流果所生的安樂，例如舍利弗通過禪定獲得安樂，以及佛陀加持下提婆達多獲得安樂。 《俱舍論釋》中說：『在無間地獄中完全沒有安樂，但在其他復活地獄中，有涼風吹拂等等等流果所生的安樂。』餓鬼的幻術

【English Translation】 It is also called 'Earth'. If they could not, the Four Great Kings would report to Indra: 'Lord of the Gods, know that we guardians have been defeated by the Asuras and have come to the top of Mount Meru.' When they prayed in this way, Indra commanded the others, and the elephant Rab-brtan, knowing Indra's intention, immediately came with his retinue. The countless armies of the Thirty-Three Gods set out, first reaching the Rough Transformation Garden, where the desire to fight arose, and then reaching outside the city, fighting on the south or west side of Mount Meru. In the 'Mindfulness Sutra', it is said: 'The Asuras throw mountains, which are shattered into pieces by Indra's vajra, falling into the Rakshasa Sea, many creatures die, and the sea turns red.' The gods die if their heads or necks are cut off; if their limbs are cut off, although intense suffering arises, they regenerate and heal. The Asuras, like humans, die when struck in a vital spot; their reflections are seen on the golden ground, appearing in the sea called Gung-snang, and before the army returns, relatives suffer from grief. In most cases, the gods win, and those who are defeated enter their own cities, harming each other and unable to resist. The Asuras, seeing the great wealth of the gods, are disturbed by jealousy and are always full of suffering. In the Form and Formless Realms, although there is no suffering of suffering, because they have afflictions and obscurations, they have no control over death and rebirth, therefore they have the suffering of conditioning and the suffering of change, so all samsara is full of suffering. Just as there is no fragrance in impurity, there is no happiness in the five realms. As it is said in the sutra: 'The suffering there is always felt like fire, weapons, and salt.' Regarding the enjoyment of happiness, it is said: 'There is no experience of happiness in hell,' which refers to the absence of happiness born from Vipaka (karmic result). But there is some happiness born from the cause in harmony, such as Shariputra experiencing happiness through the power of Samadhi, and Devadatta experiencing happiness through the blessing of the Buddha. The Commentary on the Treasury says: 'There is absolutely no happiness in Avici Hell, but in other Reviving Hells, there is happiness born from the cause in harmony, such as the touch of cool wind.' The illusion of the hungry ghosts

---

ུལ་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་དང་། དུད་འགྲོ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ ནི་ལྷའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་ཡོད་ཅིང་། གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་དང་ས་སྲུང་གི་བུ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཇི་རིགས་པ་ཡོད་དོ། །མི་རྣམས་ནི། གདགས་པར་། འཛམ་བུ་གླིང་ན་གཙོ་ཆེར་གསེར་དང་དངུལ་ལ་ཉོ་ཚོང་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཤར་ན་ རས་དང་བེའུ་རས་དང་། ནུབ་ན་བ་ལང་སྤྱོད་ན་ནོར་བུ་ལ་སྤྱོད་དེ། བྱང་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །འདི་ན་ཁ་ཟས་འབྲས་ཆན་དང་། ཁུར་བ་དང་ཟན་དང་ཕྱེ་དང་ཤ་ཆང་ 1-395 ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་ཤར་དང་ནུབ་ནའང་ཡོད་ལ། བྱང་ན་ནི་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་ འབྲས་ས་ལུ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་དོ། །འདི་ན་ཆར་འབབ་མཁས་(གླིང་རྣམས་སུ་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་བརྒྱད་ དེ། ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་གྲུལ་བུམ་ལྷ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནུས་མཐུ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། བདེན་པ་བསྐུལ་བས་འབབ་པ་ རྣམས་སོ། །རྒྱུ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆར་མི་འབབ་སྟེ། མེའི་ཁམས་འཕགས་ནས་སྐོམས་པ་དང་། རླུང་དྲག་པོས་དགོན་པ་སྟོང་པར་འདོར་ བ་དང་། སྒྲ་གཅན་གྱིས་ལག་པས་བླངས་ནས་རྒྱ་མཚོར་འདོར་བ་དང་། ཆར་འབེབས་པའི་ལྷའི་བུ་བག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མིས་ཆོས་མིན་སྤྱོད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དང་། བདེན་པས་བསྐུལ་བས་མི་འབབ་པ་རྣམས་སོ། །བསྐལ་ པ་དང་པོའི་མི་བསོད་ནམས་ཆེ་བས་སྤྲིན་རྣམས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ནས་ཆར་འབེབས། དེ་ནས་དཔག་ཚད་གཅིག་དང་། བཞི་ཆ་དང་། དཔག་ཚད་གཅིག་དང་དཔག་ཚད་བཞི་ཆ་གསུམ། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་། རྒྱང་གྲགས་གཅིག་དང་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ ཆ་ནས་སོ། །ས་གཡོ་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་ལངས་པས་ཆུ་འཁྲུགས་ནས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱིས་ས་ཆུང་ལ་ཆུ་ཆེ་ བར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་དང་། བྱང་སེམས་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ། བལྟམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ དང་། སྐུ་ཚེ་བཏང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན། ཀླུ་དབང་ཆེ་བ་རྣམས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་སྟེང་དུ་འོངས་པས་ཆུ་འཁྲུགས་ནས་ གཡོ་བའོ། །)མི་མཁས་ལས་ལོ་ཉེས་དང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་། ཉོ་ཚོང་དང་། ཁ་དོག་དུ་མ་དང་། ཁང་པ་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དང་། གོས་སྟན་ལྕི་བ་དང་། བག་ མ་གཏོང་ལེན་དང་། རྗེ་ཁོལ་དང་། དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་པ་ལྟར་ཤར་དང་ནུབ་ནའང་ཡོད་ ཅིང་། བྱང་ན་ནི་མེད་དེ། དེ་ན་ཁ་དོག་ཀྱང་དཀར་པོ་ཁོ་ན་དང་། ཁང་པའང་ཆེད་དུ་མ་བྱས་ པའི་ས་ཁང་འབའ་ཞིག་དང་། གོས་ཀྱང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་སྲང་གཅིག་པ་ ཁོ་ན་ཡོད་ལ། གང་ལ་ཡང་ཡོངས་འཛིན་མེད་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐག་འདོར་ ཞིང་རང་གི་མཐེ་བོ་ལས་ནུ་ཞོ་འབྱུང་བས་འཚོ

【現代漢語翻譯】 有些眾生，例如偉大的閻羅法王（གཤིན་རྗེ་，統治死亡的法王）和一些動物中的龍王（ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་，水族生物的統治者），享有天人的快樂。 如大象拉布丹（གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་，一種神聖的大象）和護地神之子，以及寶馬（རྟ་རིན་པོ་ཆེ་，珍貴的馬）等，也各有各的快樂。人們的情況是： 據記載，在贍部洲（འཛམ་བུ་གླིང་，我們所居住的大陸），主要用金銀進行貿易和消費。東方用絲綢和棉布，西方用牛進行交易，北方則沒有任何享用之物。 這裡有米飯、肉湯、糌粑、麵粉、肉和酒等食物，東方和西方也有類似的食物，而北方只食用不耕種的稻米。 這裡有降雨（關於各大陸降雨的八個原因：龍、夜叉、陶罐、天人等的力量，以及神通、自然規律和真誠祈願所致。不降雨的八個原因：火元素過盛導致乾旱，強風摧毀家園，羅睺用手取水倒入大海，降雨的天神疏忽大意，人們行為不端，以及神通、自然規律和真誠祈願不起作用。最初劫的人們福報深厚，云在半由旬處降雨，之後在一由旬、四分之一由旬、一又四分之三由旬、半由旬、一俱盧舍和四分之一俱盧舍處降雨。地震的八個原因：虛空中颳風導致水動盪，有神通者認為小地有大水，菩薩入胎、降生、成道、轉法輪、舍壽和涅槃時，強大的龍爲了供養而來到上方，導致水動盪而引發地震。） 人們精於算術，有豐年和歉年，以及依賴於此的消費增減，有貿易、各種顏色、特意建造的房屋、厚重的衣服和墊子、嫁娶、主僕關係，以及對這些的執著，東方和西方也有類似的情況，而北方則沒有。那裡只有白色，只有未經特意建造的土房，只有從如意樹上取下的單件衣服，對於任何事物都沒有執著，剛出生的孩子就被拋棄，依靠吮吸自己拇指上的乳汁為生。

【English Translation】 Some beings, such as the great Yama, the King of Dharma (གཤིན་རྗེ་, the King who rules over death), and some Nāga Kings (ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་, rulers of aquatic beings) among animals, have the happiness of enjoying divine splendor. Beings like the elephant Rabten (གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་, a sacred elephant) and the son of the Earth Protector, as well as the precious horse (རྟ་རིན་པོ་ཆེ་, a precious horse), also have their respective kinds of happiness. As for humans: It is recorded that in Jambudvipa (འཛམ་བུ་གླིང་, the continent we inhabit), gold and silver are mainly used for trade and consumption. In the east, silk and cotton are used, and in the west, cattle are used for trade, while in the north, there is nothing to enjoy. Here, there are foods such as rice, broth, tsampa, flour, meat, and alcohol. The east and west also have similar foods, while the north only consumes uncultivated rice. Here, there is rainfall (regarding the eight causes of rainfall in various continents: the power of nāgas, yakshas, pitchers, gods, and humans, as well as miracles, natural laws, and sincere prayers. The eight reasons for not raining: the fire element being too strong leading to drought, strong winds destroying homes, Rahu taking water with his hands and pouring it into the ocean, the gods of rainfall becoming negligent, people behaving improperly, and miracles, natural laws, and sincere prayers not working. In the first kalpa, people had great merit, and clouds rained from half a yojana away, then from one yojana, a quarter of a yojana, one and three-quarters of a yojana, half a yojana, one krosha, and a quarter of a krosha. The eight causes of earthquakes: wind rising in the sky causing water to stir, those with miracles perceiving a small land with much water, when a Bodhisattva enters the womb, is born, attains enlightenment, turns the wheel of Dharma, relinquishes life, and passes into nirvana, the powerful nāgas come above to make offerings, causing the water to stir and causing earthquakes.) People are skilled in arithmetic, there are good years and bad years, and the increase and decrease of consumption depend on this, there is trade, various colors, specially built houses, heavy clothes and cushions, marriage, master-servant relationships, and attachment to these things. The east and west also have similar situations, while the north does not. There, there is only white color, only earth houses that are not specially built, only single pieces of clothing from the wish-fulfilling tree, and there is no attachment to anything. Newborn children are abandoned, and they live by sucking milk from their own thumbs.

---

་བར་བཤད་དོ། །མིའི་ནང་ནས་འཁོར་ལོས་ སྒྱུར་བའི་བདེ་བ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། དེ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འབྱུང་ སྟེ། ས་འགྲེལ་དུ། དེ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ནས་གསོ་སྤྱོང་ལ་གནས་ཤིང་བློན་པོའི་ 1-396 ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཏེ་འདུག་པ་ན། ལྷའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ལྟེ་བ་མྱུ་ ཁྱུད་དང་བཅས་པ་དག་ཅིང་གཙང་བ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཀས་ལས་ཐམས་ཅད་པས་སྤྲུལ་ཏེ་ རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ལ་བརྒྱུད་ནས་ལྷའི་ཕོ་ཉ་བས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འབུལ་བར་གསུངས་ཤིང་། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། གསེར་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ། རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་ ཞིང་མཛེས་པ། ཉི་མ་གཅིག་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་དཔག་ཚད་འབུམ་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ། དེའི་ མཐུས་གླིང་བཞི་དང་ལྷའི་རིས་སུ་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ། རྒྱལ་ པོས་མ་ཐོས་པ་ཐོས་པར་བྱེད་ཅིང་འགྲན་ཟླ་སུ་ཡང་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ནོར་བུ་ནི་ཟུར་ བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འོད་སྣ་ཚོགས་འཕྲོ་ཞིང་མཚན་མོ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་འོད་འབྱུང་བ་དང་། ཉིན་པར་ཚ་བ་ན་བསིལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐོམ་པ་ན་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་བ། རྒྱལ་པོས་ཇི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་ལས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ འགྲུབ་པ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ནད་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་མྱ་ངན་དང་གཡང་སའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ལྗོན་ཤིང་མཚེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ། མི་རྣམས་ ལ་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བ་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་ཆགས་གདུག་པ་ཅན་དག་གིས་ཀྱང་ གནོད་པ་མེད་པ་ཞིག་དབང་པོས་གནང་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་མོ་ནི་ལུས་ལ་ཙནྡན་དང་ཁ་ ལ་ཨུད་པ་ལའི་དྲི་འབྱུང་ཞིང་རེག་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ། གླིང་དེའི་བཀྲེས་ སྐོམ་དང་མྱ་ངན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྒྱལ་པོས་མཐོང་བ་ན་གྲང་དུས་དྲོ་བ་དང་དྲོ་དུས་བསིལ་ བར་བྱེད་པ་མ་དང་སྲིང་མོ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམ་པ་དང་མཐུན་ཞིང་བུ་མང་པོ་བཙའ་ བ། ཁྱིམ་ཐབ་བུད་མེད་གཞན་དང་འགྲོགས་ཀྱང་ཕྲག་དོག་མི་འབྱུང་ཞིང་འདོད་ཡོན་གྱི་ དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་བློན་པོས་འབུལ་ཏེ་ཤི་འཕོས་ནས་ལྷར་སྐྱེ་བའོ། །བློན་པོ་ནི་ མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་བསླབས་པར་ཤེས་ནས་རྒྱལ་ 1-397 པོའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ། མི་དགེ་བ་སྤངས་ཤིང་སྐྱེ་རྒུ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཕ་མ་ལྟར་ཕན་འདོགས་པའོ། །གླང་པོ་ནི་ཅང་ཤེས་ཤིང་བཀའ་ཉན་པ་གླང་པོ་ཆེ་སྟོང་ གི་སྟོབས་ཡོད་པ་ཆུ་དང་སྐམ་དང་བར་སྣང་ལ་གཡུལ་འགྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་ལས་རྒྱལ་བར་ བྱེད་པ། ཉིན་གཅིག་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་ལན་དུ་མར་བསྐོར་བར་ནུས་པ། སྐུད་པས་ཀྱང་བཀྲིར་ རུང་ཞིང་རྒྱལ་པོས་ཞོན་པ་ན་གང་འདོད་པར་བསྐུལ་མི་

【現代漢語翻譯】 如是宣說。在人類之中，轉輪王的安樂最為殊勝。當他出現在世間時，會出現七寶。如《地釋》中所說：『在那時，於十五日沐浴后安住于齋戒，被大臣們圍繞而坐時，天人的輪寶，具有千輻，輪轂完整，清凈且潔白，由百神的旨意所化現，經四大天王傳遞，由天人的使者從東方供奉。』 在《正念經》中說：『金輪有五百由旬（Yojana，古印度長度單位），具有千輻，非常美麗，一天之內能在天空中行進十萬由旬。憑藉它的力量，四大部洲乃至天界，大象等一切都能到達。國王能聽到未曾聽聞之事，並且無人能與之匹敵。』 摩尼寶珠具有八個棱角，放射出各種光芒，夜晚能照亮一百由旬，白天炎熱時能帶來清涼，口渴時能涌出具有八功德的水。國王所想的一切都能實現，一切事業都能如願成就，一百由旬內沒有疾病，所有悲傷和危險之地都會變得充滿綠樹和湖泊等美好事物。它能使人們免於非時而死，甚至兇猛的動物也無法造成傷害，這是自在天神所賜予的。 王妃的身體散發著旃檀（Candana，一種香木）的香味，口中散發著烏巴拉（Utpala，青蓮花）的香味，接觸時能消除煩惱。她能消除該地區的飢渴和悲傷，國王見到她時，寒冷時感到溫暖，炎熱時感到涼爽，像母親和姐妹一樣與所有人的想法相符，並且生育許多子女。即使與其他家庭婦女交往，也不會產生嫉妒，也不會被慾望所控制，她由大臣供奉，死後轉生為天人。 大臣聰明而明智，心思正直，無需教導就能瞭解一切事務，並且能與國王的想法相符，不知疲倦地完成任務。他摒棄不善，像父母一樣利益所有眾生。 象王聰明且聽話，具有千象之力，能在水陸空作戰，戰勝敵人。一天之內能多次繞 Jambudvipa（瞻部洲，我們所居住的這個世界） 。即使用繩子也能馴服，國王騎乘時，能隨心所欲地驅使。

【English Translation】 Thus it is said. Among humans, the happiness of a Chakravartin (轉輪王，Wheel-Turning King) is the most supreme. When he appears in the world, seven treasures arise. As stated in the 'Earth Commentary': 'At that time, on the fifteenth day, after bathing and abiding in observance, while sitting surrounded by ministers, the divine wheel jewel, possessing a thousand spokes, with a complete hub, pure and clean, manifested by the command of the hundred gods, passed through the four great kings, and offered by the messenger of the gods from the east.' In the 'Mindfulness Sutra', it says: 'The golden wheel is five hundred yojanas (由旬，ancient Indian unit of distance), has a thousand spokes, is very beautiful, and can travel a hundred thousand yojanas in the sky in one day. Through its power, all beings in the four continents and even the heavenly realms, including elephants, can reach it. The king can hear what he has not heard, and no one can match him.' The Mani jewel has eight edges, radiates various lights, illuminates a hundred yojanas at night, brings coolness during the day when it is hot, and when thirsty, it produces water with eight qualities. Everything the king thinks can be realized, all tasks can be accomplished as desired, there is no disease within a hundred yojanas, and all places of sorrow and danger will be filled with beautiful things such as green trees and lakes. It can prevent people from untimely death, and even ferocious animals cannot cause harm, which is granted by the lord of power. The queen's body emits the fragrance of Chandana (旃檀，sandalwood), and her mouth emits the fragrance of Utpala (烏巴拉，blue lotus), and touching her eliminates afflictions. She can eliminate hunger, thirst, and sorrow in that area, and when the king sees her, he feels warm when it is cold and cool when it is hot, she is in accordance with everyone's thoughts like a mother and sister, and she bears many children. Even if she interacts with other household women, she will not be jealous, and she will not be controlled by desires, she is offered by the ministers, and after death, she is reborn as a god. The minister is intelligent and wise, with an upright mind, knows all matters without being taught, and can fulfill tasks in accordance with the king's thoughts without fatigue. He abandons non-virtue and benefits all beings like parents. The elephant king is intelligent and obedient, has the strength of a thousand elephants, can fight in water, land, and air, and defeat enemies. In one day, it can circle Jambudvipa (瞻部洲，the world we live in) many times. It can be tamed even with a rope, and when the king rides it, he can drive it as he pleases.

---

དགོས་པར་དལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞིག་ བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཀས་གནང་བར་འགྱུར་ཏེ། ས་འགྲེལ་དུ། གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་ཐུ་བོའོ་ ཞེས་སོ། །རྟ་མཆོག་ཀྱང་ཀུ་མུད་དང་དུང་ལྟར་དཀར་བ་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་ ཞིག་དབང་པོས་གནང་སྟེ། ས་འགྲེལ་དུ། རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་གྱི་བུ་ཐུ་བོར་ གསུངས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་ལྷའི་མིག་གིས་གཏེར་མཐོང་བ། བང་མཛོད་ ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེས་འགེངས་ཤིང་ནོར་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་པོའི་དོན་སྒྲུབ་པ། གཡོ་སྒྱུ་མེད་ ཅིང་གཞན་ལ་མི་གནོན་པ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས། ཁྱིམ་བདག་ནི་མཛོད་ཀྱི་སྤྱན་ལྟ་བུ་དང་བློན་པོ་ནི་དམག་གི་སྤྱན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ བཞིན་དུ། རལ་གྲི་ལྤགས་པ་ཁང་པ་ཚལ། །མལ་ཆ་གོས་དང་ལྷམ་གྱི་མཆོག །ཅེས་པ་(སྡོམ་དུ་ བྱས་པའི་)ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ཡང་འབྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དང་འགལ་བ་བྱེད་འདོད་པ་དེར་ སོང་ནས་མ་བཏབ་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་འདུད་པར་བྱེད་པའི་རལ་གྲི་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། ཀླུའི་ ལྤགས་པ་ཆུར་དཔག་ཚད་འབུམ་དང་ཞེང་དུ་ལྔ་ཡོད་པ། ཆར་གྱིས་མི་བརླན་ཞིང་། རླུང་གིས་ མི་བསྐྱོད་པ། གྲང་དུས་ན་དྲོ་ཞིང་དྲོ་དུས་ན་བསིལ་བར་བྱེད་པ། བུད་མེད་མི་སྡུག་པ་མི་ མཐོང་ཞིང་ཉི་ཟླའི་འོད་སྣང་བའི་ལྤགས་པ་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། ཆུར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ དང་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་པ། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཟླ་བ་དང་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ཀྱང་ལྟ་བར་ འདོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་འོང་བ། བདེ་བར་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྨི་ལམ་དགེ་བ་མཐོང་བ། གྲང་དུས་ 1-398 སུ་དྲོ་ཞིང་དྲོ་དུས་སུ་བསིལ་བའི་ཁང་པ་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། ལྷ་རྫས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དང་ལྗོན་ ཤིང་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་ཞིང་། ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་འོངས་ནས་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་ དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་ཡོན་ལ་རྩེ་བའི་ཚལ་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། ཡང་ཞིང་འཇམ་ལ་བསམ་ གཏན་དང་མཐུན་པ། དེར་འདུག་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་བློ་གསལ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་མི་འབྱུང་བའི་མལ་ཆ་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། ཐགས་བཟང་ཞིང་འཇམ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ། གྱོན་ པ་ན་ཚ་གྲང་དང་བཀྲེས་སྐོམ་དང་ངལ་དུབ་ཀྱིས་མི་གནོད་ལ། མེས་མི་འཚིག་ཅིང་མཚོན་ གྱིས་མི་ཆོད་པའི་གོས་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་)དང་། གོན་པ་ན་ཚུལ་མི་འབྱིང་ཞིང་། ཡུད་ཙམ་གྱིས་ དཔག་ཚད་བརྒྱར་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ལྷམ་(ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་) རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་མོའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་སྟོང་ཕྲག་རེ་ཐུབ་པའི་ བུ་སྟོང་དང་། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་། དགྲ་སྡེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་མདའ་ གཞུ་དང་། (རྡོ་འཕངས་པའི་མདོ་ལ

【現代漢語翻譯】 至於需要緩慢行走的事物，帝釋天(Indra，佛教的護法神)會賜予，如《地釋》中所說：『大象拉瓦達(Airavata)之子圖沃(Thuvo)』。 最好的馬也像睡蓮和海螺一樣潔白，擁有和大象一樣的優點，也是自在天(Ishvara，印度教主神之一，也指帝釋天)所賜予，如《地釋》中所說：『馬王云力之子圖沃』。 家主富有，擁有天眼能看見寶藏，所有倉庫都裝滿珍寶，通過財富來完成國王的事業，沒有欺騙，不壓迫他人，讓所有人都高興。 國王的兒子說：『家主就像倉庫的眼睛，大臣就像軍隊的眼睛。』 同樣，劍、皮革、房屋、園林、臥具、衣服和最好的鞋子，這七種近寶也會出現：對於想要違抗國王的人，即使沒有攻擊，也會讓所有人屈服的劍（近寶）；龍的皮革，水中長一百萬由旬，寬五由旬，雨水無法浸濕，風無法吹動，冷時溫暖，熱時涼爽，看不到醜陋的女人，能照亮日月光芒的皮革（近寶）；水中長十二由旬，寬七由旬，想要觀看珍寶、月亮和星星的人，都能來到這裡，能舒適入睡，能看到吉祥的夢，冷時溫暖，熱時涼爽的房屋（近寶）；用天神的鮮花和樹木等裝飾，天女們前來演奏各種音樂，一同享受欲樂的園林（近寶）；柔軟舒適，適合禪定，在那裡能獲得解脫，頭腦清晰，不會產生煩惱的臥具（近寶）；編織精美，柔軟無瑕，穿著它不會受到寒冷、飢渴和疲勞的傷害，火無法燃燒，刀劍無法砍斷的衣服（近寶）；穿著它不會失去威儀，瞬間就能行走一百由旬，也不會感到絲毫疲勞的鞋子（近寶）。 此外，還有數不清的妃嬪眷屬，能生育一千個兒子的妻子，四種軍隊組成的軍隊，以及能壓制敵人的弓箭。

【English Translation】 As for the things that need to walk slowly, Indra (the king of gods in Buddhism) would grant them, as stated in the 'Earth Commentary': 'Thuvo, the son of the elephant Airavata'. The best horse is as white as a lotus and a conch shell, possessing the same virtues as an elephant, and is also granted by Ishvara (one of the main gods in Hinduism, also referring to Indra), as stated in the 'Earth Commentary': 'Thuvo, the son of the horse king Cloud Force'. The householder is wealthy, possesses the divine eye to see treasures, all warehouses are filled with jewels, accomplishes the king's affairs through wealth, is without deceit, does not oppress others, and makes everyone happy. The king's son said: 'The householder is like the eye of the treasury, and the minister is like the eye of the army.' Similarly, the sword, leather, house, garden, bedding, clothes, and the best shoes, these seven near-treasures will also appear: For those who want to defy the king, even without attacking, the sword (near-treasure) will make everyone submit; the dragon's leather, one hundred thousand yojanas long and five yojanas wide in the water, rain cannot wet it, wind cannot move it, it is warm when it is cold, and cool when it is hot, it cannot see ugly women, and it can illuminate the light of the sun and moon, the leather (near-treasure); twelve yojanas long and seven yojanas wide in the water, those who want to see jewels, the moon, and the stars can come here, can sleep comfortably, can see auspicious dreams, the house (near-treasure) is warm when it is cold, and cool when it is hot; decorated with divine flowers and trees, etc., the goddesses come to play various music, and enjoy sensual pleasures together in the garden (near-treasure); soft and comfortable, suitable for meditation, one can attain liberation there, the mind is clear, and no afflictions arise, the bedding (near-treasure); finely woven, soft and flawless, wearing it will not be harmed by cold, hunger, thirst, and fatigue, fire cannot burn it, and swords cannot cut it, the clothes (near-treasure); wearing it will not lose dignity, and one can travel a hundred yojanas in an instant without feeling any fatigue, the shoes (near-treasure). In addition, there are countless consorts and retinues, a wife who can bear a thousand sons, an army composed of four divisions, and bows and arrows that can subdue enemies.

---

ས།)རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ཨིན་དྲ་ནཱི་ལ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དང་ ལོངས་སྤྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འབྱུང་བའི་དུས་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ འབྱུང་བ་ནི། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མི་འཕྱི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་མན་ཆད་དུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་རྫོགས་པས་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་ལ་འབྱུང་ ངོ་། །ཁྱད་པར་ནི། གསེར་(རྒྱང་གྲགས་བཞི་)དངུལ་(གསུམ་)ཟངས་(གཉིས་)ལྕགས་(གཅིག་)འཁོར་ ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང་། །གསུམ་དང་བཞི་ལ་མས་རིམ་བཞིན། །ལྷན་ ཅིག་གཉིས་མིན་སངས་རྒྱས་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གླིང་བཞི་ག་ལ་དབང་བྱེད་པ་གསེར་གྱི་ འཁོར་ལོ་ཅན་དང་། བྱང་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ དང་། འདི་དང་ཤར་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དང་། འདི་ཁོ་ན་ལ་དབང་བྱེད་ པ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དང་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཞིང་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ 1-399 གཉིས་གཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་(བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ལོ་ཀ་བའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལས་ མི་འབྱུང་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་ཡིན་པས་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཁོ་ནས་འདུལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཉམ་པ་འགའ་ ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕལ་ཆེན་པ་ལོ་ཀའི་ཁམས་གཅིག་ལ་དགོངས་ཀྱི་གཞན་ན་ནི་ཡོད་ཟེར་ཏེ། ཐེག་བསྡུས་སུ་ གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ལ་དགོངས།)བ་ལྟར། མངའ་རིས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་གཉིས་གཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ བར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་རྒྱལ་ བར་བྱེད་ཚུལ་ཡང་། ཕས་བསུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་བཤམས་དང་། །མཚོན་བརྩམས་པས་རྒྱལ་ གནོད་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གང་བགྲོད་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཁམས་ཀྱི་ རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱིས་བསུས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལོ་ ལེགས་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་པའི་ལྗོངས་འདི་དག་ནི་ལྷའི་ལགས་ཀྱིས། ལྷས་འདི་དག་ ལ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བསྟན་དུ་གསོལ། བདག་ཅག་ནི་ལྷའི་རྗེས་སུ་མཆི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་ གསོལ་བ་དང་། དེས་གཙོ་བོ་དག་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་རང་རང་གི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྟོན་ཅིང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མ་བྱེད་ཅིག། ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་ དང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་འདུག་ཏུ་མ་གཞུག་ཅིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོ་ཞིང་། དེ་ བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་དེ་དག་གི་ཐད་དུ་རང་ ཉིད་སོང་བ་ཙམ་གྱིས་འདུལ་ཞིང་། ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་སོང་སྟེ་གཡུལ་བཤམས་པ་ ཙམ་གྱིས་འདུལ་ལ། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་གཡུལ་བཤམས་ནས་རྡེག་མི་དགོས་ པར་མ

【現代漢語翻譯】 具有無量珍寶，特別是因陀羅尼藍寶（Indranila，帝釋青寶）等，以及眷屬和受用。出現的時間是：『轉輪王出現，不會超過八萬歲。』正如所說。低於這個年齡，圓滿的特點就不具備，所以從壽命無量到八萬歲之間出現。特點是：金（四俱盧舍），銀（三俱盧舍），銅（二俱盧舍），鐵（一俱盧舍）輪王。這些分別統治一個洲、兩個洲、三個洲和四個洲。依次遞減。不會同時出現兩位，如同佛陀一樣。正如所說，統治所有四大部洲的是金輪王，統治北方以外的三個洲的是銀輪王，統治此洲和東方的是銅輪王，只統治此洲的是鐵輪王。這些在同一個佛土中，不會同時出現兩位佛陀（分別說者認為，在一個世界中，同一時間不會出現兩位佛陀，因為事業無礙，一位佛陀就能調伏所有應調伏的眾生，所以沒有與他同等者。大眾部認為，只在一個洲是這樣，其他地方則有。在《攝大乘論》中，指的是一個四大部洲）。如同一個地區不會同時出現兩位國王一樣，而是依次出現，因為是由無與倫比的業力所成就的。他們統治的方式是：『迎接、自行前往、擺設戰場和製造武器來征服，沒有損害。』正如所說，金輪王所前往的任何地方，當地的諸小國王都會迎接並頂禮，稟告說：『這些充滿財富、安樂、豐收和眾多人口的土地，是天尊的。祈請天尊善加教導這些地方。我們是追隨天尊的。』然後，金輪王告誡他們說：『因此，你們要按照各自的職責，教導正法，不要做非法之事。不要讓行非法和邪行的人居住在你們的土地上。』並且也同樣地遵照執行。銀輪王僅憑自己前往就能調伏他們，銅輪王前往並擺設戰場就能調伏，鐵輪王擺設戰場后無需打擊就能調伏。 具有無量珍寶，特別是因陀羅尼藍寶（Indranila，帝釋青寶）等，以及眷屬和受用。出現的時間是：『轉輪王出現，不會超過八萬歲。』正如所說。低於這個年齡，圓滿的特點就不具備，所以從壽命無量到八萬歲之間出現。特點是：金（四俱盧舍），銀（三俱盧舍），銅（二俱盧舍），鐵（一俱盧舍）輪王。這些分別統治一個洲、兩個洲、三個洲和四個洲。依次遞減。不會同時出現兩位，如同佛陀一樣。正如所說，統治所有四大部洲的是金輪王，統治北方以外的三個洲的是銀輪王，統治此洲和東方的是銅輪王，只統治此洲的是鐵輪王。這些在同一個佛土中，不會同時出現兩位佛陀（分別說者認為，在一個世界中，同一時間不會出現兩位佛陀，因為事業無礙，一位佛陀就能調伏所有應調伏的眾生，所以沒有與他同等者。大眾部認為，只在一個洲是這樣，其他地方則有。在《攝大乘論》中，指的是一個四大部洲）。如同一個地區不會同時出現兩位國王一樣，而是依次出現，因為是由無與倫比的業力所成就的。他們統治的方式是：『迎接、自行前往、擺設戰場和製造武器來征服，沒有損害。』正如所說，金輪王所前往的任何地方，當地的諸小國王都會迎接並頂禮，稟告說：『這些充滿財富、安樂、豐收和眾多人口的土地，是天尊的。祈請天尊善加教導這些地方。我們是追隨天尊的。』然後，金輪王告誡他們說：『因此，你們要按照各自的職責，教導正法，不要做非法之事。不要讓行非法和邪行的人居住在你們的土地上。』並且也同樣地遵照執行。銀輪王僅憑自己前往就能調伏他們，銅輪王前往並擺設戰場就能調伏，鐵輪王擺設戰場后無需打擊就能調伏。

【English Translation】 Possessing immeasurable jewels, especially Indranila (Indranila, sapphire of Indra), and retinues and enjoyments beyond comprehension. The time of appearance is: 'The appearance of a Chakravartin (轉輪王) will not exceed eighty thousand years.' As it is said. Below this age, the characteristics of perfection are not complete, so they appear from immeasurable lifespan to eighty thousand years. The characteristics are: gold (four yojanas), silver (three yojanas), copper (two yojanas), iron (one yojana) wheel-turning kings. These rule one continent, two continents, three continents, and four continents respectively. Decreasing in order. Two do not appear simultaneously, like Buddhas. As it is said, the one who rules all four continents is the golden wheel-turning king, the one who rules the three continents excluding the north is the silver wheel-turning king, the one who rules this continent and the east is the copper wheel-turning king, and the one who rules only this continent is the iron wheel-turning king. In the same Buddha-field, two Buddhas do not appear simultaneously (the Vaibhashikas (分別說者) believe that in one world, two Buddhas do not appear at the same time, because the activity is unimpeded, and one Buddha can subdue all those who need to be subdued, so there is no one equal to him. The Mahasanghikas (大眾部) believe that this is only the case in one continent, and there are others elsewhere. In the Abhidharmasamuccaya (攝大乘論), it refers to one of the four continents). Just as two kings do not appear simultaneously in one territory, but appear in succession, because it is accomplished by unparalleled karma. The way they rule is: 'Welcoming, going by oneself, setting up a battlefield, and conquering with weapons, without harm.' As it is said, wherever the golden wheel-turning king goes, the local minor kings will welcome and prostrate, reporting: 'These lands full of wealth, happiness, abundance, and many people are the deity's. Please, deity, teach these places well. We are followers of the deity.' Then, the golden wheel-turning king admonishes them: 'Therefore, you should, according to your respective duties, teach the Dharma and do not do what is unlawful. Do not allow those who practice unlawful and evil deeds to live in your lands.' And they also follow and implement it accordingly. The silver wheel-turning king subdues them merely by going to them himself, the copper wheel-turning king subdues them by going and setting up a battlefield, and the iron wheel-turning king subdues them by setting up a battlefield without having to strike. Possessing immeasurable jewels, especially Indranila (Indranila, sapphire of Indra), and retinues and enjoyments beyond comprehension. The time of appearance is: 'The appearance of a Chakravartin (轉輪王) will not exceed eighty thousand years.' As it is said. Below this age, the characteristics of perfection are not complete, so they appear from immeasurable lifespan to eighty thousand years. The characteristics are: gold (four yojanas), silver (three yojanas), copper (two yojanas), iron (one yojana) wheel-turning kings. These rule one continent, two continents, three continents, and four continents respectively. Decreasing in order. Two do not appear simultaneously, like Buddhas. As it is said, the one who rules all four continents is the golden wheel-turning king, the one who rules the three continents excluding the north is the silver wheel-turning king, the one who rules this continent and the east is the copper wheel-turning king, and the one who rules only this continent is the iron wheel-turning king. In the same Buddha-field, two Buddhas do not appear simultaneously (the Vaibhashikas (分別說者) believe that in one world, two Buddhas do not appear at the same time, because the activity is unimpeded, and one Buddha can subdue all those who need to be subdued, so there is no one equal to him. The Mahasanghikas (大眾部) believe that this is only the case in one continent, and there are others elsewhere. In the Abhidharmasamuccaya (攝大乘論), it refers to one of the four continents). Just as two kings do not appear simultaneously in one territory, but appear in succession, because it is accomplished by unparalleled karma. The way they rule is: 'Welcoming, going by oneself, setting up a battlefield, and conquering with weapons, without harm.' As it is said, wherever the golden wheel-turning king goes, the local minor kings will welcome and prostrate, reporting: 'These lands full of wealth, happiness, abundance, and many people are the deity's. Please, deity, teach these places well. We are followers of the deity.' Then, the golden wheel-turning king admonishes them: 'Therefore, you should, according to your respective duties, teach the Dharma and do not do what is unlawful. Do not allow those who practice unlawful and evil deeds to live in your lands.' And they also follow and implement it accordingly. The silver wheel-turning king subdues them merely by going to them himself, the copper wheel-turning king subdues them by going and setting up a battlefield, and the iron wheel-turning king subdues them by setting up a battlefield without having to strike.

---

ཚོན་ཆ་(བཟས་པའམ་)བརྩམས་པ་ཙམ་གྱིས་འདུལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་ཁྲིམས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བཀོད་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ སྐྱོང་བས་ཕྱི་མ་ལ་ལྷར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་ གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། འཁོར་ 1-400 ལོས་སྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །འདི་དག་ཡོད་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། །དག་དང་མཛེས་དང་ གསལ་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འདིའི་རྒྱུ་ནི་མཆོད་རྟེན་ དང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཛངས་བླུན་ དང་སེང་གེ་ཡིད་མ་བརྟན་པས་རང་ཉིད་གསོད་པའི་རྔོན་པ་ལ་བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་བས་ བསྐལ་པ་མང་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འདོད་ལྷའི་བདེ་བ་ནི་ ཐམས་ཅད་ན་ས་གཞི་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་ལྟར་རེག་ན་འཇམ་པ། ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ གིས་མིག་མངས་རིས་སུ་བྲིས་པ་དང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་ བའི་རྫིང་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མཚོ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་བྱ་སྐད་སྙན་པ་འབྱིན་པས་ བརྒྱན་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་རྩེ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཡོད་ཅིང་། གནས་གསེར་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུཪྻ་དང་། མན་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་གཞན་མེད་ཁང་ བ་གམ་དང་བསིལ་ཁང་དང་སྟེགས་བུ་དང་སྐར་ཁུང་དྲ་བ་ཅན་ནོར་བུའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པ། འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་འགྱེད་པས་མཆོག་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ཉམས་དགའ་བར། ལུས་ ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་གཙང་ཞིང་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་རུས་པ་དང་རྩ་རྒྱུས་དང་ནང་ཁྲོལ་དང་ བཤང་གཅི་མེད་པ། འོད་དང་ལྡན་ཞིང་རབ་ཏུ་མཛེས་པ། གོས་སྲབ་ཅིང་འཇམ་ལ་(སྲང་ཕྱེད་ ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཆའི་བར་)ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་རེག་ན་བདེ་བ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་གསེར་གྱིས་སྤྲས་པ་ རྣམས་གྱོན་ཞིང་། རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་ནོར་བུ་དང་རྣ་རྒྱན་དང་གདུ་བུ་ དང་མགུལ་རྒྱན་དང་སྐ་རགས་དང་དོ་ཤལ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ། འཁོར་ལྷའི་ བུ་དང་བུ་མོ་གཞོན་ནུས་སིལ་སྙན་དང་རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་བཟའ་བ་བདུད་རྩི་སྔོན་པོ་དང་སེར་བོ་དང་དཀར་བོ་དང་དམར་བོ་རྣམས་འབྱུང་ བའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། བཏུང་བ་སྤྲང་རྩི་དང་སྦྲང་ཆང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། 1-401 བཞོན་པ་ཤིང་རྟ་དང་ཁྱོགས་དང་ཁྱོགས་གཡོག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། གོས་དང་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། སྤོས་དང་བདུག་པ་དང་ མེ་ཏོག་དང་ཕྲེང་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། བཞད་གད་དང་གླུ་གར་དང་རོལ་མོའི་ སྒྲ་སྣ

【現代漢語翻譯】 僅僅通過（食用或）製作顏料來調伏，在一切方面都戰勝，並且不受損害地遵循十善法，以符合正法的方式治理國家，據說來世會轉生為天神。這些（特徵）也使得偉丈夫的三十二相超越了其他人。如《寶鬘論》所說：『所有轉輪聖王，都希望擁有這些（相好），但其純凈、莊嚴和明亮，連諸佛的光芒都無法比擬。』就像這樣。其原因是建造佛塔和寺廟，以及修習慈心等等。正如《賢愚經》中所說，由於對殺死自己的獵人修習慈心，（此人）在無數劫中轉生為轉輪聖王。欲天之樂是指在所有地方，地面都像木棉花的瓣一樣柔軟，用一百零一種顏色繪製的各種圖案，充滿八功德水的令人愉悅的池塘，以及用各種鮮花和發出美妙鳥鳴聲來裝飾，擁有圓滿的娛樂花園等等。住所由黃金、白銀、琉璃和貓眼石製成，擁有獨特的房屋、涼亭、平臺和帶窗戶的網格，裝飾著珍寶，散發出各種光芒，極其美麗和令人愉快。身體內外都乾淨，沒有灰塵、污垢、骨頭、血管、內臟以及大小便。擁有光芒，極其美麗。穿著輕薄柔軟的衣服（重量從半兩到六十四分之一兩），觸感舒適，顏色各異，並用黃金裝飾。佩戴由各種珍寶製成的珠寶，如耳環、手鐲、項鍊、腰帶和瓔珞等。被年輕的天子和天女們手持各種樂器圍繞著。享用甘露般的食物，有藍色、黃色、白色和紅色的食物從樹上長出。飲用蜂蜜和蜂酒等飲料也從樹上長出。乘坐車乘、轎子和轎伕等交通工具也從樹上長出。各種各樣的衣服和裝飾品也從樹上長出。香、薰香、鮮花和花環也從樹上長出。歡笑、歌舞和音樂的聲音... 1-401 各種各樣的聲音

【English Translation】 Merely by (consuming or) creating pigments, one subdues, triumphs in all aspects, and without harm, adheres to the ten virtues, governing the kingdom in accordance with Dharma, it is said that in the next life one will be reborn as a god. These (characteristics) also make the thirty-two major marks of a great being superior to others. As stated in the 'Garland of Jewels': 'All universal monarchs wish to possess these (marks), but their purity, splendor, and clarity cannot match the radiance of the Buddhas.' Just like that. The cause for this is building stupas and temples, and cultivating loving-kindness, etc. As stated in the 'Wise and Foolish Sutra,' due to cultivating loving-kindness towards the hunter who killed him, (this person) was reborn as a universal monarch for countless eons. The bliss of desire realm gods refers to places where the ground is as soft as cotton petals, various patterns painted with one hundred and one colors, delightful ponds filled with water possessing eight qualities, adorned with various flowers and beautiful bird songs, and possessing perfect pleasure gardens, etc. Dwellings are made of gold, silver, lapis lazuli, and cat's eye, possessing unique houses, pavilions, platforms, and windowed grids, adorned with jewels, emitting various rays of light, extremely beautiful and delightful. The body is clean inside and out, without dust, dirt, bones, veins, internal organs, and excrement. Possessing radiance, extremely beautiful. Wearing thin and soft clothes (weighing from half a liang to one sixty-fourth of a liang), comfortable to the touch, of various colors, and adorned with gold. Adorned with jewelry made of various precious gems, such as earrings, bracelets, necklaces, belts, and pendants, etc. Surrounded by young sons and daughters of gods holding various musical instruments. Enjoying nectar-like foods, with blue, yellow, white, and red foods growing from trees. Drinking beverages such as honey and bee wine also grow from trees. Riding vehicles, palanquins, and sedan chairs also grow from trees. Various kinds of clothes and ornaments also grow from trees. Incense, fragrant smoke, flowers, and garlands also grow from trees. Sounds of laughter, singing, and music... 1-401 various sounds

---

་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ལྗོན་ཤིང་དང་། སྣོད་སྤྱད་དང་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ལྗོན་ ཤིང་རྣམས་ལས་གང་འདོད་པ་མདུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། དུས་དུས་སུ་བག་མེད་པ་ ལས་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདེན་པ་ལའང་སྤྱོད་ དོ། །ཐམས་ཅད་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དང་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ མེད་ལ། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་མན་དཱ་ར་བ་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་མཛེས་པར་ཁེབས་པའི་ རྙིང་བ་རྣམས་རླུང་གིས་འདོར་ཞིང་གསར་རྣམས་བ་ལེགས་པར་འགྲེམས་པའི་བདེ་བ་ཡང་ ལྡན། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། ལྷ་རྣམས་བསོད་ནམས་དབང་རྐྱེན་ཀྱིས། །ལྷ་ཡི་གྲོང་དུ་རླུང་ ཆེན་ལྡང་། །མེ་ཏོག་རྙིང་པ་འདོར་བྱེད་ཅིང་། །མེ་ཏོག་གསར་བ་ལེགས་པར་འགྲེམས། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །ཁྱད་པར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་རྩེ་ཚུལ་ནི། གདགས་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ ལའི་གཟུངས་སུ། ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚལ་ན་གླང་པོ་ཆེ་ས་སྲུངས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་བཟང་ མཛེས་པ་དཀར་བ། ཡན་ལག་(རྐང་ལག་མཇུག་མ་ཟེགས་པ་རླིག་པ་འདོམས་ཀྱི་གནས་ན་འདུག་པ་དང་། སྣ་ལག་ པར་གནས་པ་སྟེའོ། །)བདུན་ལེགས་པར་གནས་པ། མགོ་དམར་བ་མཆེ་བ་དྲུག་དང་ལྡན་པ། སྲིད་ དུ་དཔག་ཚད་གཅིག་དང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བདུན་ཡོད་པ། འཁོར་གླང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ གནས་ཏེ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ན། དེའི་མགོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྤྲུལ་ཞིང་། མགོ་བོ་ རེ་རེ་ལ་མཆེ་བ་དྲུག་དྲུག་དང་། མཆེ་བ་རེ་རེར་རྫིང་བུ་བདུན་བདུན་དང་། རྫིང་བུ་རེ་རེ་ལ་ པདྨའི་སྡོང་བོ་བདུན་བདུན་དང་། པདྨ་རེ་རེ་ལ་ལྷ་མོ་བདུན་བདུན་དང་། ལྷ་མོ་རེ་རེ་ལ་ གཡོག་མོ་བདུན་བདུན་དང་། གཡོག་མོ་རེ་རེ་ལ་འཁོར་སིལ་སྙན་འཁྲོལ་བ་བདུན་བདུན་ 1-402 ཡོད་པར་སྤྲུལ་ནས། མགོ་དབུས་མ་ལ་དབང་པོ་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཉེ་དབང་སུམ་ཅུ་རྩ་ གཉིས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་གཞན་རྣམས་ལ་འཁོར་རྣམས་ཞོན་ཏེ། འགྲོ་བ་མི་མངོན་པ་ལྟ་བུའི་ མགྱོགས་པས་ཡུད་ཀྱིས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཡིད་དུ་འོང་བར་ཕྱིན་ནས། གླང་པོའང་ལྷའི་ལུས་སུ་ སྤྲུལ་ཞིང་། ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ཀྱང་ གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལྷག་པར་ཡོད་ལ། དགའ་ལྡན་ནི་ས་བཅུའི་ དབང་ཕྱུག་གི་དྲུང་ན་རྟག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ལྷག་ཅིང་། དེར་འགྲོ་ བར་འདོད་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། ཐོས་པ་ མང་དང་ཆོས་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་ཐར་བ་འདོད། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་དགའ་ བའི་མི། །དེ་རྣམས་དགའ་ལྡན་ཉེ་བར་འགྲོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁམས་གོང་མ་དག་ནི་འདོད་ ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ

【現代漢語翻譯】 他們享用著從如意樹（梵文：कल्पवृक्ष，kalpavriksha，能實現願望的樹）和各種器皿用具樹上隨意出現的所需之物。同時，他們也依賴於時時敲響的大鼓之聲，這聲音促使他們不放逸，並讓他們享用神聖佛法的真諦。那裡沒有任何人遭受疾病、衰老、飢餓、乾渴或貧困之苦。整個地面都被曼陀羅花（梵文：मन्दारव，mandārava，天界之花）覆蓋，花朵美麗得如同人屈膝一般。凋謝的花朵被風吹走，新生的花朵則完美地綻放，帶來無盡的喜悅。 《念住經》中說：『諸天因福德之力，天界大風起，吹落舊花朵，新花完美綻。』 特別是三十三天（梵文：त्रायस्त्रिंश，trāyastriṃśa，佛教宇宙觀中位於須彌山頂的天界）的娛樂方式。《建立經》和《寶云經》中記載：在各種車乘的花園裡，有一頭由持地天子（梵文：पृथ्वीपति，pṛthvīpati，土地的守護神）所化的美麗白色大象，它四肢、尾巴、陰囊和鼻子都完美地安住。它的頭部是紅色的，有六顆象牙，身長一由旬（梵文：योजन，yojana，古代印度長度單位），周圍七由旬，周圍環繞著成百上千的大象。當它前往花園時，會將自己的頭幻化成三十三個頭，每個頭上都有六顆象牙，每顆象牙上有七個水池，每個水池裡有七棵蓮花，每朵蓮花上有七位天女，每位天女有七位侍女，每位侍女有七位演奏各種樂器的樂女。中央的頭屬於帝釋天（梵文：इन्द्र，Indra，眾神之王），其餘的頭屬於三十二位近臣。其他的大象則載著眷屬，以迅雷不及掩耳之勢瞬間到達令人心曠神怡的花園。然後，大象也幻化成天人的身體，所有天人都享受著感官的快樂。』 因此，越往上的天界，感官享樂就越加殊勝。兜率天（梵文：तुषित，Tuṣita，彌勒菩薩居住的天界）的眾生，在十地菩薩（梵文：भूमि，bhūmi，菩薩修行的十個階段）的統治下，恒常享用大乘佛法，更是殊勝。想要往生兜率天的人，應該努力修持神聖的佛法。《念住經》中說：『博學多聞持佛法，智慧具足欲解脫，喜好功德諸眾生，彼等速往兜率天。』 更高的色界天眾，已經遠離了對感官享樂的貪執，專注于禪定。

【English Translation】 They enjoy whatever they desire appearing before them from wish-fulfilling trees (Sanskrit: कल्पवृक्ष, kalpavriksha, 'wish-fulfilling tree') and trees that produce various vessels and implements. Also, they rely on the sound of great drums that are struck from time to time, which urge them not to be heedless, and they also enjoy the truth of the sacred Dharma. There is no suffering of sickness, old age, hunger, thirst, or poverty for anyone. The entire ground is covered with Mandārava flowers (Sanskrit: मन्दारव, mandārava, 'heavenly flower') as beautiful as a bent knee. The old ones are discarded by the wind, and the new ones are well displayed, bringing happiness. In the Mindfulness Sutra, it says: 'By the power of merit, great winds rise in the realm of the gods, discarding the old flowers, and the new flowers are well displayed.' In particular, the amusement of the Thirty-Three (Sanskrit: त्रायस्त्रिंश, trāyastriṃśa, the heaven located on the summit of Mount Meru in Buddhist cosmology) is described in the Establishing Sutra and the Jewel Cloud Sutra: 'In the garden of various chariots, there is a beautiful white elephant, the son of the Earth-Holder (Sanskrit: पृथ्वीपति, pṛthvīpati, 'lord of the earth'), with well-formed limbs (legs, tail, scrotum, and the place of the genitals), and its trunk rests on its hand. Its head is red, it has six tusks, it is one yojana (Sanskrit: योजन, yojana, an ancient Indian unit of distance) in length and seven in circumference, and it is surrounded by hundreds of thousands of elephants. When it goes to the garden, it transforms its head into thirty-three heads, each head has six tusks, each tusk has seven ponds, each pond has seven lotus stalks, each lotus has seven goddesses, each goddess has seven attendants, and each attendant has seven musicians playing various instruments. The central head belongs to Indra (Sanskrit: इन्द्र, Indra, 'king of the gods'), and the others belong to the thirty-two close attendants. The other elephants carry their retinues, and they arrive at the delightful garden in an instant with the speed of invisibility. Then, the elephant also transforms into the body of a god, and all the gods enjoy the pleasures of the senses.' Therefore, the higher the realm, the more excellent the sensory pleasures. The Joyful Realm (Sanskrit: तुषित, Tuṣita, the heaven where Maitreya Bodhisattva resides), under the dominion of the lords of the ten bhūmis (Sanskrit: भूमि, bhūmi, 'grounds' or 'levels' on the Bodhisattva path), constantly enjoys the Dharma of the Great Vehicle, which is even more excellent. Those who wish to be reborn in the Joyful Realm should strive to practice the sacred Dharma. In the Mindfulness Sutra, it says: 'Those who are learned, uphold the Dharma, possess wisdom, and desire liberation, those beings who delight in virtues, they quickly go to the Joyful Realm.' The higher realms of form are free from attachment to the pleasures of the senses and are focused on samādhi.

---

་པར་གཞག་པའི་བདེ་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། ས་སྡེར། གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་ པོ་རྣམས་སུ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞི་བའི་བདེ་བ་མི་གཡོ་བ་ཅན་ མྱོང་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཞི་བ་དང་རྣམས་པར་ཐར་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ མྱོང་བར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཟས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། ས་སྡེར། དམྱལ་བ་ནི། རླུང་རྒྱུ་བའི་ཁ་ ཟས་ཕྲ་བས་གནས་པར་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་དུ་ནི། ཐུ་ལུམ་དང་ཟངས་ཞུན་དག་ ཀྱང་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སེལ་བས་ཁ་ཟས་ཡིན་ལ། ཉི་ཚེ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་ཟས་མི་དང་འདྲ་ བ་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་མི་རྣམས་ནི་ཁ་ཟས་རགས་པས་ འཚོ་ཞིང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་དང་། མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དང་། བར་ དོ་དང་། ལྷ་རྣམས་ནི་ཁ་ཟས་ཕྲ་བས་འཚོལ། ཁམས་གོང་མ་དག་ནི་ཁམས་ཟས་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །འཁྲིག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། དམྱལ་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་རྒྱུན་དུ་ 1-403 འབྱུང་བས་མེད་ལ། ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཡོད་ཅིང་ཁུ་བ་ཕོ་བའང་ཡོད་ དོ། །འདོད་ལྷ་རྣམས་ལ། གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་དང་ལག་བཅངས་དང་། །དགོད་དང་བལྟས་ པས་འཁྲིག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་(རིས་བཞི་རྩ་གསུམ་)གཉིས་ན་གཉིས་གཉིས་སྤྲོད་པ་ དང་། གོང་མ་བཞིན་རིམ་བ་ལྟར་(འཐབ་བྲལ་ན་)འཁྱུད་པ་དང་། (དགའ་ལྡན་ན་)ལག་པ་ནས་ འཛིན་པ་དང་། (འཕྲུལ་དགའ་ན་)དགོད་པ་དང་། (གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ན་)མིག་ཚུགས་སུ་ལྟ་བའི་ འཁྲིག་པ་ཡོད་དེ། ཁུ་བ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་ཅིང་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་རླུང་ཉི་ཚེ་འབྱུང་བས་གདུང་ བ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །གླིང་གསུམ་དང་ཡི་དྭགས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་འདོད་ལྷ་འོག་མ་བཞི་ ལ་བག་མ་གཏོང་ལེན་དང་། ཆུང་མ་འཆང་བ་ཡོད་ཀྱི། སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་གོང་མ་གཉིས་ན་ མེད་ཅིང་། ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་མངལ་གྱི་གནས་མེད་པས་ཕྲག་པའམ་པང་པར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ ལ་ཕ་མའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདོད་ལྷ་དྲུག་ཏུ་རིམ་པ་ལྟར་(རིས་བཞི་པ་ན་)བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་ པ་ནས(གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ན་)ལོ་བཅུའི་བར་གྱི་བོངས་ཚོད་དུ་སྐྱེ་ལ། གཟུགས་ཁམས་ཡན་ ཆད་འཁྲིག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་། ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གོས་དང་བཅས་པ་ སྐྱེ་སྟེ། (ལྷ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་སྐད་དུ་སྨྲ་)བྱིས་པ་ལོ་ལྔ་ལོན་པ་ནས། །ལོ་བཅུ་ལོན་བ་ལྟ་བུའི་ བར། །དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་གཟུགས་(རིས་བཞི་པ་ན་)ཅན་རྣམས། ཀུན་རྫོགས་གོས་དང་བཅས་པ་ཉིད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འདོད་ཁམས་ནི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཤས་ཆུང་བས་ཕལ་ཆེར་གཅེར་བུར་སྐྱེ་ ཞིང་། རྒྱལ་བུ་དོན་གྲུབ་དང་ཁྱེའུ་གསེར་མདོག་ལ་སོགས་པ་གོས་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའང་ ཡོད་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྐྱེ

【現代漢語翻譯】 擁有圓滿安樂的處所。即：在色界四禪中，體驗舍受、正念清凈和寂靜不變的安樂；在無色界中，體驗殊勝的寂靜和解脫安樂。關於食物的享受：在地獄中，據說依靠微細的風作為食物而存在。在《俱舍論》的註釋中提到：膿血和熔化的銅鐵也能解除飢渴，因此也是食物。對於短命者來說，也有像人類一樣的食物。餓鬼、畜生和人類依靠粗糙的食物為生。最初劫的人類、梅梅波等眾生、中陰身和天神依靠微細的食物為生。上界的眾生對段食沒有貪執。關於性愛的享受：地獄中由於劇烈的痛苦持續不斷，所以沒有性愛。餓鬼、畜生和人類有性愛，並且有精液。對於欲界天神來說，如雲：『二二相擁和牽手，歡笑和對視即是性愛。』如同初二天（四天王天和三十三天）是二二相擁，再往上的天界依次是（夜摩天）相牽，（兜率天）歡笑，（化樂天）對視。沒有精液產生，只是通過性器官產生微細的風來消除痛苦。贍部洲、俱盧洲和具有大神通的餓鬼以及下四欲界天有嫁娶和納妾的行為。但在無熱天和更上的天界則沒有。天女沒有子宮，所以在肩膀或膝蓋上化生，被稱作父母。欲界六天依次是（四天王天）從五歲孩童到（他化自在天）十歲孩童的身量。色界及以上的天界對性愛沒有貪執，身體完全圓滿，帶著衣服出生。所有天神都說聖語。如雲：『五歲孩童至十歲，彼等之中所生者，皆具足且著衣。』欲界眾生由於羞恥心較少，所以大多赤身出生，但也有像王子義成和金髮童子等帶著衣服出生的。帝釋天是完全圓滿地出生的。 擁有圓滿安樂的處所。即：在色界四禪中，體驗舍受、正念清凈和寂靜不變的安樂；在無色界中，體驗殊勝的寂靜和解脫安樂。關於食物的享受：在地獄中，據說依靠微細的風作為食物而存在。在《俱舍論》的註釋中提到：膿血和熔化的銅鐵也能解除飢渴，因此也是食物。對於短命者來說，也有像人類一樣的食物。餓鬼、畜生和人類依靠粗糙的食物為生。最初劫的人類、梅梅波等眾生、中陰身和天神依靠微細的食物為生。上界的眾生對段食沒有貪執。關於性愛的享受：地獄中由於劇烈的痛苦持續不斷，所以沒有性愛。餓鬼、畜生和人類有性愛，並且有精液。對於欲界天神來說，如雲：『二二相擁和牽手，歡笑和對視即是性愛。』如同初二天（四天王天和三十三天）是二二相擁，再往上的天界依次是（夜摩天）相牽，（兜率天）歡笑，（化樂天）對視。沒有精液產生，只是通過性器官產生微細的風來消除痛苦。贍部洲、俱盧洲和具有大神通的餓鬼以及下四欲界天有嫁娶和納妾的行為。但在無熱天和更上的天界則沒有。天女沒有子宮，所以在肩膀或膝蓋上化生，被稱作父母。欲界六天依次是（四天王天）從五歲孩童到（他化自在天）十歲孩童的身量。色界及以上的天界對性愛沒有貪執，身體完全圓滿，帶著衣服出生。所有天神都說聖語。如雲：『五歲孩童至十歲，彼等之中所生者，皆具足且著衣。』欲界眾生由於羞恥心較少，所以大多赤身出生，但也有像王子義成和金髮童子等帶著衣服出生的。帝釋天是完全圓滿地出生的。

【English Translation】 Having a place of perfect and complete happiness. That is, in the four dhyanas of the Form Realm, one experiences the unwavering happiness of equanimity, perfect mindfulness, purity, and peace; in the Formless Realms, one experiences the extraordinary happiness of peace and liberation. Regarding the enjoyment of food: In the hells, it is said that they exist by means of subtle wind as food. In the commentary on the Treasury of Knowledge (Abhidharmakośa), it is mentioned that pus, blood, and molten copper and iron can also relieve hunger and thirst, so they are also food. For those with short lifespans, there is also food like that of humans. Pretas (hungry ghosts), animals, and humans live on coarse food. The humans of the first kalpa, beings like the Mermerpo, the intermediate state (bardo), and the gods live on subtle food. The beings of the upper realms are free from attachment to the desire for coarse food. Regarding the enjoyment of sexual intercourse: In the hells, there is no sexual intercourse because intense suffering constantly arises. Pretas, animals, and humans have sexual intercourse and also have semen. For the desire realm gods, it is as it says: 'Embracing and holding hands, laughing and gazing are sexual intercourse.' Like the first two (the Four Great Kings and the Thirty-three), they embrace each other, and the higher realms gradually (the Yama) hold hands, (the Tushita) laugh, (the Nirmanarati) gaze at each other. There is no production of semen, but a subtle wind arises from the sexual organ, which alleviates suffering. Jambudvipa, Kurukshetra, pretas with great magical powers, and the lower four desire realm gods have the practice of giving and receiving brides and having consorts. But in the Avihas and the two higher realms, there is no such thing. Goddesses do not have a womb, so they are born by appearing on the shoulder or lap, and they are called father and mother. The six desire realm gods are born in sizes ranging from (the Four Great Kings) a five-year-old child to (the Paranirmitavasavartin) a ten-year-old child. The Form Realm and above are free from attachment to sexual intercourse, and the body is born fully complete with clothes. (All the gods speak in the noble language.) As it says: 'From a five-year-old child to a ten-year-old child, those born in those realms are all complete and clothed.' The desire realm beings are mostly born naked because they have little shame, but there are also those who are born with clothes, such as Prince Siddhartha and the Golden-Colored Boy. Indra (Śakra) is born fully complete. Having a place of perfect and complete happiness. That is, in the four dhyanas of the Form Realm, one experiences the unwavering happiness of equanimity, perfect mindfulness, purity, and peace; in the Formless Realms, one experiences the extraordinary happiness of peace and liberation. Regarding the enjoyment of food: In the hells, it is said that they exist by means of subtle wind as food. In the commentary on the Treasury of Knowledge (Abhidharmakośa), it is mentioned that pus, blood, and molten copper and iron can also relieve hunger and thirst, so they are also food. For those with short lifespans, there is also food like that of humans. Pretas (hungry ghosts), animals, and humans live on coarse food. The humans of the first kalpa, beings like the Mermerpo, the intermediate state (bardo), and the gods live on subtle food. The beings of the upper realms are free from attachment to the desire for coarse food. Regarding the enjoyment of sexual intercourse: In the hells, there is no sexual intercourse because intense suffering constantly arises. Pretas, animals, and humans have sexual intercourse and also have semen. For the desire realm gods, it is as it says: 'Embracing and holding hands, laughing and gazing are sexual intercourse.' Like the first two (the Four Great Kings and the Thirty-three), they embrace each other, and the higher realms gradually (the Yama) hold hands, (the Tushita) laugh, (the Nirmanarati) gaze at each other. There is no production of semen, but a subtle wind arises from the sexual organ, which alleviates suffering. Jambudvipa, Kurukshetra, pretas with great magical powers, and the lower four desire realm gods have the practice of giving and receiving brides and having consorts. But in the Avihas and the two higher realms, there is no such thing. Goddesses do not have a womb, so they are born by appearing on the shoulder or lap, and they are called father and mother. The six desire realm gods are born in sizes ranging from (the Four Great Kings) a five-year-old child to (the Paranirmitavasavartin) a ten-year-old child. The Form Realm and above are free from attachment to sexual intercourse, and the body is born fully complete with clothes. (All the gods speak in the noble language.) As it says: 'From a five-year-old child to a ten-year-old child, those born in those realms are all complete and clothed.' The desire realm beings are mostly born naked because they have little shame, but there are also those who are born with clothes, such as Prince Siddhartha and the Golden-Colored Boy. Indra (Śakra) is born fully complete.

---

་བས་སྔ་ཕྱི་བརྗེ་བའང་མི་ཤེས་ཏེ། འདོད་ལྷ་ གཞན་རྣམས་ཀྱང་ལུས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་པོ་ནི། འདོད་པའི་ལྷ་དང་མིར་བཅས་རྣམས། །བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གསུམ་པོ་ ནི། །བསམ་གཏན་གསུམ་ལ་ས་དགུ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་དང་འདོད་ལྷ་དང་པོ་བཞི་འདོད་ 1-404 པ་(གྲུབ་ཟིན་)ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། འཕྲུལ་དགའ་འདོད་པ་རང་ གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་འདོད་པ་གཞན་ གྱིས་སྤྲུལ་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་སྟེ(འདོད་པའི་སྐྱེ་བ་)གསུམ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཅན་དང་། གཉིས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ ཅན་དང་། གསུམ་པ་ན་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་དེ་(བདེ་བའི་སྐྱེ་བ་)གསུམ་ལ་ གནས་གཞན་གསུམ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བས་དགུའོ། །གཞན་ཡང་། དེར་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་སོགས། ། སེམས་ཅན་སྐྱེ་གནས་བཞི་དག་ཏུ། །མི་དང་དུད་འགྲོ་རྣམ་པ་བཞི། །དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་ རྣམས་དང་། །སྲིད་པ་བར་མ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །ཡི་དྭགས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཡིན། །ཞེས་པ་ ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་གནས་བཞིས་བསྡུས་ཤིང་། མི་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་ལ་བཞི་ ག་ཚང་བར་ཡོད་དེ། མི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཁྲུང་ཁྲུང་མོ་ལ་སྐྱེས་པ་གནས་བརྟན་བྲག་དང་ ཉེ་བའི་བྲག་དང་། རི་དྭགས་འཛིན་མའི་བུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་གྱི་བུ་ལྔ་ བརྒྱ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གསོ་སྦྱོང་འཕགས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་གནས་ ང་ལས་ནུ་དང་། དེའི་བརླ་གཡས་པ་ལས་མཛེས་པ་དང་། གཡོན་པ་ལས་ཉེར་མཛེས་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ལས་ཨ་མྲ་སྐྱོང་མ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། བརྫུས་སྐྱེས་ནི་བསྐལ་བ་དང་ པོའི་མི་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་འཕགས་པ་ལྷ་སིང་ག་གླིང་བའི་རྒྱལ་པོའི་ལྡུམ་རར་པདྨ་ལས་སྐྱེས་ པ་ལྟ་བུའོ། །དུད་འགྲོ་སྤྱི་རིགས་ལའང་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་ཡོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་ཀླུ་དང་ནམ་ མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ལའང་ཚང་བར་ཡོད་དེ། གདགས་པར། ནམ་མཁའ་ལྡིང་བརྫུས་སྐྱེས་ ཀྱིས་ཀླུ་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་དང་། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱིས་བརྫུས་སྐྱེས་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་ དང་། མངལ་སྐྱེས་ཀྱིས་མངལ་སྐྱེས་སྒོང་སྐྱེས་གཉིས་དང་། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱིས་སྒོང་སྐྱེས་ཁོ་ན་ཟ་ པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྫུས་སྐྱེས་ལ་རོ་མེད་ཀྱང་མ་ཤི་བའི་བར་བཟའ་བའི་ཆེད་དུ་ 1-405 འདྲེན་པའམ་མ་ཤི་བར་དུ་ཟ་བའོ། །དམྱལ་བ་དང་ལྷ་དང་བར་དོ་ཐམས་ཅད་བརྫུས་སྐྱེས་ ཡིན་ལ། ཡི་དྭགས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བརྫུས་སྐྱེས་ཡིན་ཞིང་། མངལ་སྐྱེས་ཀྱང་ཡོད་དེ། (ལུང་དུ།) མཽའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལ། ཡི་དྭགས་མོས་

【現代漢語翻譯】 此外，他們甚至不知道如何區分先後，其他的欲界天人也會迅速結束他們的生命。關於出生方式的確定： 『欲界的三種出生方式，包括欲界天人和人類。三種快樂的出生方式，對應於三種禪定和九個地。』正如所說，人類和最初的四個欲界天（已經存在）擁有支配化生的出生方式，樂變化天擁有支配自身變化的出生方式，他化自在天擁有支配他人變化的出生方式，這三種是（欲界的出生方式）。初禪中有離生喜樂，二禪中有定生喜樂，三禪中有離喜妙樂，這三種（快樂的出生方式）在其他三個地方各自產生，所以共有九種。此外： 『在那裡，有卵生等，眾生有四種出生方式。人類和動物有四種，地獄眾生和天人，以及中陰身都是化生。餓鬼也有胎生。』正如所說，一切眾生都包含在四種出生方式中。人類和動物都有這四種出生方式。人類的卵生，比如出生于鶴母的 સ્થཱཝིར（Sthavira，長老）和近巖，以及持獸女的32個兒子，和五王之子五百人等。濕生，比如生長於善宿長者頭頂的乳，右腿生出美貌者，左腿生出 अतिरूप（Atirupa， अतिरूप），以及從水樹中生出 आम्रपाली（Amrapali，芒果守護者）等。化生，比如劫初之人，以及後來的聖者在 सिंहल（Simhala，獅子國）國王的花園中從蓮花中出生等。一般的動物種類也都有四種出生方式。特別是龍和迦樓羅等，各自都有全部的出生方式。在《設施論》中說：迦樓羅以化生吞食具有四種出生方式的龍，濕生吞食除化生外的三種，胎生吞食胎生和卵生兩種，卵生只吞食卵生。化生沒有味道，但在未死之前爲了食用而引誘，或者直到死亡才食用。地獄眾生、天人和中陰身都是化生。餓鬼也大多是化生，也有胎生。（經文中說） महामौद्गल्यायन（Mahāmaudgalyāyana，大目犍連）的兒子，是餓鬼之母。

【English Translation】 Furthermore, they do not even know how to distinguish between what comes before and after, and the other desire realm gods will also quickly end their lives. Regarding the determination of birth methods: 'The three types of births in the desire realm include desire realm gods and humans. The three types of births of bliss correspond to the three dhyanas and the nine grounds.' As it is said, humans and the first four desire realm gods (already existing) possess the birth method of dominating emanation, the Paranirmitavasavartin gods possess the birth method of dominating their own transformations, and the Vasavartin gods possess the birth method of dominating the transformations of others, these three are (the birth methods of the desire realm). In the first dhyana, there is joy born of detachment, in the second dhyana, there is joy born of samadhi, and in the third dhyana, there is bliss without joy, these three (births of bliss) each arise in three other places, so there are nine in total. Furthermore: 'There, there are egg-born, etc., sentient beings have four birth methods. Humans and animals have four types, hell beings and gods, as well as the intermediate state, are all born by transformation. Hungry ghosts also have womb-births.' As it is said, all sentient beings are included in the four birth methods. Humans and animals both have these four birth methods. Human egg-births, such as the स्थཱཝིར（Sthavira, Elder）born to a crane mother and near a rock, and the 32 sons of the beast-holding woman, and the five hundred sons of the five kings, etc. Moisture-births, such as the milk growing from the head of the elder S善宿長者, the beautiful one born from his right thigh, अतिरूप（Atirupa, अतिरूप）born from his left thigh, and आम्रपाली（Amrapali, Mango Guardian）born from a water tree, etc. Transformation-births, such as the people of the beginning of the kalpa, and later saints born from lotuses in the garden of the king of सिंहल（Simhala, Lion Country）, etc. General animal species also have four birth methods. In particular, dragons and garudas, etc., each have all the birth methods. In the Treatise on Establishments, it is said: Garudas devour dragons with four birth methods by transformation, moisture-born devour three except for transformation-born, womb-born devour womb-born and egg-born, and egg-born only devour egg-born. Transformation-born have no taste, but are lured for consumption before death, or consumed until death. Hell beings, gods, and intermediate state beings are all transformation-born. Hungry ghosts are also mostly transformation-born, and there are also womb-born. (In the scriptures) the son of महामौद्गल्यायन（Mahāmaudgalyāyana, Mahāmaudgalyāyana）, is the mother of hungry ghosts.

---

སྨྲས་པ། བདག་གིས་མཚན་མོ་བུ་ལྔ་དང་། །དེ་བཞིན་ ཉིད་མོ་བུ་ལྔ་དག །བསྐྱེད་ནས་དེ་དག་ཟ་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་བདག་ནི་ཚིམ་པ་མེད། །ཅེས་པ་ ལྟར་རོ། །སྒོང་སྐྱེས་དང་མངལ་སྐྱེས་དང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་དང་བརྫུས་སྐྱེས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ ལྟར་ཕྱི་མ་བཟང་ཞིང་། ཁྱད་པར་བརྫུས་སྐྱེས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མང་བར་ཡང་གནས་སོ། །དེ་ ལྟར་བརྫུས་སྐྱེས་མང་ཞིང་བཟང་ཡང་། གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་མངལ་སྐྱེས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཉེ་ དུའི་འབྲེལ་བས་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཆོས་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འདི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བའི་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིམ་གྲོ་སྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མིར་གྱུར་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ འདི་ཐོབ་བོ་ཞེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ལས་ བསྐལ་པ་བརྒྱ་འདས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྒྱུ་མས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསླུ་བར་འགྱུར་ རོ། །ཞེས་འབྱུང་བས་དེ་ལྟ་བུར་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་གྱིས་ ཀྱང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་བ་ལ་འགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ལུས་ཐོབ་པ་འཆི་འཕོ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་མུ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་ཐོབ་པ་གང་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་འཆི་འཕོའི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་ འདོད་པའི་ལྷ་རྩེད་མོས་མྱོས་པ་དང་། ཡིད་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ ཀྱིས་འཆི་འཕོའི་རང་གིས་མ་ཡིན་པ་མངལ་ན་གནས་པ་དང་། སྒོ་ང་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་། རང་གི་སེམས་དང་གཞན་གྱི་སེམས་གཉི་གའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་འཕོ་བ་འདོད་པའི་ཁམས་ སུ་སྐྱེས་ཤིང་དབང་པོ་རྫོགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་དང་། རང་གཞན་གཉི་གའི་སེམས་ཀྱིས་ མ་ཡིན་པར་འཆི་འཕོ་བ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། དམྱལ་བ་དང་ཡི་ 1-406 དྭགས་དང་། རྒྱལ་བས་བཏང་བའི་ཕོ་ཉ་བ་དང་། མཐོང་ལམ་པ་དང་། འགོག་པ་དང་བྱམས་ པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། བར་དོ་དང་། སྔར་དུས་མིན་དང་། འཆི་བར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་རྣམས་ནི། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་ཡང་། གློ་ བུར་གྱི་དྲི་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ གིས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྤྱད་ པ་ལས། འཁོར་བ་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་གྲུབ་པ་སྟེ། (རྒྱུད་བླ་མར།)ཚུལ་ བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ཏེ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་ བྱེད་ཀྱིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ལས་དང་ཉོན་མོ

【現代漢語翻譯】 有人說道：『我晚上生了五個兒子，同樣地，白天生了五個女兒，生了他們之後都吃了，然而我還是不滿足。』就像這樣。 卵生、胎生、濕生和化生，後者依次比前者更好，特別是依賴化生能存在更久。雖然化生眾多且殊勝，但喬達摩·悉達多（釋迦牟尼佛未成佛前的名字）以胎生出現，是因為親近釋迦族，爲了讓偉大的釋迦族皈依佛法；爲了讓人認為『這是轉輪王的後裔』，從而增加人們的恭敬心；爲了讓應化眾生生起歡喜心，認為『即使轉世為人也能獲得成就』；並且爲了消除外道典籍中的預言所帶來的疑慮，外道典籍中說：『經過一百個劫后，魔術師的幻術將欺騙整個世界。』；以及爲了讓佛陀的舍利能夠引導無量眾生往生天界和獲得解脫。 以身體來確定（生死）的方式是：如果從獲得身體到死亡和轉生的方式來劃分，有四種情況：即，獲得身體者，其心識死亡和轉生，而非由其他心識主導，比如沉溺於欲界天神的遊戲和迷惑；由其他心識主導死亡和轉生，而非自身心識，比如處於胎中或卵中的眾生；由自身和他人的心識共同作用而死亡和轉生，比如欲界中出生且感官完備的大多數眾生；以及不由自身和他人的心識所主導而死亡和轉生，比如色界和無色界的天神，以及地獄眾生、餓鬼、由佛陀派遣的使者、見道者、滅盡定者、慈愛者、處於無煩惱禪定中的人、中陰身、非時死者，以及被描述為死亡的眾生。 以因和緣來確定（生死）的方式是：簡而言之，所有眾生的心識的自性都是光明，具有如來藏，但由於突如其來的污垢，如不如理作意等分別唸的影響，產生煩惱，由此引發的具有遺漏的業，導致了輪迴的蘊、界和處產生。（《寶性論》中說：）『不如理作意存在於心識的自性中，通過不如理作意，業和煩惱得以顯現。』業和煩惱得以顯現。

【English Translation】 It is said: 'I gave birth to five sons at night, and similarly, five daughters during the day. After giving birth to them, I ate them all, yet I am not satisfied.' It is like that. The egg-born, womb-born, moisture-born, and miraculously born, the latter are successively better than the former, and especially relying on the miraculously born can exist longer. Although the miraculously born are numerous and excellent, Gautama Siddhartha (name of Shakyamuni Buddha before enlightenment) appeared as womb-born because of his closeness to the Shakya clan, to lead the great Shakya clan to embrace the Dharma; to make people think 'This is a descendant of the Chakravartin (wheel-turning king),' thereby increasing people's respect; to generate joy in those to be tamed, thinking 'Even if reborn as a human, one can attain accomplishment'; and to dispel doubts arising from predictions in non-Buddhist scriptures, which say: 'After a hundred kalpas, the illusion of a magician will deceive the entire world.'; and so that the relics of the Buddha can guide countless beings to be reborn in higher realms and attain liberation. The way to determine (life and death) by the body is: if we divide it from the way of obtaining a body to death and rebirth, there are four situations: that is, those who obtain a body, whose consciousness dies and is reborn, not dominated by other consciousnesses, such as those who are intoxicated by the games and delusions of the gods of the desire realm; death and rebirth dominated by other consciousnesses, not their own consciousness, such as beings in the womb or in eggs; death and rebirth caused by the combined action of their own and others' consciousnesses, such as most beings born in the desire realm with complete senses; and death and rebirth not dominated by their own and others' consciousnesses, such as the gods of the form and formless realms, as well as hell beings, hungry ghosts, messengers sent by the Buddha, those who have attained the path of seeing, those in cessation, those who are loving, those in meditation without afflictions, intermediate beings, those who die untimely, and those described as dying. The way to determine (life and death) by cause and condition is: In short, the nature of the minds of all sentient beings is luminosity, possessing the Tathagatagarbha (Buddha-nature), but due to sudden defilements, such as improper attention, the influence of conceptual thoughts, afflictions arise, and the karma with outflows instigated by them causes the aggregates, elements, and sense bases of samsara to arise. (In the Uttaratantra Shastra it says:) 'Improper attention exists in the nature of the mind; through improper attention, karma and afflictions are fully manifested.' Karma and afflictions are fully manifested.

---

ངས་ཆུ་ལས་ནི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་ མཆེད་ཁམས་རྣམས་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ལས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་ངན་ འགྲོའི་ཕུང་པོ་སོགས་འགྲུབ་ཅིང་། དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་བདེ་འགྲོའི་ཕུང་པོ་སོགས་འགྲུབ་སྟེ། (རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར།)མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན་ སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་མཐའ་དག་སྤང་ བར་བྱའོ། །(སྤྱོད་འཇུག་ཏུ།)སྡིག་པ་བྱེད་པ་བདེ་འདོད་ཀྱང་། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། ། དེ་དང་དེར་ནི་སྡིག་པ་དེས། །སྡུག་བསྔལ་མཚོན་གྱིས་རྣམ་འཇོམས་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སྤྱད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་ འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་ལ་བསམ་པའི་དགེ་བྱས་པས། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །དེ་ དང་དེར་ནི་དགེ་བ་དེས། །འབྲས་བུ་ཡིན་གྱིས་མངོན་མཆོད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ 1-407 གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་བཤད་ཟིན་ཞིང་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། བརྟན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། བརྟན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ། སྐྱེ་བའི་གནས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སམ་སྣོད་ དུ་གྱུར་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ སོ་སོར་འཆད་པ་ལ། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་དང་། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ བཤད་པའོ། ། ༈ སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ། སྟོང་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གང་ ཆེན་མཚོའི་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མང་པོ་བརྩེགས་པའི་སྟེང་ན་སའི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཆེན་པོ་གནས་ཤིང་། དེའི་སྟེང་ན་སྤོས་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་རེ་རེའི་ སྟེང་ནའང་སྟོང་གསུམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཉི་ཤུ་བརྩེགས་མ་རེ་རེ་གནས་ཏེ། དེ་ཐམས་ ཅད་ལ་གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་ཚེ་ནང་གི་དབུས་མ་ཟེ་བ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་པདྨ་ ལ། ཕྱོགས་ཀུན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བའི་འོད་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་། འཁོར་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཡོད་ལ། དེའི་ སྟེང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མིང་ཅན་ཉི་ཤུ་རེ་རེ་ལའང་ཞིང་གཅིག་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་རང་ རང་གི་གྲངས་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡོད་ཅིང་། དེ་རྣམས་སྟེང་ འོག་གི་བར་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་རེ་རེ་ཡོད་པ་ལས། མི་མཇེད་ འདི་

【現代漢語翻譯】 正如我所說的：'從業力中，產生蘊、處、界。' 也就是說，造作不善業會產生惡趣的蘊等，而行善業則會產生善趣的蘊等。 （《寶鬘論》中說：）'一切痛苦皆由不善生，同樣，一切惡趣亦是。一切善趣皆由善生，以及各種各樣的安樂。' 因此，想要避免痛苦的人，應該避免所有會導致罪惡和不善的行為。（《入行論》中說：）'作惡之人雖欲求安樂，無論其去往何處，惡業都會以痛苦之劍徹底摧毀他。' 想要享受安樂的人，應該盡力行善。'通過心中思善，無論其去往何處，善業都會以成熟的果報來供養他。' 等等。這些內容已經廣泛地講解過，並且將來還會繼續講解。 穩固的器世界：什麼是穩固世界中的生命之處？ 簡而言之，它是眾生的住所或容器，並且具有徹底毀滅的性質，因此被稱為器世界。具體來說，它包括對三千世界的描述和對十方世界的解釋。 對三千世界的描述：三千世界的情況是，在世尊（Bhagavan，有德者） 毗盧遮那佛（Vairochana，光明遍照）的偉大蓮花手掌的底部，存在著許多層風輪，其上是巨大的地輪。地輪之上是無量的香水海。在每一個香水海上，都存在著二十個堆疊的三千世界。所有這些共同構成了被稱為'以鮮花裝飾的宇宙海洋'的基礎和核心。 在那個宇宙海洋的中心，有一朵名為'令人愉悅且光芒無盡'的蓮花。蓮花上有一個名為'光明遍照'的佛土，四面八方都閃耀著珍寶的光芒。這個佛土被無數不可言說的微塵數目的世界所環繞。在它的上方，每個名為'某某'的世界都各自被與其自身微塵數相等的（一到二十個）世界所環繞。這些世界之間，上下也存在著如佛土微塵數般的世界。而我們所處的這個娑婆世界（Saha World）

【English Translation】 As I said: 'From karma, aggregates, sources, and elements arise.' That is to say, engaging in non-virtuous actions produces the aggregates of bad destinies, and practicing virtuous actions produces the aggregates of happy destinies. (In the 'Garland of Jewels'): 'All suffering arises from non-virtue, likewise, all bad destinies. All happy destinies arise from virtue, and happiness in every way.' Therefore, those who wish to avoid suffering should avoid all actions that lead to sin and non-virtue. (In 'Entering the Bodhisattva's Way of Life'): 'Though the evildoer desires happiness, wherever he goes, that sin will utterly destroy him with a weapon of suffering.' Those who wish to engage in happiness should strive as much as possible in the roots of virtue. 'By doing virtuous deeds in mind, wherever one goes, that virtue will manifestly offer him fruits.' And so on. This has been extensively explained and will be explained in the future as well. The stable container world: What is the place of life in the stable world? In short, it is the abode or container of sentient beings, and because it possesses the nature of utter destruction, it is called the container world. Specifically, it includes the description of the three thousand worlds and the explanation of the ten directions. Description of the Three Thousand Worlds: The situation of the three thousand worlds is that at the bottom of the great lotus hand of the Bhagavan (Blessed One) Vairochana (Illuminator), there are many layers of wind mandalas, upon which rests the great earth mandala. Above the earth mandala is a limitless ocean of fragrant water. On each of these fragrant water oceans, there are twenty stacked three-thousand-fold worlds. All of these together form the basis and core of what is called the 'ocean of world realms adorned with flowers.' At the center of that ocean of world realms, there is a lotus called 'Pleasing and Infinitely Radiant.' On the lotus, there is a pure land called 'Manifest Illumination,' blazing with jewels from all directions. This pure land is surrounded by countless inexpressible numbers of dust-mote worlds. Above it, each of the worlds named 'So-and-so' is surrounded by worlds equal to its own number of dust motes (from one to twenty). Between these worlds, above and below, there are also worlds equal to the number of dust motes of the pure land. And this Saha World (this world we live in)

---

ནི་ཞིང་མིང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོག་མ་ནས་བགྲང་བའི་བཅུ་གསུམ་པ་ཡིན་པར་(ཕལ་པོ་ཆེར་) གསུངས་ཤིང་། འདི་མ་དག་པའི་ཞིང་ཡིན་ཡང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་འགྱུར་ཁྱད་གཞན་པས་ ཆེ་སྟེ། (ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་)མདོ་ལས། གང་གིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཞིང་གཞན་ དུ། །སེམས་ལྡན་དམ་ཆོས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་བས། །སུ་དག་སྔ་དྲོ་ཙམ་ཞིག་མི་མཇེད་དུ། ། འདི་ནི་དེ་བས་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་དགོངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁྱད་པར་གླིང་བཞི་པོ་རེ་ 1-408 རེའི་གནས་ཚུལ་ནི་རི་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་ན་གྲོང་གི་གཙོ་བོ་ལྟར་གནས་ཤིང་། དེའི་ཕྱི་ རོལ་ནས་གསེར་གྱི་རི་བདུན་ནི་ལྕགས་ཆུང་བདུན་རིམ་པ་ལྟར་གནས་ལ། དེ་ནས་གླིང་བཞི་ གླིང་ཕྲན་རྣམས་ནི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ན་གྲོང་གི་འཁོར་ལྟ་བུར་གནས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་ ནི་གྲོང་གི་ལྕགས་རི་ལྟ་བུར་གནས་སོ་ཞེས་བཀོད་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་ནས། དེ་དག་ཁྱད་ པར་དུ་འཆད་པ་ལ། རྟེན་གཞི་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པ་དང་། བརྟེན་པ་སྣོད་ཀྱི་ གནས་ཚུལ་བཤད་པའོ། །རྟེན་ནི་མདོ་ལས། མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་དེ་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བརྟེན། ། དེ་ལ་ས་ཆེན་འདི་བརྟེན་དེ་ལ་འགྲོ་བ་བརྟེན། །ཞེས་པ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་ པའི་ཐོག་མར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་ གཞིག་པར་མི་ནུས་ཤིང་སྲ་བ། རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་ཡོད་པ། རྒྱར་གྲངས་ ཀྱི་གནས་གཞན་ཐ་མའམ་བགྲང་དུ་མེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞིག་འཆགས་ཏེ། དེ་ལ་སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཀྱི། །གནས་པར་འདོད་པའི་འོག་དག་གི། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་ ནི། །ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་གྲངས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟེན་ ཏོ། །ཞེས་པས་དེའི་སྟེང་དུ་ཆར་ཆེན་པོ་འབབ་པ་རྣམས་འོག་གཞི་དང་གློ་ན་གནས་པའི་རླུང་ གིས་སྐྱོར་བ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ ཡོད་པ་ཞིག་འཆགས་ལ། དེ་ལ་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་རླུང་གིས་བསྲུབས་ པ་ལས་སྟོད་ཀྱི་ཆ་རྣམས་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་གྱུར་ནས་རྔམས་སུ་སུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲིར་མཐུག་ པ་ཞིག་ཆགས་ཤིང་དེའི་ཚེ་ཆུའི་དཔངས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆུ་རྔམས་འབུམ་ ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང་། སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཕྱིས་ནི་རྔམས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད། ། ལྷག་མ་དག་ནི་གསེར་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གི་ཐད་ཀའི་རྒྱར་ནི། ཆུ་དང་ གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །ཐད་ཀར་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། །སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དང་ 1-409 བརྒྱ་ཕྲག་ནི། །ཕྱེད་དང་ལྔ་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོར་ཡུག་ནི་སུམ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་པ་ཟླུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀ

【現代漢語翻譯】 據(《華嚴經》)所說，娑婆世界（Saṃsāra，輪迴，字面意思是『忍受』）在所有名為『世界』的下方數起的第十三層。雖然這是一個不凈的世界，但由於福德的特殊變化而顯得殊勝。如(《梵天請問經》)中所說：『于恒河沙劫，余剎持正法，若人於此土，須臾申凈信，如是二福聚，是人福尤勝。』（如果有人在無數劫中於其他佛土護持正法，不如有人在此娑婆世界短暫生起清凈的信心，後者的福德更為殊勝）。 特別是，四大部洲（catvāro dvīpāḥ，四大洲）的狀況是，須彌山（Sumeru，妙高山）位於所有山峰的中央，如同城市的首領。其外圍的七金山（sapta kāncanaparvatāḥ，七金山）如同七重小鐵圍山（cakravāḍaparvata，鐵圍山）依次排列。然後，四大部洲和諸小洲如同城市的眷屬般位於各個方向。最外圍的大鐵圍山（Mahācakravāḍa，大鐵圍山）如同城市的城墻一般。這種共同的描述方式表明，對這些的詳細解釋包括展示作為基礎的『生起之壇城』（utpatti-maṇḍala），以及解釋作為所依之『容器』的狀態。 關於『所依』，《經》中說：『虛空依于風，風上立水輪，水輪依于地，地上有眾生。』（ākāśo vāyuṃ pratiṣṭhito vāyuḥ apsu pratiṣṭhitaḥ apaḥ pṛthivyāṃ pratiṣṭhitā pṛthivī sattveṣu pratiṣṭhitā，虛空依賴於風，風依賴於水，水依賴於地，地依賴於眾生）。因此，在世界形成的最初，在虛空的界限內，形成了一個巨大的風之壇城，堅固到金剛（vajra，金剛）也無法摧毀，其厚度達六百六十萬由旬（yojana，由旬），廣度達到無法計數的狀態。如經所說：『容器世界之下方，風輪厚度六百六十萬，不可數計。』 在此之上，水之壇城得以建立。由於大雨的降落，以及下方和周圍的風的支撐，水之壇城得以形成，其厚度達一千一百二十萬由旬。在此之上，形成地之壇城。由於風的攪動，上方的部分變成了金色的地基，厚達三十二萬由旬，此時水的深度變為八百萬由旬。如經所說：『水輪厚度一千一百二十萬，之後厚度變為八百萬，剩餘部分變成黃金。』 關於這些的直接寬度，如經所說：『水和金輪的直接寬度為一千二百三十五萬由旬。』關於周圍的範圍，經中說：『周圍是三倍。』這意味著所有的圓形。

【English Translation】 According to the (Avataṃsaka Sūtra), the Sahā world (Saṃsāra, 'endurance') is the thirteenth from below among all named 'worlds'. Although this is an impure world, it is distinguished by the special transformation of merit. As stated in the (Brahmaviśeṣacintipraśna Sūtra): 'Better than holding the Dharma in other lands for countless kalpas, is one who in this world of Mije (Sahā), for a moment, generates pure faith. This one is considered by the wise to be supremely skilled.' In particular, the situation of each of the four continents (catvāro dvīpāḥ) is that Mount Sumeru (Sumeru) is located in the center of all the mountains, like the chief of a city. Outside of that, the seven golden mountains (sapta kāncanaparvatāḥ) are arranged in order like seven small iron fences (cakravāḍaparvata). Then, the four continents and subcontinents are located in various directions like the retinue of a city. The outermost great iron fence (Mahācakravāḍa) is like the city wall. This common description shows that the detailed explanation of these includes showing the 'arising mandala' (utpatti-maṇḍala) as the basis, and explaining the state of the 'container' as the dependent. Regarding the 'dependent', the Sūtra says: 'Space relies on wind, on that stands the water wheel, the water wheel relies on the earth, on the earth beings rely.' (ākāśo vāyuṃ pratiṣṭhito vāyuḥ apsu pratiṣṭhitaḥ apaḥ pṛthivyāṃ pratiṣṭhitā pṛthivī sattveṣu pratiṣṭhitā). Therefore, at the beginning of the formation of the world, within the expanse of space, a great wind mandala is formed, so solid that even a vajra (vajra) cannot destroy it, with a thickness of six million six hundred thousand yojanas (yojana), and a width that is immeasurable. As the Sūtra says: 'The wind mandala below the container world is six million six hundred thousand in thickness, immeasurable.' On that, the water mandala is established. Due to the falling of great rains, and the support of the wind below and around, the water mandala is formed, with a thickness of eleven million twenty thousand yojanas. On that, the earth mandala is formed. Due to the churning of the wind, the upper parts become a golden ground, thick with three hundred twenty thousand yojanas, at which time the depth of the water becomes eight million yojanas. As the Sūtra says: 'The water wheel is eleven million twenty thousand in thickness, later the thickness becomes eight million, the remainder becomes gold.' Regarding the direct width of these, as the Sūtra says: 'The direct width of the water and gold wheel is twelve million three hundred fifty thousand yojanas.' Regarding the surrounding circumference, the Sūtra says: 'The circumference is three times.' This means all the round ones.

---

ྱི་མཐའ་སྐོར་ལ་ཐད་ཀའི་སུམ་འགྱུར་ཡིན་པས། དཔག་ཚད་ས་ ཡ་གསུམ་དང་དྲུག་འབུམ་ཁྲི་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །སར་དཔག་ཚད་ཀྱི་གྲངས་མ་གསུངས་པ་ ལ། (འཆིམས་པ་)ཁ་ཅིག་གསུམ་ཀ་སྟོང་གསུམ་དང་རྒྱ་མཉམ་པར་བཞེད་ཅིང་། (ལྷོ་པ་)ཁ་ཅིག་ གསུམ་ཀ་གླིང་བཞི་ཀ་དང་གྲངས་མཉམ་པར་ཡང་བཞེད་དོ། །བརྟེན་པ་ལ་གླིང་བཞི་པ་དང་། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དང་། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་དང་། སྟོང་གསུམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། རི་གླིང་ རྒྱ་མཚོའི་གནས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། འགྲོ་བའི་གནས་གཞན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་རི་རབ་དང་ཞེས་པ་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཆར་ འབབ་པ་རྣམས་རླུང་གིས་བསྲུབས་པ་ལས་དབུས་སུ་རི་རབ་ལྷུན་པོ་གྲུ་བཞི་བ། ཤར་དངུལ་ དང་ལྷོ་བཻ་ཌཱུཪྻ་དང་ནུབ་(མདོ་ལས་ཤེལ་དམར་པོར་གསུངས།)ཤེལ་དམར་པོ་དང་བྱང་གསེར་ལས་ གྲུབ་པ། (གདགས་པར་ཤར་ཤེལ་དང་ནུབ་དངུལ་དུ་བཤད།) དེའི་མཐུ་ལས་ནམ་མཁའ་དང་རྒྱ་མཚོ་ཡང་ ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟེ། ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞིའི་རང་བཞིན། །ཆུ་ ཡི་ནང་དུ་བརྒྱད་ཁྲི་དག། ནུབ་བོ་ཆུ་ཡི་སྟེང་དུ་ཡང་། །དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་། ཞེས་པ་ནི་རི་རབ་མཐའ་སྐོར་དུ། གསེར་ལས་གྲུབ་པ་ ཐིག་ཤིང་ལྟར་རང་རང་གི་དཔངས་དང་རྒྱ་མཉམ་པའི་གྲུ་བཞི་ནར་མོ། ཆུ་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ནུབ་པ། རྩེ་མོའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ལས་མིང་དུ་བཏགས་ནས། དེ་ལ་ ལྷུན་པོ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་། །གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་སེང་ལྡེང་ཅན། །དེ་བཞིན་ལྟ་ན་སྡུག་ རི་དང་། །རྟ་རྣ་དང་ནི་རྣམ་འདུད་དང་། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་རིའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། ས་སྡེར། བར་མ་ ལྔའི་མིང་དེ་ལས་གོ་རིམ་ཟློག་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །བརྒྱད་པོ་འཕང་དུ་ཕྱེད་ཕྱེད་འབྲི། །དེ་ དག་རྔམས་སུ་འཕང་དང་མཉམ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆུ་མཚམས་ཡན་ཆད་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཕྱེད་ 1-410 ཕྱེད་ཀྱིས་དམའ་བས་མཆོད་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱིས་རི་ རབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་སླེབ་པ་ལ་བཞི་ཁྲི་དང་། ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཉི་ཁྲི་དང་། ཁྲི་དང་། ལྔ་ སྟོང་དང་། ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དང་། སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་། དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །གླིང་ བཞི་དང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཞི་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྩ་བ་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་གནས་པ། རྩེ་ མོ་དབྱིབས་དང་ཚད་མི་འདྲ་བ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་ངོས་གསུམ་ལ། །སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སོ་ ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་། །གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་ངོས་རིང་བ་གསུམ་ ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་དང་། ཐུང་བ་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་བཞི་ཡོད་ པ་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཟླ

【現代漢語翻譯】 因此，其周長是直徑的三倍，即三百六十三萬五千由旬（dpag tshad）。關於大地上由旬的數量，（智美巴）有些人認為三者都與三千世界相等，而（洛巴）有些人則認為三者都與四大部洲的數量相等。所依據的是四大部洲、小千世界、中千世界和三千大千世界的說法。首先，總體上展示了山、洲、海洋的情況，並分別描述了眾生的其他住所。 首先是：『大地的中心是須彌山』，意為在金色的地基上，雨水被風攪動，中央聳立著四方的須彌山（ri rab lhun po）。東方由銀構成，南方由琉璃（bai DU rya）構成，西方由（經中說是紅色琉璃）紅色琉璃構成，北方由金構成。（《俱舍論》中說東方是琉璃，西方是銀。）憑藉它的力量，天空和海洋也呈現出與各個方向相符的顏色。須彌山具有四種珍寶的自性，『沒入水中八萬由旬，水面上方也是八萬由旬』。 『七金山』是指圍繞須彌山，由黃金構成，像墨線一樣各自高度和寬度相等的長方形山脈。全部沒入水中八萬由旬，因山頂的形狀不同而得名。即：『須彌山、軛木山、持軸山、擔木山、善見山、馬耳山、象鼻山、持邊山』。在《地藏經》中，也說中間五座山的名稱與此順序相反。『第八座山的高度減半，這些山的高度與寬度相等』，意思是說，超過水麵的山，後面的山比前面的山矮一半，像佛塔的階梯一樣排列。軛木山到達須彌山的一半，即四萬由旬，後面的山依次為兩萬由旬、一萬由旬、五千由旬、兩千五百由旬、一千二百五十由旬、六百二十五由旬。 『四大部洲』是指在四個方向上，都位於金色的地基上，山頂的形狀和大小各不相同。『瞻部洲三面，兩千由旬是車形，一面半四由旬』，意思是說，長邊的三面各有兩千由旬，共六千由旬，短邊向外，有半四由旬。東勝身洲是月亮的形狀。

【English Translation】 Therefore, its circumference is three times the diameter, which is 3,635,000 leagues (dpag tshad). Regarding the number of leagues on the earth, some (Chimpa) consider all three to be equal to three thousand worlds, while others (Lhopa) consider all three to be equal to the number of four continents. It is based on the explanation of the four continents, the small thousand worlds, the intermediate two thousand worlds, and the great three thousand worlds. First, the general situation of mountains, continents, and oceans is shown, and the other abodes of beings are described separately. First is: 'The center of the earth is Mount Sumeru,' meaning that on the golden foundation, the rainwater is stirred by the wind, and in the center stands the square Mount Sumeru (ri rab lhun po). The east is made of silver, the south is made of lapis lazuli (bai DU rya), the west is made of (the sutra says red lapis lazuli) red lapis lazuli, and the north is made of gold. (The Kosha says that the east is lapis lazuli and the west is silver.) By its power, the sky and the ocean also appear to match the colors of each direction. Mount Sumeru has the nature of four treasures, 'Submerged in water for eighty thousand leagues, and also eighty thousand leagues above the water.' The 'Seven Golden Mountains' refer to the rectangular mountains surrounding Mount Sumeru, made of gold, with equal height and width like ink lines. All are submerged in water for eighty thousand leagues, and are named according to the different shapes of the mountain tops. Namely: 'Mount Sumeru, Yoke Mountain, Axis-holding Mountain, Shaft-holding Mountain, Good-seeing Mountain, Horse-ear Mountain, Elephant-nose Mountain, Edge-holding Mountain.' In the Earth Store Sutra, it is also said that the names of the five middle mountains are in the reverse order. 'The height of the eighth mountain is halved, and the height of these mountains is equal to the width,' meaning that the mountains above the water are half as short as the mountains in front of them, arranged like the steps of a stupa. Yoke Mountain reaches half of Mount Sumeru, which is forty thousand leagues, and the mountains behind it are successively twenty thousand leagues, ten thousand leagues, five thousand leagues, two thousand five hundred leagues, one thousand two hundred and fifty leagues, and six hundred and twenty-five leagues. 'The Four Continents' refer to the fact that in the four directions, they are all located on the golden foundation, and the shapes and sizes of the mountain tops are different. 'Jambudvipa has three sides, two thousand leagues are the shape of a cart, and one side is half four leagues,' meaning that the three long sides each have two thousand leagues, a total of six thousand leagues, and the short side faces outward, with half four leagues. Purvavideha is the shape of the moon.

---

་གམ་འདྲ། །ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་གཅིག་ལ། །དཔག་ ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ངོས་རིང་བ་གསུམ་ལ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་ཐུང་བ་ནང་ དུ་བསྟན་པ་ལ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་གླིང་ཟླུམ་པོ་སྟེ། །སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་ དང་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་དབུས་ལ་ཕྱེད་དང་གསུམ། །ཞེས་པ་མཐའ་སྐོར་དུ་བདུན་སྟོང་ ལྔ་བརྒྱ་དང་དབུས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཡོད་པ་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་བརྒྱད་ གྲུ་བཞིར་མཉམ། །ཞེས་པ་ལྟར་ངོས་རེ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ཡོད་པའོ། །ས་ སྡེར། ལྷོ་ལ་དྲུག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཤར་ལ་བདུན་སྟོང་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། (སྒྲ་ཆེན་པོའི་ མདོ། ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་མདོ། རྡོ་འཕང་བའི་མདོ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།)མདོ་ལས། ལྷོ་ལ་བདུན་ སྟོང་དང་། ཤར་ལ་བརྒྱད་སྟོང་དང་། ནུབ་ལ་དགུ་སྟོང་དང་། བྱང་ལ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་པར་ཡང་ གསུངས་སོ། །བྱམས་པ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོར། དེ་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཡང་། །ཆུ་ཞེང་ ཐ་གྲུ་མཉམ་པར་ནི། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །གླིང་འདིའི་ཁྱད་ པར་ནི། མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེའི་དབུས་སུ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་གཞི་གང་ལ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་རྡོ་ 1-411 རྗེའི་གདན་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་ལུས་སམ་ས་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་བཟོད་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དབུས་ན་ནི་གནས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྡོ་ རྗེའི་གདན་ཡོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་། འདི་ནས་བྱང་ན་རི་ནག་པོ། །དགུ་འདས་གངས་རིའོ་དེ་ ནས་ནི། །སྤོས་ངད་ལྡན་པའི་ཚུ་རོལ་ན། ཆུ་ཞེང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡུལ་ དབུས་སམ་མཉན་ཡོད་ལ་སོགས་པ་འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རི་ནག་པོ་གསུམ་ཚན་གསུམ་ འདས་པ་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཡོད་ལ། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་དཔག་ཚད་བཅུའི་ཚུ་རོལ་མཚོ་མ་དྲོས་པ་(དེར་རྫུ་འཕྲུལ་མེད་པའི་མིས་བགྲོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ལུང་སྨན་ གཞི་ལས། གནོད་སྦྱིན་གཏུམ་པོ་མི་བཟད་གནས་པ་ཡིད་འོང་ཞིང་། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཤིང་གིས་རྣམ་པར་མཛེས་བྱས་པ། །དེ་ ལ་རྒྱ་མཚོ་དུག་ཅན་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཕྱོགས་བཞིར་འབབ། །གངྒཱ་སིནྡྷུ་དེ་བཞིན་བཀྵུ་དང་། །སི་ ཏཱ་དེ་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཐོབ་པ། །མ་གཏོགས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་བགྲོད་པ། །དེར་ནི་ཐུབ་པ་དགེ་འདུན་བཅས་པ་བཞུགས། ། ཞེས་སོ། །)ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ། (ཕྱོགས་རེ་ལ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པས་གྲུ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་ ཟེར་རོ། །) འོག་གཞི་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་

【現代漢語翻譯】 『像這樣，三個面一樣，三百五十由旬』。如上所述，長邊三面有六千，短邊內側顯示有三百五十。牛貨洲是圓形的，八千的一半。它的中心是三千五百的一半。』如上所述，周圍是七千五百，中心直徑是三千五百的一半。『聲音難聽的八個是正方形且相等的』。如上所述，每一面都是兩千，共有八面。在《地分》中，也有人說南方有六千五百，東方有七千。（《大聲經》、《樓閣經》、《投石經》、《希有法門》）經中說，南方有七千，東方有八千，西方有九千，北方有一萬。 在《慈氏授記經》中也說：『那時，這個贍部洲，水面寬度相等，都是一萬由旬。』這個洲的特點是，在《俱舍論釋》中說：『在其中心，有一個金剛座，其本質是黃金，菩薩們居住於此，生起如金剛般的等持，金剛座顯現成就，那個等持不是身體或其他地方所能承受的。』如上所述，中心有一個勝過其他地方的金剛座。此外，『從這裡向北是黑山，過了九個是雪山，從香氣撲鼻的山這邊，有一個寬度為五十由旬的湖。』如上所述，從中央地區或舍衛城等地向北，過了三個三合黑山，就是山王雪山。雪山的北面是香氣撲鼻的山，從那裡十由旬的地方是無熱惱海（沒有神通的人無法通過，如《醫方根本續》所說：『夜叉兇猛令人不悅居住，景色宜人，各種鮮花樹木裝飾，通往有毒大海，四大河流向四方，恒河、辛頭河、博叉河以及斯陀河，除了獲得神通力量的人，人們無法通過，那裡有佛陀和僧團居住。』），寬度為五十由旬。（每一邊都是五十由旬，所以也說是正方形。）底部鋪滿了金色的沙子。

【English Translation】 'Like this, the three faces are the same, three hundred and fifty yojanas.' As mentioned above, the three long sides are six thousand, and the short side shown inside is three hundred and fifty. The Godaniya continent is round, half of eight thousand. Its center is half of three thousand five hundred.' As mentioned above, the circumference is seven thousand five hundred, and the diameter of the center is half of three thousand five hundred. 'The eight with unpleasant sounds are square and equal.' As mentioned above, each side is two thousand, and there are eight sides in total. In the 'Chapter on Earth,' it is also said that the south has six thousand five hundred and the east has seven thousand. (The 'Great Sound Sutra,' the 'Pavilion Sutra,' the 'Stone Throwing Sutra,' the 'Wonderful Dharma Enumeration') The sutra says that the south has seven thousand, the east has eight thousand, the west has nine thousand, and the north has ten thousand. In the 'Maitreya Prophecy Sutra,' it is also said: 'At that time, this Jambudvipa, the width of the water surface is equal, all ten thousand yojanas.' The characteristic of this continent is that in the 'Commentary on the Abhidharmakosa,' it says: 'In its center, there is a Vajra Throne, whose essence is gold, where Bodhisattvas reside, generating samadhi like a vajra, the Vajra Throne manifestly accomplishes, that samadhi cannot be endured by the body or other places.' As mentioned above, in the center there is a Vajra Throne that is superior to other places. Furthermore, 'From here to the north is the Black Mountain, after passing nine is the Snow Mountain, from this side of the fragrant mountain, there is a lake with a width of fifty yojanas.' As mentioned above, from the central region or Sravasti, etc., to the north, after passing three sets of three Black Mountains, is the King of Mountains, the Snow Mountain. North of the Snow Mountain is the fragrant mountain, and ten yojanas from there is Anavatapta Lake (people without magical powers cannot pass through, as the 'Root Tantra of Medicine' says: 'Fierce Yakshas dwell unpleasantly, the scenery is pleasant, decorated with various flowers and trees, leading to the poisonous ocean, the four great rivers flow in four directions, the Ganges, Sindhu, Vakshu, and Sita, except for those who have obtained the power of magical abilities, people cannot pass through, there the Buddha and the Sangha reside.'), with a width of fifty yojanas. (Each side is fifty yojanas, so it is also said to be square.) The bottom is covered with golden sand.

---

བ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་ པ། ངོས་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེའི་རྩིག་པ་ལྟ་བུར་གནས་པ། བསིལ་ཞིང་མངར་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱད་པ་ ཡོད་དེ། གདགས་པར། དེའི་དབུས་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་ཕོ་བྲང་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་ པ་ཡོད་(པས་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་)ཅིང་། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རིམ་པ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྨ་བྱ་དང་རྟ་ དང་སེང་གེའི་ཁ་ནས་ཤར་དུ་ཆུ་གངྒཱ་དང་། ལྷོར་སིན་དྷཱུ་དང་། ནུབ་ཏུ་པཀྵུ་དང་། བྱང་དུ་ཤཱི་ ཏ་རྣམས་ཆུ་ཀླུང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པར་བཤད་ལ། ཕལ་པོ་ཆེར། དེ་རྣམས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང་། མཚོ་ལ་གཡས་སྐོར་ལན་བདུན་ བདུན་བྱས་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འགྲོ་བར་གསུངས་སོ། །གངས་རི་དང་ཉེ་བ་ན་བྲག་གསེར་ 1-412 གྱི་བྱ་སྐྱིབས་སུ་འདུག་པ་ལྷ་མིན་གྱི་ངོས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མཚོ་དྲོས་པ་དང་མཉམ་པ་(འཕངས་བྱེད་ དང་བཞི་པ་ཁོར་ཡུག་ན་གསེར་གྱི་བྲག་བྱ་སྐྱིབས་བརྒྱད་སྟོང་ཡོད་པ་)ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡོད་ལ། (གདགས་པར་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུའི་)དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཤིང་སཱ་ལའི་རྒྱལ་བོ་རབ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ། (རྩ་ བ་འདོམ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཐུར་དུ་ཟུག་པ།) སཱ་ལའི་ཕྲེང་བ་རིམ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ ཤར་ཕྱོགས་ན་རྫིང་བུ་དལ་གྱིས་འཐོར་(འབབ་ཟེར་)ཞེས་བྱ་བ་ཆུ་བསིལ་ཞིང་མངར་བས་གང་ བ། པདྨ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཁེབས་པ། རྫིང་བུ་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་བ་ཡོད་དེ། (གནས་)དེ་རྣམས་སུ་ གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་བརྒྱས་(དང་པོ་འདོམ་བཅུ་གསུམ་ཐུར་དུ་ཟུག་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་འདོམ་རེ་རེ་ཕྲི་ བ་ཡལ་ག་རྣམས་ཕྱི་མ་ལ་རེག་པའོ། །)བསྐོར་ནས་པདྨའི་རྩ་བ་ཟ་ཞིང་གཟུགས་(ལྷའི་གླང་པོ་སོགས་)འདོད་ རྒུར་བསྒྱུར་ཏེ་བདེ་བར་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་གླིང་འདི་ན་གནས་འཇོག་གི་མདོར་ཡུལ་ཆེན་ པོ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པར་བཤད་ལ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར། ཐོ་གར་དང་རྒྱ་ཡུལ་ལ་ སོགས་པར་ཡུལ་ཕྲན་སྟོང་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་རྒྱ་གར་ན་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་སུ། མཉན་ཡོད་དང་། སེར་སྐྱ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་། བཱ་ར་ཎཱ་སཱི་དང་། ཙམ་པ་སྡེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །(གླིང་འདིའི་བྱང་གི་འགྲམ་ན་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ གྱི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཤིང་ཤལ་མ་ལའི་རྩེ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ལ་མཁའ་ལྡིང་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཡོད་དོ། །) བར་གྱི་གླིང་ བརྒྱད་དང་ཞེས་པ་ནི་གླིང་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་བར་ན། (ཤར་ན་)ལུས་དང་ལུས་འཕགས་ (བྱང་ན་)སྒྲ་མི་སྙན། །སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་དང་ནི། །(གདགས་པ་ལས། གཅིག་ན་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་

【現代漢語翻譯】 以蓮花等各種珍寶莊嚴，所有表面都像珍寶砌成的墻壁一般。充滿清涼甘甜等具有八支功德的水，遍佈各種天界的鮮花。經典中記載：在那中間，有龍王瑪卓巴（藏文：མ་དྲོས་པ，字面意思：未熱惱）的珍寶宮殿（因此稱為瑪卓巴）。從四個方向依次是：從大象、孔雀、馬和獅子的口中，東邊流出恒河（Ganga），南邊流出辛度河（Sindhu），西邊流出帕क्षु河（Pakshu），北邊流出希達河（Shita），這五百條河流一同匯入大海。在《大毗婆沙論》中說，這些河流也運來各種珍寶的沙子，繞海右旋七圈后流向四方。靠近雪山的地方，在金色的鳥巢巖石中，有一個被稱為『非天之面』的地方，其大小與卓色海（藏文：མཚོ་དྲོས་པ，字面意思：暖海）相當（周圍有八千個金色的鳥巢巖石）。那裡非常美麗，令人心曠神怡。 在那（經典中記載有二十由旬）的北面，有一棵名為『拉丹』（藏文：རབ་བརྟན，字面意思：極堅固）的娑羅樹王（根深入地下四十九肘），周圍環繞著七層娑羅樹。在那的東面，有一個名為『達吉托』（藏文：དལ་གྱིས་འཐོར，字面意思：緩慢散佈）的池塘，池塘里充滿清涼甘甜的水，覆蓋著非常巨大的蓮花，周圍環繞著五百個池塘。在那些地方，拉丹象（藏文：གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན）和五百頭大象（第一頭象的根深入地下十三肘，其餘的象依次減少一肘，它們的樹枝相互接觸）環繞著，吃著蓮花的根莖，隨意變化身形（如天象等），享受著快樂。此外，在這個贍部洲，在《處胎經》中記載有十六個大國，而在《秘密不可思議經》中說，在托噶（藏文：ཐོ་གར）和漢地等地有成千上萬的小國。特別是在印度，在各個小邦中，有舍衛城（梵文：Śrāvastī），僧伽施國（梵文：Saṃkāśya），毗舍離（梵文：Vaiśālī），王舍城（梵文：Rājagṛha），波羅奈斯（梵文：Vārāṇasī）和瞻波（梵文：Campā）六個大城市（在這個贍部洲的北邊，靠近海邊的所有樹木中，最高的是吉利樹，其頂端有四處金翅鳥的出生地）。所謂的八中洲，是指四大洲之間的洲（東邊是）身洲和勝身洲，（北邊是）惡音洲和惡音洲之眷屬。（《設施論》中說：其中一個洲居住著非人等）。

【English Translation】 Adorned with various jewels such as lotuses, all surfaces are like walls made of jewels. Filled with water that has eight qualities such as coolness and sweetness, and adorned with various divine flowers. It is recorded that in the middle of that, there is the jewel palace of the Dragon King Madrosa (Tibetan: མ་དྲོས་པ, literally: Unheated), (therefore it is called Madrosa). From the four directions in order: from the mouths of elephants, peacocks, horses, and lions, the Ganga River flows to the east, the Sindhu River flows to the south, the Pakshu River flows to the west, and the Shita River flows to the north, these five hundred rivers flow together into the ocean. In the Mahavibhasa, it is said that these rivers also carry sand of various jewels, circling the sea seven times to the right before flowing in four directions. Near the snow mountain, in the golden bird's nest rock, there is a place called 'Face of Non-Gods', which is the same size as Trose Sea (Tibetan: མཚོ་དྲོས་པ, literally: Warm Sea) (there are eight thousand golden bird's nest rocks around it). It is very beautiful and pleasing. To the north of that (it is recorded as twenty yojanas), there is a Sala tree king named 'Rabten' (Tibetan: རབ་བརྟན, literally: Very Firm) (the root penetrates forty-nine cubits into the ground), surrounded by seven layers of Sala trees. To the east of that, there is a pond named 'Dalkyito' (Tibetan: དལ་གྱིས་འཐོར, literally: Slowly Scattering), filled with cool and sweet water, covered with very large lotuses, surrounded by five hundred ponds. In those places, the elephant Rabten (Tibetan: གླང་པོ་ཆེ་རབ་བརྟན) and five hundred elephants (the root of the first elephant penetrates thirteen cubits into the ground, and the rest of the elephants decrease by one cubit each, and their branches touch each other) surround it, eating the roots of the lotuses, changing their forms at will (such as heavenly elephants, etc.), and enjoying happiness. In addition, in this Jambudvipa, it is recorded in the Sutra of Abiding that there are sixteen great countries, and in the Secret Inconceivable Sutra, it is said that there are thousands of small countries in Tokar (Tibetan: ཐོ་གར) and China. Especially in India, in various small states, there are six great cities: Shravasti (Sanskrit: Śrāvastī), Sankashya (Sanskrit: Saṃkāśya), Vaishali (Sanskrit: Vaiśālī), Rajagriha (Sanskrit: Rājagṛha), Varanasi (Sanskrit: Vārāṇasī), and Champa (Sanskrit: Campā) (to the north of this Jambudvipa, among all the trees near the sea, the tallest is the Kili tree, at the top of which there are four places where Garuda birds are born). The so-called eight intermediate continents refer to the continents between the four great continents (to the east are) the Deha and Videha continents, (to the north are) the Audaka and Audakaparshada continents. (In the Treatise on Establishment, it is said that one of the continents is inhabited by non-humans, etc.).

---

གནས་སོ་ ཞེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སར་གཅིག་ནི་སྲིན་མོའི་གླིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། མཛོད་དུ་ཐམས་ཅད་མིར་འདོད་དོ། །) (ལྷོ་ན་)རྔ་ ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན། །(ནུབ་ན་)གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་ བཞིར་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དབྱིབས་ནི་གླིང་གཙོ་བོ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། གླིང་གི་ དབྱིབས་བཞིན་དུ་དེ་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གདོང་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། ། 1-413 ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་བར་བདུན་རོལ་མཚོ་ཡིན། །དང་པོ་སྟོང་ཕྲག་ བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ ཕྱེད་ཕྱེད་བྲི། །ཞེས་པ་ལྟར་གསེར་གྱི་རི་བདུན་གྱི་ནང་གི་མཚོ་བདུན་པོ་རྣམས་ནི་ཤཱི་ཏ་ཞེས་ པ་རྨོས་ཀྱི་རོལ་དང་འདྲ་བས་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། (ཁ་ཅིག་རོ་ཞིམ་པའི་ཆུ་ཡོད་པས་རོལ་མཚོ་དང་ཀླུ་ རྣམས་རྩེ་ཞིང་རོལ་བས་ན་རོལ་མཚོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །)མཚོ་ནང་མ་རི་རབ་དང་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ བར་ན་ཡོད་པའི་ཁ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་ངོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ གཅིག་ལའང་ཞེང་གི་སུམ་འགྱུར་ཡིན་པས་ཉིས་འབུམ་བཞི་ཁྲི་ཡོད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲུ་ བཞི་ཡིན་པས་མཐའ་སྐོར་དུ་ནི་དེའང་བཞི་འགྱུར་རོ(དགུ་འབུམ་དྲུག་ཁྲིའོ)། །ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཕྱེད་ ཕྱེད་ཕྲི་བས་གཉིས་པ་ལ་བཞི་ཁྲི་དང་། བདུན་པ་ལ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་བར་ཏེ། མཐའ་ སྐོར་ནི་དཔྱད་པས་ཤེས་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། (རྒྱལ་པོ་སྲས་ཀྱིས།)བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་ དང་འཇམ། །དང་བ་དང་ནི་དྲི་ང་མེད། །འཐུང་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང་། །མགྲིན་པ་ལ་ནི་མི་ གནོད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བ། མདོག་ ཤིན་ཏུ་སྔོ་བ། མེ་ཏོག་དང་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་གནས་ པའོ། ། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་བཞི་དང་ཞེས་པ་ནི། ལྷག་མ་ཕྱི་ཡི་མཚོ་ཆེན་ཡིན། །འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་ སྟོང་ཕྲག་ནི། ཉི་ཤུ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་ལྕགས་རིའི་བར་གྱི་མཚོ་ནི་ ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་བཞིར་ཡང་འགྱུར་ལ། ཁ་ཞེང་དུ་སུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་སྟེ། བམ་ཚྭ་ཅན་གྱི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བ། ཀླུ་དང་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དུ་མ་ཡོད་ པ་ཀླུ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གནས་པས་ཤི་བའི་རོ་དང་ཞག་ཏུ་མི་འགྲོགས་པ། རླབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཆེ་ 1-414 ཆུང་རྣམས་(གདགས་པར། ཆུང་བ་ནང་བར་དང་ཕྱི་མ་རེད་ཀྱི་དུས་རླབས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ནས་སེམས་ཅན་བཀྲེས་ཤིང་། ཉམ་ ཆུང་བས་ཟས་ཚོལ་བ་ནང་པར་མཚོ་ནས་འཐོན་ཞིང་ཕྱི་མ་རེད་བཀྲེས་བཞིན་

【現代漢語翻譯】 『གནས་སོ་』 (gnas so) 的意思是『住所』。 『ཡིད་ཀྱི་སར་གཅིག་ནི་སྲིན་མོའི་གླིང་ཡིན་ནོ་』 (yid kyi sar gcig ni srin mo'i gling yin no) 的意思是『意念中的一處是羅剎洲』。 『མཛོད་དུ་ཐམས་ཅད་མིར་འདོད་དོ』 (mdzod du thams cad mir 'dod do) 的意思是『在《俱舍論》中，一切都被認為是人』。 （南方）『རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན།』 (rnga yab dang ni rnga yab gzhan) 『持杖與另持杖』 （西方）『གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ།』 (g.yo ldan dang ni lam mchog 'gro) 『狡詐者與行於勝道者』 如上所述，四個方向各有兩處，共八處。形狀與主洲相似，如同洲的形狀一樣，居住在那裡的人們的面部形狀也與之相似。 『ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཞེས་པ་ནི།』 (nang gi rgya mtsho dang zhes pa ni) 的意思是『內部的海洋』： 『དེ་དག་བར་བདུན་རོལ་མཚོ་ཡིན། །དང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་བྲི།』 (de dag bar bdun rol mtsho yin/ dang po stong phrag brgyad cu'o/ de ni nang gi rgya mtsho yin/ de yi ngos la sum 'gyur ro/ rol mtsho gzhan ni phyed phyed bri) 的意思是『它們之間有七個嬉戲之海。第一個是八萬。那是內部的海洋。它的表面是三倍。其他的嬉戲之海則減半。』 如上所述，七金山內部的七個海被稱為『ཤཱི་ཏ་』 (shI ta)，因為它們像犁的嬉戲一樣，所以被稱為嬉戲之海。（有些人說，因為有美味的水，所以是嬉戲之海，龍族嬉戲玩耍，所以是嬉戲之海，這是不對的。） 內部的海位於須彌山和持軛山之間，寬度為八萬由旬。因此，嬉戲之海的表面的一側的寬度也是三倍，即二十四萬由旬。所有這些都是正方形，所以周圍是它的四倍（九十六萬由旬）。 後面的海減半，第二個是四萬，第七個是一千二百五十。周圍可以通過計算得知，所有這些都 （國王之子說：）『བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་དང་འཇམ། །དང་བ་དང་ནི་དྲི་ང་མེད། །འཐུང་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང་། །མགྲིན་པ་ལ་ནི་མི་གནོད་པའོ།』 (bsil dang zhim dang yang dang 'jam/ dang ba dang ni dri nga med/ 'thung na lto la mi gnod dang/ mgrin pa la ni mi gnod pa'o) 『清涼、甘美、輕盈、柔軟，清澈、無異味，飲用不傷胃，也不傷喉嚨。』 如上所述，充滿了具有八支功德的水，顏色非常藍，裝飾著各種鮮花和藥物，是偉大的龍王們居住的地方。 『ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་བཞི་དང་ཞེས་པ་ནི།』 (phyi'i rgya mtsho bzhi dang zhes pa ni) 的意思是『外部的四個海洋』： 『ལྷག་མ་ཕྱི་ཡི་མཚོ་ཆེན་ཡིན། །འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་ནི། ཉི་ཤུ་གཉིས་སོ།』 (lhag ma phyi yi mtsho chen yin/ 'bum phrag gsum dang stong phrag ni/ nyi shu gnyis so) 的意思是『剩餘的是外部的大海。三十萬和兩萬二千。』 如上所述，從持軸山到鐵圍山之間的海是外部的大海，由於方向的不同，也分為四個。 寬度為三十二萬二千由旬，充滿了鹹水，有各種各樣的龍和鱷魚等生物，以及許多珍寶。潔凈的龍居住在那裡，不與屍體和油脂混合，波浪的大小 1-414 （《俱舍論》中說：小的、中等的和大的。在雷雨季節，海浪從海洋中涌出，生物飢餓且虛弱，所以在中午從海洋中出來尋找食物，在雷雨季節仍然飢餓。）

【English Translation】 『གནས་སོ་』 (gnas so) means 『residence』. 『ཡིད་ཀྱི་སར་གཅིག་ནི་སྲིན་མོའི་གླིང་ཡིན་ནོ་』 (yid kyi sar gcig ni srin mo'i gling yin no) means 『one place in the mind is the Rakshasa continent』. 『མཛོད་དུ་ཐམས་ཅད་མིར་འདོད་དོ』 (mdzod du thams cad mir 'dod do) means 『in the Abhidharmakosha, everything is considered human』. (South) 『རྔ་ཡབ་དང་ནི་རྔ་ཡབ་གཞན།』 (rnga yab dang ni rnga yab gzhan) 『Holding a staff and another holding a staff』 (West) 『གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ།』 (g.yo ldan dang ni lam mchog 'gro) 『The deceitful one and the one who walks the supreme path』 As mentioned above, there are two places in each of the four directions, making a total of eight places. The shape is similar to the main continent, and like the shape of the continent, the shape of the faces of the people living there is also similar. 『ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཞེས་པ་ནི།』 (nang gi rgya mtsho dang zhes pa ni) means 『the inner ocean』: 『དེ་དག་བར་བདུན་རོལ་མཚོ་ཡིན། །དང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོས་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་བྲི།』 (de dag bar bdun rol mtsho yin/ dang po stong phrag brgyad cu'o/ de ni nang gi rgya mtsho yin/ de yi ngos la sum 'gyur ro/ rol mtsho gzhan ni phyed phyed bri) means 『Between them are seven Playful Oceans. The first is eighty thousand. That is the inner ocean. Its surface is three times. The other Playful Oceans decrease by half.』 As mentioned above, the seven oceans inside the Seven Golden Mountains are called 『ཤཱི་ཏ་』 (shI ta), and because they are like the play of a plow, they are called Playful Oceans. (Some say that because there is delicious water, they are Playful Oceans, and the nagas play and frolic, so they are Playful Oceans, but this is not correct.) The inner ocean is located between Mount Meru and Yoke-Holder Mountain, with a width of eighty thousand yojanas. Therefore, the width of one side of the Playful Ocean's surface is also three times, which is two hundred and forty thousand yojanas. All of these are square, so the circumference is four times that (nine hundred and sixty thousand yojanas). The later oceans decrease by half, the second is forty thousand, and the seventh is one thousand two hundred and fifty. The circumference can be known by calculation, and all of them (The King's Son said:) 『བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་དང་འཇམ། །དང་བ་དང་ནི་དྲི་ང་མེད། །འཐུང་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང་། །མགྲིན་པ་ལ་ནི་མི་གནོད་པའོ།』 (bsil dang zhim dang yang dang 'jam/ dang ba dang ni dri nga med/ 'thung na lto la mi gnod dang/ mgrin pa la ni mi gnod pa'o) 『Cool, sweet, light, soft, clear, odorless, does not harm the stomach when drunk, and does not harm the throat.』 As mentioned above, it is filled with water that has eight qualities, the color is very blue, decorated with various flowers and medicines, and is the place where the great Naga kings reside. 『ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་བཞི་དང་ཞེས་པ་ནི།』 (phyi'i rgya mtsho bzhi dang zhes pa ni) means 『the four outer oceans』: 『ལྷག་མ་ཕྱི་ཡི་མཚོ་ཆེན་ཡིན། །འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་ནི། ཉི་ཤུ་གཉིས་སོ།』 (lhag ma phyi yi mtsho chen yin/ 'bum phrag gsum dang stong phrag ni/ nyi shu gnyis so) means 『the remainder is the great outer ocean. Three hundred thousand and twenty-two thousand.』 As mentioned above, the ocean between the Axis-Holding Mountain and the Iron Mountain is the great outer ocean, and it is also divided into four due to the different directions. The width is three hundred and twenty-two thousand yojanas, filled with saltwater, with various kinds of creatures such as nagas and crocodiles, and many kinds of jewels. Clean nagas reside there, not mixing with corpses and grease, the size of the waves 1-414 (It is said in the Abhidharmakosha: small, medium, and large. During the rainy season, waves surge from the ocean, and creatures are hungry and weak, so they come out of the ocean at noon to find food, and are still hungry during the rainy season.)

---

དུ་ལྡོག་པས་འབྱུང་ལ། ཆེན་པོ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ བཅུ་བཞི་སོགས་ལ་རྒྱ་མཚོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐང་ལ་བྱུང་ནས་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པས་འབྱུང་ངོ་)དུས་ལས་ མི་འདའ་བར་འབྱུང་བའོ། །དེར་ཆུ་ཀླུང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བབས་ཤིང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ ཀྱིས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་མང་པོ་ཕབ་ཀྱང་ལྷག་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི། གདགས་པར། དེ་ ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད་པའི་ལྷག་མ་རླུང་དང་ཉི་ཚན་གྱིས་སྐེམས་པར་ བཤད་ཅིང་། མདོ་ལས་(འཛངས་བླུན)། དམྱལ་བའི་མེས་སྐེམས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་ འགའ་ཞིག་གིས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པར་གསུངས་ལ། ཨ་བྷ་ཡས། སྤྲིན་གྱིས་ཆུ་ནི་མ་བླངས་ ཀྱང་། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་ཟད་མི་འགྱུར། །ཞེས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཉིད་འཁོར་བར་ཡང་བཤད་དོ། །རི་ རབ་ཀྱི་བང་རིམ་དང་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལ་བང་རིམ་བཞི་ཡོད་དེ། བར་གྱི་ཚད་ན་སྟོང་ཕྲག་ བཅུ་། །སྟོང་ཕྲག་དག་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་། བརྒྱད་དང་བཞི་དང་གཉིས་འཕགས་སོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་འོག་ནས་རིམ་པ་བཞིན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དང་བརྒྱད་སྟོང་དང་བཞི་སྟོང་དང་ཉིས་སྟོང་ཕྱི་ རོལ་དུ་འཕགས་ཤིང་། གོང་འོག་གི་བར་ལ་ཁྲི་ཕྲག་རེ་རེ་ཡོད་པ་སྟེ། གདགས་པར། དེ་དག་ ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། ། (གཉིས་པ།)གནས་གཞན་ལ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་གནས་གཞན་གཉིས་ལས། དང་ པོ་ལ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་གནས་གཞན་དག་དང་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། བང་རིམ་བཞི་ལ་འོག་ ནས་རིམ་པ་བཞིན། །དེ་ལ་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་དང་། །ཕྲེང་ཐོགས་དང་ནི་རྟག་མྱོས་དང་། ། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པའི་ལྷ་རྣམས་གནས། །རི་བོ་བདུན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ བང་རིམ་བཞི་པ་ལ་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རང་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པའི་གནས་ཡོད་ ཅིང་། འོག་མ་རྣམས་དང་རི་བདུན་ལ་ཡང་དེའི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ལ་ 1-415 སོགས་པ་ཡོད་ལ། །གཞན་ཡང་རི་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་། ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་དང་། ས་བླ་དང་ ནམ་མཁའ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་ཉི་ཟླ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་དེའི་ལྷའི་ གནས་ཡོད་དེ། མཛོད་འགྲེལ་དུ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་རིས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཆེའོ་ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །ས་དང་གདགས་པར། གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་སྟེང་གི་ཤར་ན་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་ ཕོ་བྲང་ཡང་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷོ་ན་འཕགས་སྐྱེས་བོའི་ཕོ་བྲང་འཕགས་པར་ སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནུབ་ན་སྤྱན་མི་བཟང་གི་ཕོ་བྲང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ན་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ལྕང་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ། དཔག་ཚད་སྟོང་གི་མཐའ་ནས་གསེར་གྱི་ར་བ་དཔག་ཚད་ ཕྱེད་པས་བསྐོར་བ། དབྱིབས་ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི

【現代漢語翻譯】 是由於顛倒而產生的。大海中的眾生來到陸地上，向天神致敬並進行齋戒，這是由於偉大的八法和十四法等原因而產生的。這是不會超越時節而發生的。那裡降下了無數的河流，龍王們降下了許多雨水，但海水卻不會因此而增加。在《俱舍論》中說：『居住在那裡的生物所享用的剩餘物會被風和陽光曬乾。』在經部中（賢愚經）說：『地獄之火會將其曬乾，一些珍寶的特殊之處也會使其不顯現。』阿跋耶說：『即使云不取水，大海之水也不會枯竭。』這也說明了大海之水是循環的。須彌山的階梯是指：它有四個階梯，中間的尺寸是十千。這些千是十六千，八千、四千和二千依次增高。』也就是說，從下往上依次增高六萬千、八千、四千和二千，上下之間的距離各有一萬千。在《俱舍論》中說：『這些也是由四種珍寶組成的。』 （第二，）其他處所。其他處所分為善趣和惡趣兩種。首先，與四大天王眾的處所相連，即四大天王所居住的其他地方。按照四個階梯，從下往上依次是：『手持盆器者，手持念珠者，常醉者，四大天王的天神們居住。』就像這樣，在第四個階梯上，四大天王自己及其眷屬居住在那裡。在下面的階梯和七座山上，也有屬於他們的村莊和城鎮等。此外，在山、河流、樹木、森林、土地、天空、海洋、日月星辰等處，也有各自天神的住所。如《俱舍論釋》中所說：『因此，天神的類別是最大的。』在《俱舍論》和《俱舍論自釋》中說：『持軛山頂的東方有持國天的宮殿，也叫持國；南方有增長天的宮殿，叫增長；西方有廣目天的宮殿，叫種種形；北方有多聞天子的宮殿，叫柳林。』所有這些宮殿的水面寬度都有二百五十由旬，在千由旬的邊緣，有半由旬高的金柵欄環繞，形狀都是正方形。

【English Translation】 It arises due to inversion. Sentient beings from the ocean come to land, pay homage to the gods, and observe purification, which arises from the great eight dharmas and fourteen dharmas, etc. This occurs without transgressing the seasons. Countless rivers flow there, and the dragon kings send down many rains, yet the ocean does not increase further. In the Abhidharmakośa, it is said: 'The residue enjoyed by the creatures dwelling there is dried up by the wind and sunlight.' In the Sutra (Damamūka Nidāna Sūtra), it is said: 'The fire of hell dries it up, and some special qualities of jewels make it invisible.' Abhaya says: 'Even if the clouds do not take water, the ocean's water will not be exhausted.' It is also said that the ocean's water itself circulates. The terraces of Mount Meru refer to: it has four terraces, the middle dimension being ten thousand. These thousands are sixteen thousand, eight thousand, four thousand, and two thousand successively higher. That is, from bottom to top, they rise successively by sixty thousand, eight thousand, four thousand, and two thousand, with a distance of one thousand each between the upper and lower levels. In the Abhidharmakośa, it is said: 'These are also made of four kinds of jewels.' (Secondly,) other places. Among the two other places, happy realms and unhappy realms, firstly, connect with the places of the Four Great Kings' retinue, that is, other places where the Four Great Kings dwell. According to the four terraces, from bottom to top: 'Those holding vessels, those holding rosaries, those constantly intoxicated, the gods of the Four Great Kings dwell.' Like this, on the fourth terrace, the Four Great Kings themselves and their retinues dwell there. On the lower terraces and the seven mountains, there are also villages and towns, etc., belonging to their retinue. Furthermore, in the mountains, rivers, trees, forests, land, sky, oceans, sun, moon, and stars, etc., there are also the abodes of their respective gods. As the Abhidharmakośa commentary says: 'Therefore, the category of gods is the greatest of all.' In the Abhidharmakośa and its auto-commentary, it is said: 'To the east of Yoke-Holder Mountain's peak is the palace of Dhṛtarāṣṭra, also called Dhṛtarāṣṭra; to the south is the palace of Virūḍhaka, called Virūḍhaka-born; to the west is the palace of Virūpākṣa, called Various Forms; to the north is the palace of Vaiśravaṇa, called Willow Grove.' All these palaces have a water surface width of two hundred and fifty yojanas, and at the edge of a thousand yojanas, they are surrounded by a golden fence half a yojana high, and their shapes are all square.

---

ར་མཉམ་པ། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་རྩིག་ སྐྱབས་དང་མདའ་ཡབ་དང་ཟམ་པ་བརྒྱུད་མ་བཞི་དང་ལྡན་པ། གཡས་དང་གཡོན་ན་རྫིང་ བུ་ཆུ་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུས་གང་བ་ལ་མེ་ཏོག་དང་བྱ་སྐད་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་ཡོད་པར་ གསུངས་སོ། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་གཞན་རྣམས་དང་ཞེས་པ་དོན་བཞིས་འཆད་པ་ལ་ཕྱིའི་ ཚད་ནི། ལྷུན་པོའི་རྩེ་ན་སུམ་ཅུ་གསུམ། །དེ་ཡི་ངོས་ལ་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །ཕྱོགས་བྲལ་བརྩེགས་ པ་བཞི་ལ་ནི། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གནས་ཞེས་པ་ལྟར་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་གི་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སུམ་ ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ངོས་རེ་རེ་ལའང་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་པས་མཐའ་སྐོར་དུ་སུམ་འབུམ་ ཉི་ཁྲི་ཡོད་ཅིང་། དེའི་མཚམས་བཞིན་ཁང་པ་བརྩེགས་མ་བཞི་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ལས་གྲུབ་ པ། ཆུ་ཞིང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པ། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་གྱེན་དུ་འཕགས་ པ་གནོན་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གནས་པ་སྟེ། ས་དང་མཛོད་འགྲེལ་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱར་ཡང་ གསུངས་སོ། ། 1-416 ནང་གི་གྲོང་ནི། དབུས་ན། གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་པ། །ངོས་ལ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བ། ། དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་གསེར་གྱི། །རང་བཞིན་གཞི་བཀྲ་མཉེན་པ་ཡོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་དབུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ། ཆུ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་ སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་ཁྲི་ཡོད་པ། གསེར་གྱི་ར་བ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ གཉིས་ཡོད་པས་བསྐོར་བ། ས་གཞི་ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། མནན་ ན་ནེམ་ཞིང་བཏེག་ན་འཕར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། སར། རི་རབ་དེའི་སྟེང་ན་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ གནས་པའི་ཚད་ནི་ཆུ་ཞིང་དུ་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཁྲི་ཡོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷ་དེ་དག་གི་གྲོང་དང་ གྲོང་རྡལ་དང་ལྗོངས་རྣམས་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། གཞག་པར། དེ་ནི་གསེར་གྱི་ ར་བ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་པས་བསྐོར་པ། རྩིག་སྐྱབས་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུ་ ཪྻ་དང་ཤེལ་ལས་བྱས་པ། མདའ་ཡབ་བཟང་པོ་བཞི་དང་ལྡན་པ། སྒོ་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་ མ་ཚང་བ་ཡོད་པ། སྒོའི་དཔངས་སུ་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་དང་། ཞིང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཡོད་ པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པས་སྤྲས་པ། སྒོ་རེ་རེ་ལ་སྲུང་མ་གོ་མཚོན་ཐོགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ ཡོད་པ། ལམ་སྲང་ཞིང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་དང་སྲིད་དུ་ཉིས་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ། གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དོ། ། གཙོ་བོའི་གནས་ནི། དེ་ན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དེ། ངོས་ལ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་ལྟ་ན་སྡུག་གི་དབུས་ན་ལྷའི་དབང་པོའི་ཁང་བཟང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ། ཆུ་ ཞིང་དུ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ། མཐའ་སྐོར་སྟོང་ཡོད་པ། གྲོང་ལས་དཔག་ ཚད་ཕྱེད་དང་

【現代漢語翻譯】 周圍環繞著由珍寶製成的墻壁，具有四個防禦工事、箭樓和橋樑。據說左右兩側有池塘，池水如蜂蜜般甘甜，並裝飾著各種鮮花和悅耳的鳥鳴聲。 關於『三十三天的其他地方』，從四個方面進行了解釋。外部尺寸是：『須彌山頂有三十三，其表面有八萬由旬。』正如『金剛手菩薩居住在四個無偏頗的樓層上』所說，三十三天的每個表面都與須彌山頂的大小相同，每個表面有八萬由旬，因此周圍有三十二萬由旬。每個邊界都有四層樓房，由四種珍寶製成。水田中有一百二十五由旬，向上延伸五又二分之一由旬，是金剛手菩薩居住的地方。在《土地》和《寶藏註釋》中，也說有五百由旬。 內部城市是：『在中心，有可愛的城市，表面有兩千五百由旬。黃金製成，本質上裝飾著一百零一種顏色，柔軟。』正如所說，在三十三天的中心，有一個名為『可愛』的城市，水田有兩千五百由旬，周圍有一萬由旬，周圍環繞著高二又二分之一由旬的金色圍墻，地面裝飾著一百零一種顏色，壓下去會凹陷，抬起來會彈起。在《土地》中說：『須彌山頂有天宮，其大小為水田有一萬億由旬。』其他的是諸神的城市、城鎮和地區。』在《建立》中說：『它被高三又二分之一由旬的金色圍墻環繞，墻壁由黃金、白銀、琉璃和水晶製成，有四個美麗的箭樓，有一千個不完整的門，每個門高三又二分之一由旬，寬二又二分之一由旬，裝飾著各種珍寶，每個門都有五百名手持武器的護衛，道路寬十二由旬，長兩千五百由旬，鋪著金色的沙子等等。』 主要住所是：『在那裡，有勝利宮，表面有兩百五十由旬。』正如所說，在可愛的中心，是天帝的宮殿，名為『勝利宮』，水田有兩百五十由旬，周圍有一千由旬，比城市小二又二分之一由旬。

【English Translation】 It is surrounded by walls made of jewels, with four fortifications, battlements, and bridges. It is said that on the right and left sides there are ponds filled with water as sweet as honey, adorned with various flowers and melodious birdsong. Regarding 'the other places of the Thirty-Three Heavens,' it is explained in four aspects. The external dimensions are: 'On the summit of Mount Sumeru are the Thirty-Three, its surface is eighty thousand yojanas.' As it is said, 'Vajrapani resides on the four impartial floors,' each surface of the Thirty-Three Heavens is the same size as the summit of Mount Sumeru, with eighty thousand yojanas on each surface, so the circumference is three hundred twenty thousand yojanas. Each boundary has four-story buildings made of four kinds of jewels. There are one hundred twenty-five yojanas in the water field, and it rises five and a half yojanas, where Vajrapani resides. In 'The Land' and 'Treasury Commentary,' it is also said to be five hundred yojanas. The inner city is: 'In the center, there is the lovely city, with a surface of two thousand five hundred yojanas. Made of gold, essentially decorated with one hundred and one colors, soft.' As it is said, in the center of the Thirty-Three Heavens, there is a city called 'Lovely,' with a water field of two thousand five hundred yojanas, a circumference of ten thousand yojanas, surrounded by a golden fence two and a half yojanas high, the ground is decorated with one hundred and one colors, it sinks when pressed and bounces when lifted. In 'The Land' it says: 'On the summit of Mount Sumeru is the palace of the gods, its size is a trillion yojanas in the water field.' The others are the cities, towns, and regions of the gods.' In 'The Establishment' it says: 'It is surrounded by a golden fence three and a half yojanas high, the walls are made of gold, silver, lapis lazuli, and crystal, there are four beautiful battlements, there are a thousand incomplete gates, each gate is three and a half yojanas high and two and a half yojanas wide, decorated with various jewels, each gate has five hundred guards holding weapons, the roads are twelve yojanas wide and two thousand five hundred yojanas long, paved with golden sand, and so on.' The main residence is: 'There, there is the Victory Palace, with a surface of two hundred and fifty yojanas.' As it is said, in the center of Lovely is the palace of the lord of the gods, called 'Victory Palace,' with a water field of two hundred and fifty yojanas, a circumference of one thousand yojanas, two and a half yojanas smaller than the city.

---

ལྔ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ། རྨང་རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ལས་བྱས་པ། ཐེམ་སྐས་བཞི་དང་ ལྡན་པ། ཀ་བ་རྣམས་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུ་ཪྻ་དང་ཤེལ་ལས་བྱས་པ། ཀ་རྟེན་དང་ཀ་ ཞུ་དང་བྲེ་ཕུལ་དུང་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ། བ་གམ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་མཛེས་པ། བ་ 1-417 གམ་(ས་ནས་བརྒྱ་བརྒྱ་)རེ་རེ་(གདགས་པར་)ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བདུན་བདུན་དང་། ཁང་པ་རེ་རེ་ ལ་ཁང་མིག་བདུན་བདུན་དང་། ཁང་མིག་རེ་རེ་ལ་ལྷའི་བུ་བདུན་བདུན་དང་། ལྷའི་བུ་རེ་རེ་ ལ་ལྷ་མོ་བདུན་བདུན་དང་། ལྷ་མོ་རེ་རེ་ལ་གཡོག་མོ་བདུན་བདུན་དང་། གཡོག་མོ་རེ་རེ་ལ་ སིལ་སྙན་འཁྲོལ་བ་བདུན་བདུན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲོང་གི་མངོན་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཚལ་སོགས་འཁོར་ནི། ཕྱི་རོལ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྩུབ་འགྱུར་འདྲེས་ཚལ་དགའ་བས་ བརྒྱན། །ཞེས་པ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ལས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུའི་ཕྱི་རོལ་ན་ལྷ་རྣམས་འདོད་ཡོན་ལ་ རྩེ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤར་ན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་རྟ་སྣ་ ཚོགས་ཀྱི་ཚལ་དང་། ལྷོ་ན་ལུས་དང་སེམས་རྩུབ་བར་འགྱུར་བའི་ཚལ་དང་། ནུབ་ན་འཆོལ་ པར་འདྲེས་ཏེ་སྤྱོད་པའི་ཚལ་དང་། བྱང་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་བདེ་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཚལ་ ལོ། །འདི་དག་གི་ནི་ཕྱོགས་བཞི་ན། ཉི་ཤུས་བཅད་ན་ས་གཞི་བཟང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚལ་བཞི་ ལས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུའི་ཕྱི་རོལ་ན་ས་གཞི་བཟང་པོ་བཞི་དང་། ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་དང་རྩུབ་པ་ དང་འདྲེས་པ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཚད་རྣམ་རྒྱལ་དང་མཚུངས་པ། གསེར་གྱི་ ར་བ་དཔག་ཚད་གཅིག་པས་བསྐོར་བ། རྩིག་སྐྱབས་དང་མདའ་ཡབ་དང་ཟམ་པ་བརྒྱུད་མ་ རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ལས་བྱས་པ། ནང་ན་ལམ་སྲང་དང་རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ཡོན་ སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པའོ། །བྱང་ཤར་མཚམས་ན་ཡོངས་འདུ་སྟེ། ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ན་ཆོས་ བཟང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་བྱང་ཤར་གྱི་ཆ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་ འདུས་བརྟོལ་ཞེས་བྱ་བ། སྦོམས་སུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ། རྩ་བ་ལྔ་བཅུ་ཐུར་དུ་ཟུག་ཅིང་ དཔངས་སུ་བརྒྱ་གྱེན་དུ་འཕགས་པ། ཡལ་ག་དང་ལོ་འདབ་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅུར་ཁྱབ་པ། མེ་ ཏོག་རྒྱས་པའི་དྲི་རྫི་ཕྱོགས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་དང་ཕྱོགས་གཞན་ལྔ་བཅུར་ལྡང་བ། དེའི་དྲུང་ དུ་ལྷ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་བཞི་རྩེ་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་ལ། ལྷོ་ནུབ་ན་ཆོས་བཟང་ལྷའི་ 1-418 འདུན་ས་(དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་ངོས་རེ་ལ་སུམ་བརྒྱ། གྱེན་དུ་གྲོང་ལས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་འཕགས་པ།)ཞེས་བྱ་བ། ། ས་གཞི་དང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། དབུས་ན་བཻ་ཌཱུཪྻའི་ཀ་བ་ཟུར་ བརྒྱད་པས་མཛེས་པ། གསེར་གྱི་ཁྲི་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ། དཔག་ཚད་གཅིག་པའི་འོབས་ཆུ་ སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུས་གང་ཞིང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱ

【現代漢語翻譯】 五處向上突起，由四種珍寶構成基石，具備四級階梯。柱子由黃金、白銀、吠琉璃和水晶製成，柱基、柱頭、量具等由海螺等物製成，一百零一個屋檐裝飾華麗。每個屋檐（從地面算起，每百個屋檐）都建有七層樓房，每層樓房有七個房間，每個房間里有七個天子，每個天子有七個天女，每個天女有七個侍女，每個侍女有七個演奏鐃鈸者等等，具備城市歡喜的景象。 至於花園等環境：『外有各種車乘，粗糙混雜的花園以喜悅裝飾。』正如所說，在城市外二十由旬處，有諸神享樂的四個遊樂園：東面是具備諸多欲望功德的各種車乘花園；南面是身心變得粗糙的花園；西面是混雜享樂的花園；北面是內心極度舒適歡喜的花園。 『這些的四個方向，以二十分割，土地優良。』正如所說，四個花園外二十由旬處有四個優良的土地，即車乘、粗糙、混雜、歡喜，所有這些都與勝幢（Triumph Banner）相等，周圍環繞著一由旬長的金色圍墻，墻壁、箭樓和橋樑都由四種珍寶製成，內部有道路、水池等各種慾望享受。 『東北角有圓滿聚集，西南角有善法。』正如所說，城市外東北方向有一棵如意樹，名為圓滿聚集，樹幹粗二十由旬，五十根樹根向下扎入，一百由旬向上伸展，樹枝和樹葉覆蓋八十由旬，花香向四周散發，一百由旬遠，其他方向五十由旬遠。諸神在樹下享受四個夏季的月份，感到快樂。西南方向有善法，是諸神的集會場所（形狀為三角形，每面三百由旬，向上比城市高出二又四分之一由旬）。 地面和屋頂等大多由水晶構成，中央裝飾著八角吠琉璃柱，具備精美的金 सिंहासन (梵文: siṃhāsana, 梵文羅馬擬音: simhasana, 漢語字面意思: 獅子座)，一由旬長的水池裡充滿了蜂蜜般的水，盛開著各種鮮花。

【English Translation】 Five projections rise upwards, with a foundation made of four precious jewels, possessing four levels of steps. The pillars are made of gold, silver, vaiḍūrya (beryl), and crystal, with pillar bases, capitals, measuring cups, and conches, etc. adorning them. One hundred and one eaves embellish it. Each eave (one hundred from the ground) has seven-storied houses, each house has seven rooms, each room has seven sons of gods, each son of god has seven goddesses, each goddess has seven maids, and each maid has seven cymbal players, etc., possessing the delightful appearance of a city. As for the gardens and surroundings: 'Outside are various vehicles, and rough, mixed gardens are adorned with joy.' As it is said, twenty yojanas outside the city, there are four pleasure gardens where the gods enjoy themselves: to the east is a garden of various vehicles possessing many desirable qualities; to the south is a garden where the body and mind become rough; to the west is a garden where one mingles and indulges; and to the north is a garden where the mind becomes extremely comfortable and joyful. 'These four directions, divided by twenty, have excellent land.' As it is said, twenty yojanas outside the four gardens, there are four excellent lands, namely vehicles, roughness, mixing, and joy, all of which are equal to the Victory Banner (Dhvaja-agra-keyura). It is surrounded by a golden wall of one yojana, with ramparts, arrow towers, and bridges made of four precious jewels, and inside are roads, ponds, and various desirable enjoyments. 'In the northeast corner is complete gathering, and in the southwest corner is good Dharma.' As it is said, outside the city in the northeast direction, there is a wish-fulfilling tree called Complete Gathering, which is twenty yojanas in circumference, with fifty roots penetrating downwards and one hundred yojanas rising upwards. Its branches and leaves cover eighty yojanas, and the fragrance of its flowers spreads one hundred yojanas in all directions and fifty yojanas in other directions. The gods enjoy and rejoice under it for four summer months. In the southwest is Good Dharma, the assembly place of the gods (triangular in shape, with each side three hundred yojanas, rising two and a quarter yojanas higher than the city). The ground and roof, etc., are mostly made of crystal, and the center is adorned with an octagonal vaiḍūrya pillar, possessing a fine golden सिंहासन (藏文: ཁྲི་བཟང་པོ།, 梵文天城體: सिंहासन, 梵文羅馬擬音: siṃhāsana, 漢語字面意思: 獅子座)。 A pool of one yojana is filled with honey-like water and various flowers.

---

ིས་བརྒྱན་པ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡོད་ དེ། དེར་ལྷ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇལ་རྟོག་ངེས་པར་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་ བརྒྱ་བྱིན་ལྷ་དང་མིའི་དོན་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དང་ཉེ་བ་ན་ཨར་མོ་ནི་ཀ་ལྟ་ བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྡོ་ལེབ་དཀར་པོ་ངོས་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ། འཕངས་སུ་དྲུག་དང་ བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ། བཟང་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ། བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་དང་བཅས་པའི་གདན་སྣ་ ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡོད་ཅིང་། རྣམ་རྒྱལ་ཁང་བཟང་གི་སྟེང་ན་(རྔ་དེ་གཟུགས་མེད་བསྟན་དུ་མི་རུང་ ཡང་། །དེ་ལྟར་རྔ་སྒྲ་དོན་ཆེན་བརྒྱད་བྱེད་ན། །ཞེས་སོ། །)རྔ་བོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ། བསྟན་དུ་ མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས། མ་བརྡུངས་པར་སྒྲ་འབྱུང་བ། ལྷ་རྣམས་འདོད་ ཡོན་ལ་ཡེངས་ན་ཆོས་ལ་སྐུལ་ཞིང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་གཙེས་ན་དབུགས་འབྱིན་པ་ཡོད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁོར་ཡུག་གི་རི་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་ན་འཁོར་ ལོ་ལྟ་བུའི་ཁོར་ཡུག་སྟེ། །བདུན་ནི་གསེར་ཡིན་དེ་ལྕགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གླིང་བཞི་གླིང་ ཕྲན་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་ནས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་བསྐོར་བའི་ཁོར་ཡུག་ལྕགས་རི་ལས་གྲུབ་པ་ ཆུ་མཚམས་ཡན་ཆད་ལ་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། སར་ནི་མུ་ ཁྱུད་འཛིན་དང་ཚད་མཉམ་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། ལུང་ཕྲན་ཚེགས་སུ། འདི་ལའང་ལག་ན་ རྡོ་རྗེ་གོས་སྔོན་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གནས་པར་གསུངས་སོ། ། གླིང་བཞི་པ་འདི་ནི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདི་དང་འདབས་ཆགས་པར་ ཕྱོགས་བཞི་ན་ཤིན་ཏུ་སྲུང་དང་། དགའ་བ་བཟོད་དཀའ་དང་། སྙིང་པོ་དམ་པ་དང་། གཉེན་ 1-419 ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་ དང་། ཞེས་པ་ནི་འོག་གཞི་ལ་མ་བརྟེན་པར་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་ཉི་ཟླ་དང་གཟའ་སྐར་ ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཉི་མ་ དང་ཟླ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ལ་དོན་ལྔ་ ལས། (དང་པོ།)ཉི་ཟླའི་གནས་ལུགས་ནི། ཉི་ཟླ་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ནའོ། །དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་གཅིག་ དང་བཅས། །ཞེས་པ་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཐད་ཀའི་ནམ་མཁའ་ནས་འཁོར་བ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། དབུས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་ པ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། ཐད་ཀ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ། གཉིས་ ཀའི་མཐའ་སྐོར་དུ་དེ་དང་དེའི་སུམ་འགྱུར་ལྡན་པ། དཔངས་སུ་དྲུག་(ཕྱེད་དང་)དྲུག་(ཟེར་)དང་ བཅོ་བརྒྱད་ཆ་ཡོད་པ། གསེར་གྱི་ར་བ་དཔག་ཚད་(ཕྱེད་ཟེར་)གཅིག་པས་བསྐོར་བ། རིན་པོ

【現代漢語翻譯】 飾以七重圍墻。 在那裡，諸神致力於對佛法的意義進行衡量、思考和確定。特別是，百千（Indra）致力於諸神和人類的福祉。靠近它的是一塊名為阿摩尼迦（Armonika）的白色石板，每一面都有五十由旬（Yojana），厚度為十八由旬，既美麗又賞心悅目。它裝飾著百千（Indra）及其隨從的各種座位。在善見律殿（Vaijayanta palace）的頂部，有一面名為『佛法之聲』的大鼓（雖然鼓是無形的，不可見，但它能發出八種偉大的聲音）。它雖然無形且有礙，但無需敲擊即可發出聲音。當諸神沉溺於享樂時，它會提醒他們佛法；當非天（Asura）造成傷害時，它會發出嘆息。它具有許多獨特的品質。 『環繞的山』指的是外圍像輪子一樣的環境。正如所說：『七重是金，那是鐵。』四大部洲和所有小洲都從外部像輪子一樣被鐵墻環繞，直到水域邊界，有三百一十三由旬。據說，陸地與大地周長相等。在《律藏零星》（Vinaya-ksudraka）中，據說這裡也居住著持金剛手（Vajrapani），身著藍色衣服，是四大天王（Caturmaharajakayikas）的眷屬之神。 這四大部洲被稱為『有福』。據說，與此相鄰的四個方向分別是極其受保護的、快樂的、難以忍受的和神聖的精華，以及親屬。 『天空中的無量宮殿』指的是不依賴於下層基礎，而是存在於虛空中的所有其他地方，從太陽、月亮和星星到色究竟天（Akanistha），總的來說。其中，首先解釋太陽和月亮，以及依賴於它們的各種時間差異，分為五個方面： （第一）日月的位置：日月位於須彌山（Mount Meru）的一半處。有五十一個由旬。 正如所說，兩者都從須彌山一半高度的天空中旋轉。月亮的壇城由水晶製成，中心的直徑為五十由旬。太陽的壇城由火水晶製成，直徑為五十一個由旬。兩者的周長是各自直徑的三倍。高度為十八又六分之六由旬。周圍環繞著一由旬（一半）高的金柵欄，裝飾著珍寶。

【English Translation】 Adorned with seven layers of surrounding walls. There, the gods are engaged in measuring, contemplating, and ascertaining the meaning of the Dharma. In particular, Indra is dedicated to the welfare of gods and humans. Near it is a white stone slab called Armonika, each side measuring fifty yojanas, and eighteen yojanas in thickness, which is both beautiful and pleasing to the eye. It is adorned with various seats for Indra and his retinue. On top of the Vaijayanta palace, there is a large drum called 'Sound of Dharma' (although the drum is formless and cannot be seen, it produces eight great sounds). It is invisible and obstructive, yet it produces sound without being struck. When the gods are distracted by pleasures, it reminds them of the Dharma; when the Asuras cause harm, it emits a sigh. It possesses many unique qualities. 'Surrounding mountains' refers to the environment that encircles like a wheel on the outside. As it is said: 'Seven layers are gold, and that is iron.' All four continents and minor continents are surrounded from the outside like a wheel by an iron wall, up to the water boundary, which is three hundred and thirteen yojanas. It is said that the land is equal in circumference to the earth. In the Vinaya-ksudraka, it is said that Vajrapani, wearing blue clothes, also resides here, as a deity of the retinue of the Four Great Kings. These four continents are called 'Blessed'. It is said that adjacent to this in the four directions are the extremely protected, joyful, unbearable, and sacred essence, and relatives. 『Immeasurable palaces in the sky』 refers generally to all other places that do not rely on a lower foundation but exist in space, from the sun, moon, and stars to Akanistha. Among these, first, the sun and moon, and the various temporal differences that depend on them, are explained in five aspects: (First) The position of the sun and moon: The sun and moon are at half the height of Mount Meru. There are fifty-one yojanas. As it is said, both revolve in the sky at half the height of Mount Meru. The mandala of the moon is made of crystal, with a diameter of fifty yojanas at the center. The mandala of the sun is made of fire crystal, with a diameter of fifty-one yojanas. The circumference of both is three times their respective diameters. The height is eighteen and six-sixteenths yojanas. It is surrounded by a golden fence one (half) yojana high, adorned with jewels.

---

་ ཆེའི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་། ལམ་སྲང་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་། རྫིང་བུ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ རྫས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ། ། (གཉིས་པ།)གླིང་བཞི་པོར་འཁོར་ཚུལ་ལ་རང་འགྲོས་རྒྱུ་སྐར་གྱི་སྟེང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པས་ གཡོན་སྐོར་དུ་འཁོར་བ་ནི་ཟླ་བ་མགྱོགས་ཤིང་ངེས་མེད་དུ་འགྲོ་(ལ་ཕལ་ཆེར་ཞག་ཉེར་བདུན་ན་ཁྱིམ་ བཅུ་གཉིས་འཁོར།)བས་ཟླ་བ་རེར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་བགྲོད་ཅིང་། ཉི་མས་ཁྱིམ་རེ་བགྲོད་ལ། རླུང་ འགྲོས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བར་སྣང་ལ་འཕུལ་དང་འདེགས་པ་དང་སྐྱོར་བའི་ རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གཡས་སྐོར་དུ་འཁོར་བ་ནི། ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། ཉི་མ་ཕྱེད་དང་ འཆར་དུས་གཅིག་ཅེས་པ་ལྟར་བྱང་གི་ནམ་ཕྱེད་པ་དང་ཤར་གྱི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། ལྷོའི་ཉི་ མ་ཕྱེད་པ་དང་ནུབ་ཀྱི་ཉི་མ་འཆར་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་ཞིང་སྣང་བའི་ 1-420 བྱ་བ་(དེའང་ས་འགྲེལ་དུ་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་ནའོ་ཞེས་སོ་)བྱེད་དེ། དེ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར་ཟླ་བ་དང་ གཟའ་སྐར་རྣམས་ཀྱང་ཉིན་ཞག་རེ་ལ་ལན་རེ་འཁོར་རོ། ། (གསུམ་པ།)ཉིན་མཚན་གྱི་རིང་ཐུང་ནི། (རང་འགྲེལ་དུ། འདུས་བཟང་དང་། ཕྱོགས་གླང་གི་འགྲེལ་པ་ལས། དབྱར་གྱི་གཉིས་པ་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུང་དང་། དགུན་གྱི་བཞི་པ་དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུང་དུ་བཤད་ལ། གདགས་པར་ཡང་། དགུན་ཟླ་ཐ་ ཆུང་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་མཚན་མོ་ནི་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད། ཉིན་མོ་ནི་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་ཡང་འགྱུར་ ཁྱད་མིན་པ་དོན་འདྲའམ་སྙམ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་སྟོན་ཟླ་ར་བ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མོ་ནི་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་མཚན་ མོ་ནི་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་པས་སོ། །)དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་ མཚན་རིང་། །དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ན། །ཐུང་དུ་འགྱུར་རོ་ཉིན་མོ་ལྡོག །ཅེས་པ་སྟེ། (ཐོག་ མར་)ལོ་གཅིག་ལ་དུས་བཞིར་འབྱེད་པ་(འདི་གཟུང་)ན(གོ་བདེ་བས)། ཁྲུམས་དང་ཐ་སྐར་སྨིན་དྲུག་ (གི་ཟླ་བ་གསུམ་ནི)སྟོན(ཟླ་བ་འབྲིང་ཐ་ཆུང་གསུམ་པ)། །མགོ་དང་རྒྱལ་དང་མཆུ་ནི་དགུན(ཟླ་བ་འབྲིང་ཐ་ཆུང་ གསུམ་པ)། །དབོ་དང་ནག་པ་ས་ག་དཔྱིད(ཟླ་བ་འབྲིང་ཐ་ཆུང་གསུམ་པ)། །སྣོན་དང་ཆུ་སྟོད་གྲོ་ བཞིན་དབྱར(ཟླ་བ་འབྲིང་ཐ་ཆུང་གསུམ་པ)། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། འདིར་དེ་དག་དུས་གསུམ་དུ་སྡུད་ པས་ན་སྨིན་དྲུག་གི་(སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་)ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་(དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་)དབོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་བར་ ཟླ་བ་བཞི་ནི་དགུན་གྱི་དུས་དང་། དེའི་བཅུ་དྲུག་ནས་(དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོ་)ཆུ་སྟོད་ཀྱི་བཅོ་ལྔའི་ བར་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་དང་། དེའི་བཅུ་དྲུག་ནས་སྨིན་དྲུག་གི་བཅོ་ལྔའི་བར་ཟླ་བ་ བཞི་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་སོ། །དེ་ལ་གྲོ་

【現代漢語翻譯】 （充滿）巨大的宮殿、街道、樹木和蓮花池等各種天界的享用之物。 （第二，）關於四大部洲的執行方式，由於它們在自轉恒星之上執行，所以是左旋的，月亮執行迅速且不定（大約二十七天繞十二宮），因此月亮每月執行十二宮。太陽執行一宮。由於風的執行和眾生的業力，在虛空中推動、抬升和支撐的風的力量使它們右旋。正如『半夜太陽西落，中午太陽升起』一樣，北方半夜，東方太陽西落，南方中午，西方太陽升起，以這種方式同時執行和顯現。 （這也正如《俱舍論》中說晝夜是相等的。）同樣，月亮和星辰也每天旋轉一次。 （第三，）關於晝夜的長短。（在《俱舍論》的自釋中，以及世親和陳那的註釋中說：『夏季的第二個月，即夏季小月，冬季的第四個月，即冬季小月。』在《施設論》中也說：『冬季小月上半月的第八天，夜晚是十八臾，白天是十二臾。』雖然說法不同，但意思相同。又如其中所說：『秋季首月上半月的第八天，白天是十八臾，夜晚是十二臾。』）『夏季第二個月的最後第九天夜晚變長，冬季的第四個月白天變短。』也就是說，（首先）將一年分為四季（這很容易理解）：氐宿、鬼宿、柳宿（的三個月是）秋季（中間和最小的三個月）。女宿、虛宿、危宿是冬季（中間和最小的三個月）。室宿、壁宿、奎宿是春季（中間和最小的三個月）。昴宿、畢宿、參宿是夏季（中間和最小的三個月）。這裡將它們歸納為三個季節，因此從鬼宿（秋季小月）的十六日到（春季首月）氐宿的十五日是冬季，從十六日到（夏季中月）畢宿的十五日是春季，從十六日到鬼宿的十五日是夏季。至於昴宿

【English Translation】 (It is filled with) huge palaces, streets, trees, lotus ponds, and various celestial enjoyments. (Second,) Regarding the way the four continents revolve, since they revolve on top of self-rotating stars, they rotate counterclockwise. The moon revolves quickly and uncertainly (approximately twenty-seven days to circle twelve constellations), so the moon travels through twelve constellations each month. The sun travels through one constellation. Due to the wind's movement and the karma of sentient beings, the power of the wind that propels, lifts, and supports them in space causes them to rotate clockwise. Just as 'midnight is when the sun sets, and noon is when the sun rises,' the north is at midnight, the east is where the sun sets, the south is at noon, and the west is where the sun rises, revolving and appearing simultaneously. (This is also as it says in the Abhidharmakosha that day and night are equal.) Similarly, the moon and stars also revolve once each day. (Third,) Regarding the length of day and night. (In the self-commentary of the Abhidharmakosha, and in the commentaries of Vasubandhu and Dignāga, it says: 'The second month of summer, which is the small month of summer, and the fourth month of winter, which is the small month of winter.' It is also said in the Treatise on Establishments: 'On the eighth day of the waxing moon of the small month of winter, the night is eighteen yudzam, and the day is twelve yudzam.' Although the statements are different, the meaning is the same. It also says: 'On the eighth day of the waxing moon of the first month of autumn, the day is eighteen yudzam, and the night is twelve yudzam.') 'From the last ninth day of the second month of summer, the night becomes longer, and in the fourth month of winter, the day becomes shorter.' That is to say, (first) dividing the year into four seasons (this is easy to understand): Jyestha, Ashadha, and Shravana (the three months are) autumn (the middle and smallest three months). Bhadrapada, Ashvina, and Kartika are winter (the middle and smallest three months). Margashirsha, Pausha, and Magha are spring (the middle and smallest three months). Phalguna, Chaitra, and Vaishakha are summer (the middle and smallest three months). Here, they are summarized into three seasons, so from the sixteenth day of Shravana (the small month of autumn) to the fifteenth day of Jyestha (the first month of spring) is winter, from the sixteenth day to the fifteenth day of Vaishakha (the middle month of summer) is spring, and from the sixteenth day to the fifteenth day of Shravana is summer. As for Krittika

---

བཞིན་གྱི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་ཁྲུམས་ཀྱི་ཕྱེད་སྔ་མའི་བར་ནི་ དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་ཐ་མ་ཁྲུམས་ཀྱི་ཡར་ངོའི་ཚེས་དགུ་ལ་སྟོན་ཉིན་མཚན་ མཉམ་ཞིང་། དེ་ནས་མཚན་མོ་རིང་དུ་སོང་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་མགོའི་ཡར་ ངོའི་ཚེས་དགུ་ལ་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྡོག་གོ། མཆུའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་དབོའི་ཕྱེད་སྔ་མའི་བར་ནི་ དགུན་གྱི་ཟླ་བ་བཞི་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཐ་མ་དབོའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་དགུ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཉིན་མཚན་ 1-421 མཉམ་ཞིང་། དེ་ནས་མཚན་མོ་ཐུང་དུ་སོང་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་ན་སྣོན་གྱི་ཡར་ ངོའི་ཚེས་དགུ་ལ་དབྱར་གྱི་ཉི་མ་ལྡོག་གོ། (དེའང་སྟོན་དཔྱིད་ར་བའི་ཚེས་དགུར་ཉིན་མཚན་མཉམ། །དབྱར་ དགུན་ར་བའི་ཚེས་དགུར་ཉི་མ་ལྡོག །ཅེས་པའོ། །)དེ་དག་ནི་རགས་པ་སྟེ། ཞིབ་མོར་ནི་ཉི་མ་ལྡོག་པ་དང་། ཞག་མི་ཐུབ་འདོར་བ་དང་ཞག་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བྱེད་རྩིས་ ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། (བཞི་པ།)དེའི་ཚད་དང་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཉིན་མཚན་རིང་བ་ཐང་ཅིག་གོ། ཉི་མ་ལྷོ་བྱང་འགྲོ་ ཚེའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཞག་རེ་ལ་ཐང་ཅིག་རེས་རིང་ཐུང་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་ནི་ གཉི་ག་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་ལྔ་དང་། རིང་ཐུང་དུ་གྱུར་པ་ན་ཐུང་ཤོས་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ དང་། རིང་ཤོས་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཉི་མ་ལྷོར་བགྲོད་པ་ན་(དཔག་ ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཆས།)གླིང་ལས་ཡོལ་ཏེ་འོད་ཟེར་རྒྱ་མཚོ་ལ་བབས་པས་གཏིང་གི་ཆུ་ དྲོ་ལ། གླིང་གི་མཐའ་མྱུར་དུ་སྤོང་བས་ཉི་མ་ཐུང་ཞིང་གྲང་བའོ། །བྱང་དུ་བགྲོད་པ་ན་(དཔག་ ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཆས།)རྒྱ་མཚོ་ལས་ཡོལ་ཏེ་འོད་ཟེར་གླིང་གི་སྟེང་དུ་འབབས་པས་ གཏིང་གི་ཆུ་གྲང་ལ། གླིང་གི་དབུས་དལ་བུས་སྤོང་བས་ཉི་མ་རིང་ཞིང་དྲོ་བའོ། །མྱང་འདས་ སུ། དགུན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བས་ཉི་མ་ཐུང་ཞིང་གྲང་བ་དང་། དབྱར་དལ་བུས་འགྲོ་བས་ཉི་མ་ རིང་ཞིང་དྲོ་བར་ཡང་གསུངས་ལ། (བཅོམ་ལྡན།)ཁ་ཅིག་(དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་མཐོ་དམན་དུ་བྱེད་ཅིང་) དམའ་བ་ནས་འགྲོ་བ་ན་མགྱོགས་པས་ཐུང་བ་དང་། མཐོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་ན་བུལ་བས་རིང་ བའོ་ཞེས་ཀྱང་བཞེད་དོ། ། (ལྔ་པ།)ཟླ་བའི་ཆ་འཕེལ་འགྲིབ་ནི། (ཉི་མ་དང་ཉེ་བས་ཉི་མའི་འོད་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་བབས་པར་ངོས་སུ་ གྲིབ་མས་བསྒྲིབས་པས་མ་གང་བར་མཐོང་ལ་ཉི་མ་དང་བྲལ་ནས་དེའི་འོད་ཟེར་ཕོག་པའི་གྲིབ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་བར་སྣང་ སྟེ། སྒྲོན་མེ་དང་ཀ་བའི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །)ཉི་མ་དང་ནི་ཉེ་བ་ལས། །རང་གི་གྲིབ་མས་སྒྲིབ་པར་སྣང་། ། 1-422 ཞེས་པ་ལྟར་ཉི་མ་དང་ཕན་ཚུན་དུ་ཉེ་བ་ལས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཟླ་བའི་མཐའ་སྐོར་ལ་ཕོག་ པ་ན་གང་མཐའ་སྐོར་གྱི་གྲིབ་མས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་སྣང

【現代漢語翻譯】 從『བཞིན་གྱི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་』（藏曆五月下半月）到『ཁྲུམས་ཀྱི་ཕྱེད་སྔ་མ་』（藏曆六月上半月）之間是夏季的兩個月。到六月初九，晝夜平分。從那以後，夜晚逐漸變長，三個月后，到九月初九，冬至日到來。 從『མཆུའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་』（藏曆十一月下半月）到『དབོའི་ཕྱེད་སྔ་མ་』（藏曆十二月上半月）之間是冬季的第四個月。到十二月初九，春分日晝夜平分。從那以後，夜晚逐漸變短，三個月后，到三月初九，夏至日到來。（也就是說，春分和秋分在每月的初九，晝夜平分；夏至和冬至在每月的初九，太陽迴歸。）這些只是粗略的說法，更詳細的關於冬至、夏至，以及閏月的計算等等，應該從《時輪歷》中瞭解。 （第四，）關於晝夜長短的原因：因為太陽在南北方向執行。正如經文所說，每天晝夜長短變化的時間單位是『ཐང་ཅིག་』。晝夜平分時，白天和夜晚各有十五『ཡུད་ཙམ་』。當晝夜長短不一時，最短的夜晚有十二『ཡུད་ཙམ་』，最長的白天有十八『ཡུད་ཙམ་』。當太陽向南執行時（執行了六又二分之一『དཔག་ཚད་』），陽光照射到海洋深處，使海水變暖；太陽迅速離開陸地，所以白天變短，天氣變冷。當太陽向北執行時（執行了六又二分之一『དཔག་ཚད་』），陽光照射到陸地上，使陸地變暖；太陽緩慢離開海洋，所以白天變長，天氣變暖。《涅槃經》中說，冬天太陽執行速度快，所以白天短而冷；夏天太陽執行速度慢，所以白天長而熱。（世尊）有些人認為（太陽的高度變化有十二『དཔག་ཚད་』），太陽從低處執行速度快，所以白天短；從高處執行速度慢，所以白天長。 （第五，）關於月亮的盈虧：(因為月亮靠近太陽，太陽的光芒照在月亮的宮殿上，陰影遮蔽了它的表面，所以看起來不圓滿；當月亮遠離太陽，太陽的光芒照耀，沒有陰影遮蔽，所以看起來圓滿，就像燈和柱子的陰影一樣。)正如經文所說：『因為靠近太陽，自己的陰影遮蔽了自己。』因為月亮和太陽相互靠近，太陽的光芒照在月亮的邊緣，邊緣被陰影遮蔽，所以看起來不圓滿。

【English Translation】 From the latter half of 『Bzhin』 (the latter half of the fifth Tibetan month) to the first half of 『Khrums』 (the first half of the sixth Tibetan month) are the two months of summer. On the ninth day of the waxing moon of the sixth month, day and night are equal. From then on, the night gradually becomes longer, and after three months, on the ninth day of the waxing moon of the ninth month, the winter solstice arrives. From the latter half of 『Mchu』 (the latter half of the eleventh Tibetan month) to the first half of 『Dbo』 (the first half of the twelfth Tibetan month) is the fourth month of winter. On the ninth day of the waxing moon of the twelfth month, the vernal equinox arrives, with equal day and night. From then on, the night gradually becomes shorter, and after three months, on the ninth day of the waxing moon of the third month, the summer solstice arrives. (That is to say, the vernal and autumnal equinoxes occur on the ninth day of the month, with equal day and night; the summer and winter solstices occur on the ninth day of the month, when the sun returns.) These are just rough statements; for more detailed information about the solstices, equinoxes, and the calculation of intercalary months, one should learn from the 『Kalachakra Tantra』. (Fourth,) Regarding the reasons for the length of day and night: it is because the sun travels in the north-south direction. As the scripture says, the unit of time for the daily change in the length of day and night is 『Thangchig』. When day and night are equal, both day and night have fifteen 『Yudtsam』. When day and night are unequal, the shortest night has twelve 『Yudtsam』, and the longest day has eighteen 『Yudtsam』. When the sun travels south (traveling six and a half 『Pagtsad』), the sunlight shines into the depths of the ocean, warming the water; the sun quickly leaves the land, so the day becomes shorter and the weather becomes colder. When the sun travels north (traveling six and a half 『Pagtsad』), the sunlight shines on the land, warming the land; the sun slowly leaves the ocean, so the day becomes longer and the weather becomes warmer. In the 『Nirvana Sutra』, it is said that in winter the sun travels quickly, so the day is short and cold; in summer the sun travels slowly, so the day is long and warm. (Bhagavan) Some believe that (the height of the sun varies by twelve 『Pagtsad』), the sun travels faster from a low position, so the day is short; it travels slower from a high position, so the day is long. (Fifth,) Regarding the waxing and waning of the moon: (Because the moon is close to the sun, the sun's light shines on the moon's palace, and the shadow obscures its surface, so it appears incomplete; when the moon is far from the sun, the sun's light shines and there is no shadow obscuring it, so it appears full, like the shadow of a lamp and a pillar.) As the scripture says: 『Because it is close to the sun, its own shadow obscures itself.』 Because the moon and the sun are close to each other, the sun's light shines on the edge of the moon, and the edge is obscured by the shadow, so it appears incomplete.

---

་ཞིང་། འོད་ཟེར་ཕོག་པ་རྣམས་ནི་ ཆུ་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་དྭངས་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་སྣང་བའོ། །ཟླ་བའི་ནང་གི་རི་མོ་ནི། སར། རྒྱ་མཚོའི་ཉ་དང་རུལ་སྦལ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བར་བཤད་ཅིང་། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་བོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བྲིས་པར་གསུངས་སོ། །སྐར་མ་རྣམས་ ནི་ཆེ་བ་ལ་རྒྱང་གྲགས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། བར་པ་ལ་བཅུ་དང་། ཆུང་བ་ལ་བཞི་ཡོད་པར་ གསུངས་ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་དུ། ཆུང་བ་ལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། གསེར་གྱི་ར་བས་བསྐོར་བ། གཞལ་མེད་ཁང་ལ་སོགས་པ་ཉི་ ཟླ་དང་མཚུངས་། ལྷ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཉི་ཟླ་གཟའ་ སྐར་རྣམས་(གདགས་པར། ལོ་ཀ་བར་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཉི་ཟླ་དེ་བཞིན་སྐར་མ་དང་། །རྒྱུ་སྐར་ཚོགས་ནི་རྒྱ་ཆེན་ དང་། །ཁོར་ཡུག་མི་འདའ་ལོ་ཀ་ཡིན། །བར་མཚམས་ཐམས་ཅད་མུན་པར་འདུག །ཅེས་སོ། །)ལྕགས་རིའི་ཁོར་ཡུག་ ལས་མི་འདའ་བས་དེ་ཕན་ཆད་ནི་གླིང་བར་གྱི་མུན་པས་ཁེབས་པའོ། །(དྲང་སྲོང་གར་གས།) ལྟས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ལས། སྐར་མ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་དུང་ཕྱུར་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་ ཕྲག་བརྒྱ་དང་། ས་ཡ་ལྔ་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་དོ། །རི་རབ་ཀྱི་ཐད་ཀའི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ ལ་འཐབ་བྲལ་བའི་གནས་གཞན་དང་། དེའི་སྟེང་ན་དགའ་ལྡན་དང་། དེའི་སྟེང་ན་འཕྲུལ་ དགའ་དང་། དེའི་སྟེང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ གཞན་ནི་འོག་མ་འོག་མ་ལས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ ཐམས་ཅད་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་གི་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་ཡང་འདོད་མོད། གཞན་དག་ནི་གོང་མ་ གོང་མ་རྣམས་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་ཡངས་པར་བཞེད་དོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་གནས་གཞན་ རྣམས་དང་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ཁ་ཅིག་བསམ་གཏན་དང་པོ་གླིང་བཞི་པ་ཙམ་དང་། གཉིས་པ་སྟོང་ 1-423 སྤྱི་ཕུད་ཙམ་དང་། གསུམ་པ་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་ཙམ་དང་། བཞི་པ་སྟོང་གསུམ་ཙམ་མོ་ ཞེས་ཀྱང་འདོད་མོད། གཞན་དག་ནི་དང་པོ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཙམ་དང་། གཉིས་པ་སྟོང་གཉིས་ པ་བར་མ་ཙམ་དང་། གསུམ་པ་སྟོང་གསུམ་དང་། བཞི་པ་ཚད་མེད་པར་བཞེད་དོ(འདོད་པ་ གཉིས་གཉིས་ནི་མཛོད་འགྲེལ་དུ)། སྟེང་འོག་གི་བར་ཐག་ནི། གནས་ནས་གནས་འོག་ཇི་སྲིད་པ། དེ་ ནས་དེ་ཡི་གོང་དེ་སྲིད། །ཅེས་པ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནས་འདིའི་བར་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ ཁྲི་ཡོད་པ། དེ་ཙམ་དུ་དེ་ནས་འཐབ་བྲལ་ཀྱི་བར་ལའང་རྒྱ་ཁྲི་ཡོད་ཅིང་། འཐབ་བྲལ་ནས་ དེའི་བར་ལ་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་བར་ལའང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། མཐར་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ནས་འདིའི་བར་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་ ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་ལའང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའོ། །ར

【現代漢語翻譯】 光芒照耀的地方，由於水晶般清澈的自性，所以看不見。月亮中的圖案，據說顯現的是海洋中的魚、腐爛的青蛙等形象。經中說，菩薩畫的是兔子的形象。星星，據說大的有十八由旬（藏語：རྒྱང་གྲགས་，梵文：yojana，梵文羅馬擬音：yojana，漢語字面意思：由旬），中等的有十由旬，小的有四由旬。俱舍論的註釋中說，小的也有一由旬。所有這些都是由水晶構成，被金色的圍墻環繞，宮殿等同於日月，天神和天女享受著欲樂。（《俱舍論》中說：在所有世間的中部，日月以及星星，還有眾多的行星，廣大且不超越其範圍。）由於日月星辰不超越鐵圍山的範圍，所以那之外的地方都被洲際的黑暗所覆蓋。（持明者嘎瓦巴說）在星相的顯現中說，星星的總數是兩億、一百萬和五百萬。須彌山頂上的天空，有無諍天的居所，其上有兜率天，其上有樂變化天，其上有他化自在天的天神們的居所，這些居所都比下面的居所更具殊勝的功德。有些人認為所有這些都與須彌山頂的面積相等，但另一些人則認為上面的居所是下面居所的兩倍寬廣。將『色界的其他居所』連線起來，有些人認為初禪相當於四大部洲，二禪相當於小千世界，三禪相當於中千世界，四禪相當於大千世界。但另一些人則認為初禪相當於小千世界，二禪相當於中千世界，三禪相當於大千世界，四禪則不可測量（這兩種觀點都出現在《俱舍論》的註釋中）。上下之間的距離是：從一個居所到下面的居所的距離，與從那裡到上面的居所的距離相等。如三十三天到此地的距離有八萬由旬，從那裡到無諍天的距離也有十萬由旬，從無諍天到兜率天的距離有六十萬由旬，同樣，從那裡到兜率天的距離也有這麼多，從一個居所到下面的居所的距離，與從那裡到上面的居所的距離相等，直到色究竟天。

【English Translation】 Where the rays of light strike, they are invisible due to the clear nature of crystal. The patterns in the moon are said to depict images of fish, rotten frogs, and so on from the ocean. The sutra says that Bodhisattvas depict the image of a rabbit. The stars are said to be eighteen yojanas (藏文：རྒྱང་གྲགས་，梵文：yojana，梵文羅馬擬音：yojana，漢語字面意思：由旬) for the large ones, ten for the medium ones, and four for the small ones. The commentary on the Abhidharmakośa states that the small ones are also one yojana. All of these are made of crystal, surrounded by golden fences, and the palaces are similar to the sun and moon, with gods and goddesses enjoying sensual pleasures. (The Abhidharmakośa says: 'In all the intermediate worlds, the sun, moon, and stars, as well as the multitude of planets, are vast and do not exceed their boundaries.') Because the sun, moon, and stars do not exceed the iron mountain range, the area beyond is covered by the darkness of the intermediate continents. (The sage Gar says) In the manifestation of omens, it is also said that the total number of stars is two hundred million, one hundred million, and five million. Above the sky directly above Mount Meru, there is the abode of the Abrahma heavens, above that is the Tuṣita Heaven, above that is the Nirmāṇarati Heaven, and above that is the abode of the gods of the Paranirmita-vaśavartin Heaven, each of which possesses superior qualities compared to the one below. Some believe that all of these are equal in size to the top of Mount Meru, but others believe that the ones above are twice as wide as the ones below. Connecting 'other abodes of the Form Realm,' some believe that the first dhyāna is equivalent to the four continents, the second to the small chiliocosm, the third to the medium chiliocosm, and the fourth to the great chiliocosm. But others believe that the first is equivalent to the small chiliocosm, the second to the medium chiliocosm, the third to the great chiliocosm, and the fourth is immeasurable (these two views are in the commentary on the Abhidharmakośa). The distance between the upper and lower realms is: 'From one abode to the abode below, as far as that, so far above it.' As the distance from the Thirty-three Heavens to here is eighty thousand yojanas, so too is the distance from there to the Abrahma heavens, which is one hundred thousand yojanas, and from the Abrahma heavens to the Tuṣita Heaven is six hundred thousand yojanas, and similarly, from there to the Akanistha Heaven is the same amount.

---

ྫུ་འཕྲུལ་གཞན་རྟེན་མ་གཏོགས་པ། ། དེ་དག་གོང་མ་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའམ། དེས་ཁྲིད་པས་ གོང་མ་མཐོང་གི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། གོང་མ་འོག་ཏུ་འོངས་པའང་འོག་མའི་ལུས་སུ་ སྤྲུལ་ན་མཐོང་གི། གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་དག་དང་ཞེས་ པ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་འོག་གི་ཆ་ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ལ་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། དཔག་ ཚད་སུམ་ཁྲི་ན་འོད་ལྡན་གྱི་གྲོང་ན་སྒྲ་གཅན་དང་། དེ་ནས་བཞི་སྟོང་ན་སྐར་ཕྲེང་གི་གྲོང་ན་ མགུལ་ཕྲེང་དང་། དེ་ནས་བཞི་སྟོང་ན་བརྟན་པའི་གྲོང་ན་རབ་གནོན་དང་། དེ་ནས་བཞི་སྟོང་ ན་ཟབ་པའམ་གསེར་ལྡན་གྱི་གྲོང་ན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟང་རིས་གནས་པར་ གསུངས་སོ། །ལྷ་རྣམས་མཐོ་བ་བཟང་བ་ལྟར་འདི་རྣམས་དམའ་བ་བཟང་ཞིང་། བཞི་པ་ ཐགས་བཟངས་རིས་ནི་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་འགྲན་པའི་ལོངས་ སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའང་ལྟ་ན་སྡུག་གི་དོད་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གསེར་ལྡན་དང་། རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ དོད་ལ་ཁང་བཟང་གཏམས་པ་ཅན་དང་། ཆོས་བཟང་གི་དོད་ལ་འདུན་ས་ནོར་བཟངས་དང་། 1-424 ཡོངས་འདུའི་དོད་ལ་ཙི་ཏྲ་པ་ཏྲ་དང་། རྡོ་ལེབ་དཀར་པོའི་དོད་ལ་རྡོ་ལེབ་བཟང་པོ་དང་། ཚལ་བཞིའི་དོད་ལ་ཀུན་དགའ་དང་། རབ་དགའ་དང་དགའ་བ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང་། ས་གཞི་བཞིའི་དོད་ལ་ཀུན་དགའ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། རབ་བརྟན་གྱི་དོད་ལ་གཡུལ་ གྱི་གླང་པོ་ཏི་སེ་གངས་བརྩེགས་དང་། ས་སྲུངས་ཀྱི་བུའི་དོད་ལ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་དང་། སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་གྱི་དོད་ལ་རྟའི་རྒྱལ་པོ་ཕྲག་འཛིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ། ། (གཉིས་པ།)ངན་འགྲོའི་གནས་གཞན་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་ དག་དང་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཁ་ཅིག་རི་རབ་ཀྱི་འོག་གི་ཆ་ལ་ཡོད་ དོ་ཞེས་ཀྱང་བཞེད་དོ། །ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ས་སྡེར། གངས་ རིའི་འོག་དཔག་ཚད་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ན་ཡང་སོས། དེ་ནས་དཔག་ཚད་བཞི་སྟོང་བཞི་སྟོང་ གི་འོག་ན་གཞན་བདུན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། མཛོད་དུ། འདི་འོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན། མནར་མེད་པའོ་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡི་གོང་ན་དམྱལ་བ་བདུན། ཞེས་གླིང་འདིའི་དཔག་ཚད་ཉི་ ཁྲིའི་འོག་ན་ཆུ་ཞེང་དུའང་ཉི་ཁྲི་པའི་མནར་མེད་ཀྱི་གནས་ཡོད་པས། འདི་ནས་དེའི་འོག་ གཞི་ལ་ནི་བཞི་ཁྲི་ཡོད་ཅིང་། དེའི་སྟེང་ན་གཞན་བདུན་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། (མཛོད་འགྲེལ་ དུ།)ཁ་ཅིག་ནི་མནར་མེད་ཀྱི་ལོགས་ན་གནས་པར་འདོད་དོ། །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ས་སྡེར། ཡང་སོས་ཀྱི་ཐད་ཀ་དཔག་ཚད་ཁྲིའི་ཕ་རོལ་ན་གྲང་དམྱལ་དང་ པོ། །དེ་ནས་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟ

【現代漢語翻譯】 就像『除了依靠神通，他們無法見到上者』所說的那樣，只有具備神通或者被神通引導的人才能見到上者，其他人則不能。上者如果來到下方，也只有化身成下者的身體才能被見到，否則也不行。『阿修羅（Lha ma yin）的住所和其他地方』指的是須彌山（Ri rab）下方的部分，直到水際。在《念住經》（Dran pa nyer gzhag）中說：『在三萬由旬處的光明城（'Od ldan gyi grong）居住著羅睺（Sgra gcan），再往下四千由旬的星鬘城（skar phreng gi grong）居住著頸鬘（Mgul phreng），再往下四千由旬的堅固城（Brtan pa'i grong）居住著極勝（Rab gnon），再往下四千由旬的深奧或金光城（Zab pa'am gser ldan gyi grong）居住著阿修羅王（Lha ma yin gyi dbang po）巧織（Thags bzang ris）。』就像諸天（Lha）高貴美好一樣，這些阿修羅低賤醜陋。第四個巧織，在金色的土地上，擁有能與三十三天（Sum cu rtsa gsum）媲美的享受。其中，以悅意園（Lta na sdug）來比喻金光城，以善法堂（Rnam rgyal）來比喻高樓滿佈，以法善殿（Chos bzang）來比喻集會處財善（'Dun sa nor bzangs），以普會園（Yongs 'du）來比喻雜色園（Tsi tra pa tra），以白石板（Rdo leb dkar po）來比喻善石板（Rdo leb bzang po），以四園（Tshal bzhi）來比喻普喜園（Kun dga'）和極喜園（Rab dga'）以及喜園（Dga' ba）和普喜苑（Kun dga' ra ba），以四地（Sa gzhi bzhi）來比喻具喜等四種，以極堅固（Rab brtan）來比喻戰象蓮花積（Gyul gyi glang po ti se gangs brtsegs），以地護之子（Sa srungs kyi bu）來比喻難忍（Bzod par dka' ba），以云力（Sprin gyi shugs can）來比喻馬王肩負（Rta'i rgyal po phrag 'dzing）等等，具有諸多殊勝之處。 （二、）惡趣的其他住所，『有情地獄（Sems can dmyal ba）的住所和其他地方』，這是一般性的說明。（耶喜協年）（Ye shes bshes gnyen）有些認為地獄位於須彌山（Ri rab）的下方部分。熱地獄有情（Tsha ba'i sems can dmyal ba）的住所位於地表，在雪山（Gangs ri）下方三萬二千由旬處是等活地獄（Yang sos），再往下每隔四千由旬有其他七個地獄。在《俱舍論》（Mdzod）中說：『此下二萬，無間（Mnar med）亦爾，其上有七。』意思是說，在這個贍部洲（Gling 'di）下方二萬由旬處，有一個縱橫二萬由旬的無間地獄。從這裡到無間地獄的底部有四萬由旬，其上有其他七個地獄。《俱舍論釋》（Mdzod 'grel du）中說：『有些人認為無間地獄位於側面。』寒地獄有情（Grang ba'i sems can dmyal ba）的住所也在地表，與等活地獄相對，超過一萬由旬的地方是第一個寒地獄，然後每隔二千由旬。

【English Translation】 As it is said, 'Except for relying on miraculous powers, they cannot see the higher ones.' Only those who possess miraculous powers or are guided by them can see the higher ones; others cannot. If the higher ones come down, they can only be seen if they transform into the body of the lower ones; otherwise, it is not possible. 'The abodes of the Asuras (Lha ma yin) and other places' refers to the part below Mount Meru (Ri rab), down to the water's edge. In the 'Mindfulness Sutra' (Dran pa nyer gzhag), it is said: 'In the city of Light ( 'Od ldan gyi grong) at thirty thousand yojanas resides Rahu (Sgra gcan), and four thousand yojanas below that in the Garland of Stars City (skar phreng gi grong) resides Necklace (Mgul phreng), and four thousand yojanas below that in the Steadfast City (Brtan pa'i grong) resides Supreme Conqueror (Rab gnon), and four thousand yojanas below that in the Profound or Golden City (Zab pa'am gser ldan gyi grong) resides the Asura King (Lha ma yin gyi dbang po) Skillful Weaver (Thags bzang ris).' Just as the gods (Lha) are noble and beautiful, these Asuras are base and ugly. The fourth, Skillful Weaver, on the golden land, possesses enjoyments that rival the Thirty-three (Sum cu rtsa gsum). Among them, the Golden City is likened to Delightful Garden (Lta na sdug), the mansion filled with treasures is likened to Victorious Hall (Rnam rgyal), the assembly place Wealthy Goodness ( 'Dun sa nor bzangs) is likened to the Good Dharma Hall (Chos bzang), the Universal Gathering Garden (Yongs 'du) is likened to Variegated Garden (Tsi tra pa tra), the Good Stone Slab (Rdo leb bzang po) is likened to the White Stone Slab (Rdo leb dkar po), the Four Gardens (Tshal bzhi) are likened to Joyful Garden (Kun dga'), Supreme Joyful Garden (Rab dga'), Joy Garden (Dga' ba), and Universal Joy Grove (Kun dga' ra ba), the Four Lands (Sa gzhi bzhi) are likened to Possessing Joy and so on, the Elephant Lotus Heap of Battle (Gyul gyi glang po ti se gangs brtsegs) is likened to Extremely Steadfast (Rab brtan), the Son of Earth Protector (Sa srungs kyi bu) is likened to Intolerable (Bzod par dka' ba), and the Horse King Shoulder Yoke (Rta'i rgyal po phrag 'dzing) is likened to Cloud Force (Sprin gyi shugs can), and so on, possessing many distinctions. (II.) Other abodes of the lower realms, 'the abodes of sentient beings in hell (Sems can dmyal ba) and other places,' this is a general explanation. (Yeshe Shenyen) (Ye shes bshes gnyen) Some believe that hell is located in the lower part of Mount Meru (Ri rab). The abodes of sentient beings in the hot hells (Tsha ba'i sems can dmyal ba) are located on the earth's surface, thirty-two thousand yojanas below the Snow Mountain (Gangs ri) is the Hell of Revival (Yang sos), and every four thousand yojanas below that are the other seven hells. In the 'Abhidharmakosha' (Mdzod), it is said: 'Twenty thousand below this, is the Avici (Mnar med), and the same distance, above it are seven.' This means that twenty thousand yojanas below this Jambudvipa (Gling 'di), there is the Avici Hell, which is twenty thousand yojanas in length and width. From here to the bottom of Avici Hell is forty thousand yojanas, and above it are the other seven hells. In the 'Abhidharmakosha Commentary' (Mdzod 'grel du), it is said: 'Some believe that Avici Hell is located on the side.' The abodes of sentient beings in the cold hells (Grang ba'i sems can dmyal ba) are also on the earth's surface, opposite the Hell of Revival, more than ten thousand yojanas away is the first cold hell, and then every two thousand yojanas.

---

ོང་གི་འོག་ན་གཞན་བདུན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་ ཤིང་། མཛོད་འགྲེལ་དུ་ནི་ཚ་དམྱལ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ན་ཡོད་པར་ཡང་བཤད་ལ། ཁ་ཅིག་ ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཉེ་བར་གནས་པས་གྲང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་ དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་ཆུ་དང་རི་དང་མྱ་ངམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་རྒྱ་མཚོའི་ 1-425 འགྲམ་དང་། མིའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ནའང་ཡོད་དོ། །(དབའ་བཞེད་ལྟར་ན་ཆུ་ཚན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །) དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་གནས་ནི་ ཆུ་དང་ཐང་དང་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་མན་ཆད་ཀྱི་ལྷ་ དང་མིའི་ཡུལ་ནའང་ཡོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་པར་གསུངས་ པས་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡི་དྭགས་དེ་དག་ཁ་ཅིག་གི་གནས་གཞན་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ནི་ གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ན་རྩ་བའི་གནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཡོད་ཅིང་དེ་ན་གཤིན་རྗེ་ ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མི་དྲན་པ་རྣམས་ལ་ལས་ འབྲས་བཤད་དེ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ ལ་སོགས་པ་མིའི་ཡུལ་དང་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ནའང་ཡོད་དེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་དང་ དུད་འགྲོ་གཉིས་ཀ་དམྱལ་བའི་གནས་ན་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །(མཛོད་འགྲེལ་དུ།)འཛམ་བུ་གླིང་ འདི་ཙམ་གྱི་འོག་ཏུ་མནར་མེད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ཤོང་བ་ནི། གླིང་རྣམས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ ལྟར་ཞབས་རྒྱ་ཆེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རིམ་གྱིས་གཞོལ་བར་ ཡང་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་ཁྱོན་ཙམ་ལའང་། མི་སྣང་བའི་(འགྲོ་བ་ པའི་)སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟུགས་པ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ གཞན་ཐམས་ཅད་པས་ཀྱང་མང་བ་ཡོད་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ གི་གནས་ལུས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། དེ་ལས་རིམ་གྱིས་བསྒྲེས་ཏེ། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་བཤད་པ་ནི། ཉི་མ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་ཏུ་ རྒྱུ་ཞིང་གཅིག་གི་ཕྱོགས་སྣང་བར་བྱེད་ནུས་པ་ནི་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ སྙེད་ཀྱི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོང་དང་། ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་སྟོང་དང་། ས་གཞི་ལ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་སྟོང་དང་། གླིང་འདི་ལ་ལྟོས་པའི་ཤར་གྱི་ 1-426 ལུས་འཕགས་སྟོང་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་སྟོང་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་སྟོང་དང་། བྱང་གི་ སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་དང་། རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ ཀྱི་གནས་གཞན་སྟོང་དང་། རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་གི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྟོང་དང་།

【現代漢語翻譯】 據記載，熱地獄之下有其他七個地獄。 《俱舍論》的註釋中說，它們位於熱地獄的正下方。有些人說，因為它們靠近大海，所以是寒冷的。 短暫的眾生所居住的地獄的位置是不確定的，它們可能位於水邊、山中、荒野、海邊以及人類居住的地方等等。（根據《拔協》，溫泉也是其中之一。） 動物的根本住所是大海，從那裡延伸出來的住所包括水、陸地、天空以及他化自在天以下的諸神和人類的住所。據說人類的身體里有八萬種蟲類，這些蟲類也是動物的住所。 有些餓鬼的住所與其他地方不同，在這個贍部洲（Jambudvipa，人類居住的大陸）之下五百由旬（Yojana，古印度長度單位）的地方，有一個根本的住所叫作王舍城（Rajgir），閻魔法王（Yama，地獄之主）和他的眷屬居住在那裡，他們為那些不記得自己前世的眾生講述業果，只做有益的事情。'有些'這個詞也包括那些在空中游蕩的餓鬼，他們也可能在人類居住的地方和海邊。分別說部（Vaibhashika，佛教部派之一）認為，餓鬼和動物都位於地獄之中。 （《俱舍論》的註釋中說）像贍部洲這樣大小的地方，如何能容納無間地獄（Avici，八大地獄中最下層）等地獄呢？這是因為這些洲像谷堆一樣，底部寬大，所以它們逐漸傾斜到大海中。 佛陀用他的眼睛看到，即使在像車輪那麼大的天空中，也有無數看不見的眾生，比三千世界（Triloka，佛教宇宙觀中的一個宇宙）中的所有眾生還要多。 這樣詳細地描述了四大部洲（Four Continents）的住所之後，逐漸地進行擴充套件， 接下來講述了千世界（Sahasra，小千世界）：太陽，世界的光明之源，在天空中執行，能夠照亮一個方向，這就是一個四大部洲。像這樣的四大部洲有多少個，就有多少個千世界，在千世界中，有千個月亮、千個太陽、千座須彌山（Sumeru，宇宙中心的大山）、千個東勝身洲（Purvavideha，四大部洲之一）、千個贍部洲、千個西牛賀洲（Aparagodaniya，四大部洲之一）、千個北俱盧洲（Uttarakuru，四大部洲之一）、四大天王（Four Heavenly Kings）所居住的須彌山山腰的千個住所、須彌山頂上的千個三十三天（Trayastrimsa，欲界六天之一）。

【English Translation】 It is said that there are seven other hells below the hot hells. The commentary on the Abhidharmakosha (Treasury of Knowledge) states that they are located directly below the hot hells. Some say that they are cold because they are close to the ocean. The location of the hells where ephemeral beings reside is uncertain; they may be located near water, in mountains, in wildernesses, by the sea, and in human habitations, etc. (According to the Dba' bzhed, hot springs are also among them.) The fundamental abode of animals is the great ocean, and the abodes that extend from there include water, land, the realm of the sky, and even the abodes of gods and humans below the Paranirmita-vasavartin (Wielder of Power Over Others' Creations). It is said that there are 80,000 species of worms in the human body, and these are also the abodes of animals. Some of the abodes of pretas (hungry ghosts) are different from other places. Five hundred yojanas (an ancient Indian unit of distance) below this Jambudvipa (the continent where humans live), there is a fundamental abode called Rajgir, where Yama (the lord of death) and his retinue reside. They teach the law of karma to beings who do not remember their past lives, doing only what is beneficial. The word 'some' also includes those pretas who wander in the sky, and they may also be in human habitations and by the sea. The Vaibhashika (a Buddhist school) believes that both pretas and animals are located in hell. (The commentary on the Abhidharmakosha states) How can a place the size of Jambudvipa accommodate the Avici (the lowest of the eight great hells) and other hells? This is because the continents are like piles of grain, with a wide base, so they gradually slope into the ocean. The Buddha sees with his eyes that even in a space the size of a chariot wheel, there are countless invisible beings, more than all the beings in the three thousand worlds (Triloka, a universe in Buddhist cosmology). After describing the abodes of the four great continents in such detail, they are gradually expanded, Next, the Sahasra (small chiliocosm) is explained: The sun, the source of light for the world, travels in the sky and can illuminate one direction, which is one of the four great continents. How many such four great continents are there, that many chiliocosms are there. In the chiliocosm, there are a thousand moons, a thousand suns, a thousand Mount Sumerus (the central mountain of the universe), a thousand Purvavidehas (one of the four great continents), a thousand Jambudvipas, a thousand Aparagodaniyas (one of the four great continents), a thousand Uttarakurus (one of the four great continents), a thousand abodes of the Four Heavenly Kings on the slopes of Mount Sumeru, and a thousand Trayastrimsas (one of the six heavens of the desire realm) on top of Mount Sumeru.

---

དེའི་སྟེང་གི་ནམ་ མཁའ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་ འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་སྟོང་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ གཞན་བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་སྟོང་པ་འདི་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་ འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་བཤད་པ་ནི། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་སྟོང་དུ་ བགྲངས་པའི་གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་པའོ། །སྟོང་གསུམ་བཤད་པ་ནི། སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་ སྟོང་དུ་བགྲངས་པའི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ས་ཡའམ་གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའམ་ ཐེར་འབུམ་གཅིག་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་མོ། །ཞེས་པའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོས་(གནའ་མཆན་ལས་དཔངས་ཚངས་པའི་འཇིག་ རྟེན་དང་མཉམ་ཞེས།)ཀུན་ཏུ་བསྐོར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ འདི་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་སྟོངས་ལ། འཆགས་པ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་དུ་འཆགས་ཤིང་གནས་ཏེ། མཉམ་དུ་འཇུག་ཅིང་ འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་སོ། །ཕལ་པོ་ཆེར། སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་འདི་དང་འདབས་ཆགས་སུ་ 1-427 ཕྱོགས་བཞི་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁེབས་ལྡན་དང་། ཕན་པ་ལྷག་ལྡན་དང་། ཀུན་ཏུ་སོང་ བ་དང་། རྡུལ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་ བའི་རྒྱུད་དུ། སྟོང་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཅིག་དང་། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་རྒྱུད་བར་མ་གཅིག་དང་། ཞེས་པའང་ཡོད། དེ་བྱེ་ བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་དང་། (དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་ཀྱི་རྒྱུད་པར་མ་ གཅིག་དང་། ཞེས་པའང་ཡོད།)དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་གཞིའི་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གི་རྒྱན་བཀོད་པ་གཅིག་ སྟེ། དེ་ནི་ལོངས་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཞིང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་ པར་སྣང་མཛད་གང་ཆེན་མཚོའི་ཕྱག་གི་མཐིལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་གནས་སོ། །ཞེས་ ཀྱང་བཤད་དོ། །གང་ཡང་། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཚད་ འབུམ་ཕྲག་བཞི་པ་ལ་སོ

【現代漢語翻譯】 其上的天空，從上到下依次是無諍天、兜率天（dga' ldan，喜足天）、樂變化天（'phrul dga'，化樂天）和他化自在天（gzhan 'phrul dbang byed）等諸天眾的處所，以及空無其他的梵天世界，從初禪以下皆為空，這被稱為小千世界（stong spyi phud）的世間界。正如偈頌所說：『四大部洲與日月，須彌山及欲界天，梵天世界共一千，此為小千世界界。』 解釋中千世界（stong gnyis pa bar ma）：將小千世界的世間界也算作一個『空』，其中包含的四大部洲等，被稱為中千世界（stong gnyis pa bar ma）的世間界。正如偈頌所說：『一千個小千世界，合為中千世界界。』 解釋大千世界（stong gsum）：將中千世界的世間界也算作一個『空』，其中包含的小千世界百萬個，或者四大部洲等百億個，這被稱為三千大千世界（stong gsum gyi stong chen po）的世間界。正如偈頌所說：『一千個中千世界，合為大千世界界。』 這三千大千世界的世間界，被金剛所成的巨大外圍環繞。（古注說其高度與梵天世界相同。）這三千大千世界的世間界，在被火等毀滅時，一切同時毀滅和空無；在形成時，一切同時形成和存在，同時進入和出現。華嚴經中說，與此三千娑婆世界相鄰的四個方向，有覆蓋、增益、普至和除塵等世間界。 《金剛手灌頂續》中說：一百億個三千大千世界為一個無量無數的結合，一百億個這樣的結合爲一個無量無數的中間續，一百億個這樣的中間續為一個續。（一百億個這樣的續為一個無量無數的中間續。）一百億個這樣的續為一個基之精華蓮花莊嚴，那是報身毗盧遮那（rnam par snang mdzad）的成熟凈土，而它又存在於毗盧遮那廣大海之手掌中的一粒微塵中。還有一種說法是，吉祥時輪經中說世間界有四百萬俱胝。

【English Translation】 Above that, in the sky, are the abodes of the gods of No Strife, Tushita (dga' ldan, Joyful), Nirmanarati ('phrul dga', Delighting in Emanation), and Paranirmita-vasavartin (gzhan 'phrul dbang byed, Wielding Power Over Others' Emanations), as well as the Brahma world, which is other than empty, from the first dhyana downwards, all of which is empty. This is called the realm of the Sahasrika world system (stong spyi phud). As the verse says: 'The four continents, the sun and moon, Mount Meru, the desire gods, and the Brahma world, a thousandfold, are considered the Sahasrika world system.' Explaining the Dvisahasrika-madhyama world system (stong gnyis pa bar ma): That Sahasrika world system is also counted as one 'empty,' and whatever is included in it, such as the four continents, is called the Dvisahasrika-madhyama world system. As the verse says: 'A thousand Sahasrika worlds are called the Dvisahasrika-madhyama world system.' Explaining the Trisahasrika world system (stong gsum): That Dvisahasrika-madhyama world system is also counted as one 'empty,' and whatever is included in it, such as a million Sahasrika worlds or a hundred billion four continents, is called the Trisahasrika-mahasahasra world system. As the verse says: 'A thousand Dvisahasrika worlds are called the Trisahasrika world system.' This Trisahasrika-mahasahasra world system is surrounded by a great perimeter made of vajra (diamond). (The ancient commentary says its height is equal to the Brahma world.) This Trisahasrika-mahasahasra world system, when destroyed by fire and so on, all is destroyed and emptied at the same time; when formed, all is formed and exists at the same time, entering and arising simultaneously. The Avatamsaka Sutra says that adjacent to this Trisahasrika-lokadhatu are the worlds of Covered, Increased Benefit, Universally Gone, and Dust Removed in the four directions. In the Vajrapani Abhisheka Tantra, it says: 'A hundred billion Trisahasrika-mahasahasra worlds are one immeasurable combination, and a hundred billion of these combinations are one immeasurable intermediate continuum, and a hundred billion of these intermediate continua are one continuum. (A hundred billion of these continua are one immeasurable intermediate continuum.) A hundred billion of these continua are one Essence of the Basis Lotus Adornment, which is the matured pure land of Sambhogakaya Vairochana (rnam par snang mdzad), and it resides in one atom in the palm of Vairochana's vast ocean hand.' It is also said that the Kalachakra Tantra says that the world system has four million kotis.

---

གས་པ་འདི་དང་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པ་དང་། ས་དང་གཞག་པ་ལ་ སོགས་པར་ནང་གསེས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བར་བཤད་པ་ནི་ཕྱིའི་དོན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མདོ་ལས། ཞིང་རྣམས་འདི་ཀུན་ སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་བཤད་པ་ནི། སྟོང་གསུམ་འདི་ཆགས་འཇིག་མཉམ་པ་བཞིན་ དུ་ཕྱོགས་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཚད་མེད་པར་གནས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་ ཆགས་པའི་ཚེ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་སྦོམས་སུ་གཉའ་ཤིང་ཙམ་ཡོད་པ་འབབ་པ་ན། བར་སྣང་ ལ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབབ་པ་རྣམས་ཀྱི་(སར་)ཐད་ཀ་ལ་བར་དང་སྟེང་འོག་ལ་མཚམས་མེད་པ་ དེ་བཞིན་དུ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ ཐད་ཀ་ལ་བར་དང་སྟེང་འོག་ལ་མཚམས་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ད་ལྟ་ཉིད་དུའང་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནི་འཇིག་བཞིན་པར་འདུག་གོ། གཞན་དག་ནི་ཞིག་ནས་སྟོངས་པར་ 1-428 འདུག་གོ། གཞན་དག་ནི་རིམ་གྱིས་འཆགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འཆགས་ནས་གནས་པར་ འདུག་གོ། (བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ།)ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཐད་ཀར་མཐའ་མེད་ཀྱང་སྟེང་འོག་ ཏུ་མཐའ་ཡོད་པར་འདོད་མོད། འདི་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་ཆགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལོང་ བ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ད་ ལྟ་ཉིད་ལའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་སྟོངས་པ་དང་འཆགས་པ་དང་གནས་པ་ རྣམས་བར་མཚམས་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན། (བར་སྡོམ་ནི།) རྟེན་དང་དབྱིབས་ དང་གླིང་དང་ཚད། །ལོངས་སྤྱོད་སྣང་བ་རྒྱན་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་གནས་ཡུན་གནས་ཚུལ་ གྱིས། །ཞིང་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཞིང་ཁམས་རབ་འབྱམས་ཏེ་དེ་ རྣམས་ནི་རྟེན་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། (ཕལ་པོ་ཆེར།)ལ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་ མེད་པའི་འོད་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་ནོར་བུའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལ་ལ་ ནི་པདྨའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་བྱིན་ལ་བརྟེན་(གསུངས་པ་) ལ་སོགས་པའོ། །དབྱིབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཟླུམ་པོ་དང་གྲུ་གསུམ་དང་གྲུ་བཞི་དང་། ནོར་བུ་ ལྟ་བུ་དང་། པདྨ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་དང་། ཟུར་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེར། ལ་ལ་ཟླུམ་པོ་ལ་ལ་ཟུར་གསུམ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ལ་ཕྱོགས་ནི་གྲུ་བཞིར་ གནས། །ནོར་བུ་པདྨ་འཁོར་ལོ་ཡན་ལག་བརྒྱད། །ཀུན་ཀྱང་ལས་རྣམས་རྒྱ་མཚོས་རྣམ་པར་ བྲིས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གླིང་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཐ་དད་པ་སྟེ། འདི་ ལྟ་བུ་ན་གླིང་བཞི་པ་དུ་མར་བཅད་པ་དང་། བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས

【現代漢語翻譯】 所說與此不同，以及在土地和住所等方面所說的細微差別，是因為外在事物並非真實存在，而是爲了適應不同眾生的顯現。正如經中所說：『所有這些世界，都是由心所分別。』 講述十方世界： 講述十方世界，就像這三千大千世界共同經歷成住壞空一樣，其他方向也存在著無數這樣的世界。例如，世界形成時，會下起巨大的雨，雨柱粗如牛軛。當雨柱從空中降落時，其正下方、上方和下方都沒有間斷。同樣，東方世界的壞滅和形成的正下方、上方和下方也沒有間斷。即使現在，其他的世界也在壞滅中，有些已經壞滅並空無一物，有些正在逐漸形成，有些已經形成並安住。（分別說部）有些人認為世界在正前方沒有邊際，但在上方和下方有邊際。這就像東方有無數的世界在經歷成住壞空一樣，南方等十方世界也是如此。即使現在，也有無數的世界在經歷壞滅、空無、形成和安住，彼此之間沒有間斷。因此，（總結說：）依靠、形狀、洲、大小，受用、顯現、莊嚴以及佛陀住世的時間和方式，可以瞭解無量無邊的世界。這些世界在依靠的方面也是無量無邊的。例如，（《華嚴經》中說：）有些世界依靠無垢虛空的光芒，有些依靠珍寶之海，有些依靠蓮花之海，有些依靠佛陀身的光芒等等。在形狀方面，有圓形、三角形、正方形、珍寶形、蓮花形、輪形、八角形等等各種各樣的形狀。正如《華嚴經》中所說：『有些是圓形的，有些是三角形的，有些是正方形的。有些是珍寶形、蓮花形、輪形、八角形的。所有這些都是由業力的海洋所描繪的。』在是否有洲等方面也各不相同。例如，像我們這樣的世界被分為多個四大洲，而極樂世界等則不是。

【English Translation】 What is said to be different from this, and the slight differences explained in terms of land and dwellings, is because external things are not established as truly existent, but are shown in accordance with the appearances of individual sentient beings. As it says in the sutra: 'All these realms are mentally constructed.' Explanation of the Ten Directions' Worlds: The explanation of the ten directions' worlds is that, just as this three-thousandfold great thousand world shares the same cycle of formation and destruction, so too do countless such worlds exist in other directions. For example, when a world is forming, a great rain falls, with rain streams as thick as a yoke. When these rain streams fall in space, there is no gap directly below, above, or below them. Similarly, directly below, above, and below the destruction and formation of the eastern world-system, there is no gap. Even now, other world-systems are being destroyed. Others have been destroyed and are empty. Others are gradually forming. Others have formed and are abiding. (Vaibhashikas) Some believe that the world-system has no end directly ahead, but has an end above and below. Just as there are countless worlds in the east undergoing formation and destruction, so it is in all ten directions, including the south. Even now, there is a continuous expanse of world-systems undergoing destruction, emptiness, formation, and abiding. Therefore, (in summary:) Through the support, shape, continents, size, enjoyment, appearance, adornment, and the duration and manner of the Buddhas' presence, one should understand the immeasurable realms. These realms are also immeasurable in terms of their support. For example, (in the Avatamsaka Sutra:) some rely on the light of stainless space, some rely on an ocean of jewels, some rely on an ocean of lotuses, and some rely on the blessing of the Buddha's body, and so on. In terms of shape, there are round, triangular, square, jewel-like, lotus-like, wheel-like, octagonal, and various other shapes. As it says in the Avatamsaka Sutra: 'Some are round, some are triangular, some are square. Some are jewel-like, lotus-like, wheel-like, and eight-sided. All are depicted by the ocean of karma.' They also differ in terms of whether or not they have continents. For example, worlds like ours are divided into many four continents, while Sukhavati and others are not.

---

་པ་འགའ་ཞིག་ན་ཐམས་ ཅད་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་གསུངས་པའོ། །གླིང་དུ་བཅད་པ་ལ་ཡང་ ཚད་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རི་རབ་འོད་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཞིང་རབ་ ཏུ་དགའ་བ་ན་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཡོད་ཅིང་། གཞན་གསུམ་ལ་བརྒྱད་ཁྲི་རེ་ 1-429 ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། འདས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་འཇིག་རྟེན་དུ་ བྱོན་པ་ན་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ལའང་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལ་ སོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། མངོན་པར་དགའ་བའི་ཞིང་ན་ མི་རྣམས་གསེར་དང་དངུལ་གྱི་སྐས་ལ་འཛེགས་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སོང་སྟེ་འདོད་ཡོན་ ལ་སྤྱོད་པས་ལྷ་ལ་མི་སྨོན་ཞིང་། ལྷ་རྣམས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཤིང་ དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་མི་ལ་སྨོན་པར་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྣང་ བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། ལས་མི་དགེ་བ་མཐུན་པར་བསགས་པའི་དབང་ གིས། ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་འོད་མེད་དེ། །མུན་པའི་འཇིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །རེག་ན་སྡུག་བསྔལ་ སྤུ་གྲི་འདྲ། །བལྟ་ན་མི་བཟོད་སྐྱི་ཡང་གཡའ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ པར་ཡང་། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འོད་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་རི་བོ་དང་ནོར་བུ་དང་མར་མེ་དང་པདྨ་ དང་སྤོས་ཆུའི་འོད་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་ལྷ་འོད་ཅན། །ལ་ལ་ཁྱིམ་ གྱི་འོད་ཅན་ཏེ། །ལ་ལ་ཉི་ཟླའི་འོད་དང་ལྡན། །ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་རང་གི་འོད། །ཅེས་སོགས་ འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་(འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞིང་གི་བཀོད་པར།)ནོར་བུ་བརྩེགས་ པའི་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་ན་ཉི་ཟླ་མེད་པར་དེའི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ནོར་བུས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་བོའི་ཞིང་མི་འཛུམ་བ་ན་སྟོང་གསུམ་རིལ་པོ་ཉི་ཟླ་ཟུར་གཅིག་ གིས་སྣང་བར་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མང་པོ་སྟེ། ཞིང་གི་རྒྱན་མང་བྱེ་པས་ བརྒྱས། །ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་རྣམ་པར་བྲིས། །རྒྱན་དང་ཚུལ་རྣམས་ཐ་དད་པར། །སྣ་ཚོགས་ མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཡོད་མེད་དང་། ཡོད་པ་ ལའང་མང་ཉུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་སངས་རྒྱས་མེད། །ཞིང་ 1-430 རྣམས་ལ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅས། །ལ་ལའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག །ལ་ལར་སངས་རྒྱས་ མང་པོའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གནས་པའི་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ སྟེ། ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་བསྐལ་པ་ཙམ། །ལ་ལ་བསྐལ་པ་བཅུ་པ་སྟེ། །ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་རྡུལ་ མཉམ་པའི། །བསྐལ་པ་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །

ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་གནས་ཚུལ་ གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐད་ཀ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྣལ་མར་གནས་པ་དང་། འདི་ལ་ ལྟོས་ནས་ལོགས་ལ་རྐང་བ་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་བ་སྣེལ་ཞིའི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྟེང་དུ་རྐང་པ་ གཙུགས་ཏེ་འགྲོ་བ་སྤྱིའུ་ཚུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དང་སྣང་ ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་ཚད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་མེད་ པ་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ལས། མཛོད་འགྲེལ་དུ། འདོད་ཁམས་གཅིག་ལས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཁམས་ གོང་མ་གཉིས་ལའང་དེ་དང་མཚུངས་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་ནི་ཞིང་ ཁམས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོའི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པར་ཡང་ གསུངས་སོ། ། ༈ དོན་བསྡུ་བ། (གསུམ་པ།)དོན་བསྡུ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ནང་གཡོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ གང་ཡིན་པ་དང་ཕྱི་བརྟན་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག། ཇི་ལྟར་ས་བོན་ཁྱད་ པར་གྱིས། །འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །སེམས་ ཅན་རྣམས་དང་ཞིང་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུད་ལྔས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ལས་ ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་དངོས་ སུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་གནས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་ ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མདོར་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ 1-431 བའི་ཕྱིར། མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་འདི་མཐའ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཞིང་གི་ཁམས་རྣམས་ལ་ལ་ནི། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་གནས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལས། །ཆོས་ཉིད་དེ་རྣམས་དེ་ན་སྣང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དམིགས་བསལ། (གཉིས་པ།) དམིགས་བསལ་ནི། ཞིང་རྣམས་ལ་ལ་འོད་བཏང་བས། །རིན་ཆེན་རང་བཞིན་ དྲི་མ་མེད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དྲི་མ་དག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་དག་བྱས། །ཞེས་ པ་ལྟར་བདེ་བ་ཅན་ནམ་འོག་མིན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ དེ་དག་ནི་སྣོད་བཅུད་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་ གི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ རྒྱུའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་དངོས་སུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྣོད་དེ་དག་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པའི་བདག་རྐྱེན་ཀྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཀླུའི་རྒྱལ་བོས་སྦྲིན་ཕུང་རྣམས། །རྣམ་ མཁའི་དབྱིངས་སུ་སྟོན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སྨོན་ལམ་གྱིས། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་སྔོ

【現代漢語翻譯】 如上所述。此外，從情況的角度來看，世界（'jig rten'，宇宙）就像這樣真實地存在著，並且依賴於此，有側立行走、生物稀少的內爾希世界（'snel zhi'i 'jig rten'），以及頭朝上行走、生物眾多的杰烏楚世界（'spyi'u tshugs kyi 'jig rten'）等等，要知道這些都是由業力、願力和顯現所決定的，是無限的。因此，無邊無際的世界也包含在三界之中。如《俱舍論釋》（'mdzod 'grel'）中所說：『一旦從欲界（'dod khams'）中解脫了慾望，就會從一切事物中解脫慾望。』上二界也是如此。獲得初禪（'bsam gtan dang po'）的禪定力，就會轉生到他所出生的世界的梵天界（'tshangs pa'i 'jig rten'），否則就不是這樣。 總結要義： （第三，總結要義）總結要義是：上面所說的內在運動的有情世界（'sems can gyi 'jig rten'）是什麼，以及外在穩固的器世界（'snod kyi 'jig rten'）是什麼。就像種子（'sa bon'）的差異導致果實（'bras bu'）的多樣性一樣，同樣，業力（'las'）的差異導致眾生（'sems can'）和國土（'zhing'）的產生。』正如經文所說，由五蘊（'rgyud lnga'）所包含的眾生，是由於業（'las'）和煩惱（'nyon mongs'）的結合而產生的，並且是直接產生的。而這些眾生的住所，是由於所有居住者的共同業力和煩惱所致，簡而言之，它們是從集起之因（'kun 'byung gi rgyu'）中產生的。因此，所有這些不凈的器情世界（'snod bcud'）都是苦諦（'sdug bsngal gyi bden pa'）。正如經文所說：『有些國土完全被煩惱所佔據，眾生的煩惱，使這些法性在那裡顯現。』 特殊情況： （第二，特殊情況）特殊情況是：『有些國土放出光芒，具有珍寶的自性，沒有污垢，各種形態清凈無染，被諸佛完全凈化。』正如經文所說，極樂世界（'bde ba can'，Sukhavati）或色究竟天（'og min'，Akanistha）等完全清凈的國土，雖然也是器情世界，但不應被視為苦諦，因為它們不是集起之果。也就是說，那些眾生不是通過業力和煩惱作為因緣而直接產生的，那些器世界也不是由業力和煩惱的主因所產生的。正如經文所說：『如同龍王（'klu'i rgyal po'）在虛空中展現雲朵，同樣，諸佛的願力（'smon lam'）使國土在一切處顯現。』正如經文所說，以前的願力成熟時，就會顯現出來。

【English Translation】 As mentioned above. Furthermore, from the perspective of circumstances, the world ('jig rten', universe) exists genuinely in this way, and relying on this, there is the world of Nelzhi ('snel zhi'i 'jig rten'), where beings walk sideways and are scarce, and the world of Jyu-chuk ('spyi'u tshugs kyi 'jig rten'), where beings walk upside down and are numerous, and so on. Know that these are determined by karma, aspiration, and manifestation, and are limitless. Therefore, the endless realms of the world are also included within the three realms. As stated in the commentary on the Abhidharmakosa ('mdzod 'grel'): 'Once one is free from desire in the desire realm ('dod khams'), one becomes free from desire in all things.' The same applies to the two upper realms. Obtaining the meditative power of the first dhyana ('bsam gtan dang po'), one will be reborn in the Brahma realm ('tshangs pa'i 'jig rten') of the world in which one was born; otherwise, it is not so. Summary of the Meaning: (Third, Summary of the Meaning) The summary of the meaning is: What is the internal moving world of sentient beings ('sems can gyi 'jig rten') mentioned above, and what is the external stable world of containers ('snod kyi 'jig rten'). 'Just as the difference in seeds ('sa bon') causes the variety of fruits ('bras bu') to arise, similarly, the difference in karma ('las') causes sentient beings ('sems can') and realms ('zhing') to arise.' As the scripture says, beings included in the five aggregates ('rgyud lnga') are produced directly through the combination of karma ('las') and afflictions ('nyon mongs'), and the places of these beings arise due to the common karma and afflictions of all inhabitants. In short, they arise from the cause of origination ('kun 'byung gi rgyu'). Therefore, all these impure container and contents worlds ('snod bcud') are the truth of suffering ('sdug bsngal gyi bden pa'). As the scripture says: 'Some realms are entirely occupied by afflictions; the afflictions of sentient beings cause those dharmata to appear there.' Special Cases: (Second, Special Cases) Special cases are: 'Some realms emit light, have the nature of jewels, are without defilement, and have various forms that are pure and immaculate, completely purified by the Buddhas.' As the scripture says, pure lands such as Sukhavati ('bde ba can') or Akanistha ('og min'), although they are also container and contents worlds, should not be regarded as the truth of suffering, because they are not the result of origination. That is, those beings are not directly produced through karma and afflictions as causes and conditions, and those container worlds do not arise from the power of karma and afflictions as the main cause. As the scripture says: 'Just as the Dragon King ('klu'i rgyal po') displays clouds in the expanse of space, similarly, the aspirations ('smon lam') of the Buddhas cause realms to appear everywhere.' As the scripture says, when previous aspirations ripen, they manifest.

---

ན་གཞན་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་རྣམ་དག་བཏབ་པ་དང་། དགེ་ བའི་རྩ་བ་བརྒྱ་ཆེན་པོ་བསགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དག་གོ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལས་བྱུང་ ཡང་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་(ཡེ་ཤེས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །)ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་གནས་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ སྟེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་ འཇལ་བ་ན་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྟོག་དཔྱོད་ 1-432 ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །དེས་ན་གནས་སྐབས་སུ་ལུང་རྣམ་དག་ལ་ ཡིད་ཆེས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། མཐར་ཐུག་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ༈ མདོའི་དོན་བཤད་དེ་རང་མཚན་ངོས་གཟུང་བ། (གཉིས་པ།) མདོའི་དོན་བཤད་པ་ལ་(བརྒྱད་དྲུག་གསུམ་གཉིས་ཏེ་)བཞི་ལས་ཐོག་མར་སྡུག་ བསྔལ་བརྒྱད་དུ་དབྱེ་བ་ལ་མདོ་དགོད་པ་དང་། དོན་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། སྔར་ བཤད་པར་མ་ཟད་ཡང་མདོ་ལས། སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ན་ བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འཆི་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཞི་ དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ གསུམ་དང་། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་ བའམ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་རྣམས་གསུངས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡང་སྨོས་ པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ངེས་པར་གཟུང་བས་གདུལ་བྱ་རྣམས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་པའི་ དོན་དུའོ། །མདོའི་དོན་བཤད་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན་མངལ་དུ་འདུག་པ་ན་ ཟས་ཞུ་མ་ཞུའི་བར་དང་། མི་གཙང་བའི་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཙིར་ཞིང་། བཙའ་བ་ན་ཡང་ མངལ་གྱི་སྒོས་དམ་དུ་བཙིར་བས་དོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་དེ་ ལས་གཞན་པ་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ ཞར་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན་ན་ ཚོད་དམ་ལང་ཚོ་དར་བ་ལས་རྒུད་

【現代漢語翻譯】 這些都是由於爲了他人的利益而發起了純凈的祈願，以及積累了巨大的善根所產生的。雖然是從無漏的業力中產生，但顯現為器情世界，因此，這些的真實狀態是諸佛世尊的佛陀智慧的唯一境界（智慧本身就是如此顯現，極其清凈且具有自在的識的特徵）。這些完全清凈的出生地（凈土）是佛陀以外的其他眾生無法想像的。這些也不是禪定者從禪定三摩地修行中產生的智慧的境界。更不用說那些在世間事物中進行衡量時，通過思辨者從聽聞和思考中產生的智慧，進行推測和分析的境界了。因此，暫時應該通過信任清凈的教證，以普遍的方式去了解；最終究竟的意義，則需要通過成就一切智智來了解。 第二，解釋經文的含義，並確定其特徵。 （第二部分）解釋經文的含義，分為四部分（八、六、三、二），首先將痛苦分為八種，包括引用經文和解釋含義兩部分。第一部分是，不僅如前所述，而且經文中也說：『生是苦，老是苦，病是苦，死是苦。』這是四種內在的痛苦。『與不喜者相遇是苦，與所愛分離是苦，所求不得也是苦。』這是三種外在的痛苦。『總而言之，五取蘊是苦。』這是作為一切根本或原因的痛苦。這樣宣說了種種痛苦，是爲了讓調伏的對象們通過確定痛苦的形態，從而對輪迴生起厭離之心。解釋經文的含義：為什麼生是苦呢？因為在胎中時，處於食物消化與未消化之間，被各種不凈之物擠壓；出生時，又被子宮緊緊擠壓，感受狹窄的痛苦；出生后，衰老、死亡、悲傷、哀嚎等痛苦也隨之而來，因為出生是這些痛苦自然而然產生的根源。為什麼老是苦呢？因為從青春年華衰退……

【English Translation】 These arise from having made pure aspirations for the benefit of others and from accumulating vast roots of virtue. Although they arise from uncontaminated actions, they appear as the environment and its inhabitants. Therefore, the way these things are is the sole domain of the Buddha's wisdom of the Buddhas, the Bhagavat. (Wisdom itself appears in this way, being exceedingly pure and characterized by the nature of a dominating consciousness.) Those pure realms that are the places of birth are inconceivable to anyone other than the Buddhas. They are not even the domain of the wisdom that arises from the meditative absorption of those who are absorbed in meditation. What need is there to mention that they are not the domain of the speculative analysis of those who, when measuring worldly things, use the wisdom of speculation that arises from hearing and thinking? Therefore, for the time being, one should understand in a general way through trusting in pure scriptures. The ultimate meaning of how things are should be understood by accomplishing the wisdom of omniscience. Second, explaining the meaning of the sutra and identifying its characteristics. (Second part) Explaining the meaning of the sutra, divided into four parts (eight, six, three, two). First, dividing suffering into eight categories, including quoting the sutra and explaining the meaning. The first part is, not only as previously stated, but also the sutra says: 'Birth is suffering, aging is suffering, sickness is suffering, death is suffering.' These are the four internal sufferings. 'Meeting with the unpleasant is suffering, separation from the loved is suffering, not obtaining what one desires is also suffering.' These are the three external sufferings. 'In short, the five aggregates of grasping are suffering.' This is the suffering that is the root or cause of all. The repeated mention of suffering is so that the trainees, by ascertaining the nature of suffering, may develop aversion to samsara. Explaining the meaning of the sutra: Why is birth suffering? Because in the womb, one is between digested and undigested food, squeezed by various impure substances; at birth, one is also squeezed tightly by the narrowness of the womb, experiencing the suffering of confinement; after birth, other sufferings such as aging, death, sorrow, and lamentation naturally arise, because birth is the source of these sufferings. Why is aging suffering? Because of the decline from youth…

---

པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མཐུ་ཉམས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན་རླུང་འཁྲིས་བད་ཀན་གྱིས་ཁམས་མ་སྙོམས་ པར་འགྱུར་ཏེ་ཟུག་རྔུ་དྲག་པོས་གཟིར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ 1-433 སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། སྲོག་གི་དབང་པོ་འགྱུར་བ་ན་གནད་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཚོན་རྣོན་ པོས་བཏབ་པ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ ཞེ་ན་དགྲ་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ལུས་སེམས་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན་གཉེན་བཤེས་ དང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་བྲལ་བ་ལས་ལུས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན་སེམས་ཀྱི་ འདོད་པ་ལུས་ངག་གིས་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པ་ན་ཡིད་ལ་རེ་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལས་དེ་ དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ནི་དོག་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་དོན་ལ་རྣམ་དབྱེ་ གསུམ་པ་སྦྱར་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)རོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་རྣམས་དྲུག་ཏུ་བསྡུ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ནི་ཕྱེ་ན་བརྒྱད་ཡིན་ཡང་ བསྡུ་ན་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། བསྡུ་ན་དྲུག་ཡིན་ཡང་ཕྱེ་ན་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དོག་པའི་ སྡུག་བསྔལ་དང་རྒ་བ་ན་བ་འཆི་བ་རྣམས་ན་ཚོད་ཁམས་དང་སྲོག་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་ལ་རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ སྡུག་བསྔལ་ལོ། ། (གསུམ་པ།) སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལ། གང་མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་ གསུངས་ན། ཅི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྡུས་སམ། 1-434 འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་བསྡུས་ཞེ་ན། དེ་དག་ཕན་ ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པས་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེའང་བརྒྱད་ཀྱི་སྐབས་སུ། སྐྱེ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི། སྡུག་ བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་གནས་ཀྱི

【現代漢語翻譯】 為什麼身體衰弱會帶來痛苦？因為身體的機能衰退導致痛苦。為什麼生病會帶來痛苦？因為風、膽、痰等失調，劇烈的疼痛折磨身體導致痛苦。為什麼死亡會帶來痛苦？因為生命力衰竭時，感受到的痛苦就像被利器刺中要害一般。為什麼與不悅之事相遇會帶來痛苦？因為與敵人、武器等不悅之事相遇，導致身心痛苦。為什麼與所愛分離會帶來痛苦？因為與親友、財物等所愛之物分離，導致身心痛苦。為什麼追求而不得會帶來痛苦？因為心中所愿，身語去追求卻無法得到，心中期望的果實無法實現，因而感到痛苦。為什麼總的來說，執取的五蘊是痛苦的？因為它們是所有煩惱和痛苦的根源。從它們那裡，煩惱和痛苦不斷增長，因此從潛在的或種子層面來說，它們是痛苦的。對於這些，通過『因為痛苦』等原因，加上第三格的詞尾（耶謝謝年）。 （第二部分）將這些歸納為六種：這些痛苦如果細分有八種，但歸納起來有六種。歸納起來是六種，但細分起來是八種。即：出生的痛苦，衰老、疾病、死亡是年齡、身體機能和生命力變化的痛苦，與不悅之事相遇的痛苦，與所愛分離的痛苦，心中期望無法實現的痛苦，以及所有痛苦的根源——潛在的痛苦。 （第三部分）闡述三種痛苦：如果經文中說有三種痛苦，那麼這三種痛苦是否涵蓋了八種痛苦？或者八種痛苦涵蓋了三種痛苦？它們之間是相互涵蓋的，因此不存在不完整的問題。在八種痛苦的情況下，出生的痛苦，衰老的痛苦，疾病的痛苦，死亡的痛苦，以及與不悅之事相遇的痛苦，這些都是感受痛苦的自性。

【English Translation】 Why does suffering arise from the weakening of the body? Because the body's functions decline, leading to suffering. Why does suffering arise from illness? Because imbalances in wind, bile, and phlegm cause intense pain that torments the body, leading to suffering. Why does suffering arise from death? Because as the life force wanes, the pain experienced is like being stabbed in a vital spot with a sharp weapon. Why does suffering arise from encountering unpleasant things? Because encountering enemies, weapons, and other unpleasant things causes suffering to both body and mind. Why does suffering arise from separation from loved ones? Because separation from loved ones such as relatives, friends, and possessions causes suffering to both body and mind. Why does suffering arise from seeking but not finding what one desires? Because when the mind's desires are sought through body and speech but not attained, the desired fruit of the mind is not realized, leading to suffering. Why, in short, are the five aggregates of clinging painful? Because they are the basis of all afflictions and sufferings. From them, afflictions and sufferings grow, so from a latent or seed level, they are painful. To these, the third case ending is added to the meaning of 'because of suffering,' etc. (Yeshe Shenyen). (Second Part) Summarizing these into six: These sufferings, if divided, are eight, but when summarized, they become six. When summarized, they are six, but when divided, they become eight. Namely: the suffering of birth; aging, sickness, and death are the sufferings of changes in age, bodily functions, and life force; the suffering of encountering unpleasant things; the suffering of separation from loved ones; the suffering of unfulfilled desires; and the root of all suffering—latent suffering. (Third Part) Explaining the three kinds of suffering: If the sutras say there are three kinds of suffering, do these three kinds of suffering encompass the eight kinds of suffering? Or do the eight kinds of suffering encompass the three kinds of suffering? They encompass each other, so there is no problem of incompleteness. In the case of the eight sufferings, the suffering of birth, the suffering of aging, the suffering of sickness, the suffering of death, and the suffering of encountering unpleasant things—these are the self-nature of the Dharma that experiences suffering.

---

་སྐབས་སུ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་ པ་འདིས་ནི། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགྱུར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་ བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི། བདེ་སྡུག་ལས་མ་གྲོལ་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་ སུ་འབྲེལ་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ ཏོ། ། (བཞི་པ།) དེ་དག་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། ཡང་མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་ བསྔལ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ། བརྒྱད་ པོ་དེ་དག་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང་ཡིན། དོན་དམ་པའི་བདེན་ པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་ སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་ཅིང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི། (མཛོད་འགྲེལ་ དུ།)བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རྟོགས། །འཕགས་པ་མིག་ 1-435 དང་འདྲ་བ་ཡིས། །དེ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཀྱང་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་ པར་དཀའ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་ཅིང་དེའི་ཡུལ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ། 1-436 པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་མི་ཞེས་པ་དགག་ཚིག་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ཞེས་པ་དུས་ ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། (དབུས་མཐའ།)མི་རྟག་དོན་ནི་ མེད་དོན་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་དགག་གཞི་གང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་ལ་དགག་བྱའི་ཆོས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བདག་དང་བདག་གི་ བ་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ ཆོས་ཅན་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་ནས་མེད་པར་ འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ ཀྱི་གསར་བ་ལས་རྙིང་པ་དང་ལང་ཚོ་ལས་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་གཞན་དང་གཞན་དུ་མི་ འདྲ་བ་འབྱུང་བའོ། །འབྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་བྱེད་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ ཟས་གོས་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ། རང་ཉིད་རྒས་པ་ལ་སོག

【現代漢語翻譯】 在那個時候，完全揭示了痛苦的痛苦本身。同樣，所說的『與快樂分離的痛苦』和『尋求所欲而不得也是痛苦』，這表明了會經歷快樂的法具有變化的自性，因此完全揭示了變化的痛苦本身。總之，所說的『五取蘊是痛苦』，這表明了未從快樂和痛苦中解脫，且與無常相連而成立，並且不是快樂，因此完全揭示了行苦本身。 (第四部分) 將這些歸納為二：經中又說，『世俗諦的痛苦』和『勝義諦的痛苦』。那麼，在這八種痛苦中，什麼是世俗諦的痛苦？什麼是勝義諦的痛苦？從出生的痛苦到尋求所欲而不得也是痛苦，這些容易理解，因為世間的知識也能認識到這是痛苦，並且是其對境，所以是世俗諦的痛苦。總之，所說的『五取蘊是痛苦』，如（《俱舍論釋》中說：）『孩童手掌般，不識行苦粗，聖者如眼目，於此生厭離。』正如世間人難以理解，但超世間的智慧能認識到這是痛苦，並且是其對境，所以是勝義諦的痛苦。 無常的體性是什麼？『無』字是否定詞，『常』是所有時間的意思。因此，意思是『恒常不存在』。如（《中邊分別論》中說：）『無常之義即無義。』因此，否定的基礎是五蘊、十二處和十八界，所否定的法是常、一、自在等等的我和我所，在任何時候都不存在。壞滅的體性是什麼？如『生滅法』所說，由因緣所生的諸法，產生後會消失的壞滅。變化的體性是什麼？諸行的從新變舊，從年輕變衰老等等，相續不斷地產生不同的變化。分離的體性是什麼？對於諸行事物的特性，如飲食、衣服和妻子等等的受用，自己衰老等等。

【English Translation】 At that time, the suffering of suffering itself is fully revealed. Similarly, what is said, 'The suffering of separation from pleasure' and 'Seeking what is desired and not finding it is also suffering,' this indicates that the dharma that will experience happiness has the nature of change, thus fully revealing the suffering of change itself. In short, what is said, 'The five aggregates of clinging are suffering,' this indicates that it is not liberated from happiness and suffering, and is established in connection with impermanence, and is not happiness, thus fully revealing the suffering of conditioning itself. (Part Four) Summarizing these into two: Again, the sutra says, 'Suffering in conventional truth' and 'Suffering in ultimate truth.' So, among these eight sufferings, what is suffering in conventional truth? What is suffering in ultimate truth? From the suffering of birth to seeking what is desired and not finding it is also called suffering, these are easy to understand, because worldly knowledge can also recognize this as suffering and is its object, so it is suffering in conventional truth. In short, what is said, 'The five aggregates of clinging are suffering,' as (said in the commentary on the Abhidharmakośa): 'Children like the palm of the hand, do not recognize the gross suffering of conditioning, saints are like eyes, from this they arise with great aversion.' Just as it is difficult for worldly people to understand, but transcendental wisdom can recognize this as suffering and is its object, so it is suffering in ultimate truth. What is the nature of impermanence? The word 'non-' is a negative word, and 'permanent' means all the time. Therefore, it means 'not existing constantly.' As (said in the Madhyāntavibhāga): 'The meaning of impermanence is the meaning of non-existence.' Therefore, the basis of negation is the five aggregates, the twelve sense bases, and the eighteen elements, and the dharma to be negated is the self and what belongs to the self, such as permanence, oneness, and independence, which do not exist at any time. What is the nature of destruction? As 'the law of arising and ceasing' says, the phenomena that arise from causes and conditions, the destruction of arising and then disappearing. What is the nature of change? The continuous occurrence of different changes in the conditioned things, from new to old, from youth to old age, and so on. What is the nature of separation? Regarding the characteristics of conditioned things, such as the enjoyment of food, clothing, and wives, one's own aging, and so on.

---

ས་པས་ ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དབང་བྱེད་པ་ཉམས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་ གཞན་དག་གི་ཕྲོགས་ནས་བདག་གིར་བྱས་པས་ཉམས་པའོ། །ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ནད་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མི་རྟག་པ་མྱོང་ཞིང་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ་དེ་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་ཕྱིར་ན་ འཇིག་པ་ནི། །རང་གི་ངོ་བོས་རྗེས་འབྲེལ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་འགྱུར་དུ་འབྱུང་བ། རྐྱེན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་རྒྱུས་འབྲེལ་བ་སྟེ། མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་སྐད་ ཅིག་ལས་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་མི་གནས་པར་དེ་མ་ཐག་འཇིག་པའོ། །རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འོངས་ཤིང་སླར་ཡང་མཐའ་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ནས་ཕྱི་མར་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་བའོ། ། 1-437 ནད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ན་བས་ཁམས་མ་སྙོམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྒ་བས་ན་ཚོད་རྒུད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཆི་བས་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་སུ་འགྱུར་བའོ། །སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྐྱེན་ གྱི་དབང་གིས་རེས་འགའ་སྤང་བྱ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། རེས་འགའ་ གཉེན་པོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་ཞེ་སྡང་དང་ བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་ དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ནང་དུ་དམིགས་པ་ལ་ སེམས་བསྡུས་ཏེ་ཞི་གནས་ལ་འཇོག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་ཡོད་ལ་སེམས་འཕྲོས་ཏེ་རྣམ་ པར་གཡེངས་པ་དང་། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱིང་བ་དང་། དང་བར་འགྱུར་བའི་ དམིགས་པ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང་། སྔོན་གྱི་རྩེ་རྩེ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རྒོད་པ་དང་། དེ་གཉེན་པོས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་མི་རྒོད་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བས་ཉེ་བར་ མ་ཞི་བ་དང་། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། དེ་ལས་ལངས་ཏེ་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ དང་། གཞན་ཡང་ལས་སུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་མ་བསྒོམས་པ་དང་། གྲོལ་བ་དང་མ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སེམས་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་བ་རྒུད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དར་བ་རྒུད་པར་མ་གྱུར་སུ་ ཞིག་ཡོད། །ཅེས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་

【現代漢語翻譯】 喪失威勢壓制他人的能力，或者在某些情況下，失去諸如王位等事物，被他人奪走並據爲己有。 近取之相是什麼呢？就像疾病等先兆出現后導致的死亡，在死亡的那一刻體驗到無常，並被無常所壓迫而無法逃脫。 法性之相是什麼呢？如《無因故壞》所說：事物皆是無常，這是其自性相關的必然結果，無需依賴其他外緣，而是自身因果的關聯，如同火的熱性一般。 剎那之相是什麼呢？諸行在生起的那一剎那之後，便不再停留，立即壞滅。 相續之相是什麼呢？從無始輪迴以來，諸行的生命從前世傳遞到後世，生生不息，永無止境。 疾病等的相是什麼呢？因生病而導致身體失調，因衰老而導致年華衰退，因死亡而導致生命機能停止等等。 心識以各種方式顯現的相是什麼呢？由於因緣的作用，有時產生應斷除的貪慾之心，有時產生作為對治的離貪之心；同樣地，產生嗔恨之心，以及遠離嗔恨的慈愛之心；產生愚癡之心，以及遠離愚癡的智慧之心；內心專注于所緣而安住于寂止，或者心識向外散亂于慾望之中；或者陷入昏沉和睡眠等狀態，或者牢牢抓住清晰的所緣；或者因回憶過去的嬉戲而感到掉舉，並通過對治來調伏，使其不再掉舉；或者落入沉沒和掉舉的極端，而無法獲得近寂；或者遠離沉沒和掉舉的極端，而獲得近寂；或者內心安住於三摩地之中，或者從三摩地中出定而處於常態；此外，還有堪能與不不堪能，修習與未修習，解脫與未解脫等等各種各樣的心識狀態。 享用衰損之相是什麼呢？正如所說：『誰能常盛而不衰？』世間一切圓滿的財富，最終都將走向衰敗。

【English Translation】 The loss of the ability to subdue others with power, or in some cases, the loss of things like the kingdom, which are taken away by others and claimed as their own. What is the characteristic of 'nearness'? It is like death preceded by illness and other omens, experiencing impermanence at the very moment of death, and being oppressed by impermanence without being able to escape it. What is the characteristic of 'nature'? As it says, 'Because there is no cause, it disintegrates.' All phenomena inevitably experience impermanence as their own nature, not depending on other external conditions, but related to their own causes, like the heat of fire. What is the characteristic of 'momentariness'? Conditioned phenomena do not remain even for a second moment after their arising; they disintegrate immediately. What is the characteristic of 'continuity'? From beginningless samsara, the lives of conditioned phenomena pass from previous lives to future lives, with continuous rebirth without end. What are the characteristics of illness and so on? Becoming ill causes imbalance in the elements, aging causes decline in youth, and death causes the cessation of the life force, and so on. What is the characteristic of the mind arising in various ways? Due to the influence of conditions, sometimes a mind with attachment that should be abandoned arises, and sometimes a mind without attachment, which is the antidote, arises. Similarly, a mind with anger and hatred arises, and a mind without hatred, which is the nature of loving-kindness, arises. A mind with delusion and ignorance arises, and a mind without delusion, which is the essence of wisdom, arises. The mind is gathered inward, focusing on an object and abiding in quiescence, or the mind is scattered outward in desires. Or it sinks into drowsiness and sleep, or firmly grasps a clear object. Or it is agitated by remembering past pleasures, and is subdued by the antidote, so that it is no longer agitated. Or it falls into the extremes of sinking and agitation, and cannot attain near-peace. Or it is free from the extremes of sinking and agitation, and attains near-peace. Or it abides in samadhi inwardly, or arises from samadhi and remains in a normal state. Furthermore, there are various states of mind such as being workable and unworkable, cultivated and uncultivated, liberated and unliberated. What is the characteristic of the decline of prosperity? As it is said, 'Who can always prosper without declining?' All the perfect wealth of the world will eventually decline.

---

ནི་གཏན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་རྒུད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། ། (བཅུ་གཉིས་པ།) སྣོད་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཇིག་པའི་ཚུལ་ དངོས་དང་། བསྐལ་བའི་རྣམ་གཞག་གོ། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།) གཞུང་དོན་གྱི་ 1-438 དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། ས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིག་པར་བྱེད་ པའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མེས་འཚིག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆུས་འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རླུང་གིས་སྐེམས་ཤིང་འཐོར་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་པ་ན་ལུས་པ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་སྐྱོན་དང་ ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་རྟོག་དཔྱོད་མེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་དེ་མན་ ཆད་མེས་འཚིག་ཅིང་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ལུས་པ་དང་། གཉིས་པ་ན་དགའ་བ་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡོད་ པས་དེ་མན་ཆད་ཆུས་འདྲུལ་ཞིང་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ལུས་པ་དང་། གསུམ་པ་ན་དབུགས་ འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་རླུང་ཡོད་པས་དེ་མན་ཆད་རླུང་གིས་སྐེམས་ཤིང་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལུས་པ་དང་། དེ་ཡང་། བཞི་པ་ན་མེད་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པ་ནི་ མེད་དོ། །འོད་ཀྱང་། མི་རྟག་དེ་ཡི་གཞལ་མེད་ཁང་། །སེམས་ཅན་བཅས་ཏེ་འབྱུང་འཇིག་ ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དེའི་གཞལ་མེད་ཁང་ རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འཆི་བ་ན་ཡང་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་ དང་ལྷན་ཅིག་དུས་མཉམ་དུ་འགག་པས་འཇིག་ཅིང་འཆགས་སོ། ། (གཉིས་པ།) དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དམྱལ་བ་ཡི། །སྲིད་ པ་མེད་ནས་སྣོད་ཟད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་གནས་པའི་བསྐལ་པ་རྫོགས་པ་དང་དམྱལ་བར་ སེམས་ཅན་གསར་པ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། རྙིང་པ་ལས་ཟད་པ་རྣམས་ཤི་འཕོས་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ སྐྱེ་ལ། མ་ཟད་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་སྟེ། ཐོག་མར་འདིའི་ དམྱལ་བ་མ་ལུས་པ་འཇིག་གོ། དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ལ། འོན་ཀྱང་ གནས་ན་གནས་པ་རྣམས་སྔོན་ལ་འཇིག་ཅིང་། བདེ་འགྲོ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་རྣམས་ནི་དེ་དག་ དང་ལྷན་ཅིག་འཇིག་གོ། དེ་ནས་(སར་)མི་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་ གཉིས་པ་བསྐྱེད་དེ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་ཤི་འཕོས་ནས་འོད་གསལ་ 1-439 གྱི་ལྷར་སྐྱེ་ལ། འདོད་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །མཛོད་འགྲེལ་དུ། གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ རྣམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་གྱི་ལམ་མེད་པས་ ཐོག་མར་འདོད་ལྷར་སྐྱེ་སྟེ། འདོད་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཐམས་ ཅད་ཤི་འཕོས་པ་དང་ཚངས་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་ལ། དེར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་ གཏན་གཉིས་པ་བསྐྱེད་ནས་འོད་གསལ་དུ་སྐྱེ་བར

【現代漢語翻譯】 因為並非恒常存在，所以具有衰敗的過患。 （十二）器世界壞滅和形成的特徵是什麼呢？是壞滅的方式和劫的分類。首先分為三部分：（第一）簡要說明經文要點：大地等器世界毀滅的原因有三種，即火焚燒，水腐爛，風吹乾並吹散。毀滅時有三種存在不被毀滅：『由於其過患和法相同。』如經中所說，初禪中有尋伺如火，因此初禪以下被火焚燒，二禪以上不被毀滅；二禪中有喜如水，因此二禪以下被水腐爛，三禪以上不被毀滅；三禪中有出入息之風，因此三禪以下被風吹乾，四禪以上不被毀滅。而且，『四禪中沒有不動搖的緣故。』如經中所說，外在的因緣無法使其毀滅。同樣，『無常彼之無量宮，有情俱生而壞滅故。』如經中所說，四禪天的眾生出生時，也與其無量宮同時產生，死亡時也與其無量宮同時壞滅，因此會壞滅和形成。 （第二）詳細解釋其含義：『壞劫地獄之，有情無後器界盡。』如經中所說，住劫結束時，地獄中不再有新的眾生出生，舊的眾生死亡後轉移到其他道，未死亡的眾生則轉移到其他世界的地獄中，首先是此地獄全部毀滅。畜生和餓鬼也與此類似，然而，如果還有眾生存在，則先毀滅；與善趣在一起的眾生則與善趣一起毀滅。之後，（在地上）有些人通過自然獲得的二禪，其他人也跟隨學習，死亡後轉生到光明天。欲界天人也與此類似。《俱舍論釋》中說：贍部洲的人們修習初禪，因為沒有不悅耳的聲音，所以首先轉生到欲界天，欲界天人也修習初禪，全部死亡後轉生到梵天世界，在那裡通過自然獲得的二禪而轉生到光明天。

【English Translation】 Because it is not permanent, it has the fault of decay. (12) What are the characteristics of the destruction and formation of the vessel world? They are the manner of destruction and the classification of kalpas. First, it is divided into three parts: (First) Briefly explaining the main points of the text: There are three causes for the destruction of the vessel world, such as the great earth, namely, fire burns, water rots, and wind dries and scatters. When it is destroyed, there are three that are not destroyed: 'Because its faults and dharma are the same.' As the sutra says, in the first dhyana, there is investigation like fire, so everything below the first dhyana is burned by fire, and everything above the second dhyana is not destroyed; in the second dhyana, there is joy like water, so everything below the second dhyana is rotted by water, and everything above the third dhyana is not destroyed; in the third dhyana, there is the wind of inhalation and exhalation, so everything below the third dhyana is dried by the wind, and everything above the fourth dhyana is not destroyed. Moreover, 'In the fourth dhyana, there is no shaking.' As the sutra says, external causes cannot destroy it. Similarly, 'Impermanent is its immeasurable palace, because sentient beings arise and perish together.' As the sutra says, when sentient beings of the fourth dhyana heaven are born, their immeasurable palaces arise simultaneously, and when they die, their immeasurable palaces perish simultaneously, so they are destroyed and formed. (Second) Explaining its meaning in detail: 'In the kalpa of destruction, the hells, when sentient beings are gone, the vessel world ends.' As the sutra says, when the abiding kalpa ends, no new sentient beings are born in hell, and the old sentient beings die and transfer to other realms, while those who have not died transfer to the hells of other worlds. First, all the hells of this world are destroyed. Animals and hungry ghosts are similar to this, however, if there are still sentient beings, they are destroyed first; sentient beings who are with the good realms are destroyed together with the good realms. After that, (on the earth) some people cultivate the second dhyana obtained naturally, and others follow and learn, and after death, they are reborn in the heaven of clear light. The desire realm gods are also similar to this. The Commentary on the Abhidharmakosha says: The people of Jambudvipa cultivate the first dhyana, and because there are no unpleasant sounds, they first are reborn in the desire realm heaven. The desire realm gods also cultivate the first dhyana, and after all die, they are reborn in the Brahma world, where they obtain the second dhyana naturally and are reborn in the heaven of clear light.

---

་ཡང་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུས་འཇིག་ པ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་ཐོབ་ནས་དེར་སྐྱེ་ཞིང་། རླུང་གིས་འཇིག་པ་ན་བཞི་པའི་ བར་ཐོབ་ནས་དེར་སྐྱེ་སྟེ། ཐོག་མར་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་འཇིག་གོ། དེ་ནས་སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མེས་འཇིག་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་འཕེན་པ་ཟད་པས་ཡོ་བྱད་གསར་པ་རྣམས་ མི་འབྱུང་ཞིང་ཆར་མི་འབབ་པས། སྨན་དང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རྣམས་ཉི་མ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ སྲེག་ལ། འདི་བས་བཞི་འགྱུར་གྱིས་ཚ་བའི་ཉི་(ལྷ་མེད་པ་)མ་དྲུག་རིམ་གྱིས་ཤར་ནས། ཉི་མ་ གཉིས་པས་ལྟེང་ཀ་ཆེ་ཆུང་དང་། གསུམ་པས་ཆུ་བོ་ཆེ་ཆུང་དང་། བཞི་པས་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ དང་། ལྔ་པ་དྲུག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྐེམས་ཤིང་། དྲུག་པ་དང་ བདུན་པས་རི་རབ་དང་ས་ཆེན་པོ་ཡང་བསྲེགས་ཏེ། མེ་ལྕེ་རླུང་གིས་ཁྱེར་བས་ཚངས་པའི་ འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་བསྲེགས་ནས་དུ་བ་དང་ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་འཇིག་ གོ། དེའི་ཚེ་འོད་གསལ་བ་ལྷ་གཞོན་པ་རྣམས་མེ་ལྕེ་བྱུང་བར་དོགས་པས་སྐྲག་པ་ལ། ལྷ་ རྒན་པ་སྲིད་པ་འཆགས་འཇིག་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། གྲོགས་པོ་དག་མ་འཇིགས་ཤིག། མེ་ལྕེ་འདི་ནི་སྔོན་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ལན་མང་དུ་བསྲེགས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དབུགས་འབྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལུས་འདྲ་ཞིང་གཅིག་ ཀྱང་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་ལྷ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆུས་འཇིག་པ་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་ པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཆུས་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལན་ཚྭ་བཞིན་དུ་ཞུ་ནས་འཇིག་ཅིང་ཆུ་དེའང་མི་ 1-440 སྣང་བར་འགྱུར་ལ། རླུང་གིས་འཇིག་པ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བས་རླུང་ གིས་སར་ལུས་རླུང་ནད་ཀྱིས་བསྐམས་པ་ལྟར་སྣོད་ཐམས་ཅད་བསྐམས་ནས་མེད་པར་བྱེད་ ཅིང་། (མཛོད་འགྲེལ་ལས་འཐོར་པར་བཤད།) རླུང་དེའང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། གདགས་ པར། དེ་ལྟར་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་དྭངས་པ། །དེ་བཞིན་མཐོ་རིས་ཟད་འགྱུར་ཤེས་ནས་ནི། །སྐྱེ་ བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པ་ཡི། །འཕགས་པའི་གནས་ལ་རྟག་ཏུ་བློ་ཞོག་ཅིག །ཅེས་པ་ ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་པར་བྱེད་པའི་མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་ཡང་རང་རང་གི་ས་བས་ཡིན་ གྱི། ས་རིས་མི་མཐུན་པས་འཇིག་པ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུལ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བཤད་པའོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་གི་གྲངས་དང་རིམ་པ་ནི། མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་ཆུ་ཡིས་གཅིག །དེ་ལྟར་ཆུ་ བདུན་ཐལ་ན་ཡང་། །མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་དེ་ནས་ནི། །མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་མེས་འཇིག་པ་ལན་བདུན་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་ཆུས་འཇིག་པ་ལན་རེ་རེ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ ལྟར་མེ་ཡིས་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་། ཆུས་བདུན་ཐལ་ནས། སླར་ཡང་མེས་ལན་བདུན་འཇིག་

【現代漢語翻譯】 還有另一種說法。同樣，當水毀滅世界時，眾生在達到第三禪定後轉生於彼處。當風毀滅世界時，眾生在達到第四禪定後轉生於彼處。最初，所有有情眾生的精華都會毀滅。然後，當外器世界被火毀滅時，由於有情眾生的福報耗盡，新的資具不再出現，也不再下雨。因此，藥草、樹木和森林都被這同一個太陽焚燒。接著，比這熱四倍的六個無神之太陽依次升起。第二個太陽燒燬小蓮花和大蓮花，第三個太陽燒燬小河流和大河流，第四個太陽燒燬未被加熱的湖泊，第五個和第六個太陽燒燬一半的大海，第六個和第七個太陽燒燬須彌山和大地。火焰被風吹動，焚燒至梵天世界以下，甚至連煙和灰燼的殘餘都不留下，完全毀滅。那時，光明天（lha gzhon pa）的年輕神祇們，因害怕火焰而驚恐。年長的神祇，精通世界形成和毀滅的神祇們安慰他們說：『朋友們，不要害怕！這火焰以前也多次焚燒過空虛的梵天世界，使其消失不見。』據說這些神祇身體相同，但認知各異。當水毀滅世界時，從第二禪定產生的水將所有外器世界像鹽一樣溶解並毀滅，水也隨之消失。當風毀滅世界時，從第三禪定產生的風像風病使身體乾枯一樣，使所有外器世界乾枯並消失。（《俱舍論釋》中說會被吹散。）風也隨之消失。因此，《量度經》（gdags pa）中說：『如是須彌山、大海、清澈之物，以及高處之天界亦會耗盡，知曉此理后，賢善之人應常將心安住于聖者之境。』應如是理解。毀滅世界的火、水、風都源於各自的業力，並非因為地界不和諧而毀滅。然而，由於它們相互關聯而生起，所以說是由於它們自身的力量所致。 （三）關於這些劫數的數量和次第是：『火七水一，如是水過七，火七然後是，最終風所毀。』如是，火毀滅七次之後，水毀滅一次。這樣，經過四十九次火災和七次水災後，再次發生七次火災。

【English Translation】 There is also another explanation. Similarly, when water destroys the world, beings, having attained the third dhyana (bsam gtan, concentration), are born there. When wind destroys the world, beings, having attained the fourth dhyana, are born there. Initially, all the essence of sentient beings is destroyed. Then, when the outer world is destroyed by fire, because the merit of sentient beings is exhausted, new resources do not arise, and it does not rain. Therefore, herbs, trees, and forests are burned by this same sun. Then, six suns, four times hotter than this, gradually rise. The second sun burns small and large lotuses, the third sun burns small and large rivers, the fourth sun burns lakes that have not been heated, and the fifth and sixth suns dry up half of the great oceans. The sixth and seventh suns burn Mount Meru and the great earth. The flames are carried by the wind, burning down to the Brahma world, and even the remnants of smoke and ashes are not left, completely destroyed. At that time, the young gods of the Clear Light (lha gzhon pa), fearing the flames, are terrified. The older gods, skilled in the formation and destruction of the world, comfort them, saying, 'Friends, do not be afraid! This flame has burned the empty Brahma world many times before, causing it to disappear.' It is said that these gods have the same body but different cognitions. When water destroys the world, the water arising from the second dhyana dissolves and destroys all outer worlds like salt, and the water also disappears. When wind destroys the world, the wind arising from the third dhyana, like a wind disease drying up the body, dries up and destroys all outer worlds. (The Commentary on the Treasury of Knowledge says they are scattered.) The wind also disappears. Therefore, in the 'Measure Text' (gdags pa), it says: 'Thus, Mount Meru, the ocean, clear things, and the heavens above will also be exhausted. Knowing this, virtuous people should always keep their minds in the realm of the noble ones.' It should be understood in this way. The fire, water, and wind that destroy the world all originate from their respective karmas, not because the earth realms are discordant. However, since they arise in mutual relation, it is said that it is due to their own power. (Three) The number and order of these destructions are: 'Fire seven, water one, thus water passes seven, fire seven, then finally wind destroys.' Thus, after fire destroys seven times, water destroys once. In this way, after forty-nine fires and seven floods, there are again seven fires.

---

ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རླུང་གིས་ལན་གཅིག་འཇིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཅུ་ རྩ་བཞི་ལ། མེས་འཇིག་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཆུས་འཇིག་པ་བདུན་དང་། རླུང་གིས་ འཇིག་པ་གཅིག་གོ། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཞིང་ ཁམས་ནི་དེ་དག་གིས་མི་འཇིག་པར་ཡང་གསུངས་སོ། ། (གཉིས་པ།) བསྐལ་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་བཞི་སྟེ། བར་བསྐལ་ཀྱི་རྫོགས་བྱེད། གནས་ སྐབས་བཞིས་བསྐལ་ཆེན། བསྐལ་པའི་ཞར་འབྱུང་། ཞར་ལས་བྱུང་བའི་འཕྲོས་པའོ། །དང་ པོ་ནི། བསྐལ་ཆེན་གྱི་དབུས་སུ་འབྱུང་བས་བསྐལ་པ་བར་མ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་མདོར་ བསྟན་ནས། དེ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི། སྔར་བྱུང་སེམས་ཅན་ 1-441 གཟུགས་ཅན་བཞིན། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རོ་ལ་ཆགས། །ལེ་ལོས་སོག་འཇོག་བྱས་ནས་ནི། ། འཛིན་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་དཔོན་བསྟབས། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལྟ་བུ་ཡིད་ལས་བྱུང་བ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང་དབང་པོ་རྣམས་ ཚང་བ། རང་གི་ལུས་ལ་འོད་ཡོད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། ཟས་སུ་དགའ་བདེ་ཟ་བ། ཚེ་ ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པ་ཡོད་པ་ལས། བར་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སའི་བཅུད་ཁ་དོག་ མར་སར་པ་ལྟ་བུ། རོ་སྦྲང་རྩི་བསྐོལ་མ་ལྟར་མངར་བ། སའི་སྟེང་ཆུས་ཁྱབ་པ་ལ་རླུང་གི་ སྤྲིས་མ་ལྟར་བྱས་པ་འབྱུང་སྟེ། རོ་ལ་ཆགས་པ་འགའ་ཞིག་སོར་མོས་བླངས་ནས་ཟོས་པས་ གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། ཁམ་ཟས་ཟོས་པས་ལུས་རྩུབ་པ་དང་ལྕི་བར་འགྱུར་ ནས་འོད་ཡལ་ཞིང་མུན་པ་བྱུང་བ་ན་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འབྱུང་ངོ་། །རོ་ལ་ཆགས་ པས་སའི་བཅུད་དེ་ནུབ་པ་དང་། སའི་ཞག་སེར་པོ་སྦྲང་རྩིའི་རོ་ཅན་བྱུང་ཞིང་། ལྡུམ་པོའི་ ཚལ་དམར་པོ་སྦྲང་རྩིའི་རོ་ཅན་འབྱུང་ལ། དེ་ནུབ་པ་དང་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་སཱ་ ལུ་ཕུབ་མ་དང་ཤུན་པ་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཟས་རགས་པ་དེ་ཟོས་པས་རྒྱུ་མཐུན་འབྱུང་བའི་ གཤང་གཅིའི་ལམ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་བྱུང་ནས། སྔོན་གོམས་དང་ཚུལ་མིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་སྨད་པས་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་བྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་། ། འབྲས་སཱ་ལུ་དེ་ནང་ཟ་བར་བྱ་བ་ནང་ལེན་ཞིང་། ནུབ་ཟ་བར་བྱ་བ་ནུབ་ལེན་པ་ན། ལེ་ ལོ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་སོག་འཇོག་བྱས་པ་དང་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་སླར་མི་ སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཞིང་བགོས་ཏེ་འཛིན་པ་ལ་མ་བྱིན་ལེན་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་སྟོན་ཐོག་གི་དྲུག་ ལ་བསྟབས་ནས་ཞང་དབོན་བསྐོས་པས་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་རིགས་བྱུང་ངོ་། །དེར་ཁ་ ཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ དང་། ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་

【現代漢語翻譯】 ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རླུང་གིས་ལན་གཅིག་འཇིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ། མེས་འཇིག་པ་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཆུས་འཇིག་པ་བདུན་དང་། རླུང་གིས་འཇིག་པ་གཅིག་གོ། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ནི་དེ་དག་གིས་མི་འཇིག་པར་ཡང་གསུངས་སོ། ། 此後，六十四個大劫中，有五十六次被火毀滅，七次被水毀滅，一次被風毀滅。金剛座（Vajrasana）和鷲峰山（Grdhrakuta）以及受用圓滿報身佛的凈土不會被這些毀滅，經中如是說。 (གཉིས་པ།) བསྐལ་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་བཞི་སྟེ། བར་བསྐལ་ཀྱི་རྫོགས་བྱེད། གནས་སྐབས་བཞིས་བསྐལ་ཆེན། བསྐལ་པའི་ཞར་འབྱུང་། ཞར་ལས་བྱུང་བའི་འཕྲོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསྐལ་ཆེན་གྱི་དབུས་སུ་འབྱུང་བས་བསྐལ་པ་བར་མ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི། སྔར་བྱུང་སེམས་ཅན་1-441གཟུགས་ཅན་བཞིན། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རོ་ལ་ཆགས། །ལེ་ལོས་སོག་འཇོག་བྱས་ནས་ནི། །འཛིན་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་དཔོན་བསྟབས། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལྟ་བུ་ཡིད་ལས་བྱུང་བ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཚང་བ། རང་གི་ལུས་ལ་འོད་ཡོད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། ཟས་སུ་དགའ་བདེ་ཟ་བ། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་པ་ཡོད་པ་ལས། བར་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སའི་བཅུད་ཁ་དོག་མར་སར་པ་ལྟ་བུ། རོ་སྦྲང་རྩི་བསྐོལ་མ་ལྟར་མངར་བ། སའི་སྟེང་ཆུས་ཁྱབ་པ་ལ་རླུང་གི་སྤྲིས་མ་ལྟར་བྱས་པ་འབྱུང་སྟེ། རོ་ལ་ཆགས་པ་འགའ་ཞིག་སོར་མོས་བླངས་ནས་ཟོས་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅིང་། ཁམ་ཟས་ཟོས་པས་ལུས་རྩུབ་པ་དང་ལྕི་བར་འགྱུར་ནས་འོད་ཡལ་ཞིང་མུན་པ་བྱུང་བ་ན་སྤྱིའི་ལས་ཀྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འབྱུང་ངོ་། །རོ་ལ་ཆགས་པས་སའི་བཅུད་དེ་ནུབ་པ་དང་། སའི་ཞག་སེར་པོ་སྦྲང་རྩིའི་རོ་ཅན་བྱུང་ཞིང་། ལྡུམ་པོའི་ཚལ་དམར་པོ་སྦྲང་རྩིའི་རོ་ཅན་འབྱུང་ལ། དེ་ནུབ་པ་དང་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་སཱ་ལུ་ཕུབ་མ་དང་ཤུན་པ་མེད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཟས་རགས་པ་དེ་ཟོས་པས་རྒྱུ་མཐུན་འབྱུང་བའི་གཤང་གཅིའི་ལམ་དང་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་བྱུང་ནས། སྔོན་གོམས་དང་ཚུལ་མིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་སྨད་པས་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་བྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །འབྲས་སཱ་ལུ་དེ་ནང་ཟ་བར་བྱ་བ་ནང་ལེན་ཞིང་། ནུབ་ཟ་བར་བྱ་བ་ནུབ་ལེན་པ་ན། ལེ་ལོ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་སོག་འཇོག་བྱས་པ་དང་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་སླར་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཞིང་བགོས་ཏེ་འཛིན་པ་ལ་མ་བྱིན་ལེན་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་སྟོན་ཐོག་གི་དྲུག་ལ་བསྟབས་ནས་ཞང་དབོན་བསྐོས་པས་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་རིགས་བྱུང་ངོ་། །དེར་ཁ་ཅིག་ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ （第二部分）劫的分類有四種：中劫的終結，以四個階段構成大劫，劫的順帶產生，以及從順帶產生中衍生的剩餘部分。第一種是：『由於出現在大劫的中間，所以中劫有三種』，簡要說明后，詳細闡述它們依次出現的狀況：『如同先前出現的有形眾生，然後逐漸貪著滋味，懶惰者開始囤積，於是執著的人們設立田主』。如是，第一劫的人們如同色界的諸神，由意念化生，肢體和器官完整，自身帶有光明，能在空中飛行，以喜悅為食，壽命長達無數年。但在中間階段，由於業力的影響，大地精華的顏色如同酥油，味道如同熬製的蜂蜜般甜美，大地上被水覆蓋，如同風中的泡沫般出現。一些貪著滋味的人用手指取食，其他人也紛紛效仿。食用粗糙的食物導致身體變得粗重，光明消失，出現黑暗，於是共同的業力產生了太陽和月亮。由於貪著滋味，大地精華逐漸消失，出現黃色的大地油脂，味道如同蜂蜜；出現紅色的叢林蔬菜，味道也如同蜂蜜。這些消失後，出現未經耕種的稻米，沒有稻殼和麩皮。食用這些粗糙的食物后，產生了大小便的通道以及男女的生殖器官。由於過去的習氣和不如理作意，開始出現性行為。因為厭惡這種行為，爲了保護自己而建造房屋。稻米在需要白天食用時白天收取，需要夜晚食用時夜晚收取。一些懶惰的人開始囤積，所有人都效仿，稻米不再生長。之後，爲了保護未經給予的田地，將收成的六分之一作為報酬，設立了田主，受到眾人尊敬的王族由此產生。其中一些人看到家庭的過患，心向外馳，成爲了外道婆羅門種姓；另一些人從事各種各樣的 After all of that, the wind destroys it once. In sixty-four such great eons, fifty-six are destroyed by fire, seven by water, and one by wind. It is also said that Vajrasana (Diamond Throne), Grdhrakuta (Vulture Peak Mountain), and the pure land of the Sambhogakaya (Enjoyment Body) will not be destroyed by these. (Second part) There are four aspects of the eon: the completion of the intermediate eon, the great eon with four phases, the incidental arising of the eon, and the remainder arising from the incidental. The first is: 'Because it occurs in the middle of the great eon, there are three intermediate eons,' which is briefly stated. The way they occur in sequence is explained in detail: 'Like the sentient beings that appeared before, with form, then gradually attached to taste. Lazy ones then hoard, and those with attachment establish field lords.' Thus, the people of the first eon are like gods of the form realm, born from mind, with complete limbs and faculties, having light in their own bodies, traveling in the sky, eating joy as food, and having immeasurable lifespans. In the meantime, due to the power of karma, the essence of the earth appears with a color like clarified butter, a taste as sweet as boiled honey, and the earth is covered with water, like foam in the wind. Some who are attached to taste take it with their fingers and eat it, and others do the same. Eating solid food makes the body coarse and heavy, the light disappears, and when darkness appears, the sun and moon arise from common karma. Because of attachment to taste, the essence of the earth disappears, and yellow earth oil with the taste of honey appears, and red garden vegetables with the taste of honey appear. When these disappear, uncultivated rice without husks or bran appears. Eating this coarse food causes the channels of excretion and the male and female organs to appear. Due to past habits and improper attention, sexual activity occurs, and because of despising it, houses are built for protection. When the rice is taken during the day to be eaten during the day, and taken during the night to be eaten during the night, some lazy ones hoard it, and everyone does the same, so it no longer grows. Then, fields are divided, and to protect against taking what is not given, a sixth of the harvest is given to the field lord, and the royal lineage, revered by many, arises. Some there see the faults of the household and turn their minds outward, becoming Brahmins of the outer paths; others engage in various kinds of

【English Translation】 After all of that, the wind destroys it once. In sixty-four such great eons, fifty-six are destroyed by fire, seven by water, and one by wind. It is also said that Vajrasana (Diamond Throne), Grdhrakuta (Vulture Peak Mountain), and the pure land of the Sambhogakaya (Enjoyment Body) will not be destroyed by these. (Second part) There are four aspects of the eon: the completion of the intermediate eon, the great eon with four phases, the incidental arising of the eon, and the remainder arising from the incidental. The first is: 'Because it occurs in the middle of the great eon, there are three intermediate eons,' which is briefly stated. The way they occur in sequence is explained in detail: 'Like the sentient beings that appeared before, with form, then gradually attached to taste. Lazy ones then hoard, and those with attachment establish field lords.' Thus, the people of the first eon are like gods of the form realm, born from mind, with complete limbs and faculties, having light in their own bodies, traveling in the sky, eating joy as food, and having immeasurable lifespans. In the meantime, due to the power of karma, the essence of the earth appears with a color like clarified butter, a taste as sweet as boiled honey, and the earth is covered with water, like foam in the wind. Some who are attached to taste take it with their fingers and eat it, and others do the same. Eating solid food makes the body coarse and heavy, the light disappears, and when darkness appears, the sun and moon arise from common karma. Because of attachment to taste, the essence of the earth disappears, and yellow earth oil with the taste of honey appears, and red garden vegetables with the taste of honey appear. When these disappear, uncultivated rice without husks or bran appears. Eating this coarse food causes the channels of excretion and the male and female organs to appear. Due to past habits and improper attention, sexual activity occurs, and because of despising it, houses are built for protection. When the rice is taken during the day to be eaten during the day, and taken during the night to be eaten during the night, some lazy ones hoard it, and everyone does the same, so it no longer grows. Then, fields are divided, and to protect against taking what is not given, a sixth of the harvest is given to the field lord, and the royal lineage, revered by many, arises. Some there see the faults of the household and turn their minds outward, becoming Brahmins of the outer paths; others engage in various kinds of

---

བྱེད་ཀྱང་དམན་པའི་ལས་མི་བྱེད་པས་རྗེའུ་རིགས་དང་། 1-442 ཁ་ཅིག་ངན་ལས་གནོད་པའི་ལས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པས་དམངས་རིགས་དང་། ཁ་ཅིག་ རྒྱལ་པོའི་རྔན་པ་ལ་བལྟས་ནས་མི་གསོད་པ་གཏུམ་པོ་གདོལ་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ ངོ་། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་ལམ་ལྷག་པས། །ཚེ་ཐུང་ལོ་ནི་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིས་རྒྱལ་ པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆགས་པའི་དབང་གིས་ཞིང་མ་བགོས་པར་མང་དུ་བཟུང་བས་རྐུན་པོ་ བྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པས་ནམ་བརྐུས་སོ་ཞེས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ དགེ་བ་བཅུ་འབྱུང་། དེ་ལྷག་པར་སྤྱད་པས་ངན་སོང་གསུམ་འགྲུབ་ཅིང་། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་འགྲིབ་སྟེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་ནས། །ཚེ་ལོ་བཅུ་ པའི་བར་དུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྲིབ་པའི་ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་ནས་མུ་གེའི་བསྐལ་ པ་བར་མ་ལོ་བདུན་དང་ཟླ་བདུན་ཞག་བདུན་འབྱུང་སྟེ། མིས་ཆོས་མིན་སྤྱད་པ་ན་ལྷས་ཆར་ མི་འབེབས་ཤིང་འབྲུ་མི་སྨིན་པས། བཀྲེས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་འདུས་ནས་འཆི་བ་དང་། གབ་ཙེའི་ནང་དུ་ས་བོན་བཞག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་སྲུང་བས་གབ་ཙེ་བ་དང་། ཤ་ཟད་ནས་ ཤི་མ་ཐག་རུས་པ་སྣུམ་མེད་དཀར་པོར་འགྱུར་བ་དང་། རུས་པ་དཀར་པོ་ཆུ་ནང་བཅུག་སྟེ་ བསྐོལ་ནས་འཐུང་བས་རུས་གོང་དཀར་བོ་བ་དང་། ཐུར་མས་ཉི་མ་རེས་མོས་སུ་ཟས་འགྱེད་ པ་དང་། ཐུར་མས་རྩིག་སྲུབ་ནས་འབྲུ་བྲུས་ཏེ་ཆུ་ནང་བསྐོལ་ཏེ་འཐུང་བ་ཐུར་མས་འཚོ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་གྱིས་ཕལ་ཆེར་འཆི་ཞིང་། ཤི་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེའོ། །ལྷག་མ་ རྣམས་འདུས་ཏེ་སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་བསྐྱེད་ནས་མི་དགེ་ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པས་རེ་ཞིག་ཚེའང་མི་ འགྲིབ་ཅིང་མུ་གེའང་འཆད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པར་ཆོས་མིན་སྤྱད་པ་ལས་ཚེ་ལོ་ཉི་ ཤུ་པར་འགྲིབས་པ་ན། ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བར་མ་ཟླ་བདུན་དང་ཞག་བདུན་འབྱུང་སྟེ། མི་མ་ ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་ཡམས་དང་གནོད་པ་དང་འགོ་བའི་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་སྣ་ཚོགས་བཏང་ ནས། སྨན་སྟེར་བ་དང་གཡོག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར། ཟུག་རྔུ་དྲག་པོས་གཟིར་ཞིང་ 1-443 ཕལ་ཆེར་འཆིའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་འདུས་ཏེ་སྐྱོ་བ་བར་མ་བསྐྱེད་ནས་མི་དགེ་བ་ཅི་རིགས་སུ་ སྤངས་པས་རེ་ཞིག་ཚེའང་མི་འགྲིབ་ཅིང་ནད་ཀྱང་འཆད་དོ། །དེ་ནས་སྐྱོ་བ་མེད་པར་ཆོས་ མིན་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པར་འགྲིབ་པ་ན། ཚེ་རྒུད་པ་རིང་ན་ལོ་བཅུ་དང་། ལུས་ རྒུད་པ་མཐོ་གང་ཆང་གང་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྒུད་པས་མར་དང་འབྲུ་མར་དང་སྦྲང་རྩི་དང་བུ་ རམ་དང་ལན་ཚྭ་ནི་མེད་ཅིང་། ཟས་ཀྱི་མཆོག་ཁྲེ་རྒོད་དང་། གོས་ཀྱི་མཆོད་སྐྲའི་ལྭ་བ་དང་། རྒྱན་གྱི་མཆོག་མཚོན་ཆ་ལ་བྱེད་དེ། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཟླ་བ་ལྔ་ལོན་ནས་བག་མ་ལ་གཏང་ བ་འབྱུང་

【現代漢語翻譯】 有些人不做卑賤的工作，是婆羅門種姓（Brahman）；有些人只做有害的壞事，是平民種姓（common people）；有些人爲了國王的賞賜而殺人，是殘暴的旃陀羅種姓（Chandalas）。然後，由於業的殘餘，如『壽命短，只有十歲』所說，後來一些國王因貪慾而大量佔有土地，不分給農民，導致盜賊出現。用刀劍懲罰他們，他們就謊稱沒有偷竊等等，造作十種不善業。更加放縱這些惡行，就會墮入三惡道，壽命從無數年逐漸減少到十年，如『從中間的無數劫，到壽命十年』所說。這樣衰減到壽命三十歲時，就會發生饑荒劫，持續七年七個月零七天。人們行非法之事，天神不下雨，莊稼不成熟，飢餓和虛弱的人們聚集在一起死亡。把種子放在盒子裡，像珍寶一樣守護，這叫做『盒子人』。肉吃光后，剛死去的骨頭變得沒有油脂，呈白色。把白骨放在水中煮沸後飲用，這叫做『白骨堆』。用勺子輪流每天分食物，用勺子從墻縫裡挖出糧食，放在水中煮沸後飲用，這叫做『勺子生活』。大多數人因這三種方式而死亡，死去的人也轉生為餓鬼。剩下的人聚集在一起，稍微產生厭離心，放棄各種不善業，暫時壽命也不會減少，饑荒也會停止。然後，又沒有厭離心，行非法之事，壽命減少到二十歲時，就會發生疾病劫，持續七個月零七天。非人（non-human beings）散佈各種無法治癒的瘟疫、災害和傳染病，沒有人提供藥物或照顧，人們遭受劇烈的痛苦而大多死亡。剩下的人聚集在一起，產生中等的厭離心，放棄各種不善業，暫時壽命也不會減少，疾病也會停止。然後，又沒有厭離心，大多行非法之事，壽命減少到十歲時，就會發生刀兵劫，持續很久。身體衰弱，身高只有一拃或一肘；生活困苦，沒有酥油、穀物油、蜂蜜、紅糖和鹽；最好的食物是粗糧，最好的衣服是頭髮做的衣服，最好的裝飾是武器。甚至女孩在五個月大時就被送去結婚。

【English Translation】 Some do not do lowly work, so they are Brahmans (Brahman); some only do harmful bad deeds, so they are common people (common people); some kill for the king's reward, so they are cruel Chandalas (Chandalas). Then, due to the remainder of karma, as it is said, 'Short life, only ten years old,' later some kings, due to greed, seized much land without dividing it among the farmers, leading to the emergence of thieves. Punishing them with swords, they falsely claimed not to have stolen, and so on, creating ten non-virtuous deeds. Indulging in these evils even more, they would fall into the three lower realms, with lifespans gradually decreasing from countless years to ten years, as it is said, 'From countless intermediate kalpas, to a lifespan of ten years.' Thus, when the lifespan decreases to thirty years, a famine kalpa will occur, lasting seven years, seven months, and seven days. When people engage in non-dharma, the gods do not send rain, and crops do not ripen, so hungry and weak people gather together and die. Putting seeds in boxes and guarding them like jewels is called 'box people.' After the flesh is gone, the bones of the newly dead become without oil and white. Putting white bones in water and boiling them to drink is called 'white bone heap.' Using spoons to distribute food in turn every day, and using spoons to dig grains from the cracks in the walls, boiling them in water and drinking them, is called 'spoon life.' Most people die from these three ways, and those who die are also reborn as pretas (hungry ghosts). The remaining people gather together, generate a little renunciation, and abandon various non-virtuous deeds, so temporarily the lifespan does not decrease, and the famine also ceases. Then, without renunciation again, engaging in non-dharma, when the lifespan decreases to twenty years, a disease kalpa will occur, lasting seven months and seven days. Non-human beings (non-human beings) spread various incurable plagues, disasters, and contagious diseases, without anyone providing medicine or care, people suffer severe pain and mostly die. The remaining people gather together, generate moderate renunciation, and abandon various non-virtuous deeds, so temporarily the lifespan does not decrease, and the disease also ceases. Then, without renunciation again, mostly engaging in non-dharma, when the lifespan decreases to ten years, a weapon kalpa will occur, lasting a long time. The body is weak, the height is only a span or a cubit; life is difficult, there is no butter, grain oil, honey, brown sugar, and salt; the best food is coarse grain, the best clothes are clothes made of hair, and the best decoration is weapons. Even girls are sent to be married when they are five months old.

---

ངོ་། །དེའི་ཚེ་མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་བར་མ་ཞག་བདུན་འབྱུང་སྟེ་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་ རྔོན་པས་རི་དྭགས་མཐོང་བ་ལྟར་གནོད་སེམས་དྲག་པོ་སྐྱེས་ནས། གང་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ མཚོན་ཆ་རྣོན་པོ་བརྡ་བར་གྱུར་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་ཅིང་ཕལ་ཆེར་འཆིའོ། །ནད་ དང་མཚོན་གྱིས་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱང་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །དེའི་ཚེ་གླིང་གཉིས་སུ་བཀྲེས་སྐོམ་ཙམ་ དང་། མདོག་ངན་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་ཙམ་དང་། གནོད་སེམས་ཙམ་འབྱུང་ངོ་། །མཛོད་འགྲེལ་ དུ་གསུམ་ཀ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ལ་འབྱུང་བར་བཤད་ཅིང་། དགེ་འདུན་ལ་བསོད་སྙོམས་འབུལ་ བ་དང་། སྨན་འབུལ་བ་དང་། ཉི་མ་འགའ་ཞིག་སྲོག་གཅོད་སྤངས་ན་དེ་དག་ལས་ཐར་བར་ ཡང་གསུངས་སོ། །གདགས་པར། ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་རེ་རེ་ལ་རེས་མོས་སུ་འབྱུང་བར་བཤད་ ཅིང་། རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞེད་དོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གནས་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ གཅིག་ཚར་ཕྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། བསྐལ་པ་མཚོན་དང་ནད་ དང་ནི། །མུ་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཚར་ཕྱིན་ཏོ། །ཞག་རྣམས་དང་ནི་ཟླ་བ་དང་། །ལོ་བདུན་དག་སྟེ་ གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) བསྐལ་ཆེན་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། བརྒྱད་ཁྲི་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རིམ་ གྱིས་མར་འབྲི་བའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་སྟེ་ཡ་ཐོག་རིང་པོ་དང་སླར་ཡང་ཡར་འཕེལ་བ་ 1-444 དང་ཞེས་པ་ནི་མཚོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཕན་ཚུན་འདུས་ནས་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེར་བསྐྱེད་པ་ལས། འདི་ལྟ་ བུ་ལ་མཚོན་ན། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོར། ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ། རྗེ་བཙུན་ བྱམས་པ་འཁྲུ་གང་པ་ཅིག་བྱོན་ནས་ལུས་ཆེ་ཞིང་ཚེ་རིང་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་ པའོ་ཞེས་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གསུམ་སྤངས་བས་ཉི་ཤུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པ་དང་བརྒྱ་ བར་འཕེལ་ཞིང་། ངག་གི་བཞི་སྤངས་པས་(རིམ་པ་བཞིན་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱ། ལྔ་བརྒྱ། སྟོང་།)ཉིས་སྟོང་ པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་སྤངས་པས་(རིམ་བཞིན། ལྔ་སྟོང་། ཁྲི། ཉི་ཁྲི། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཆགས་པས་ཆགས་པ་ དང་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ལོག་ཆོས་ལྡན་པ་སྤངས་པས།)བཞི་ཁྲི་བར་འཕེལ་ལ། ཕ་དང་མར་ བཟུང་ནས་བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་བརྒྱད་ཁྲི་བར་འཕེལ་ཏེ། ལུས་དང་མདོག་དང་སྟོབས་ དང་དབང་ཕྱུག་དང་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཕེལ་ནས། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་བྱ་གག་ འཕུར་བས་སླེབ་ཙམ་གྱི་བར་ཡོད་པའི་གྲོང་གིས་ཁྱབ་པ་དང་། སྙེ་མ་རེ་ལ་འབྲུ་བྲེ་བཞི་བཞི་ འབྱུང་བ་དང་། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ལོན་ནས་བག་མར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པར་ གསུངས་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལྷག་པར་སྤྱད་པའི་དབང་གིས་ ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་བར་དུ་མར་འབྲི་བ་གཉིས་ནི་བར་གྱི་ཁུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ སླར་ཡང་དགེ་བའི་དབང

【現代漢語翻譯】 那時，會出現為期七天的刀兵劫，人們會像獵人看到獵物一樣互相殘殺，生起強烈的害心。凡是拿起的任何東西，都會變成鋒利的武器，互相殘殺，大部分人都會死去。因疾病和刀兵而死的人也會墮入地獄。那時，在兩個洲，只有飢渴，只有醜陋和虛弱，只有害心。在《俱舍論釋》中說，這三種災難都發生在人壽十歲時。如果向僧眾供養齋飯，供養醫藥，幾天不殺生，也能從中解脫。在《發智論》中說，這三種災難在人壽十歲時輪流發生。國王的兒子也這樣認為。這些就標誌著住劫的一個中期結束和圓滿。如經文所說：『刀兵、疾病和饑荒，使劫數終結。七天、一月和七年，依次發生。』 （第二，）大劫如前所述，從八萬歲到十歲之間逐漸減少的一個中期劫，即最初的漫長時期，以及隨後的增長，是指在刀兵劫之後，人們聚集在一起，大多產生悲傷。例如，《悲華經》中說，在人壽十歲的人們中，至尊彌勒（梵文：Maitreya，慈氏）出現，宣說身體高大、壽命長久的原因是斷除了十不善業。斷除身的三種不善業，壽命會增長到二十歲、五十歲和一百歲。斷除語的四種不善業，壽命會增長到（依次為三百五十歲、五百歲、一千歲）二千歲。斷除意的三種不善業，壽命會增長到（依次為五千歲、一萬歲、二萬歲，斷除對非法之物的貪戀、慾望的壓制和邪見）四萬歲。如果將父母視為親人並修持慈愛，壽命會增長到八萬歲。身體、膚色、力量、權勢和能力也會增長。整個大地都被村莊覆蓋，村莊之間的距離只有烏鴉飛過那麼遠。每根稻穗能產出四斗穀物。女兒們五百歲時才出嫁等等。之後，由於更加盛行十不善業，壽命減少到十歲，這兩個減少的過程是中期劫的低谷。像這樣的過程有十八個，然後又因善業的力量而增長。

【English Translation】 At that time, there will be a seven-day intermediate kalpa (劫，kalpa) of weapons, where people will prey on each other like hunters seeing prey, giving rise to intense malice. Whatever is taken will transform into sharp weapons, and they will kill each other, with most dying. Those who die from disease and weapons will also be reborn in hell. At that time, in two continents, there will only be hunger and thirst, only ugliness and weakness, and only malice. In the 'Treasury of Knowledge Commentary,' it is said that all three occur when life expectancy is ten years. It is also said that offering alms to the Sangha (僧伽，community of monks), offering medicine, and abstaining from killing for a few days can liberate one from these. In the 'Treatise on Establishments,' it is said that these three occur in rotation when life expectancy is ten years each. The king's son also holds this view. These mark the end and completion of one intermediate kalpa of the abiding kalpa. As the scripture says: 'Weapons, disease, and famine bring the kalpa to an end. Seven days, a month, and seven years, in that order.' (Secondly,) The great kalpa is as previously described, an intermediate kalpa gradually decreasing from eighty thousand years to ten years, which is the initial long period, and the subsequent increase, refers to people gathering together after the kalpa of weapons, mostly generating sadness. For example, in the 'Karunapundarika Sutra (悲華經，Lotus of Compassion Sutra),' it is said that among the people with a life expectancy of ten years, the venerable Maitreya (梵文：Maitreya，慈氏) appears, teaching that the reason for a large body and long life is the abandonment of the ten non-virtuous actions. Abandoning the three non-virtuous actions of the body will increase life expectancy to twenty, fifty, and one hundred years. Abandoning the four non-virtuous actions of speech will increase life expectancy to (three hundred and fifty, five hundred, one thousand, respectively) two thousand years. Abandoning the three non-virtuous actions of the mind will increase life expectancy to (five thousand, ten thousand, twenty thousand, respectively, abandoning attachment to unlawful things, suppression of desire, and holding wrong views) forty thousand years. If parents are regarded as relatives and loving-kindness is practiced, life expectancy will increase to eighty thousand years. Body, complexion, strength, power, and abilities will also increase. The entire earth will be covered with villages, with the distance between villages only as far as a crow can fly. Each stalk of rice will yield four bre of grain. Daughters will be married off at the age of five hundred, and so on. Afterwards, due to the increased prevalence of the ten non-virtuous actions, life expectancy decreases to ten years, and these two decreasing processes are the troughs of the intermediate kalpa. There are eighteen such processes, and then there is an increase due to the power of virtuous actions.

---

་གིས། དེ་རྣམས་ཚེ་ནི་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡར་སྐྱེ་བ་ གཅིག་ནི་མ་ཐོག་རིང་མོ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་དགུ་ལ་བཅུ་དང་། གཅིག་ལ་ སྣོད་འཇིག་པས་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་གོ། ཐོག་མཐའི་རྐྱང་པ་རེ་དང་བར་གྱི་ཁུག་པ་རེ་ ནི་དུས་མཉམ་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་ལོ་བརྒྱ་འམ་ཉིས་བརྒྱ་ཞིང་ལོ་རེ་རེས་འཕེལ་ འགྲིབ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དགེ་སྡིག་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་འཕེལ་ འགྲིབ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །(ཐོག་མཐའི་རྐྱང་བ་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་བུལ་བར་བཤད། བར་གྱི་ཁུག་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་འགྲིབ་པ་ལ་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེ་བས་མྱུར་ལ་ཡར་འཕེལ་བ་ན་ཡང་དགེ་སྟོབས་ཆེ་ 1-445 བས་མྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །) བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ནས་སྟོངས་པར་འདུག་གོ་ ཞེས་པ་ནི་དེའི་བར་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་འཇུག་ཀྱང་ཡུལ་མཉམ་པའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ལ་སྣོད་དང་བཅུ་དགུ་ལ་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་ཏེ། འཆགས་པ་དང་པོ་རླུང་ནས་ནི། །དམྱལ་བའི་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣོད་འཆགས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་རླུང་འཇམ་པོ་ དལ་བུས་ལངས་པ་ལས་ཐོག་མར་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་གཞན་རྣམས་ཡས་རིམ་བཞིན་ འཆགས་ཤིང་། དེའི་རྗེས་སུ་རླུང་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བར་མས་རིམ་བཞིན་འཆགས་སོ། །དེའང་ གང་མཇུག་ཏུ་ཞིག་པ་དེ་དང་པོར་འཆགས་པས། རླུང་གི་ཞིག་པའི་རྗེས་ཡིན་ན་བསམ་གཏན་ གསུམ་པ་མན་ཆད་དང་། ཆུས་ཞིག་པའི་རྗེས་ཡིན་ན་གཉིས་པ་མན་ཆད་དང་། མེས་ཞིག་ པའི་རྗེས་ཡིན་ན་དང་པོ་མན་ཆད་ནས་འཐབ་བྲལ་གྱི་བར་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་བར་ སྣང་ལ་སྤྲུལ་པ་ལྟར་འཆགས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རླུང་དལ་བུས་ ལངས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་འོག་གཞིའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ འཆགས་ཤིང་། དེའི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ལས་ཆར་ཆེན་པོ་བབས་པས་ཆུའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རླུང་གིས་འཐས་ཤིང་སྲ་བར་བྱས་པས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ དང་། དེའི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལས་ཆར་བབས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ འཆགས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོར། ཆུ་དེའི་ནང་ན་གསེར་གྱི་པདྨ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་ པ་སྟོང་སྣང་ནས། གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ཞེས་བརྟགས་པ་ན། བསྐལ་པ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་འབྱུང་བར་ཤེས་ཏེ། བསྐལ་པ་འདི་ནི་བཟང་པོའོ་ཞེས་ བསྒྲགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱ་མཚོའི་ཁམས་བཟང་ཤོས་རྣམས་རླུང་གིས་བསྲུབས་པ་ ལས་རི་རབ་དང་། བར་མ་རྣམས་བསྲུབས་པ་ལས་གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་།

【現代漢語翻譯】 如是，『彼等壽命達八萬歲』，如是向上增長的一次是非常漫長的。像這樣十九個中劫加上一個器世界毀滅劫，二十個劫世界毀滅。初始和最終的單劫以及中間的壞劫，據說時間相等。認為它們每年增減一百年或兩百年是不合理的，因為善惡力量的大小會導致增減力量的大小。（據說初始和最終兩個單劫的增減是緩慢的，中間的壞劫的減少是因為不善業力強大而迅速，而向上增長時也因為善業力強大而迅速。）中間二十個劫世界毀滅，意味著其間沒有增減，時間相等。中間二十個劫世界形成，其中一個形成器世界，十九個形成有情世界。如『形成之初從風開始，直至地獄之頂』所說，由於眾生的業力，作為器世界形成的先兆，柔和的風緩慢升起，首先在虛空中形成，其他依次向上形成。之後，從風到須彌山依次向下形成。同樣，最後毀滅的首先形成。如果是風毀滅之後，則從第三禪以下；如果是水毀滅之後，則從第二禪以下；如果是火毀滅之後，則從第一禪以下，直至無熱天之間的宮殿，如幻化般在虛空中形成。然後，逐漸地，如前所述，柔和的風聚集在一起，形成下部基礎的風輪。在其上，從金色的雲層降下大雨，形成水輪。在其上，風將其凝固，形成地輪。在其上，從各種雲層降下雨水，形成大海。在《慈悲白蓮經》中說：『在那水中，有千瓣金色蓮花顯現，凈居天的天人們觀察這是什麼預兆，得知此劫將有千佛出世，因此宣告此劫是賢劫。』大海中最好的精華被風攪動，形成須彌山；中間的精華被攪動，形成七金山；

【English Translation】 Thus, 'Their lifespan reaches eighty thousand years,' such an upward increase is very long. Like this, nineteen intermediate kalpas plus one vessel-world destruction kalpa, twenty kalpas the world is destroyed. The initial and final single kalpas, and the intermediate decay kalpas, are said to be equal in time. It is unreasonable to think that they increase or decrease by one hundred or two hundred years each year, because the magnitude of good and evil forces causes the magnitude of increase and decrease. (It is said that the increase and decrease of the initial and final two single kalpas are slow, the decrease of the intermediate decay kalpas is rapid because of the great power of unwholesome karma, and the upward increase is also rapid because of the great power of wholesome karma.) Twenty intermediate kalpas the world is destroyed, meaning that there is no increase or decrease in between, and the time is equal. Twenty intermediate kalpas the world is formed, one of which forms the vessel-world, and nineteen form the sentient-world. As it is said, 'In the beginning of formation, it starts from wind, up to the top of hell,' due to the karma of sentient beings, as a precursor to the formation of the vessel-world, a gentle wind rises slowly, first forming in the sky, and others form upwards in order. After that, from wind to Mount Sumeru, they form downwards in order. Similarly, what is destroyed last forms first. If it is after the destruction by wind, then from the third dhyana downwards; if it is after the destruction by water, then from the second dhyana downwards; if it is after the destruction by fire, then from the first dhyana downwards, up to the palaces between the Anavatapta, they form in the sky like illusions. Then, gradually, as mentioned before, the gentle winds gather together, forming the great wheel of wind at the lower base. Above it, heavy rain falls from the golden clouds, forming the water wheel. Above it, the wind solidifies it, forming the earth wheel. Above it, rain falls from various clouds, forming the great oceans. In the Karunapundarika Sutra, it says: 'In that water, a thousand-petaled golden lotus appears, the gods of the Pure Abodes observe what this omen is, and know that a thousand Buddhas will appear in this kalpa, therefore they proclaim that this kalpa is a Bhadrakalpa.' The best essence of the ocean is churned by the wind, forming Mount Sumeru; the intermediate essences are churned, forming the seven golden mountains;

---

ངན་པ་རྣམ་ 1-446 བསྲུབས་པ་ལས་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་དང་ཁོར་ཡུག་གི་རི་རྣམས་འཆགས་སོ། །སེམས་ཅན་ འཆགས་པ་ནི། རླུང་གིས་ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནས་གསུམ་པ་ལ་སོགས་ པར་སྐྱེ་ཞིང་ཆུས་ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་གསུམ་པ་ནས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་ལ། འདི་ནི་ མེས་ཞིག་པའི་རྗེས་ཡིན་པས། གཉིས་པ་འོད་གསལ་བའི་ལྷ་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་དང་ལས་ ཟད་པ་ཞིག་ཤི་འཕོ་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ཏེ་ཤེད་བདག་ཏུ་རྟོག་གོ། དེ་གཅིག་པུ་སྐྱོ་ བར་གྱུར་ནས་(འདི་སྐྱོ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ནོ། །)སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེ་བར་ གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སྨོན་པ་ན་སླར་ཡང་འགའ་ཞིག་གོང་མ་ནས་དེར་སྐྱེས་པ་ནི་ཤེད་ལས་སྐྱེས་ སུ་རྟོག་ཅིང་། དེ་དག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཚངས་པ་ཆུང་བར་འདུ་ཤེས་མཐུན་པས། ལུས་ཐ་དད་ཅིང་འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ལྷ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡས་རིམ་གྱིས་འདོད་ ལྷ་དྲུག་དང་། བྱང་དང་ནུབ་དང་ཤར་དང་ལྷོའི་མི་རྣམས་འཆགས་ཤིང་། དེར་མི་དགེ་བ་སྤྱད་ པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་གསུམ་རིམ་གྱིས་འཆགས་ཏེ། དམྱལ་བར་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་ པ་དང་། འཆགས་པ་རྫོགས་པ་དང་། གནས་པ་རྩོམ་པ་དང་། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་འགྲིབ་ པ་མགོ་ཚུགས་པ་རྣམས་མཉམ་པའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་ནས་ གནས་པར་འདུག་གོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ནས་ཡར་སྐྱེ་མར་འབྲི་བའི། །བསྐལ་པ་གཞན་ནི་བཅོ་ བརྒྱད་དང་། །ཡར་སྐྱེ་བ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་པ་འདི། །བར་གྱི་ བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། སར་ཁུག་པ་ཉི་ཤུར་གནས་པར་ཡང་གསུངས་ སོ། །གནས་པའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་སྟོང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་གསང་བ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོར། སྔོན་བསྐལ་པ་མཛེས་པར་སྣང་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ རྣམ་པར་བརྒྱན་པར་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱོན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ 1-447 འཁོར་སྲུང་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྲས་སྟོང་ཡོད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པར་ཤེས་ནས། གང་སྔོན་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་ནང་དུ་མཚན་བྱང་རྣམས་བཅུག་སྟེ་རིམ་ གྱིས་བཏོན་པ་ན། དང་བོར་རྒྱལ་བུ་ཆེ་ཤོས་རྣམས་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱལ་བ་ འཁོར་བ་འཇིག་དང་། མཐར་ཆུང་ཤོས་བློ་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མོས་པ་དང་། བཙུན་མོ་དམ་པ་མ་སྨད་པའི་བང་དུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཁྱེའུ་ཆོས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་ རྒྱས་སྟོང་གི་སྐུ་དང་བསྟན་པ་གྲུང་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། བཙུན་ མོ་དཔེ་མེད་མའི་བང་སུ་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ནི་སང

【現代漢語翻譯】 攪拌后，形成了大陸、小島和周圍的山脈。眾生的形成是：風災之後，眾生從第四禪天降生到第三禪天等；水災之後，眾生從第三禪天降生到第二禪天等。現在這是火災之後的景象，第二禪天光明天（藏文：འོད་གསལ་བའི་ལྷ་，梵文天城體：आभस्वर देव，梵文羅馬擬音：Ābhāsvara deva，漢語字面意思：光音天）的神，壽命、福報和業力耗盡后，死亡並轉生到大梵天（藏文：ཚངས་པ་ཆེན་པོ，梵文天城體：महाब्रह्मा，梵文羅馬擬音：Mahābrahmā，漢語字面意思：大梵天），並認為自己是主宰。 他獨自感到寂寞（這裡的寂寞不是指快樂的寂寞），心想：『希望其他眾生也出生在這裡。』當他這樣祈願時，又有一些眾生從更高的天界降生到這裡，他便認為這些眾生是自己創造的。這些眾生的身體形態各不相同，但都一致認為自己是小梵天（藏文：ཚངས་པ་ཆུང་བ，梵文天城體：ब्रह्मकायिक，梵文羅馬擬音：Brahmakāyika，漢語字面意思：梵眾天），因此被稱為『身體不同但認知相同的神』。之後，逐漸形成了六慾天，以及東西南北的人類。由於造作惡業，三惡道也逐漸形成。地獄中一個眾生的誕生，世界的形成圓滿，安住開始，以及從無數年的壽命開始減少，這些都是同時發生的。』 『二十中劫中，世界形成並安住』，正如經文所說：『從那以後，向上增長向下減少的劫有十八個，向上增長的劫有一個，這樣世界形成，安住在二十中劫中。』正如經文所說，世界安住在二十個『薩爾庫』中。在這個賢劫中，將會有千佛出世。在《秘密不可思議經》中記載：過去在『美妙顯現劫』中，在一個名為『遍飾世界』的國土中，出現了一位名為『無量功德珍寶莊嚴王』的佛陀。當時，燃燈佛（藏文：མར་མེ་མཛད，梵文天城體：दीपंकर，梵文羅馬擬音：Dīpaṃkara，漢語字面意思：燃燈）轉輪聖王（藏文：འཁོར་ལོས་སྒྱུར，梵文天城體：चक्रवर्तिन्，梵文羅馬擬音：Cakravartin，漢語字面意思：轉輪王）是守護國土的國王，他有上千個兒子，得知他們將證得圓滿菩提后，爲了測試誰先成佛，他將所有兒子的名字放入瓶中，然後依次取出。首先取出的是大兒子『清凈智慧』，他就是拘留孫佛（藏文：འཁོར་བ་འཇིག，梵文天城體：क्रकुछन्द，梵文羅馬擬音：Krakucchanda，漢語字面意思：拘留孫）；最後取出的是小兒子『無量智慧』，他就是妙意佛（藏文：མོས་པ，梵文天城體：रुचिक，梵文羅馬擬音：Rucika，漢語字面意思：妙意）。一位以卑賤女僕身份轉世的男孩『法之勇士』，發願成為千佛的護法和弘揚者，他就是具誓金剛手（藏文：ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ，梵文天城體：वज्रपाणि，梵文羅馬擬音：Vajrapāṇi，漢語字面意思：金剛手）。一位以無與倫比的母親身份轉世的『法之智慧』

【English Translation】 After churning, continents, islands, and surrounding mountains were formed. The formation of sentient beings is as follows: after the destruction by wind, beings are born from the Fourth Dhyana heaven to the Third Dhyana heaven, and so on; after the destruction by water, beings are born from the Third Dhyana heaven to the Second Dhyana heaven, and so on. Now, this is after the destruction by fire, so a god from the Second Dhyana heaven of Clear Light (Tibetan: འོད་གསལ་བའི་ལྷ་, Sanskrit Devanagari: आभस्वर देव, Sanskrit Romanization: Ābhāsvara deva, Literal Chinese meaning: God of Clear Light), having exhausted his lifespan, merit, and karma, dies and is reborn in the Great Brahma heaven (Tibetan: ཚངས་པ་ཆེན་པོ, Sanskrit Devanagari: महाब्रह्मा, Sanskrit Romanization: Mahābrahmā, Literal Chinese meaning: Great Brahma), and imagines himself to be the lord. He feels lonely alone (this loneliness is not a pleasant one), and thinks, 'May other sentient beings also be born here.' When he prays in this way, some beings are again born there from higher realms, and he imagines that these beings are born from his power. Although the forms of these beings are different, they all agree that they are Lesser Brahmas (Tibetan: ཚངས་པ་ཆུང་བ, Sanskrit Devanagari: ब्रह्मकायिक, Sanskrit Romanization: Brahmakāyika, Literal Chinese meaning: Brahma Assembly), so they are called 'gods with different bodies but the same perception.' Then, gradually the six desire realms are formed, as well as the people of the North, West, East, and South. Due to practicing non-virtue, the three lower realms are gradually formed. The birth of one sentient being in hell, the completion of the formation of the world, the beginning of abiding, and the beginning of the decrease from immeasurable years of life, all occur simultaneously. 'In twenty intermediate kalpas, the world is formed and abides,' as the scripture says: 'From then on, there are eighteen kalpas of increasing upwards and decreasing downwards, and one kalpa of increasing upwards, so the world is formed and abides in twenty intermediate kalpas.' As the scripture says, the world abides in twenty 'Sarkuks.' In this Fortunate Kalpa, a thousand Buddhas will appear. In the 'Secret Inconceivable Sutra,' it is recorded: In the past, in the 'Beautiful Appearance Kalpa,' in a land called 'Completely Adorned World,' a Buddha named 'Immeasurable Merit Jewel Adornment King' appeared. At that time, the Buddha Dipamkara (Tibetan: མར་མེ་མཛད, Sanskrit Devanagari: दीपंकर, Sanskrit Romanization: Dīpaṃkara, Literal Chinese meaning: Lamp Maker) was a Chakravartin king (Tibetan: འཁོར་ལོས་སྒྱུར, Sanskrit Devanagari: चक्रवर्तिन्, Sanskrit Romanization: Cakravartin, Literal Chinese meaning: Wheel-Turning King) who protected the kingdom, and he had a thousand sons. Knowing that they would attain perfect Bodhi, in order to test who would become a Buddha first, he put the names of all the sons into a vase and then took them out one by one. The first to be taken out was the eldest son 'Pure Wisdom,' who is the Buddha Krakucchanda (Tibetan: འཁོར་བ་འཇིག, Sanskrit Devanagari: क्रकुछन्द, Sanskrit Romanization: Krakucchanda, Literal Chinese meaning: Krakucchanda); the last to be taken out was the youngest son 'Immeasurable Wisdom,' who is the Buddha Rucika (Tibetan: མོས་པ, Sanskrit Devanagari: रुचिक, Sanskrit Romanization: Rucika, Literal Chinese meaning: Desire). A boy who was reincarnated as a lowly maidservant, 'Courageous Mind of Dharma,' vowed to be the protector and propagator of the thousand Buddhas, he is Vajrapani (Tibetan: ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ, Sanskrit Devanagari: वज्रपाणि, Sanskrit Romanization: Vajrapāṇi, Literal Chinese meaning: Vajra Hand). 'Wisdom of Dharma,' who was born as an unparalleled mother

---

ས་རྒྱས་སྟོང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ བསྐོར་བར་སྐུལ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་བསྐལ་བ་བཟང་པོའི་མདོར། ཡུལ་རིགས་འོད་དང་ཡབ་ཡུམ་སྲས། ། རིམ་འགྲོ་ཤེས་རབ་རྫུ་འཕྲུལ་མཆོག །འཁོར་འདུས་སྐུ་ཚེ་དམ་ཆོས་གནས། །སྐུ་གདུང་བཅུ་ གསུམ་དོན་གྱིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་སྟེ་སྟོན་པ་འདི་ལ་མཚོན་ན། ཡུལ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའོ། ། རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་སོ། །འོད་ནི་འདོམ་གང་ངོ་། །ཡབ་ནི་ཟས་གཙང་མའོ། །ཡུམ་ནི་སྒྱུ་ འཕྲུལ་ཆེན་མོའོ། །སྲས་ནི་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ནོ། །རིམ་གྲོ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོའོ། །ཤེས་རབ་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་མོའུ་གལ་གྱི་བུའོ། ། འཁོར་འདུས་པ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་མོ། །སྐུ་ཚེ་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། དམ་པའི་ ཆོས་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་གནས་སོ། །སྐུ་གདུང་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ། །སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོར། བར་བསྐལ་དང་པོ་འདིའི་ཚེ་ལོ་བཞི་ཁྲི་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ འཁོར་བ་འཇིག་དང་། སུམ་ཁྲི་པ་ལ་གསེར་ཐུབ་དང་། ཉི་ཁྲི་པ་ལ་འོད་སྲུངས་དང་། བརྒྱ་པ་ ལ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་བྱོན་པར་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོར། སྟོན་པ་ འདི་ཉིད་རྫ་མཁན་གྱི་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ན་རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ 1-448 བསྐྱེད་དེ། གྲངས་མེད་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་བསགས་པ་ལས་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་པོར་ གྱུར་པ་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་གི་དྲུང་དུ་ས་དང་པོ་ཐོབ་ཅིང་། གྲངས་མེད་ གཉིས་པ་སོང་བ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཞོན་ནུ་སྤྲིན་དུ་གྱུར་པ་ནས་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ནས་གྲངས་མེད་གསུམ་སོང་བ་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །ཕྱིས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པར་འཕེལ་བ་ན་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཏེ། འཁོར་འདུས་པ་དང་པོ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་དང་། ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་ཕྲག་དྲུག་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སེང་གེ་དང་། རབ་གསལ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ལ། མཐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཅུང་པོ་མོས་ པའམ་སྣང་མཛད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་འཁོར་དང་སྐུ་ཚེ་དང་མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ སྟོང་གི་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་གསུངས་སོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་འོག་ཏུ་ བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་བསྐལ་པ་སྙན་གྲགས་ཆེན་པོ་ ལ་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་འོག་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུར་ཡང་སངས་རྒྱས་མི་ འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་བསྐལ་བ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་འོག

【現代漢語翻譯】 據記載，梵天勸請于賢劫千佛前轉法輪。此外，在《賢劫經》中，對每一尊佛都以『國土、種姓、光芒、父母、子、侍者、智慧、神通、眷屬、壽命、正法住世、舍利』這十三種方式進行了闡述。以釋迦牟尼佛為例：國土是迦毗羅衛城，種姓是剎帝利，光芒有一尋，父親是凈飯王，母親是摩耶夫人，兒子是羅睺羅，侍者是阿難陀，智慧第一的是舍利弗，神通第一的是目犍連，眷屬有一千二百五十人，壽命八十歲，正法住世五千年，舍利廣佈。等等。 在《悲華經》中記載：在第一個小劫，人壽四萬歲時，有拘留孫佛出世；人壽三萬歲時，有金寂佛出世；人壽二萬歲時，有迦葉佛出世；人壽一百歲時，有釋迦牟尼佛出世。在《菩薩藏經》中記載：釋迦牟尼佛曾為陶師之子名曰能作時，即已於大釋迦牟尼佛前發菩提心，經歷一無數劫積聚資糧，轉世為商主善慧時，于寶髻佛前獲得初地；經歷第二個無數劫，轉世為婆羅門童子名曰云時，于燃燈佛前獲得八地，最終經歷第三個無數劫而成佛。後來，人壽增長至八萬歲時，彌勒佛將降生於世，初會說法時，將有九百六十萬阿羅漢，之後依次有師子、勝光、華、第二華等佛出世，最後一位是彌勒佛的弟弟名曰妙或能照，他的眷屬、壽命、事業等與千佛相同。在這個賢劫之後，有六十五劫沒有佛出世，之後在名稱極盛劫中，將有一萬俱胝佛出世。在那之後，又有八十劫沒有佛出世，之後在星宿劫中，將有八萬佛出世。在那之後...

【English Translation】 It is said that Brahma requested the turning of the Dharma wheel before the thousand Buddhas of the Bhadrakalpa (Good Aeon). Furthermore, in the 'Bhadrakalpika Sutra,' each Buddha is described in thirteen aspects: 'Land, lineage, radiance, parents, son, attendant, wisdom,神通(Tibetan: རྫུ་འཕྲུལ།, Sanskrit: ṛddhi, Romanization: riddhi, meaning: magical power), retinue, lifespan, duration of the true Dharma, and relics.' Taking Shakyamuni Buddha as an example: the land is Kapilavastu, the lineage is Kshatriya, the radiance is one fathom, the father is King Suddhodana, the mother is Queen Maya, the son is Rahula, the attendant is Ananda, the foremost in wisdom is Shariputra, the foremost in神通(Tibetan: རྫུ་འཕྲུལ།, Sanskrit: ṛddhi, Romanization: riddhi, meaning: magical power) is Maudgalyayana, the retinue is one thousand two hundred and fifty, the lifespan is eighty years, the true Dharma will last for five thousand years, and the relics will be widely distributed. And so on. In the 'Karunapundarika Sutra' (White Lotus of Compassion), it is recorded that in the first intermediate kalpa, when human lifespan is forty thousand years, Krakucchanda Buddha will appear; when human lifespan is thirty thousand years, Kanakamuni Buddha will appear; when human lifespan is twenty thousand years, Kashyapa Buddha will appear; and when human lifespan is one hundred years, Shakyamuni Buddha will appear. In the 'Bodhisattva Pitaka Sutra,' it is recorded that when Shakyamuni Buddha was the son of a potter named Nanga, he generated the mind of enlightenment before the Great Shakyamuni Buddha, accumulated merit for one asamkhyeya kalpa, and when he was reborn as the merchant chief Sadamati, he attained the first bhumi before Ratnasikhi Buddha; after the second asamkhyeya kalpa, when he was reborn as the Brahmin boy named Megha, he attained the eighth bhumi before Dipamkara Buddha, and finally attained complete enlightenment after the third asamkhyeya kalpa. Later, when human lifespan increases to eighty thousand years, Maitreya Buddha will descend into the world, and at the first turning of the Dharma wheel, there will be nine hundred and sixty million Arhats, followed by Buddhas such as Simha, Prabhasa, Pushpa, and Dvitiya Pushpa. The last one will be Maitreya Buddha's brother named Moti or Prabhamkara, whose retinue, lifespan, and activities will be the same as the thousand Buddhas. After this Bhadrakalpa, there will be sixty-five kalpas without any Buddha appearing, and then in the Atisara Kalpa, there will be one kotitrisahasra Buddhas appearing. After that, there will be eighty kalpas without any Buddha appearing, and then in the Tarakara Kalpa, there will be eighty thousand Buddhas appearing. After that...

---

་ཏུ་ བསྐལ་པ་སུམ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་བསྐལ་པ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལ་ སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་ཀྱང་སྐལ་བཟང་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་བསྐལ་པ་ནི་ཉུང་ཞིང་། མུན་པའི་བསྐལ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཏུ་བྱོན་ནས་བསྟན་པ་གནས་པའི་དུས་སུ་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབད་པར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་དང་སྟོང་པ་དང་ འཆགས་པ་དང་གནས་པའི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེའང་ཞིང་ཁམས་འདིའི་ 1-449 དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་བར། བསྐལ་ པ་སྐར་མ་ལྟ་བུའི་མར་འགྲིབ་ལའང་ད་ལྟའི་བར་བསྐལ་ཉི་ཁྲི་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ དང་། ཐུབ་དབང་འོད་དཔག་མེད་དང་རྡོ་རྗེ་རབ་འཇོམས་དང་། །སྐུ་མཆོག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ འཁོར་ལོ་རབ་སྒྲོགས་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སེང་གེ་རྣམ་སྣང་སྙིང་པོ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་འོད་ ཟེར་པདྨ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། །མངོན་པར་མཁྱེན་པ་ཀུན་གྱི་གཟི་བརྗིད་རྒྱལ་པོ་དང་། ཟླ་ བའི་ཐུགས་མངའ་བཟང་པོའི་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བར་སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་སྟེ། ཕལ་ བོ་ཆེར། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞིང་མི་མཇེད་ཀྱི་བསྐལ་ཆེན་ལ། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ ཞིང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞག་གཅིག་གོ་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅུ་གཅིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་ སྔ་མའི་བསྐལ་ཆེན་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཞག་རེར་གསུངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱིས་ཐོས་ཀྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མི་ཐོས་པར་ཡང་ གསུངས་སོ། །བསྐལ་ཆེན་ལས་འཕྲོས་ནས། །དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས། །འབྱུང་ ངོ་མར་ནི་འགྲིབ་པ་ཡི། །བརྒྱ་ཡི་བར་ལ་དེ་དག་འབྱུང་། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་གཉིས་ཀ་ ལ། །ཞེས་པའི་གྲངས་མེད་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་དྲུག་ཅུའི་ཐ་མ་ཡིན་ལ། དེའང་ལུང་ སིལ་བུར་འབྱུང་བ་ལྟར་སྡོམ་དུ་བྱས་ན། གཅིག་བཅུ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་དང་། །ས་ཡ་བྱེ་བ་ དུང་ཕྱུར་རྣམས། །རྐྱང་པའི་གྲངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཐེར་འབུམ་(དང་ཐེར་འབུམ་ཆེན་པོ་ཞེས་སོགས) ཁྲག་ཁྲིག་རབ་བཀྲམ་དང་། །གཏམས་དཀྲིགས་མི་འཁྲུགས་ཁྱད་ཕྱིན་དང་། །བང་སྟེང་དེར་ འདྲེན་མཐའ་སྣང་དང་། །རྒྱུ་རིག་འོད་མཛེས་དབང་པོ་དང་། །ལེགས་ཕྱིན་རྟོགས་འགྲོ་འབྱིང་ རྡུལ་དང་། །རྒྱ་རྟགས་སྟོབས་འཁོར་བརྡ་ཤེས་དང་། །རྣམ་འབྱུང་དང་ནི་སྟོབས་མིག་རྣམས། ཆེན་པོའི་ཟླ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ བཅུ་འགྱུར་དུ་བསྒྲེ་ཞིང་། བར་ནས་བརྒྱ

【現代漢語翻譯】 在三百萬個大劫中，不會有佛陀出現。然後，在功德莊嚴劫中，將會有八萬四千尊佛陀出現。'正如《賢劫經》中所說。因此，佛陀出現的劫是稀少的，而黑暗的劫是極其漫長的。因此，在佛陀降臨世間並住世的時期，那些獲得閑暇和圓滿的人們應該努力修持正法。如是，世界壞滅、空無、形成和住留這四個階段，是八十個中劫。所有這些合起來稱為一個大劫。但這只是就此方世界而言，並非絕對確定。在《八千頌般若經釋》中說：'即使在星辰般遞減的劫中，至今也有兩萬個劫。'頂禮能仁世尊無量光佛、金剛摧破佛、殊勝身不退轉法輪佛、法幢獅子遍照心要佛、法光蓮花盛開佛、現證一切威光王佛、月智賢善吉祥佛。這是中間的總結。在《大方廣佛華嚴經》中說：'在釋迦牟尼佛的娑婆世界的一個大劫，是無量光佛的極樂世界的一天。'從這開始，直到十一尊佛，前一尊佛的大劫是后一尊佛的一天。這些佛陀只有具足普賢菩薩行愿的菩薩才能聽聞，其他人則無法聽聞。從大劫引申開來：'在三個無數劫中，會有佛陀出現。在遞減的時期，在一百個中間劫中，這些佛陀將會出現。'緣覺佛則在兩個時期都會出現。'這裡所說的'無數'是六十個數量級的最後一個。如果按照零散的經文中出現的進行總結，那就是：一、十、百、千、萬、十萬、百萬、千萬、億、兆。這些應該被理解為單數。萬萬（和萬萬大數等），不可思議，無數，無量，無邊，無等，不可數，不可稱，不可思議，不可量，不可說，不可說不可說，這些都帶有'大'字，'無數'是最後一個。'就像這樣，所有這些都以十倍遞增，中間經過一百。 在三百萬個大劫中，不會有佛陀出現。然後，在功德莊嚴劫中，將會有八萬四千尊佛陀出現。'正如《賢劫經》中所說。因此，佛陀出現的劫是稀少的，而黑暗的劫是極其漫長的。因此，在佛陀降臨世間並住世的時期，那些獲得閑暇和圓滿的人們應該努力修持正法。如是，世界壞滅、空無、形成和住留這四個階段，是八十個中劫。所有這些合起來稱為一個大劫。但這只是就此方世界而言，並非絕對確定。在《八千頌般若經釋》中說：'即使在星辰般遞減的劫中，至今也有兩萬個劫。'頂禮能仁世尊無量光佛、金剛摧破佛、殊勝身不退轉法輪佛、法幢獅子遍照心要佛、法光蓮花盛開佛、現證一切威光王佛、月智賢善吉祥佛。這是中間的總結。在《大方廣佛華嚴經》中說：'在釋迦牟尼佛的娑婆世界的一個大劫，是無量光佛的極樂世界的一天。'從這開始，直到十一尊佛，前一尊佛的大劫是后一尊佛的一天。這些佛陀只有具足普賢菩薩行愿的菩薩才能聽聞，其他人則無法聽聞。從大劫引申開來：'在三個無數劫中，會有佛陀出現。在遞減的時期，在一百個中間劫中，這些佛陀將會出現。'緣覺佛則在兩個時期都會出現。'這裡所說的'無數'是六十個數量級的最後一個。如果按照零散的經文中出現的進行總結，那就是：一、十、百、千、萬、十萬、百萬、千萬、億、兆。這些應該被理解為單數。萬萬（和萬萬大數等），不可思議，無數，無量，無邊，無等，不可數，不可稱，不可思議，不可量，不可說，不可說不可說，這些都帶有'大'字，'無數'是最後一個。'就像這樣，所有這些都以十倍遞增，中間經過一百。

【English Translation】 For three hundred myriads of kalpas, Buddhas will not appear. Then, in the Auspiciously Arrayed Kalpa (yon tan bkod pa), eighty-four thousand Buddhas will appear.' As stated in the Bhadrakalpika Sutra (skal bzang). Therefore, the kalpas in which Buddhas appear are rare, while the kalpas of darkness are exceedingly long. Thus, during the time when Buddhas appear in the world and their teachings abide, those who have obtained leisure and endowments should strive in the sacred Dharma. Thus, the four phases of the world—destruction, emptiness, formation, and abiding—are eighty intermediate kalpas. All of these together are called one great kalpa. However, this is only in relation to this realm and is not absolutely certain. In the commentary on the Ashtasahasrika Prajnaparamita Sutra, it is said: 'Even in the kalpas that decrease like stars, there have been twenty thousand kalpas until now.' Homage to the Sugata Amitabha (thub dbang 'od dpag med), Vajra Overthrower (rdo rje rab 'joms), Supreme Body Irreversible Wheel (sku mchog phyir mi ldog pa'i 'khor lo rab sgrogs), Dharma Banner Lion All-Illuminating Essence (chos kyi rgyal mtshan seng ge rnam snang snying po), Dharma Light Lotus Fully Blossoming (chos kyi 'od zer padma rab tu rgyas pa), Manifestly Knowing All Majesty King (mngon par mkhyen pa kun gyi gzi brjid rgyal po), and Moon Mind Excellent Glory (zla ba'i thugs mnga' bzang po'i dpal). This is an intermediate summary. In the Avatamsaka Sutra (phal bo che), it is said: 'One day in the Sukhavati (bde ba can) realm of Amitabha (od dpag med) is one great kalpa in the Sahā world (mi mjed) of Shakyamuni Buddha (shākya thub pa).' From this point onward, for those eleven Buddhas, the great kalpa of each preceding Buddha is one day for each succeeding Buddha. These Buddhas are heard only by Bodhisattvas who possess the conduct of Samantabhadra (kun tu bzang po), and not by others. Expanding from the great kalpa: 'In three countless kalpas, Buddhas will appear. In the decreasing period, in one hundred intermediate kalpas, these Buddhas will appear.' Pratyekabuddhas appear in both periods. The 'countless' (grangs med) mentioned here is the last of the sixty numerical places. If summarized according to what appears in scattered sutras, it is: one, ten, hundred, thousand, ten thousand, hundred thousand, million, ten million, hundred million, trillion. These should be understood as singular numbers. Hundred trillion (and great hundred trillion, etc.), incalculable, immeasurable, boundless, incomparable, uncountable, unnameable, inconceivable, unfathomable, unspeakable, unspeakable unspeakable, these all have 'great' attached, and 'countless' is the last. Like this, all of them increase tenfold, passing through a hundred in between. For three hundred myriads of kalpas, Buddhas will not appear. Then, in the Auspiciously Arrayed Kalpa (yon tan bkod pa), eighty-four thousand Buddhas will appear.' As stated in the Bhadrakalpika Sutra (skal bzang). Therefore, the kalpas in which Buddhas appear are rare, while the kalpas of darkness are exceedingly long. Thus, during the time when Buddhas appear in the world and their teachings abide, those who have obtained leisure and endowments should strive in the sacred Dharma. Thus, the four phases of the world—destruction, emptiness, formation, and abiding—are eighty intermediate kalpas. All of these together are called one great kalpa. However, this is only in relation to this realm and is not absolutely certain. In the commentary on the Ashtasahasrika Prajnaparamita Sutra, it is said: 'Even in the kalpas that decrease like stars, there have been twenty thousand kalpas until now.' Homage to the Sugata Amitabha (thub dbang 'od dpag med), Vajra Overthrower (rdo rje rab 'joms), Supreme Body Irreversible Wheel (sku mchog phyir mi ldog pa'i 'khor lo rab sgrogs), Dharma Banner Lion All-Illuminating Essence (chos kyi rgyal mtshan seng ge rnam snang snying po), Dharma Light Lotus Fully Blossoming (chos kyi 'od zer padma rab tu rgyas pa), Manifestly Knowing All Majesty King (mngon par mkhyen pa kun gyi gzi brjid rgyal po), and Moon Mind Excellent Glory (zla ba'i thugs mnga' bzang po'i dpal). This is an intermediate summary. In the Avatamsaka Sutra (phal bo che), it is said: 'One day in the Sukhavati (bde ba can) realm of Amitabha (od dpag med) is one great kalpa in the Sahā world (mi mjed) of Shakyamuni Buddha (shākya thub pa).' From this point onward, for those eleven Buddhas, the great kalpa of each preceding Buddha is one day for each succeeding Buddha. These Buddhas are heard only by Bodhisattvas who possess the conduct of Samantabhadra (kun tu bzang po), and not by others. Expanding from the great kalpa: 'In three countless kalpas, Buddhas will appear. In the decreasing period, in one hundred intermediate kalpas, these Buddhas will appear.' Pratyekabuddhas appear in both periods. The 'countless' (grangs med) mentioned here is the last of the sixty numerical places. If summarized according to what appears in scattered sutras, it is: one, ten, hundred, thousand, ten thousand, hundred thousand, million, ten million, hundred million, trillion. These should be understood as singular numbers. Hundred trillion (and great hundred trillion, etc.), incalculable, immeasurable, boundless, incomparable, uncountable, unnameable, inconceivable, unfathomable, unspeakable, unspeakable unspeakable, these all have 'great' attached, and 'countless' is the last. Like this, all of them increase tenfold, passing through a hundred in between.

---

ད་མ་རྙེད་པ་ནི་མིང་གང་ཡང་རུང་བ་གཞུག་པར་ 1-450 གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མདོ་དང་བྱང་སར། གྲངས་མེད་དང་པོས་ས་དང་པོའི་བར་དང་། གཉིས་ པས་ས་བདུན་པའི་བར་དང་། གསུམ་པས་ས་བཅུ་པའི་བར་རྫོགས་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་ གསུངས་ཤིང་། (དབྱིག་གཉེན་དང་སེང་བཟང་།)ཁ་ཅིག་ནི་གསུམ་ཚན་དུ་ཆོས་མཐུན་པས་གསུམ་ ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དོན་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་། དེ་ནས་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ས་བཅུ་པོ་རེ་རེ་རྫོགས་པར་བཞེད་ཅིང་། འགའ་ཞིག་(བསྐལ་བཟང་) ཏུ་བདུན་དང་(སྡེ་བ་ཐ་དད་བཀླག་པར།)བཅུས་རྫོགས་པར་གསུངས་བའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ལའང་བསྐལ་པ་མང་ པོའི་ཚོགས་འདུམས་པ་ཡོད་དེ། (གསང་ཆེན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་)མདོ་ལས་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེའི་ ཁྱེའུ་སྐར་མར་གྱུར་པ་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུས་པས་བསྐལ་པ་ཁྲིའི་ཚོགས་ འདུམས་པ་དང་། དེད་དཔོན་ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ན་མི་ནག་པོ་བསད་པས་བསྐལ་ བ་འབུམ་གྱི་ཚོགས་འདུམས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་ན་ཞག་ བདུན་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཡར་འཕེལ་ལ་གདུལ་བྱ་ རྣམས་སྐྱོང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བརྒྱད་ཁྲི་པ་ནས་བརྒྱ་པའི་བར་གྱི་མར་འགྲིབ་ལ་འབྱུང་། བརྒྱ་པ་མན་ཆད་ལ་ཚེ་དང་དུས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་དང་སེམས་ཅན་སྙིགས་མ་ལྔ་ ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཡར་འཕེལ་དང་མར་འགྲིབ་ གཉིས་ཀ་ལ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བའི་རྣམ་གཞག་སྟེ། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་ནི། སྙིང་རྗེ་པདྨ་བཀར་པོར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐེ་བོང་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་མཐེ་བོང་གི་ཚད་ ཙམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་སྐར་མ་ལ་དགའ་བ་བྱོན་པ་དང་། ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་འབྱོན་པར་གསུངས་ཤིང་། བསྐལ་བཟང་དུ། མི་ཡི་འདྲེན་པ་སྣང་མཛད་པའི། །མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད། །སངས་ 1-451 རྒྱས་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་དགུས། །ཇི་སྙེད་མཛད་ཀུན་དེས་མཛད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ། ། (གསུམ་པ།) ཞར་བྱུང་ནི། བསྐལ་པ་བགྲང་བའི་ཚུལ་དེས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་གོང་དུ་རྒྱས་པར་ བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་ཚངས་ཆེན་པའི་ཚེ་ཚད་བར་བསྐལ་དྲུག་ཅུར་གསུངས་ ཀྱང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། སྣོད་འཆགས་འཇིག་གི་བར་བསྐལ་གཉིས་དང་ སྟོངས་བའི་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་དེའི་ཚེ་ཚད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་ བའི་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱ་

【現代漢語翻譯】 據此，無論取何名稱皆可。 如《經》和《瑜伽師地論》所說，第一個無數劫圓滿於第一地，第二個無數劫圓滿於第七地，第三個無數劫圓滿於第十地后成佛。（世親和僧伽跋澄）有些人認為，因為三者在法上一致，所以稱為『三』，但實際上是三十三個。最初的三個圓滿了勝解行地，之後的每三個圓滿十地中的每一地。還有些人（《賢劫經》）說，七個和十個圓滿。 即使如此，通過精進和善巧方便的差別，在短暫的時間內也能積累許多劫的資糧。如（大密善巧方便）經中所說，當導師化身為婆羅門之子星宿時，與商人的女兒一同聚集，積累了萬劫的資糧；當船伕變得善巧方便時，通過殺死黑人，積累了十萬劫的資糧；獲得無生法忍時，如果願意，七天內即可成佛等等。 而且，由於在增劫時難以調伏眾生，所以會發生從八萬歲到一百歲的減劫。在一百歲以下時，由於壽命、時代、煩惱、見解和有情五濁極其嚴重，所以不會出現。辟支佛則在增劫和減劫時都會出現。這是共同的觀點。但在大乘的觀點中，《悲華經》中說，在名為『拇指』的世界中，人們的身量如拇指般大小，在壽命為十歲時，星宿佛出現；在壽命為三十歲和五十歲時，也有佛出現。《賢劫經》中說：『引導世間之明燈，眾生壽命無數歲，九百九十九佛陀，所作事業皆彼成。』等等。 （三、附帶說明） 關於計算劫數的方法，色界天眾的壽命和無色界天眾的壽命，已經在前面詳細闡述過了。關於他們的梵天壽命，雖然說是六十中劫，但實際上是五十八中劫，因為器世界形成和毀滅的二中劫，以及空無的二十中劫，不能算作他們的壽命。同樣，光明天的一百大劫也是如此。

【English Translation】 Therefore, any name can be given. As stated in the Sutra and the Yogacarabhumi-sastra, the first asamkhyeya-kalpa (innumerable eon) is completed at the first bhumi (ground), the second asamkhyeya-kalpa is completed at the seventh bhumi, and the third asamkhyeya-kalpa is completed at the tenth bhumi, after which Buddhahood is attained. (Vasubandhu and Sanghabhadra) Some say that because the three are in accordance with the Dharma, they are called 'three,' but in reality, there are thirty-three. The first three complete the Adhimukti-carya-bhumi (ground of aspirational conduct), and then every three complete each of the ten bhumis. Some (Bhadrakalpika-sutra) say that seven and ten are completed. Even so, through the difference of diligence and skillful means, one can accumulate the accumulations of many kalpas in a short time. As stated in the (Great Secret Skillful Means) Sutra, when the teacher transformed into the Brahmin boy Star, he gathered together with the merchant's daughter, accumulating the accumulations of ten million kalpas; when the captain became skillful, he accumulated the accumulations of one hundred thousand kalpas by killing the black man; when one obtains the forbearance of non-arising dharmas, if one wishes, one can attain Buddhahood in seven days, and so on. Moreover, because it is difficult to tame sentient beings in the increasing period, the decreasing period from eighty thousand years to one hundred years occurs. Below one hundred years, because the five degenerations of lifespan, time, afflictions, views, and sentient beings are extremely prevalent, it does not occur. Pratyekabuddhas (Solitary Buddhas) appear in both the increasing and decreasing periods. This is the common view. But in the Mahayana view, in the Karunapundarika-sutra, it is said that in the world called 'Thumb,' where people are the size of thumbs, when the lifespan is ten years, the Buddha Star appears; Buddhas also appear when the lifespan is thirty years and fifty years. In the Bhadrakalpika-sutra, it is said: 'The light that guides beings, the beings' lifespan is immeasurable, nine hundred ninety-nine Buddhas, all the deeds they do are accomplished by him.' and so on. (3. Incidental) Regarding the method of counting kalpas, the lifespan of the gods in the Form Realm and the lifespan of the gods in the Formless Realm have already been explained in detail above. Regarding the lifespan of their Great Brahma, although it is said to be sixty intermediate kalpas, it is actually attributed to fifty-eight intermediate kalpas, because the two intermediate kalpas of the formation and destruction of the vessel world and the twenty intermediate kalpas of emptiness cannot be counted as their lifespan. Similarly, the one hundred great kalpas of the Clear Light are also the same.

---

དང་། དགེ་རྒྱས་པའི་བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལའང་ཆགས་འཇིག་ གི་བར་བསྐལ་གཉིས་དང་སྟོངས་པའི་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་རེ་དབྲི་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བ་ ལ་དེ་དག་ཏུ་བཏགས་པའོ། ། (བཞི་པ།) དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ནི། བསྐལ་པ་མང་པོར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་འཆི་བ་མེད་དམ་ སྙམ་ན། ཁམས་གོང་མའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་རང་སའི་ཚེ་ཟད་ཅིང་འགལ་རྐྱེན་གྱི་བསོད་ ནམས་ཟད་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱང་ཟད་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་གནས་ དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་འཆད་པ་ལ་ཚེ་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚེའི་འཕེན་ པ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་རྫོགས་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་དུས་སུ་འཆིའོ། །བསོད་ནམས་ ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་(བ་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་ནས་རོ་མྱང་བར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་སོ། །)བས་ཚེ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་གནོན་པར་བྱས་ནས་ ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཚེ་ཟད་དམ་རྫོགས་པས། དུས་ལ་མ་བབ་ཀྱང་དུས་མིན་དུ་འཆི་ བའོ། །ལས་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་གང་ནས་འཆི་འཕོ་བ་དེར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་ 1-452 འགྱུར་བའི་ལས་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ བསགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་སྟེ་རྒྱུན་འཆད་པའི་འཆི་འཕོ་བའོ། །ཚེ་དང་ བསོད་ནམས་ཟད་ཀྱང་ལས་མ་ཟད་ན་སླར་ཡང་གནས་དེར་སྐྱེའི། ལས་ཟད་པ་ནི་རེ་ཞིག་མི་ སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ། ། ༈ གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། (གཉིས་པ།) སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།) དོན་ དངོས་བཤད་ཟིན་དྲན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ དང་། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་པ་བརྒྱད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པའམ་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་དང་མདོའི་དོན་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ལ་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གང་མི་ རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་ཞེ་ན། གཉིས་ལས། (དང་པོ།) མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ གསུམ་རྟོགས་ཚུལ་ལ། མདོར་བསྟན་ནི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ་ ཟག་བཅས་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་གསར་དུ་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། བྱུང་ནས་ ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པས་མེད་པར་འགྱུར་བ་འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི། སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། སྡུག་བསྔལ་ གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་ན་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ན

【現代漢語翻譯】 此外，在六十四個興盛的大劫中，還要減去兩個成住壞空的中劫和二十個空劫。然而，這只是近似的說法。 (四) 由此引申的問題是：那些存在於多個劫中的眾生，難道沒有死亡嗎？答：上界（指色界和無色界）的眾生，當他們所在地的壽命耗盡，或者由於違緣而福報耗盡，以及所要感受的業力也耗盡時，就會從色界和無色界死亡並轉移。解釋死亡的方式有：壽命耗盡是指壽命的長度已經圓滿，死亡的時刻到來時，就會按時死亡。福報耗盡是指：這些眾生通過安住于等持（與禪定所帶來的快樂相似）來壓制增長壽命的福德習氣，從而導致福報耗盡。因此，即使壽命未盡，也會非時而死。業力耗盡是指：從某個地方死亡並轉移到那裡后，所要感受的業力已經用盡，並且沒有積累其他需要感受的業力，因此徹底斷絕，即是相續斷滅的死亡和轉移。如果壽命和福報耗盡，但業力未耗盡，還會再次出生在那裡。只有業力耗盡，才會暫時不再出生。 凡是無常的事物，都具有痛苦的性質。 (二) 什麼是痛苦的性質？答：分為兩部分。(第一) 結合對已講述內容的記憶，即是苦苦等三種痛苦，以及生苦等八種痛苦，這些都是痛苦的形態或性質。 (第二) 爲了表明這與經文的意義相符，那麼為什麼經文中說凡是無常的事物都是痛苦呢？答：分為兩部分。(第一) 如何從無常中領悟三種痛苦：簡要地說，無常本身屬於兩種範疇，即有漏法中，未曾有而新產生的屬於生，產生后也無法在第二剎那安住，最終壞滅的屬於滅。詳細地說，依靠屬於生的範疇的無常，當痛苦方面的行蘊產生時，認識到其具有損害的自性，從而徹底瞭解苦苦。依靠屬於滅的範疇的無常

【English Translation】 Furthermore, in the sixty-four great kalpas of prosperity, two intermediate kalpas of formation, duration, destruction, and emptiness, and twenty kalpas of emptiness must be subtracted. However, these are just approximations. (4) Arising from this is the question: Do those beings who dwell in many kalpas not die? Answer: When the beings of the higher realms (referring to the Form Realm and Formless Realm) exhaust the lifespan of their respective realms, or when their merit is exhausted due to adverse conditions, and when the karma they are to experience is also exhausted, they will die and transfer from the Form Realm and Formless Realm. To explain death, how does exhaustion of lifespan occur? It means that the length of life is complete, and when the time of death arrives, they will die at the appropriate time. How does exhaustion of merit occur? It means that these beings, by dwelling in meditative absorption (similar to the pleasure brought by samadhi), suppress the habitual tendencies of merit that increase lifespan, thus causing the exhaustion of merit. Therefore, even if the lifespan is not exhausted, they will die prematurely. How does exhaustion of karma occur? It means that after dying and transferring from a certain place, the karma to be experienced there has been used up, and no other karma has been accumulated to be experienced, thus it is completely cut off, which is the death and transfer of the continuous stream. If lifespan and merit are exhausted, but karma is not exhausted, they will be born there again. Only when karma is exhausted will they temporarily not be born. Whatever is impermanent is characterized by suffering. (2) What is the characteristic of suffering? Answer: It is divided into two parts. (First) Combining the memory of what has been said, there are three sufferings such as the suffering of suffering, and eight sufferings such as the suffering of birth, these are the forms or characteristics of suffering. (Second) To show that this is in accordance with the meaning of the sutra, then why does the sutra say that whatever is impermanent is suffering? Answer: It is divided into two parts. (First) How to realize the three sufferings from impermanence: Briefly, impermanence itself belongs to two categories, that is, in contaminated phenomena, what has not existed before and newly arises belongs to birth, and what arises but cannot remain in the second moment and eventually perishes belongs to destruction. In detail, relying on impermanence belonging to the category of birth, when the afflicted aggregates of suffering arise, recognizing that they have the nature of harm, thereby thoroughly understanding the suffering of suffering. Relying on impermanence belonging to the category of destruction

---

ས། བདེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཞིག་ན་ཡིད་མི་བདེ་འབྱུང་བས། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྐྱེ་འཇིག་དེ་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ 1-453 པས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ སྡུག་བསྔལ་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པས། གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་ འདུ་བྱེད་དང་། འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དགོངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པས་གྲུབ་པ་དང་ བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་ན་ཡིད་མི་བདེ་འབྱུང་བ་ ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་འདིར་ནི་འདིར་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། (གཉིས་པ།) མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་གཏོགས་ཚུལ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ རྐྱེན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་སྣང་ཞིང་མངོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དེ་ སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བསྡུ་བར། མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། ལམ་ གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། (གསུམ་པ།) སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། ངོ་ བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།) སྟོང་ཚུལ་མདོར་བསྟན་ནི། སྟོང་ པའི་གཞི་གང་ལ་སྟོང་པའི་ཆོས་གང་མེད་པར་དོན་ལ་གནས་པ་ན། གཞི་དེ་ནི་ཆོས་དེས་སྟོང་ པར་ཡང་དག་པར་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་ མཐོང་སྟེ་ཡོད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་ཤིང་། འདི་ལ་ལྷག་མ་སྟོང་པའི་གཞི་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་འདིར་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ 1-454 རྟོགས་པས་མེད་པའི་མཐའ་དང་ཡང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་མཐའ་གཉིས་ དང་བྲལ་བ་ལ་བློས་ཀྱང་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་ པའི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་ བྱའོ། །ཡུམ་(རྒྱས་པ་ལས་སོ། །)གྱི་འགྲེལ་བར་

【現代漢語翻譯】 當安樂方面的行蘊生起時，不適意也會隨之而來，因此要徹底瞭解變異之苦。 依靠生滅二者所包含的無常，以及伴隨的壞聚見，行蘊不斷生起和滅壞，並非如我們所愿，因此要徹底瞭解行蘊之苦。 痛苦的生起，世間本就稱之為痛苦，無需多言。世尊考慮到二者都包含行蘊，以及滅壞包含變異之苦，因此開示說：『無論感受有漏的樂、苦、舍，在此處都只是痛苦的本質。』 （第二，）無常包含八苦的方式是：不依賴其他因緣，而是順應法性的行蘊，都顯現和存在生等八苦，因此無常被稱為痛苦。因此，與生等相關的無常是痛苦，但並非所有無常都是痛苦，因為這樣一來，道也會變成痛苦。這是不可能的，因為經中總結說：『存在是無常但非痛苦的事物，那就是道的真諦。』 凡是痛苦的，都具有空性的特徵。 （第三，）什麼是空性的特徵呢？就是確定空性的本質，並將其與三種自性相結合。首先，（三者中的第一個，）簡要說明空性的方式是：當空性的基礎存在，而空性的法不存在時，通過如理的聞思，以各自的自證智現量見到，從而了知遠離有邊的實相。對於此處的空性基礎，要如實、不顛倒地了知『此地必定存在』，從而徹底了知遠離無邊。如此，境遠離二邊，心也了知遠離二邊，這就是進入空性的正確方式，即如實了悟空性的智慧。 在《母經》（廣品）的註釋中

【English Translation】 When the conditioned phenomena of happiness arise, discomfort also arises, therefore, one should thoroughly understand the suffering of change. Relying on impermanence, which includes both arising and ceasing, and accompanied by the evil view of aggregation, conditioned phenomena constantly arise and perish, not as we wish, therefore, one should thoroughly understand the suffering of conditioned phenomena. The arising of suffering is already known as suffering in the world, so there is no need to say more. Considering that both include conditioned phenomena, and that perishing includes the suffering of change, the Blessed One taught: 'Whatever is felt, whether it is the happiness, suffering, or equanimity of contaminated things, here it is only the essence of suffering.' (Secondly,) the way in which impermanence includes the eight sufferings is that: without relying on other causes, but following the nature of phenomena, contaminated conditioned phenomena all manifest and exist as the eight sufferings such as birth, therefore impermanence is called suffering. Therefore, impermanence related to birth etc. is suffering, but not all impermanence is suffering, because in that case, the path would also become suffering. This is impossible, because it is summarized in the sutra: 'There exists something that is impermanent but not suffering, and that is the truth of the path.' Whatever is suffering has the characteristic of emptiness. (Thirdly,) what is the characteristic of emptiness? It is to determine the essence of emptiness and combine it with the three natures. Firstly, (the first of the three,) a brief explanation of the way of emptiness is: when the basis of emptiness exists, and the dharma of emptiness does not exist, through proper hearing and thinking, one directly sees with one's own self-aware wisdom, thereby knowing the reality that is free from the extreme of existence. Regarding the basis of emptiness here, one should truly and without inversion know 'this must exist here', thereby thoroughly knowing that it is free from the extreme of non-existence. Thus, when the object is free from the two extremes, and the mind also knows that it is free from the two extremes, this is the correct way to enter emptiness, that is, the wisdom that truly realizes emptiness. In the commentary on the 《Mother Sutra》 (extensive version)

---

ཡང་། སྟོང་པ་ནི་གཞན་དང་གཞན་བྲལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། གཞི་གང་ལ་ཆོས་ཅི་ཞིག་མེད་ཅེ་ན། སྟོང་པའི་གཞི་ ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སྟོང་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་པའི་བརྟན་པ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་མི་འཇིག་པའི་ཐེར་ཟུག་དང་། གཞན་ དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བདག་བརྟགས་པ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བདག་གི་བ་ནི་མེད་ དོ། །བདག་དོན་གཞན་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ བདག་དང་བདག་གི་བ་དེས་སྟོང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྷག་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བདག་མེད་ཕུང་པོ་ ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་བརྟགས་པའི་བདག་མེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་དེ་ ཉིད་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟག་པ་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བདག་ནི་ མེད་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་ཆོས་གསུམ་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་པས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི་གནས་སྐབས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆེད་དུ་ ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པའོ། །མཐར་ཐུག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ནི་ སྟོང་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ། སྟོང་པའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པས་ཡོད་པའི་ མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་དུས་རྟག་ ཏུ་ལྷག་མར་ཡོད་པས་མེད་པའི་མཐའ་དང་ཡང་བྲལ་བས་ན། དོན་དམ་མཐའ་གཉིས་དང་ 1-455 བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། རྣམ་དབྱེ་བཅས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གི་དབྱིངས་སྟོང་གི། །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་འགྲེལ་བར་ཡང་འཕགས་པ་འདི་ ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་ལ། མདོ་ལས་ཀྱང་། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ ལ་གང་མེད་པ་དེ་དེས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཡང་། དེ་ལ་ལྷག་མ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་ དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པས་ཟག་པ་ནི་མེད་ཅིང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) ཤེས་བྱེད་དགོད་པ་ནི། གནས་སྐབས་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅིང་དཔྱད་ ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། མཐར་ཐུག་དོན་དམ་མི་འགྱུར་བར་ཡོད་ཅིང

【現代漢語翻譯】 此外，空性是與他者相分離的，就像因為與水分離而稱水瓶為空一樣。 （第二，）詳細解釋：在什麼基礎上缺少什麼法呢？在空性的基礎上，蘊（梵文：skandha，聚合）、界（梵文：dhātu，元素）和處（梵文：āyatana，感官領域）等之上，缺少空性的法，即無常之上的常、剎那不壞的穩固、持續不壞的恒常，以及不改變性質的具有自性的我，以及依賴於它的我所。因此，與我之意義相分離，所以基礎蘊等是空無我及我所的。那麼，剩下什麼呢？唯有無我的蘊。就像所觀察的我不存在，只有現象上的行蘊等存在。因此，常、一、自在等我並不存在，但暫且存在無我的三種法，所以應領會遠離二邊的空性。 以上是爲了暫時相信因果，而結合世俗諦（梵文：saṃvṛti-satya）所說的。結合究竟勝義諦（梵文：paramārtha-satya）來說，空性的基礎是蘊、界、處等的自性法性，即真如（梵文：tathatā）。空性的法是所有的世俗的、突發的垢染都不存在且不可見，因此遠離有邊。法界（梵文：dharmadhātu）自然成就且不變，是恒時存在的，因此也遠離無邊。所以，應領會遠離二邊的究竟空性。如《寶性論》（梵文：Ratnagotravibhāga）云：『有分別之相，空諸突發垢，無分別之相，不空無上法。』 此論的註釋中，聖者亦以相同方式解釋。經中也說：『善男子，因此，於何處無何物，則彼處即以此物為空，如是如實見。彼處有餘者，則彼處有此物，如是如實知。善男子，譬如諸漏已盡，故無諸漏，然有解脫，此乃無上空性之入門。』 （第三，）舉例說明：暫時來說，世俗諦僅是顯現，若加以分析，則無我及我所；究竟來說，勝義諦是不變的存在，且遠離一切戲論。

【English Translation】 Furthermore, emptiness is the separation from others, just like a pot is called empty because it is separated from water. (Secondly,) Detailed explanation: On what basis is what dharma missing? On the basis of emptiness, on the aggregates (Skt: skandha), elements (Skt: dhātu), and sense fields (Skt: āyatana), the dharma of emptiness is missing, i.e., permanence above impermanence, stability that does not perish in an instant, constancy that does not perish continuously, and a self with an unchanging nature, as well as what depends on it. Therefore, separated from the meaning of self, the basis aggregates, etc., are empty of self and what belongs to self. So, what remains? Only the aggregates without self. Just like the self that is observed does not exist, only the phenomenal aggregates, etc., exist. Therefore, the self of permanence, oneness, independence, etc., does not exist, but for the time being, the three dharmas of selflessness exist, so one should comprehend the emptiness that is free from the two extremes. The above is said in conjunction with the conventional truth (Skt: saṃvṛti-satya) in order to temporarily believe in cause and effect. In conjunction with the ultimate truth (Skt: paramārtha-satya), the basis of emptiness is the self-nature dharmata, i.e., suchness (Skt: tathatā), of the aggregates, elements, and sense fields. The dharma of emptiness is that all conventional, sudden defilements do not exist and are invisible, thus being free from the extreme of existence. The dharmadhatu is naturally accomplished and unchanging, and is constantly present, thus also being free from the extreme of non-existence. Therefore, one should comprehend the ultimate emptiness that is free from the two extremes. As the Ratnagotravibhāga says: 'Having the characteristic of distinctions, empty of sudden stains; having the characteristic of non-distinctions, not empty of the supreme dharma.' In the commentary to this treatise, the noble one also explains in the same way. The sutra also says: 'Good son, therefore, where there is nothing, that place is empty of that thing, thus seeing it as it really is. Where there is something remaining, that place has that thing, thus knowing it as it really is. Good son, for example, because the outflows are exhausted, there are no outflows, but there is liberation, which is the entrance to the unsurpassed emptiness.' (Thirdly,) Giving examples: Temporarily, the conventional truth is only an appearance, and if analyzed, there is no self or what belongs to self; ultimately, the ultimate truth is an unchanging existence and is free from all elaborations.

---

་གློ་ བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་མེད་པ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡོད་པ་ལ་ ཡང་ཡོད་པར། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་ གསུངས་སོ། །དབུས་མཐར་ཡང་། གཉིས་དངོས་མེད་པའི་དངོས་མེད་པ། །དངོས་པོ་སྟོང་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག། མི་སྣང་སྣང་བས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། མེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །ཡོད་པ་ཡི་ནི་ དམ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡོད་མེད་ཤེས། །ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ལ། སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་ངོས་བཟུང་། འཁྲུལ་བའི་སྐྱོན་སྤང་བ། ཆོས་གསུམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། ཐ་ 1-456 དད། གྲངས་ངེས་སོ། ། (དང་པོ།) ངོ་བོ་ལ། ཀུན་བརྟགས་ནི་དོན་ལ་མེད་བཞིན་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ལ་ སོགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ། རྟོག་བྱེད་ཀྱི་གཟུང་ཆར་སྣང་བ། བརྟགས་པའི་ཆ་ཅི་ཡང་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་སྟེ། སུམ་ ཅུ་པར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་ཁམས་གསུམ་ པའི་རིག་པ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གདགས་གཞིར་གྱུར་པ། རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོངས་ གྲུབ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའང་གནས་སྐབས་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། གཞན་དབང་རྣམ་ རིག་ཙམ་དེ་ཉིད། ཀུན་བརྟགས་བདག་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་སྟེ། གྲུབ་ནི་དེ་ལ་སྔ་མས་སོ། །རྟག་ ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་། །ཞེས་པ་དང་། དབུས་མཐར་ཡང་། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐར་ཐུག་དོན་དམ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད། ཀུན་བརྟགས་དང་ གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་སྟེ། འབུམ་གྱི་འགྲེལ་ བར། (གཟུང་འཛིན་)ཀུན་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་། རྒྱན་གྱི། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། ཀུན་བརྟགས་པ་དང་ གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། (དབུ་མ།)བསམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་བསྟོད་པར་ ཡང་། (ཡོངས་གྲུབ།)

【現代漢語翻譯】 考慮到所有突如其來的污垢都不存在，世尊說：『對於存在的事物，如實了知其存在；對於不存在的事物，如實了知其不存在。』《中邊分別論》中也說：『二取非實無有體，實性空性之體性。』《現觀莊嚴論》中也說：『無義與有義，由不顯現與顯現故。』又說：『何者為無，即是彼，視為有之殊勝。』經典中也說：『具智慧者知有無。』等等，廣為流傳。 與三自性相結合，有三個要點：認識三種體性，避免錯誤的過失，以及如何進入三種法。 首先，關於體性：本體、分類、差別、數量確定。 （首先）關於本體：遍計所執性是指實際上不存在，卻被執著為常、一、自在的人我，以及所取和能取法我的執著。顯現為能取對境，沒有任何被執著的部分，如同兔角一般。《三十頌》中說：『由諸能分別，于諸事物上，隨所施設者，彼即遍計性，彼性即非有。』 他起性是指三界之識，是遍計所執的施設處，依賴於能取因緣。《攝大乘論》中說：『他之自在自性者，是為分別由緣生。』 圓成實性是指空性，但這是就暫時性的世俗諦而言，他起性唯識僅是空性，是空于遍計所執的二我。成就即是前者。恒常不存在者，即是空性。《中邊分別論》中也說：『非真遍計有，于彼二者無。』 就究竟的勝義諦而言，自性法界如同虛空般不可改變，它空于包括遍計所執和依他起在內的所有突如其來的污垢。《般若經釋》中說：『（所取能取）凡是遍計所執和分別的色空性，即是如來藏圓成實的體性法性。』《現觀莊嚴論》的『非有非無』的解釋中說：『遍計所執和他起自性不是有，圓成實自性不是無。』在《贊無思議》中也說：（圓成實）

【English Translation】 Considering the absence of all adventitious stains, the Bhagavan said: 'For what exists, one knows truly that it exists; for what does not exist, one knows truly that it does not exist.' The Madhyāntavibhāga also states: 'The absence of two realities is the nature of emptiness, the characteristic of the empty entity.' The Abhisamayālaṃkāra also states: 'Meaningless and meaningful, are said to be due to non-appearance and appearance.' And: 'Whatever is non-existent, that itself is considered the supreme of existence.' The Tantras also state: 'The one with wisdom knows existence and non-existence.' And so on, extensively. In conjunction with the three natures, there are three main points: identifying the three characteristics, abandoning the faults of delusion, and how to enter the three dharmas. Firstly, regarding the characteristics: the essence, the divisions, the differences, and the definite number. (Firstly) Regarding the essence: the parikalpita (遍計所執, parikalpita, parikalpita, completely imputed nature) is the self of the person, which is actually non-existent but is clung to as permanent, singular, and independent, and the clinging to the apprehended and the apprehender as the self of phenomena. Appearing as the object of the apprehender, with no part that is clung to, like the horn of a rabbit. The Triṃśikā states: 'Whatever is imputed on whatever entity by discriminations, that is the nature of the completely imputed, that nature is non-existent.' The paratantra (他起, paratantra, paratantra, other-dependent nature) is the consciousness of the three realms, which is the basis for the imputation of the parikalpita, dependent on the causes and conditions of the apprehender. The Mahāyānasaṃgraha states: 'The nature of dependence on others is discrimination, arising from conditions.' The pariniṣpanna (圓成實, pariniṣpanna, pariniṣpanna, perfectly established nature) is emptiness, but this is in relation to the temporary conventional truth, the paratantra vijñaptimātra (唯識, vijñaptimātra, vijñaptimātra, representation-only) is only emptiness, empty of the two selves of the parikalpita. Accomplishment is the former. Whatever is constantly non-existent is emptiness. The Madhyāntavibhāga also states: 'The unreal parikalpita exists, in that the two are non-existent.' In terms of the ultimate paramārtha (勝義, paramārtha, paramārtha, ultimate truth), the dharmadhātu (法界, dharmadhātu, dharmadhātu, realm of phenomena) of self-nature, like space, is immutable, empty of all adventitious stains included in the parikalpita and paratantra. The commentary on the Prajñāpāramitā states: 'Whatever is empty of the form of the parikalpita and discriminated (apprehended and apprehender) is the tathatā (如來藏, tathatā, tathatā, suchness), the nature of the pariniṣpanna, the nature of phenomena.' In the explanation of 'neither existent nor non-existent' in the Abhisamayālaṃkāra: 'The characteristics of the parikalpita and paratantra are not existent, the characteristic of the pariniṣpanna is not non-existent.' In the Stotra Beyond Thought: (pariniṣpanna)

---

དམ་པའི་དོན་ནི་བཅོས་མ་མིན། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང་། །ཡོང་ 1-457 དག་རྫས་དངོས་ཡོད་པ་ལགས། །(ཀུན་)བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །གཞན་གྱི་ དབང་ཡང་ཡོད་མ་ལགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) དབྱེ་བ་ལ། ཀུན་བརྟགས་གསུམ་ནི་རྗོད་པ་མིང་ཇི་ལྟར་བར་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་ ཤིང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་གི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དམིགས་ཡུལ་སྔོ་སེར་ལ་སོགས་ པ་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྗོད་པ་མིང་དེའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ ཡོད་པའང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀུན་བརྟགས་སུ་གཞག་པ་དང་། བག་ཆགས་དེ་ ལས་ཀྱང་མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་ཀྱང་དོན་རྐྱང་པར་སྣང་བའི་ཀུན་ཏུ་ བརྟགས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་དོན་རྗོད་འདུ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་མཚན་དང་དེའི་བག་ཆགས་ དང་། །དེ་ལས་ཀྱང་དོན་སྣང་བ་ནི། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡང་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་ནི་མིང་ཇི་ལྟ་བར་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་དུ་སྣང་ བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དམིགས་པ་དག་སྟེ། མིང་དང་ དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་གང་། །ཡང་དག་མིན་རྟོགས་རྒྱུ་མཚན་ནི། །ཀུན་ ཏུ་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་(མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཙམ་ཉེ་བར་འཛིན་ པ།)ངོ་བོ་ཀུན་བརྟགས་དང་(མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་བརྟགས་པ།)ཁྱད་པར་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་ སུའང་འགྱུར་རོ། །གཞན་དབང་གི་དབྱེ་བ་ནི། གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་དང་། དོན་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་དང་། ལུས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་སྣང་བ་གསུམ་ ནི་གཟུག་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ སྣང་བ་དང་། འཛིན་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་དང་། རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སུ་སྣང་ བ་གསུམ་ནི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ 1-458 དག་སྟེ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་ དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་ འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པས་ཕྱེ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ ཏེ། དབུས་མཐར། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་ པ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོངས་གྲུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ བཞིན་དུ་དོན་ལ་མེད་ཅིང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་ པ་མཉམ་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། གློ་བུ

【現代漢語翻譯】 真實的意義不是虛假的，它的自性、本性和所有事物都是真實存在的。完全被設想的事物是不存在的，也不是由他力所支配的。正如經文所說。 （第二部分）分類：三種遍計所執是指，對於言語和名稱如何理解為事物，並執著于其特徵的心所的理由或對象，如藍、黃等，都是需要遍計所執的。言語和名稱的習氣存在於阿賴耶識中，也是遍計所執的原因，因此也被認為是遍計所執。從這些習氣中，即使沒有將名稱與事物結合起來的觀念，也會顯現出單純的事物，這也是遍計所執。正如《莊嚴經論》所說：『如何將事物、言語和觀念的原因，以及它們的習氣，以及由此產生的事物顯現，都是遍計所執的特徵。』 另外，兩種遍計所執是指，事物如何顯現為名稱，名稱如何顯現為事物，這些都不是正確的遍計所執的理由或對象。正如經文所說：『名稱和事物如何，事物和名稱如何顯現，這些都不是正確的認識的理由，是遍計所執的特徵。』此外，（僅僅執著于眼睛等事物）本質上的遍計所執和（執著于無常等法）差別上的遍計所執也是存在的。 他起性的分類是：顯現為處所器世間，顯現為色等五境，顯現為身體和感官等有色之物，這三種是有色之物的特徵的識。顯現為染污的意，顯現為執著的五識，顯現為分別的意識，這三種是執著之物的特徵的識。因此，所取和能取的識，都不是正確的遍計所執，而是依賴於因緣的。正如經文所說：『顯現三種三種，是所取和能取的特徵，不是正確的遍計所執，是他起性的特徵。』或者，由欲界、色界和無色界所區分的心和心所。正如《中邊分別論》所說：『不是正確的遍計所執，是心和心所三界。』圓成實性是真如，它不像凡夫所認為的那樣存在於事物中，而是存在於聖者的智慧境界中，因此存在和不存在是平等的，具有自性。突如其來

【English Translation】 The true meaning is not artificial; its essence, nature, and all things are real. What is completely conceived is non-existent and not subject to other powers. As the scripture says. (Second part) Classification: The three types of parikalpita (completely imputed) refer to how speech and names are understood as things, and the reasons or objects of mental factors that cling to their characteristics, such as blue, yellow, etc., which are to be completely imputed. The habits of speech and names exist in the Alaya consciousness and are also the cause of parikalpita, so they are also considered parikalpita. From these habits, even without the concept of combining names with things, simple things will appear, which is also parikalpita. As the Ornament of Sutras says: 'How the causes of things, speech, and concepts, and their habits, and the appearance of things arising from them, are all characteristics of parikalpita.' In addition, the two types of parikalpita refer to how things appear as names and how names appear as things, which are not the correct reasons or objects of parikalpita. As the scripture says: 'How names and things are, how things and names appear, these are not the reasons for correct understanding, but the characteristics of parikalpita.' In addition, there are also parikalpita in essence (merely clinging to things such as the eyes) and parikalpita in difference (clinging to impermanence and other dharmas). The classification of paratantra (other-powered) is: appearing as the container world of the place, appearing as the five objects of form, etc., and appearing as the body and sense organs, etc., which are the consciousnesses with the characteristics of form. Appearing as defiled mind, appearing as the clinging five consciousnesses, and appearing as the discriminating consciousness, these three are the consciousnesses with the characteristics of clinging. Therefore, the consciousnesses of what is grasped and what grasps are not the correct parikalpita, but depend on causes and conditions. As the scripture says: 'Appearing in three ways, they are the characteristics of what is grasped and what grasps, not the correct parikalpita, but the characteristics of paratantra.' Or, the mind and mental factors distinguished by the desire realm, the form realm, and the formless realm. As the Middle Way says: 'Not the correct parikalpita, but the mind and mental factors of the three realms.' Parinishpanna (perfected nature) is suchness, which does not exist in things as ordinary people think, but exists in the realm of the wisdom of the noble ones, so existence and non-existence are equal, with self-nature. Suddenly

---

ར་གྱི་དྲི་མ་དག་གིས་མ་ཞི་ཡང་རང་ བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཞི་བ་ཉིད་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཏེ། མེད་དང་ཡོད་ཉིད་གང་ཡིན་དང་། །ཡོད་དང་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དང་། །མ་ཞི་ ཞི་དང་རྣམ་མི་རྟོག། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་ འདུས་མ་བྱས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདུས་ བྱས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་ཏེ། དབུས་མཐར། འགྱུར་མེད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པའི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཡུམ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ འགྲེལ་པར། ཡོངས་གྲུབ་དགུར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། བསམ་གྱི་ མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར། འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། རྟོག་ 1-459 གེ་བའི་ལམ་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བསྟན་པས་སོ། ། (གསུམ་པ།) ཐ་དད་བསམ་པ་ནི། (ཀུན་བརྟགས་ལ་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས།)དེ་ རྣམས་ཕན་ཚུན་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སུམ་ཅུ་པར། (གཅིག་པ་བཀག་པའི་ ཐ་དད་ཟེར་)དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཞན་དབང་ལས། །གཞན་མིན་གཞན་པ་མིན་པའང་མིན། །ཞེས་ གསུངས་ཤིང་། ཐེག་བསྡུས་སུའང་། དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། དབུས་མཐར་ཡང་། ཐ་དད་གཅིག་པའི་ མཚན་ཉིན་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) གྲངས་ངེས་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ པ་བཞིན་དོན་ལ་མེད་པའི་ཆ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་ དཔྱད་ན་རང་དབང་ཅན་དུ་མེད་པའི་ཆ་ནི་གཞན་དབང་དང་། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བར་ཡོད་ ཅིང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཆ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་དུ་ངེས་པ་སྟེ། ཡུམ་བར་ མར། བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པར་བལྟ་ བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྫས་སུ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟའི་རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫས་

【現代漢語翻譯】 雖然客塵煩惱的垢染不能平息，但自性清凈的本性息滅，具有清凈煩惱的特徵，並且超越了分別唸的範疇，因此無戲論的本性具有無分別的特徵。正如偈頌所說：『無與有何者是，有與無等性，不寂靜寂靜與無分別，是圓成實的特徵。』 或者說，法性是不生不滅、不變異的圓成實，以及聖道的智慧是不顛倒的圓成實，共有兩種。正如《中邊分別論》所說：『不變異、不顛倒的圓成實有兩種。』 此外，在《廣大般若經》等的註釋中，也提到了九種圓成實，即：真如、不錯誤的真如、非異體的真如、法性、法界、法住性、法無垢性、真實邊際和不可思議界。這些依次表示：不壞滅的圓成實、如是的不顛倒、不變異、自性、清凈法的因、一切時、不退轉、真如，以及超越分別道的圓成實。 (第三，)不同的想法是：(因為遍計所執無自性，圓成實是法性，)這些彼此之間是不可言說的，正如《三十頌》所說：(遮止一性的稱為異性)因此，它不是他性，也不是非他性。』《攝大乘論》中也說：『這些既不是異體，也不是非異體。』《中邊分別論》中也說：『不是異體和一體的特徵。』 (第四，)數量確定是：從色法到一切智智之間的所有法，在如所遍計的意義上，沒有的部分是遍計所執，依賴於因緣而顯現，但如果進行分析，則沒有自主性的部分是他性，法性不變異存在，並且沒有暫時的垢染的部分是圓成實，確定為這三種。正如《中品般若經》所說：『慈氏，什麼是遍計所執的色，應當觀其無實體。什麼是分別的色，因為分別念有實體，所以應當觀其有實體，但不是自主的。什麼是法性的色，是有實體的。』

【English Translation】 Although the defilements of adventitious afflictions cannot be pacified, the nature of self-nature is pacified by being completely pure, having the characteristic of purifying afflictions, and transcending the scope of conceptualization, therefore the nature of non-elaboration has the characteristic of non-conceptualization. As the verse says: 'What is non-existent and existent, equality of existent and non-existent, non-peaceful, peaceful, and non-conceptual, is the characteristic of the perfectly established.' Or, the Dharma-nature is the perfectly established that is unproduced, unceasing, and immutable, and the wisdom of the noble path is the perfectly established that is not inverted, there are two types. As the Madhyantavibhāga says: 'The immutable and non-inverted perfectly established has two aspects.' Furthermore, in the commentaries on the extensive Prajñāpāramitā Sutra and others, nine kinds of perfectly established are also mentioned, namely: Suchness, non-erroneous Suchness, non-other Suchness, Dharma-nature, Dharma-realm, Dharma-abidingness, Dharma-flawlessness, ultimate reality, and the inconceivable realm. These respectively indicate: the perfectly established that is indestructible, the non-inverted as it is, immutable, self-nature, the cause of pure Dharma, all times, non-retrogression, Suchness, and the perfectly established that transcends the path of conceptualization. (Third,) Different thoughts are: (because the parikalpita is without self-nature, and the pariniṣpanna is Dharma-nature,) these are inexpressible as the same or different from each other, as the Trimśikā says: (what is called difference is the negation of oneness) therefore, it is neither other than that, nor not other than that.' The Abhidharmasamuccaya also says: 'These should be expressed as neither different nor not different.' The Madhyantavibhāga also says: 'It is not the characteristic of difference and oneness.' (Fourth,) The definite number is: all dharmas from form to omniscient wisdom, in terms of what is imputed, the part that does not exist in reality is the parikalpita, the part that appears only in dependence on conditions but does not have autonomy when analyzed is the paratantra, and the part that exists without change in Dharma-nature and without adventitious defilements is the pariniṣpanna, which is definite as these three. As the Middle Prajñāpāramitā Sutra says: 'Maitreya, what is the form of the parikalpita should be seen as without substance. What is the form of the parikalpita, because conceptualization has substance, should be seen as having substance, but it is not autonomous. What is the form of Dharma-nature is substantial.'

---

མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྫས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་ པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བལྟའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་ ཤིང་། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་བསྡུས་ནས་དབུས་མཐར་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བརྟག་མེད་ དང་། །ཡོད་ཀྱང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དང་། །ཡོད་དང་མེད་དེ་ཡི་ཁོ་ན་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་ དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་གཟུགས་སོགས་རང་མཚན་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་ ཀུན་རྟོག་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་དང་། རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ 1-460 གི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པ་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་དོན་རྣམ་རྟོག་ དོན། །ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་དེ་དག་དེར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དོན་ལ་མེད་བཞིན་དུ་དོན་དུ་ བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་བྱེད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་རེ་ཞིག་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་དང་། དཔྱད་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ། དོན་ཕྱིར་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) འཁྲུལ་སྤོང་ནི། གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་ རྣམ་རིག་སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ཁོ་ནའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྐད་ཡིན་གྱི། དབུ་མའི་ གཞུང་ལུགས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ པས་རྒྱང་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་ པ་རྣམས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡང་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཡུམ་བར་མར། བྱམས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ ཅིང་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱི་གཟུགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གདགས་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་ འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གདགས་ པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས། འདི་ནི་རྣམ་པར་ བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་མཁྱེན་ ཀྱི་བར་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འབུམ་གྱི་འགྲེལ་པར་ཡང་། ཀུན་བརྟགས་པ་ དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྲལ་བ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་ 1-461 སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུར་ཡང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ ནི། །བསྟན་པ་གསུམ་ལ་ཡང

【現代漢語翻譯】 就像經文中說的那樣，『既非不存在，也非真實存在，而是從勝義諦的角度進行區分』等等，這些都是與一切種智（梵文：sarvākārajñatā， सर्वākārajñatā， sarva-akara-jñata， 一切相智）相關聯而宣說的。並且，總結了這些觀點后，在《中邊分別論》中也說：『三種自性不可考察，存在但非唯一，存在與不存在是唯一的，自性被認為是三種。』就像這樣。此外，雖然色等在自相上不存在，但僅在遍計所執中顯現；能取之識僅在顯現中存在；並且，它們三者的法性在勝義諦中是成立的，因此說：『遍計所執之義，分別所執之義，法性之義，它們在那裡。』就像這樣。此外，雖然在實義上不存在，但卻被認為是實義；能取的不真實的遍計所執暫時顯現；並且，如果進行分析，則能取和所取二者都不存在的法性是圓成實的，因此有三種：『所遍計，以及依他起，圓成實性也是，爲了義，非真實之想，爲了二者不存在而宣說。』就像這樣。 （第二部分）破除謬誤：有些人認為，這三種自性的安立僅僅是唯識宗（梵文：Vijñānavāda，विज्ञानवाद，vijnana-vada，識論）的獨特術語，而在中觀宗（梵文：Madhyamaka，मध्यमक，madhyamaka，中觀）的論典中並沒有這樣的說法。這種觀點是錯誤的，應該遠遠地拋棄。因為在中觀大論的經文及其註釋中，三種自性的安立被非常清晰地反覆闡述。就像經文中所說的那樣，在《中品般若經》中說：『慈氏（梵文：Maitreya，मैत्रेय，maitreya，彌勒），以般若波羅蜜多（梵文：Prajñāpāramitā，प्रज्ञापारमिता，prajna-paramita，智慧到彼岸）為行境，並且精通法之分別的菩薩，應當了知三種色之分別的施設。』從受、想、行、識乃至佛法，都應當了知分別的施設，就像這樣：『這是所遍計的色，這是所分別的色，這是法性的色。』等等，這些都是與一切種智相關聯而宣說的。在《十萬頌般若經》的註釋中也說：『與所遍計和所分別的色二者相分離，僅僅是圓成實性的真如（梵文：tathātā，तथाता，tathata，如是），這被稱為法性的色。』等等。在《八千頌般若經義集》中也說：『在般若波羅蜜多中，對三種...

【English Translation】 As it is said in the scriptures, 'Neither non-existent nor truly existent, but distinguished from the perspective of ultimate truth,' and so on, these are spoken in connection with sarvākārajñatā (all-knowingness). Moreover, summarizing these views, the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes) also states: 'Three natures are unexaminable, existent but not solely, existence and non-existence are solely, nature is considered as three.' Just like that. Furthermore, although form and so on do not exist in their own characteristics, they appear only in conceptual imputation; the consciousness that apprehends exists only in appearance; and the dharmatā (nature of phenomena) of these three is established in ultimate truth, therefore it is said: 'The meaning of parikalpita (imputed), the meaning of paratantra (dependent), the meaning of pariniṣpanna (perfected), they are there.' Just like that. Moreover, although non-existent in reality, it is considered as reality; the unreal conceptual imputation that apprehends appears temporarily; and if analyzed, the dharmatā in which both the apprehended and the apprehender do not exist is pariniṣpanna, therefore there are three aspects: 'Imputed, and dependent, and also the perfected nature, for the sake of meaning, unreal thought, it is taught for the sake of the absence of both.' Just like that. (Second part) Refuting misconceptions: Some people think that the establishment of these three natures is merely a unique term of the Vijñānavāda (Consciousness-only school), and that there is no such statement in the Madhyamaka (Middle Way) treatises. This view is wrong and should be abandoned far away. Because in the scriptures and commentaries of the great Madhyamaka, the establishment of the three natures is explained very clearly and repeatedly. As it is said in the scriptures, in the Middle Prajñāpāramitā Sutra, it says: 'Maitreya, a Bodhisattva who practices in the Prajñāpāramitā and is skilled in the distinction of dharmas, should understand the establishment of the distinction of the three forms.' From feeling, perception, volition, consciousness to the Buddha-dharma, the establishment of distinction should be understood, just like this: 'This is the parikalpita form, this is the paratantra form, this is the pariniṣpanna form.' And so on, these are spoken in connection with sarvākārajñatā. In the commentary on the Hundred Thousand Verse Prajñāpāramitā Sutra, it also says: 'Separated from the parikalpita and paratantra forms, only the tathātā (suchness) of the pariniṣpanna, this is called the pariniṣpanna form.' And so on. In the Condensed Meaning of the Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā Sutra, it also says: 'In the Prajñāpāramitā, to the three...

---

་དག་བརྟེན། །བརྟགས་པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། མེད་ཅེས་བྱ་སོགས་ཚིག་གིས་ནི། །བརྟགས་ པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡང་དག་ བསྟན། །(དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དྲི་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བྱང་ བ་དང་། ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཤེར་ཕྱིན་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྒྱུ་མཐུན་ པའི་རྣམ་པར་བྱང་བས་ཏེ།)རྣམ་པར་བྱང་བ་བཞི་ཡིས་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། ། ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་(ངོ་བོ་ ཉིད་གསུམ་ལས།)གཞན་བསྟན་མེད། །ཅེས་མཐའ་གཞན་བཀག་ནས་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་དང་། དབུ་མ་སྣང་བར་ཡང་། དབུ་མ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཅི་ལྟར་ སྤོང་བར་འགྱུར། ཞེས་པ་དང་། དབུ་མ་རྒྱན་དུ་ཡང་། རང་བཞིན་གསུམ་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དབུ་མའོ། ། ཡང་གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་དབུ་མ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ དང་། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་། དབུས་མཐའ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ པའི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲ་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སུ་གཞན་དབང་རྣམ་རིག་ཙམ་ཀུན་ བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་སེམས་ཙམ་པ་དང་མཐུན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡང་གསུངས་མོད། མཐར་ཐུག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བདག་མཐའ་དག་ གིས་སྟོང་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་བཞེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བརྗོད་བྱའི་ 1-462 གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་པ་བསྟན་པས་སེམས་ཙམ་ གྱི་རང་གཞུང་དུ་འགྱུར་ན་ནི། ཡུམ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ཐེག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ། ། (གསུམ་པ།) འཇུག་ཚུལ་ནི་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར་འདོད་པས་ ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། གཞན་དབང་འཁྲུལ་བའི་རྟེན་ཀུན་རྟོག་ཙམ་དེ་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། ཡོངས་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས། (ཀུན་བརྟགས་)རྟག་ཏུ་གཉིས་བྲལ་(གཞན་ད

【現代漢語翻譯】 依賴於『དག་བརྟེན』（緣起）。『བརྟགས་པ་』（遍計所執）、『གཞན་དབང་』（依他起）和『ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་』（圓成實）僅僅是這三種自性。』在簡要說明之後，通過『མེད་ཅེས་བྱ་སོགས་ཚིག་གིས་ནི』（無等等語）等詞語，遮止一切『བརྟགས་པ་』（遍計所執）；通過幻術等比喻，如實地揭示『གཞན་གྱི་དབང་ནི་』（依他起）。（有垢真如自性清凈，無垢真如離垢清凈，道之所緣般若波羅蜜多所緣清凈，以及彼等之同類因法所顯同類清凈），通過四種清凈，充分地宣揚『ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་』（圓成實）。 詳細解釋說，在般若波羅蜜多中，諸佛（在三種自性之外）沒有揭示其他任何內容。』通過遮止其他邊見，總結並揭示了要點。此外，在《中觀光明論》中也說：『中觀行者並非不承認三種自性的安立，否則如何遣除與所見等相違之處？』以及在《中觀莊嚴論》中也說：『宣說三種自性者，即是中觀行者。』又說：『那些宣說一切皆是虛假者，只是表面上像中觀行者。』等等，廣為宣說。 這些論述也消除了這樣一種錯誤觀點，即認為《楞伽經》、《解深密經》、《經莊嚴論》、《辨中邊論》和《瑜伽師地論》等論典，因為宣說三種自性，所以是唯識宗的論典。雖然在這些論典中，也闡述了與唯識宗觀點在特定階段相符的三種自性，如『གཞན་དབང་』（依他起）僅僅是『རྣམ་རིག་ཙམ་』（識），『ཀུན་བརྟགས་』（遍計所執）為空性的『ཡོངས་གྲུབ་』（圓成實）等，但最終，它們主要闡述的是中觀宗所承認的三種自性，如『ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་』（法界）完全為空性的『ཡོངས་གྲུབ་』（圓成實）等。 如果因為在特定階段闡述了唯識宗的觀點，就變成了唯識宗的自宗論典，那麼在《般若經》和《現觀莊嚴論》等論典中，也闡述了聲聞乘的教義，難道也要變成聲聞乘的論典嗎？顯然不是這樣。 （三）進入的方式是，想要了解基之二諦實相者，首先要認識到『ཀུན་བརྟགས་』（遍計所執）的能取所取等不存在，並認識到其不存在的本性。然後，要斷除作為迷亂之所依的『གཞན་དབང་』（依他起）——僅僅是『ཀུན་རྟོག་ཙམ་』（分別念），並且要清凈『ཡོངས་གྲུབ་』（圓成實）——『ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་』（法界）自性清凈，從暫時的垢染中解脫出來。如《莊嚴經論》所說：『ཀུན་བརྟགས་（遍計所執）』恒時離二元，『གཞན་དབང་（依他起）』

【English Translation】 Relying on 『དག་བརྟེན』 (dependent origination). 『བརྟགས་པ་』 (Parikalpita, the completely imputed nature), 『གཞན་དབང་』 (Paratantra, the dependent nature), and 『ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་』 (Parinispanna, the thoroughly established nature) are merely these three natures.』 After briefly stating this, through words such as 『མེད་ཅེས་བྱ་སོགས་ཚིག་གིས་ནི』 (words like 'non-existent'), all 『བརྟགས་པ་』 (Parikalpita, the completely imputed nature) are negated; through examples such as illusion, the 『གཞན་གྱི་དབང་ནི་』 (Paratantra, the dependent nature) is accurately shown. (The Suchness with defilements being purified by its own nature, the Suchness without defilements being purified from defilements, the object of the path being purified by the object of Prajnaparamita, and the similar Dharma of their causes being shown as purified by similar causes), through four purifications, 『ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་』 (Parinispanna, the thoroughly established nature) is thoroughly proclaimed. It is explained in detail that in the Prajnaparamita, the Buddhas have not shown anything else (other than the three natures).』 By negating other extremes, the essence is summarized and shown. Furthermore, in the Madhyamaka Aloka, it is also said: 『The Madhyamikas do not deny the establishment of the three natures, for otherwise, how could they refute the contradictions with what is seen, etc.?』 And in the Madhyamakalankara, it is also said: 『Those who speak of the three natures are Madhyamikas.』 It is also said: 『Those who say that everything is false only appear to be Madhyamikas.』 And so on, it is widely spoken. These statements also dispel the misconception that texts such as the Lankavatara Sutra, the Samdhinirmocana Sutra, the Sutra-alamkara, the Madhyanta-vibhanga, and the Yogacarabhumi, because they teach the three natures, are texts of the Cittamātra school. Although in these texts, the three natures that are consistent with the Cittamātra view at a certain stage are also explained, such as 『གཞན་དབང་』 (Paratantra, the dependent nature) being merely 『རྣམ་རིག་ཙམ་』 (consciousness-only), and 『ཡོངས་གྲུབ་』 (Parinispanna, the thoroughly established nature) being the emptiness of 『ཀུན་བརྟགས་』 (Parikalpita, the completely imputed nature), etc., ultimately, they mainly teach the three natures that the Madhyamikas accept, such as 『ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་』 (Dharmadhatu, the sphere of reality) being the 『ཡོངས་གྲུབ་』 (Parinispanna, the thoroughly established nature) that is completely empty. If, because the Cittamātra view is explained at a certain stage, it becomes the self-doctrine of the Cittamātra school, then in texts such as the Prajnaparamita and the Abhisamayalankara, the teachings of the Sravaka vehicle are also explained, would they also become the doctrines of the Sravaka vehicle? Clearly, that is not the case. (3) The way to enter is that those who wish to understand the reality of the two truths of the basis should first recognize that the grasper and grasped of 『ཀུན་བརྟགས་』 (Parikalpita, the completely imputed nature) do not exist, and recognize the nature of their non-existence. Then, 『གཞན་དབང་』 (Paratantra, the dependent nature), which is the basis of delusion—merely 『ཀུན་རྟོག་ཙམ་』 (mere conceptualization)—should be abandoned, and 『ཡོངས་གྲུབ་』 (Parinispanna, the thoroughly established nature)—『ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་』 (Dharmadhatu, the sphere of reality) that is pure by its own nature—should be purified from temporary defilements. As the Ornament of Sutras says: 『ཀུན་བརྟགས་ (Parikalpita, the completely imputed nature)』 is always free from duality, 『གཞན་དབང་ (Paratantra, the dependent nature)』

---

བང་)འཁྲུལ་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་དང་(ཡོངས་ གྲུབ་)གང་ཞིག་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ ན། །(དང་པོ་)ཤེས་བྱ་(གཉིས་པ་)སྤང་བྱ་(གསུམ་པ་)རང་བཞིན་དྲི་མེད་འདོད་གང་རྣམ་པར་སྦྱར་ བྱ་སྟེ། །(ཡོངས་གྲུབ་)དེ་ནི་ནམ་མཁའ་གསེར་དང་ཆུ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་དག་འདོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་གྲུབ་ནམ་མཁའ་དང་གསེར་དང་ཆུ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ དག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ ལ་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གིས་བསྡུས་པའི་དྲི་མ་མཐའ་ དག་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དབུས་མཐར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག། དེ་ནི་དྲི་བཅས་དྲི་མ་མེད། །ཆུ་ཁམས་ གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །(རང་གཞན་གྱིས་)དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་ བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་འཁྲུལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་ 1-463 ཅིང་། རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ སྟེ། རྒྱན་ལས། འགྲོ་བ་དག་ན་(ཆོས་ཉིད་)དེ་ལས་གཞན་པའང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ལ། །འགྲོ་ བ་མ་ལུས་པ་ཡང་(ཆོས་ཉིད་)དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློས། །(ཆོས་ཉིད་)ཡོད་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ ཏེ་(ཆོས་ཅན་)མེད་ལ་མངོན་ཞེན་གང་ཡིན་པ། །འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཚབས་ཆེན་འདི་ ཀོ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཞེས་པ་དང་། བྱིས་པ་(ཆོས་ཉིད་)ཡང་དག་ཉིད་བསྒྲིབས་ནས། །(ཆོས་ཅན་)ཡང་ དག་མ་ཡིན་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསལ་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ ཏུ་སྣང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལམ་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་བླང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་ ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གཞན་དབང་སྤང་བར་བྱས་ལ་ཡོངས་གྲུབ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་ སྟེ། དབུས་མཐར། ཡོངས་སུ་ཤེས་ནི་སྤོང་བ་དང་། །ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་བྱ་བས་ནི། །ལམ་ གྱི་བདེན་པ་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་ཤེས་ཤིང་གཞན་དབང་སྤངས་ནས་ཡོངས་གྲུབ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་མངོན་ སུམ་དུ་བྱ་སྟེ། (ཀླུའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི།)སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོར། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་ གསུམ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་དག་པས། །སྐུ་གསུམ་པོ་དག་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱེད་ དེ་དག་དེ་ཡིས་བསྡུས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། གཞུང་དོན་ནི། ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་ གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་

【現代漢語翻譯】 （妄想所依）什麼是『遍計所執』（Parikalpita，分別假立）的體性，（圓成實）又是什麼在一切方面？無法言說且無戲論的自性，那即是它本身。（第一）應知，（第二）應斷，（第三）自性無垢，應將所欲完全結合。（圓成實）它如同虛空、黃金和水一樣，被認為是遠離煩惱的清凈。 如上所述。此外，雖然『圓成實』如虛空、黃金和水一樣，自性清凈，但當處於具有突發污垢的狀態時，就被稱為『輪迴』。當完全脫離由『遍計所執』和『依他起』所包含的一切污垢，並顯現出來時，也被認為是『涅槃』。如《中邊分別論》所說：『從各方面完全染污和完全清凈，那即是有垢和無垢。如水界、黃金和虛空，被認為是（通過自和他者）清凈。』 因此，作為法性的勝義諦，雖然存在於作為有法（Dharmin，具有某種性質的事物）的一切世俗諦的自性中，但在尚未顯現之前，凡夫俗子們會享受錯覺。而當它逐漸顯現時，聖者們則會獲得正確的見解。如《現觀莊嚴論》所說：『在眾生中，沒有絲毫事物可以離開（法性）。所有眾生都以完全迷惑的心，完全捨棄（法性）的存在，而執著于（有法）不存在的事物。世間迷惑的嚴重狀態，究竟是怎樣的呢？』又如：『凡夫（被法性）真實的自性所遮蔽，（有法）不真實的自性完全顯現。菩薩消除它之後，真實的自性完全顯現。』 因此，想要修持甚深道的人，也應完全瞭解『遍計所執』，斷除『依他起』，並證得『圓成實』。如《中邊分別論》所說：『通過完全瞭解、斷除和證得，才能正確闡述道的真諦。』 想要獲得果位三身（Trikaya）的人，也應瞭解『遍計所執』，斷除『依他起』，並證得具有二種清凈的『圓成實』。如（龍樹親友所著的）《入三身之門》所說：『自性是三種，通過完全瞭解的真實性，才能獲得三種身，那分為兩半，它們被它所包含。』 正文的要點是：如果與三種體性相結合，空性（Sunyata）有三種形態：自相空性，或自性空性；僅僅顯現存在的空性。

【English Translation】 What is the nature of Parikalpita (imputational, falsely imagined) (the basis of delusion), and what is Parinispanna (perfected, truly established) in all aspects? That which is of a nature that cannot be expressed and is without elaboration, that alone is it. (First) to be known, (second) to be abandoned, (third) the nature is stainless, whatever is desired should be completely combined. (Parinispanna) That is considered pure, free from afflictions, like the sky, gold, and water. As mentioned above. Furthermore, although Parinispanna is pure in nature like the sky, gold, and water, it is called Samsara (cyclic existence) when it is in a state with sudden defilements. When it is completely free from all defilements included in Parikalpita and Paratantra (other-powered) and becomes manifest, it is also recognized as Nirvana (liberation from suffering). As the Madhyantavibhaga (Distinguishing the Middle from the Extremes) states: 'Completely defiled from all aspects and completely purified, that is with defilements and without defilements. Like the water element, gold, and the sky, it is considered pure (through self and others).' Therefore, as the ultimate truth of Dharmata (the nature of reality), although it exists in the nature of all conventional truths as Dharmin (that which possesses a certain quality), until it becomes manifest, ordinary people enjoy delusion. And when it gradually becomes manifest, noble ones are said to have the correct view. As the Abhisamayalankara (Ornament of Clear Realization) states: 'In beings, there is nothing whatsoever other than that (Dharmata). All beings, with a completely deluded mind, completely abandon the existence of (Dharmata) and are attached to things that (Dharmin) do not exist. What is this severe state of worldly delusion like?' And: 'Ordinary people are obscured by the true nature (Dharmata), and the untrue nature (Dharmin) is completely manifest. Bodhisattvas eliminate that, and the true nature is completely manifest.' Therefore, those who wish to practice the profound path should also fully understand Parikalpita, abandon Paratantra, and realize Parinispanna. As the Madhyantavibhaga states: 'Through fully understanding, abandoning, and realizing, the truth of the path is correctly explained.' Those who wish to attain the fruit of the Trikaya (three bodies of a Buddha) should also understand Parikalpita, abandon Paratantra, and realize Parinispanna with twofold purity. As the Triskayapraveshadvara (The Door to Entering the Three Bodies) (composed by Nagarjuna's friend) states: 'The nature is threefold, through the truth of complete understanding, the three bodies will be attained, that is divided in half, they are included by it.' The main point of the text is: If combined with the three characteristics, emptiness (Sunyata) has three forms: emptiness of its own characteristic or emptiness of its own nature; emptiness of merely appearing to exist.

---

དེ་བཞིན་དུ་དོན་ ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གྱི་ སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེར་བར་གཟུང་བར་བལྟ་ སྟེ། དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ 1-464 སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པའི་ རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལུང་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། (ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པར།)ངས་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་ པ་དང་། དབུ་མ་སྣང་བར་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་ པས། དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་དོན་ ཁོ་ན་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། དབུས་མཐར་ཡང་། དངོས་མེད་ དེ་ཡི་དངོས་མིན་དང་། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་པར་འདོད། །ཅེས་པ་དང་། རྒྱན་ལས་ཀྱང་། མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། །དེ་བཞིན་ཡོད་མིན་སྟོང་ཉིད་དང་། །རང་བཞིན་སྟོང་ པ་ཉིད་ཤེས་ན། །སྟོང་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་བསྟན་ནས། སླར་ཡང་རྣམ་དབྱེ་ལ་མཁས་པའི་དོན་ དུ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི། ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་ཆེན་པོ་དང་། །སྟོང་ཉིད་ དོན་དམ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །མཐའ་འདས་ཐོག་མཐའ་དོར་མེད་རང་བཞིན་དང་། ། རང་མཚན་ཆོས་ཀུན་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བར་སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་དུ་བྱས་ནས། ཟ་ པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བཟའ་བར་ བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གི་ལུས་སམ་ཁོག་པའི་སྟོང་པ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གནས་ ཀྱི་གཞི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྟོང་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ 1-465 ཉིད་དང་། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་དེའི་སྟོང་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལམ་གྱི་དགེ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ འདུས་བྱས་སྟོ

【現代漢語翻譯】 同樣，沒有意義的空性，以及永不改變的自性空性。對於前者，應觀察被遍計所執的自性，因為它以其自身的特徵在任何方面都是完全不存在的。對於後者，應觀察依他起的自性，因為它如果按照顯現的方式進行分析，就是不存在的。對於第三者，應觀察圓成實的自性，因為它存在於完全空性的自性中。這些在清凈的經文中非常清楚，如經中所說：『我考慮到一切法無自性，因此宣說了三種無自性。』在《中觀光明論》中也闡述了三種無自性的觀點，爲了充分展示中觀之道遠離兩種極端，因此確立了究竟的意義。在《中邊分別論》中也說：『非有即非有，自性即空性。』在《現觀莊嚴論》中也說：『了知無之空性，如是知非有，知自性空性，是名爲了知空。』等等。 如是，在展示了空性的三種分類之後，爲了精通分類的意義，如果詳細劃分，則有十六種空性：內空、外空、內外空、大空性、空空性、勝義空性、有為空性、無為空性、無邊空性、無始空性、本性空性、自相空性、一切法空性、不可得空性、無物性空性。作為中間的總結，如眼等內處空為空性，色等外處空為外空性，內外處之身或體空為內外空性，廣大處所器世間空為大空性，內處等以空性見空性之空為空性，如實勝義之空為勝義空性，菩薩所修道之有為善法空為有為空性。

【English Translation】 Similarly, emptiness that is without meaning, and self-nature emptiness that never changes. For the former, one should observe the nature of what is imputed, because it is completely non-existent in any way by its own characteristics. For the latter, one should observe the nature of what is dependent on others, because it is non-existent if analyzed according to how it appears. For the third, one should observe the nature of what is perfectly established, because it exists in a nature that is completely empty. These are very clear in the pure scriptures, as it is said in the scriptures: 'I, considering that all dharmas are without self-nature, therefore, I have spoken of the three non-natures.' In the 'Illumination of the Middle Way' it is also explained that the view of the three non-natures, in order to fully demonstrate that the Middle Way is free from the two extremes, therefore, establishes the ultimate meaning. In the 'Distinguishing the Middle from the Extremes' it is also said: 'Non-existence is non-existence, self-nature is emptiness.' In the 'Ornament of Clear Realization' it is also said: 'Knowing the emptiness of non-existence, likewise knowing non-existence, knowing the emptiness of self-nature, this is called knowing emptiness.' and so on. Thus, after showing the three divisions of emptiness, in order to master the meaning of the divisions, if divided in detail, there are sixteen emptinesses: inner emptiness, outer emptiness, inner-outer emptiness, great emptiness, emptiness of emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, boundless emptiness, beginningless emptiness, nature emptiness, self-characteristic emptiness, emptiness of all dharmas, unobtainable emptiness, emptiness of non-entity. As an intermediate summary: the emptiness of the internal sense bases such as the eye is inner emptiness, the emptiness of the external sense bases such as forms is outer emptiness, the emptiness of the body or the aggregate of the internal and external sense bases is inner-outer emptiness, the emptiness of the vast container world of the place is great emptiness, the emptiness of seeing emptiness with emptiness of the internal sense bases etc. is emptiness of emptiness, the emptiness of seeing the ultimate truth as it is is ultimate emptiness, the emptiness of the conditioned virtuous deeds of the path to be accomplished by the Bodhisattva is conditioned emptiness.

---

ང་པ་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བློས་མི་བཏང་བར་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཐོག་ མཐའ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་ འདས་སུ་ཡང་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རིགས་ རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དྲི་མས་ཀྱང་དག་པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དག་པར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ མདོར་བསྡུ་ན། ཀུན་རྫོབ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་དག་གི་དངོས་ པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བདག་མཐའ་ དག་གིས་སྟོང་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དབུས་ མཐར། ཟ་པོ་བཟའ་བ་དེ་ཡི་ལུས། །གནས་ཀྱི་གཞི་ཡི་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཇི་ ལྟར་མཐོང་། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །དགེ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ སེམས་ཅན་ཕན་བྱའི་ཕྱིར། །འཁོར་བ་བཏང་བར་མི་བྱའི་ཕྱིར། །དགེ་བ་མི་ཟད་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། རིགས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་བྱའི་ཕྱིར། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ ཆོས་རྣམས་དག་བྱའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་དངོས་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ 1-466 ལས་སྟོང་ཉིད་གཞན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྔགས་མཚན་ཉིད་ངེས་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོར་བར་ཡང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །གཞུང་གཞན་དུ་དུས་གསུམ་གྱི་སྟོང་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་། འདུ་འཕྲོ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དེ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཡང་ ཕྱེ་ལ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོས། ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་ བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཉི་ཤུར་ཡང་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་ དོན་གཞན་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་བཤད་ནས། རང་གི་ངོ་བོ་བདག་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ལ་ བཞིས། ། ༈ གང་སྟོང་པ་དེ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། (བཞི་པ།) བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། བདག་གི་མཚན

【現代漢語翻譯】 我自身以及涅槃的無為之善的空性是無為空性；爲了利益無量眾生的空性是超越邊際的空性；對於不可捨棄的輪迴無始無終的空性是無始無終空性；在無餘涅槃中也能使善不窮盡的空性是無舍空性；自性清凈，通過垢染也能清凈的空性是自性空性；可以獲得的相和好相之各自體性的空性是自性空性；可以清凈的佛陀的功德力等的空性是諸法空性。如是十四種空性的體性簡而言之，世俗的、突發的垢染，人與法的我之邊際的一切事物不存在是無事物空性；勝義諦，法界被一切我所空，以其自性存在是無事物自性空性。中部（中觀根本慧論）中說：『食者所食彼之身，處之基之空性，彼亦由誰如何見，何故彼亦空性。』爲了獲得二種善，爲了恒常利益眾生，爲了不捨棄輪迴，爲了使善不窮盡，爲了使種姓完全清凈，爲了獲得相和好相，爲了清凈佛法，菩薩努力。人與法的無事物在此是空性，彼無事物的實有，彼即是從彼空性之外的空性。』如是。因為真言體性的決定意義相同，續部的國王吉祥真實相應中也如實宣說了甚深空性的分類。其他論典中，三時的空性是不可見空性，由集合分散產生的空性是自性空性，也分爲了十八種。論師僧護（僧伽跋陀羅）說：五蘊的空性是事物空性，如是真如的空性是他性空性，也宣說了二十種。如是宣說了遠離我義和他義的空性后，爲了顯示自性非我，有四種。 什麼是空性，什麼是無我的體性？ （第四）什麼是無我的體性？答：

【English Translation】 My own emptiness and the unconditioned virtue of Nirvana is the emptiness of unconditionedness; the emptiness for the benefit of infinite sentient beings is the emptiness beyond limits; the emptiness of beginninglessness and endlessness of Samsara, which should not be abandoned, is the emptiness of beginninglessness and endlessness; the emptiness of inexhaustible virtue even in Nirvana without remainder is the emptiness of non-abandonment; the emptiness of self-nature purity, which can also be purified by defilements, is the emptiness of self-nature; the emptiness of one's own characteristics of the signs and marks to be obtained is the emptiness of one's own characteristics; the emptiness of the Buddha's Dharma, powers, etc., to be purified is the emptiness of all Dharmas. Thus, the characteristics of the fourteen emptinesses are summarized as follows: the absence of all things of the contingent defilements of conventional truth, the self of persons and Dharmas, is the emptiness of non-things; the ultimate truth, the Dharma realm is empty of all selves, existing in its essence is the emptiness of the essence of non-things. In the Middle Way (Mūlamadhyamakakārikā): 'The body of the eater that is eaten, the emptiness of the base of the place, that also by whom is seen how, wherefore that also is emptiness.' In order to obtain the two virtues, in order to constantly benefit sentient beings, in order not to abandon Samsara, in order to make virtue inexhaustible, in order to make the lineage completely pure, in order to obtain signs and marks, in order to purify the Buddhadharma, Bodhisattvas strive. The non-things of persons and Dharmas here is emptiness, that real existence of non-things, that is other emptiness from that emptiness.' Thus it is. Because the definitive meaning of mantra characteristics is the same, the king of tantras, the glorious perfect application, also explained the divisions of profound emptiness as they are. In other treatises, the emptiness of the three times is the invisible emptiness, and the emptiness arising from aggregation and dispersion is the emptiness of self-nature, which is also divided into eighteen types. Teacher Senge Sangpo (Siṃhabhadra) said: The emptiness of the five aggregates is the emptiness of things, and the emptiness of Suchness is the emptiness of otherness, which is also explained as twenty types. Thus, after explaining the emptiness that is separate from self-interest and other-interest, in order to show that self-nature is non-self, there are four types. What is emptiness, and what is the characteristic of selflessness? (Fourth) What is the characteristic of selflessness? Answer:

---

་ཉིད་མེད་ ཚུལ། དེ་ལ་དགོངས་པའི་ཤེས་བྱེད། འཕྲོས་པའི་ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དང་། ནང་པ་ཡིན་ཡང་(ཉན་ཐོས་)གནས་མ་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་རྫས་ ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་ནམ། ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་དེས་གཞི་ཕུང་པོ་ དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཆོས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་བདག་མ་ཡིན་ པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ བདག་མེད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཤེས་བྱེད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་དུ་འདུ་ཞིང་དེ་ དག་ལ་བདག་མེད་པ་འདི་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་ མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 1-467 (གསུམ་པ།) ལུང་དོན་ལ། མདོ་བཀོད་དེ་དྲི་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་ནི་ངའི་བའམ་བདག་གི་བ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་ངའམ་བདག་མ་ཡིན་པ་པའོ། །འདི་ནི་ ངའི་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་འདི་བཞིན་ནོ་ ཞེས་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡུལ་བདག་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན། བདག་དང་བདག་གི་བ་བཀག་པས་དགག་ བྱ་ཐམས་ཅད་ཁེགས་མོད། ཚིག་གསུམ་པ་སྨོས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལན་ གྱིས་བཤད་པ་ནི། ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་ འདི་ནི་དཔྱད་ན་བདག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ངའི་བ་མེད་པའོ། །ནང་གི་ དངོས་པོ་རང་གི་ལུས་འདི་ནི་བདག་ཏུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་ང་མ་ཡིན་པའོ། །དགག་བྱ་དེ་ དག་ཏུ་ཟད་ཀྱང་། སླར་ཡང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་ནི་ངའི་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བདག་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་ཚིག་གསུམ་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེས་ན་འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ ལ་ནི་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་པས་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་དང་། ནང་ལ་ནི་གཉིས་ཀར་ འཛིན་སྲིད་པས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་བཀག་གོ ། ༈ དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། དེ་དག་ལ་འཕྲོས་པ་ལས། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འཕྲོས་པ་ གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། ༈ མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་འཕྲོས་པ། གཟུགས་ཅན་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཞར་བྱུང་གཟུགས་ཅན་ལ་ དཔྱད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མདོ་ལས་གང་གསུངས་ ཤིང་འདིར་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་མ་བུ་པའི་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པ་ གཟུགས་མི་རྟག་པར་

【現代漢語翻譯】 無我之理。對此的證知。以及剩餘的經文意義的解釋。首先，如同外道以及雖然是內道，但如（聲聞） स्थितविर 等主張實有自我的有部宗派所設定的自我之相，是常、一、自在，或者與蘊體既非同一也非他體的說法。由於這些設定，作為基礎的蘊、界、處等，都與法我的體性相違，因此不是自我。因為它們都處於無常等狀態中。因此，蘊、界、處等與自我的體性不符，所以是無我的。 （第二，）證知：考慮到一切法都包含在蘊、界、處這三者之中，而這些都是無我的。所以，薄伽梵說一切法都是無我的。 1-467 （第三，）經文意義：引用經文提問，薄伽梵說：『這些都不是我的，也不是屬於我的。這不是我，也不是我的自我。這不是我的自我，這些法就像這樣沒有自我和屬於自我的。』以具有正見的智慧，如實地觀察無我的對境。這是什麼意思？既然遮止了自我和屬於自我的，就已經涵蓋了所有需要遮止的。為什麼還要說第三句話呢？回答是：爲了讓認知者明白，外在事物無論是被掌握還是未被掌握，都不是自我可以支配的，所以不是我的。內在事物，即自己的身體，並沒有真實成立為自我，所以不是我。雖然已經涵蓋了所有需要遮止的，但爲了再次強調內在事物也不是與我相關的自我，所以說了第三句話。因此，對於外在事物，不會執著為自我，所以只遮止了屬於自我的方面。而對於內在事物，可能會執著于兩者，所以遮止了自我和屬於自我的兩個方面。 以下解釋從這些內容延伸出的差別。 從這些內容延伸出無常和痛苦的體性，分為兩部分，首先是： 無常體性的延伸。 論證色法的剎那生滅，以及順帶分析色法。 首先，什麼是經中所說的剎那生滅的體性就是無常，並且之前已經解釋過的？例如，有部宗派等認為色法是無常的。

【English Translation】 The principle of non-self. The cognition of this. And the explanation of the remaining meaning of the scriptures. First, like the outsiders and even the insiders, such as (Śrāvakās) Sthavira Nikāya etc. who claim that the self is real, the characteristics of the self that are set up are permanent, singular, independent, or neither identical nor different from the aggregates. Because of these settings, the aggregates, dhātus, and āyatanas that are the basis are not self because they are devoid of the nature of dharma-self. Because they are all in a state of impermanence and so on. Therefore, the aggregates, dhātus, and āyatanas are not in accordance with the nature of the self, so they are non-self. (Second,) Cognition: Considering that all dharmas are contained in the three: aggregates, dhātus, and āyatanas, and that these are all non-self. Therefore, the Bhagavan said that all dharmas are non-self. 1-467 (Third,) The meaning of the scriptures: Quoting the scriptures to ask, the Bhagavan said: 'These are not mine, nor do they belong to me. This is not me, nor is it my self. This is not my self, these dharmas are just like this without self and belonging to self.' With the wisdom of having right view, observe the object of non-self as it is. What does this mean? Since the self and belonging to self have been negated, all that needs to be negated has been covered. Why say the third sentence? The answer is: In order to make the cognizer understand that external things, whether grasped or not grasped, are not to be dominated by the self, so they are not mine. Internal things, that is, one's own body, have not been truly established as the self, so they are not me. Although all that needs to be negated has been covered, in order to emphasize again that internal things are also not the self related to me, the third sentence was said. Therefore, for external things, one will not cling to them as the self, so only the aspect of belonging to the self is negated. But for internal things, one may cling to both, so both the self and the aspect of belonging to the self are negated. The following explains the differences extended from these contents. Extending from these contents are the characteristics of impermanence and suffering, divided into two parts, the first is: The extension of the nature of impermanence. Arguing for the momentariness of form, and incidentally analyzing form. First, what is the nature of momentariness that is said in the scriptures to be impermanent, and which has been explained before? For example, the Sthavira Nikāya and other schools believe that form is impermanent.

---

འདོད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་མི་འདོད་པས་དེ་དག་གི་དོན་དུ། དཔེ་ཇི་ ལྟར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ནའང་གྲགས་ཤིང་ 1-468 སྡེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་དེ་ལྟར། དོན་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། ཚོར་ བ་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཡང་ སེམས་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཐོབ་པའི་གྲུབ་པ་དང་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བདེ་བ་གཅིག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དང་བཅས་ན་ལུས་རྣལ་མར་གནས་ཤིང་མེད་ན་ལུས་རུལ་བ་ལ་སོགས་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་བདེ་སྡུག་དང་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ ཞིང་འགྱུར་ན་ལུས་དེ་ཡང་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་ན་འཇིག་པའི་གནས་ སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ གིས་བྱུང་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་ཐར་ དང་ཟད་པར་ལ་སོགས་པ་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་སེམས་སྐད་ཅིག་མས་ས་ལ་སོགས་ པའང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་དབང་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་ མ་མ་ཡིན་ན་ནི་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞོན་ནུ་ལས་རྒན་པོ་དང་གསར་བ་ ལས་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། (རྒྱན་དུ།)དང་པོར་མི་འཇིག་ མཐར་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མི་འཇིག་ན་མཐར་འགྱུར་བ་ འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེད་ཙམ་ཉིད་ནས་ཀྱང་འཇིག་ བྱེད་ཕྱིར་འབྱུང་གི་རྐྱེན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར། རང་གི་ངང་གིས་སྐད་ཅིག་གིས་རྣམ་པར་ འཇིག་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བལྟའོ། ། (གཉིས་པ།) ཞར་བྱུང་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)གཟུགས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་དཔྱད་པ་ནི། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུའི་གཟུགས་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ བཞི་དག་ཚང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལའང་ 1-469 འབྱུང་གྱུར་ཐམས་ཅད་ཚང་བའོ་ཞེས་གང་མདོ་ལས་གསུངས་ཤིང་འདིར་ཡང་བསྟན་པ་དེ་ཅི་ ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཞེ་ན། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་བྱེད་ལས་ལ་དཔགས་ ནས་ཁྱབ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཅིང་། མདོ་སྡེ་པ་ནི་ས་བོན་ཙམ་ཚང་བ་ལ་དགོངས་པར་འདོད་ མོད། འདིར་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་ ཅེས་གསུངས་སོ། །འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སམ་ཡུལ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་ རྒྱུར་བྱས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ཏེ

【現代漢語翻譯】 因為即使想要，也不會想要一瞬間，爲了那些意義，例如，心和心所並非一瞬間，這在世間也廣為人知，這些宗派也如此認為。因此，色法也應被視為一瞬間。因為感受產生的處所之色法，是被心的一瞬間所把握的；而且，從未獲得到獲得，以及獲得后隨之而來的安樂是相同的。因為有心則身體正常存在，無心則身體腐爛等。如果心因苦樂和貪嗔等而每一瞬間都在變化，那麼身體也顯現為在變化。具有諸根的身體是心的處所，如果自身一瞬間不壞滅，則不能成為壞滅的處所。一切內外之色法，都是由心的習氣力所產生的，因為一瞬間的因與常恒的果相違。獲得解脫和窮盡等殊勝力量的心的一瞬間，也能隨意自在地將土地等轉變為黃金等。如果不是一瞬間，則無法轉變。而且，從年輕到年老，從新到舊等，最終都顯現為在變化。如（《寶鬘論》中說）：『最初不壞滅，最終不變化。』如果最初一瞬間不壞滅，則最終變化是相違的。一切事物，從產生的那一刻起，就具有壞滅的因素，不需要依賴其他的助緣，而是自身以一瞬間的性質而壞滅。因此，一切內外之色法，都應被視為在一瞬間成立。 （二、附帶說明分二：）（一、觀察色法因果：） 任何色法，無論是何種，都必須具備作為因的色法，即四大種；而以四大種為因的果之色法，也必須具備一切所生之物。經中如此宣說，此處也如此教導，那麼，佛陀是出於何種意圖而如此宣說的呢？如前所述，毗婆沙師是根據作用來衡量，認為這是普遍的含義；經部師則認為這是指具備種子即可。但在此，大乘的觀點是，考慮到一切皆有可能，所以才如此宣說的。依賴於同一方或同一處的事物之意義，即是以因作為果之色法的意義。

【English Translation】 Because even if one desires, one does not desire for an instant, for the sake of those meanings, for example, mind and mental events are not momentary, which is well known in the world, and those schools also think so. Therefore, form should also be regarded as momentary. Because the form of the place where feeling arises is grasped by the momentariness of the mind; moreover, the attainment from non-attainment, and the happiness that follows after attainment are the same. Because with mind, the body remains normal, and without mind, the body decays, etc. If the mind changes every moment due to pleasure and pain, attachment and aversion, etc., then the body also appears to be changing. The body with the senses is the place of the mind, if it does not perish in its own moment, it cannot become a place of perishing. All external and internal forms arise from the power of the mind's imprints, because the result of a momentary cause is always contradictory to permanence. The momentariness of the mind that has attained liberation and exhaustion, etc., with special powers, can also freely transform the earth, etc., into gold, etc., as desired. If it is not momentary, then it cannot be transformed. Moreover, from youth to old age, from new to old, etc., everything appears to change in the end. As it says in (The Garland of Gems): 'If it does not perish in the beginning, it will not change in the end.' If it does not perish momentarily from the beginning, then the final change is contradictory. All things, from the moment they arise, have the factors of destruction, and do not depend on other conditions, but perish spontaneously in a moment. Therefore, all external and internal forms should be regarded as established in a moment. (2. incidental two points:) (1. Investigating the cause and effect of form:) Whatever form it is, all of it must have the four great elements as the cause of form; and the form of the effect, which has the four great elements as the cause, must also have all the produced things. The sutra says so, and it is taught here as well, so what intention did the Buddha have in saying so? As mentioned earlier, the Vaibhashikas measure according to function and consider it to be a universal meaning; the Sautrantikas consider it to mean that only the seed is complete. But here, the Mahayana view is that everything is possible, so it is said so. The meaning of things that depend on the same side or the same place is the meaning of the form of the effect with the cause.

---

། འབྱུང་བ་ནི་འབྱུང་གྱུར་གྱིས་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པས། འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་འབྱུང་གྱུར་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་བ་ ལས་ལོགས་སུ་འབྱུང་གྱུར་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ རྒྱུའི་གཟུགས་འདུས་པ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ ན་ཡོད་ཀྱི། གང་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འབྱུང་ བ་གཅིག་ལས་གྱུར་པའི་འདུས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ས་རྡོག་སྐམ་པོ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་གཉིས་ ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་གསུམ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་ དེ། དེ་ཉིད་དྲོ་བ་ལྟ་བུ་ནས། འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ འདྲིལ་ཞིང་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་ བུའི་གཟུགས་ལ་ཡང་། རྒྱུར་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་འདུས་པ་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ ནི་དེ་ན་ཡོད་ཀྱི། མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ གཅིག་དང་ལྡན་པ་ནི་འོད་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲའམ་དྲི་དང་བཅས་པའི་རླུང་ ལྟ་བུ་དང་། གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རེག་བྱ་ཡང་བ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། བཞི་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་འདུས་པ་བུ་རམ་གྱི་གོང་བུ་ལྟ་བུ་དང་། ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུའོ། ། 1-470 (གཉིས་པ།) རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དཔྱད་པ་ནི་མདོ་ལས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ནི་གཟུགས་ འདུས་པའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ། རྩོམ་བྱེད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི། ཉི་ཤུ་པར། (རགས་པ་རྩོམ་ པའི་དུས་སུ་རྡུལ་)དྲུག་གིས་གཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། ཕྲ་རབ་རྡུལ་(ཕྱོགས་)ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར(བས་ཆ་ མེད་དུ་འགལ་ལོ)། །དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་གོ་(ས་)གཅིག་ནས(སྦྱོར་ན)། །(བརྩམས་པའི་)གོང་བུའང་རྡུལ་ ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ལུས་སམ་རང་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་གོང་བུ་ལ་བློས་ཇི་ཙམ་དུ་ཆ་ཤས་ སུ་བཤིག་ཅིང་དབྱེ་བར་ནུས་པ་དེ་ཙམ་དུ་མཐར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་ལ་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་མཐས་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཙམ་སྟེ། དོན་ལ་ མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཞག་པའི་དགོས་པ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་གཟུགས་གཅིག་གོ་ཞེས་རིལ་པོར་ འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གཞིག་ཅིང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཤིགས་ནས་དེའང་མེད་པར་བསྟན་པས་གཟུགས་རྫས་སུ་ བདེན་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ་རྣམ་རིག་ཙམ་ལ་འཇུག་ཅིང་མཐར་དེ་ཡང་ མེད་པས་ཆ

【現代漢語翻譯】 因為生起（འབྱུང་བ་，bhūta）是依靠已生（འབྱུང་གྱུར་，bhūta-kṛta）的因，所以生起的一方也就是已生的一方。因為生起之外，已生沒有獨立自主的力量。因此，應當說，從作為因的色聚集產生出來的、具有自身特徵的任何事物，就在那裡；而沒有顯現的事物，就不存在。例如，有一種聚集是從一種生起產生的，比如干燥的土塊；有一種是從兩種生起產生的，比如濕潤的土塊；有一種是從三種生起產生的，比如溫暖的土塊；有一種是從所有四種生起產生的，比如粘稠且可塑的土塊。同樣，對於以四種生起為因所產生的果的色，也應當知道，在作為因的果的色聚集之中，顯現的事物就在那裡；而沒有顯現的事物，就不存在。例如，具有一種色的是光；具有兩種色的是聲音或帶有氣味的空氣；具有三種色的是具有顏色、氣味和輕觸感的煙；具有四種色的是顏色、氣味、味道和觸感聚集的紅糖塊；具有五種色的是帶有聲音的紅糖塊。 （第二，）關於分析極微，經中說：『積累極微就是色聚集。』對於所說的，構成極微的是：在《二十論》中說：『（粗大物形成時，）六者同時結合，極微（方面）就變成六個部分（因此與無分相矛盾）。這六者從一個（位置）（結合），（所形成的）團塊也變得像極微一樣。』通過這些道理進行分析，應當了知身體或自身的體性並非實有。然而，對於團塊，心識能夠分解和區分成多少個部分，最終分解到極細微的程度，色法的最小單位就被稱為極微，這只是宗派通過分析而假立的。實際上並不存在，但這樣假立的必要性在於，爲了破除將一切都執著為一個整體的觀念，從而進入人無我；並且通過將色法分解為極微，並顯示極微也不存在，從而認識到色法並非真實存在，進而進入唯識，最終連唯識也不存在，從而...

【English Translation】 Because arising (འབྱུང་བ་, bhūta) is the cause dependent on what has arisen (འབྱུང་གྱུར་, bhūta-kṛta), therefore, whatever is the aspect of arising is also the aspect of what has arisen. Because apart from arising, what has arisen has no power to independently operate. Therefore, it should be said that whatever possesses its own characteristic that arises from the aggregate of form as the cause, is there; and whatever is not apparent, does not exist. For example, there is an aggregate that arises from one arising, such as a dry clod of earth; there is one that arises from two arisings, such as the same clod being moist; there is one that arises from three arisings, such as the same clod being warm; and there is one that arises from all four arisings, such as the same clod being sticky and pliable. Similarly, for the form of the result that arises from the four arisings as the cause, it should also be known that whatever is apparent in the aggregate of the form of the result that is the cause, is there; and whatever is not apparent, does not exist. For example, that which possesses one form is like light; that which possesses two is like air with sound or odor; that which possesses three is like smoke with form, odor, and light touch; that which possesses four is like a lump of brown sugar, an aggregate of form, odor, taste, and touch; and that which possesses five is like the same with sound. (Secondly,) Regarding the analysis of atoms, the sutra says: 'The accumulation of atoms is an aggregate of form.' Regarding what is said, the atoms that constitute it are: In the Twenty Verses it says: '(When gross matter is formed,) when six are joined simultaneously, the atom (aspect) becomes six parts (therefore it contradicts indivisibility). These six from one (location) (join), (the formed) lump also becomes like an atom.' Through reasoning such as this, it should be understood that the body or its own nature is not established as a substance. However, to whatever extent the mind is able to break down and divide a lump into parts, to that extent, having finally divided it to the extreme, the smallest unit of form is called an atom, which is merely posited by schools through analysis. In reality, it does not exist, but the necessity of positing it in this way is to dismantle the notion of grasping everything as a single whole, and thereby enter into the selflessness of the person; and by breaking down forms into atoms and showing that even atoms do not exist, one realizes that forms are not truly established as substances, and then enters into mere consciousness, and ultimately even that does not exist, thereby...

---

ོས་ཀྱི་བདག་མེད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འཕྲོས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལས་འཕྲོས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། ཡང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ ཐམས་ཅད་ཚང་བས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་གཉེན་པོས་མ་བསྲབས་པ་དང་། རྒྱས་ལ་གཉེན་པོས་ བསྲབས་པ་དང་། རྒྱས་ལ་རེ་ཞིག་བསྲབས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཏན་ནས་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ ཡིན་པ་ཡང་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱིས་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། ། སྡུག་བསྔལ་བསྲབས་ལ་གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱིས་མ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་ ཕལ་ཆེར་ཟད་པས་ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། །སྡུག་བསྔལ་རྩ་བ་ནས་ཟད་ 1-471 པས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡོད། ངོ་བོ་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ལ་འཕྲལ་དུ་ སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་ཞིང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བས་བསྲབས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་ པ་ཡང་ཡོད་དོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བསྲབས་ལ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་ཡང་མ་བསགས་པ་ རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་སྐྱེ་གནས་བཞི་དང་། སྡུག་ བསྔལ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་བས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་། གཉེན་པོ་གང་གིས་ཀྱང་ མ་བསྲབས་པའོ། ། རྒྱས་ལ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་ཐར་བའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། གཉེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་ངེས་སུ་བྱས་པས་བསྲབས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་བསྲབས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བསྲབས་ པའང་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལས་ འདའ་བས་བསྲབས་པའང་ཡིན་ལ། གཏན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པས་མ་བསྲབས་པའང་ཡིན་ པའོ། །བར་མ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐར་ བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་ནི་ འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདས་པས་བར་མ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོ་ཟག་མེད་དང་བྲལ་བས་ མ་བསྲབས་པའོ། །བསྲབས་ལ་མ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་བྱིས་ པ་ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེའང་ 1-472 འདོད་གཟུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདས་པས་བསྲབས་པ་ཡིན་ལ། གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ དང་བྲལ་བས་མ་བསྲབས་པའོ། །ཆེས་སྲབ་ལ་

【現代漢語翻譯】 爲了進入無我之境。 ༈ 從痛苦的特徵延伸出的內容 從痛苦延伸出的內容包括：痛苦共同的分類和死亡痛苦的差別。首先是分類：（二者中的第一個）分類是：痛苦有完全具備而未被對治力削弱的，有具備而被對治力削弱的，有具備而暫時被削弱的，也有根本未被削弱的。有未被無漏對治力削弱的中間痛苦，也有被削弱但未被無漏對治力削弱的痛苦，有大部分已盡而非常微弱的痛苦，有從根本上已盡而極其微弱的痛苦，也有本體不是痛苦但立即顯現為痛苦，並且通過消除其他痛苦而使極大的削弱接近存在的。 （第二個）本體上非常微弱但未被削弱的痛苦是什麼呢？就是那些在欲界中行事，未積累有漏或無漏善根的凡夫眾生相續中的痛苦。這些痛苦具備五趣、四生和三種痛苦等一切，因此非常強烈，並且未被任何對治力所削弱。 具備而被削弱的痛苦是什麼呢？就是在欲界中行事，非常強烈的痛苦，但由於相續中生起了與解脫分相應的道，因此被對治力確定能夠從痛苦中解脫而削弱。 既具備又被削弱，但同時又未被削弱的是什麼呢？就是在欲界中行事的眾生，通過修習世間道，爲了脫離貪慾而積累順解脫分的善根，他們的痛苦暫時從苦苦等中解脫而被削弱，但由於並非永久脫離輪迴，因此也未被削弱。 未被削弱的中間狀態是什麼呢？就是那些生於色界的凡夫，完全捨棄了與解脫分相應的善根，他們的痛苦超越了欲界的痛苦，是中間狀態，但由於缺乏無漏的對治力而未被削弱。 被削弱但未被削弱的是什麼呢？就是那些生於無色界的凡夫，完全捨棄了與解脫分相應的善根，他們的痛苦超越了欲界和色界的痛苦而被削弱，但由於缺乏無漏的對治力而未被削弱。 非常微弱且

【English Translation】 In order to enter the state of selflessness. ༈ Excerpted from the characteristics of suffering Excerpted from suffering, there are: the common divisions of suffering and the differences in the suffering of death. First, the divisions: (the first of the two) The divisions are: Suffering is either complete and not attenuated by antidotes, complete and attenuated by antidotes, complete and temporarily attenuated, or not attenuated at all. There is also intermediate suffering that is not attenuated by undefiled antidotes. There is suffering that is attenuated but not attenuated by undefiled antidotes. There is suffering that is mostly exhausted and very weak. There is suffering that is exhausted from the root and extremely weak. There is also that which is not suffering in essence but immediately appears as suffering, and through eliminating other suffering, a great attenuation is closely present. (The second) What is the suffering that is very subtle in essence but not attenuated? It is the suffering in the continuum of ordinary beings who engage in the desire realm and have not accumulated any virtuous roots, either defiled or undefiled. This suffering is extremely extensive because it includes all of the five realms, four births, and three sufferings, and it is not attenuated by any antidote. What is the suffering that is extensive and attenuated? It is the suffering of those who engage in the desire realm, which is very extensive, but whose continuum has given rise to the path that is in accordance with liberation, and thus it is attenuated because the antidote has determined that they will escape suffering. What is it that is both very extensive and attenuated, but also not attenuated? It is the suffering of those who engage in the desire realm and have accumulated virtuous roots in accordance with merit, in order to become free from desire by meditating on the worldly path. It is attenuated because they temporarily escape from the suffering of suffering, etc., but it is also not attenuated because they do not permanently leave the cycle of existence. What is the intermediate state that is not attenuated? It is the suffering of ordinary beings born in the form realm who have completely abandoned the virtuous roots that are in accordance with liberation. It is intermediate because it transcends the suffering of the desire realm, but it is not attenuated because it lacks undefiled antidotes. What is attenuated but not attenuated? It is the suffering of ignorant beings born in the formless realm who have completely abandoned the virtuous roots that are in accordance with liberation. It is attenuated because it transcends the suffering of the desire and form realms, but it is not attenuated because it lacks undefiled antidotes. Very subtle and

---

བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འཕགས་པ་སློབ་ པ་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོ་དང་སྒོང་ སྐྱེས་དང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་བསྲབས་པར་གྱུར་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ ཆེས་སྲབ་ལ་བསྲབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ཐོབ་པའི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མིང་ བཞི་དང་གཟུགས་སོ། །ཞེས་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དག་ལྷག་མར་ལུས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ འགགས་པ་ན་སླར་མི་འབྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་ ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་ཞིང་བསྲབས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ས་བཅུ་(ས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་)རྣམས་ སུ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ བསལ་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་སྣང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ ནི་བསམ་བཞིན་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་ལུས་དང་ཡན་ལག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་ བསྔལ་བར། སྣང་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས། གྲོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉེས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་ལས། (དང་པོ།) འཆི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། འཆི་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ལོ་ཞེས་མདོ་ལས་གང་གསུངས་ཤིང་འདིར་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལ། (འཆི་བ་སླུ་ བར་)ཚེ་དང་དབང་པོ་རྣམས་དང་སྲོག །འགགས་པ་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །(འཆི་བ་སླུ་བའི།) ཐབས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་ནི། འཆི་བ་སླུ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྲོག་འགག་པའི་ འཆི་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་ 1-473 པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བའོ། །དེ་དག་གི་དགེ་མི་དགེ་ནི་འཆི་ སེམས་ཐ་མའི་སྔོན་ལ་འབྱུང་བ་གསལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་གསལ་བ་ (བསྒྲིབས་པའམ། དོན་གསང་མ་བསྒྲིབས་པའི་)ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ བ་གསལ་ན་རང་གི་སྔོན་གོམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སམ། གཞན་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཆོས་བསྟན་ཞིང་བསྐུལ་ནས་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། །ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ བ་གསལ་བ་ན་རང་གི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་ཞིང་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་བས་ སམ། གཞན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུར་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྡིག་ པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་མི་དགེ་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ གསལ་ཡང་རུང་མི

【現代漢語翻譯】 什麼是極微細的痛苦？是指那些聖者，如七有學者（指證得預流果后，還要經歷七次生死才能證得阿羅漢果位的聖者）等，他們的痛苦。這些痛苦是指惡趣、卵生、濕生等眾生的痛苦已經變得非常微細。什麼是極微細中的極微細？是指那些獲得有餘涅槃的無學（指阿羅漢）者，在他們的生命力尚未停止時，由名（受、想、行、識四蘊）和色（物質）組成的五蘊。這些五蘊是煩惱的殘餘，一旦它們停止，就不會再次產生，因此是極微細的。什麼是並非痛苦，但顯現為痛苦，並且非常微細的痛苦？是指那些發起了殊勝菩提心、完全清凈的菩薩，他們在十地（從初地佈施等開始）中獲得了十種波羅蜜多，爲了消除眾多眾生相續中的痛苦，而在他人面前示現為痛苦的形象。這些菩薩是有意願地受生，佈施身體和肢體等，雖然示現為痛苦，但由於已經從業和煩惱中解脫，因此沒有痛苦的過患。 第二部分分為五個方面。（第一，）展示臨終心識的分類：經中說到的『死亡的痛苦』，以及之前已經解釋過的，（死亡是欺騙性的，）壽命、感官和生命力的停止是死亡的特徵。（欺騙死亡的）方法是延長壽命，這被稱為欺騙死亡。如上所述，生命力停止的死亡有三種類型：即具有善心的死亡、具有不善心的死亡和具有無記心的死亡。這些善與不善是根據臨終心識之前出現的明顯心識來判斷的。而最後的心識本身是不明顯的（被遮蔽的，或者意義隱秘未被遮蔽的），僅僅被認為是無記。如果心識的流動是清晰的，那麼或者通過增強自己先前習慣的善根的力量，或者通過其他善知識的教導和鼓勵，從而實踐信仰等，這被認為是具有善心的死亡。同樣，如果心識的流動是清晰的，那麼或者被自己的煩惱所驅使，生起不善心，或者被邪惡的朋友所慫恿，從而造作惡業，這被認為是具有不善心的死亡。即使心識的流動是清晰的，也...

【English Translation】 What is extremely subtle suffering? It refers to the suffering of those noble ones, such as the Seven-Times-Born (those who, having attained the Stream-Enterer fruit, must undergo seven more rebirths before attaining Arhatship). This suffering means that the suffering of beings in the lower realms, born from eggs, born from moisture, etc., has become extremely subtle. What is the most subtle of the extremely subtle? It refers to the aggregates of name (the four mental aggregates of feeling, perception, mental formations, and consciousness) and form (matter) of those non-learners (Arhats) who have attained Nirvana with remainder, while their life force has not yet ceased. These aggregates are the remnants of afflictions, and once they cease, they will not arise again, thus they are extremely subtle. What is it that is not suffering, but appears as suffering, and is a very subtle suffering? It refers to those Bodhisattvas who have generated supreme Bodhicitta, who are completely pure, and who have attained the ten Paramitas in the ten Bhumis (starting with the first Bhumi of generosity, etc.). In order to eliminate the suffering in the minds of many sentient beings, they manifest as suffering in the perception of others. These Bodhisattvas intentionally take rebirth, giving away their bodies and limbs, etc., appearing to suffer, but because they are liberated from karma and afflictions, they have no fault of suffering. The second part is divided into five aspects. (First,) showing the classification of the mind at the time of death: What the Sutra speaks of as 'the suffering of death,' and what has been explained before, (death is deceptive,) the cessation of lifespan, senses, and life force is the characteristic of death. (The method of deceiving death) is to prolong life, which is called deceiving death. As mentioned above, the death of the cessation of life force is of three types: namely, death with a virtuous mind, death with a non-virtuous mind, and death with an unspecified mind. These virtuous and non-virtuous minds are judged according to the clear mind that appears before the final mind of death. The final mind itself is unclear (obscured, or the meaning is secret and not obscured), and is only considered unspecified. If the flow of mind is clear, then either by strengthening the power of one's previously accustomed roots of virtue, or by the teaching and encouragement of other virtuous friends, thereby practicing faith, etc., this is considered death with a virtuous mind. Similarly, if the flow of mind is clear, then either driven by one's own afflictions, giving rise to a non-virtuous mind, or being instigated by evil friends, thereby creating evil deeds, this is considered death with a non-virtuous mind. Even if the flow of mind is clear, and...

---

་གསལ་ཡང་རུང་། རང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རམ། རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་སྟོབས་ཞན་པས་དགེ་སྡིག་ཏུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐ་ མལ་བར་གནས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟའོ། ། (གཉིས་པ།) འཆི་བ་ན་དྲོད་ཀྱི་བསྡོག་ཚུལ་ནི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྐང་ པ་ནས་སྙིང་གའི་བར་དུ་སྨད་ནས་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐོག་ མ་ཉིད་དུ་སྤྱི་བོ་ནས་སྙིང་གའི་བར་དུ་སྟོད་ནས་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །སར་མེར་མེར་པོའི་ ཕྱོགས་གང་དུ་རྣམ་ཤེས་ཞུགས་པ་དེ་སྙིང་ཁ་ཡིན་པས་དེ་ནས་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་འཕོ་བར་ གསུངས་སོ། །མཛོད་དུ་ནི། འོག་མིན་ལྷར་འགྲོ་མི་སྐྱེ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འཆི་ན་རྐང་པ་དང་། ལྟེ་བ་སྙིང་གར་ཡིན་འཆི་འཕོ། །ཞེས་ངན་འགྲོ་དང་མི་དང་ལྷར་སྐྱེ་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་(ངན་སོང་)རྐང་པ་དང་(མི་)ལྟེ་བ་དང་(ལྷ་དང་དགྲ་བཅོམ་)སྙིང་ག་ནས་དྲོད་དང་ རྣམ་ཤེས་འཕོ་བར་བཤད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྤྱི་གཙུག་ནས་འཕོའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ 1-474 རོ། །གཅིག་ཅར་འཆི་བ་ན་ཡིད་དང་བཅས་པའི་ལུས་དབང་མེད་ལ་འགག་གོ། གཞན་ཡང་ དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ ནས་བདེ་བར་འཕོ་ཞིང་། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་མི་སྡུག་པ་མཐོང་བ་དང་། རྡུལ་དང་ སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། རྐང་ལག་གཡོབ་པ་དང་། མིག་ལྡོག་པ་དང་། ལྦུ་བ་སྐྱུགས་པ་ལ་ སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཏེ་འཕོའོ། །གནད་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དམྱལ་ བ་དང་ལྷ་ལ་མེད་ཅིང་། དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ཚབས་ཆུང་ལ། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ཚབས་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་གསུངས་སོ། །(ཆགས་བཅས་འཆི་ན་མི་གཙང་བ་དང་ཁུ་བ་འབྱུང་བས་ ལུས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པས་དྲི་ང་བ་འབྱུང་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བསལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད། འཆི་ཁར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ གཏོད་པས་མིག་འབྱེད་འཛུམ་བྱེད་ཅིང་དེའི་རླུང་སྙིང་གར་འགགས་པས་རླུང་ལྟོ་ནས་གྱེན་དུ་ལྡངས་ཏེ་དེས་རོ་རེངས་སོ། །དགྲ་ བཅོམ་འཆི་ཁར་མི་གཙང་བ་མི་འབྱུང་བས་ལུས་དྲི་མི་ང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བསལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སེམས་ མི་གཏད་པས་མིག་འབྱེད་འཛུམ་མི་བྱེད། རླུང་ལྟེ་བར་འགགས་པས་གྱེན་དུ་ལྡང་རྒྱུ་མེད་པས་རོ་མི་རེངས་སོ་ཞེས་གདགས་པར་ རོ། །) (གསུམ་པ།) ཤི་འཕོས་ནས་བར་སྲིད་འགྲུབ་ཚུལ་ལ་སྤྱི་དོན་བཞིའི། མཚན་ཉིད་ནི། འདིར་གང་འཆི་དང་སྐྱེ་བ་ཡི། །སྲིད་པའི་བར་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་ བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆི་སྲིད་དང་སྐྱེ་སྲིད་དག་གི་བར་དུ་མངོན་བར་གྲུབ་པའི་ས

【現代漢語翻譯】 或者，由於自身和他人的條件都不完備；或者，雖然有條件，但力量薄弱，無法明顯地造作善惡，處於平凡狀態，這可以看作是具有未被預言的心識的死亡。 (第二，)死亡時體溫的聚集方式是：行善之人的身體，最初從腳到心間自下而上變冷；作惡之人的身體，最初從頭頂到心間自上而下變冷。據說，神識進入身體哪個部位，那個部位就是心間，體溫和神識就從那裡轉移。《俱舍論》中說：『往生色界諸天和不還果者，以及人道眾生，次第死亡時，體溫和神識從腳、臍、心轉移。』也就是說，惡趣眾生、人道眾生、天道眾生和阿羅漢，體溫和神識依次從(惡趣)腳、(人)臍、(天和阿羅漢)心轉移。有些人說，阿羅漢是從頭頂轉移的。 驟然死亡時，連同意識的身體會不由自主地停止。此外，行善之人會通過看到各種悅意的景象等方式安樂地轉移；作惡之人則會通過看到醜陋的景象、發出『塵土』和『毛髮』的聲音、手腳揮動、眼睛翻轉、吐出泡沫等方式痛苦地轉移。據說，斷命的痛苦地獄和天界都沒有；行善之人感受到的聲音不悅耳且程度輕微；作惡之人則會感受到劇烈的痛苦。(如果帶著貪慾而死，會流出不凈之物和精液，遍佈全身，散發惡臭，諸天也會努力清除這些。臨終時，如果心繫來世，就會睜眼微笑，氣息停留在心間，氣息從腹部向上涌動，導致屍體僵硬。阿羅漢臨終時不會流出不凈之物，身體不會散發惡臭，諸天也會努力清除這些。因為不心繫來世，所以不會睜眼微笑。氣息停留在臍部，不會向上涌動，所以屍體不會僵硬。) (第三，)從死亡到投生之間的中陰狀態的形成方式，有四個總的要點： 其定義是：『此處死亡和出生之間的存在狀態。』正如經文所說，爲了在其他地方獲得投生，在中陰狀態中顯現。

【English Translation】 Alternatively, it may be that both the conditions of oneself and others are not complete; or, although there are conditions, they are weak and unable to manifestly create virtue or vice, remaining in an ordinary state, which can be regarded as the death of a mind with untaught consciousness. (Second,) The way heat gathers at death is: for the body of one who does good, it initially cools from the feet to the heart, from the bottom up; for the body of one who does evil, it initially cools from the crown of the head to the heart, from the top down. It is said that wherever consciousness enters the body, that place is the heart, and heat and consciousness transfer from there. In the Treasury of Knowledge, it says: 'Those who go to the Akanishta heavens and non-returners, and humans, when they die in sequence, heat and consciousness transfer from the feet, navel, and heart.' That is to say, beings of the lower realms, humans, beings born in the heavens, and arhats, heat and consciousness transfer sequentially from the (lower realm) feet, (human) navel, (heaven and arhat) heart. Some say that arhats transfer from the crown of the head. When death is sudden, the body together with the mind involuntarily ceases. Furthermore, those who do good transfer happily by seeing various pleasing sights, etc.; those who do evil transfer painfully by seeing ugly sights, hearing sounds of 'dust' and 'hair', waving their hands and feet, rolling their eyes, spitting out foam, etc. It is said that the pain of cutting off life is absent in hell and the heavens; the sounds that those who do good hear are unpleasant but mild; those who do evil experience severe pain. (If one dies with attachment, impure substances and semen will flow out, covering the whole body, emitting a foul odor, and the gods will strive to remove these. At the time of death, if one's mind is fixed on the next life, one will open one's eyes and smile, and the breath will stop in the heart, causing the breath to rise from the abdomen, which causes the corpse to stiffen. When an arhat dies, impure substances do not flow out, the body does not emit a foul odor, and the gods will strive to remove these. Because one's mind is not fixed on the next life, one will not open one's eyes and smile. The breath stops in the navel, so there is no rising, and the corpse does not stiffen.) (Third,) The way the intermediate state between death and rebirth is formed has four general points: Its definition is: 'Here, the state that occurs between death and birth.' As the text says, in order to obtain rebirth in another place, it manifests in the intermediate state.

---

ྲིད་པའོ། ། དབྱེ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དོ་དྲུག་གམ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་སུ་ སྐྱེ་བའི་བར་དོ་གཉིས་སོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ལ་རིགས་པ་ནི། འབྲུ་ཡི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། ། སྲིད་པ་ཆད་ལས་འབྱུང་བ་མིན། ཞེས་པ་ལྟར། གང་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲུ་ཡི་རྒྱུན་བཞིན། སེམས་ གྱི་རྒྱུན་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའོ་ཞེས་པས། (ཕལ་ཆེན་སྡེ་པ།)ཁ་ཅིག་འཆི་སྲིད་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ 1-475 སྲིད་འབྱུང་བར་འདོད་པ་བསལ་ནས། བར་སྲིད་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལས་ གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རྒྱུན་མེད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ན། གཟུགས་བརྙན་མ་གྲུབ་ཕྱིར་བ་དང་། མི་འདྲའི་ཕྱིར་ན་དཔེ་མ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་འཁྲུལ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ གྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲུབ་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཡིན་ཞིང་། གཟུགས་དང་མེ་ ལོང་གཉིས་ཀ་ལས་བྱུང་བས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་རུང་ངོ་། །ལུང་ནི། མགུར་གསུངས་ ཕྱིར་ཡོད་དྲི་ཟ་ནི། །ལྔར་གསུངས་འགྲོ་མདོ་ལས་ཀྱང་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་མགུར་ནས། སྲིད་པ་ནི་བདུན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་སྲིད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། སྲིད་པ་བར་མའོ་ཞེས་པ་དང་། གནས་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་མའི་མངལ་དུ་བུ་འཆགས་ ཏེ། མ་རུང་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་མ་ཆགས་ཤིང་ཕྲད་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཡང་ཉེ་བར་ གནས་པའོ་ཞེས་(དེ་ཕུང་པོ་ཞིག་པའོ་སྙམ་ན། རྟ་ལེན་གྱི་མདོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱལ་ རིགས་སམ་བྲམ་ཟེའམ་རྗེའུ་རིགས་སམ་འོན་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོངས་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་ནས་འོངས་ པ་ཞིག་ཤེས་སམ། ཞེས་སོ། །)གསུངས་ཤིང་། ཕྱིར་མི་འོང་ལྔའི་ནང་དུ་ཡང་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་ འདས་བར་གསུངས་པ་དང་། འགྲོ་བ་བདུན་གྱི་མདོར་ཡང་། བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བ་གསུམ་གསུངས་པས་བར་སྲིད་ཡོད་པར་འགྲུབ་པོ། །རྩོད་སྤང་ནི་བར་སྲིད་ཡོད་ན་བདུན་ སུན་འབྱིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་མཐོང་ཆོས་ལ་དམྱལ་བའི་མེས་བསྐོར་ཏེ། ཤི་འཕོས་ནས་ བར་སྲིད་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ལ་དམྱལ་བར་ལྷུང་བ་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚམས་མེད་པ་ ལྔའི་ལས་གང་བྱས་ཤིང་བསགས་ན་དེ་མ་ཐག་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་པའང་། འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་རྟོག་ན་གསོན་ པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་(བྲམ་ཟེ་རྒན་པོ་ལ་གདམས་པའི་)མདོ་ 1-476 ལས། བྲམ་ཟེ་ན་ཚོད་ཁྱེར་ཟིན་རྒ་བ་ལས། །འཆ

【現代漢語翻譯】 是『有』（藏文：སྲིད་པ，梵文天城體：bhava，梵文羅馬擬音：bhava，漢語字面意思：有）的分類。 分類是：有六種中陰（藏文：བར་དོ，梵文天城體：antarābhava，梵文羅馬擬音：antarābhava，漢語字面意思：中有的狀態）會轉生到六道嗎？或者轉生到欲界和色界的兩種中陰？ 關於成立的理由：根據理證，『與種子之流相符故，有非斷滅而生。』正如所說，凡是以流的方式進入的法，都會不斷地在其他地方產生，例如種子的流。心識之流也是以流的方式進入的。因此，(大眾部)有些人認為只有死有（藏文：འཆི་སྲིད，梵文天城體：maraṇabhava，梵文羅馬擬音：maraṇabhava，漢語字面意思：死亡狀態）才會產生生有（藏文：སྐྱེ་སྲིད，梵文天城體：upapattibhava，梵文羅馬擬音：upapattibhava，漢語字面意思：出生狀態），這種觀點被排除，從而成立了中有（藏文：བར་སྲིད，梵文天城體：antarābhava，梵文羅馬擬音：antarābhava，漢語字面意思：中間狀態）的存在。如果認為就像從形體產生影像一樣，即使沒有連續性也會產生，那麼，『影像不成故』，『不相似故，非為譬喻。』因為影像只是在錯覺意識中顯現，實際上並不成立。即使成立，也不是形體的連續，而且影像是由形體和鏡子兩者產生的，因此不相似，不能作為譬喻。 根據聖教量：『世尊親口說，故有乾闥婆（藏文：དྲི་ཟ，梵文天城體：gandharva，梵文羅馬擬音：gandharva，漢語字面意思：尋香）。』『五蘊經』中也成立。』正如世尊的親口所說：『有七種，即五道的有、業的有和中有。』如果三種條件同時具備，胎兒就會在母胎中形成：母親沒有疾病且具有月經，父母交合，以及乾闥婆也接近。(如果認為這是蘊分解，那麼《馬授經》中說：『你知道乾闥婆接近是指哪個種姓？是剎帝利種姓、婆羅門種姓、吠舍種姓，還是來自東方、南方、西方或北方？』)因此，在五不還（藏文：ཕྱིར་མི་འོང་ལྔ，梵文天城體：pañcānāgāmin，梵文羅馬擬音：pañcānāgāmin，漢語字面意思：五不還）中，也說在中有中入滅。在『七道經』中也說了三種在中有中入滅，因此成立了中有的存在。 辯論的消除：如果存在中有，那麼與『七損減』（藏文：སུན་འབྱིན་བྱེད，梵文天城體：avadarśana，梵文羅馬擬音：avadarśana，漢語字面意思：七損減）相違背，因為其中說身體會直接墮入地獄。』如果有人這樣認為，那麼這是指那些業力極其強烈的人，在現世中被地獄之火包圍，死後通過中有墮入地獄的情況。同樣，『如果做了五無間罪（藏文：མཚམས་མེད་པ་ལྔ，梵文天城體：pañcānantarya，梵文羅馬擬音：pañcānantarya，漢語字面意思：五無間）並積累了，那麼立即會轉生到地獄。』這句話也是指沒有被其他道隔斷的情況。如果按照字面意思理解，那麼活著的時候就會體驗到地獄的痛苦。此外，在(勸誡老婆羅門的)經中，『婆羅門年老體衰已衰老，』 。

【English Translation】 It is the classification of 'bhava' (Skt: bhava, meaning 'existence'). The classification is: Are there six bardos (Skt: antarābhava, meaning 'intermediate state') that will be reborn into the six realms? Or two bardos that are reborn into the desire realm and the form realm? Regarding the reason for establishment: According to reasoning, 'Because it is in accordance with the stream of seeds, existence arises without being cut off.' As it is said, all dharmas that enter in a stream are seen to arise in other places without interruption, like the stream of seeds. The stream of consciousness also enters in a stream. Therefore, (the Mahāsāṃghika school) excludes the view that only the death state (Skt: maraṇabhava, meaning 'state of death') gives rise to the birth state (Skt: upapattibhava, meaning 'state of birth'), and thereby establishes the existence of the intermediate state (Skt: antarābhava, meaning 'intermediate state'). If it is thought that just as an image arises from a form, it can arise even without continuity, then, 'Because the image is not established,' 'Because it is dissimilar, it is not an analogy.' Because the image is only a manifestation in delusional consciousness and is not actually established. Even if it were established, it is not a continuation of the form, and because the image arises from both the form and the mirror, it is dissimilar and cannot be used as an analogy. According to scripture: 'The Blessed One spoke it, therefore the gandharva (Skt: gandharva, meaning 'fragrance seeker') exists.' It is also established in the 'Five Aggregates Sutra.' As the Blessed One said: 'There are seven existences, namely the existences of the five realms, the existence of karma, and the intermediate existence.' If three conditions are present simultaneously, the fetus will form in the mother's womb: the mother is healthy and has menstruation, the parents engage in intercourse, and the gandharva is also nearby. (If it is thought that this is the disintegration of the aggregates, then the Horse Teaching Sutra says: 'Do you know which caste the gandharva is near? Is it a Kshatriya caste, a Brahmin caste, a Vaishya caste, or one that comes from the East, South, West, or North?') Therefore, among the five non-returners (Skt: pañcānāgāmin, meaning 'five who do not return'), it is also said that they pass into nirvana in the intermediate state. In the 'Seven Paths Sutra,' it is also said that three pass into nirvana in the intermediate state, thus establishing the existence of the intermediate state. Eliminating the debate: If there is an intermediate state, then it contradicts the 'Seven Subtractions' (Skt: avadarśana, meaning 'seven subtractions'), because it says that the body directly falls into hell.' If someone thinks this, then it refers to those whose karma is extremely strong, who are surrounded by the fires of hell in this life, and who fall into hell after death through the intermediate state. Similarly, 'If one commits and accumulates the five heinous crimes (Skt: pañcānantarya, meaning 'five heinous crimes'), then one will immediately be reborn in hell.' This statement also refers to cases where there is no interruption by other paths. If it is understood literally, then one would experience the suffering of hell while still alive. Furthermore, in the sutra (admonishing the old Brahmin), 'Brahmin, old age has taken away your youth,' .

---

ི་བ་ཡིན་ཏེ་གཤིན་རྗེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན། །བར་ ན་ཁྱོད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་རྒྱགས་ཀྱང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་པའང་མིའི་ནང་ན་གནས་མེད་པ་ལ་དགོངས་པའོ། ། གཞུང་དོན་ལ། ཁ་དོག་ཁམས་མིང་ཚེ་ཚད་ལས། །མཐོང་དབྱིབས་བགྲོད་པའི་ཁྱད་ པར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ནི། དྲོད་ཡལ་ནས་བར་སྲིད་གྲུབ་པ་དེ་ལ་མི་དགེ་བ་ བྱེད་པ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལུས་དང་ མཐོང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་དཔེར་ན་ཕྱར་བ་ནག་པོ་ལྟ་བུའམ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་སྐར་མ་ལ་ སོགས་པའི་འོད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་བྱེད་ པ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དང་མཐོང་ཡུལ་ནི་དཔེར་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ལྟ་བུའམ། དཀར་ ཞིང་གསལ་བའི་ཟླ་བའི་འོད་དང་བཅས་པའི་མཚན་མོར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྲིད་པ་ཕོ་བའི་ མདོར། དམྱལ་བའི་བར་དོར་སྡོང་དུམ་མེས་ཚིག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུ་དང་། དུད་འགྲོའི་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང་། མི་དང་འདོད་ལྷའི་གསེར་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་ སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ལྟ་བུར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་ འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ རྣམ་ཤེས་རྐྱང་པས་མི་ནུས་པས་ཡོད་པའོ། །གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བ་ན་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་ གང་དུ་ཤི་བ་དེར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་ པ་ནས་ནི་འཆི་འཕོ་བ་འདོད་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོད་པའོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་ནི། བར་སྲིད་ དེ་ནི་སེམས་ཙམ་ལས་བྱུང་ཞིང་བརྫུས་སྐྱེས་ཡིན་པས་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དང་། དྲི་ཟ་བའི་ཆེད་ དུ་འགྲོ་ཞིང་དྲིས་བརྟས་པར་འགྱུར་བས་དྲི་ཟ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འཚོལ་ བ་དང་། སྲིད་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་དང་། སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ 1-477 སྟེ། ཡིད་ལས་བྱུང་དང་སྲིད་ཚོལ་དང་། དྲི་ཟ་སྲིད་པ་བར་མ་དང་། འགྲུབ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། །ཚེ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བར་དོ་དེར་དེ་ལྟར་ཐོགས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་རིང་ན་ཞག་བདུན་ གནས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་རྙེད་ན་དེ་ཚུན་ཆད་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་ བའོ། །ཅི་སྟེ་མ་རྙེད་ན་ཞག་བདུན་བདུན་ན་ཤི་འཕོས་ནས་སླར་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་། བདུན་ཕྲག་ བདུན་གྱི་བར་དུ་གནས་ལ། དེའི་ཁོངས་སུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་རྙེད་པར་ཡང་ གསུངས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། དེ་སྲིད་ཚོལ་ཡིན་པས་དུས་ཐུང་ངུར་གནས་ཏེ། ཡུལ་དེར་ སྐྱེ་འགྱུར་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་(ཕ་མ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་)ལས་ཀྱི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་གསར་དུ་འདྲེན་ལ། མ་

【現代漢語翻譯】 『因為你已經死了，所以你去了閻羅王那裡， 中間既沒有你的住所， 也沒有你的路糧。』 這些話是針對那些在人世間無家可歸的人說的。 正文內容：關於顏色、界、名稱、壽命的差別。 關於可見形狀和行進的差別。 關於顏色的差別：當暖氣消散，中陰身形成時，如果造作惡業，就會轉生到惡趣，那些顯現的中有之身，他們的身體和所見之處都像是黑色的斗篷，或者像是沒有太陽、月亮、星星等光芒的漆黑夜晚。 如果造作善業，就會轉生到善趣，他們的處所和所見之處都像是白色的絲綢，或者像是潔白明亮的月光之夜。 《中有根本續》中說：『地獄的中陰身像是被火燒焦的樹樁，餓鬼的中陰身像是水，畜生的中陰身像是煙，人類和欲界天人的中陰身像是黃金，色界天人的中陰身像是白色的絲綢。』 關於界的差別：中陰身如果轉生到欲界或色界，就必須前往其他地方，因為單憑意識無法做到，所以才存在中陰身。如果轉生到無色界，則不存在中陰身，因為『無色界在哪裡死亡，就在哪裡』，所以不需要前往其他地方。從無色界死亡並轉生到欲界或色界時，才存在中陰身。 關於名稱的差別：中陰身只是由心所生，是化生，所以也稱為意生身，爲了尋找食物而遊走，以氣味為食，所以也稱為食香。同樣，也稱為尋求有、二有之間的中陰、顯現生等等，如『意生、求有、食香、中有、顯現』。 關於壽命的差別：中陰身就這樣存在，最長的時間是七天。如果找到轉生的因緣，那麼在此之前就會迅速死亡並轉生。如果沒有找到，那麼每七天就會死亡並再次轉生，最多存在七個七天。據說在此期間，也有可能找到不被鬼神吞噬的轉生因緣。 分別說部認為：因為中陰身是求有之身，所以存在的時間很短。如果確定要轉生到某個地方（例如父母交合），就會引發新的業力因緣，但如果

【English Translation】 『Because you are dead, you have gone to the presence of Yama (Lord of Death), In between, there is neither your dwelling, Nor is there your provisions for the road.』 These words are directed at those who have no home in the human world. Main text: Regarding the differences in color, realm, name, and lifespan. Regarding the differences in visible form and movement. Regarding the difference in color: When warmth dissipates and the bardo (intermediate state) is formed, if one engages in negative actions, one will be reborn in the lower realms. Those who have manifested the intermediate state of the bardo, their bodies and all that they see are like a black cloak, or like a dark night devoid of the light of the sun, moon, and stars. If one engages in virtuous actions, one will be reborn in the higher realms, their place and what they see are like white silk, or like a white and bright moonlit night. In the 『Root Tantra of the Intermediate State,』 it is said: 『The bardo of hell is like a tree stump burned by fire, the bardo of pretas (hungry ghosts) is like water, the bardo of animals is like smoke, the bardo of humans and desire realm gods is like gold, and the bardo of form realm gods is like white silk.』 Regarding the difference in realm: The bardo being, when reborn in the desire realm or the form realm, must go to another place, because consciousness alone cannot do it, hence the existence of the bardo. If reborn in the formless realm, there is no bardo, because 『where one dies in the formless realm, one remains there,』 so there is no need to go to another place. When dying from the formless realm and being reborn in the desire or form realm, there is a bardo. Regarding the difference in name: The bardo being arises only from mind, and is a miraculously born being, so it is also called a mind-born body. It travels to seek food and is nourished by smells, so it is also called a scent-eater. Similarly, it is also called seeking existence, the intermediate state between two existences, and manifest birth, such as 『mind-born, seeking existence, scent-eater, intermediate state, manifest.』 Regarding the difference in lifespan: The bardo being exists in this way, and at most lasts for seven days. If the conditions for rebirth are found, then before that, it will quickly die and be reborn. If not found, then every seven days it will die and be reborn again, existing for up to seven weeks. It is said that during this time, one may also find the conditions for rebirth without being devoured by demons. The Vaibhashika school believes that because the bardo being is a seeking-existence being, it exists for a short time. If it is certain that one will be reborn in a certain place (such as the union of parents), it will trigger new karmic conditions, but if

---

ངེས་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཅིང་། མདོ་སྡེ་པ་ཁ་(བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག བ་ལང་དབྱར། ཁྱི་ སྟོན་། དོམ་དགུན། རྟ་སོས། བ་མེན། ཅེ་སྤྱང་། དྲེད། བོང་བུ་རྣམས་དུས་མིན་དུ་འཁྲིག་པས། བ་ལང་དུ་སྐྱེ་བབ་མེན་ལྟར་འདྲ་ བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཟེར་རོ། །)ཅིག་ནམ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་རྙེད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་འདོད་དོ། །ལས་སོག་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། བྱེད་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ། མི་ལྡོག་དེ་ནི་དྲི་ཟའོ། །ཞེས་ངན་འགྲོའམ་བདེ་འགྲོའི་ བར་སྲིད་གང་འགྲུབ་པ་དེ་ལས་མི་ལྡོག་པར་འདོད་མོད། འདིར་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་། ཅི་སྟེ་ན་ལྡོག་གོ། ཞེས་པས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་སྟོབས་ལྡན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། མི་དགེ་ བའི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོའི་བར་དོ་ནས་ངན་འགྲོའི་བར་དོར་ལྡོག་ཅིང་། དགེ་བའི་དབང་ གིས་ངན་འགྲོའི་བར་དོ་ནས་བདེ་འགྲོའི་བར་དོར་ལྡོག་པ་ཡང་སྲིད་དེ། དེ་དཔེར་ན་བསམ་ གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པའོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཤི་ནས་ བཞི་པའི་བར་དོ་གྲུབ་པ་ན། (སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཤེས་ནས་)ཐར་པ་ལ། (མི་བདེན་ནོ་ཞེས་)སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པས་དུས་གཞན་ན་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་སད་ནས་དམྱལ་བའི་བར་དོ་གྲུབ་པ་ ལྟ་བུ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་ངན་འགྲོའི་བར་དོ་གྲུབ་པ་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཟབ་མོ་ དང་སྦྱིན་གཏོང་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོའི་བར་དོར་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བར་ 1-478 སྲིད་དེ་ན་གནས་པ་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་ འབྱུང་བས་ལས་སོག་གོ། མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། སྐལ་པ་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་སྟེ། འགྲེལ་པར། གང་སྔོན་དགེ་མི་དགེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱད་བ་དེ་རྣམས་ རྨི་ལམ་གྱི་ཚོད་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་བཤད་ལ་སར། རང་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་བར་སྲིད་ དང་། རང་གི་སྐྱེ་གནས་མཐོང་ཞིང་། སྡིག་ཅན་རྣམས་མིག་ཐུར་དུ་སྤྱི་ཚུགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ལྷར་སྐྱེ་བ་རྣམས་གྱེན་དུ་ལྟ་བ་དང་། མིར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཐད་ཀར་ལྟ་བ་ཡང་གསུངས་སོ། ། མཐོང་བྱེད་ནི། རིགས་མཐུན་ལྷ་མིག་དག་པས་མཐོང་། །ཞེས་པ་རིགས་མཐུན་པའི་མིག་ དང་། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་གི། ལྷའི་མིག་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱིས་ནི་ མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་རང་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་དང་། འགྲོ་བ་འོག་མའི་བར་དོའང་མཐོང་ ཞིང་། གོང་མ་རྣམས་མི་མཐོང་བར་ཡང་འཆད་དོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ལས་གང་གིས་ འགྲོ་བ་གང་འཕེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བར་སྲིད་ཀྱང་འཕེན་པས་ན། གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བ་དེའི་བྱད་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ལྷར་སྐྱེ་བ་ན་ལྷའི་དབྱིབས་ཅན་དུ་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ། དེ་ནི་འཕེན་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །འབྱུང་(བར་)འགྱ

【現代漢語翻譯】 如果註定要投生到其他地方，一些經部宗（分別說部的一些人，如牛在夏季，狗在秋季，熊在冬季，馬在春季，牛糞蟲，豺狼，羱羊，驢等在非時節交配，就像牛並非生來就是牛一樣，而是生為一體。）認為，在尚未找到投生之緣之前，中陰身會一直存在。業的積累的差別是：分別說部認為，『不退轉者是乾闥婆』，意思是無論善趣還是惡趣的中陰身一旦形成，就不會再退轉。但在這裡，雖然大多數情況是這樣，但如果出現退轉的情況呢？』意思是，如果投生到其他地方的強大因緣顯現，由於不善業的力量，可能從善趣的中陰身退轉到惡趣的中陰身；由於善業的力量，也可能從惡趣的中陰身退轉到善趣的中陰身。例如，一個獲得了第四禪的比丘，自認為是阿羅漢，死後形成了第四禪的中陰身，（因為知道要投生），所以對解脫（說不真實），產生了誹謗的正見，導致在其他時候才會成熟的業提前成熟，從而形成了地獄的中陰身。又比如，有些人形成了惡趣的中陰身，但通過秘密真言的儀軌和佈施等力量，將其轉化為善趣的中陰身。中陰身存在期間，也會因為先前業力的影響而產生行善等念頭，從而積累業力。所見的差別是：『也能見到具有相同業緣的眾生。』也就是說，在註釋中說：『能像做夢一樣見到先前一起行善或作惡的人。』此外，還能見到與自己具有相同業緣的中陰身，以及自己將要投生的地方。罪人向下看，就像用錐子刺穿眼睛一樣；將要投生為天神的人向上看；將要投生為人的人則直視前方。』能見者是：『以同類天眼清凈者能見。』意思是，通過同類的眼睛和天眼清凈的現量能見，而不是通過天生就有的天眼。有些人認為，也能見到與自己具有相同業緣的眾生，以及下道的眾生，但見不到上道的眾生。形狀的差別是：由於什麼樣的業力牽引到哪一道，就由那樣的業力牽引到那一道的中陰身，所以，『將要投生到哪裡，就具有那裡的形狀』，例如，將要投生為天神，就具有天神的形狀等等，這是因為牽引的力量是相同的。將會（生）起

【English Translation】 If one is destined to be born in another place, some Sautrāntikas (some Vaibhāṣikas, such as cows in summer, dogs in autumn, bears in winter, horses in spring, dung beetles, jackals, argali sheep, donkeys, etc., mating out of season, just as cows are not born as cows, but are born as one entity.) believe that the intermediate state exists until the conditions for rebirth are found. The difference in the accumulation of karma is: the Vaibhāṣikas believe that 'the irreversible one is a Gandharva,' meaning that once an intermediate state of either a good or bad destination is formed, it will not regress. But here, although this is mostly the case, what if there is a regression? 'It means that if the powerful conditions for rebirth elsewhere manifest, due to the power of non-virtue, it is possible to regress from the intermediate state of a good destination to the intermediate state of a bad destination; due to the power of virtue, it is also possible to regress from the intermediate state of a bad destination to the intermediate state of a good destination. For example, a monk who has attained the fourth dhyana, thinking he is an Arhat, after death forms the intermediate state of the fourth dhyana, (knowing that he will be reborn), so he denies liberation (saying it is not true), giving rise to wrong views of slander, causing the karma that would mature at another time to mature prematurely, thus forming the intermediate state of hell. Also, for some, when the intermediate state of a bad destination is formed, through the power of profound secret mantra rituals and generosity, it is transformed into the intermediate state of a good destination. While the intermediate state exists, due to the influence of previous karma, thoughts of doing good, etc., arise, thus accumulating karma. The difference in what is seen is: 'One can also see beings with the same karmic connection.' That is, in the commentary it says: 'One can see those with whom one has previously done good or evil together, as in a dream.' Furthermore, one can see the intermediate state with the same karmic connection as oneself, and the place where one will be reborn. Sinners look downwards, as if piercing the eyes with an awl; those who will be born as gods look upwards; those who will be born as humans look straight ahead.' The seer is: 'Those with pure eyes of the same kind of god can see.' It means that one can see through the eyes of the same kind and the manifest knowledge of the pure divine eye, but not through the innate divine eye. Some believe that one can also see beings with the same karmic connection as oneself, and beings of the lower realms, but not beings of the higher realms. The difference in shape is: since whatever karma leads to whatever destination, that same karma leads to the intermediate state of that destination, therefore, 'wherever one is going to be born, one has the shape of that place,' for example, if one is going to be born as a god, one has the shape of a god, etc., because the power of attraction is the same. Will (arise)

---

ུར་(བའི་)སྔོན་དུས་(ཀྱི་)སྲིད་(པའི་) དབྱིབས་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འགའ་ཞིག་གི་(ཕྲུ་གུ་ཤི་ནས་)མངལ་དུ་ཚ་དམྱལ་གྱི་ བར་དོ་དེའི་དབྱིབས་ཅན་དུ་གྲུབ་ན་མངལ་སྲེག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། བལྟར་ མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་རེག་ཏུའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བོངས་ཚོད་ནི་བྱིས་བ་ལོ་ལྔ་དྲུག་ལོན་ པ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུགས་ཁམས་པའི་བར་དོ་བོངས་ཚོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ་གོས་ ཡོད་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་ཚུལ་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་(དོན་གྲུབ་)ནི་གཞོན་ནུ་ཐུར་བུ་ལྟ་ བུ་མཚན་དཔེ་དང་བཅས་ཤིང་སྟོང་གསུམ་སྣང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཡང་། ཡུམ་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་ གླང་བོ་ཆེ་དཀར་བོས་ཞུགས་པར་གཟིགས་པ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀིའི་ 1-479 རྨི་ལམ་(གླང་ཆེན་ཁྲོན་དང་ཕྱེ་དང་ཙན་དན་ཚལ། །གླང་ཕྲུག་མི་གཙང་དབང་བསྐུར་རས་ཡུག་རྩོད། །)ལྟ་བུའོ། །བགྲོད་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་ཟློག་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ ཁེགས་པས་འགྲོ་བ་ལ་ཐགས་ཐོགས་མེད་དོ། །ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་ བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་། སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་ནི་ ཐོགས་ཏེ། ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་འབར་བའི་ནང་ནས་སྲིན་བུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་གྲགས་པའོ། །དེ་དག་ ཀྱང་། ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤུགས་དང་ལྡན། །དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་ལྡན། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ཡིན་ན་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པའི་བར་སྲིད་བྱད་ གཟུགས་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། (བཞི་པ།) བར་སྲིད་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་ནི་དཔེར་ན་སྲང་མདའི་མགོ་འཇུག་ མཐོན་དམན་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བར་སྲིད་ནས་འཆི་འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་སྲིད་དུ་ཉིང་ མཚམས་སྦྱོར་རོ། །དེ་ཡང་། བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་པས། །རྩེ་དགས་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་གནས་པ་ནི་མངལ་དུ་སྐྱེས་ན་ལས་ཀྱི་མིག་གིས་སྐྱེ་བའི་ གནས་ཁུ་ཁྲག་འདུས་པ་ལ། (སར་) ཕ་མ་ཉལ་པོ་བྱེད་པར་འཁྲུལ་ནས། (མཛོད་ལྟར་ན་ཉལ་པོ་ བྱེད་པ་མཐོང་ནས་)ཕོར་སྐྱེ་ན་མ་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་ཅིང་། མོར་སྐྱེ་ན་ཕ་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ དེ། གཅིག་ལ་སྡང་བས་བྲལ་བར་འདོད་ཅིང་ཕྱིན་པ་དང་། གང་རུང་དེ་ཉིད་ལུས་གཞན་མེད་ པའི་ཕོའམ་མོའི་དབང་པོ་ཙམ་དུ་མཐིང་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཞེ་སྡང་གི་བར་སྲིད་འགག་ཅིང་སྐྱེ་སྲིད་ལེན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕོ་མོ་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་གང་རུང་ལ་སྡང་བ་བཅས་པས་འགག་ཅིང་། ཕ་མའི་ཆགས་པ་དྲག་

【現代漢語翻譯】 就像『在最初的時代，具有存在的形態』一樣。如果有人（孩子死後）在中陰期形成了熱地獄的形態，那麼子宮會被燒燬嗎？不會的，因為就像不能看一樣，也不能觸控。其大小就像五六歲的孩子，直到色界中陰身的大小完全具備，無論是否有衣服，其出生方式都是一樣的。菩薩（悉達多）像年輕的杜爾瓦草一樣，具有相好，照亮三千世界，但在母親的夢中，白象進入，這只是顯示了一個象徵，就像國王克里克的夢一樣（大象、坑、芝麻、檀香林，小象、不凈物、灌頂、布匹爭端）。 關於行進的特點：即使是金剛杵等也無法阻擋，佛陀也無法阻止，因此在行走上沒有任何障礙。雖然具有強大的業力神通，但會迅速前往自己出生的地點。在出生的地點則會受到阻礙，就像從燃燒的鐵籠中出現蟲子一樣。這些也像『具有業力神通的力量，所有感官都齊全，沒有任何阻礙』一樣。如果所有感官都齊全，那麼盲人等的中陰身形態會有所不同嗎？沒有問題，因為大多數是相似的，所以才這樣說。 （第四，）從中陰到連線相續的方式，就像天平的兩端同時升高和降低一樣，從中陰死亡並連線到下一世。就像『心智顛倒，前往粗糙的境地』一樣，中陰身存在於子宮中，通過業力之眼看到父母交合，（根據《俱舍論》，看到交合后）如果轉生為男性，則對母親產生貪戀；如果轉生為女性，則對父親產生貪戀。對其中一方產生憎恨，想要分離，並且執著于沒有其他身體的男性或女性的生殖器官。除此之外，嗔恨的煩惱會終止中陰身，併成為接受下一世的因緣。因此，對男女的貪戀以及對中陰身的憎恨會終止，父母強烈的貪戀…

【English Translation】 It is like saying, 'In the beginning, it had the form of existence.' If someone (after a child dies) forms the shape of a hot hell in the intermediate state, will the womb be burned? No, it will not, because just as it cannot be seen, it cannot be touched. The size is like a five- or six-year-old child, until the size of the form realm intermediate state is fully complete, whether there are clothes or not, the way of birth is the same. The Bodhisattva (Siddhartha) is like young Durva grass, with marks and signs, illuminating the three thousand worlds, but in the mother's dream, a white elephant entered, which only showed a symbol, like the dream of King Krki (elephant, pit, sesame, sandalwood forest, baby elephant, impure things, empowerment, cloth dispute). Regarding the characteristics of traveling: even Vajras, etc., cannot stop it, and even the Buddha cannot stop it, so there is no obstacle in walking. Although it has the power of strong karmic magic, it quickly goes to the place where it was born. At the place of birth, it is hindered, like a worm emerging from a burning iron cage. These are also like 'having the power of karmic magic, all senses are complete, and there is no obstacle.' If all the senses are complete, will the forms of the intermediate state of the blind, etc., be different? There is no problem, because most are similar, so it is said. (Fourth,) The way to connect the continuum from the intermediate state is like the two ends of a balance rising and falling at the same time, dying from the intermediate state and connecting to the next life. Just like 'the mind is reversed, going to a rough place,' the intermediate state exists in the womb, seeing the parents having intercourse through the eye of karma, (according to the Abhidharmakosa, after seeing the intercourse) if reborn as a male, then lust arises for the mother; if reborn as a female, then lust arises for the father. Hating one of them, wanting to separate, and clinging to the male or female reproductive organ without another body. Apart from that, the affliction of hatred will end the intermediate state and become the cause of accepting the next life. Therefore, lust for men and women and hatred for the intermediate state will end, and the parents' strong lust...

---

པོའི་རྗེས་སུ་ཁུ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་གཉིས་སྐྱེ་གནས་སུ་འདྲེས་ནས་འོ་ 1-480 མའི་སྤྲིས་མ་ལྟར་ནུང་ནུར་བོར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དྲི་དང་གནས་ལ་མངོན་འདོད་ གཞན། །ཞེས་པ་ལྟར་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དྲི་སྣ་ཚོགས་འདོད་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ ཞིང་། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ན་གནས་དོན་དུ་གཉེར་བས་འཇུག་པ་ནི། ཆར་དང་རླུང་དྲག་པོས་ཉེན་ ནས་མེ་འབར་བ་མཐོང་སྟེ་ཚ་དམྱལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། མེ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་ པས་ཉེན་ནས་བསིལ་བར་མཐོང་སྟེ་གྲང་དམྱལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། གནས་ཡིད་ དུ་འོང་བ་མཐོང་སྟེ་ལྷའི་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་ན་དེ་ ཉིད་ཐོག་མར་མངལ་ལམ་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བས་དེ་དག་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ལྟར་འཕོ་ ཞིང་འཇུག་པའི་ཚེ་སྐལ་པ་ངན་ན་ཀུ་ཅོའི་སྒྲ་དང་འདམ་བུ་དང་ནགས་ཐིབས་པོ་ལ་སོགས་ པར་འགྲོ་བའི་མཚན་མ་འབྱུང་ཞིང་སྐལ་བ་བཟང་ན་སྒྲ་སྙན་པ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང་ སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་ཡང་(བར་)གསུངས་སོ། ། (ལྔ་པ།) སྐྱེ་གནས་བཞིའི་དབང་པོ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། རྣམ་སྨིན་ཀུན་གཞི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ བ་དེའི་འོག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ པོ་སྒོ་ང་ཐོག་མར་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། མའི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་དྲོད་དང་གཤེར་ལས་ སྐྱེ་བ་དང་། བརྫུས་ཏེ་འཕྲལ་ལ་སྐྱེ་བར་དབང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དང་པོ་ལ་རིམ་གྱིས་ འགྲུབ་ཅིང་བརྫུས་སྐྱེས་ལ་ནི་གཅིག་ཅར་འགྲུབ་པོ། །ཁྱད་པར་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲུབ་ཚུལ་ ནི། (ཞག་བདུན་ཕྲག་ལྔས་)ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ནུར་ནུར་འགྱུར། །ནུར་ནུར་པོ་ལས་མེར་མེར་འགྱུར། ། མེར་མེར་པོ་ལས་ནར་ནར་འགྱུར། །ནར་ནར་པོ་ལས་གོར་གོར་འགྱུར། །གོར་གོར་པོ་ལས་ རྐང་ལག་འགྱུར(ཞེས་གནས་སྐབས་དང་པོ་ལྔ་དང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས)། །སྐྲ་སྤུ་སེན་མོ་ལ་སོགས་དང་། ། 1-481 དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །མཚན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར(ཞེས་ པ་ཕྱི་མ་གསུམ་རྫོགས་ཏེ)། །ཞེས་པ་ལྟར་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་བརྒྱད་བོར་ཞག་བདུན་ཕྲག་ སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཚང་ནས་ཞག་བཞི་སོང་བ་(ཟླ་བ་ དགུ་)ན་བཙའ་བར་གསུངས་སོ། །དེའང་ཕལ་ཆེ་བ་སྟེ། སྲས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ལོ་དྲུག་དང་། གནས་བརྟན་རྒན་བོ་སྐྱེ་ལོ་དྲུག་ཅུ་མངལ་དུ་གནས་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ཕོར་སྐྱེ་ན་མའི་ ལྟོ་བ་གཡས་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་རྒྱབ་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། མོར་སྐྱེ་ན་གཡོན་བ་ལ

【現代漢語翻譯】 在死亡之後，父精母血的滴落混合在受生之處，變得像牛奶的凝乳一樣粘稠，伴隨著阿賴耶識（kun gzhi'i rnam par shes pa，梵文：ālayavijñāna，阿賴耶識，一切事物的基礎）的顯現。 這個阿賴耶識也被稱為異熟識（rnam par smin pa）。如經中所說：『渴望氣味和處所。』由於渴望各種氣味而轉生於濕熱之處，如果通過化生而生，則因尋求處所而進入。例如，看到被雨和大風威脅的火焰，便轉生到熱地獄；因受火焰和太陽等的威脅而看到涼爽，便轉生到寒地獄；看到令人愉悅的處所，便轉生到天界等等。如果從蛋中出生，則最初從胎或濕熱中出生，因此與它們相似。 這樣，在轉移和進入時，如果業力惡劣，就會出現嘈雜的聲音、蘆葦和茂密的森林等景象；如果業力良好，則會出現悅耳的聲音、宮殿和花園等景象。經中也有這樣的描述。 （第五，）四生（skye gnas bzhi）的根（dbang po）如何形成：在異熟阿賴耶識轉生之後，如《緣起經》（rten cing 'brel par 'byung ba'i mdo）中所說，『名色（ming dang gzugs）』和『六處（skye mched drug）』等，眾生的四種出生方式——從蛋中出生、從胎中出生、從濕熱中出生以及化生——根立刻形成。前三種是逐漸形成的，而化生則是同時形成的。特別地，胎生的形成方式是：最初（在五個七天中）變得粘稠，從粘稠變得柔軟，從柔軟變得細長，從細長變得球狀，從球狀生出四肢（這是最初的五個階段，其餘的）。毛髮、體毛、指甲等，以及有形的根和性器官等，逐漸出現（這是最後三個階段的完成）。如是說，在子宮中的八個階段，經過三十八個七天後，四肢和所有部分都完整，經過四天（九個月）后出生。這通常是這樣，但也曾有記載，羅睺羅（Sras sgra gcan 'dzin，Rāhula，羅睺羅，覆障）在子宮中待了六年，長老（Gnas brtan rgan bo）待了六十年。如果是男性，則依靠母親的右側腹部，面朝后；如果是女性，則依靠左側腹部。

【English Translation】 After death, the drops of father's sperm and mother's blood mix in the place of rebirth, becoming viscous like the curd of milk, accompanied by the manifestation of the ālaya-vijñāna (kun gzhi'i rnam par shes pa, Sanskrit: ālayavijñāna, Storehouse Consciousness, the basis of all things). This ālaya-vijñāna is also called the vipāka (rnam par smin pa, result). As it says in the sutra: 'Desiring smells and places.' Due to desiring various smells, one takes rebirth in a hot and humid place. If born by spontaneous generation, one enters seeking a place. For example, seeing a fire threatened by rain and strong winds, one takes rebirth in a hot hell; seeing coolness threatened by fire and the sun, one takes rebirth in a cold hell; seeing a pleasant place, one takes rebirth in a heavenly realm, and so on. If born from an egg, it is initially born from the womb or from heat and moisture, so it is similar to them. Thus, during the process of transference and entry, if the karma is bad, there will be signs of going to noisy sounds, reeds, and dense forests; if the karma is good, there will be signs of going to pleasant sounds, palaces, and gardens. It is also said in the scriptures. (Fifth,) How the faculties (dbang po) of the four births (skye gnas bzhi) are formed: After the vipāka ālaya-vijñāna takes rebirth, as it says in the Sutra of Dependent Origination (rten cing 'brel par 'byung ba'i mdo), 'name and form (ming dang gzugs)' and 'six sense bases (skye mched drug),' etc., the faculties of the four types of beings—born from eggs, born from the womb, born from heat and moisture, and born spontaneously—are immediately formed. The first three are formed gradually, while spontaneous birth is formed simultaneously. In particular, the way a womb-born being is formed is: initially (in five weeks) it becomes viscous, from viscous it becomes soft, from soft it becomes elongated, from elongated it becomes spherical, from spherical limbs grow (these are the first five stages, and the rest). Hair, body hair, nails, etc., and tangible faculties and sexual organs, etc., gradually appear (these are the completion of the last three stages). It is said that in the eight stages in the womb, after thirty-eight weeks, the limbs and all parts are complete, and after four days (nine months) it is born. This is usually the case, but it has also been recorded that Rāhula (Sras sgra gcan 'dzin, Rāhula, Rāhula, Fetter) stayed in the womb for six years, and the Elder (Gnas brtan rgan bo) stayed for sixty years. If it is male, it relies on the mother's right abdomen, facing backwards; if it is female, it relies on the left abdomen.

---

་རྟེན་ཅིང་མདུན་ཏུ་ལྟ་ བ་དང་། མ་ནིང་དུ་སྐྱེ་ན་ཆགས་པ་གང་ཤས་ཆེ་བ་དང་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་། བར་དོ་དབང་ པོ་ཚང་བས་ཞུགས་ནས་ཕྱིས་མ་ནིང་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་གསུངས་སོ། །མཚེ་མར་སྐྱེ་ན་བར་ དོའི་དུས་སུ་མངལ་གྱི་སྒོ་ནས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྔར་སྐྱེས་པ་ཉིད་གཞོན་པའོ་ཞེས་ ཀྱང་འཆད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པས་སྐྱེ་འཆིའི་སྲིད་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་ལོ་ལྟར་ འཁོར་བ་སྟེ། (མཛོད་དུ།)ཇི་ལྟར་འཕངས་བཞིན་རིམ་གྱིས་རྒྱུན། །འཕེལ་ནས་ལས་དང་ཉོན་ མོངས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞེས། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་པ་ ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྒོམས་ན་རྒྱུ་ཟད་པ་ལས་མཐར་འཁོར་བ་ ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། (དབུ་མ་)བཞི་བརྒྱ་པར། ཇི་ལྟར་ས་བོན་མཐའ་མཐོང་ཞིང་། །དེ་ལ་ ཐོག་མ་ཡོད་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ནི་མ་ཚང་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྤང་བྱ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ། སྲེད་པ་ གཙོ་བོའི་ཚུལ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ༈ སྲེད་པ་གཙོ་བོའི་ཚུལ་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་ཟག་ 1-482 པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་འགལ་སྤང་བ་ནི། དེ་ལྟ་ན་མདོ་ལས་སྲེད་པ་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་དུ་བཤད་ པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཡང་སྲེད་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་པ་དང་ལུས་ མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་སྲེད་པས་ཡང་སྲིད་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཅན་དང་། ཡུལ་ཐོབ་པ་ལ་ དགའ་ཞིང་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་པའི་ཡིད་བདེ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་ ལ་ཕྲད་ཅིང་འབྱུང་བར་སྲེད་པས་དེ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་ པ་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པར་བསྟན་བས་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ བཤད་པ་ནི་གཙོ་བོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྲེད་པ་གང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ གཙོ་བོར་འཇོག་ན་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར། སྔར་བསྟན་པ་ བཞིན་ལུས་དང་ཡུལ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲེད་པས་ཁྱབ་པས་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་བྲལ་བ་དང་། བདེ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་ལ། བཏང་སྙོམས་ལ་གཏི་མུག་གིས་སྲེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་ཀུན་གཞི་ལ་བ

【現代漢語翻譯】 觀察支撐物和前方。如果轉生為非男非女之人，則觀察其與哪種性別的慾望更為強烈。也有經文說，中陰身諸根俱全地進入（母胎），之後會變成非男非女之人。如果轉生為雙胞胎，由於中陰身時期是從子宮口依次進入，因此先出生的那個更年輕。像這樣，生死輪迴就像車輪一樣，從無始以來就不斷運轉。《俱舍論》中說：『如同投擲出去一樣，依次相續，增長后，因業和煩惱，前往他世。』正如輪迴之輪永不停止一樣。即使如此，如果修習清凈之道，由於因已斷絕，最終將從輪迴中解脫。《中觀四百論》中說：『如同見到種子的盡頭，並且知道它沒有開始一樣。同樣，由於因不完整，就不會再有出生。』 因此，要知道應該斷除的是集諦的真諦。那麼，什麼是應該斷除的集諦的真諦呢？回答是：以貪愛為主的方式簡要地揭示，詳細地解釋其自性，以及總結性地揭示其共性。 首先，（分為兩部分，這是第一部分）揭示實際內容，即所有煩惱，以及由煩惱所引發的、由業所產生的有漏之法，所有這些都是痛苦的根源。 （第二部分）消除與經文的矛盾。如果這樣，那麼經文中說貪愛本身就是集諦，這難道不是矛盾嗎？並不矛盾，因為那是揭示了集諦的主要因素。也就是說，世尊說，這種貪愛與獲得身體密不可分，並且貪愛尚未獲得的身體，從而導致再次投生；貪愛已經獲得的對境，並樂於不分離，這種貪愛與快樂的慾望相伴隨；貪愛尚未獲得的對境，並渴望相遇和出現，因此對之感到非常高興。因此，具有這種狀態的貪愛被揭示為集諦的真諦，因此是主要因素。解釋這一點，什麼是主要因素的含義呢？貪愛是遍及一切的含義。如果它被認為是主要的，那麼遍及一切的含義是什麼呢？就像之前所說的那樣，貪愛遍及已經獲得和尚未獲得的身體和對境，因此它遍及一切事物；貪愛脫離痛苦，不與快樂分離；以愚癡貪愛舍受，特別是貪愛阿賴耶識。

【English Translation】 Observe the support and the front. If reborn as a hermaphrodite, observe which gender's desires are stronger. It is also said in the scriptures that entering the intermediate state with complete faculties (into the womb) will later become a hermaphrodite. If born as twins, since the intermediate state enters sequentially through the womb, the one born earlier is younger. In this way, the cycle of birth and death is like a wheel, revolving from beginningless time. The Treasury of Knowledge says: 'Like being thrown, sequentially continuing, increasing, due to karma and afflictions, going to the other world.' Just as the wheel of existence never stops. Even so, if one cultivates the pure path, due to the exhaustion of causes, one will eventually be liberated from samsara. The Four Hundred Verses says: 'Just as seeing the end of a seed, and knowing that it has no beginning. Similarly, because the cause is incomplete, birth will not occur.' Therefore, one should know that what should be abandoned is the truth of the origin of suffering (Samudaya). So, what is the truth of the origin of suffering that should be abandoned? The answer is: Briefly revealing it with attachment as the main aspect, explaining its own characteristics in detail, and revealing its common characteristics in summary. First, (divided into two parts, this is the first part) revealing the actual content, which is all afflictions, and the contaminated dharmas produced by karma caused by afflictions, all of which are the source of suffering. (Second part) Eliminating contradictions with the scriptures. If so, isn't it contradictory that the scriptures say that attachment itself is the origin of suffering? It is not contradictory, because it reveals the main factor of the origin of suffering. That is, the Blessed One said that this attachment is inseparable from obtaining a body, and attachment to a body that has not yet been obtained leads to rebirth; attachment to an object that has already been obtained, and being happy not to be separated, this attachment is accompanied by pleasurable desire; attachment to an object that has not yet been obtained, and longing to meet and appear, therefore being very happy about it. Therefore, attachment with such a state is revealed as the truth of the origin of suffering, and therefore it is the main factor. Explaining this, what is the meaning of the main factor? Attachment is the meaning of going everywhere. If it is considered the main one, then what is the meaning of going everywhere? As mentioned before, attachment pervades the body and objects that have been obtained and not yet obtained, so it pervades all things; attachment to being separated from suffering and not being separated from happiness; and attachment to equanimity with ignorance, especially attachment to the alaya consciousness.

---

དག་ཏུ་རྨོངས་བས་སྲེད་ པས། ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འདས་པ་ལ་དྲན་པ་དང་། མ་འོངས་བ་ལ་དགའ་བ་དང་། ད་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ དང་། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྲེད་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ བ་དང་། འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ལ་སྲེད་པས་ཁམས་བསུམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་ཅིང་། ལོག་པའི་ཚངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་ལ་སྲེད་པས་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བས་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ དུ་འགྲོ་བ་དང་། འདོད་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་སྲེད་ཅིང་། མི་འདོད་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་སྲེད་པས་ རྟག་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། ། 1-483 ༈ རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། རྒྱས་བཤད་ལ། ཉོན་མོངས་ཀུན་འབྱུང་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་ལས། ༈ ཉོན་མོངས་ཀུན་འབྱུང་། དང་པོ་ ལ། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི་དོན་བཅུས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། ༈ གྲངས་དུ་ཡིན་པ། གྲངས་དུ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། དམིགས་ ཡུལ་གང་ལ་འཇུག་པ་དང་། གྲོགས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ གང་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཁམས་གང་ན་གང་ཡོད་དང་། སྡེའམ་རིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་། སྤོང་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ ཀུན་འབྱུང་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བལྟའོ། །ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལའང་བཅུ་སྟེ། གྲངས་དང་ མཚན་ཉིད་འབྱུང་དམིགས་མཚུངས་ལྡན་དང་། །རྣམ་གྲངས་ལོག་ཞུགས་ཁམས་རིས་སྤོང་ བའོ། །དེ་ལ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གམ་ཕྱེ་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅུའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ འདོད་ཆགས་དང་། གཞན་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་ཁོང་ཁྲོ་དང་། བདག་ལྟ་ལ་ བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་ང་རྒྱལ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་མི་ཤེས་པ་མ་རིག་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ཐེ་ཚོམ་དང་། ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལྟ་བའོ། །རྩ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བ་ལ། བདག་དང་བདག་གི་(འཇིག་ལྟ་དང་) ཆད་རྟག་(མཐར་འཛིན་)དང་། །མེད་(པར་ལྟ་བ་)དང་དམན་ལ་མཆོག་(འཛིན་)ལྟ་དང་། །རྒྱུ་མིན་ ལམ་མིན་དེར་ལྟ་བ (ཚུལ་ཐུགས)། །དེ་རྣམས་ལྟ་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་ བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ༈ མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ ཉིད་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་ཟིན་ནས། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་ འབྱུང་བ་ན། རྣམ་གཡེང་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། རྒོད་པ་དང་རྨུགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་ འཛེམ་པ་མེད་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཞ

【現代漢語翻譯】 由於無明的迷惑，貪愛，在所有三種感受的狀態中流轉。對過去的事物產生回憶，對未來的事物產生喜悅，對現在的事物產生執著和貪愛，因此在所有時間中流轉。由於貪愛慾望、色和無色，因此在所有界中流轉。由於貪愛追求慾望和存在，因此在三界中成就痛苦。由於貪愛追求錯誤的梵行，因此無法從輪迴中解脫，所以在所有追求中流轉。由於貪愛慾望恒常生起，貪愛不欲之事物斷滅，因此在常斷的各種狀態中流轉。 1-483 詳細解釋自性： 詳細解釋分為煩惱的生起和業的生起兩種。 煩惱的生起： 首先，什麼是煩惱？簡要說明的分類是通過十個方面來確定的： 數量有多少？自性是什麼？從什麼原因產生？進入什麼目標？與什麼助伴相應？名稱的類別是什麼？以什麼方式錯誤地進入？存在於哪個界？通過組或類的門來區分？以及捨棄的方式是什麼？通過這些來觀察煩惱的生起是如何確定的。詳細解釋本體也有十個方面：數量、自性、生起、目標、相應、類別、錯誤進入、界、組類和捨棄。 那麼，數量是多少呢？總的來說，煩惱有六種，或者分開來說，煩惱有十種。 六種煩惱是什麼呢？如前所述，對三界的事物產生執著是貪慾；對其他人總是感到惱怒是嗔恨；依靠我見而內心傲慢是傲慢；對三界的事物不瞭解是無明；對真理猶豫不決是懷疑；具有煩惱的智慧是邪見。這六種根本煩惱的差別在於，從見解的角度來看，有我與我所（我見），斷與常（邊見），無（邪見），劣視為勝（見取見），非因視為因，非道視為道（戒禁取見）。如是分為五種差別，因此也轉變為十種煩惱。 自性是什麼呢？ 自性是什麼呢？已經解釋了自性是造作。總的自性是，任何從心中產生的法，當它生起時，由於散亂、顛倒、掉舉、昏沉、放逸和無慚等任何一種原因，而沒有完全寂靜。

【English Translation】 Due to the delusion of ignorance, craving, one transmigrates in all states of the three feelings. One transmigrates in all times due to remembering the past, rejoicing in the future, and clinging to and craving the present. One transmigrates in all realms due to craving desire, form, and formlessness. One accomplishes suffering in the three realms due to craving the search for desire and existence. One does not escape from cyclic existence due to craving the search for wrong conduct, so one transmigrates in all searches. One transmigrates in all aspects of permanence and annihilation due to craving desire to always arise and craving the uninterrupted cessation of the undesirable. 1-483 Explanation of one's own characteristics in detail: The detailed explanation has two parts: the origin of afflictions and the origin of karma. The origin of afflictions: First, what are afflictions? The brief presentation of distinctions is determined by ten points: How many in number? What is the characteristic? What is the cause of arising? What object does it engage with? What friend does it correspond with? What are the synonyms of the name? How does it wrongly enter? In which realm does it exist? How is it divided by means of groups or categories? And how is it abandoned? One should look at how the origin of afflictions is determined by these. The detailed explanation of the essence also has ten points: number, characteristic, arising, object, correspondence, synonyms, wrong entry, realm, category, and abandonment. So, what is the number? In summary, there are six afflictions, or if divided, there are ten afflictions. What are the six afflictions? As previously stated, attachment to the three realms is desire; always tormenting others is anger; being arrogant based on the view of self is pride; not knowing the three realms is ignorance; doubting the truth is doubt; and wisdom with afflictions is view. The distinctions of these six root afflictions are, from the perspective of views, the view of self and what belongs to self (薩迦耶見, satkāyadṛṣṭi, satkāyadṛṣṭi, 我身見), the extremes of permanence and annihilation (邊見, antagrahadṛṣṭi, antagrahadṛṣṭi, 邊見), non-existence (邪見, mithyādṛṣṭi, mithyādṛṣṭi, 邪見), considering the inferior as superior (見取見, dṛṣṭiparāmarśa, dṛṣṭiparāmarśa, 見取見), and considering the non-cause as the cause and the non-path as the path (戒禁取見, śīlavrataparāmarśa, śīlavrataparāmarśa, 戒禁取見). Thus, it is divided into five distinctions, and therefore it also transforms into ten afflictions. What is the characteristic? What is the characteristic? It has already been explained that the characteristic is composition. The general characteristic is that any dharma arising from the mind, when it arises, is not completely pacified due to any of the following: distraction, perversion, excitement, dullness, carelessness, and shamelessness.

---

ི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་ 1-484 བ་སྟེ། བྱེད་ལས་ནི་དེ་འབྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བར་འབྱུང་ བར་བྱེད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ༈ རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ། འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་ པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་བག་ལ་ཉལ་གཉེན་པོས་ལེགས་པར་མ་ བཅོམ་ཞིང་མ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་ ཆོས་ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡུལ་དེ་དག་ ལ་ཡང་མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པར་མ་གྱུར་དང་། །ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཚུལ་ བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ལས། །ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ནི་ཚང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དམིགས་ཡུལ་གང་ལ་འཇུག་པ། དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)རང་དང་འབྱུང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་ བལྟའོ། །དེའང་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ གཅིག་ཆར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་ ཤིང་། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ལས་ ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ཞིང་རྒྱས་པའི་གཞི་ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ དམིགས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཟག་བཅས་ས་དགུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། (གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པ་)ལྟ་བ་དང་ མཚུངས་ལྡན་གྱི་མ་རིག་པ་དང་གཞན་གྱི་ས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པས་ བདག་ལྟ་ལས་གཞན་པའི་ལྟ་བ་བཞི་དང་། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ནི་ས་གོང་མ་ལ་རང་ས་ལྟར་མངོན་ 1-485 སུམ་དུ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པས་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་ པར། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་རྣམས་ནི་ས་ གོང་མ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །དེའང་གོང་མ་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོབ་འདོད་འདུན་ པ་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གོང་མས་བདག་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གོང་མ་ལ་ དམིགས་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འོག་མ་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའང་འོག་མ་ལ་ཆགས་སྡང་དང་བདག་ལྟ་ནི་མེད་ཅིང་། འོག་མ་དམན་པར་མཐོང་བས་ ཁེངས་བ་ཡང་མེད་ལ། ད

【現代漢語翻譯】 具有煩惱之相，其作用是，由於它的產生，使得心變得極度不寂靜，且不適于修行，這就是煩惱的相。 問：從何因產生，產生什麼？ 答：產生的因緣是：與煩惱相應的惡劣習氣或潛伏的習氣，沒有被對治力很好地摧毀和斷除；所緣的因緣是：產生煩惱之處的法，如悅意和不悅意等也顯現出來；主因是：對那些境，將不悅意執著為悅意等不如理作意存在。像這樣的因的集合，就會產生煩惱的顯現。如雲：『微細隨眠未斷除，對境現前及不如理作意，煩惱之因即具足。』 問：對何境而轉？ 答：所緣是什麼呢？（分為三種，此處是第一種）就自性和產生方式而言：貪慾可以緣嗔恨而生起等，一切煩惱都是互相緣的，因此一切煩惱都可以被視為煩惱的所緣。這也是就存在而言的，並非一個煩惱同時緣一切。或者說，它可以緣痛苦和集諦，因為它們涵蓋了一切煩惱，所以這樣說。凡是煩惱產生和增長的基礎，如悅意和不悅意等，也是煩惱的所緣。 （第二種）就九地而言：（他人無法做到）與見解相應的無明，以及其他地的行蘊，不會執著為『我』，因此除了我見之外的四種見解和懷疑，在上地不會像在自地一樣顯現，但會通過遍計的方式緣取，除了這些之外，欲界的煩惱，如貪慾、嗔恨和傲慢等，不會緣上地。因為沒有獲得上地，就不會有貪著，想要獲得的意願是善的；因為上地不會對自己造成損害；因為緣上地不會產生驕傲。上地的煩惱，對於下地來說，是遠離貪慾的垢染，因此不會緣下地。因為對下地沒有貪戀和嗔恨，也沒有我見，而且看到下地低劣，也不會有驕傲。

【English Translation】 It has the characteristic of affliction, and its function is that, because of its arising, the mind becomes extremely unpeaceful and unsuitable for practice, which is the characteristic of affliction. Q: From what cause does it arise, and what arises? A: The causes and conditions for its arising are: negative habits or latent tendencies that are in accordance with the side of affliction, which have not been well destroyed and abandoned by the opponent force; the objective condition is: the phenomena of the place where affliction arises, such as pleasant and unpleasant, also appear; the dominant condition is: to those objects, holding the unpleasant as pleasant, etc., improper attention abides closely. Such a collection of causes will result in the manifestation of affliction. As it says: 'Subtle latent tendencies are not abandoned, objects are present, and improper attention is given, the cause of affliction is complete.' Q: To what object does it engage? A: What is the object? (There are three types, this is the first) In terms of its own nature and the way it arises: attachment can arise in dependence on anger, etc. All afflictions are mutually dependent, so all afflictions can be regarded as the object of affliction. This is also in terms of existence, not that one affliction simultaneously depends on everything. Or, it can depend on suffering and the origin of suffering, because they encompass all afflictions, so it is said. Whatever is the basis for the arising and increase of affliction, such as pleasant and unpleasant, is also the object of affliction. (Second) In terms of the nine realms with outflows: (what others cannot do) ignorance associated with views, and the formations of other realms, will not be grasped as 'I', so the four views other than the view of self, and doubt, do not appear as clearly in the higher realms as in their own realms, but they are apprehended through conceptual imputation, except for these, the afflictions of the desire realm, such as attachment, anger, and pride, do not depend on the higher realms. Because without obtaining the higher realms, there is no attachment, and the desire to obtain them is virtuous; because the higher realms do not harm oneself; because there is no pride in depending on the higher realms. The afflictions of the higher realms, for the lower realms, are outflows that are free from attachment, so they do not depend on the lower realms. Because there is no attachment, hatred, or self-view towards the lower realms, and seeing the lower realms as inferior, there is also no pride.

---

ེ་དག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་མི་འབྱུང་ བས་སོ། །ཞིབ་མོར་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་དམིགས་པ་སྲིད་དེ། འོག་མ་ལས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྡུ་བ་དང་ཡང་མཐུན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) ཟག་མེད་འགོག་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་དམིགས་ པ་ཡིན་ན་འགོག་ལམ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་པས་དམིགས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འགོག་པ་དང་ ལམ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འགོག་ལམ་དེ་དག་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། ཟག་མེད་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་ སོ་རང་གི་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེའི་དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཆ་ ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཙམ་སྟེ། རྟོག་བྱེད་ ལས་བརྟགས་པ་གུད་ན་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། (བཞི་པ།) གཞི་བཅས་གཞི་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། གཞིའམ་དངོས་པོ་དོན་ལ་གྲུབ་ པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི། ལྟ་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ 1-486 བཅས་པའོ་ཞེས་ལྟར་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བདག་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཅིང་། ཞེས་ཡུལ་གྱི་ བདག་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ གཞི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་ པའི་ཞེན་ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་པ་རེ་ཞིག་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བར་ ནི། ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་མེད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་གཞི་ཡོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་ དང་མ་རིག་པ་གཉིས་གར་ཡང་གསུངས་ཏེ་ཕྲ་བའི་རྣམ་གཞག་གོ། ། ༈ གྲོགས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ གང་ཞེ་ན། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་ནི། དེ་གཉིས་ངོ་བོ་མི་མཚུངས་ཕྱིར། ཞེས་ པ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་འཛིན་སྟངས་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་ རྣམས་ལྷན་ཅིག་མཐུན་པར་རྟོགས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མི་ མཐུན་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐེ་ ཚོམ་དུ་གྱུར་པས་བློ་མི་གནས་ན་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་ པ་དང་ལྟ་བ་ནི་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ ཡང་འདོད་ཆགས་དང་མི་མཐུན་ཞིང་། ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་དེས་མི་ཁེངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ད

【現代漢語翻譯】 因此，與這些煩惱相關的其他煩惱也不會產生。詳細來說，我慢（藏文：ང་རྒྱལ།，梵文天城體：मान，梵文羅馬擬音：māna，漢語字面意思：我慢）的對境是存在的，因為它是將下者執為勝者，經文中是這麼說的，這也與總攝相符。 （三）從無漏道（藏文：ཟག་མེད་འགོག་ལམ།）的角度來說，如果煩惱的所緣是基礎，那麼滅道（藏文：འགོག་ལམ།）就不是基礎，因此不能作為所緣嗎？答：由於對滅（藏文：འགོག་པ།）和道（藏文：ལམ།）進行增益，顛倒地執取，因此凡是應當斷除的煩惱，都不是直接緣于這些滅道，而是要看到這些無漏法是由出世間的等持（藏文：མཉམ་གཞག）和后得（藏文：རྗེས་ཐོབ）的智慧各自證知的。煩惱的顯現為對境的部分，僅僅是與煩惱相應的心的遍計（藏文：ཡོངས་སུ་བརྟགས།），因為所計離能計無有成立，所以稱為分別（藏文：རྟོག་པ།）。 （四）從有基和無基的角度來說，緣于根本不存在的基礎或事物的煩惱，是與見（藏文：ལྟ་བ།）相應的，因為它們是緣於我（藏文：བདག）而生起的，因為所緣的我是不存在的。其他的煩惱則是緣于真實存在的基礎，例如貪（藏文：ཆགས།）和嗔（藏文：སྡང་།）等執著的對象，如可愛和不可愛等，暫時是存在的。總攝中說：見和我慢（藏文：ང་རྒྱལ།）是無基的，貪和嗔是有基的，疑（藏文：ཐེ་ཚོམ།）和無明（藏文：མ་རིག་པ།）則兩者皆有，這是細微的分類。 哪些煩惱是相應的？ 什麼是相應？答：根本煩惱的相應，因為二者體性不同。如貪與嗔的執著方式截然不同，因此，即使對境同時顯現，也不是相應的。如同嗔一樣，疑也是不相應的，因為疑慮不定，心不 স্থির，所以不會生起貪。其餘的我慢、無明和見，因為執著方式沒有不同，所以與貪相應。如同貪與嗔不相應一樣，嗔也與貪不相應，與我慢和見也不相應，因為對所嗔恨的事物不會感到滿足，而且

【English Translation】 Therefore, other afflictions associated with these do not arise. In detail, the object of pride (Tibetan: ང་རྒྱལ།, Sanskrit Devanagari: मान, Sanskrit Romanization: māna, Chinese literal meaning: arrogance) exists, because it holds the lower as superior, as stated in the scriptures, which is also in accordance with the summary. (3) From the perspective of the uncontaminated path (Tibetan: ཟག་མེད་འགོག་ལམ།), if the object of affliction is the basis, then the cessation and path (Tibetan: འགོག་ལམ།) are not the basis, so can they not be the object? Answer: Because of superimposing on cessation (Tibetan: འགོག་པ།) and path (Tibetan: ལམ།) and grasping them in a reversed manner, all the afflictions that should be abandoned are not directly focused on these cessation and path, but rather these uncontaminated dharmas are individually cognized by the wisdom of supramundane meditative equipoise (Tibetan: མཉམ་གཞག) and subsequent attainment (Tibetan: རྗེས་ཐོབ). The part that appears as the object of affliction is merely the imputation (Tibetan: ཡོངས་སུ་བརྟགས།) of the mind that is concordant with the affliction, because what is imputed does not exist apart from the imputing, so it is called conceptualization (Tibetan: རྟོག་པ།). (4) From the perspective of having a basis and not having a basis, the afflictions that focus on a basis or thing that does not exist at all are those that are associated with views (Tibetan: ལྟ་བ།), because they arise by focusing on the self (Tibetan: བདག), since the object of the self does not exist. Other afflictions are those that focus on a basis that truly exists, such as the objects of attachment (Tibetan: ཆགས།) and aversion (Tibetan: སྡང་།), such as lovable and unlovable, which temporarily exist. In the summary, it is said that views and pride (Tibetan: ང་རྒྱལ།) are without a basis, attachment and aversion have a basis, and doubt (Tibetan: ཐེ་ཚོམ།) and ignorance (Tibetan: མ་རིག་པ།) are both, which is a subtle classification. Which afflictions are concordant? What is concordant? Answer: The concordance of the root afflictions, because the two natures are not the same. For example, attachment and aversion have very different ways of grasping, so even if the objects appear simultaneously, they are not concordant. Just like aversion, doubt is also not concordant, because if there is doubt and the mind is not stable, attachment will not arise. The remaining pride, ignorance, and views are concordant with attachment because there is no difference in the way they grasp. Just as attachment and aversion are not concordant, aversion is also not concordant with attachment, and it is also not concordant with pride and views, because one is not satisfied with what one hates, and

---

ེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ རྟོག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ ཡིན་ཏེ། ཁེངས་པ་དེ་ལ་མི་ཁྲོ་ཞིང་། བློ་མི་གནས་ན་ཁེངས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཉོན་མོངས་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་མ་དཀྲིས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ 1-487 དེ་ནི་ཉོན་མོངས་གང་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་བའི་མ་རིག་པ་ ནི་བདེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་སེམས་ལ་འགེབས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ དང་མུན་པར་གྱུར་བའོ། །ལྟ་བ་ནི་ཞེ་འགྲས་པ་དང་བློ་མི་གནས་པ་ལ་རྟོག་མི་ནུས་པས་ཁོང་ ཁྲོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་གང་ལ་བློ་མི་གནས་པ་དེ་ ལ་ཞེན་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་རྣམས་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་ནི། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཛིན་སྟངས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ ལྡན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཞེ་སྡང་གི་ཆར་གཏོགས་ པ་དང་མི་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞུང་ལ་ལར་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། མི་ མཐུན་པ་མེད་པ་དག་ནི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཡང་རིག་ པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་ཀྱང་ལུང་མ་ བསྟན་ཙམ་དུ་འགྱུར་མོད། མི་འཛེམ་པ་ལས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་དང་མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་སེམས་ལས་ སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བར། དེ་ དག་གི་སྟེང་དུ་ལོག་པར་འདུན་མོས་དྲན་པ་དང་གཡེང་བ་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བསྣན་ པའི་བཅུ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཡང་གསུངས་སོ། ། ༈ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གང་ཡིན་པ། རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། དགེ་ལ་འདོད་དགུར་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པས་འཆིང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ 1-488 པའི་ཡར་འཕེལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ སེམས་རྒྱུད་མ་རུང་བར་བྱེད་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།

【現代漢語翻譯】 因為不能完全確定。傲慢與憤怒和懷疑並不相同，因為驕傲的人不會憤怒，如果心不定，就無法驕傲，這與之前所說的一樣。無明是由於愚昧而產生的，從煩惱產生的角度來看，所有的煩惱都與之相同，這被稱為『混合的無明』。而沒有被其他煩惱所纏繞的，就是『不混合的無明』，它與任何煩惱都不相同。不混合的無明是遮蔽和阻礙心靈，使其無法如實地瞭解真諦，變得黑暗。見解不能被憤怒和心不定所確定，因此與憤怒和懷疑並不相同。懷疑是對心不定之物的執著，沒有驕傲和確定，因此與貪慾、傲慢和見解不同。近煩惱的相同之處在於，憤怒等近煩惱的執持方式不同，因此彼此並不相同，例如屬於貪慾範疇的與屬於嗔恨範疇的不同。有些經論中也說它們是相同的，沒有不同之處的，就像根本煩惱一樣，也應理解為是相同的。特別地，無慚和無愧與所有不善法相同，因為如果對自他不感到羞恥，即使產生煩惱也只是無記，但由於不感到羞恥，會產生所有不善法。同樣，掉舉、昏沉、不信、懈怠和放逸也與所有煩惱相同，因為如果缺乏使心無法運作等因素，煩惱就不會產生。總結：在這些之上，加上邪欲、失念、散亂和不正知，這十者也被說成是產生所有煩惱之心的原因。 名稱的種類是什麼？ 什麼是種類？簡要說明分類：因為與痛苦相連，所以是『遍連』；因為不允許行善，所以是『束縛』；因為具有世間一切增長的種子，所以是『隨眠』；因為顛倒錯亂使心續變得不好，所以是『近煩惱』。

【English Translation】 Because it cannot be definitively ascertained. Pride is not the same as anger and doubt, because a proud person is not angry, and if the mind is not stable, one cannot be proud, as mentioned before. Ignorance arises from delusion, and from the perspective of the arising of afflictions, all afflictions are the same as it, which is called 'mixed ignorance'. That which is not entangled by other afflictions is 'unmixed ignorance', which is not the same as any affliction. Unmixed ignorance obscures and obstructs the mind, preventing it from knowing the truths as they are, and becomes darkness. Views cannot be determined by anger and instability of mind, so they are not the same as anger and doubt. Doubt is attachment to what the mind is not stable on, and without pride and certainty, it is different from desire, pride, and views. The similarities of the near afflictions are that the ways of holding the near afflictions such as anger are different, so they are not the same as each other, for example, those belonging to the category of desire are different from those belonging to the category of hatred. In some texts, it is also said that they are the same, and those without differences should also be understood as being the same, just like the root afflictions. In particular, shamelessness and lack of embarrassment are the same as all non-virtuous things, because if one does not feel ashamed of oneself and others, even if afflictions arise, they will only be neutral, but because of not feeling ashamed, all non-virtuous things arise. Similarly, torpor, excitement, lack of faith, laziness, and carelessness are also said to be the same as all afflicted states, because if there is a lack of factors such as making the mind unable to function, afflictions will not arise. In summary: On top of these, adding wrong desire, forgetfulness, distraction, and non-awareness, these ten are also said to be the cause of the arising of all afflicted minds. What are the types of names? What are the types? A brief explanation of the classification: Because it is connected to suffering, it is 'completely connected'; because it does not allow virtuous deeds, it is 'bondage'; because it possesses the seeds of all worldly growth, it is 'latent'; because it makes the mindstream bad through perversion, it is 'near affliction'.

---

ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ བས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞིང་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ ཆུ་བོ་དང་། ལོག་པ་སྒྲུབ་བའི་ཐབས་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་དང་། ལུས་རྒྱུན་ལེན་པར་བྱེད་པས་ཉེ་ བར་ལེན་པ་དང་། དགྲོལ་དཀའ་བར་གྱུར་པས་མདུད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་འགེབས་ པར་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་དང་། དགེ་བའི་ལོ་ཐོག་གི་ཞིང་དུ་མ་གྱུར་པས་ཐ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་དྲི་མ་དང་། རྟག་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པས་སྡིག་པ་ དང་། རབ་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་རིང་དུ་སོང་བར་བྱེད་པས་ཟུག་རྔུ་དང་། ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཅི་ཡང་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པས་ཟག་པ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པས་ཕོངས་ པ་དང་། འདོད་པས་ཕོངས་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། རྒུད་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་ པས་འཁྲུག་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཐབ་པ་དང་། ནད་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་ རིམས་ནད་དང་། ལུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་སྒྲུབ་པས་ནགས་སྦྱོར་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་ ཆགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པས་གེགས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་ཚིག་གིས་ས་སྡེར་གསུངས་པ་དག་གོ། ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། ཀུན་སྦྱོར་འཆིང་བ་བག་ལ་ཉལ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་ དཀྲིས། ཆུ་བོ་སྦྱོར་བ་ཉེར་ལེན་མདུད་པ་སྒྲིབ་པ་ཐ་མ་དྲི་མ་དང་། སྡིག་པ་ཟུག་རྔུ་ཅི་ཡང་ཉེར་ སྤྱོད་ཟག་པ་ཕོངས་པ་ཡོངས་གདུང་དང་། འཁྲུག་པ་འཐབ་པ་རིམས་ནད་ནགས་སྦྱོར་གགས་ པ་རྣམས་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ། ཞེས་པ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། ། དང་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་གྲངས་དུ་ཞིག། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར། དངོས་གང་དུ་སྦྱར་ 1-489 ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཀུན་སྦྱོར་དགུའི་དབྱེ་བ་ནི། བསྒྲིབ་བྱའི་དབང་གིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ དགུ་སྟེ། དེ་ཡང་དབུས་མཐར། སྐྱོ་བ་དང་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་སྟེ། ། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་དང་དེ་གཞི་དང་། །འགོག་དང་ལམ་དང་དཀོན་མཆོག་དང་། །རྙེད་པ་དང་ ནི་བཀུར་སྟི་དང་། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡོངས་ཤེས་ལའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། ཁམས་གསུམ་ལས་ སྐྱོ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གནོད་བྱེད་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ ལ་སྒྲིབ་ཅིང་། ཁྱད་པར་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་གཞི་ཕུང་པོ་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། འགོག་བདེན་ཤེས་ པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་

【現代漢語翻譯】 由於反覆不斷地發生，所以被稱為『遍纏』（kun nas dkris pa）。由於深不可測且總是傾向於某個方向，所以被稱為『河流』（chu bo）。由於是製造邪惡的方法，所以被稱為『結合』（sbyor ba）。由於持續地接受身體，所以被稱為『近取』（nye bar len pa）。由於難以解脫，所以被稱為『結』（mdud pa）。由於遮蔽了唯一的真理，所以被稱為『障礙』（sgrib pa）。由於不是善業的田地，所以被稱為『荊棘』（tha ba）。由於本質上是完全的煩惱，所以被稱為『污垢』（dri ma）。由於總是造成傷害，所以被稱為『罪惡』（sdig pa）。由於極度不安寧且持續不斷，所以被稱為『痛苦』（zug rngu）。由於是積聚蘊的因素，所以被稱為『任何事物』（ci yang）。由於本質上是邪惡的，所以被稱為『近用』（nye bar spyad pa）。由於使心散亂，所以被稱為『遺漏』（zag pa）。由於對所需之物不知滿足，所以被稱為『貧乏』（phongs pa）。由於慾望造成的貧乏，所以被稱為『完全的折磨』（yongs su gdung ba）。由於招致衰敗，所以被稱為『衝突』（'khrug pa）。由於是爭鬥的原因，所以被稱為『爭鬥』（'thab pa）。由於變成大病，所以被稱為『瘟疫』（rims nad）。由於創造各種身體的樹林，所以被稱為『森林結合』（nags sbyor）。由於執著于慾望的對象，並且阻礙獲得超越世間的法，所以被稱為『障礙』（gegs）。這些都是在詞源學意義上所說的。 本質的詳細解釋：『遍結合、束縛、潛在的習氣和近煩惱是遍纏。河流、結合、近取、結、障礙、荊棘、污垢。罪惡、痛苦、任何事物、近用、遺漏、貧乏、完全的折磨。衝突、爭鬥、瘟疫、森林結合、障礙，認識到這些並加以捨棄。』正如所說，共有二十四種。 首先，什麼是『遍結合』？有多少種？是什麼樣的？與什麼結合？（二者中的第一個）『遍結合』有九種分類。根據所遮蔽的對象，有九種『遍結合』。也就是，如《中邊分別論》所說：『憂慮以及舍，以及如實見。有身見及其根本，滅道以及僧伽。獲得以及恭敬，以及資具的吝嗇，于遍知。』因此，對於三界中的憂慮，有隨之產生的『遍結合』；對於造成傷害的捨棄，有憤怒的『遍結合』；對於其餘的一切，有遮蔽如實見的『遍結合』；特別是，對於認識有身見，有我慢的『遍結合』；對於認識其根本——蘊，有無明的『遍結合』；對於認識滅諦，有見解的『遍結合』。

【English Translation】 Because it occurs again and again, it is called 'all-entwining' (kun nas dkris pa). Because it is unfathomable and always tends in one direction, it is called 'river' (chu bo). Because it is a method of creating evil, it is called 'union' (sbyor ba). Because it continuously receives the body, it is called 'close taking' (nye bar len pa). Because it is difficult to untangle, it is called 'knot' (mdud pa). Because it obscures the sole truth, it is called 'obscuration' (sgrib pa). Because it is not a field for virtuous deeds, it is called 'thorn' (tha ba). Because its essence is complete affliction, it is called 'stain' (dri ma). Because it always causes harm, it is called 'sin' (sdig pa). Because it is extremely unpeaceful and continuous, it is called 'suffering' (zug rngu). Because it is a factor in accumulating aggregates, it is called 'anything' (ci yang). Because its essence is evil, it is called 'close use' (nye bar spyad pa). Because it distracts the mind, it is called 'leakage' (zag pa). Because one is not content with what is needed, it is called 'poverty' (phongs pa). Because of the poverty caused by desire, it is called 'complete torment' (yongs su gdung ba). Because it invites decline, it is called 'conflict' ('khrug pa). Because it is the cause of strife, it is called 'strife' ('thab pa). Because it becomes a great disease, it is called 'epidemic' (rims nad). Because it creates forests of various bodies, it is called 'forest union' (nags sbyor). Because it clings to objects of desire and obstructs the attainment of transcendent Dharma, it is called 'obstacle' (gegs). These are what are said in terms of etymology. Detailed explanation of the essence: 'All-binding, fetters, latent tendencies, and near afflictions are all-entwining. River, union, close taking, knot, obscuration, thorn, stain. Sin, suffering, anything, close use, leakage, poverty, complete torment. Conflict, strife, epidemic, forest union, obstacle, knowing these, one should abandon them.' As it is said, there are twenty-four in total. Firstly, what are the 'all-bindings'? How many kinds are there? What are they like? With what do they bind? (The first of the two) There are nine classifications of 'all-bindings'. According to the object being obscured, there are nine 'all-bindings'. That is, as the Madhyāntavibhāga says: 'Worry and equanimity, and seeing reality as it is. The view of the aggregates and its basis, cessation, path, and sangha. Gain and reverence, and stinginess with possessions, in complete knowledge.' Therefore, for worry in the three realms, there is the 'all-binding' that arises accordingly; for abandoning what causes harm, there is the 'all-binding' of anger; for all the rest, there is the 'all-binding' that obscures seeing reality as it is; in particular, for recognizing the view of the aggregates, there is the 'all-binding' of pride; for recognizing its basis—the aggregates, there is the 'all-binding' of ignorance; for recognizing the truth of cessation, there is the 'all-binding' of views.

---

དང་། ལམ་བདེན་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་ སྦྱོར་བ་དང་། རྙེད་བཀུར་གྱི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རྩ་ བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསྒྲིབ་བྱ(འགོག་ལམ་གཉིས་པོ་)འི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ནང་ནས་གཉིས་ཁོ་ན་འཇོགས་པ་ནི། མཛོད་དུ། གང་ཕྱིར་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་ནི། །མི་དགེ་རང་དབང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་དེ་རྣམས་ ལས། །ལོག་ཤིག་ཀུན་སྦྱོར་གཉིས་སུ་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སྦྱོར་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྗེས་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་ལྟར། ། མཆོག་འཛིན་ཐེ་ཚོམ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་གིས་ ཇི་ལྟར་གང་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་གྱིས་བྱད་པར་བྱ་ཞིང་། ངོ་བོ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་སེམས་བྱུང་དུ་ བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་བོ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ 1-490 ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །རྣམ་པ་ ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་འཁོར་ བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆགས་པས་ དོན་དམ་པའི་མི་དགེ་བ་ནི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྤྱོད་ཅིང་། དགེ་བ་ཟག་ མེད་མི་སྤྱོད་དེ་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དངོས་པོ་གང་ལ་སྦྱོར་ན་ལས་དེས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ སོགས་པ་མ་འོངས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གཉིས་ པ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་གནོད་བྱེད་སེམས་དང་ཚོར་བ་སྡུག་ བསྔལ་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ མནར་སེམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། གནོད་བྱེད་ འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་(སྔར་)བྱས་སོ་(ད་ལྟར་)བྱེད་དོ་(ཕྱིས་)བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་ བཤེས་ལ་གནོད་པ་(སྔར་)བྱས་སོ་(ད་ལྟར་)བྱེད་དོ་(ཕྱིས་)བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་དགྲ་ལ་ ཕན་བཏགས་སོ་འདོགས་སོ་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་མནར་ སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་ལས་གནོད་སེམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་ཞིང་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་ དེ། གནོད་ལན་བྱེད་འདོད་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ལ་སོགས་པ

【現代漢語翻譯】 此外，對於通達真道（藏文：ལམ་བདེན་，含義：Path of Truth）的障礙是執著于殊勝之事的隨縛（藏文：ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་，梵文：anubandha，英文：attachment）；對於通達三寶（藏文：དཀོན་མཆོག་，含義：Three Jewels）功德的障礙是懷疑的隨縛；對於通達利養恭敬過患的障礙是嫉妒的隨縛；對於通達節儉受用的利益的障礙是慳吝的隨縛。 在根本煩惱中，見被分為兩種，這是就所斷（藏文：བསྒྲིབ་བྱ，含義：to be obscured，指苦諦和集諦）而言的。而在隨煩惱中，只有兩種被安立。如《俱舍論》中所說：『何以二者是一類？因彼不善具自主。嫉慳從此二者生，故說隨縛唯有二。』 （第二，）詳細解釋隨縛的方式。如頌云：『如貪嗔慢與無明，執勝疑嫉及慳吝。』共有九種。所有這些都應通過『以何者、如何、對於何者』的方式來闡明。而它們的體性，大多已在心所中解釋過了。首先，對於貪的隨縛，以何者隨縛呢？是以對三界（藏文：ཁམས་གསུམ་，含義：Three Realms）中存在的身體和受用產生貪著的貪慾。 如何隨縛呢？具有貪的隨縛之人，不會對三界輪迴（藏文：འཁོར་བ་，含義：cyclic existence）生起厭離和厭倦。由於不對輪迴生起厭離和貪著，所以實際上不善業是與業和煩惱一同增長的，並且會行持這些不善業；而不會行持無漏的善業，就是以這樣的方式。 對於何者隨縛呢？由於該業會使來世等未來產生痛苦的自性，即取蘊（藏文：ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་，含義：appropriated aggregates）顯現，所以會與輪迴的痛苦隨縛。同樣地，進行類比，第二，對於嗔恨的隨縛，以何者隨縛呢？是對損害者、痛苦的感受以及刀杖等痛苦之境的法，心中不斷地感到苦惱。 如何隨縛呢？具有嗔恨的隨縛之人會想：『這個損害者過去傷害了我，現在正在傷害我，將來也會傷害我。』『這個損害者過去傷害了我的親友，現在正在傷害我的親友，將來也會傷害我的親友。』『我過去利益了我的敵人，現在正在利益我的敵人，將來也會利益我的敵人。』 由於嗔恨的因——不斷感到苦惱的九種事物，不會放棄損害之心，也不會保持中立，而是想要進行報復，並由此不斷地被驅使等等。

【English Translation】 Furthermore, the attachment that supremely clings to the knowledge of the Path of Truth is the attachment of clinging to the best; the attachment that obscures the knowledge of the qualities of the Three Jewels is the attachment of doubt; the attachment that obscures the knowledge of the faults of gain and honor is the attachment of jealousy; and the attachment that obscures the knowledge of the benefits of reducing possessions is the attachment of stinginess. Among the root afflictions, the view is divided into two, which is done in terms of what is to be obscured (the two truths of suffering and origin). Among the near afflictions, only two are established. As it is said in the Treasury of Knowledge: 'Why are the two a single category? Because of their independent unwholesomeness. From these arise jealousy and stinginess, hence it is said that there are only two attachments.' (Second,) Explaining the manner of attachment in detail. As the verse says: 'Like attachment, anger, pride, ignorance, clinging to the best, doubt, jealousy, and stinginess.' There are nine in total. All of these should be explained by the manner of 'by what, how, and to what' they attach. And the nature of these has mostly been explained in the mental factors. First, for the attachment of clinging, by what does it attach? It is the desire that clings to the body and possessions that exist in the three realms (Tibetan: ཁམས་གསུམ་, meaning: Three Realms). How does it attach? One who possesses the attachment of clinging does not become disgusted or weary of the cycle of the three realms (Tibetan: འཁོར་བ་, meaning: cyclic existence). Because one does not become disgusted with and clings to the cycle, the truly unwholesome is that which increases with karma and defilements, and one engages in these unwholesome deeds; and one does not engage in undefiled wholesome deeds, that is the manner. To what does it attach? Because that karma causes the nature of suffering to arise in the future, such as future lives, the appropriated aggregates (Tibetan: ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་, meaning: appropriated aggregates) manifest, so it attaches to the suffering of the cycle. Similarly, by analogy, second, for the attachment of anger, by what does it attach? It is the mind constantly tormenting itself with the objects of suffering, such as the harmer, the feeling of suffering, and weapons. How does it attach? One who possesses the attachment of anger thinks: 'This harmer has harmed me in the past, is harming me now, and will harm me in the future.' 'This harmer has harmed my friends in the past, is harming my friends now, and will harm my friends in the future.' 'I have benefited my enemies in the past, am benefiting my enemies now, and will benefit my enemies in the future.' Because of the cause of anger—the nine things that constantly cause torment—one does not abandon the intention to harm, nor does one remain neutral, but rather one desires to retaliate and is constantly driven by this, and so on.

---

འི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་། དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་ བྱེད་པས། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། གསུམ་པ་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་ན་དབྱེ་བ་ནི་སེམས་ཁེངས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དེ་ཉིད་འཇུག་ཚུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ 1-491 ང་རྒྱལ་དང་། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ངོ་བོ་ལ། ང་རྒྱལ་གང་ ཞེ་ན། རིགས་དང་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རང་བས་ཆུང་བ་བས་ བདག་ཆེའོ་སྙམ་པའམ། མཚུངས་པ་དང་བདག་མཚུངས་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ ཡིན་པའོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མཚུངས་པ་བས་བདག་ཆེའོ་ སྙམ་པའམ། ཆེ་བ་དང་བདག་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ང་རྒྱལ་ ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། དོན་ལ་རང་བས་ཆེ་བ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བོ་ རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་ཆ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ ཡིན་ཡང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དུ་གཞག་པའོ། །མངོན་ པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། གོང་མའི་ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་དང་མངོན་ཤེས་དང་འབྲས་བུ་ བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྣམས་དོན་ལ་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་སྙམ་དུ་སེམས་ ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཆེས་ འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཆུང་ངོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་མི་ འཛིན་པར་མཆོག་གི་ནང་ན་ཅུང་ཟད་དམན་ཡང་གཞན་ལས་བདག་ནི་བཟང་བའོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདུད་པའམ་དམན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ལོག་ པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དམན་པ་དང་ལྟ་ བ་ལ། བདག་ལྟ་བ་མཐོན་པོ་དང་སྤྱོད་པ་བཟང་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་སྙམ་དུ་ སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་ པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་ཉེས་དམིགས་ ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་ 1-492 མངོན་པར་ཞེན་ནས་ང་རྒྱལ་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་ དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ལ་དམན་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་

【現代漢語翻譯】 行持非善，不行持善法，無論與何者結合，都會在來世顯現各種痛苦，因此，它總是與痛苦相伴。 第三，我慢的結合。以何結合？差別在於，以心懷驕傲為特徵的我慢，其進入方式的差別有七種：我慢、大我慢、我慢之上的我慢、『我是』之我慢、增上慢、少分慢、邪慢。本體上，何為我慢？對於種姓、容貌、受用等不如自己之功德者，心生『我勝過彼』之念，或與己相等者，心生『我與彼等』之念。何為大我慢？對於功德相等者，心生『我勝過彼』之念，或勝過自己者，心生『我與彼等』之念。何為我慢之上的我慢？實際上不如自己者，心生『我勝過彼』之念。何為『我是』之我慢？對於五取蘊，執著為『我』和『我的』，這是壞聚見的一部分，但依此而生起的心懷驕傲即為我慢。何為增上慢？對於上人法，如禪定、神通、四果等未證得之功德，心生『我已證得』之念。何為少分慢？對於功德極為超勝者，不按實際情況認為自己僅稍遜於彼，而是在殊勝者中稍有不足，但仍勝過他人，心生『我勝過他人』之念，也稱為謙慢或下劣慢。何為邪慢？對於非功德，如惡見和邪分別等下劣之見，心生『我具高見』之念，或對於正見，心生『我具高尚行為』等功德之念。如何結合？具有這些我慢者，不瞭解我執和我所執，以及壞聚見的自性和過患。如此不瞭解，則對我和我所執著，由我慢驅使而行持非善，不行持善法，無論與何者結合，都會在來世顯現低劣和困苦等痛苦。

【English Translation】 They engage in non-virtue and do not engage in virtue. Whatever they associate with causes various sufferings to manifest in the future, thus it is always associated with suffering. Third, the association of pride. What does it associate with? The distinctions are that pride, characterized by a conceited mind, has seven aspects based on the differences in how it operates: pride, great pride, pride beyond pride, the pride of 'I am,' excessive pride, slight pride, and false pride. In essence, what is pride? It is the conceited thought of 'I am greater' than those whose qualities such as lineage, appearance, and possessions are inferior to oneself, or the conceited thought of 'I am equal' to those who are equal to oneself. What is great pride? It is the conceited thought of 'I am greater' than those whose qualities are equal to oneself, or the conceited thought of 'I am equal' to those who are greater than oneself. What is pride beyond pride? It is the conceited thought of 'I am greater' even than those who are actually greater than oneself. What is the pride of 'I am'? Although the aspect of truly regarding the five aggregates of appropriation as 'self' and 'mine' is a view of the aggregates, the conceited mind that arises from it is considered pride. What is excessive pride? It is the conceited thought of 'I have attained' superior qualities such as meditative absorptions, clairvoyance, and the four fruits, which one has not actually attained. What is slight pride? It is the conceited thought of 'I am slightly inferior' to those whose qualities are far superior, not acknowledging the actual difference, but thinking that even though one is slightly inferior among the excellent, one is still better than others; it is also called humility or inferior pride. What is false pride? It is the conceited thought of 'I possess high views' regarding non-qualities such as wrong views and discriminations, or the conceited thought of 'I possess virtuous conduct' and other qualities regarding right views. How does it associate? Those who possess these associations of pride do not understand the nature and faults of self-grasping, grasping at 'mine,' and the view of the aggregates. Not understanding in this way, they cling to self-grasping and grasping at 'mine,' and driven by pride, they engage in non-virtue and do not engage in virtue. Whatever they associate with causes sufferings such as inferiority and destitution to manifest in the future.

---

སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། བཞི་པ་མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ ལྡན་པ་ནི་ཟག་བཅས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་ འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་དང་ནི་ཉེས་དམིགས་མི་ཤེས་པས་ལྷག་པར་སྲེད་ཅིང་ཆགས་ སོ། །འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་མི་དགེ་བ་ལས་ཟག་བཅས་སྤྱོད་ ཅིང་དགེ་བ་ཟག་མེད་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་ པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། ལྔ་པ་ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་སྟེ། འཇིག་ ཚོགས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་གིར་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཉིད་རྟག་པའམ་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་ བ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་ སྦྱོར་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་ལྟས་བདག་གྲོལ་ལོ། །མཐར་ལྟས་གྲོལ་ནས་ཀྱང་རྟག་ པའམ་ཆད་པའོ། །ལོག་ལྟས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐར་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ལོག་ པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐོག་མར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་བདེན་ནོ་ཞེས་རྒྱུན་ཏུ་ མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །ལྟ་བ་ལོག་པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པས། མི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་ཟག་མེད་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། དྲུག་པ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ 1-493 མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། ། ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་བཟང་བོ་འཕགས་ པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྟ་བུ་བོར་ནས། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་། དེས་ཀུན་ནས་ བསླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ལ་དག་གྲོལ་ངེས་འབྱིན་གྱི་ལམ་དུ་ ཡིད་ཆེས་པས་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་རྟོག་གོ། ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པས། ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྤྱིན་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་ཟག་ མེད་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་ བྱེད་པས་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། བདུན་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ བདེན་པ་རྣམས་ལ་བློས་མཐའ་གཉིས་སུ་དོགས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ། །ཇི

【現代漢語翻譯】 與痛苦緊密相連。 第四，無明的緊密相連，其緊密相連的本質是不瞭解三界（梵文：Tridhātu，指欲界、色界、無色界）實相的愚昧。如何緊密相連呢？與無明的緊密相連相應的人，對於作為有漏（梵文：sāsrava，指伴隨煩惱的）果的痛苦之法和作為有漏因的集起之法，因為不瞭解它們的本質和過患，所以更加貪戀執著。由於對輪迴的因果更加執著，所以造作有漏的惡業，不修無漏的善業。它與什麼緊密相連呢？它導致來世痛苦的蘊（梵文：skandha，指構成眾生的五種要素，即色、受、想、行、識）顯現，因此與輪迴的痛苦緊密相連。 第五，見解的緊密相連，其緊密相連的本質是三種見解：認為蘊（梵文：skandha）是我所有的薩迦耶見（梵文：satkāya-dṛṣṭi，也稱有身見），認為這個我是常恒或斷滅的常見或斷見，以及認為沒有因果的邪見。如何緊密相連呢？與這些見解的緊密相連相應的人，以薩迦耶見解脫了我。從常見或斷見中解脫后，又認為我是常恒或斷滅的。以邪見認為在佛教中沒有解脫，從而首先以邪見尋求出離。並且總是執著于『只有這個才是真實的』。由於以邪見執著于從輪迴中出離，所以造作有漏的惡業，不修無漏的善業。它與什麼緊密相連呢？它導致來世痛苦顯現，因此與痛苦緊密相連。 第六，不執為殊勝的緊密相連，其緊密相連的方式是執著于惡見，以及執著于低劣的戒律和行為。如何緊密相連呢？與不執為殊勝的緊密相連相應的人，放棄了殊勝的道，如八正道（梵文：āryāṣṭāṅga-mārga），而相信惡見，並且相信由惡見所引發的低劣的戒律和行為是清凈解脫和出離之道，從而以邪見思索出離的方法。由於執著于顛倒的方法，所以造作供養牲畜等惡業，不修無漏的善業。它與什麼緊密相連呢？它導致來世各種痛苦顯現，因此與惡趣等的痛苦緊密相連。 第七，懷疑的緊密相連，其緊密相連的方式是對真實的事物持兩端懷疑，猶豫不決。

【English Translation】 Closely connected with suffering. Fourth, the close connection of ignorance, the essence of which is the ignorance of not knowing the reality of the three realms (Sanskrit: Tridhātu, referring to the desire realm, the form realm, and the formless realm). How is it closely connected? Those who are associated with the close connection of ignorance, because they do not understand the essence and faults of the suffering dharmas that are the defiled (Sanskrit: sāsrava, referring to those accompanied by afflictions) fruits and the arising dharmas that are the defiled causes, they are even more greedy and attached. Because they are more attached to the cause and effect of samsara, they engage in defiled non-virtuous actions and do not engage in undefiled virtuous actions. What is it closely connected with? It causes the aggregates (Sanskrit: skandha, referring to the five elements that constitute sentient beings, namely form, feeling, perception, mental formations, and consciousness) of suffering to manifest in the next life, thus closely connected with the suffering of samsara. Fifth, the close connection of views, the essence of which is the three views: the view of considering the aggregates (Sanskrit: skandha) as 'I' or 'mine' (satkāya-dṛṣṭi, also known as the view of the body), the view of holding that 'I' is either permanent or annihilated (eternalism or annihilationism), and the wrong view of believing that there is no cause and effect. How is it closely connected? Those who are associated with these close connections of views are liberated from the view of the self. After being liberated from the view of eternalism or annihilationism, they think that 'I' is either permanent or annihilated. With the wrong view that there is no liberation in Buddhism, they first seek liberation with the wrong view. And they always cling to 'only this is true'. Because of clinging to liberation from samsara with wrong views, they engage in defiled non-virtuous actions and do not engage in undefiled virtuous actions. What is it closely connected with? It causes suffering to manifest in the next life, thus closely connected with suffering. Sixth, the close connection of not holding as supreme, the way of which is to cling to evil views and to cling to inferior discipline and behavior. How is it closely connected? Those who are associated with the close connection of not holding as supreme abandon the supreme path, such as the Noble Eightfold Path (Sanskrit: āryāṣṭāṅga-mārga), and believe in evil views, and believe that the inferior discipline and behavior caused by evil views are the path to pure liberation and deliverance, thus thinking about the method of deliverance with wrong views. Because of clinging to inverted methods, they engage in non-virtuous actions such as offering sacrifices of livestock, and do not engage in undefiled virtuous actions. What is it closely connected with? It causes various sufferings to manifest in the next life, thus closely connected with the sufferings of the lower realms and so on. Seventh, the close connection of doubt, the way of which is to hold two-sided doubts about things that are definitely true, hesitating and being indecisive.

---

་ལྟར་སྦྱོར་ ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤངས་རྟོགས་སམ་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་ཞིང་། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་ལྡན་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། ། མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ ཕྱིར་དཔོན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གནས་ པ་ལ་ཡོད་མེད་དང་སྐྱབས་གནས་ཡིན་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པར་སོམ་ཉི་ཟ་བས་མཆོད་པ་དང་ སྒྲུབ་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དཀོན་མཆོག་ རྣམས་ལ་བཀའ་བཞིན་ལེགས་པར་མི་བསྒྲུབས་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་འཁོར་བའི་སྡུག་ 1-494 བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། བརྒྱད་པ་ཕྲག་དོག་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཡུལ་ཕ་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་མི་བཟོད་པར་བྱས་པའི་ སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་ཕྲག་དོག་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྙེད་ པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཉེས་དམིགས་མ་ཤེས་ནས་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་ ཆོས་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་ཞིང་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་པས་དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་ བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། དགུ་པ་སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་གང་གིས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་ པར་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དམ་དུ་ འཛིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ན་སེར་སྣའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོ་བྱད་སོག་ཅིང་སྤེལ་ བ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་དབེན་ཞིང་བསྙུངས་པ་གཅེས་སྤྲས་སུ་ འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོ་བྱད་ངན་ངོན་ཚུན་ཆད་སོག་པ་གཅེས་སྤྲས་སུ་འཛིན་པས་དེའི་ཆེད་ དུ་མི་དགེ་བ་ལས་ཟག་བཅས་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་ཟག་མེད་མི་སྤྱོད་དེ་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། ། གང་ལ་སྦྱོར་ན་དེས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པ་ན་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་ བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་གྱི་(དང་པོ།)འཆིང་བའི་དབྱེ་བ་བ

【現代漢語翻譯】 如何結合： 懷有疑慮的結合，就是對已斷除煩惱、證悟真諦、達到自利利他圓滿境界的佛寶生起懷疑；對遠離貪慾、具有二諦體性的法寶生起懷疑；對具有圓滿證悟功德的僧寶生起懷疑。正如偈頌所說：『因其稀有故，因其無垢故，因其具力故，亦為世間莊嚴故，因其至上故，因其不變故，是故為勝怙主。』 像這樣，對具有功德的諸佛，產生有或沒有、是否為皈依處等等的懷疑，因此無法好好地進行供養、修行和承侍等善行。由於沒有如教奉行諸佛，就會造作惡業，不行善業。結合於此，就會導致來世痛苦的顯現，因此與輪迴的痛苦相結合。 第八，嫉妒的結合。以何結合？由於對利養和恭敬的過分貪執，對於他人的圓滿興盛心生不悅，內心煩亂。如何結合？懷有嫉妒的結合，就是因為不瞭解利養和恭敬的過患，而執著于珍愛它們；而不是珍愛和重視殊勝的佛法。由於珍愛和過分貪執利養和恭敬，爲了獲得它們而造作惡業，不行善業。結合於此，就會導致來世痛苦的顯現，因此與痛苦相結合。 第九，慳吝的結合。以何結合？還是由於對利養和恭敬的過分貪執，內心緊緊抓住世間的財物。如何結合？懷有慳吝的結合，就是珍愛積攢和增殖財物；而不是珍愛遠離和減少財物。甚至連低劣的財物也要積攢，並珍愛它們，爲了這些而造作惡業，行有漏之業，不行無漏之業。結合於此，就會導致來世墮入餓鬼道等痛苦的顯現，因此與痛苦的果報相結合。 第二部分，分為三：(第一) 束縛的分類

【English Translation】 How to combine: The combination of doubt is to doubt the Buddha Jewel (Buddha, who has eliminated defilements, realized the truth, and attained the perfect state of benefiting oneself and others), to doubt the Dharma Jewel (Dharma, which is free from attachment and has the nature of the two truths), and to doubt the Sangha Jewel (Sangha, which is endowed with abundant qualities of realization). As the verse says: 'Because it is rare, because it is immaculate, because it is powerful, and also because it is the ornament of the world, because it is supreme, because it is immutable, therefore it is the supreme protector.' Like this, doubting whether the Buddhas, who possess virtues, exist or not, whether they are refuge or not, etc., one will not be able to properly perform offerings, practices, and services. Because one does not follow the teachings of the Buddhas, one will create evil deeds and not perform good deeds. By combining with this, it will lead to the manifestation of suffering in the next life, thus combining with the suffering of samsara. Eighth, the combination of jealousy. With what does it combine? Due to excessive attachment to gain and respect, one's mind becomes displeased with the prosperity of others, and one's mind is disturbed. How does it combine? The combination of jealousy is because one does not understand the faults of gain and respect, and cherishes them; instead of cherishing and valuing the supreme Dharma. Because one cherishes and is excessively attached to gain and respect, one commits evil deeds and does not perform good deeds in order to obtain them. By combining with this, it will lead to the manifestation of suffering in the next life, thus combining with suffering. Ninth, the combination of miserliness. With what does it combine? Still due to excessive attachment to gain and respect, one's mind tightly grasps worldly possessions. How does it combine? The combination of miserliness is to cherish accumulating and increasing possessions; instead of cherishing being separated from and reducing possessions. Even inferior possessions are accumulated and cherished, and for these, one commits evil deeds, performs contaminated actions, and does not perform uncontaminated actions. By combining with this, it will lead to the manifestation of suffering in future lives, such as falling into the preta realm, thus combining with the suffering result. Second part, divided into three: (First) Classification of bonds

---

སྟན་པ་ལ་འཆིང་བ་ནི་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་། གནོད་བྱེད་ལ་ཁྲོ་ བ་ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྨོངས་པ་གཏི་མུག་གི་འཆིང་བའོ། །དེ་ལྟར་ 1-495 གསུམ་དུ་འཇོག་པའི་ཚེ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཏི་མུག་ཏུ་བསྡུའོ། ། (གཉིས་པ།) གང་གིས་གང་ལ་འཆིང་ཚུལ་ནི། །ཚོར་བའི་དབང་གིས་འཆིང་བ་གསུམ། ། ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བས་ནི་བདེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཕྲ་རྒྱས་(བྱེ་བྲག་ཏུ་ སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་མ་བུ་བའི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཡིན་ ནོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ས་བོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སོ། །)འཕེལ་བར་བྱེད་པས་འགྱུར་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཕྲ་ རྒྱས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །གཏི་ མུག་གི་འཆིང་བས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཕྲ་རྒྱས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།) འཆིང་བར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞན་ཡང་། དཔེར་ན་ལྕགས་སྒྲོགས་ལ་ སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཆིང་བས་བཅིངས་ནས་འགྲོ་བར་མི་ནུས་ཤིང་འདུག་ཀྱང་འདོད་པ་ བཞིན་དུ་མི་ནུས་པ་ལྟར། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་ཐར་བར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཇི་ ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་འཆིང་བ་ རྣམས་སོ། ། གསུམ་པ་ལའང་། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མིང་གི་དབྱེ་བས་མདོར་བསྟན་ནི། ཉོན་མོངས་དྲུག་ གི་འདོད་ཆགས་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནམ་བག་ལ་ཉལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། སྲིད་པའི་ འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ དང་། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། ། 1-496 གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལོགས་སུ་འཇོག་པ་ནི། ཁམས་(གོང་མ་)གཉིས་ལས་ སྐྱེ་(བ་)སྲིད་(པའི་)འདོད་ཆགས། །ཁ་ནི་ནང་དུ་(ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་)བལྟས་ཕྱིར་དེར། །ཐར་(པར་ཞེན་) པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་ཕྱིར་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་འོག་མ་འདོད་ པའི་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་བག་ཆགས་སམ་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ ནི་ཞེ་སྡང་ངམ་ཁོང

【現代漢語翻譯】 束縛有三種：欲界的執著是貪慾的束縛，對損害的憤怒是嗔恨的束縛，三界的愚昧是愚癡的束縛。這樣，在分為三種時，我慢等都歸於愚癡。 （第二，）以何束縛於何處的方式是：如『以感覺的力量有三種束縛』所說，貪慾的束縛使有漏的安樂感覺增長（分別說部宗認為，是增長一切煩惱。住子部的宗派認為，是獲得增長。經部宗認為，是種子。），因此束縛于變異的痛苦本身。嗔恨的束縛使痛苦的感覺增長，因此束縛于痛苦的痛苦本身。愚癡的束縛使舍受的感覺增長，因此束縛於行苦本身。 （第三，）作為束縛的原因還有其他。例如，如同鐵鏈等外在的束縛束縛后，無法行走也無法安住，即使想做也無法做到一樣。由於被貪慾、嗔恨和愚癡束縛，也無法走向解脫的果實，在行善時也無法如願以償。因此，這三種毒也是束縛。 第三部分也分三點。（第一點，）以名稱的分類作簡要說明：將六種煩惱中的貪慾分為兩種，它們的種子或習氣有七種，即：對慾望的貪慾習氣、憤怒的習氣、有貪的習氣、我慢的習氣、無明的習氣、見解的習氣和懷疑的習氣。 將前兩種貪慾分開的原因是：從（較高）二界產生（的）有（的）貪慾，因為向內（禪定）觀察，所以在那裡，爲了遣除（對解）脫（的）執著而說。 （第二點，）詳細解釋各自的體性。貪慾的習氣是指，逐漸在下欲界中產生貪慾的顯現，並與相續的習氣或惡劣處境或種子相符。憤怒的習氣是指嗔恨或憤怒。

【English Translation】 There are three types of bondage: attachment to the desire realm is the bondage of desire; anger towards harm is the bondage of hatred; and ignorance of the three realms is the bondage of delusion. Thus, when divided into three, pride and so on are included in delusion. (Secondly,) The way of binding with what to what is: As it says, 'By the power of feeling, there are three bondages,' the bondage of desire increases the contaminated feeling of pleasure (the Sarvastivadins believe that it increases all defilements. The Sthavira schools believe that it is the attainment of increase. The Sautrantikas believe that it is the seed.), therefore it becomes bound to the suffering of change itself. The bondage of hatred increases the feeling of suffering, therefore it becomes bound to the suffering of suffering itself. The bondage of delusion increases the feeling of equanimity, therefore it becomes bound to the suffering of conditioning itself. (Thirdly,) There are other reasons for being a bondage. For example, just as being bound by external bondages such as iron chains, one cannot walk or stay, and cannot do as one wishes. Because of being bound by desire, hatred, and delusion, one cannot go to the fruit of liberation, and one cannot do as one wishes when engaging in virtue. Therefore, these three poisons are also bondages. The third part also has three points. (The first point,) Briefly explain with the division of names: Dividing the desire of the six afflictions into two, their seeds or latent tendencies are seven types, namely: the latent tendency of desire for desire, the latent tendency of anger, the latent tendency of desire for existence, the latent tendency of pride, the latent tendency of ignorance, the latent tendency of views, and the latent tendency of doubt. The reason for separating the first two desires is: The desire for existence (that) arises from the (higher) two realms, because (it) looks inward (to meditation), therefore there, it is said to reverse the perception (of attachment) to liberation. (The second point,) Elaborate on the individual entities. The latent tendency of desire refers to the manifestation of desire gradually arising in the lower desire realm, and conforming to the latent habit or bad situation or seed of the continuum. The latent tendency of anger refers to hatred or anger.

---

་ཁྲོ་བའི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། །སྲེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་གོང་མ་ གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་ རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ ཉལ་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། །མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་མི་ཤེས་པ་མ་རིག་ པའི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ ས་བོན་ནོ། །ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཕྱོགས་མངོན་ གྱུར་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། །ཐེ་ ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་བདེན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྱོགས་མངོན་གྱུར་རིམ་གྱིས་ རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནམ་ས་བོན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) གང་ལ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཚུལ་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྲེད་པས་ཚོལ་ཞིང་ དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་སྤངས་པས་ནི་ཆགས་སྡང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས། འདོད་ཡོན་འབྱོར་ པའི་ཚེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། འབྱོར་པ་རྒུད་པའི་ཚེ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ 1-497 བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྲེད་པའི་ཚོལ་ ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་སྤངས་པས་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་ཤིང་ འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་ལོག་པས་ཉེས་པ་ལས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཐར་བ་ཚོལ་ཞིང་ དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་སྤངས་པས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ དང་། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ ལྟར་ཐར་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐར་ལམ་དུ་ཞེན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་ ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཁེངས་པས་ང་རྒྱལ་གྱི་ས་བོན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་ལ་རྨོངས་པས་མ་རིག་པའི་ས་བོན་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་གསུམ་ གྱིས་ལོག་པའི་ཐར་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ལོག་པར་ཐར་བའི་ཐབས་ ལ་རྟོག་པས་ལྟ་བའི་ས་བོན་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྡེ་ སྣོད་གསུམ་དང་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ ཅན། གདུལ་བྱའི་སེམས་འཆོས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་ཞིང་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། ། བཞི་པ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་

【現代漢語翻譯】 嗔恚的隨眠，是指 क्रोध (krodha, 憤怒) 的現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 貪慾的隨眠，是指對 ऊपर (upara, 上面) 的色界和無色界之貪慾的現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 我慢的隨眠，是指已述說的我慢之現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 無明的隨眠，是指 अविद्या (avidyā, 無明) 的現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 見的隨眠，是指有染污的智慧，即惡見的現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 疑的隨眠，是指對真理猶豫不決，即懷疑的現行逐漸在相續中產生，並與之相應的煩惱或種子。 （三）如何增長：由於貪戀欲妙，追求且不捨棄，會增長貪嗔之心。獲得欲妙財富時，增長對慾望的貪戀隨眠；失去財富時，增長嗔恚的隨眠。 由於貪戀 ऊपर (upara, 上面) 二界之身，追求且不捨棄，會增長有貪的隨眠。 由於以邪道尋求從罪業中解脫的梵行，追求且不捨棄，會增長我慢的隨眠、無明的隨眠、見的隨眠和疑的隨眠。原因是，執著非解脫道為解脫道，即使是世間微小的對治，也會因心滿意足而增長我慢的種子。 由於對真理的體性和相狀愚昧無知，會增長無明的種子。 以三種邪見推斷錯誤的解脫，以兩種 श्रेष्ठ (śreṣṭha, 殊勝) 執著推斷錯誤的解脫方法，會增長見的種子。 對於佛陀的教法，即三藏和三學等，具有聖教和證悟的自性，調伏所化眾生的心，調伏煩惱等，產生猶豫和懷疑，會增長疑的種子。

【English Translation】 The latent tendency of anger is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of क्रोध (krodha, anger) in the continuum. The latent tendency of craving is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of desire for the ऊपर (upara, above) form and formless realms in the continuum. The latent tendency of pride is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of pride, as already explained, in the continuum. The latent tendency of ignorance is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of अविद्या (avidyā, ignorance) in the continuum. The latent tendency of views is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of distorted wisdom, i.e., evil views, in the continuum. The latent tendency of doubt is the affliction or seed that corresponds to the gradual arising of the manifestation of doubt, which is দ্বিধা (dvidhā, hesitation) about the truth, in the continuum. (3) How they increase: By craving desirable qualities, pursuing and not abandoning them, one increases attachment and aversion. When one obtains desirable wealth, the latent tendency of desire for desire increases; when wealth declines, the latent tendency of anger increases. By craving the bodies of the two ऊपर (upara, above) realms, pursuing and not abandoning them, the latent tendency of desire for existence increases. By seeking liberation from faults through wrong paths, pursuing and not abandoning them, the latent tendency of pride, the latent tendency of ignorance, the latent tendency of views, and the latent tendency of doubt increase. The reason is that clinging to what is not the path to liberation as the path to liberation, even a small worldly antidote makes one's mind content, thus increasing the seed of pride. By being ignorant of the nature and characteristics of the truths, the seed of ignorance increases. By conceptualizing wrong liberation with three wrong views, and by conceptualizing wrong methods of liberation with two श्रेष्ठ (śreṣṭha, superior) attachments, one increases the seed of views. By doubting and hesitating about the Buddha's teachings, which are the three baskets and three trainings, etc., possessing the nature of scripture and realization, taming the minds of those to be tamed, and subduing afflictions, the seed of doubt increases.

---

རྣམ་གཞག་ལ། ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ནི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་ མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ དང་མཐུན་ཞིང་དེའི་ཆར་གཏོགས་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ལོགས་སུ་རང་རྐྱ་ མི་ཐུབ་པས་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གམ་ བཅུ་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་ པོར་བསྟན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། 1-498 (གཉིས་པ།) དུག་གསུམ་ཉིད་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཙོ་བོ་དུག་གསུམ་པོ་དེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་ཉེ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན། ས་བོན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ ལ། གནས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ དུག་གསུམ་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་འདི་ནི་ཡུན་རིང་པོ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གློ་ བུར་གྱི་དྲི་མ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ནི་དོན་གཅིག་པའོ། ། ལྔ་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་ པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་བརྒྱད་དེ། ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ གཉིས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་གཉིས་དང་། བཏང་ སྙོམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་གཉིས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་ པ་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་གཉིས་པོའོ། ། (གཉིས་པ།) འཇོག་ཚུལ་ནི། རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་ན་རྨུགས་པ་ དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ནང་དུ་བྱིང་ཞིང་ཞུམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་ འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འཕྲོ་ཞིང་གཡེང་བར་ 1-499 བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟུང་འཇུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྒོམ་པའི་དུས་ན་ཕྲག་དོག་སེར་ སྣས་གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་ལ་སྡང་བ་དང་། རང་གི་འབྱོར་བ་ལ་ཞེན་ནས་སེམས་གཡོ་བར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་དང

【現代漢語翻譯】 在分類上，近分的煩惱，也就是六根本煩惱，從擾亂心識的角度來說，也是近分的煩惱。此外，與煩惱相應且屬於煩惱範疇的，僅僅是近分的煩惱，因為它們不能獨立存在，所以不是根本煩惱。除了六或十根本煩惱之外，其餘的，也就是在心所法中，屬於行蘊所包含的，具有煩惱性質的，如忿怒等等，都是近分的煩惱。 （第二，主要闡述三毒）再者，貪慾既是心所法，也是近分的煩惱。同樣，嗔恚和愚癡既是心所法，也是近分的煩惱。這是因為，如果以三毒為首的近分煩惱，使心續極度不安寧，並充滿近分的煩惱，那麼，通過斷除種子（藏文：ས་བོན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས།）的方式，就無法脫離貪執；通過轉變狀態（藏文：གནས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས།）的方式，也無法獲得解脫。因為沒有斷除三毒，所以三毒會成為證悟的障礙。 （第三，說明其意圖的依據）如薄伽梵（梵文：Bhagavan，梵文羅馬擬音：bhagavat，漢語字面意思：世尊）所說：『心之自性本是光明，但從無始輪迴以來，被突如其來的垢染，如貪慾所染污，嗔恚和愚癡所染污。』等等。這裡的『染污』和『近分的煩惱』意義相同。 第五，（分為兩部分，第一部分）分類：對於瑜伽士來說，能障礙善行的隨煩惱有八種：障礙止（藏文：ཞི་གནས།）的昏沉（藏文：རྨུགས་པ།）和睡眠（藏文：གཉིད།）兩種；障礙觀（藏文：ལྷག་མཐོང་།）的掉舉（藏文：རྒོད་པ།）和後悔（藏文：འགྱོད་པ།）兩種；障礙舍（藏文：བཏང་སྙོམས།）的嫉妒（藏文：ཕྲག་དོག་།）和吝嗇（藏文：སེར་སྣ།）兩種；障礙戒律（藏文：ཚུལ་ཁྲིམས།）的無慚（藏文：ངོ་ཚ།）和無愧（藏文：ཁྲེལ་མེད་པ།）兩種。 （第二部分）安立方式：當一心一意修習止的因時，昏沉和睡眠會使心識內沉和萎靡；當精進修習觀的因時，掉舉和後悔會使心識外散和散亂；當修習雙運舍的因時，嫉妒和吝嗇會因憎恨他人的財富和執著自己的財富而使心識動搖。

【English Translation】 In terms of classification, the secondary defilements are also the secondary defilements in that the six root defilements disturb the mind. Furthermore, those that are in accordance with and belong to the category of defilements are only secondary defilements, because they cannot be independent and are therefore not root defilements. Apart from the six or ten root defilements, the others, which are mental events shown in the aggregate of mental formations, such as anger, are secondary defilements. (Second, mainly explaining the three poisons) Furthermore, attachment is both a mental event and a secondary defilement. Similarly, hatred and ignorance are both mental events and secondary defilements. This is because, if the three poisons, which are the main secondary defilements, make the mind stream extremely uneasy and full of secondary defilements, then one will not be separated from attachment by abandoning the seeds; one will not be completely liberated by transforming the state, because the three poisons are not abandoned, and therefore they obstruct those. (Third, the basis for understanding its intention) As the Bhagavan said: 'The nature of the mind is clear light, but from beginningless samsara, it has been defiled by sudden stains, such as attachment, hatred, and ignorance.' Etc. 'Defilement' and 'secondary defilement' have the same meaning. Fifth, (divided into two parts, the first part) Classification: For yogis, there are eight kinds of entanglements that hinder virtuous deeds: two that hinder tranquility (shamatha): dullness and sleep; two that hinder insight (vipashyana): excitement and regret; two that hinder equanimity (upeksha): jealousy and stinginess; and two that hinder ethics (shila): shamelessness and lack of embarrassment. (Second part) The way of establishing: When single-mindedly meditating on the cause of tranquility, dullness and sleep cause the mind to sink inward and become depressed; when diligently meditating on the cause of insight, excitement and regret cause the mind to scatter outward and become distracted; when meditating on the cause of the union of equanimity, jealousy and stinginess cause the mind to waver due to hating the wealth of others and clinging to one's own wealth.

---

་། གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་གཞི་དང་པོ་ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་ དག་པ་སྲུང་བའི་དུས་ན་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟུང་བ་ལ་མི་འཛེམ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངོ་བོ་ཤས་ཆེར་སེམས་ལ་ཀུན་ ནས་འཁྲི་ཞིང་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པས་ན། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ ནས་དཀྲིས་པ་དག་གོ། དྲུག་པ་ལ་(གསུམ་ལས་དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆ་ནས་ བཞག་པའི་ཆུ་བོ་ནི་བཞི་སྟེ། མ་རིག་པ་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་པ་ཁམས་གོང་ མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ཁམས་གསུམ་ཀའི་ལྟ་བ་ལྔ་བོ་ལྟ་བའི་ ཆུ་བོ་དང་། ཁམས་གསུམ་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་ཆུ་བོའོ། ། (གཉིས་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་རྒྱུན་ ཕྱོགས་སམ་ཐུར་ངོས་སུ་ཁྱེར་ཞིང་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཆུ་བོ་ཞེས་ བྱ་བ་དག་གོ། (གསུམ་པ།) འབྱུང་ཚུལ་ནི། འདོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དང་པོ་ འདོད་པའི་ཆུ་བོ་འབྱུང་བའོ། །སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་གཉིས་པ་ སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་འབྱུང་བའོ། །ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་ནི་ཐ་མ་ལ་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་གཉིས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྨོངས་པར་གྱུར་ན་ལྟ་ བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་གནས་པ་ལྟ་བ་དང་གནས་མ་རིག་པ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ 1-500 སོ། ། བདུན་པ་ལའང་། (གསུམ་གྱི་དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆ་ནས་ གཞག་པའི་སྤྱོར་བ་ནི་བཞི་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁམས་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་པའི་ སྦྱོར་བ་དང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་ཀའི་ལྟ་ བ་ནི་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། གསུམ་ཀའི་མི་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། (གཉིས་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། སྤང་བྱ་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་ བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་དམ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཏེ་ཞེས་པའོ། ། (གསུམ་པ།) འབྱུང་ཚུལ་ནི། །སྦྱོར་བ་བཞི་བོ་དེ་དག་ཀྱང་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་པོ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །ཞེས་པ་ འདོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་ སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པས་ལྟ་བ་དང་མ་ རིག་པའི་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའོ། ། བརྒྱད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ལ། ཉེ་བར

【現代漢語翻譯】 第三，對於那些以梵行（brahmacarya）等清凈戒律為基礎的人來說，當他們守護戒律時，由於無慚和無愧，他們不迴避一切墮落。因此，這八種煩惱會反覆地、大量地纏繞在他們的心中，並阻礙功德在他們相續中生起。所以，這些煩惱被稱為『遍纏』。 第六，（分為三部分，這是第一部分）本體：從與遍一切煩惱相符的角度安立的『河流』有四種：除了無明和見之外，欲界的根本煩惱和近取煩惱都是『欲流』；除了這二者之外，上二界的煩惱都是『有流』；三界的一切五見都是『見流』；三界的一切無知都是『無明流』。 （第二部分）定義：由於具有強大的力量，將輪迴和惡趣的相續帶向下方或墮落，所以這些煩惱被稱為『河流』。 （第三部分）生起方式：如果從追求慾望的角度來說，首先生起的是『欲流』。如果從追求生存的角度來說，其次生起的是『有流』。如果從以邪見追求梵行的角度來說，最後生起的是『見流』和『無明流』。因為愚昧會導致各種邪見產生，所以『見』和『無明』是以相互關聯的方式存在的。 第七，（也分為三部分，這是第一部分）本體：從與清凈不符的角度安立的『繫縛』有四種：與前面一樣，地獄的煩惱是『欲縛』；上二界的煩惱是『有縛』；三界的一切見是『見縛』；三界的一切無知是『無明縛』。 （第二部分）定義：由於阻斷了與所斷之物的分離，並將三界的各種痛苦緊密地聯繫在一起，所以稱為『繫縛』。 （第三部分）生起方式：這四種系縛也是從追求的角度，根據上述三種情況而生起的。如何相應地結合呢？也就是說，追求慾望會產生『欲縛』，追求生存會產生『有縛』，以邪見追求梵行會產生『見縛』和『無明縛』。 第八，分為兩部分：（第一部分）本體：

【English Translation】 Third, for those who base themselves on pure morality such as brahmacarya (梵行，abstinence from sexual activity), when they guard their precepts, due to shamelessness and lack of embarrassment, they do not shy away from all downfalls. Therefore, these eight afflictions repeatedly and extensively cling to their minds, and hinder the arising of merit in their continuum. Therefore, these afflictions are called 'all-entangling'. Sixth, (divided into three parts, this is the first part) Essence: The 'rivers' established from the perspective of being in accordance with all afflictions are four: All the root afflictions and near afflictions of the desire realm, except for ignorance and views, are the 'river of desire'; all the afflictions of the upper realms, except for these two, are the 'river of existence'; all five views of the three realms are the 'river of views'; and all ignorance of the three realms is the 'river of ignorance'. (Second part) Definition: Because of having great power, carrying the continuum of samsara and the lower realms downwards or causing them to fall, these afflictions are called 'rivers'. (Third part) How they arise: If we consider the perspective of engaging in the pursuit of desire, then the first to arise is the 'river of desire'. If we consider the perspective of engaging in the pursuit of existence, then the second to arise is the 'river of existence'. If we consider the perspective of engaging in the pursuit of pure conduct with wrong views, then the last to arise are the two, the 'river of views' and the 'river of ignorance'. Because delusion causes various wrong views to arise, 'views' and 'ignorance' exist in an interconnected manner. Seventh, (also divided into three parts, this is the first part) Essence: The 'bonds' established from the perspective of being incompatible with purification are four: As before, the afflictions of the lower realm are the 'bond of desire'; the afflictions of the upper two realms are the 'bond of existence'; all views of the three realms are the 'bond of views'; and all ignorance of the three realms is the 'bond of ignorance'. (Second part) Definition: Because they sever the separation from what is to be abandoned and tightly bind together the various sufferings of the three realms, they are called 'bonds'. (Third part) How they arise: These four bonds also arise from the perspective of the three types of pursuit mentioned above. How do they connect accordingly? That is, pursuing desire produces the 'bond of desire', pursuing existence produces the 'bond of existence', and pursuing pure conduct with wrong views produces the 'bond of views' and the 'bond of ignorance'. Eighth, divided into two parts: (First part) Essence:

---

་ལེན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ ཏན་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མེད་བཞིན་ དུ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། ། (གཉིས་པ།) འཇོག་ཚུལ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི་ བཞི་བོ་དེ་དག་གིས་དངོས་སུ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྩོད་ཅིང་ འཐབ་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་ནས་ཡང་སྲིད་པ་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། 1-501 རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི། (དང་པོ།)ཁྱིམ་པ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི། རང་གི་འདོད་པའི་ཡོན་ ཏན་རྣམས་ལ་དང་པོར་མངོན་པར་དགའ་བས་འདོད་ཆགས་དང་། དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཡོངས་ སུ་འཛིན་པས་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པས་སེམས་རྒྱུད་རྣམ་ པར་བཅིངས་པ་དང་། གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་ཡང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་ དང་། དེ་དག་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པས་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་གྲུབ་ མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་པ་རྣམས་སུ་ནང་ཕན་ཚུན་འདོད་ཡོན་ལ་མི་ མཐུན་པས་རྩོད་དེ། རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་ཉེར་ལེན་བཞིའི་དང་པོ་འདོད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ ཡིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) རབ་བྱུང་རྩོད་པའི་རྩ་བའང་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་དང་པོར་མངོན་པར་དགའ་བས་འདོད་ཆགས་དང་། རྒྱུན་གྱི་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པས་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང་། མི་ མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་བར་བསྒྱུར་བར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། མཐུན་ པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་རབ་ ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་ནང་ཕན་ཚུན་ལྟ་སྤྱོད་ལ་མི་མཐུན་པས་རྩོད་ དེ། རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིའི་ཕྱི་མ་གསུམ་པ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་བཤད་ པ་ལྟར་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ ལེན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཞི་བའང་ཡོད་མོད། །ཕལ་ཆེར་ཁྱི་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་དང་། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ལྟ་བའི་དབང་གིས་མི་མཐུན་ པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ ལེན་པའོ། །ལྟ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་གི་གནས་སམ་གཞི་འཇིག་ཚོགས་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་ 1-502 ལྟ་བ་ནི། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའང་ཡིན་ལ་དེ་ལ་འདུན་

【現代漢語翻譯】 四取：即對於欲妙生起貪求的近取，對於各種邪見生起貪求的近取，對於低劣的戒律和苦行生起貪求的近取，以及明明沒有卻執著為我並宣說的近取。 (第二，)關於安立之理，有總說、廣說、總結三方面。第一方面是，這四者實際上是爭論的根本，是近取的緣故。因為互相爭論和鬥爭，所以間接地對於後世的痛苦之蘊生起近取，因此被稱為對於煩惱的近取。 廣說分為兩方面。(第一，)在家人爭論的根本是：首先對於自己的欲妙生起歡喜而產生貪慾，對於此持續地執持而產生強烈的執著，因為想要不離開它而使心相續被束縛，並且也對於他人的欲妙生起歡喜而產生完全的執著，由於在一切時分都貪戀和渴求這些，由普遍的貪慾之因，不被宗派所改變心意的在家人之間，因為對於欲妙不一致而爭論。爭論的根本是四近取中的第一個，即欲近取。 (第二，)出家人爭論的根本也有兩個方面。(第一，)共同宣說的是：首先對於自己的見解生起歡喜而產生貪慾，持續地執持而產生強烈的執著，因為想要不離開它而使心相續被束縛，並且也想要將不一致的人改變為自己的見解，而產生完全的執著，對於一致的人則隨之生起貪戀，由普遍的貪慾之因，被宗派所改變心意的出家人之間，因為對於見解和行為不一致而爭論。爭論的根本是四近取中的后三個，也就是像之前所說的那樣，對於見解不同而變成的六十二見生起貪求是見近取。雖然也有一些寂靜的，但大多數是由於持狗戒和牛戒等苦行，以及修持五火等強烈苦行的見解，對於各自不同的不一致之處生起貪求，是戒律和苦行近取。對於各種見解和行為的處所或基礎——壞聚見（འཇིག་ཚོགས་ཕུང་པོ།，skandhadṛṣṭi，skandha-drishti，蘊的見解）執著為我，這是以因的名稱來稱呼果，而宣說為我，並且對於此生起貪求，

【English Translation】 The four attachments are: the attachment to sensual pleasures, the attachment to various wrong views, the attachment to inferior moral disciplines and ascetic practices, and the attachment to speaking of a self where there is none. (Second,) Regarding the way of establishing them, there are three aspects: summary, detailed explanation, and conclusion. The first aspect is that these four are actually the root of contention, because they are the cause of attachment. Because of mutual contention and fighting, they indirectly cause the accumulation of suffering in future lives, therefore they are called attachments to afflictions. The detailed explanation is divided into two aspects. (First,) The root of contention among householders is: first, they rejoice in their sensual pleasures and develop desire, they continuously hold onto them and develop strong attachment, because they want to not be separated from them, their minds are bound, and they also rejoice in the sensual pleasures of others and develop complete attachment, because they are always attached to and crave these, due to the cause of universal desire, householders whose minds are not changed by sectarian views quarrel because of disagreements about sensual pleasures. The root of the quarrel is the first of the four attachments, namely attachment to sensual pleasures. (Second,) The root of contention among renunciates also has two aspects. (First,) The common explanation is: first, they rejoice in their own views and develop desire, they continuously hold onto them and develop strong attachment, because they want to not be separated from them, their minds are bound, and they also want to convert those who disagree to their own views, and develop complete attachment, they are attached to those who agree, due to the cause of universal desire, renunciates whose minds are changed by sectarian views quarrel because of disagreements about views and practices. The root of the quarrel is the last three of the four attachments, that is, as mentioned earlier, attachment to the sixty-two views that have become different due to different views is the attachment to views. Although there are some who are peaceful, most are due to the views of holding dog vows and cow vows, etc., and practicing severe asceticism such as worshiping the five fires, attachment to the various differences is the attachment to moral discipline and ascetic practices. The place or basis for various views and practices is the view of the perishable aggregate (འཇིག་ཚོགས་ཕུང་པོ།，skandhadṛṣṭi，skandha-drishti，view of the aggregates) which is regarded as self, this is calling the fruit by the name of the cause, and speaking of it as self, and attachment to this,

---

ཞིང་ཆགས་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། ། (གཉིས་པ།)ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། (དང་པོ།)ཕྱི་པ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི། ལྟ་བ་ སྣ་ཚོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཐ་དད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་ པས་ནི། དེ་དག་བཟང་ངན་ལ་འདོད་ལུགས་དུ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་དོ། །(གཉིས་པ།) ཕྱི་ནང་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ ལེན་པས་ནི། བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བློ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་བ་རྣམས་མི་རྩོད་ཀྱི་མུ་སྟེགས་ཅན་ རྣམས་དང་། ཆོས་འདི་བ་ནང་བ་རྣམས་སུ་རྩོད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་བདག་ མེད་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དོན་བསྡུ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་དངོས་སུ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་རྣམས་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་བརྒྱུད་ནས་ ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་འཁོར་བ་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ། དེས་ན་བཞི་བོ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ ཞེས་བྱའོ། ། དགུ་པ་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ལ་མདུད་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྣབ་སེམས་ ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་གནོད་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་། འདི་ཁོ་ན་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་དམ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་བསགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ 1-503 བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདུད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མདུད་པས་དམ་དུ་ བསྡམས་པས་གྲོལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) འཇོག་ཚུལ་ནི། མཉམ་གཞག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་ སེམས་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ ཙམ་ལའང་ཆགས་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་ལ་ཕྱིར་ བཅོས་པ་ལ་བསྐུལ་བ་ན་ལེགས་པར་མི་སྒྲུབ་ཅིང་ཕྱིས་འགྱོད་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བ་ དང་། སྤྱོད་ངན་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ ཞུགས་དྲག་པོས་ལུས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བ་དང་། ལྟ་ ངན་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པས་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ ལས་གཡེང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་དང་འཇོག་ཚུལ་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་ པ་ལ་(བཅུ་པ་)

【現代漢語翻譯】 田地是執著于『我』的近取。 （第二部分）詳細解釋分為兩部分。（第一部分）外道爭論的根源是：執著于各種觀點，以及執著于不同的戒律和苦行，因為他們對善惡的看法多種多樣，所以外道之間互相爭論。（第二部分）內外爭論的根源是執著于認為和說是『我』，因為外道在『我』存在這一點上意見一致，所以外道之間不爭論，而是與外道和其他內道佛教徒爭論，因為佛教徒認為無我。 （第三部分）總結要點：如是，這些煩惱實際上使在家和出家之人執著于爭論的根源，從而間接地導致來世的輪迴。因此，這四者被稱為近取。 第九部分分為三部分。（第一部分）本體的結是四個：貪戀享樂是身體的結；憎恨他人是身體的結； 認為低劣的戒律和苦行是殊勝的是身體的結；認為『只有這個是真的，其他的不是』，執著于邪見也是身體的結。 （第二部分）詞義解釋：這些也不是色身的結，而是因為它們阻礙了進入禪定的心或意識的自性，所以被稱為結。例如，就像結緊緊地捆綁在一起，阻礙了解脫一樣。 （第三部分）安立方式：阻礙禪定的原因是四個：貪戀導致對食物等微小事物產生執著，從而使心散亂；憎恨導致促使改正錯誤，但不能很好地完成，之後又後悔，從而使心散亂； 認為惡行是殊勝的，導致因無意義的戒律和嚴酷的苦行而使身心痛苦，從而使心散亂；執著于邪見，導致不符合實相地不如理作意，從而因錯誤地理解所知而使心不能如實地見，從而使心散亂。後面所有的都以本體和安立方式兩方面來解釋。（第十部分）

【English Translation】 The field is the clinging to claiming 'I'. (Second part) Detailed explanation is divided into two parts. (First part) The root of external debates is: clinging to various views, and clinging to different precepts and asceticism, because their views on good and evil are diverse, so externalists argue with each other. (Second part) The root of internal and external debates is the clinging to viewing and saying 'I', because externalists agree on the existence of 'I', so externalists do not argue with each other, but argue with other heretics and internal Buddhists, because Buddhists believe in no-self. (Third part) Summary of key points: Thus, these afflictions actually cause householders and renunciants to cling to the root of disputes, thereby indirectly leading to the cycle of rebirth in the next life. Therefore, these four are called clinging. The ninth part is divided into three parts. (First part) The knots of the entity are four: greed for enjoyment is the knot of the body; hatred of others is the knot of the body; Considering inferior precepts and asceticism as superior is the knot of the body; considering 'only this is true, and others are not', clinging to wrong views is also the knot of the body. (Second part) Etymological explanation: These are not the knots of the physical body, but because they hinder the nature of the mind or consciousness from entering into meditative concentration, they are called knots. For example, just as a knot is tightly bound together, hindering liberation. (Third part) The way of establishment: The reasons for hindering meditative concentration are four: greed leads to attachment to small things such as food, thereby distracting the mind; hatred leads to urging the correction of mistakes, but it cannot be done well, and then regrets, thereby distracting the mind; Considering bad conduct as superior leads to suffering in body and mind due to meaningless precepts and harsh asceticism, thereby distracting the mind; clinging to wrong views leads to non-conformity with reality and improper attention, thereby distracting the mind from seeing things as they are due to wrongly understanding what is to be known. All the following are explained in terms of both entity and establishment. (Tenth part)

---

སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལྔ་སྟེ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སྤྱོད་པར་མོས་པ་འདོད་པ་ལ་ འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ནང་དུ་བྱིང་ཞིང་ཞུམ་པར་བྱེད་པ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་འཕྲོ་ཞིང་ གཡེང་བར་བྱེད་པ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་ བྱེད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲངས་བདུན་ཡོད་ཀྱང་། རྨུགས་གཉིད་རྒོད་འགྱོད་ དག་རེ་རེར་བྱས་ནས་ལྔར་འཇོག་པ་ནི། དེ་དག་གཉེན་པོ་གཅིག་པ་དང་། ཟས་གཅིག་ལས་ འབྱུང་བ་དང་། བྱ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་སྒྲིབ་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་གནོད་པས། བར་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་གནོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ གྱིས་ངེས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ན་སྒྲིབ་རྣམས་མི་མཐུན་དང་། །ཟས་དང་ 1-504 བྱ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་གཅིག་ཕུང་པོ་གནོད་བྱེད་དང་། །ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར་ན་ལྔ་ཉིད་ དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པར་ བྱེད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་དུས་ན་སྒྲིབ་པ་དང་། གནོད་པའི་སེམས་ ཀྱི་སེམས་འཚིག་པར་བྱེད་པས་དགེ་བའི་གྲོགས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་གནས་ལ་བསྐུལ་བ་ན་ ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་སྒྲིབ་པ་དང་། རྨུགས་གཉིད་ཀྱིས་ཞུམ་པར་བྱེད་པས་ཞི་གནས་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་སྒྲིབ་པ་དང་། རྒོད་འགྱོད་ཀྱིས་གཡེང་བར་བྱེད་པས་ལྷག་མཐོང་ རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་སྒྲིབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་བྱེད་པས་ཟུང་འཇུག་ བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་སེམས་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་འགེབས་པས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པས་ན་ལྔ་བོ་དེ་དག་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཞེས་སོ་གསུངས་སོ། ། (བཅུ་གཅིག་པ།)ཐ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྲེད་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ཞེ་ སྡང་གི་ཐ་བ་དང་། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་གི་ཐ་བ་བའོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་ སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ གོམས་ཤིང་འདྲིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ད་ལྟར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་གྱུར་ལ་ལྷག་ པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱོད་པ་ངན་པ་དེ་མ་སྤངས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་ལས་སུ་མི་ རུང་ཞིང་དགེ་བའི་ལོ་ཐོག་གི་ཞིང་དུ་མི་རུང་བ་དང་། སྤང་བྱ་དང་འབྲལ་དཀའ་ཞིང་གཉེན་ པོའི་ཐོང་གཤོལ་གྱིས་རློག་དཀའ་བར་འགྱུར་བ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ཐ་བ་རྣམས་ཞེས་ བྱའོ། ། (བཅུ་གཉིས་པ།) དྲི་མའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་དྲི་མ་ དང་། གཏི་མུག་གི་དྲི་མའོ་ཞེས་པ་དྲི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དུག་གསུམ་

【現代漢語翻譯】 五蓋的體性有五種：對於悅意的境界，心生貪戀，是貪慾蓋；對於有益的幫助，心生嗔怒，是嗔恚蓋；內心昏沉、萎靡不振，是昏沉睡眠蓋；向外散亂、心神不定，是掉舉惡作蓋；對於真理猶豫不決，是疑蓋。雖然總共有七種，但將昏沉睡眠、掉舉惡作各自合併爲一種，歸為五蓋，是因為它們對治方法相同，產生的原因相同，作用也相同。而且，前兩種蓋會損害戒律，中間兩種蓋會損害禪定和智慧，疑蓋則使人無法確定。如經中所說：『貪慾等蓋不一致，飲食行為卻相同，二一損害諸蘊等，疑蓋導致不決定，故立為五。』 安立的方式是：由於貪慾的緣故，會執著于慾望，所以在喜歡出家的時候會成為障礙；由於嗔恚心的緣故，會惱怒，所以在善知識勸導的時候，在精進修持的時候會成為障礙；由於昏沉睡眠的緣故，會萎靡不振，所以在修止禪定的時候會成為障礙；由於掉舉惡作的緣故，會散亂，所以在修觀的時候會成為障礙；由於懷疑的緣故，會猶豫不決，所以在雙運舍的時候，會矇蔽心識，阻礙善法生起，因此這五者被稱為蓋。 （第十一）垢的體性有三種：貪愛是貪慾的垢，憤怒是嗔恨的垢，愚癡是愚昧的垢。安立的方式是：由於相續中存在貪嗔癡，從無始輪迴以來就已習慣，現在仍然會現行貪嗔癡，並且更加放縱。由於沒有斷除這些惡行，心就不能安住于禪定，也不能成為善業的良田。這三種難以斷除，難以用對治的犁鏵耕耘的毒素，被稱為垢。 （第十二）垢染的體性有三種：貪慾的垢染，嗔恨的垢染，愚癡的垢染。這三種是垢染的因，也就是三毒。

【English Translation】 The nature of the five obscurations is fivefold: attachment to desirable objects is the obscuration of desire; anger towards those who are helpful is the obscuration of malice; sinking inward and becoming dejected is the obscuration of sloth and torpor; scattering outward and becoming distracted is the obscuration of agitation and regret; and doubting the truth is the obscuration of uncertainty. Although there are seven in total, sloth and torpor, and agitation and regret, are each counted as one, making five, because their antidotes are the same, they arise from the same causes, and their functions are the same. Furthermore, the first two obscurations harm ethics, the middle two harm samadhi and wisdom, and uncertainty causes indecision. As it is said in the scriptures: 'The obscurations of desire are inconsistent, but their food and actions are the same. The two and one harm the aggregates, and uncertainty leads to indecision, therefore there are five.' The way of establishing them is: because of desire, one becomes attached to desirable objects, so it is an obscuration when one is delighted in renunciation; because of malice, one becomes angry, so it is an obscuration when a virtuous friend encourages one in the precepts, and when one is diligently practicing; because of sloth and torpor, one becomes dejected, so it is an obscuration when one is practicing calm abiding samadhi; because of agitation and regret, one becomes distracted, so it is an obscuration when one is practicing insight; and because of uncertainty, one becomes indecisive, so it obscures the mind and covers it when one is in equanimity, preventing the arising of virtue, therefore these five are called obscurations. (Eleventh) The nature of taints is threefold: craving is the taint of desire, anger is the taint of hatred, and ignorance is the taint of delusion. The way of establishing them is: because of the presence of desire, hatred, and delusion in the continuum, one has become accustomed to them since beginningless samsara, and now one still manifests desire, hatred, and delusion, and indulges in them even more. Because these evil deeds have not been abandoned, the mind cannot abide in samadhi, nor can it become a field for virtuous deeds. These three poisons, which are difficult to abandon and difficult to plow with the plowshare of antidotes, are called taints. (Twelfth) The nature of defilements is threefold: the defilement of desire, the defilement of hatred, and the defilement of delusion. These three are the cause of defilements, which are the three poisons.

---

གྱི་དྲི་མ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། འཇོག་ཚུལ་ནི། ཀུན་སློང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། 1-505 དྲི་མ་དེའི་ངོ་བོ་སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ ལྷག་པར་དཔྱོད་དེ། དྲི་མ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གྲོང་ན་འདུག་ཀྱང་ རུང་། རྒྱང་གྲགས་གཅིག་འཕགས་པའི་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། མི་དགེ་བ་ལས་ཚངས་ པ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མི་དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པས་ལུས་ངག་གི་ ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལྟུང་བའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པས་མི་གཙང་བ་དཔེར་ ན་གྲོང་གི་ནང་དུ་ཚེར་མ་གཅིག་མཐོང་ན་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་དོགས་པ་བཞིན་དུ་གྲོགས་ གཞན་ཡང་གནོད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་མ་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ དེ་དག་ནི་དྲི་མ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (བཅུ་གསུམ་པ།) སྡིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ སྡིག་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་སྡིག་པའོ་ཞེས་པའང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། ། འཇོག་ཚུལ་ནི། རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་ སྤྱད་པས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་ཡང་དང་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (བཅུ་བཞི་པ།) ཟུག་རྔུའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ཟུག་ རྔུ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཟུག་རྔུའོ་ཞེས་པའང་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའོ། །འཇོག་ཚུལ་ ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་ པའི་ལུས་དང་། སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེས་ཤིང་གནས་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་དང་། 1-506 འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་དང་། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དེ་དག་ བྲལ་བ་འགོག་པ་དང་། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་མི་དགེ་བ་ སྤྱད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟུག་རྔུས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ ཞེས་བྱའོ། ། (བཅོ་ལྔ་པ།) ཅི་ཡང་གི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཅི་ཡང་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ཅི་ ཡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཅི་ཡང་ངོ་ཞེས་པའང་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བསྟན་པའོ། །འཇོག་ ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཅི་ཡང་ བཟུང་བས། དེ་དག་སྲུང་བའི་དོན་དུ་འཇིགས་པ་དང་བཅ

【現代漢語翻譯】 被稱為『垢染』。 安置方式是：依憑貪慾、嗔恨和愚癡這些， 垢染的自性，特別考察殺生等不如法的戒律，不善的自性。即使有垢染的人住在同一個村莊，或者住在相隔很遠的寺廟裡，如果精通戒律的修行者看到他們不如法地行持清凈的戒律，就會說：『這位有壽者做這樣的惡事，行持這樣惡劣的身語行為，沾染了墮落的垢染，是不清凈的。』例如，如果在村莊里看到一根荊棘，就會懷疑還有其他的荊棘一樣，也會傷害其他的同伴。因此，不凈的、相信不凈之事的根本——三毒，被稱為『垢染』。 （第十三）罪惡的自性有三種：貪慾的罪惡、嗔恨的罪惡和愚癡的罪惡。這也是以因來表示果。 安置方式是：依憑貪慾、嗔恨和愚癡這些，造作罪惡，長期反覆地經歷輪迴中生與死的各種痛苦，以這種方式損害眾生的，被稱為『罪惡』。 （第十四）箭的自性有三種：貪慾的箭、嗔恨的箭和愚癡的箭。這也是以果來稱呼。 安置方式是：依憑貪慾、嗔恨和愚癡這些，對於三有（ संसार，saṃsāra，輪轉）的身體，以及三有的資具——衣食等生活必需品，生起強烈的貪戀和執著。對於圓滿的佛陀（Buddha），神聖的佛法（Dharma）， 以及聖僧（Saṃgha），對於輪迴的痛苦和痛苦的根源——集諦，對於脫離痛苦的滅諦，以及證悟滅諦的道諦產生懷疑，行持不善，被痛苦的箭所傷害的根本——三毒，被稱為『箭』。 （第十五）任何事物的自性有三種：貪慾的任何事物、嗔恨的任何事物和愚癡的任何事物。這也是以果來表示。 安置方式是：依憑貪慾、嗔恨和愚癡這些，執取任何享樂，爲了守護這些享樂而感到恐懼和不安。

【English Translation】 It is called 'stain'. The way to place it is: relying on desire, hatred, and ignorance, The nature of the stain is to particularly examine the immoral precepts such as killing, and the nature of non-virtue. Even if a stained person lives in the same village or in a monastery far away, if skilled practitioners of discipline see them practicing impurely, they will say: 'This venerable one does such evil deeds, practices such evil deeds of body and speech, and is impure with the stain of downfall.' For example, if one thorn is seen in a village, it is suspected that there are others, and it will harm other companions. Therefore, the root of impurity and believing in impurity—the three poisons—are called 'stains'. (Thirteenth) The nature of sin is threefold: the sin of desire, the sin of hatred, and the sin of ignorance. This is also showing the fruit by the name of the cause. The way to place it is: relying on desire, hatred, and ignorance, committing sins, and experiencing various sufferings of birth and death in samsara for a long time, in this way harming beings, these are called 'sins'. (Fourteenth) The nature of the arrow is threefold: the arrow of desire, the arrow of hatred, and the arrow of ignorance. This is also called by the name of the fruit. The way to place it is: relying on desire, hatred, and ignorance, for the body of the three realms of existence (संसार，saṃsāra，saṃsāra), and the necessities of the three existences—food, clothing, etc.—a strong craving and attachment arise. For the perfect Buddha (Buddha), the sacred Dharma (Dharma), and the noble Saṃgha (Saṃgha), for the suffering of samsara and the origin of suffering—Samudaya, for the cessation of suffering—Nirodha, and for the path to realize Nirodha—Marga, doubt arises, and by practicing non-virtue, the root of being harmed by the arrow of suffering—the three poisons—are called 'arrows'. (Fifteenth) The nature of anything is threefold: anything of desire, anything of hatred, and anything of ignorance. This is also shown by the name of the fruit. The way to place it is: relying on desire, hatred, and ignorance, grasping any enjoyment, and feeling fear and insecurity in order to protect these enjoyments.

---

ས། དེའི་ཆེད་དུ་རྩོད་པས་ཁོ་ན་ དང་བཅས་ཤིང་། སོག་སྲུང་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་གཡེང་བ་མང་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཉེས་དམིགས་ཅི་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ཅི་ཡང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་(བཅུ་དྲུག་པ།)ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པའོ། ། འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་ ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་ལ་སོགས་པ་ངག་དང་། བརྣབ་ སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ས་སྡེར་དུག་གསུམ་ཉིད་མི་དགེ་བའི་རྩ་བར་ཡང་ གསུངས་པ་ལྟར། ལོངས་སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཟང་ཟིང་ངན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལའང་ ཆགས་པའི་རྒྱུ་དང་། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་མི་བཟོད་པས་གནོད་པ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐབས་སྣ་ ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་དང་། སྲོག་གི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལོག་པ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་ 1-507 བས་ན་གང་ལ་ཉེས་སྤྱོད་འབྱུང་བའི་གཞི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ནི་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །མཛོད་དུའང་། འདོད་ལ་འདོད་ཆགས་ཁོང་ ཁྲོ་དང་། །རྨོངས་རྣམས་མི་དགེའི་རྩ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཅུ་བདུན་པ།) ཟག་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། མ་རིག་པ་བོར་བའི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པ་བོར་བའི་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། རྩ་བ་མ་རིག་ཡིན་པས་ན། །ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་ཟག་པར་ བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་ཀའི་རྨོངས་པ་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྨ་ནས་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་ཞིང་རྒྱུད་འཁོར་བར་ ཟག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པའོ་ཞེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཕྱི་རོལ་ ཏུ་བལྟས་ཏེ་ཁམས་འོག་མར་ཟག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཟག་པའོ། །སྙོམས་འཇུག་ལ་ནང་དུ་ བལྟས་ཏེ་རོ་མྱང་བས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ཟག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཟག་པ་དེ་གཉི་ གའི་གནས་སམ་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཟག་པའི་ཕྱི་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། ། (བཅོ་བརྒྱད་པ།) ཕོངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕོངས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ ཕོངས་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཕོངས་པའོ། །ཞེས་པ་ལུས་སེམས་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ ལ་ཕོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ད

【現代漢語翻譯】 因此，爭論不休，通過增長懈怠而處於眾多散亂狀態等，產生任何過患之因的三毒，被稱為『一切』。 同樣（第十六），惡行的體性有三種：貪慾的惡行、嗔恨的惡行和愚癡的惡行。 安立方式是：依靠貪慾、嗔恨和愚癡，而行殺生等身體的惡行，說謊等語言的惡行，貪婪等意念的惡行，產生這些的因——三毒，被稱為『惡行』。此外，如《攝異門品》中所說，三毒也是不善的根本，因為追求享樂，即使對於微小的惡劣事物也產生貪執之因；不能容忍他人的過失，以各種方式籌劃加害之因；對於祭祀生命等邪法產生執著之因，從而對眾生行惡，造作不善。因此，產生惡行的基礎——貪、嗔、癡，被稱為『惡行不善之根』。如《俱舍論》中所說：『貪為貪慾，嗔為憤怒，癡為愚昧，是不善之根。』 （第十七）漏的體性有三種：遺忘無明的欲界一切煩惱是欲漏；遺忘無明的上二界一切煩惱是有漏；根本是無明，所以說：『另外顯示為漏。』即三界的一切愚癡都是無明漏。安立方式是：一切眾生的心從六處創口向外境散亂，並使相續流轉輪迴，因此稱為『漏』。特別是，對外境的欲妙生起貪戀，向下界流漏，因此是欲漏；對禪定內在的受用生起貪戀，向上二界流漏，因此是有漏；無明是這二者的處所或根本，因此是向三界流漏的無明漏。 （第十八）匱乏的體性有三種：貪慾的匱乏、嗔恨的匱乏和愚癡的匱乏。也就是說，對身心造成損害之因的三毒被稱為『匱乏』。安立方式是：貪慾、嗔恨和愚癡是……

【English Translation】 Therefore, engaging in constant disputes, being distracted by increasing laziness, and so on, the three poisons that cause any faults are called 'everything'. Similarly (sixteenth), the nature of misconduct is threefold: misconduct of desire, misconduct of hatred, and misconduct of ignorance. The way of establishing it is: relying on desire, hatred, and ignorance, one engages in misconduct of the body such as killing, misconduct of speech such as lying, and misconduct of mind such as covetousness. The three poisons that cause these are called 'misconduct'. Furthermore, as stated in the Sanghatasutra, the three poisons are also the root of non-virtue, because they cause attachment even to the slightest evil things due to seeking enjoyment; they cause the planning of harm in various ways due to intolerance of others' faults; and they cause adherence to false doctrines such as sacrificial offerings of life, thereby harming sentient beings and engaging in non-virtue. Therefore, the basis from which misconduct arises—desire, hatred, and ignorance—are called 'the roots of non-virtuous misconduct'. As stated in the Abhidharmakosha: 'Desire is greed, anger is wrath, and ignorance is delusion, which are the roots of non-virtue.' (Seventeenth) The nature of outflows is threefold: all afflictions of the desire realm that have abandoned ignorance are the outflow of desire; all afflictions of the upper two realms that have abandoned ignorance are the outflow of existence; since the root is ignorance, it is said: 'It is separately shown as an outflow.' That is, all the ignorance of the three realms is the outflow of ignorance. The way of establishing it is: the minds of all beings scatter from the wounds of the six sense bases to external objects and cause the continuum to wander in samsara, therefore it is called 'outflow'. In particular, attachment arises to the qualities of desire in external objects, flowing down to the lower realm, therefore it is the outflow of desire; attachment arises to the enjoyment within meditative absorption, flowing up to the upper two realms, therefore it is the outflow of existence; ignorance is the place or root of these two, therefore it is the outflow of ignorance that flows to the three realms. (Eighteenth) The nature of poverty is threefold: the poverty of desire, the poverty of hatred, and the poverty of ignorance. That is to say, the three poisons that cause harm to body and mind are called 'poverty'. The way of establishing it is: desire, hatred, and ignorance are...

---

ེ་ དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་མ་འབྱོར་ཏེ་ཕོངས་པས་ལུས་ ལ་གནོད་ཅིང་། དེ་འདོད་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཕོངས་པས་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ཕོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (བཅུ་དགུ་པ།) ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་ བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཡོངས་སུ་གདུང་བའོ་ཞེས་པའང་ 1-508 ཡོངས་སུ་གདུང་གི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ཉིད་དོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ ལ་བྱེད་པས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འཛིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཆ་ཤས་ ལ་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རགས་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་ཕྲ་བ་ལ་ མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་གང་གིས། ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་ དང་། སེམས་མྱ་ངན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་ སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (ཉི་ཤུ་པ།) འཁྲུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཁྲུག་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ འཁྲུག་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་འཁྲུག་པའོ་ཞེས་པ་ལའང་འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ཉིད་དོ། ། འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟེ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། གཟུགས་ སོགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་དངོས་པོ་གང་དུ་དང་པོར་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་རྒྱུན་གྱིས་ ལྟག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད། གཏན་མེད་དུ་སོང་བས་རྣམ་པར་གྱུར་ཅིང་ རྒྱུན་ཡོད་ཀྱང་མི་སྡུག་པར་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མྱ་ངན་ དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཅལ་ཅོལ་སྨྲ་བ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ལུས་ལ་རང་གིས་བསྣུན་ པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་ལ་གདུང་བ་དྲག་པོ་འབྱུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ནས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱེད་པ་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ལ་རེག་ ཅིང་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (ཉེར་གཅིག་པ།) འཐབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པས་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་འཐབ་པ་དང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་བས་ཞེ་སྡང་གི་འཐབ་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་མ་ རིག་པས་གཏི་མུག་གི་འཐབ་པའོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ 1-509 དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆད་པས་གཅོད་པ་དང་། བརྡེག་པའི་བསམ་ པས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། དབྱུག་པ་ལེན་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པ་བརྗོད་ཅིང་ འཐབ་པ་དང་སྐྱོན་ནས་གླེངས་ཏེ་མཚང་འབྲུ་བ་དང་། དེ་མི་བཟོད་ཅིང་རྩོད་པ་དང་། ཞལ་ཆེ། གྲར་གཤག་འགྱེད་པ

【現代漢語翻譯】 依賴於這些（毒），無法獲得生存所需的食物和衣物等，因貧困而損害身體；渴望這些並追求它們，因貧困而損害心靈。因此，這三種毒被稱為『貧困』。 （十九）完全燃燒的本質有三種：貪慾的完全燃燒，嗔恨的完全燃燒，愚癡的完全燃燒。也就是說，完全燃燒的根源就是這三種毒。其安立方式是：依賴於貪慾、嗔恨和愚癡，不如理作意，執著于可愛和不可愛的相，並執著於它們的差別部分作為顯現的徵象。無論是執著于粗大的相，還是執著于微細的顯現徵象，都會導致身體被痛苦完全燃燒，心靈被憂傷完全燃燒。因此，這三種毒被稱為『完全燃燒』。 （二十）爭鬥的本質有三種：貪慾的爭鬥，嗔恨的爭鬥，愚癡的爭鬥。也就是說，爭鬥的根源就是這三種毒。其安立方式是：依賴於貪慾、嗔恨和愚癡，對於最初顯現令人愉悅，隨後逐漸產生貪戀的不可愛事物，當這些事物完全消失，發生變化，或者即使存在卻變得令人不悅時，會產生極度難以忍受的分別念，即憂傷；由此產生胡言亂語、哀嚎哭泣；身體上自我擊打等痛苦；心靈上產生強烈的痛苦，即不悅；長久以往也會造成傷害。這些爭鬥會觸及和擾亂身心。因此，這三種毒被稱為『爭鬥』。 （二十一）鬥爭的本質有三種：因對己方執著而產生的貪慾的鬥爭，因對敵方憎恨而產生的嗔恨的鬥爭，因不瞭解過患而產生的愚癡的鬥爭。其安立方式是：依賴於貪慾、嗔恨和愚癡，因身體和受用被剝奪而產生斷絕的想法；因毆打的想法而身體拿起武器，拿起棍棒；口頭上說出罪過而爭鬥，揭露過失而揭短；對此無法忍受而爭論；發下重誓，進行決鬥。

【English Translation】 Relying on these (poisons), one cannot obtain the necessities of life such as food and clothing, and poverty harms the body. Desiring these and pursuing them, poverty harms the mind. Therefore, these three poisons are called 'poverty'. (Nineteen) The nature of complete burning is threefold: the complete burning of desire, the complete burning of hatred, and the complete burning of ignorance. That is to say, the root of complete burning is these three poisons themselves. The way of establishing it is: relying on desire, hatred, and ignorance, and not properly attending to them, one clings to the characteristics of the lovely and the unlovely, and clings to the parts of their differences as manifest signs. Whether one clings to the gross characteristics or clings to the subtle manifest signs, the body will be completely burned by suffering, and the mind will be completely burned by sorrow. Therefore, these three poisons are called 'complete burning'. (Twenty) The nature of strife is threefold: the strife of desire, the strife of hatred, and the strife of ignorance. That is to say, the root of strife is these three poisons themselves. The way of establishing it is: relying on desire, hatred, and ignorance, for any unpleasant object that initially appears pleasing and then gradually becomes attached to, when that object completely disappears and changes, or even if it exists but becomes unpleasant, one generates extremely unbearable discriminations, which is sorrow; from this arises nonsensical talk, wailing and crying; physical self-harm and other sufferings; intense mental pain, which is displeasure; and over time, it also causes harm. These strifes touch and disturb the body and mind. Therefore, these three poisons are called 'strifes'. (Twenty-one) The nature of fighting is threefold: the fighting of desire arising from attachment to one's own side, the fighting of hatred arising from hatred towards the other side, and the fighting of ignorance arising from not understanding faults. The way of establishing it is: relying on desire, hatred, and ignorance, due to the deprivation of body and possessions, one has the thought of cutting off; due to the thought of beating, the body takes up weapons, takes up sticks; verbally speaking of faults and fighting, revealing faults and exposing shortcomings; being unable to endure this and arguing; making solemn vows, engaging in duels.

---

་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་འཐབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (ཉེར་གཉིས་པ།) རིམས་ནད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིམས་ནད་དང་། ཞེ་ སྡང་གི་རིམས་ནད་དང་། གཏི་མུག་གི་རིམས་ནད་དོ་ཞེས་པས་ཕྱིའི་རིམས་ཚ་བས་ལུས་ གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་ན་དུག་གསུམ་ཉིད་རིམས་ནད་དོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལོག་གཡེམ་དང་ དམག་དང་ལིངས་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་འདོད་ཆགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ ཆེན་པོས་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། མཐུན་ཞིང་ཆགས་པར་མི་རིགས་པ་ ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་ཡོ་བྱད་ཚོལ་བ་ལ་ཆགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ལུས་ སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ལོག་པ་འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་ པ་ཆགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ལུས་སེམས་ ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་རིམས་ནད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (ཉེར་གསུམ་པ།) ནགས་སྦྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནགས་སྦྱོར་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ནགས་སྦྱོར་དང་། གཏི་མུག་གི་ནགས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་པས་ནགས་སྦྱོར་དང་འདྲ་ བས་ན་དུག་གསུམ་ཉིད་ལ་ནགས་སྦྱོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་ལས་ཟག་པ་ དང་བཅས་པ་ཤིང་སྡོང་གི་རྩ་བ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་ཏེ་སྤྱད་པས་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ 1-510 ཆགས་བཞག་ནས། ངན་སོང་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོ་གཉིས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་རིགས་ དྲུག་གི་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནགས་ཚལ་དང་འདྲ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ དུག་གསུམ་དེ་དག་ནི་ནགས་སྦྱོར་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། ། (ཉེར་བཞི་པ།) གགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྲེད་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ ཞེ་སྡང་གི་གགས་དང་། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་གི་གགས་སོ་ཞེས་པ་དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ དུག་གསུམ་ཉིད་དོ། །འཇོག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་རྒྱུད་ལ་ ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་གགས་དཀའ་སྤྱད་བྱས་ན་ལུས་ཉམས་སུ་དོགས་ནས་དེ་ ལ་གཅེས་པར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང་། སྤྱིན་སོགས་སྤྱད་ན་ལོངས་ སྤྱོད་ཉམས་སུ་དོགས་ནས་དེ་ལ་བསྲུང་བྱར་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་གགས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་མ་བྱང་བ་ཁྲོན་པའི་རུས་སྦལ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་གཉི་གའི་གགས་གཏན་ནས་མི་སྦྱོར་བར་འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་འཛི་སྣ་ཚོགས་དང་འདྲེ་ ཞིང་གནས་པ་དང་། སྦྱོར་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་བར་དགེ་བའི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ གྱི

【現代漢語翻譯】 （第二十二）產生諸蘊的因，即三種毒藥，被稱為『爭鬥』。 瘟疫的本質有三種：貪慾之瘟疫、嗔恨之瘟疫和愚癡之瘟疫。正如外在的瘟疫熱病使身體痛苦一樣，三種毒藥本身就是瘟疫。其安立方式是：依靠貪慾、嗔恨和愚癡，對非法之事如邪淫、戰爭和賭博等不善之業產生貪戀，以極大的痛苦折磨身體；對不合情理之事，如盜賊等尋求財物產生貪戀，以極大的痛苦折磨身心；對邪法，如將傷害視為正法等產生貪戀，以極大的痛苦折磨身心。這三種毒藥就是瘟疫。 （第二十三）叢林的本質有三種：貪慾之叢林、嗔恨之叢林和愚癡之叢林。如同叢林一樣，因此三種毒藥本身被稱為『叢林』。其安立方式是：依靠貪慾、嗔恨和愚癡，對作為輪迴之根本的有漏之業（類似於樹木的根）產生執著並加以利用，在阿賴耶識上留下習氣，從而在三惡道和二善道，即五道輪迴中，顯現出六道眾生各種各樣的身體，如同茂密的森林。這三種毒藥就是叢林。 （第二十四）障礙的本質有三種：渴愛即貪慾之障礙、憤怒即嗔恨之障礙、愚昧即愚癡之障礙。這三種毒藥會阻礙善行。其安立方式是：由於相續中存在貪慾、嗔恨和愚癡，導致修習止觀時，擔心身體受損而過分愛惜身體，因此不致力于善行；使用布匹等物品時，擔心享用受損而加以保護，因此不致力于善行；對於勝觀之障礙，對於廣大的所知境沒有通達，如同井底之蛙；對於前兩者的障礙，完全不致力于修行，而是與世俗的喧囂混雜在一起；即使修行，也無法達到究竟，只是做一些微小的善事。

【English Translation】 (Twenty-second) The cause of the arising of the aggregates, the three poisons, are called 'struggles'. The nature of epidemics is threefold: the epidemic of desire, the epidemic of hatred, and the epidemic of ignorance. Just as external epidemic fever causes suffering to the body, the three poisons themselves are epidemics. The way of establishing them is: relying on desire, hatred, and ignorance, being attached to non-dharmic activities such as adultery, war, and gambling, causing great suffering to the body; being attached to unreasonable things, such as thieves seeking wealth, causing great suffering to body and mind; being attached to false dharma, such as showing harm as dharma, causing great suffering to body and mind. These three poisons are epidemics. (Twenty-third) The nature of forests is threefold: the forest of desire, the forest of hatred, and the forest of ignorance. Like a forest, the three poisons themselves are called 'forests'. The way of establishing them is: relying on desire, hatred, and ignorance, being attached to and using actions with outflows that are the root of existence (similar to the roots of trees), leaving imprints on the alaya consciousness, thereby manifesting various bodies of the six realms in the cycle of the five destinies, the three lower realms and the two higher realms, like a dense forest. These three poisons are forests. (Twenty-fourth) The nature of obstacles is threefold: craving, the obstacle of desire; anger, the obstacle of hatred; and delusion, the obstacle of ignorance. These three poisons hinder virtuous actions. The way of establishing them is: because of the presence of desire, hatred, and ignorance in the mindstream, when practicing shamatha (calm abiding), one is afraid of harming the body and cherishes it excessively, therefore not engaging in virtuous actions; when using cloths and other things, one is afraid of diminishing enjoyment and protects them, therefore not engaging in virtuous actions; regarding the obstacle to vipassana (insight), one is not familiar with the vast objects of knowledge, like a frog in a well; regarding the obstacles to both, one does not engage in practice at all, but mingles with worldly busyness; even if one practices, it does not lead to ultimate attainment, only doing some small virtuous deeds.

---

ས་ངོམས་ཤིང་ཆོག་པར་འཛིན་པས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཆ་ནས་དུག་གསུམ་ དེ་དག་གགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། (བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གགས་ལྔ་གསུངས་པ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་དུ་ནི་ཞི་ གནས་ཀྱི་གགས་ལགས། དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གགས་ལགས། དུ་ནི་གཉི་གའི་གགས་ལགས། བྱམས་པ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ ལ་ལྟ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གགས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བསམ་གཏན་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གགས་ཡིན་ནོ། ། འདྲེས་པར་གནས་པ་དང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་དེ་གཉི་གའི་གགས་ཡིན་ནོ། །)མདོ་སྡེར་སེམས་ཀྱི་ གགས་ལྔ་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ༈ ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ལོག་པར་ཞུགས་པ། བདུན་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སོ་སོས་ཡུལ་སོགས་ལ་ ལོག་པར་རྟོག་ཚུལ་ནི། ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ལོག་པར་འཛིན་པས་ 1-511 འདོད་ཆགས་སྒོམ་སྤང་གི་ཆ་ནི་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་སྤང་གི་ཆ་ནི་ལྟ་བ་ ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྡུག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོ་བ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་སྒོམ་སྤང་ཡུལ་མི་སྡུག་པ་ལ་ལོག་ པར་ཞུགས་པ་དང་། མཐོང་སྤང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་སྟེ། དོན་ལ་མ་ གྲུབ་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་སྡང་དེ་དག་སེམས་ལ་ དམིགས་པའང་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་ ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་། ལྟ་བ་ངན་པས་སེམས་ཁེངས་ པས་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་(མཐར་ལྟ་དང་ལོག་ལྟའི་ཆ་གཅིག་ གིས་)སྐུར་བ་འདེབས་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་པར་རྟོག་བའི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། དེའི་སྐྱོན་གྱིས་བྱུང་བའི་ སྤྱོད་པ་དམན་པ་ལ་མཆོག་དང་དག་གྲོལ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་པར་རྟོག་ པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་ལ་བློ་རྩེ་གཉིས་སུ་འཇུག་པས་གཉེན་པོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ལ་ ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །མ་རིག་པ་ནི་སྔར་གྱི་ཐམས་ཅད་ལའང་ཁྱད་བྱེད་དུ་ཡོད་པས་ཡུལ་ལ་ སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཐམས་ཅད་བདེན་བཞིན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་ཚུལ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་ ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ། བཅུ་པོའང་གཉིས་པོ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་པོའང་བཅུ་པོའི་གཞིའམ་གནས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས་ལོག་ པར་སྒྲུབ་པའམ། (དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་ཀྱང་)དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་སྒ

【現代漢語翻譯】 由於滿足和自滿而不致力于廣大的善行，這三種毒（貪嗔癡）被稱為障礙。(世尊所說的五種障礙是什麼？哪些是止的障礙？哪些是觀的障礙？哪些是二者的障礙？慈愛身體和受用是止的障礙。沒有如願獲得聖者的禪定是觀的障礙。安住于混合狀態和稍微滿足是二者的障礙。)這是根據經部所說的五種心的障礙而說的。 以何種方式錯誤地進入？ 第七，以錯誤的方式進入會執著于什麼？（分為兩部分，第一部分。）各自對境等產生錯誤認知的方式是：由於與所知事物的實相不符而產生錯誤的執著，貪慾屬於修斷的範疇，是對境的錯誤認知；見斷的範疇是對觀點的錯誤認知。即使實際上並不成立，也僅僅執著於美好的事物。如同貪慾一樣，憤怒也是如此，屬於修斷的範疇，是對不悅意的境的錯誤進入；見斷的範疇是對不一致的觀點的錯誤進入。即使實際上並不成立，也執著于不一致的原因。對境的貪嗔也應被理解為是對境的錯誤進入。我慢以『因為我小，所以我是大的』等形式出現，使眾生和錯誤的觀點充滿傲慢，因此是對觀點的錯誤認知。有身見、邊執見和邪見，通過對五蘊的增益（邊見和邪見的一部分）和損減，執著于錯誤的觀點，執著于戒禁取見是錯誤的觀點，並通過其過失產生的低劣行為，執著于殊勝和解脫等，從而產生錯誤的認知。懷疑是對真理產生兩種想法，因此是對治所對境的錯誤認知。無明對之前的一切都具有限定作用，因此是對所有境等的錯誤認知。 （第二部分。）一切事物都如實存在，但卻錯誤地認知的方式是：所有十種煩惱都是痛苦和痛苦之源，這十種煩惱也是這兩種痛苦之源的原因，而這兩種痛苦也是這十種煩惱的基礎或存在之處，因此它們互為因果，從而錯誤地建立，或者（即使經過分析並不成立）也以這種方式執著。

【English Translation】 Because of being satisfied and content without dedicating oneself to vast virtuous deeds, these three poisons (greed, hatred, and delusion) are called obstacles. (What are the five obstacles taught by the Bhagavan? Which of those are obstacles to shamatha? Which are obstacles to vipashyana? Which are obstacles to both? Cherishing the body and possessions is an obstacle to shamatha. Not obtaining the desired samadhi of the noble ones is an obstacle to vipashyana. Abiding in a mixed state and being slightly content is an obstacle to both.) This is according to the five mental obstacles spoken of in the sutras. In what way does one wrongly enter? Seventh, what does one cling to by wrongly entering? (Divided into two parts, the first part.) The way in which one wrongly cognizes objects, etc., individually is: because of wrongly clinging in a way that does not accord with the reality of knowable things, attachment, which belongs to the category of what is abandoned by meditation, is a wrong cognition of objects; the category of what is abandoned by seeing is a wrong cognition of views. Even though it is not actually established, one clings only to what is beautiful. Just like attachment, so is anger, which belongs to the category of what is abandoned by meditation, is a wrong entry into unpleasant objects; the category of what is abandoned by seeing is a wrong entry into inconsistent views. Even though it is not actually established, one clings to the reason for inconsistency. Attachment and aversion to objects should also be understood as a wrong entry into objects. Pride arises in the form of 'because I am small, I am great,' etc., filling sentient beings and wrong views with arrogance, therefore it is a wrong cognition of views. The view of the aggregates, the view of extremes, and wrong views, through the augmentation (part of the view of extremes and wrong views) and diminution of the five aggregates of knowable things, clinging to wrong views, clinging to the view of holding moral discipline and asceticism as supreme is a wrong view, and through the inferior conduct arising from its faults, clinging to what is supreme and liberation, etc., thereby generating wrong cognition. Doubt involves engaging in two minds about the truth, therefore it is a wrong cognition of the object to be countered. Ignorance has a limiting effect on everything before, therefore it is a wrong cognition of all objects, etc. (Second part.) The way in which all things are wrongly cognized as being truly existent is: all ten afflictions are suffering and the source of suffering, and these ten afflictions are also the cause of these two sufferings, and these two sufferings are also the basis or place of existence of these ten afflictions, therefore they are mutually causal, thereby wrongly establishing, or (even if it is not established upon analysis) clinging in this way.

---

ོ་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཉོན་ མོངས་པ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དག་གི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། 1-512 རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོ་འགོག་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལམ་ལ་གཡེང་བར་འདུ་ཤེས་ནས། སྐྲག་ པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པས་འགོག་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ བཟུང་ནས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། ། ༈ ཁམས་གང་ན་གང་ཡོད། བརྒྱད་པ་ཁམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་དང་པོ།)ཁམས་གསུམ་གང་ན་གང་ཡོད་ནི། ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའམ་དགུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ པ་ཉིད་དོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ། འདོད་ཁམས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པའོ། ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་དེ་རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པ་དང་། ཀུན་ནས་མནར་ སེམས་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཚོར་བ་གང་དང་མཚུངས་ལྡན་ལ། འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ སྒོ་ལྔའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་ནི་བདེ་བ་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་རྒྱུན་འཆད་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ ཡིད་མི་བདེ་དང་མི་ལྡན་ཏེ་དགའ་བའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་ ཤེས་གསུམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་བདེ་བ་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཡིད་བདེ་བ་དང་། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་ཡིད་ བདེ་མེད་པས་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་བསམ་ གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་དུ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་དབང་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་ ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་བྱུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་དང་། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ ནོ། །བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་ལྡན་ཏེ་དམན་པའམ་སྐྱོ་བའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ 1-513 རོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ས་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཏང་ སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མི་ ལྡན་ཞིང་། བདེ་སྡུག་དང་ཡང་མི་ལྡན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ས་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་ཡིད་བདེ་མེད་པས། ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་བདེ་བ་དང་། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་དག་ གི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་ནི་མདོ་ལས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡན་ ཆད་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པར་མྱོང་བ་ད

【現代漢語翻譯】 然後是顛倒的認知。所有的十種煩惱都因這些（顛倒認知）而特別喜歡輪迴，阻礙解脫的本質，並且認為解脫的方法是散亂。因此，對不應恐懼的事物產生恐懼，外道以顛倒的方式執持解脫之道，從而產生顛倒的認知。 哪一界存在什麼？ 第八個問題是關於界的性質：(四者中的第一個) 哪三個界存在什麼？ 除了憤怒之外，五種或九種煩惱存在於所有三個界中。憤怒與慾望密切相關，只存在於欲界。上兩個界沒有憤怒，因為心續被止的平靜所滋潤，並且沒有普遍的折磨之基礎。 (第二個) 與什麼感受相應？貪慾在欲界中，五根識的範圍中產生的是快樂，意識的範圍中產生的是喜悅，所有這些在消退時都與舍受相應。不與痛苦和不悅相應，因為它以喜悅的方式出現。在欲界中是這樣，在色界的初禪和二禪中也是如此。三種意識的貪慾與快樂相應，意識的貪慾與喜悅相應，消退時與舍受相應。在三禪中，沒有喜悅，因此與快樂和舍受相應。在那之上，在四禪和無色界中，沒有快樂等，因此只與舍受相應。憤怒在根識的範圍中產生的是痛苦，在意識的範圍中產生的是不悅，消退時與舍受相應。不與快樂和喜悅相應，因為它以低劣或沮喪的方式出現。 我慢只是意識的範疇，因此在欲界中與喜悅和舍受相應。因為它具有傲慢的性質，所以不與不悅相應，也不與苦樂相應，因為它不與五根識相應。在初禪和二禪中，與意識範疇的快樂、不悅和舍受相應。在三禪中，沒有喜悅，因此與意識範疇的快樂以及消退時的舍受相應。這些快樂和喜悅，經文中說的是『喜悅和快樂』，指的是對感受的寂靜體驗。

【English Translation】 Then there is the reversed perception. All ten afflictions, due to these (reversed perceptions), are particularly fond of samsara, obstruct the essence of liberation, and perceive the means of liberation as distraction. Therefore, generating fear for what should not be feared, and also, heretics, by holding the path of cessation in a reversed manner, also have reversed perceptions. What exists in which realm? The eighth question is about the nature of the realms: (The first of four) What exists in which of the three realms? Except for anger, five or nine afflictions exist in all three realms. Anger is closely associated with desire and exists only in the desire realm. The upper two realms do not have anger because the mind stream is moistened by the peace of calm abiding, and there is no basis for universal torment. (The second) What feeling does it correspond to? Attachment, in the desire realm, what arises in the sphere of the five sense consciousnesses is pleasure, and what arises in the sphere of mind consciousness is joy, and all of these correspond to equanimity when ceasing. It does not correspond to suffering and displeasure, because it arises in the form of joy. It is like this in the desire realm, and it is the same in the first and second dhyanas of the form realm. Attachment of the three consciousnesses corresponds to pleasure, attachment of the mind consciousness corresponds to joy, and corresponds to equanimity when ceasing. In the third dhyana, there is no joy, so it corresponds to pleasure and equanimity. Beyond that, in the fourth dhyana and the formless realm, there is no pleasure, etc., so it corresponds only to equanimity. Anger, what arises in the sphere of sense consciousness is suffering, and what arises in the sphere of mind consciousness is displeasure, and corresponds to equanimity when ceasing. It does not correspond to pleasure and joy, because it arises in a inferior or depressed manner. Pride is only in the category of mind, so in the desire realm it corresponds to joy and equanimity. Because it has the nature of arrogance, it does not correspond to displeasure, nor does it correspond to pleasure and pain, because it does not correspond to the five sense consciousnesses. In the first and second dhyanas, it corresponds to the pleasure, displeasure, and equanimity of the mind category. In the third dhyana, there is no joy, so it corresponds to the pleasure of the mind category, and to equanimity when ceasing. These pleasure and joy, what the sutras say is 'joy and pleasure', refers to the peaceful experience of feeling.

---

ེས་ཡིད་ཤེས་འཁོར་བཅས་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་དགའ་ བ་དང་། ཀུན་གཞི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ན་བདེ་བའོ། །(ཇི་སྐད་དུ་ དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གནས་གྱུར་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཚིམ་པ་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སེམས་རངས་པ་དང་། སེམས་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་མྱོང་བ་སྟེ་ཚོར་བར་གཏོགས་པའོ། །བདེ་བ་གང་ཞེ་ན། གནས་གྱུར་ པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་ལ་ཕན་པ་དང་། གནས་ཚིམ་པ་དང་། མྱོང་བ་སྟེ། ཚོར་བར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་ སོ། །) བསམ་གཏན་བཞི་པ་དེ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་གཞན་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་མཚུངས་ལྡན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དང་པོར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ས་བ་ཡིན་པས་འདོད་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་ བཏང་སྙོམས་གཉིས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བ་བཏང་སྙོམས་ གསུམ་དང་། གསུམ་པ་ན་བདེ་བ་བཏང་སྙོམས་གཉིས་དང་། དེ་ཡན་ཆད་ན་བཏང་སྙོམས་ ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ལྔ་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡིག་པའི་ འབྲས་བུ་མེད་པར་མཐོང་ནས་སྡིག་ཅན་རྣམས་ཡིད་བདེ་བ་དང་། དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་ 1-514 པར་མཐོང་ནས་དགེ་བ་ལ་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ ན་ནི་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་པོ་བཞི་ལ་བཤད་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་མི་དགེ་བའི་ལོག་ལྟ་མེད་ཀྱང་ལུས་ཐ་དད་ ཅིང་འདུ་ཤེས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལོག་ལྟ་ཡོད་ལ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ ཡིད་ཀྱི་ས་བ་ཡིན་པས་བདེ་སྡུག་དབང་ཤེས་ཀྱི་ས་བ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་པའི་ ཁམས་ན་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པ་ལ་མོས་པ་མེད་པས་ཡིད་བདེ་དང་མི་ལྡན་གྱི། ངོ་བོ་ཡིད་ མི་བདེ་བ་དང་། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་ བསམ་གཏན་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བདེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན། ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདྲེས་ པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཁམས་དང་ས་གང་ན་ཚོར་བ་ལྔ་པོ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་དེར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་ཞེས་ བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་ལས་ གཞན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདེན་པ་ལ་རྨོངས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་མི་དགའ་ བས་ཡིད་མི་བདེ་བ། འགག་ཁར་བཏང་སྙོམས་དང་མ

【現代漢語翻譯】 因為以歡喜和意識之輪來令人喜悅，所以是歡喜；因為以完全調伏的阿賴耶識的安樂來令人滿足，所以是安樂。（如是說：『何為歡喜？即依賴於已轉依之行相識的心之滿足、心之極喜、心之悅意、心之歡喜以及體驗安樂，屬於感受。何為安樂？即依賴於已轉依之阿賴耶識，對處所有益、處所滿足以及體驗，屬於感受。』）第四禪及以上則唯有舍受相應，別無其他。 如我慢的相應一樣，首先是壞聚見，其次是邊執見，再次是見取見，以及戒禁取見也是如此，因為是意地，所以在欲界有意識樂和舍受二者，在初禪和二禪有樂、意識樂和舍受三者，在三禪有樂和舍受二者，以上則唯有舍受相應。第五邪見是：在欲界，見到罪惡沒有果報，罪人感到意識樂；見到善業沒有果報，對善業感到後悔，感到不悅，臨終時與舍受相應。色界四禪和無色界，與所有感受相應，如前面對前四種見解的解釋一樣。 在上二界，雖無不善的邪見，但有異身異想等未被指明的邪見。一切見解皆為意地，故與苦樂的根識不相應。懷疑在欲界，因為沒有確定，所以沒有意樂，其自性是不悅，臨終時與舍受相應。對於懷疑較多的禪定者，因為有從禪定中產生的歡喜和安樂，所以在色界和無色界，與所有感受相應。混合的無明與所有煩惱相應，因此，在任何界和地有五種感受，就與該感受相應。不與其它煩惱混合的無明，即非煩惱意的眷屬，在欲界，因為對真理愚昧，不喜歡正確的佛法，所以感到不悅，臨終時與舍受相應。

【English Translation】 Because it delights with joy and the wheel of consciousness, it is joy; because it satisfies with the bliss of the thoroughly subdued Alaya consciousness, it is bliss. (As it is said: 'What is joy? It is the satisfaction of the mind, the extreme joy of the mind, the delight of the mind, the happiness of the mind, and the experience of bliss, which belong to feeling, based on the transformed consciousness. What is bliss? It is beneficial to the place, the satisfaction of the place, and the experience, which belong to feeling, based on the transformed Alaya consciousness.') Up to the fourth dhyana, it is only associated with equanimity, and there is nothing else. Like the association of pride, first is the view of the aggregates of destruction, then the view of holding to extremes, then the view of holding views as supreme, and the view of holding morality and asceticism as supreme is also the same. Because it is the mental plane, in the desire realm there are two: mental pleasure and equanimity; in the first and second dhyanas there are three: pleasure, mental pleasure, and equanimity; in the third dhyana there are two: pleasure and equanimity; above that, only equanimity is associated. The fifth wrong view is: in the desire realm, seeing that there is no result of sin, sinners feel mental pleasure; seeing that there is no result of virtue, regretting virtue and feeling displeasure, and being associated with equanimity at the time of death. The four dhyanas of the form realm and the formless realm are associated with whatever feeling there is, just as the previous explanation of the first four views. In the upper two realms, although there is no unwholesome wrong view, there are unspecified wrong views such as different bodies and different thoughts. All views are mental planes, so they are not associated with the root consciousness of suffering and pleasure. Doubt in the desire realm, because it is not certain, there is no intention, its nature is displeasure, and it is associated with equanimity at the time of death. For meditators who have a lot of doubt, because there is joy and bliss arising from samadhi, in the form and formless realms, it is associated with whatever feeling there is. Mixed ignorance is associated with all other afflictions, therefore, in whatever realm and ground there are five feelings, it is said to be associated with that feeling. Ignorance that is not mixed with other afflictions, that is, not a member of the afflicted mind, in the desire realm, because it is ignorant of the truth and does not like the correct Dharma, it feels displeasure, and is associated with equanimity at the time of death.

---

ཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ ཁམས་གོང་མ་དག་ཏུ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ས་བའི་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། ཉོན་ མོངས་པའི་རྒྱུན་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་སྟེ་རྒྱུན་འཆད་ཀར་ཐ་མལ་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འདུག་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་ནུབ་ཅིང་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བར། མཚུངས་ལྡན་དེ་དག་ཀྱང་ མི་འཆོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེ་ལོང་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཇུག་པས་ 1-515 ཞིབ་མོར་ཕྱེ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱང་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པ་བྱུང་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་ བདེ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོའང་དགྲ་སྡུག་བསྔལ་ན་དགའ་བདེ་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུད་ པའི་ང་རྒྱལ་ཡིད་བདེ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངན་འགྲོར་ངེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་ན་ཡིད་བདེ་དང་ ལྡན་པ་དང་། བདེ་སྡུག་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ལྟ་བའང་བདེ་སྡུག་ལྡན་པ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ། ། (གསུམ་པ།) རྣམ་ཤེས་གང་དང་མཚུངས་ལྡན་ལ། འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་གི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་ཞིང་། ཉོན་ཡིད་རྩི་ན་དེ་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་ རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་མེད་པས། མིག་དང་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ཚོགས་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ རྣམ་ཤེས་ལྔ་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། ། འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་མ་རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཁམས་ན་རྣམ་ཤེས་བཞི་དང་ གཟུགས་མེད་ན་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་བདག་གཞན་ལ་ འཇལ་བ་དང་། ལྟ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ ཡིན་ལ། དེ་དག་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་བེམ་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱིས་མི་ནུས་པས། ཁམས་དང་ས་ ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཅིག་པུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། ། (བཞི་པ།) དངོས་པོའི་ཡུལ་གང་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི། འདོད་ཆགས་ཡུལ་སྡུག་པ་དང་། ཁོང་ ཁྲོ་མི་སྡུག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པས། འདོད་པའི་ ཁམས་ན་དམིགས་བྱའི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གོ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ 1-516 ཇི་ལྟ་བར། ཁོང་ཁྲོ་ལས་གཞན་གཉིས་པོ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ ན་ཡང་དེ་བཞིན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་རེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བ་ དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཁམས་དང་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱ

【現代漢語翻譯】 也同樣具有。在更高的界中，與意的感受基礎上的覺受也同樣具有。 為什麼所有的煩惱都與舍受相應呢？因為煩惱的相續變得越來越小，相續趨於止息，通常處於舍的狀態，因此會消退和停止。總而言之，爲了使這些相應不混淆，這只是一個概括。如果詳細區分自己和他人的相續，如果貪慾與慾望相反，則與痛苦和不悅相關；如果憤怒使敵人痛苦，則與快樂相關；傲慢與快樂相關；如果對惡趣感到疑惑，則與快樂相關；以苦樂之蘊為對境的見解也與苦樂相關等等。 （三）與何種識相應？貪慾在欲界中，以六識聚的形式出現，因此與它們相應，如果計算上染污的意，也與之相應。如同貪慾一樣，憤怒和無明也同樣與六識相應。在色界中，由於沒有鼻識和舌識，因此與眼識、耳識、身識和意識這四識聚相應。在無色界中，由於沒有五種色法之識，因此只與意識聚相應。如同貪慾一樣，無明在色界中與四識相應，在無色界中只與意識相應。傲慢是衡量自己和他人，見解是確定地認識，疑惑是辨別是否，由於這些不能通過無分別的根識和有實體的所依來實現，因此在所有界和地中，只與意識聚相應。 （四）對境的事物如何運作？貪慾是對悅意的境，憤怒是對不悅意的境，傲慢是對圓滿的差別的境，因此在欲界中，只對所緣境的一個方面運作。如同在欲界中一樣，除了憤怒之外的兩者，在色界和無色界中也同樣只對事物的一個方面運作。其餘的無明、見解和疑惑，在所有界和地中，也對悅意和不悅意等的境運作。

【English Translation】 are also similarly possessed. In the higher realms, it is similarly possessed with the feeling based on the mind. Why are all afflictions associated with equanimity? Because the continuum of afflictions becomes smaller and smaller, and the continuum tends to cease, usually remaining in a state of equanimity, therefore it will wane and cease. In short, in order to prevent these correspondences from being confused, this is just a summary. If one distinguishes in detail the continuums of oneself and others, if desire is contrary to desire, it is associated with suffering and displeasure; if anger causes the enemy to suffer, it is associated with happiness; pride is associated with happiness; if one has doubts about the certainty of bad destinies, it is associated with happiness; the views that focus on the aggregates of pleasure and pain are also said to be associated with pleasure and pain, and so on. (3) With what consciousnesses are they associated? Desire, in the desire realm, arises as a retinue of the six aggregates of consciousness, and therefore is associated with them, and also with the afflicted mind. Just as desire is, so are anger and ignorance similarly associated with the six aggregates. In the form realm, since there are no nose and tongue consciousnesses, they are associated with the four aggregates of eye, ear, body, and mind consciousnesses. In the formless realm, since there are no five consciousnesses of form, they are associated only with the aggregate of mind consciousness. Just as desire is, so is ignorance similarly associated with the four consciousnesses in the form realm, and only with mind consciousness in the formless realm. Pride is the act of measuring oneself and others, views are the act of definitely cognizing, and doubt is the act of judging whether something is or is not. Since these cannot be accomplished by non-conceptual sense consciousnesses and substantial supports, they are associated only with the aggregate of mind consciousness in all realms and grounds. (4) How do they engage with objects? Desire engages with pleasant objects, anger with unpleasant objects, and pride with excellent distinctions. Therefore, in the desire realm, they engage with only one aspect of the object of focus. Just as in the desire realm, the two apart from anger similarly engage with one aspect of objects in the form and formless realms. The remaining ignorance, views, and doubt engage with objects such as pleasant and unpleasant in all realms and grounds.

---

ི་དངོས་ བོའམ་གཞི་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པའོ། ། ༈ སྡེའམ་རིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། དགུ་པ་རིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ སྡེའམ་རིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཀུན་བརྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན། ཐོས་བསམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ ནི་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐ་ན་བྱ་ དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་ལའང་ཡོད་པའི་རང་འཁྲུངས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བརྒྱུད་ དེ་འོངས་པའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། མཐོང་སྤང་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་ བར་བྱ་བ་དག་ནི་བཅུའོ། །ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བས་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་། མཐར་འཛིན་གྱིས་རྟག་ཆད་དང་། ལོག་ལྟས་མེད་པའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་བཞི་ནི་དངོས་སུ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ནི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་མཆོག་དང་དག་བྱེད་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ནི་ལྟ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ནི་ལྟ་བས་ཁེངས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ ནི་མི་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་སྡང་བས་ལྔ་ནི་ལོག་ཞུགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་ ལྡན་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་གནས་ལུགས་མི་ཤེས་པས་ 1-517 གཉིས་ཀ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་ འབྱུང་མཐོང་སྤང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བཅུ་དང་། འགོག་པ་ལ་བདག་གྲོལ་བ་དང་། གྲོལ་ ནས་རྟག་ཆད་དང་། དགྲ་བཅོམ་མེད་པ་དང་། ཐར་བ་གཞན་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ དང་། ལམ་ལ་ཡང་དག་སྒོམ་པ་དང་། དེ་རྟག་ཆད་དང་། ལམ་མེད་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བཅུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བཅུ་བཞི་ཡིན་ནོ། ། ཟག་མེད་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དབང་གིས་ཕྲ་རྒྱས་ སུ་མི་འགྱུར་ཡང་། ལོག་རྟོག་གི་དབང་གིས་ཟག་བཅས་མཚུངས་ལྡན་ཉིད་ལས་ཕྲ་རྒྱས་སུ་ འགྱུར་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་དགུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་ འབྱུང་མཐོང་སྤང་དགུ་དང་། འགོག་པ་མཐོང་སྤང་དགུ་དང་། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་ བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དགུ་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ ཀྱི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའ

【現代漢語翻譯】 或者包括所有基礎。 分類方式： 第九，如何通過類別來區分？簡而言之：如果從類別上區分所有煩惱的差別，可以歸納為兩種：見道所斷的煩惱，其特點是使心極度不安，是遍計所執（藏文：ཀུན་བརྟགས，梵文天城體：parikalpita，梵文羅馬擬音：parikalpita，漢語字面意思：分別假立）。它來源於錯誤的聽聞和思考。修道所斷的煩惱，其特點是使心極度不安，是俱生（藏文：ལྷན་སྐྱེས，梵文天城體：sahaja，梵文羅馬擬音：sahaja，漢語字面意思：與生俱來）的。甚至鳥類和野生動物等也具有這種與生俱來的、從無始輪迴中傳遞下來的煩惱。 詳細解釋：見道所斷的煩惱：在欲界，見苦所斷的煩惱有十種。即以苦諦為對境，產生顛倒執著的十種煩惱：有身見執著於我和我所；邊見執著于常斷二邊；邪見認為沒有因果或由自在天所造等；懷疑在兩種極端之間猶豫不決。這四種是直接的錯誤認知。戒禁取見和見取見，執著于錯誤的見解和行為，認為它們是殊勝的和具有凈化作用的。貪愛是隨順於這些見解的。我慢是因這些見解而產生的驕傲自滿。嗔恨是憎恨與這些見解不一致的觀點。這五種是隨順於邪見的錯誤認知。與這些邪見相應或不相應的無明，因為不瞭解實相，所以對兩者都產生錯誤的認知。見苦所斷的煩惱有十種，同樣，見集所斷的煩惱也有十種。見滅諦時，執著於我獲得解脫，解脫后是常或斷，沒有阿羅漢，以及在其他地方獲得永恒的解脫等等，也有十種。見道諦時，執著于正確的禪定，認為它是常或斷，或者認為沒有道等等，見道所斷的煩惱也有十種。這樣總共有四十種。 以無漏的滅道為對境的煩惱，雖然不會因為對境的原因而變得更細微，但會因為錯誤認知的原因，從有漏的相應法中變得更細微。在色界，因為沒有嗔恨，所以見苦所斷的煩惱有九種。見苦所斷的煩惱有九種，同樣，見集所斷的煩惱有九種，見滅所斷的煩惱有九種，見道所斷的煩惱也有九種。這樣總共有三十六種。在無色界也是如此。

【English Translation】 or include all the basis. Division by Categories: Ninth, how to distinguish by categories? In short: If all the differences of afflictions are divided by categories, they can be summarized into two types: Afflictions to be abandoned by the path of seeing, which are characterized by making the mind extremely uneasy and are imputed (Tibetan: ཀུན་བརྟགས, Sanskrit Devanagari: parikalpita, Sanskrit Romanization: parikalpita, Chinese literal meaning: conceptually fabricated). It originates from incorrect hearing and thinking. Afflictions to be abandoned by the path of meditation, which are characterized by making the mind extremely uneasy and are innate (Tibetan: ལྷན་སྐྱེས, Sanskrit Devanagari: sahaja, Sanskrit Romanization: sahaja, Chinese literal meaning: co-emergent). Even birds and wild animals have this innate affliction, which has been transmitted from beginningless samsara. Detailed explanation: Afflictions to be abandoned by the path of seeing: In the desire realm, there are ten afflictions to be abandoned by seeing suffering. That is, the ten afflictions that arise from inverted clinging to the truth of suffering: the view of the aggregates clinging to self and what belongs to self; the extreme view clinging to permanence and annihilation; the wrong view believing in no cause and effect or that it is created by Ishvara, etc.; doubt hesitating between two extremes. These four are direct wrong cognitions. Clinging to wrong ethics and discipline and clinging to views, clinging to wrong views and behaviors, considering them superior and purifying. Attachment is following these views. Pride is the arrogance arising from these views. Anger is hating views that are inconsistent with these views. These five are wrong cognitions that follow wrong views. Ignorance that is either associated or unassociated with these wrong views, because it does not understand reality, it has wrong cognitions about both. There are ten afflictions to be abandoned by seeing suffering, similarly, there are ten afflictions to be abandoned by seeing the origin. When seeing cessation, clinging to the self attaining liberation, whether it is permanent or annihilated after liberation, there is no Arhat, and attaining eternal liberation elsewhere, etc., there are also ten. When seeing the path, clinging to correct meditation, believing it to be permanent or annihilated, or believing there is no path, etc., there are also ten afflictions to be abandoned by the path of seeing. Thus, there are a total of forty. Afflictions that take the unpolluted cessation and path as their object, although they do not become more subtle due to the object, they become more subtle from the associated polluted dharmas due to wrong cognition. In the form realm, because there is no anger, there are nine afflictions to be abandoned by seeing suffering. There are nine afflictions to be abandoned by seeing suffering, similarly, there are nine afflictions to be abandoned by seeing the origin, nine afflictions to be abandoned by seeing cessation, and nine afflictions to be abandoned by seeing the path. Thus, there are a total of thirty-six. It is the same in the formless realm.

---

ི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཉོན་ མོངས་པ་དགུས་ལོག་པར་བཟུང་བའི་མཐོང་སྤང་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ མཐོང་སྤང་དེ་དག་མདོར་བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ནི་ བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་ སོ། །བསྡུ་བར། ལྟ་བ་དང་པོ་གཉིས་བདེན་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་མི་འཇུག་པར་གསུངས་པ་ ནི་རགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། མཛོད་དུ། (དེར་མ་ཟད་) ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཡང་ བར་པ་གཉིས་ལ་མི་འཇུག་པར་བཤད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་ འགོག་ལམ་ཟག་མེད་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱིས་ཟག་བཅས་འགགས་པ་ལ་ (ཁམས་གསུམ་)དེ་དག་གིས་འགོག་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལ་(ཁམས་གསུམ་)དེ་དག་གི་ལམ་ཞེས་ 1-518 བརྗོད་པའོ། །སྒོམ་སྤང་ནི། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྟ་བ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཀུན་བརྟགས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མ་ གཏོགས་པར། འདོད་པའི་ཁམས་ན་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་ཀྱང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་ ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་བ་སྟེ། མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་ཕྲན་ཅན་ཁོ་ བོས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་མོད་ ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་ པའི་འདུན་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་སོ། །མ་ བཀག་གོ། མཐའ་མེད་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་པ་དང་། རྣམ་འགྲེལ་དུ། བདེ་བར་གྱུར་པའམ་ སྡུག་བསྔལ་བར། པ། མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་དེ། །སེམས་ཅན་ ལ་ལྟ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་(མ་མས་བུ་ཆུང་གི་)གོས་ཀྱི་དྲི་མ་(བུམ་ཆུ་ལ་སོགས་ པས་)བཀྲུས་ཀྱང་དྲི་མནམས་པའི་བག་སྤོས་ཀྱི་བསལ་དགོས་པ་བཞིན་དུ། (ཉོན་མོངས་པ་)ཀུན་ བརྟགས་ཀྱི་ཆ་(སྔར་)མཐོང་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཀྱང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྤང་དགོས་ པ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལའང་ངའི་ བདག་གང་ཡིན་ཞེས་ཡི་ཆད་ནས་མྱང་འདས་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་གཙོ་ཆེར་ཆད་ ལྟས་བསྡུས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་སྟེ་བཞི་ ཡང་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར། ཡུལ་ལ་ལོག་ པར་ཞུགས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པས་དེ་ མ་གཏོགས་པ་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་ལྔའོ། ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྔ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྒོམ་སྤ

【現代漢語翻譯】 同樣，在色界中，對於四聖諦，有九種煩惱以邪見執取，形成三十六種見道所斷。總而言之，三界中見道所斷的煩惱，即一百一十二種遍計所執的部分，是由於如實見到四聖諦的法性而應斷除的煩惱之類。歸納而言，前兩種見解不適用於後三種真諦，這是一種粗略的分類。在《俱舍論》中，（不僅如此）也說持戒和勝解也不適用于中間兩種真諦，這是基於不同宗派的觀點。以無漏界區分滅道二諦是指，三界以有漏之法止息，而以（三界之法）來止息它們，並稱其方法為（三界之法）之道。 修道所斷是指，除了懷疑和后三種見解完全是遍計所執之外，在欲界中，有六種煩惱是通過修習而斷除的，即俱生我見，即使生起見道，也會導致聲聞阿羅漢生起『我』的傲慢。如經中所說：『具壽小路，我雖不於此取蘊見有我或我所，然我對取蘊，有『我』慢，有『我』欲，有『我』隨眠未斷、未遍知、未遣除、未令滅盡。』以及《釋量論》中說：『於樂或於苦，不欲令成彼，于彼生我執，有生諸有情。』就像（母親洗滌孩子的）衣服上的污垢（用水等）洗凈后，還需要用香去除氣味一樣，（煩惱）遍計所執的部分（之前）通過見道斷除后，還需要通過修道斷除俱生的部分。執持邊見的俱生部分，即使是見到真諦的人，也會因為絕望而從涅槃中退轉，主要是被斷見所攝持。貪慾、嗔恚、我慢和無明這四種，除了以邪見入于見道的遍計所執部分外，以對境的邪見而成為俱生的部分。在色界中，由於沒有嗔恚，所以除了嗔恚之外，有五種修道所斷的煩惱。 正如在色界一樣，在無色界中也是如此，有五種修道所斷的煩惱。三界的修道所斷...

【English Translation】 Similarly, in the Realm of Form, regarding the Four Noble Truths, there are nine afflictions that are wrongly grasped by wrong views, forming thirty-six that are abandoned by the path of seeing. In summary, the afflictions to be abandoned by the path of seeing in the three realms, namely the one hundred and twelve parts of conceptual imputation, are the kinds of afflictions that should be abandoned by directly seeing the nature of the Four Noble Truths. To summarize, it is said that the first two views do not apply to the latter three truths, which is a rough classification. In the Abhidharmakosha, it is also explained that (not only that) adherence to vows and supreme faith also do not apply to the middle two truths, which is based on the views of different schools. Distinguishing cessation and the path by the uncontaminated realm means that the three realms are stopped by contaminated things, and they are stopped by (the things of the three realms), and the method is called the path of (the things of the three realms). The afflictions to be abandoned by meditation are: except for doubt and the latter three views, which are only conceptually imputed, in the Desire Realm, there are six afflictions to be abandoned by meditation, namely the innate view of the aggregates, which, even when the path of seeing arises, causes pride to arise in the noble Hearers, thinking 'I am'. As it says in the sutra: 'The venerable Purna, although I do not see these aggregates of grasping as self or belonging to self, yet regarding these aggregates of grasping, there is the pride of 'I am', the desire of 'I am', and the latent tendencies of 'I am' that have not been abandoned, not fully understood, not prevented, not made endless.' And in the Pramanavarttika it says: 'In happiness or in suffering, not wanting it to become that, in that arises the ego-grasping, there are sentient beings.' Just as (when a mother washes her young child's) clothes, even if the stain is washed away (with water, etc.), the smell must be removed with perfume, so too, (the afflictions) the conceptually imputed part (previously) abandoned by the path of seeing, the innate part must be abandoned by the path of meditation. The innate part of clinging to extremes, even those who have seen the truth, will turn away from nirvana out of despair, mainly gathered by nihilistic views. Greed, hatred, pride, and ignorance, these four, except for the conceptually imputed parts that enter the path of seeing with wrong views, become innate parts due to wrong views of the object. In the Realm of Form, since there is no hatred, except for that, there are five afflictions to be abandoned by meditation. Just as in the Realm of Form, so too in the Formless Realm, there are five afflictions to be abandoned by meditation. The afflictions to be abandoned by meditation in the three realms...

---

ང་དེ་དག་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ 1-519 ཆ་བཅུ་དྲུག་ནི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཟིན་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་ སོ། །དེ་རྣམ་པ་(དགུ་)དང་ཆེ་འབྲིང་(དགུ་)གིས་ཕྱེ་ན་(འདོད་པར་)ཁོང་ཁྲོ་དགུ་དང་། གཞན་ལྔ་ ལ་(ས་དགུ་པོར་དགུ་དགུ་)བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རེ་རེ་སྟེ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞིར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། མཛོད་དུ། ལྟ་བ་གཉིས་སྒོམ་སྤང་དུ་མ་བཤད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ལྷན་སྐྱེས་མི་སྲིད་པའི་གྲུབ་ མཐའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བསྡུ་བར་ཡང་རགས་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་མ་བཤད་ཀྱང་། ཕྲ་བའི་རྣམ་གཞག་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་སྤང་དུ་གསུངས་ཤིང་། དེ་གཉིས་ལ་ལྷན་ སྐྱེས་ཀྱང་བཤད་པས། སའི་དངོས་གཞི་དང་མཐུན་པར་དྲུག་ཅར་སྒོམ་སྤང་དུ་བཞེད་དོ། །དེ་ དག་ཀྱང་གཙོ་ཆེར་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་ ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་མཐོང་སྤང་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྒོམ་སྤང་ཞེས་ ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ༈ སྤོང་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བལྟ་བ། བཅུ་པ་སྤོང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མདོར་བསྟན་ནི། ཐབས་ཚུལ་ ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བས་སྤོང་བ་དང་། སྤང་བྱ་གང་ཞིག་ས་ བོན་གང་ལ་སྤོང་བའོ། །རྒྱས་བཤད་ལའང་དེ་ལྟར་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་ནི། གནས་ལུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་པ་དང་། མ་ སྐྱེས་པའི་གཉེན་པོ་རྙེད་པས་སོ་ངོ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ནད་སེལ་བ་ལྟར་ཉོན་ མོངས་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་གཞིའམ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་ལ་ སོགས་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་སེམས་རྒྱུན་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་ཤིང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། (རྒྱན་དུ།)ཉོན་མོངས་རྣམས་ ཀྱིས་བདག་འཇོམས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །ཉམས་བཅས་རྙེད་ པ་དམན་ཞིང་སྲུང་དང་དེ་བཞིན་སྟོན་པས་སྨད། །རྩོད་བཅས་མི་སྙན་དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་ རྣམས་སུ་སྐྱེ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་ 1-520 དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའམ་ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་ གྱུར་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའོ། །གཉེན་པོ་རྙེད་པ་གང་ཞེ་ ན། ཉོན་མོངས་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་ས་བོན་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་ པོ་ལམ་ཟག་མེད་རྙེད་ནས་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་

【現代漢語翻譯】 簡而言之，從本質上講，與生俱來的煩惱的十六個部分是那些通過見道和修道需要斷除的煩惱。如果將它們分為九品（九）和上中下（九），那麼（在欲界）有九種憤怒，而對於其他五種煩惱（在九地中，每個都有九九）各有八十一種，總共變為四百一十四種。 在《俱舍論》中，沒有說兩種見是修道所斷，這是因為它們不可能與生俱來，這是宗義的觀點。即使在總結中，雖然沒有提到粗略的方面，但在精細的方面，所有與生俱來的煩惱都被認為是修道所斷。並且，對於這兩種見，也說了有與生俱來的情況。因此，與《本地分》相一致，認為六種都是修道所斷。這些主要是從共同乘的角度來說的，而在大乘的觀點中，煩惱障被解釋為見道所斷，而所知障被解釋為修道所斷。 爲了確定煩惱的生起，也需要觀察斷除的方式。如何通過斷除來斷除第十品呢？簡要說明是：斷除的方法，對治的作意，以及斷除的對象和種子。詳細解釋也分為三個部分，首先是如何斷除？ 區分是：完全瞭解其狀態，完全斷除已生起的，以及獲得未生起的對治。什麼是完全瞭解其本質呢？就像治療疾病一樣，完全瞭解煩惱生起的基礎或原因，如前所述，未斷除習氣等三種情況；完全瞭解其本質或特徵，即心相續被煩惱染污且未完全寂靜；（《寶鬘論》中說：）『煩惱摧毀自我，摧毀眾生，摧毀戒律。伴隨衰損，所得減少，受到守護和導師的譴責。伴隨爭論，不受歡迎，轉生到不自由之處。獲得和未獲得的衰損，心中獲得巨大的痛苦。』就像這樣，完全瞭解由煩惱產生的後果或過患。 （第二，）什麼是完全斷除呢？通過這樣的瞭解，以不接受煩惱顯現的方式來斷除它。什麼是獲得對治呢？爲了使先前未生起的煩惱將來也不生起，並且爲了斷除其種子，獲得無漏之道並進行修持，這就是獲得對治。 第二，作意。

【English Translation】 In short, essentially, the sixteen parts of innate afflictions are those afflictions that need to be abandoned through the path of seeing and the path of meditation. If they are divided into nine grades (nine) and superior, medium, and inferior (nine), then (in the desire realm) there are nine types of anger, and for the other five afflictions (in the nine grounds, each has nine nines) there are eighty-one each, totaling four hundred and fourteen. In the Abhidharmakośa, it is not said that the two views are to be abandoned by meditation because it is impossible for them to be innate, which is the view of the philosophical system. Even in the summary, although the coarse aspects are not mentioned, in the subtle aspects, all innate afflictions are considered to be abandoned by meditation. And, for these two views, it is also said that there are innate cases. Therefore, in accordance with the Grounds of Reality, it is held that all six are to be abandoned by meditation. These are mainly from the perspective of the common vehicle, while in the view of the Great Vehicle, the obscurations of afflictions are explained as being abandoned by the path of seeing, and the obscurations of knowledge are explained as being abandoned by the path of meditation. In order to determine the arising of afflictions, it is also necessary to observe the manner of abandonment. How does one abandon the tenth chapter through abandonment? The brief explanation is: the method of abandonment, the mental engagement of the antidote, and the object and seed to be abandoned. The detailed explanation is also divided into three parts, the first of which is how to abandon? The distinction is: fully understanding the state, fully abandoning what has arisen, and obtaining the antidote to what has not arisen. What is fully understanding the essence? Just like curing a disease, fully understanding the basis or cause of the arising of afflictions, as mentioned earlier, the three situations such as not abandoning habitual tendencies; fully understanding its essence or characteristics, that is, the mind stream is defiled by afflictions and not completely pacified; (As said in the Garland of Jewels:) 'Afflictions destroy the self, destroy sentient beings, destroy discipline. Accompanied by decline, gains decrease, condemned by protectors and teachers. Accompanied by disputes, unwelcome, reborn in places of no freedom. The decline of what is obtained and not obtained, in the mind obtains great suffering.' Like this, fully understanding the consequences or faults arising from afflictions. (Second,) What is complete abandonment? Through such understanding, abandoning it in a way that does not accept the manifestation of afflictions. What is obtaining the antidote? In order to prevent afflictions that have not previously arisen from arising in the future, and in order to abandon their seeds, obtaining the stainless path and practicing it, this is obtaining the antidote. Second, mental engagement.

---

པ་ཅི་འདྲ་བས་སྤོང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་ དད་མེད་པར་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པས་སྤོང་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་སྤོང་ན་མི་རྟག་པ་ ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དངོས་སུ་མི་སྤོང་ཡང་། མདོ་ལས། གང་ མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་མི་རྟག་ པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་ རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་དེ་ཐོབ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པ་དེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །ཞེས་པ་ སྟེ། (རྣམ་འགྲེལ་དུ།)སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་པ་ དང་། (སྤྱོད་འཇུག་ཏུ།)ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གསུངས། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །(འགྲེལ་བར།)དེས་ན་བདག་མེད་ཤེས་པ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ མེད་པས་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། སླར་ལ་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ལམ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། མི་ འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་གྲོལ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་གང་ཞིག་གང་ལ་སྤོང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མངོན་གྱུར་སྤོང་བ་མིན་ཚུལ་ ནི། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་འདས་པ་ནི་འགགས་ནས་སྤང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ 1-521 ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་ འབྱུང་བ་ནི་གཉེན་པོ་ལམ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་ མ་ཡིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) ས་བོན་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་ནི། མངོན་གྱུར་ལས་མི་སྤོང་བ་འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ པའི་གནས་ངན་ལེན་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ་། །དེའང་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་ གི་ས་བོན་ནམ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གང་ བྱུང་ན། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུ་དང་སྒོམ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ ལ་སོགས་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང་། སྤང་བྱ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རང་གི་རང་གི་ངོ་སྐལ་ (སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་སྤང་བྱ་དང་སྒོམ་སྤང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་)དེ་དག་འགོག་པ་ནི་དུས་མཉམ་པས་སྐྱེ་ འགག་མགོ་མཉམ་སྟེ་དཔེར་ན་སྣང་བ་དང་མུན་པ་དག་རིམ་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་འགགས་ པ་དུས་མཉམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) སྤངས་པའི་སྐབས་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ས་བོན་ གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་དང་ཕྲད་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ ཉོན་མོངས་པ་མངོན

【現代漢語翻譯】 以何種方式斷除煩惱呢？ 專注于所有法共有的、無差別的融合狀態來斷除。 也就是說，專注于『一切法皆無我，具有同一體性』的意念。 如果通過這種方式理解而斷除煩惱，那麼為什麼還要講說無常等法呢？ 雖然無常等法不能直接斷除煩惱，但正如經中所說：『凡是無常的，就是痛苦的；凡是痛苦的，就是無我的。』 像這樣，無常等其他法相，都是逐漸進入無我之相，併成為證得無我之相的方法，是對治煩惱的方便。 如《釋量論》所說：『以空性見解脫，其餘禪定為彼義。』 又如《入菩薩行論》所說：『此等一切支分， 佛為智慧故宣說。』 如《釋論》所說：『因此，通達無我是最殊勝的智慧，是無上的智慧； 迅速獲得現證，是無上的道； 不迷惑的解脫，是無上的解脫。』 這些也分別在見道、修道和無學道中逐漸顯現。 第三，斷除什麼，又在什麼基礎上斷除呢？ （三者中的第一個）顯現的煩惱不能被斷除，因為已經過去的顯現煩惱已經止息，沒有必要再去斷除。 未來的煩惱尚未產生和出現，沒有自性，因此也不能被斷除。 現在產生的煩惱，由於對治道與煩惱不能同時存在於一個相續中，因此也不能被斷除。 （第二個）如何斷除種子呢？ 雖然不能斷除顯現的煩惱，但是可以斷除煩惱的潛在習氣種子。 也就是說，無論是見道所斷還是修道所斷的種子或潛在習氣，一旦生起對治道——無論是見道還是修道，當對治道的相狀，如見道最初的剎那，或修道極小的部分等生起時，所斷的潛在習氣的相狀，各自的本分（如苦法忍所斷和修道所斷最大的部分），都會同時止息，生起和止滅同時發生，就像光明和黑暗依次出現和消失是同時的一樣。 （第三個）闡述斷除的意義： 由於脫離了煩惱的潛在習氣種子，斷除了因，即使遇到緣，未來也不會產生煩惱的果。

【English Translation】 In what way does one abandon? By focusing on the undifferentiated blending of the general characteristics of all dharmas. That is, by focusing on the thought that 'all dharmas are without self, having one nature.' If one abandons through knowing in this way, why are impermanence and so forth taught? Although they do not directly abandon, as it says in the sutra: 'Whatever is impermanent is suffering; whatever is suffering is without self.' Like that, whatever other aspects there are, such as the aspect of impermanence, gradually enter into the aspect of selflessness, and are a means of attaining it, a thorough training in that. As it says in (the Pramāṇavārttika): 'One is liberated by the view of emptiness; the remaining meditations are for that purpose.' And as it says in (the Bodhicaryāvatāra): 'All these limbs, the Sage has spoken for the sake of wisdom.' As it says in (the commentary): 'Therefore, knowing selflessness is the supreme wisdom, there is no wisdom higher than that; quickly attaining direct perception is the supreme path; liberation without confusion is the supreme liberation.' These also gradually appear in the path of seeing, the path of meditation, and the path of no more learning. Third, what is abandoned, and on what basis is it abandoned? (First of the three) The way in which manifest afflictions are not abandoned: Manifest afflictions that have passed are not abandoned because they have ceased and there is nothing to abandon. Future afflictions are not abandoned because they have not yet arisen and have no essence. Present afflictions are not abandoned because the antidote path and the affliction cannot occur simultaneously in the same mindstream. (Second) How the seeds are abandoned: Although manifest afflictions are not abandoned, one does abandon from the latent seeds of afflictions. That is, whichever antidote path arises, whether it is a seed or latent habit to be abandoned by the path of seeing or the path of meditation, when the aspect of the antidote, such as the first moment of the path of seeing or the smallest part of the path of meditation, arises, the aspects of the latent habit to be abandoned, each of their own share (such as what is to be abandoned by the suffering-dharma-acceptance and the greatest of what is to be abandoned by meditation), cease simultaneously, arising and ceasing at the same time, just as light and darkness occur and disappear in sequence at the same time. (Third) Showing the meaning of what has been abandoned: Because one is separated from the aspect of the latent seeds of afflictions, and the cause is exhausted, even if one encounters conditions, the fruit of afflictions will not manifest in the future.

---

་གྱུར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་སྤང་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ། (རྣམ་ འགྲེལ་དུ།)བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སླར་མི་ཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གཉིས་དང་ ལྔའི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མདོ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ རྒྱས་བཤད་དོ། ། ༈ གཉིས་དང་ལྔའི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་སེམས་པ་ལས་སུ་ང་སྨྲ་སྟེ། བསམ་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་པ་ཡིད་ཁོ་ནའི་ལས་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པ་ལུས་དང་ངག་ 1-522 དང་ཡིད་གསུམ་ཀའི་ལས་ཏེ། གཉིས་པོ་དེས་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་ བཞིན་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །མཛོད་དུ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། ། དེ་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ངག་དང་ལུས་ ཀྱི་ལས། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་ལ། ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་ནི། (འདི་དང་འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས།)ཡང་ དག་པར་འཛིན་པའི་སེམས་པ་དང་། (བྱ་མི་བྱ་དཔྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ།)ངེས་པའི་སེམས་པ་དང་། (ངེས་ ནས་བྱ་བའི་ཚེ།)ལུས་ངག་བསྐུལ་བའི་སེམས་པ་གསུམ་ལས། (འདི་དང་འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སེམས་ པ་འགྲོ་བའི་དང་། འདི་བྱ་འདི་མི་བྱ་ཞེས་དཔྱོད་པར་ཞུགས་པ་ངེས་པའི་དང་། ངེས་ནས་བྱ་བའི་ཚེ་སེམས་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་ པ་གསུམ་ལས།)དང་པོ་གཉིས་སེམས་པའི་ལས་དང་། ཕྱི་མ་བསམ་པའི་ལས་སོ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ། ལས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་དང་ཡང་མཐུན་པའོ། ། ཡང་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ལས་ དང་། སས་རྟེན་བྱེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ལས་ དང་། བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་རྩོལ་བའི་ལས་དང་། གསེར་གྱི་དངོས་ པོ་རྒྱན་དུ་བསྒྱུར་བ་(དང་བསྔོ་བས་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྱུར་བ་)ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་བའི་ལས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ལས་སོ། །སེམས་པ་དང་ བསམ་པའི་ལས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི། བྱེད་པ་དང་ཐོབ་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་ རྩོལ་བའི་ལས་སུ་འདོད་དོ། ། ༈ གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད་པ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི། (དང་པོ།)སེམས་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་ པོ།)ངོ་བོ་ནི། སེམས་བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་ཞིང་གཡོ་བར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། མི་དགེ་ བ་གང་ཡིན་པ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། ཁམས་གོང་མ་དག་གི་དགེ་བ་(སྲིད་རྩེའི་ 1-5

【現代漢語翻譯】 那安住于『轉變』和『不生』之法性中的狀態，被稱為『捨棄』。正如《釋量論》中所說：『爲了捨棄我見之種子，故不再返回。』 業之集起： 關於業之集起，因煩惱而產生的業是什麼呢？簡要地闡述了二種和五種的差別，詳細地解釋了二種的特點，並結合經文進行了非常詳細的解釋。 簡要地闡述二種和五種的差別： 首先，如經文所說：『諸比丘，我說心是業，思是業。』因此，心只是意之業，而由心所生的思是身、語、意三者之業。這二者概括了業之集起的所有特徵或自性。如《俱舍論》所說：『由業生起世間種種，彼即是心及心所造。心是意之業，彼所生是語和身之業。』耶謝謝年（Yéshé Shényen，智慧友）說：『正確執取的意念，參與辨別應做不應做的意念，以及決定后驅使身語的意念。』這三種意念中，前兩種是心之業，后一種是思之業。這與成就業的分類也是一致的。 此外，業有五種：眼看色等是『所緣之業』，地作所依等是『作用之業』，以思為先導的身語意之行為是『勤作之業』，將黃金變成飾品（以及通過迴向將善根轉為菩提）等是『轉變之業』，通過聖道獲得涅槃等是『獲得之業』。在心和思的業的語境中，雖然也有作用之業和獲得之業，但通常被認為是勤作之業。 詳細解釋二種的特點： （第二，）詳細解釋二種：（第一，）心之業是什麼呢？（二種中的第一種，）其自性是：驅使心去行動，並使其顯現出運作，這是意之業。（第二，）分類是：欲界的所有善業是福德之業，所有不善業是非福德之業，上界的所有善業（有頂的）

【English Translation】 That state of abiding in the Dharma nature of 'transformation' and 'non-arising' is called 'abandonment'. As it says in the Pramanavarttika (Commentary on Valid Cognition): 'In order to abandon the seed of the view of self, one does not return again.' The Arising of Karma: Regarding the arising of karma, what is the karma that arises due to afflictions? Briefly explaining the distinction between two and five types, elaborating on the characteristics of the two types, and explaining in great detail by combining with the sutras. Briefly Explaining the Distinction Between Two and Five Types: First, as the sutra says: 'Monks, I say that mind is karma, and thought is karma.' Therefore, mind is only the karma of the mind, and the thought that arises from the mind is the karma of body, speech, and mind. These two summarize all the characteristics or nature of the arising of karma. As the Abhidharmakosha says: 'From karma arises the variety of the world, that is mind and what is made by it. Mind is the karma of the mind, and what arises from it is the karma of speech and body.' Yeshe Shenyen (Jñanamitra, Spiritual Friend of Wisdom) said: 'The mind that correctly grasps, the mind that engages in discerning what should and should not be done, and the mind that motivates body and speech after deciding.' Among these three minds, the first two are the karma of the mind, and the latter is the karma of thought. This is also consistent with the classification of accomplishing karma. Furthermore, there are five types of karma: seeing forms with the eyes, etc., is the 'karma of object'; the earth acting as a support, etc., is the 'karma of function'; the actions of body, speech, and mind preceded by thought are the 'karma of effort'; transforming gold into ornaments (and transforming merit into enlightenment through dedication), etc., is the 'karma of transformation'; and attaining nirvana through the noble path, etc., is the 'karma of attainment'. In the context of the karma of mind and thought, although there are also karmas of function and attainment, they are generally considered to be karmas of effort. Elaborating on the Characteristics of the Two Types: (Second,) Elaborating on the two types: (First,) What is the karma of the mind? (The first of the two,) Its nature is: motivating the mind to act and making it manifest its operation, this is the karma of the mind. (Second,) The classification is: all virtuous karmas of the desire realm are karmas of merit, all non-virtuous karmas are karmas of non-merit, and all virtuous karmas of the upper realms (the peak of existence)

---

23 སྐྱོན་གྱིས།)མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་བསམ་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)རྟེན་དང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མདོར་ བསྟན་ནི། དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁོག་པ་ནི་བསགས་པས་ན་ལུས་ཏེ། དེ་གཡོ་བར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལས་དང་། དོན་བརྗོད་པས་ན་ངག་གི་ལས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་ ཡིད་དེ་ལུས་ངག་མི་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ལས་སོ། །རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ལུས་ ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཉིས་ཏེ། བྱ་ བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དགེ་བ་དང་བྱ་བར་མི་འོས་པ་མི་དགེ་བའོ། ། (གཉིས་པ།) ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྤང་བྱ་མི་དགེ་བ་ ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ངན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ཞེས་པ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བསམ་བཞིན་ དུ། །མ་ནོར་བར་ནི་གཞན་བསད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསད་སེམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་ སེམས་ཅན་གཞན་མ་ནོར་བར་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་ཤིང་མཐར་ཐུག་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ སྟེ། བསད་སེམས་མེད་པ་དང་ནོར་བ་བསད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དངོས་གཞིར་མི་འགྱུར་ ཡང་རྗེས་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་ལ། སུ་ཡིན་ཡང་བསད་སྙམ་པ་ལས་ནི་དངོས་གཞིར་ ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། མ་བྱིན་ལེན་པ་གཞན་གྱི་ནོར། །མཐུ་ དང་འཇབས་བུས་བདག་གིར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་བླང་སེམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་གཞན་ གྱི་རྫས་མ་ནོར་བར་བདག་གིར་བྱས་པ་སྟེ། གཏམ་པ་དང་བུ་ལོན་དང་ཁྲལ་བཙས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་བསྙོན་དོར་བྱེད་པ་དང་། སྔགས་དང་གཡོ་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བླངས་ནའང་ དངོས་གཞིར་འགྱུར་ཞིང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་བླངས་ན་སངས་རྒྱས་སམ་སྲུང་མ་ལས་བླང་ བ་དང་། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་བྲུས་ན་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་ལས་བླང་བ་དང་། རབ་བྱུང་ 1-524 འདས་པའི་ནོར་བླངས་ན་མཚམས་(བཅད་ན་དེའི་)ནང་པའམ་(མིན་ན་)དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ ལས་བླང་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱི་རྫས་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུལ་བར་སྦོམ་པོར་ བཤད་ཅིང་། བསྡུ་བར་མ་བྱིན་ལེན་དང་འདྲ་བའམ་དེ་བས་ཉེས་པ་ཆེ་བར་ཡང་གསུངས་སོ། ། བསླབ་བཏུས་སུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ལ་བཏང་ ནས། གཞན་གྱིར་འདུ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ན་དངོས་གཞི་དང་། རང་གིར་ཤེས་པས་སྤྱད་ན་ཉོན་ མོངས་ཀྱི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་ཡང་བཤད་དོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་ཞེས་པ་ ནི་། བསྒྲོད་མིན་བསྒྲོད་པར་འདོད་པ་ཡིས། །ལོག་པར་གཡེམ་བ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་ བསྒྲོད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས། བསྒྲོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ཆུང་མ་དང་གླ་བྱིན་པའི་སྨད་ འཚོང་མ་ལས་གཞན། བདག་པོ་ཅན་དང་ཕ་

【現代漢語翻譯】 （因過失）。被稱為『不動之業』。 第二，什麼是意業？（三分，第一）從所依和自性方面簡要說明：具有諸根的身體，因積聚而稱為身，使其動搖即為業；表達意義即為語業；能辨別即為意，身語不行持時，與之相應的即是意業。從所依方面來說，身業、語業、意業這三種，從自性方面來說有兩種：成為行為的自性的是善，不應做的是不善。 （第二）詳細闡述十業道。（二分，第一）應斷除的不善業，既是不善之業，也是惡趣之路，共有十種。具體如下：身之三業，即殺生等。所謂殺生，如雲：『明知故殺害，無錯殺他眾。』即以嗔恨之心，明知故殺害其他眾生，最終完成。若無殺心或錯殺等，雖不構成根本罪，但會產生隨順的罪過。若誤以為是某人而殺，則也構成根本罪。偷盜，如雲：『不予而取他人物，以力或欺騙據爲己有。』即以貪婪之心，將他人的財物據爲己有。對於抵賴債務、稅收等，或以咒語、欺騙等手段獲取，也構成根本罪。若盜取佛塔之物，則相當於盜取佛或護法之物；若挖掘無主之寶藏，則相當於盜取地方統治者之物；若盜取已去世僧人的財物，則相當於盜取同一戒律範圍內的僧人或全體僧眾之物。焚燒他人財物等，在律藏中被認為是重罪，在《攝事品》中，被認為是與不予取相同或罪過更大的行為。《學集論》中說：『菩薩應將自己的所有財產佈施給眾生，並視其為他物，如此行持則為根本；若視其為己有而享用，則會犯下煩惱的墮罪。』邪淫，如雲：『欲行不應行之事，邪淫共有四種。』即以欲行之心，行不應行之事，即除自己的妻子和支付報酬的妓女之外，與有主之人或父親等。

【English Translation】 (Due to faults). It is called 'Immovable Karma'. Second, what is mental karma? (Three parts, first) Briefly explain from the perspective of the basis and nature: The body with the senses is called the body because of accumulation, and making it move is karma; expressing meaning is verbal karma; being able to distinguish is the mind, and when the body and speech do not act, what corresponds to it is mental karma. From the perspective of the basis, the three karmas of body, speech, and mind, from the perspective of nature, there are two types: what becomes the nature of action is good, and what should not be done is bad. (Second) Elaborate on the ten paths of karma. (Two parts, first) The non-virtuous deeds that should be abandoned are both non-virtuous karma and the path to evil destinies, totaling ten types. Specifically, they are as follows: The three karmas of the body, such as killing. As it is said about killing: 'Knowingly killing, without mistakenly killing others.' That is, with a mind of hatred, knowingly killing other sentient beings, ultimately completing the act. If there is no intention to kill or mistaken killing, although it does not constitute the root offense, it will produce corresponding faults. If one kills thinking it is someone else, it also constitutes the root offense. Stealing, as it is said: 'Taking what is not given, taking others' property, using force or deception to claim it as one's own.' That is, with a greedy mind, taking others' property as one's own. Denying debts, taxes, etc., or obtaining them through mantras, deception, etc., also constitutes the root offense. If one steals from a stupa, it is equivalent to stealing from the Buddha or protectors; if one digs up ownerless treasures, it is equivalent to stealing from the local ruler; if one steals the property of a deceased monk, it is equivalent to stealing from monks within the same monastic boundary or the entire sangha. Burning others' property, etc., is considered a serious offense in the Vinaya, and in the Compendium of Matters, it is considered the same as or even worse than taking what is not given. The Compendium of Trainings says: 'Bodhisattvas should give all their possessions to sentient beings and regard them as belonging to others; acting in this way is fundamental; if they regard them as their own and enjoy them, they will commit a downfall of affliction.' Sexual misconduct, as it is said: 'Desiring to do what should not be done, there are four types of sexual misconduct.' That is, with the intention to engage in what should not be done, that is, other than one's own wife and prostitutes who have been paid, with someone who has an owner or a father, etc.

---

མའི་བདུན་རྒྱུད་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཉེ་དུ་དང་། རབ་ཏུ་ བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ཁ་དང་བཤང་བའི་ལམ་དུ། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ སྣང་བ་ཅན་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་མཐོང་བ་ དང་། བསྒྲོད་བྱ་ལ་གནོད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ། དུས་མ་ཡིན་པ་ཟླ་མཚན་ཟག་པ་དང་། སྦྲུམ་ མ་ཟླ་བ་ཚང་བ་དང་། ནུ་ཞོ་འཛག་པ་དང་། བསྙེན་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་མ་ ནོར་བར་བསྒྲོད་པ་སྟེ། ནོར་ནས་རང་གིར་འདུ་ཤེས་པས་གཞན་གྱིས་བསྒྲོད་ཀྱང་དངོས་མི་ གཞིར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་དག་གི་(ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ཡིན་པའི་བསམ་པས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་)ལ་ནོར་བར་བསྒྲོད་ ན་ཁ་ཅིག་དངོས་གཞིར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ། གཞན་ནི་(སྲོག་གཅོད་ལྟར་)བསམ་སྦྱོར་འཛོལ་ བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། ། ངག་གི་ལས་བཞི་ལ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། བརྫུན་ཚིག་འདུ་ཤེས་གཞན་ བསྒྱུར་བའི། །ཚིག་དོན་མངོན་པར་གོ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དོན་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་ཚིག་ གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པས། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་མཐོང་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ 1-525 པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གོ་བར་སྨྲས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་བོས་མ་གོ་ན་ནི་བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ངག་ འཁྱལ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ངག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་ཡོད་པ་ལ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་བརྡ་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ངག་གཉིས་ཀས་མ་བྱས་ཀྱང་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་དག་གམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་ལྟུང་ བ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཅིའང་མི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའང་བརྫུན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་སོ། །ཕྲ་ མ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྲ་མ་ཕ་རོལ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཚིག །ཅེས་ པ་ལྟར་དབྱེ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས། ཕ་རོལ་བོ་མཐུན་པ་དབྱེ་བའམ། བྱེ་བ་མི་འདུམ་ པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། ཕན་ཚུན་གྱི་སྐྱོན་མ་ནོར་ཞིང་གོ་བར་སྨྲས་པ་སྟེ། དེའང་(སྐྱོན་)བདེན་པ་ སྨྲས་ན་ཕྲ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བརྫུན་པ་སྨྲས་ན་ནི་བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་གཉིས་ཀར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། ངག་རྩུབ་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་མི་སྙན་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་སྙན་པ་སྨྲ་འདོད་ ཀྱིས་ཕ་རོལ་བོ་ལ་མ་ནོར་ཞིང་གོ་བར་སྨྲས་པ་སྟེ། བསྡུ་བར་ནི། ལྐོག་གམ་དབེན་པར་སྨྲས་ ནའང་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ཚིག་འཁྱལ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཅན་ཀུན་ཀྱལ་བ་ ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་བརྫུན་སོགས་གཞན་ གསུམ་ཡང་ཀྱལ་བར་འདོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བརྫུན་སོགས་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ གྱི་ཚིག་ཅེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །གཞན་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉོན་མོངས། །ཁ་གསག་གླུ་དང་ཟློས་ གར་དང་། །བསྟན་བཅོས་ངན་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་འཆད་པ་དང་། སྨྲེ་ སྔགས་དང་། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་ལ། བརྣབ་སེ

【現代漢語翻譯】 對於母親七代以內的親屬，以及出家人等，在非肢體部位如口和排泄道，在非處所如顯眼的地方、寺廟和佛塔附近，以及眾人可見之處，在對修行有害的地方，在非時節如月經來潮、孕婦足月、哺乳期、閉關等情況下，不錯誤地進行性行為。如果錯誤地認為對方是自己的伴侶而行淫，即使他人進行性行為，也不會成為根本罪。如果錯誤地認為他人是（天授的，並以供養的心態），有些人認為會成為根本罪，另一些人則認為（如同殺生一樣），由於動機和行為的混淆，不會成為根本罪。 關於四種語業，『妄語』是指：『妄語是理解為改變他人的虛假之詞，即詞語的意義顯而易見。』就像明明看見其他眾生，卻說沒看見等等，說出能讓對方理解的話。如果對方沒有理解，就不會構成妄語，而只是胡言亂語。即使沒有說話，只是用身體表示存在的事物不存在，或者身語都沒有表達，但在布薩時，被問到是否清凈時，明明有墮罪卻什麼也不說等等，也被認為是妄語的特殊情況。『離間語』是指：『離間語是爲了分裂他人，懷有煩惱之心的言語。』就像爲了分裂他人，爲了使原本和諧的人分裂，或者使不和的人更加不和，準確無誤地講述彼此的過失。如果說的是（過失）真話，那就是離間語；如果說的是假話，那就是妄語和離間語兩種罪過。『惡語』是指：『惡語是不悅耳的話。』就像懷著說不悅耳話的意圖，準確無誤地告訴對方。律藏中說：即使在私下或隱蔽處說，也會構成惡語。『綺語』是指：『一切煩惱都是綺語。』因為一切與煩惱相關的言語都是綺語，所以有人認為妄語等其他三種也屬於綺語。有些人則認為，綺語是妄語等之外的與煩惱相關的言語。還有人說，『除了這些之外的煩惱，如諂媚、歌舞、戲劇，以及惡劣的論典』，就像講解外道典籍、詛咒、閑聊等等。關於三種意業，『貪心』是...

【English Translation】 Regarding relatives up to the seventh generation of the mother, and ordained individuals, etc., not erring in engaging in sexual activity in non-limb areas such as the mouth and excretory passages, in non-places such as conspicuous locations, near temples and stupas, and in places visible to many people, in places harmful to practice, and at inappropriate times such as during menstruation, full-term pregnancy, lactation, retreats, etc. If one mistakenly believes the other to be one's partner and engages in intercourse, even if another person performs the act, it does not become a root downfall. If one mistakenly believes another to be (belonging to Devadatta, with the intention of offering), some consider it a root downfall, while others consider it (like killing), due to the confusion of motivation and action, it does not become a root downfall. Regarding the four verbal actions, 'false speech' means: 'False speech is a deceptive word understood as changing others, that is, the meaning of the word is obvious.' Like seeing other beings but saying one did not see them, etc., speaking in a way that the other person can understand. If the other person does not understand, it does not constitute false speech, but merely nonsense. Even if one does not speak, but uses the body to indicate that something that exists does not exist, or if neither body nor speech is used, but during the Uposatha, when asked if one is pure, one remains silent despite having a transgression, etc., these are also considered special cases of false speech. 'Divisive speech' means: 'Divisive speech is speech with an afflicted mind, intended to divide others.' Like intending to divide others, to split those who are harmonious, or to make those who are discordant even more so, accurately and without error recounting each other's faults. If one speaks the (faults) truthfully, it is only divisive speech; if one speaks falsely, it becomes both false and divisive speech. 'Harsh speech' means: 'Harsh speech is unpleasant words.' Like intending to speak unpleasant words, accurately and without error telling the other person. The Vinaya states: Even speaking in private or in secret constitutes harsh speech. 'Idle chatter' means: 'All afflictions are idle chatter.' Because all words related to afflictions are idle chatter, some consider the other three, such as false speech, to also be idle chatter. Others consider idle chatter to be words related to afflictions other than false speech, etc. Still others say, 'Afflictions other than these, such as flattery, song, dance, drama, and bad treatises,' like explaining non-Buddhist scriptures, curses, gossip, etc. Regarding the three mental actions, 'covetousness' is...

---

མས་ དང་ཞེས་པ་བརྣབ་སེམས་ནི། ལོག་པས་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས། །ཞེས་པ་ལྟར་མཐུའམ་ འཇབས་བུས་ཀྱང་རུང་ལོག་པས་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་པ། མ་ བྱིན་ལེན་གྱི་ཀུན་སློང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བསྡུ་བར་ནི། རྗེ་དཔོན་འཁོར་དུ་འདུ་བར་འདོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་འདོད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ཐོབ་ 1-526 པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་སྨོན་ཡང་བརྣབ་སེམས་སུ་གསུངས་སོ། །གནོད་སེམས་ དང་ཞེས་པ་ནི། གནོད་སེམས་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱ་བར་འདོད་ པའི་བསམ་པ་སྟེ་མི་བཟོད་པ་དང་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་འཛིན་དང་འཁུ་སེམས་དང་ངོ་ཚ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའོ་ཞེས་པ་ནི། དགེ་དང་མི་དགེ་མེད་ལྟ་བ། །ལོག་ པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་གཞི་དོན་ལ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མི་དགེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ཤིང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་ཞིང་ དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་ནི། འདིས་སྲོག་ འགོག་ཅིང་གཅོད་པའི་སེམས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱལ་བའི་བར་ལ་སྦྱར་ཏེ། བརྣབ་སེམས་ལ་ སོགས་པ་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་སེམས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ ཁམས་དང་འགྲོ་བ་གང་ན་ཡོད་དཔྱད་པ་ནི། དམྱལ་བ་ན་ནི་ཀྱལ་བ་དང་། །ཚིག་རྩུབ་གནོད་ སེམས་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་ན་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་ཀྱལ་བ་དང་། ཚིག་རྩིབ་ སྨྲ་བ་དང་། གནོད་པར་སེམས་པ་གསུམ་མངོན་གྱུར་དང་ལྡན་པ་གཉི་གས་ཡོད་ལ། བརྣབ་ སེམས་ལོག་ལྟ་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པས་བརྣབ་སེམས་དང་། ལས་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ལོག་ལྟ་གཉིས་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་ལྡན་པས་ཡོད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་མེད་དེ། ལས་མ་ཟད་པར་མི་འཆི་བས་སྲོག་གཅོད་དང་། རྫས་བཟུང་བ་མེད་ པས་མ་བྱིན་ལེན་དང་། བུད་མེད་བཟུང་བ་མེད་པས་འདོད་ལོག་དང་། དགོས་པ་མེད་པས་ བརྫུན་དང་། བྱེ་ཟིན་པས་ཕྲ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་མི་སྙན་ན་གསུམ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ལྡན་པར་ཡོད་ལ། མངོན་གྱུར་མེད་དེ་། (རིམ་པ་ལྟར་)ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་ པ་དང་། རྒྱུད་འཇམ་ཞིང་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞི་མེད་པ་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མེད་ 1-527 པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་བདུན་པ་དངོས་སུ་ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་བསམ་པས་ གླུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཀྱལ་བ་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་མེད་དེ། ཚེ་ཚད་ངེས་པས་སྲོག་གཅོད་མེད་ཅིང་། རྫས་མ་བཟུང་བ་མེད་པས་མ་བྱིན་ལེན་མེད་ དོ། །བུད་མེད་བདག་གིར་བཟུང་

【現代漢語翻譯】 貪心，即貪婪之心，如『以邪念貪戀他人之財』所說，無論是通過權勢還是欺騙，都想將他人的財物據爲己有，成為不予而取的動機。總而言之，想要聚集眷屬成為首領，想要相信自己具有功德，想要來世獲得天人的財富等等，這些願望也被稱為貪心。嗔心，即害人之心，如『嗔心憎恨眾生』所說，是對那些成為種種折磨之根源的眾生，想要進行殺害等損害行為的想法，是源於不耐、憤怒、怨恨、敵意和無恥等等。邪見，即錯誤的見解，如『否定善與非善之見，即是邪見』所說，即使事物本身存在，也認為善因不會產生樂果，惡因不會產生苦果等等，持有這樣的觀念並加以否定，顛倒是非，成為斷絕善根的行為。對於這些，智慧的善知識會說：『以阻止和斷絕生命之心』等等，將戲謔之語與三者（貪心、嗔心、邪見）結合起來，也說這是與三者一同生起的心。 那麼，這些（十不善業）存在於哪個界和哪一道呢？『地獄中有戲謔和，惡語嗔心二者具。』如是說，地獄眾生常有哀嚎之聲，粗語相向，嗔恨之心，這三種（口不善業和嗔心）是顯現且具足的。『貪心邪見亦具足。』如是說，因為沒有可貪之物，所以貪心不顯現；因為業果已經顯現，所以邪見不顯現，但都具足。其他則不具備，因為業未盡不會死亡，所以沒有殺生；沒有可取之物，所以沒有不予而取；沒有可染之女，所以沒有邪淫；沒有必要，所以沒有妄語；已經分離，所以沒有離間語。『若聲不悅則三有。』如是說，意之三業是具足的，但不顯現，（依次）因為沒有我執，心相續調柔沒有惱害的基礎，沒有罪惡的想法。『于彼第七實亦有。』如是說，因為以煩惱之心唱歌，所以戲謔是顯現存在的，其他則沒有。 因為壽命固定，所以沒有殺生；因為沒有拿取任何東西，所以沒有不予而取；沒有佔有任何女子，所以沒有邪淫。

【English Translation】 Greed, which is the mind of covetousness, as it is said, 'With wrong thoughts, one is attached to the wealth of others.' Whether through power or deception, one desires to possess the wealth and belongings of others, becoming the motivation for taking what is not given. In short, wanting to gather retinues to become a leader, wanting to believe oneself to possess merits, wanting to obtain the wealth of gods in the next life, and so on, these desires are also called greed. Hatred, which is the mind of harming, as it is said, 'Hatred hates sentient beings,' is the thought of wanting to inflict harm, such as killing, on those sentient beings who have become the source of all kinds of torment, arising from impatience, anger, resentment, animosity, and shamelessness, and so on. Wrong view, which is the incorrect view, as it is said, 'The view that denies good and non-good is a wrong view,' even if things exist in themselves, one thinks that good causes do not produce happy results, and bad causes do not produce suffering results, and so on, holding such a view and denying it, reversing right and wrong, becoming an act of cutting off the roots of virtue. To these, the wise spiritual friend would say, 'With the mind of preventing and cutting off life,' and so on, combining frivolous speech with the three (greed, hatred, wrong view), it is also said that this is the mind that arises together with the three. Then, in which realm and which path do these (ten non-virtuous actions) exist? 'In hell, there are frivolous speech and, harsh words and hatred, the two are complete.' As it is said, hell beings often have cries of lamentation, speak harshly to each other, and have hatred in their minds. These three (non-virtuous speech and hatred) are manifest and complete. 'Greed and wrong view are also complete.' As it is said, because there is nothing to be greedy for, greed does not manifest; because the results of karma have already manifested, wrong view does not manifest, but both are complete. The others are not present, because one does not die until one's karma is exhausted, so there is no killing; there is nothing to take, so there is no taking what is not given; there is no woman to defile, so there is no sexual misconduct; there is no need, so there is no lying; having already been separated, there is no divisive speech. 'If the sound is unpleasant, then the three are present.' As it is said, the three mental actions are complete, but not manifest, (in order) because there is no self-grasping, the mind-stream is gentle and there is no basis for torment, and there is no sinful thought. 'In that seventh, it is also actually present.' As it is said, because one sings with a mind of affliction, frivolous speech is manifestly present, but the others are not. Because the lifespan is fixed, there is no killing; because nothing has been taken, there is no taking what is not given; there is no woman to possess, so there is no sexual misconduct.

---

བ་མེད་ཅིང་། ཤིང་གི་རྩར་ཕྱིན་པ་ན་བསྒྲོད་བྱ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་ པ་དང་། མིན་ན་མི་སྒྲིབ་པས་འདོད་ལོག་མེད་དེ། སྨྲས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པས་ངག་གི་(ཀྱལ་ པ་ལས་གཞན་)ཡང་མེད་དོ། །འདོད་པ་གཞན་ན་མི་དགེ་བཅུ། །ཞེས་པ་ལྟར་དམྱལ་བ་དང་སྒྲ་མི་ སྙན་པ་ལས་གཞན་པའི་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་ལ་བཅུ་ཀ་ཅི་རིགས་སུ་ཚང་བར་ཡོད་ཅིང་། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འབྱུང་བ་ན་མི་ ལ་ཡང་(བཅུ་ཀ་)མེད་དེ། དེའི་ཚེ་ཀླུ་ཡང་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པས་ལེན་པར་གསུངས་སོ། ། (གཉིས་པ།) གཉེན་པོ་དགེ་བ་ནི་དགེ་བཅུའི་ལས་ཡིན་ལ་བདེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བའི་སེམས་པ་ནས་མ་བྱིན་ ལེན་དང་ལོག་གཡེམ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་གསུམ་དང་། ངག་གི་བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་དང་ ངག་རྩུབ་པོ་དང་ཚིག་ཀྱལ་བའི་བར་དུ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་དགེ་བ་བཞི་དང་། ཡིད་ཀྱི་བརྣབ་ སེམས་མེད་པ་མ་ཆགས་པའི་སེམས་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་བྱམས་པ་དང་། ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ གསུམ་པོའོ། ། (གསུམ་པ།) མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་དངོས་གཞིར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་ པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ནི་སྲོག་གཅོད་འདོད་ལོག་བརྫུན་ཕྲ་མ་ ཚིག་རྩུབ་གནོད་སེམས་རྣམས་སེམས་ཅན་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཞན་(མ་བྱིན་ལེན་ཀྱལ་པ་བརྣབ་ སེམས་ལོག་ལྟ་)རྣམས་སེམས་ཅན་ཡིན་མ་ཡིན་གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གང་ལས་ 1-528 བྱུང་བའི་གཞི་དང་། གཞི་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བ་དང་། ལས་དེ་བྱེད་པར་འདོད་ པའི་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་དང་། ལས་དེ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་བྱས་པའམ་གཞན་ལ་ བསྒོས་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་འབད་པ་སྦྱོར་བ་དང་། དུག་གསུམ་འདུས་པའམ་སོ་སོ་བས་སྐྱེད་ ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དེ་ལས་དེ་མཐར་ཐུག་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་ཤིང་ཟིན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་ པ་མ་གཏོགས་(གཞི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐུན་)པ་བཞི་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཞིང་། བསམ་པའི་ཁྱད་ པར་ནི། (རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར།)འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་ བ། །མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་ བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་ཀྱང་ དངོས་གཞིར་འགྱུར་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུར་འགྱུར་ཞིང་། (མཛོད་ དུ།)དམག་ལ་སོགས་པ་དོན་གཅིག་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་ལྡན། །ཞེས་པ་ལྟར་ མང་པོ་འདུན

【現代漢語翻譯】 如果沒有女性，並且走到樹旁時，如果是需要禁行的，就會有阻礙；如果不是，就不會有阻礙，因此沒有邪見。因為沒有必要說話，所以也沒有（除了玩笑之外的）口頭語。如『如果想要其他的，就會有十不善』所說，除了地獄和不悅耳的聲音之外，欲界眾生都具備這十種不善業。在上面的兩個界中，沒有所有的不善業。當轉輪王出現時，人們也不會有（十不善業），因為那時龍也會以出離心來接受教導。 （第二，）對治的善業是十善業，也是善趣眾生的道路。具體來說，就是：身體方面，從發誓斷絕殺生、不與取、邪淫的心念開始，這三種心念是善的。語言方面，從發誓斷絕妄語、離間語、惡語、綺語的心念開始，這四種心念是善的。意念方面，沒有貪婪之心，即不執著的心；沒有害人之心，即慈悲心；以及正確的見解，即對因果等如實了知的心，這三種心念是善的。 （第三，）不善業如何成為實際的業道：殺生等十種不善業的特徵或本質是，殺生、邪淫、妄語、離間語、惡語、害人之心等，都是從有情眾生那裡產生的；而其他的（不與取、綺語、貪婪之心、邪見）等，則既可以從有情眾生那裡產生，也可以從非有情眾生那裡產生。無論從哪裡產生，都要清楚地認識到其根源，並且對這個根源的認識沒有錯誤。要有想要做這個業的動機和意圖，要有爲了做這個業而自己親自去做，或者指使他人去做的身、語、意三種努力和行為。要有三種毒素聚集在一起，或者各自產生作用的煩惱。通過這些行為，最終完成並結束這個業，才能被認為是實際的業道。除了煩惱之外，（根源、意圖、行為、完成）這四者也適用於善業。意圖的差別在於：（《寶鬘論》中說：）『貪慾、嗔恨、愚癡三種，由此產生的業是不善的。無貪、無嗔、無愚癡，由此產生的業是善的。』也應該這樣理解。行為的差別在於，除了意念的三種之外，指使他人去做也會成為實際的業道。隨喜他人的善行也會成為十善業道。（《俱舍論》中說：）『爲了一個目的而戰鬥等，所有參與者都像執行者一樣。』就像這樣，許多人聚集在一起。

【English Translation】 If there is no woman, and when going to the tree, if it is necessary to prohibit, there will be obstacles; if not, there will be no obstacles, so there is no wrong view. Because there is no need to speak, there is also no (other than joking) verbal expression. As it is said, 'If you want other things, there will be ten non-virtues,' all sentient beings in the desire realm, except for hell and unpleasant sounds, possess all ten non-virtuous deeds. In the two upper realms, there are no all non-virtuous deeds. When the Chakravartin (wheel-turning king) appears, people will also not have (ten non-virtuous deeds), because at that time, even dragons will receive teachings with the intention of renunciation. (Second,) The antidotal virtues are the ten virtuous deeds, which are also the path of beings in the happy realms. Specifically, it is like this: In terms of body, starting from the mind of vowing to abandon killing, not taking what is not given, and sexual misconduct, these three minds are virtuous. In terms of speech, starting from the mind of vowing to abandon lying, divisive speech, harsh speech, and idle chatter, these four minds are virtuous. In terms of mind, having no greed, that is, a non-attachment mind; having no harmful intent, that is, a loving mind; and correct view, that is, knowing the cause and effect and so on without distortion, these three minds are virtuous. (Third,) How non-virtuous actions become actual paths of action: The characteristics or essence of the ten non-virtuous actions such as killing are that killing, sexual misconduct, lying, divisive speech, harsh speech, harmful intent, etc., all arise from sentient beings; while others (such as not taking what is not given, idle chatter, greed, wrong view) can arise from both sentient and non-sentient beings. No matter where it arises from, one must clearly recognize its root, and the recognition of this root must be without error. There must be the motivation and intention to do this action, and there must be the three efforts and actions of body, speech, and mind to do this action oneself or to instruct others to do it. There must be the afflictions of the three poisons gathered together, or each producing its effect separately. Through these actions, the final completion and end of this action can be considered an actual path of action. Except for afflictions, the four (root, intention, action, completion) also apply to virtuous actions. The difference in intention is: (In the 'Garland of Jewels' it says:) 'The three of desire, hatred, and ignorance, the actions produced by them are non-virtuous. Without desire, hatred, and ignorance, the actions produced by them are virtuous.' It should also be understood in this way. The difference in action is that, apart from the three of mind, instructing others to do it will also become an actual path of action. Rejoicing in the virtuous actions of others will also become the ten virtuous paths of action. (In the 'Abhidharmakosha' it says:) 'Fighting for one purpose, all participants are like the executor.' Just like this, many people gather together.

---

་པ་གཅིག་པ་ལས་ཀྱང་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅུ་པོ་དེར་དགེ་ མི་དགེ་ཐམས་ཅད་མ་འདུས་ཀྱང་རགས་པ་བསྡུས་ནས་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཆེ་ལོང་བསྡུས་ནས་ནི། །དགེ་དང་མི་དགེ་ཇི་རིགས་པར། །ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བཅུར་ གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མདོ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བཤད། (གསུམ་པ།) ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བཤད་ལ། བསམས་བཞིན་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་འདུ་བྱེད་དང་། རྟེན་དང་ནུས་པ་གནང་བཀག་རབ་དབྱེ་དང་། འབྲས་བུའི་ཆ་དང་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རང་གིས་སྤྱོད་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། ། ༈ བསམས་བཞིན་པ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ལས་ལྔར་དབྱེ་བའི་སེམས་པ་ནི་བསམས་བཞིན་པ་ ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཏེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་)བསམ་བཞིན་པ་ལས་བྱེད་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་ཀུན་ 1-529 སློང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེའང་བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་ཞེས་མདོ་ལས་གང་ འབྱུང་བ་ལ་དེའི་དོན་འཆད་པ་ན། བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། རང་ཉིད་མི་ འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ནན་གྱིས་བསྒོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་ པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་འདི་ནི་ཕན་པའོ་ཞེས་(གྲོས་ དང་)གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་མི་ཤེས་ཤིང་མངོན་ཞེན་མེད་ལ་རང་དགར་འཇུག་པ་བསམ་བཞིན་པ་ ལས་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་དུག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་དྲག་པོས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ པ་དང་། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་ བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །དང་པོ་(གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་དང་གསོལ་བ་བཏབ་པ།) གཉིས་ནི་དགེ་བ་ལའང་སྲིད་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་(དང་པོ།)དེ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྡུ་བར་ གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ལ་ལྔ་ལས། (དང་པོ།)བསགས་པ་དང་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་ནི། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མི་ མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེ་ན། ལས་ལྔ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ དང་པོ་གསུམ་ནི་བྱས་ཀྱང་མ་བསགས་པས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྩ་བ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་བསམ་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསམ་བཞིན་པ་ལས་ གྱུར་བའི་ལས་གཉིས་ནི་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མྱོང་ བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་མྱོང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་ བཏང་བའང་བཏང་ཡང་རུང་སྒོ་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །ས

【現代漢語翻譯】 即使是相同的行為，也會因各自的業力而產生不同的結果。雖然這十種行為並未涵蓋所有善與非善，但它們概括性地展示了十種業力之路。正如所說：'從這些中概括提煉，善與非善各有不同，業力之路即是這十種。' 現在結合經文進行詳細闡述。 （第三部分）詳細闡述包括：意圖、緣起、行為、所依與能力、允許與禁止的區分、果報、佈施、戒律，以及自身行為的不可思議之處。 首先是意圖。 在第一部分中，將行為分為五類的意念被稱為'意圖'。（耶謝·謝年）說：'意圖是行為發生之前的動機。' 那麼，經文中提到的'由意圖產生的行為'是什麼意思呢？解釋如下：什麼是'由意圖產生的行為'呢？例如，自己不願意做的事情，卻因為他人強烈勸說而去做，從而造作了由意圖產生的惡行；或者，自己不願意做的事情，卻因為他人勸說這是有益的，從而造作了由意圖產生的惡行；或者，不瞭解行為的對錯，沒有偏見而隨意行事，從而造作了由意圖產生的惡行；或者，強烈執著于惡行的根源——三毒，被其壓倒，從而造作了由意圖產生的惡行；或者，認為傷害是正當的，基於顛倒的見解，從而造作了由意圖產生的惡行。前兩種情況（他人勸說）也可能涉及善行，而後三種情況則不涉及（善行）。 第二部分，從這些延伸出五個方面：（第一）積累與確定的區別。經文中說：'諸比丘，我宣說，已作已積之業，其果報必定會經歷。' 這句話是什麼意思呢？在所說的五種行為中，前三種雖然做了，但沒有積累，因此不一定會經歷果報。而執著于根本的由意圖產生的行為，以及基於顛倒見解的由意圖產生的行為，這兩種行為是已作已積的，因此其果報必定會經歷。造作這些行為時，無論是否預先考慮，都會通過身、語、意三門來實踐。

【English Translation】 Even the same action can transform into different paths of karma due to individual actions. Although these ten actions do not encompass all good and non-good, they broadly demonstrate the ten paths of karma. As it is said: 'From these, summarizing and extracting, good and non-good each differ, the paths of karma are these ten.' Now, combining with the sutras, a very detailed explanation. (Third part) The very detailed explanation includes: intention, dependent origination, action, reliance and ability, distinction of permission and prohibition, fruition, generosity, discipline, and the inconceivable nature of one's own conduct. First is intention. In the first part, the thought that divides actions into five categories is translated as 'intention'. (Yeshe Shenyen) said: 'Intention is the motivation prior to the action.' Then, what does it mean when the sutra says 'actions arising from intention'? The explanation is as follows: What are 'actions arising from intention'? For example, doing something one is unwilling to do because others strongly urge them to do so, thereby creating a non-virtuous action arising from intention; or, doing something one is unwilling to do because others persuade them that it is beneficial, thereby creating a non-virtuous action arising from intention; or, not knowing the right and wrong of actions, acting arbitrarily without prejudice, thereby creating a non-virtuous action arising from intention; or, being strongly attached to the root of misdeeds—the three poisons—and being overwhelmed by them, thereby creating a non-virtuous action arising from intention; or, believing that harm is righteous, based on inverted views, thereby creating a non-virtuous action arising from intention. The first two situations (others' persuasion) may also involve virtuous actions, while the latter three do not involve (virtuous actions). Second part, from these, five aspects extend: (First) the distinction between accumulation and certainty. The sutra says: 'Monks, I declare that the ripening of actions that have been done and accumulated will inevitably be experienced.' What does this mean? Among the five actions mentioned, the first three, although done, have not been accumulated, so it is not certain that they will experience the fruition. However, the action arising from intention that is attached to the root, and the action arising from intention based on inverted views, these two actions have been done and accumulated, so their fruition will inevitably be experienced. When performing these actions, whether or not one considers it beforehand, they are always practiced through the three doors of body, speech, and mind.

---

ོག་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་རྣམ་ 1-530 སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་བཞག་ནས་ས་བོན་དེ་ཉིད་རྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །(རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ས་ བོན་ནི་མིན་ཞེས་སོ། །)དེ་ལ་མུ་བཞི་སྟེ། བྱས་ལ་མ་བསགས་པ་ནི་དང་པོ་གསུམ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ བྱས་པ་དང་། ཆེད་དུ་མ་བྱས་པ་དང་། ནོར་བ་དང་བརྗེད་པས་བྱས་པ་དང་། ལན་གཅིག་བྱས་ ཀྱང་འགྱོད་པ་དང་གཉེན་པོས་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། བསགས་ལ་མ་བྱས་པ་ནི་བསད་སེམས་ ཡུན་རིང་པོ་བྱས་ཀྱང་མ་བསད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་ཡི་རང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བྱས་ ཤིང་བསགས་པ་ནི་ཐ་མ་གཉིས་པོ་ལྟ་བུ་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ ལྟ་བུའོ། །མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་ཞེས་མདོ་ལས་གང་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕངས་ནས་ལས་དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་གྱིས་ཀྱང་མི་ བཟློག་པར་ངེས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་དགྲས་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་པ་ན་ཕ་གསོད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ པ་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོས་ཉར་གྱུར་པ་ན་ཤཱཀྱ་རྣམས་གསོད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གྲུབ་ པ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ ལོངས་སྤྱད་བྱར་ངེས་པ་བསམས་བཞིན་པ་ཐ་མ་གཉིས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་རབ་དང་དྲག་ པོ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཞིང་དང་རྒྱུན་ཆགས་སུ། །བྱས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། །ཕ་མ་གསོད་ གང་དེ་ངེས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དུས་ངེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་སྐྱེས་ནས་དང་ ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གསུམ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། ། (གཉིས་པ།) ལས་ལམ་བཅུའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བདག་པོ་རྒྱུ་མཐུན་དང་། ། རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སོ་སོ་ལ་སྦྱར་ཏེ་འཆད་པ་ལ། (གཉིས་ ལས་)མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ ནི་རིམ་པ་ལྟར་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་དང་དམྱལ་བ་སྟེ་ངན་སོང་གསུམ་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ 1-531 ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བའོ། །དེ་དག་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ། ཆགས་དང་གཏི་མུག་འཇིགས་དང་ཁྲོས། །མི་གང་མི་ནི་གསོད་པ་དང་། །གཞན་ཡང་བསྐྱེད་ ནས་གསོད་བྱེད་པ། །དེ་རྣམས་ངེས་པར་ཡང་སོས་འགྲོ། །ཞེས་པ་དང་། མེད་པར་ལྟ་བ་གང་ ཞིག་གིས། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལོག་སྟོན་ཅིང་། །གཞན་རྣམས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་བྱེད། །དེ་ ནི་རབ་ཏུ་ཚ་བར་སྲེག། ཅེས་པ་དང་། གང་ཞིག་བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་མནོས་ནས། །ལེགས་ པར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་ཤ་དང་རུས། །འཇིག་པའི་མེ་མ་མུར་དུ་སྲེག ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །(ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ར

【現代漢語翻譯】 業是儲存在阿賴耶識（kun gzhi，一切之基）中的習氣，這些習氣滋養並增長種子。(並非同類因的種子。)，對此有四種情況：做了但未積累，包括前三種情況，如夢中所做、無意所做、因錯誤或遺忘所做，以及做了一次但後悔或被對治力摧毀的情況；積累了但未做，如長期懷有殺心但未殺，以及隨喜他人所做的情況；做了且積累了，如后兩種情況；既未做也未積累，如上述情況之外的其他情況。經中提到的『必定感受的業』，其『必定』指的是什麼？指的是往昔的業和發願所推動，使得該業在當世必須承受，即使是佛陀也無法阻止。例如，未生怨（Ma skyes dgra，音譯，未生之敵）在成為直誠者（drang srong，禁慾者）時，曾發願要殺死父親；以及聖生（'Phags skyes po，音譯，聖童）在成為尼伽陀（Nyar gyur pa，音譯，富有的）時，曾發願要殺死釋迦族。『必定感受的異熟果』指的是，果報已經顯現，必定要享受，如后兩種情況。如經云：『煩惱猛利且強烈，于功德田或相續中，所造之業為何，以及殺父母者，皆是必定。』 時間上的『必定』，將在講解見法之業、生后之業以及在其他次數中感受之業時闡述。 (第二，) 闡述十業道的果報：如『一切皆為主人，同類因，並能產生異熟果』，將分別對應解釋。在（兩種）之中，不善業的果報是：必定感受的業的果報中，行持微小、中等和重大之不善業道，其異熟果依次是轉生為畜生、餓鬼和地獄，即三惡道，並在其中感受各種痛苦。這些各自的差別在於，《念住經》中說：『貪慾和愚癡，恐懼和嗔怒，殺害之人，以及產生后又殺害之人，他們必定前往 पुनर्जन्म (藏文：ཡང་སོས་，梵文天城體：पुनर्जन्म，梵文羅馬擬音：punarjanma，漢語字面意思： पुनर- 再，जन्म- 生)地獄。』以及『以無有見，顛倒宣說佛法和非法，並使他人煩惱者，將在 अति तप्त (藏文：རབ་ཏུ་ཚ་བ་，梵文天城體：अति तप्त，梵文羅馬擬音：ati tapta，漢語字面意思： अति- 非常，तप्त- 熱)地獄中焚燒。』以及『接受良好苦行，卻不善於守護者，其血肉和骨骼，必定在 अचि मुचि (藏文：མེ་མ་མུར་，梵文天城體：अचि मुचि，梵文羅馬擬音：aci muci，漢語字面意思：不詳)地獄之火中焚燒。』等等。

【English Translation】 Karma is the habitual tendencies (bag chags) that are stored in the ālaya-vijñāna (kun gzhi, the basis of everything), and these tendencies nourish and increase the seeds. (Not seeds of the same kind of cause.) There are four possibilities regarding this: having done but not accumulated, which includes the first three cases, such as doing in a dream, doing unintentionally, doing due to error or forgetfulness, and doing once but regretting or being destroyed by an antidote; having accumulated but not done, such as having a long-held intention to kill but not killing, and rejoicing in what others have done; having done and accumulated, such as the latter two cases; and neither having done nor accumulated, such as other cases besides the above. Regarding what is meant by 'karma that is certain to be experienced' in the sutras, what does 'certain' refer to? It refers to the fact that the karma is propelled by past karma and vows, so that the karma must be endured in that very lifetime, and even the Buddha cannot prevent it. For example, Ajātaśatru (Ma skyes dgra) vowed to kill his father when he became a recluse (drang srong); and Āryajāta ('Phags skyes po) vowed to kill the Śākyas when he became a Nigrodha (Nyar gyur pa). 'Certain to experience the vipāka' refers to the fact that the result has already manifested and must be enjoyed, such as the latter two cases. As it is said in the sutras: 'Fierce and intense afflictions, in a field of merit or in a continuum, whatever karma is created, and those who kill their parents, are all certain.' The 'certainty' in terms of time will be explained when discussing the karma of seeing the Dharma, the karma of being born, and the karma of being experienced in other lifetimes. (Second,) Explaining the results of the ten paths of action: As in 'Everything is the master, the same kind of cause, and can produce the vipāka,' it will be explained separately. Among the (two), the result of non-virtuous karma is: In the result of karma that is certain to be experienced, practicing small, medium, and large non-virtuous paths of action, their vipāka is, in order, being born as animals, hungry ghosts, and hell beings, that is, the three lower realms, and experiencing various sufferings in them. The differences between these are stated in the Satipaṭṭhāna Sūtra: 'Greed and ignorance, fear and anger, those who kill, and those who generate and then kill, they will certainly go to the पुनर्जन्म (Tibetan: ཡང་སོས་, Devanagari: पुनर्जन्म, Romanized Sanskrit: punarjanma, Literal meaning: पुनर- again, जन्म- birth) hell.' And 'Those who, with a view of non-existence, pervertedly teach the Dharma and non-Dharma, and cause others to be afflicted, will be burned in the अति तप्त (Tibetan: རབ་ཏུ་ཚ་བ་, Devanagari: अति तप्त, Romanized Sanskrit: ati tapta, Literal meaning: अति- very, तप्त- hot) hell.' And 'Those who accept good asceticism but do not guard it well, their flesh and bones will certainly be burned in the fire of the अचि मुचि (Tibetan: མེ་མ་མུར་, Devanagari: अचि मुचि, Romanized Sanskrit: aci muci, Meaning not clear) hell.' and so on.

---

ྒྱ་མཚོས་ཞུས་པར། བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་མ་རྫོགས་ཀྱང་ལྟ་བ་དྲང་པོར་གྱུར་ན་ཀླུར་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ནས་བསྐལ་ པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གསུངས་སོ། །)རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ ནི་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་གལ་ཏེ་ངན་ སོང་ནས་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནོར་དང་ཁྱིམ་ཐབ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་ བ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་མིའི་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་འབྱོར་བ་སྟེ། (དབུ་མ་)རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། གསོད་པ་ཡིས་ནི་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །རྣམ་པར་འཚེ་བས་གནོད་པ་ མང་། །རྐུ་བ་ཡིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས། །བྱི་བོ་བྱེད་པ་དགྲ་དང་བཅས། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་ སྐུར་བ་སྟེ། ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྱེ། །ཚིག་རྩུབ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྙན་ཐོས། །མ་འབྲེལ་ བས་ནི་ཚིག་མི་བཙུན། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་ སྦྱིན་པར་བཤད། །ལོག་པར་ལྟ་བས་ལྟ་ངན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་ངམ་བདག་ པོའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རིམ་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་འབྱོར་ ཞིང་རྒུད་པ་སྟེ། (ལུས་ཀྱི་དང་པོས་)ས་ཕྱོགས་གཟི་ཆུང་(གཉིས་པ་)ལོ་ཐོག་ལ། །དགྲ་མང་(གསུམ་ པ་)རྡུལ་གྱིས་འཁྲིགས་པ་དང་། །(ངག་གི་བཞིས་)དྲི་མ་མཐོན་དམན་ཚ་སྒོ་ཅན། །དུས་ཚིགས་ 1-532 འགྱུར་བ་མི་སྙོམས་དང་། །(ཡིད་ཀྱི་གསུམ་གྱིས་)འབྲས་བུ་ཕྲ་དང་ཁ་བ་དང་། །ཉུང་བའམ་མེད་ པར་སྐྱེ་བའོ(ཞེས་པ་བར་སྡོམ་མོ། །)། །དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རེ་རེ་ལས་གསུམ་གསུམ་འབྱུང་བ་དེ་ ཡང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཟག་ པ་དང་བཅས་པ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆེན་པོས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ ལྷ་དང་འབྲིང་གིས་འདོད་པའི་ལྷ་དང་། ཆུང་ངུས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་འདོད་པ་སྣ་ ཚོགས་མྱོང་བའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་སྔ་མ་ལྟ་བུ་དང་། མྱོང་ བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི་བདེ་འགྲོ་དེ་དག་ཉིད་དུ་ལས་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་སྲོག་གཅོད་སྤངས་པས་ ཚེ་རིང་བ་དང་མ་བྱིན་ལེན་སྤངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །དབང་ངམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་ དང་མིའི་གནས་དེ་དག་ཉིད་དུ་ལས་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་ས་ཕྱོགས་གཟི་བྱིན་ཆེ་བ་དང་། ལོ་ ཐོག་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། (རིན་ཆེན་ ཕྲེང་བར་)མི་དགེ་ཞེས་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་སྨིན་བསྒྲགས་པ

【現代漢語翻譯】 རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པར། (Klu Mes Zhus Par) རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པར། (Klu Mes Zhus Par)（海問經）中說，如果修行人在這個教法中出家，即使戒律不完整，但如果見解正直，也會轉生為龍，然後逐漸轉生為天人和人，並在這個賢劫中獲得解脫。 རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ། (Gyu Thun Pai Dre Bu La) 對於同類因的果報來說，作用同類因是指想要使各自的同類成為後來的因。感受同類因是指，如果從惡道轉生為人，也會壽命短促，財富和家庭貧乏等等，與各自的不善業相符，無法獲得人身和受用的殊勝之處。 (དབུ་མ་)རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། (Uma Rinchen Treng War)（中觀）《寶鬘論》中說：『殺生導致短命，惱害導致災禍多，偷盜導致資財匱乏，行邪淫者常遇怨敵，妄語導致誹謗，離間導致友誼破裂，惡語導致不受歡迎，無意義之語導致言辭不莊重，貪婪之心摧毀希望，害人之心帶來恐懼，邪見導致惡見。』 དབང་ངམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རིམ་པ་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་འབྱོར་ཞིང་རྒུད་པ་སྟེ། (Wang Ngam Dak Poi Dre Bu Ni Gyu So So Dang Thun Pa Nyid Du Rim Pa Tar Chyi』i Dngos Po Rnam Mi 』Byor Zhing Rgud Pa Te) 增上果或主宰果是指，與各自的因相符，依次導致外在事物匱乏和衰敗，如（身體的第一個）地方貧瘠，（第二個）莊稼歉收，（第三個）多敵，（語的四個）塵土飛揚，（語的四個）氣味污濁，高低不平，冷熱不定，時節變化不均衡，（意的三個）果實細小，冰雹，稀少或不生長（這是中間的總結）。 དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རེ་རེ་ལས་གསུམ་གསུམ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། (Ge Wai Dre Bu Ni Re Re Le Gum Gum 』Byung Wa De Yang Klu』i Gyal Po Gya Mtshos Zhus Pa』i Do Le Ji Ke Du) 善業的果報是從每一個善業中產生三種果報，正如龍王海所請問的經中所說：行持具有遺漏的十善業道，其異熟果是，大者轉生為上二界的天人，中者轉生為欲界的天人，小者轉生為人，享受各種慾望。 རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ། (Gyu Thun Pai Dre Bu La) 對於同類因的果報來說，作用同類因與之前相同。感受同類因是指，在那些善道中，與各自的業相符，如斷除殺生而長壽，斷除不予取而財富增多等等，獲得身體和受用的殊勝圓滿。 དབང་ངམ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གནས་དེ་དག་ཉིད་དུ་ལས་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་ས་ཕྱོགས་གཟི་བྱིན་ཆེ་བ་དང་། ལོ་ཐོག་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། (Wang Ngam Dak Poi Dre Bu Ni Lha Dang Mi』i Gnas De Dag Nyid Du Las So So Dang Thun Par Sa Phyogs Gzi Byin Che Ba Dang Lo Thog Rnam Par 』Phel Ba La Sogs Pa Chyi』i Dngos Po Pun Sum Tshogs Pa Thob Pa Te) 增上果或主宰果是指，在天人和人的那些處所中，與各自的業相符，獲得地方光彩奪目，莊稼豐收等等外在事物的圓滿，如（《寶鬘論》中說）『已經宣說了那些不善業的異熟果。』

【English Translation】 In the Klu Mes Zhus Par (海問經), it is said that if practitioners ordain in this Dharma, even if their discipline is incomplete, but if their view is upright, they will be reborn as nagas, then gradually reborn as gods and humans, and attain liberation in this Fortunate Aeon. Regarding the result of the cause that is concordant, the acting concordant cause refers to wanting to make each of their own kind the later cause. The experiencing concordant cause refers to, if one is reborn as a human from the lower realms, they will also have a short life, poor wealth and family, etc., in accordance with each of their non-virtuous deeds, unable to obtain the excellence of the human body and its enjoyments. In the Uma Rinchen Treng War (中觀寶鬘論), it says: 'Killing leads to short life, harming leads to many disasters, stealing leads to poverty of wealth, engaging in sexual misconduct often encounters enemies, lying leads to slander, discord leads to the breaking of friendships, harsh words lead to unpopularity, meaningless words lead to undignified speech, greed destroys hope, harming others brings fear, and wrong views lead to evil views.' The dominant or possessive result is that, in accordance with each cause, external things are lacking and declining in sequence, such as (the first of the body) barren land, (the second) poor harvest, (the third) many enemies, (the four of speech) dusty, (the four of speech) foul odor, uneven, hot and cold, uneven seasonal changes, (the three of mind) small fruits, hail, scarce or no growth (this is the intermediate summary). The result of virtue is that three results arise from each virtue, as it is said in the sutra requested by the Naga King Ocean: 'The fully ripened result of practicing the ten virtuous paths with outflows is that the great ones are reborn as gods in the upper two realms, the middling ones are reborn as gods in the desire realm, and the small ones are reborn as humans, enjoying various desires.' Regarding the result of the cause that is concordant, the acting concordant cause is the same as before. The experiencing concordant cause refers to, in those happy realms, in accordance with each of their deeds, such as longevity from abandoning killing, increased wealth from abandoning taking what is not given, etc., obtaining the excellent perfection of body and enjoyments. The dominant or possessive result is that, in those places of gods and humans, in accordance with each of their deeds, obtaining the perfection of external things such as the land being radiant, the harvest being abundant, etc., as (it is said in the Garland of Jewels) 'The fully ripened results of those non-virtuous deeds have been proclaimed.'

---

་གང་ཡིན་པ། །དགེ་བ་དག་ནི་ ཐམས་ཅད་ལ། །འབྲས་བུ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོར་ན། མི་དགེ་ བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ ཅད་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདེ་བ་དག། ཅེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་ཞིང་། རྒྱ་ཆེར་དྲན་པ་ཉེར་ གཞག་དང་། ལས་བརྒྱ་བ་དང་། འདུལ་བ་ལུང་ལ་སོགས་པ་བལྟ་སྟེ་བླང་དོར་ལ་འབད་པར་ བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) འཕེན་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངོས་བཟུང་བ་ནི། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་དགེ་བས་བདེ་འགྲོ་ཁོ་ན་དང་མི་དགེ་བས་ངན་ འགྲོ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀས་བདེ་ 1-533 འགྲོ་ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀར་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་འཕེན་པ་ནི་ལས་གང་གིས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོ་སོ་སོར་མ་ འདྲེས་པར་འཕེན་པ་སྟེ། སྐྱ་རིས་བཟང་ངན་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ པ་ན་ལས་གང་གིས་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་འདོད་པ། (ཡོན་ཏན་བདུན་བརྗོད་ པའི་གཏམ་དུ།)ཚེ་རིང་དེ་བཞིན་ནད་མེད་དང་། །གཟུགས་དང་སྐལ་བ་བཟང་དང་རིགས། །ནོར་ དང་ཤེས་རབ་དག་དང་བདུན། །ཡོན་ཏན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསུངས། །ཞེས་པ་རྣམས་ མྱོང་བ་དང་། མི་འདོད་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནད་མང་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ སྟེ། ཚོན་བཟང་ངན་གྱིས་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལའང་མུ་བཞི་སྟེ། (འཕེན་བྱེད་)དགེ་བས་(བདེ་འགྲོར་)འཕངས་ཀྱང་(རྫོགས་བྱེད་)མི་དགེ་བས་རྫོགས་(པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་)པ་མི་ དབུལ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། (དེ་ལས་ལྡོག་པ་)མི་དགེ་བས་འཕངས་ཀྱང་དགེ་བས་རྫོགས་པ་ཀླུ་འབྱོར་ ལྡན་ལྟ་བུ་དང་། འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ཀ་མི་དགེ་བས་བྱས་པ་དམྱལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཉི་ག་ དགེ་བས་བྱས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། (བཞི་པ།) འཕེན་ཚུལ་ལ་མུ་བཞི་བརྩི་བ་ནི། (འཕེན་བྱེད་)གཅིག་གིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་(ཁོ་ན་) འཕེན་ཏེ། ཡོངས་རྫོགས་བྱེད་པ་དུ་མ་(མདོ་ལས། མ་འགགས་པས་བདག་ནི་བསོད་སྙོམས་གཅིག་པུ་དེའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པས་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ནས། ད་ལྟར་གྱི་ཤཱཀྱ་ཕྱུག་པོའི་རིགས་སུ་ སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་ཡང་ཡང་། བྱས་པས་ཐོབ་པའམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སེམས་ པའི་རྒྱུན་མང་པོ་འབྱུང་བས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་ཟེར་ཡང་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ལས་ནི་མིའི་ནང་དུ་སྨིན་འགྱུར་ གྱིས། སྨོན་ལམ་སོགས་རྐྱེན་དབང་གིས་ལྷ་དང་ངན་སོང་དང་། །འདོད་ལྷ་དང་པོར་སྨིན་འགྱུར་དྲུག་པར་སྨིན་པ་ས

【現代漢語翻譯】 例如，'所有善行，其果與之相反。'簡而言之，一切痛苦皆源於不善，同樣，一切惡道亦是如此。一切善行帶來善道，以及各種形式的快樂。'也應理解這一點。應廣泛查閱《念住經》、《業百經》、《律藏》等，努力取捨。 (三)辨識牽引和圓滿的差別：有漏洞的善業和不善業，分別以善業牽引至善道，不善業牽引至惡道，這被稱為牽引之業。善與不善二者都能使善道和惡道的結果圓滿。 牽引是指，無論何業將眾生牽引至何處，其成熟之蘊皆不混雜，各自牽引，如同好壞不同的素描。圓滿是指，無論何業使眾生生於何處，都能體驗到所期望的結果。（在《七功德之語》中說：）'長壽、無病、美貌、好運、高種姓、財富和智慧，此七功德經中說。'體驗這些，以及體驗與不期望的相反的結果，如短壽和多病等，如同好壞顏色使之圓滿。這些也有四種情況：（牽引）以善業（牽引至善道），但（圓滿）以不善業圓滿（故受苦），如貧困之人；（與此相反）以不善業牽引，但以善業圓滿，如龍族富人；牽引和圓滿皆由不善業所致，如地獄眾生；二者皆由善業所致，如轉輪王。 (四)計算牽引方式的四種情況：(牽引)一種業只牽引一種生命，但圓滿之業有多種（經中說：'因未中斷，我以那唯一的佈施之成熟，七次生於三十三天眾中，直至現在生於釋迦富裕種姓。'這是因為反覆行善所得，或因彼時生起眾多心念之流，故無過失，但這是其他宗派的觀點。所欲之業在人中成熟，但因願望等緣起，可能成熟于天或惡道，或先成熟于欲天，第六次成熟於人中）。

【English Translation】 For example, 'All virtuous deeds, their fruit is the opposite.' In short, all suffering arises from non-virtue, and similarly, all evil destinies as well. All virtuous deeds bring about good destinies, and happiness in all its forms.' This should also be understood. One should extensively consult the Dharmasmṛtyupasthāna Sūtra (念住經), the Karmaśatāka Sūtra (業百經), the Vinaya-Vibhaṅga (律藏), etc., and strive to adopt what is beneficial and abandon what is harmful. (3) Identifying the difference between projecting and completing: Virtuous actions with outflows and non-virtuous actions, respectively, cause virtuous actions to project only to good destinies and non-virtuous actions to project only to bad destinies, which is called the action of projecting. Both virtuous and non-virtuous actions are understood as actions that bring the fruits to complete fruition in both good and bad destinies. Projecting is when the aggregates of maturation of whatever action causes birth in whatever realm are projected without being mixed separately, like good and bad sketches being different. Completing is when, wherever one is born by whatever action, one also experiences the desired results (In the Words of Seven Qualities, it says:) 'Long life, likewise health, beauty, good fortune, high birth, wealth, and wisdom, these seven qualities are spoken of in the sutras.' Experiencing these, and experiencing the opposite of what is not desired, such as short life and much illness, is like completing it with good and bad colors. There are also four possibilities for these: (Projecting) with virtue (projecting to a good destiny), but (completing) completing with non-virtue (therefore experiencing suffering), like a poor person; (the opposite of that) projecting with non-virtue but completing with virtue, like a wealthy Naga; both projecting and completing done with non-virtue, like beings in hell; and both done with virtue, like a Chakravartin. (4) Counting the four possibilities of how to project: (Projecting) one action projects one life (only), but there are many completing actions (The sutra says: 'Because it was not interrupted, with the maturation of that single alms-giving, I was born seven times among the gods of the Thirty-Three, up to now being born into the wealthy Shakya clan.' This is because of repeatedly doing good deeds, or because many streams of thought arise at that time, so there is no fault, but this is the view of other schools. Desired actions mature among humans, but due to the power of aspirations and other conditions, they may mature in the heavens or bad destinies, or first mature in the desire realm, maturing sixth in the human realm).

---

ོགས་ཡོད་དེ། ། རྣ་རིགས་ཀྱི་མདོ་ལས། སྦྱིན་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་གླང་པོ་ཆེ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་དང་། གནས་པའི་གྲོང་གི་བྲམ་ཟེ་མོས་ ཀཱ་ཏྱའི་བུ་ལ་བསོད་སྙོམས་ཕུལ་བ། ཡིད་སྨོན་ལོག་པས་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །)ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་ 1-534 འདོད་མོད། འདིར་ནི་ལས་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཚེ་གཅིག་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ ས་བོན་གསོས་ནས་ལུས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །(སེམས་གསལ་གཅིག་ བསྐྱེད་འབྲས་བུ་གང་། །ཚངས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། །)སྙིང་རྗེའི་སེམས་གསལ་བ་གཅིག་གིས་ཚངས་ པར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་གཅིག་གིས་ཚེ་རབས་དུ་མའི་ས་བོན་གསོས་ནས་ ལུས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་གུས་པ་གཅིག་ཕུལ་བས་ ལུས་ཀྱིས་ནོན་པའི་(སའི་)རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཐོབ་པ་ ལྟ་བུའོ། །ལས་དུ་མས་ལུས་སྐྱེ་བ་གཅིག་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། མཆོད་སྤྱིན་བརྒྱ་བྱས་ པས་བརྒྱ་བྱིན་དུ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (ལྔ་པ།) ལས་དུ་མས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཚེ་རབས་དུ་མའི་ས་བོན་གསོས་པས་ལུས་སྐྱེ་བ་ དུ་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དུ་མ་བསྲུངས་པས་ལྷ་མི་དུ་མ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ ཉིད་དོ། །འཕངས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མྱོང་ཚུལ་ལ། ལུས་དུ་མ་གཅིག་ཅར་མི་རུང་བས། འགྲོ་ བ་ལྔ་འགྲུབ་པའི་ལས་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ གང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐོག་མར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ ལྕི་ཡང་མཉམ་ན་འཆི་བའི་དུས་ན་གསོས་བཏབ་ནས་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་དེ་དག་ མཉམ་ན་གང་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་དེ་རྣམས་མཉམ་ན་གང་ ཐོག་མར་སྤྱད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། (མཛོད་ འགྲེལ་དུ།)ལས་ནི་འཁོར་བར་ལྕི་གང་དང་། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང་། །སྔོན་བྱས་གང་ ཡིན་དེ་ལས་ནི། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྟེན་འབྲེལ་འདུ་བྱེད། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། བསོད་ 1-535 ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་མདོ་ལས་ གང་འབྱུང་བ་ལ་བསོད་ནམས་གང་ཞེ་ན་ལས་གང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷ་དང་ མི་འགྲུབ་པའི་དགེ་བའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་ངན་སོང་གསུམ་ འགྲུབ་པའི་མི་དགེ་བའོ། །མི་གཡོ་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་

【現代漢語翻譯】 雖然有人認為，（《俱舍論》中說：『業是能引之義。』）但是，這裡存在這樣一種業，即通過完成一項行為的瞬間，滋養了一個生命週期的成熟果報的種子，從而只投生一次身體。（例如，一次清晰的慈悲心念，其結果就像投生到梵天一樣。）就像一次清晰的慈悲心念導致投生到梵天一樣。同樣，也存在這樣一種業，即通過一次行為，滋養了多個生命週期的種子，從而投生多個身體。例如，向佛塔虔誠地頂禮一次，就能獲得與身體所壓土地的微塵數量相等的轉輪王果報。也存在多種業導致投生一次身體的情況，例如，進行一百次供養，就能投生為帝釋天。 （第五，）也存在多種業相互關聯，滋養多個生命週期的種子，從而投生多個身體的情況，例如，守護多種戒律，就能獲得天人和人類的果報。對於已經產生的果報如何依次體驗，由於不可能同時體驗多個身體，那麼具備多種能實現五道輪迴之業的眾生，如何依次體驗成熟的果報呢？對於同一個相續而言，存在多種業的種子，其中善業或惡業，哪一個最重且力量最大，就首先體驗其成熟的果報。如果輕重相同，那麼在臨終時，哪一個被啟用並顯現出來，就先體驗哪一個。如果這些也相同，那麼哪一個長期串習，就先體驗哪一個。如果這些都相同，那麼哪一個首先實行，就首先體驗其果報。《俱舍論釋》中說：『業在輪迴中，何者為重，何者臨近，何者串習，何者先做，就依次體驗其果報。』 關於緣起之行（第一，確定業的體性）：經中出現的善業、非善業和不動業。什麼是善業呢？就是能實現欲界和色界天人果報的善行。什麼是非善業呢？就是能實現三惡道果報的非善行。什麼是不動業呢？就是能實現色界和無色界果報的業。

【English Translation】 Although some argue (as stated in the Abhidharmakośa, 'Karma is that which leads.'), here, there exists a type of karma where, through a single moment of completing an action, the seed of maturation for one lifetime is nourished, thus projecting only one birth. (For example, a single clear thought of compassion, the result of which is like being born in the Brahma realm.) Just as a single clear thought of compassion leads to birth in the Brahma realm. Similarly, there also exists a type of karma where, through a single action, the seeds of multiple lifetimes are nourished, thus projecting multiple births. For example, by offering a single prostration to a stupa with reverence, one can obtain the reward of a Chakravartin king equal to the number of dust particles under one's body. There also exist multiple karmas that lead to a single birth, such as performing a hundred offerings, which leads to birth as Indra. (Fifth,) There also exist multiple karmas that are interconnected, nourishing the seeds of multiple lifetimes, thus projecting multiple births, such as upholding multiple vows, which leads to obtaining the rewards of gods and humans. Regarding how the results that have been projected are experienced in sequence, since it is impossible to experience multiple bodies simultaneously, how do sentient beings who possess multiple karmas capable of achieving the five realms of existence experience the maturation of these karmas in sequence? For a single continuum, there are multiple seeds of karma. Among these, whichever virtuous or non-virtuous karma is the heaviest and most powerful will be experienced first. If the weight is equal, then whichever is activated and manifested at the time of death will be experienced first. If these are also equal, then whichever has been practiced for a long time will be experienced first. If all of these are equal, then whichever was performed first will have its result experienced first. As stated in the Commentary on the Abhidharmakośa: 'In samsara, whichever karma is heaviest, closest, most habitual, or done first, its result will be experienced in that order.' Regarding the formations of dependent arising (First, identifying the nature of karma): The virtuous karma, non-virtuous karma, and unwavering karma that appear in the sutras. What is virtuous karma? It is the virtuous action that accomplishes the desired gods and humans of the desire realm and the form realm. What is non-virtuous karma? It is the non-virtuous action that accomplishes the three lower realms. What is unwavering karma? It is the karma that accomplishes the form and formless realms.

---

པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་དགེ་བ་སྟེ། རང་ས་ལས་གཞན་དུ་རྣམ་སྨིན་མི་ གཡོ་ཞིང་། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བ་ཡིན་པ་དང་། ས་འོག་མའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གཡོ་བའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བཟང་བས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པས་སྐྱེད་ཚུལ་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསོད་ ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ མདོ་ལས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། (བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བ།)དགེ་བ་དག་ནི་དུག་གསུམ་མེད་པ་ ལས་འབྱུང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ འདུ་བྱེད་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་ ནི་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ལས་འབྲས་ཤེས་ཀྱང་ བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་ ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ཡོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལྟ་བའི་ སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དབང་གིས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པ་ ལ་འཇུག་པས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ ལ་རྨོངས་པ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་ཅིང་མ་རིག་པ་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་། ས་བོན་གྱི་དབང་ གིས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཤེས་པར་བསོད་ནམས་མི་གཡོ་བའི་འདུ་ བྱེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་གསུངས་སོ། ། 1-536 (གསུམ་པ།)མི་དགེ་བ་དུག་གསུམ་གྱིས་སྐྱེད་ཚུལ་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ནི་(རྒྱུའི་ཀུན་སློང་)ཤ་ དང་ལྤགས་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆགས་པ་དང་། མི་ཤ་བླན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཞེ་སྡང་དང་། (རྒྱལ་ཁྲིམས་དང་)མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏི་མུག་གིས་ སྦྱོར་ཏེ། (དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་)ཞེ་སྡང་མེད་ན་དངོས་གཞི་མི་འགྲུབ་པས་ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་ པར་བྱེད་དེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ངག་རྩུབ་པོ་དང་གནོད་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྙེད་སོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གནོད་བྱེད་ལ་སྡང་བ་དང་། (དེ་དག་གི་)ཉེས་དམིགས་ལ་རྨོངས་ པས་སྦྱོར་ཞིང་ཞེ་སྡང་གིས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་ པ་དང་། གནོད་བྱེད་ལ་ཞེ་སྡང་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དང་རྒྱལ་སྲིད་སྲུང་བ་(དང་བླ་མ་དང་བྲམ་ཟེ་)ལ་ སོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱོན་མེད་སྙམ་པའི་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་ན་ནི་མི་འགྲུབ་ པས་དེས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་པས་ལོག་པར་ གཡེམ་པ་ལའང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། གནོད་ལན་དུ་སྡང་བ་དང་། པར་ སིག་པ་མ་བ

【現代漢語翻譯】 諸天神圓滿具足，其功德使果報不從自身之地動搖，是為禪定之境，亦不受下層境界過患所動搖。 這些雖也是福德，但因其殊勝，故稱『不動』。 （二）這些由無明所生之理：如《緣起經》所說：『無明緣生福德、非福德及不動行。』（福德與不動）善業既從無貪嗔癡三毒中生起，為何說福德、非福德及不動行皆由無明所生？答：愚昧無明有二：一是對業果異熟愚昧，二是對業果雖知，卻對四聖諦之真實義愚昧。對異熟愚昧，則完全是煩惱，若有此愚昧，則不可能生起對因果生信之見解。因此，受其影響，為求現世安樂而行殺生等事，從而產生非福德之惡行。對真實義愚昧，雖有善心，且無現行之無明，然因種子之故，未能了知三界皆是痛苦，從而生起福德與不動行。 （三）不善業由三毒所生之理：殺生（之因的意樂）與貪慾有關，如貪求血肉皮毛等；與嗔恨有關，如欲報復；與愚癡有關，如欲行祭祀等。（時間的意樂）若無嗔恨，則正行無法完成，故以嗔恨而告終。如殺生一般，惡語和害心也是如此：與貪著利養等有關，與憎恨加害者有關，（對這些的）過患愚昧無知，以嗔恨而告終。偷盜則與貪著財物有關，與憎恨加害者有關，為祭祀和守護王位（以及上師和婆羅門）等，認為無過失的愚癡有關，若無貪著則無法完成，故以貪著而告終。如偷盜一般，邪淫也是如此：與貪著他人的妻子有關，與報復的嗔恨有關，認為不犯戒...

【English Translation】 The gods who are complete and abundant, their merit causes the fruition not to move from their own realm, it is the state of meditative stabilization, and it is not moved by the faults of the lower realms. Although these are also merits, they are called 'immovable' because of their excellence. (2) How these are produced by ignorance: As stated in the Sutra of Dependent Origination: 'Conditioned by ignorance arise meritorious, non-meritorious, and unwavering formations.' (Meritorious and unwavering) Since virtuous deeds arise from the absence of the three poisons of greed, hatred, and delusion, how can it be said that all meritorious, non-meritorious, and unwavering formations arise from ignorance? Answer: There are two types of ignorance: ignorance of the ripening of karmic results, and ignorance of the true meaning of the Four Noble Truths, even if one knows about karmic results. Ignorance of ripening is entirely afflicted, and if this ignorance is present, there is no possibility of developing a view of believing in cause and effect. Therefore, influenced by it, one engages in activities such as killing for the sake of present happiness, thereby producing non-meritorious evil deeds. Ignorance of the true meaning, although having a virtuous mind and no manifest ignorance, due to the seed, one does not understand that all three realms are suffering, thereby producing meritorious and unwavering formations. (3) How non-virtuous deeds are produced by the three poisons: Killing (the intention of the cause) is related to desire, such as craving flesh and skin; related to hatred, such as wanting revenge; and related to delusion, such as wanting to perform sacrifices. (The intention of the time) If there is no hatred, the main action cannot be completed, so it ends with hatred. Just like killing, harsh speech and harmful intent are also the same: related to attachment to gain, etc., related to hating the perpetrator, and ignorance of (their) faults, ending with hatred. Stealing is related to attachment to possessions, related to hating the perpetrator, and related to the delusion of thinking it is faultless for the sake of sacrifices and protecting the kingdom (and the lama and Brahmin), if there is no attachment, it cannot be completed, so it ends with attachment. Just like stealing, adultery is also the same: related to attachment to another's wife, related to the hatred of revenge, thinking it is not a transgression...

---

ག་མར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཞིང་། བརྣབ་སེམས་ལའང་ དེ་བཞིན་དུ་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་དང་། (འགྲེལ་པར་)དེའི་འདིའི་མིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་ སྡང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་ལ་རྨོངས་པས་སྦྱོར་ཏེ། གཉིས་ཀའང་ཆགས་པས་མཐར་ཕྱིན་ པ་ཡིན་ནོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་རྙེད་པ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཞེ་སྡང་ དང་། མི་ཤེས་པ་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་ བས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་ཀྱལ་བ་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་ཏེ། དུག་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་ཞིང་གང་རུང་གིས་མཐར་འབྱིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་ སྤྱོད་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་། གནས་ལུགས་མ་རིག་པའི་ གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། གཏི་མུག་མེད་ན་ལོག་ལྟ་མི་འབྱུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་གཏི་ 1-537 མུག་གིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཀུན་སློང་དང་། རྗེས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཀུན་སློང་རྣམ་གཉིས་རྒྱུ་དང་ནི། ། དེ་ཡི་དུས་ཀྱི་སློང་ཞེས་བྱ། །གཉིས་ལ་དང་པོར་རབ་འཇུག་བྱེད། །གཉིས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་ བྱེད་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྟེན་དང་ནུས་པ། རྟེན་དང་ནུས་པས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)བཤད་བྱ་དགོད་པ་ནི་མདོ་ལས། ལས་ ཐུན་མོང་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ ཀྱང་འབྱུང་། མཐུ་ཆུང་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ(འང་གཉིས་ལས་དང་པོ།)རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི། ཐུན་མོང་ བ་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་འབྲས་བུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པ་ སྟེ། ལས་བཟང་པོ་མཐུན་པར་བསགས་པ་ལས་ཞིང་ཁམས་དག་པ་དང་། ངན་པ་མཐུན་པར་ བསགས་པ་ལས་མ་དག་པ་ཐུན་མོང་དུ་གྲུབ་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་ གང་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སོ་སོར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པ་སྟེ། རང་རང་ གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་སྨིན་ གྱི་འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ན་ཡང་ལས་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་ འབྱུང་བ་ཞེས་མདོ་ལས་བརྗོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་བདག་རྐྱེན་གྱི་ དབང་གིས་གཅིག་འབྱུང་བའི་ལས་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གང་ སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟ་བ་དང་སྨྲ་བ་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཡོད་ཅིང་རྙེད་སླ་བ་མ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ དཀོན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྲིད་པ་ཙ

【現代漢語翻譯】 貪著于接受供養等愚癡，同樣地，貪著于財物，（如《釋論》所說）希望『不要變成這樣，不要變成那樣』的嗔恨，以及對過患的無知，都是由貪著所驅動，兩者都因貪著而達到極致。說謊是由貪著利養等，以及對他人嗔恨，和無知愚癡所驅動，由這三種煩惱中的任何一種達到極致。如同說謊一樣，離間語和綺語也是如此，由三毒驅動，並由其中任何一種達到極致。邪見是由貪著惡見和惡行，以及嗔恨與之相反的，和不瞭解實相的愚癡所驅動，如果沒有愚癡，就不會產生邪見，因此是由對因果無知的愚癡達到極致。 以上這些，最初的驅動是因的果，即發起意樂，隨後的達到極致是時的意樂，也就是說，有兩種意樂：因的意樂和時的意樂。 如偈頌所說：『兩種意樂，一是因，一是時的意樂。最初進入的是第一種，第二種是隨後進入。』 依靠和能力 關於依靠和能力的解釋，（首先是第一點，）提出要解釋的內容，如經文所說：『有共同的業，也有不共同的業，有力量大的，也有力量小的。』 （第二點，）解釋這些內容，（又分為兩點，首先，）從依靠的角度解釋：什麼是共同的業？就是能夠各自區分和產生器世間的業，從共同積累的善業中產生清凈的剎土，從共同積累的惡業中產生不清凈的剎土。什麼是不共同的業？就是能夠各自區分和產生有情世間的業，由於各自業力的作用，產生善趣和惡趣的差別。雖然異熟果各自不同，但經文中說，有情之間會互相影響，這是因為有情之間存在著相互作為增上緣的共同業。例如，有些有情不會與其他有情互相看到、交談或接觸等，這些有情非常稀少，不容易找到，因為無色界的有情就是這種情況。

【English Translation】 Attachment is driven by delusion, such as clinging to receiving offerings. Similarly, attachment to possessions, (as stated in the commentary) hatred with the wish 'may it not become this, may it not become that,' and ignorance of faults are also driven by attachment, and both are brought to completion by attachment. Lying is driven by attachment to gain etc., hatred towards others, and ignorance and delusion, and it is brought to completion by any of these three afflictions. Just as with lying, so too with divisive speech and frivolous talk, they are driven by the three poisons and brought to completion by any one of them. Wrong view is driven by attachment to bad views and practices, hatred towards what contradicts them, and delusion of not understanding the true nature. If there is no delusion, wrong view will not arise, therefore it is brought to completion by the delusion of being ignorant of cause and effect. Of these, the initial driving force is the result of the cause, which is also called the motivating intention, and the subsequent completion is also called the intention of time. That is to say, there are two kinds of intention: the intention of cause and the intention of time. As the verse says: 'Two kinds of intention, one is the cause, and the other is the intention of time. The first to enter is the first, and the second is the one that enters later.' Basis and Power Regarding the explanation of basis and power, (first of the two,) the subject to be explained is stated as in the Sutra: 'There is common karma, and there is uncommon karma, there is great power, and there is little power.' (Second,) explaining these, (again in two parts, first,) explaining from the perspective of the basis: What is common karma? It is the karma that individually distinguishes and generates the vessel world, from the accumulation of good karma in common, pure Buddha-fields arise, and from the accumulation of bad karma in common, impure ones arise. What is uncommon karma? It is the karma that individually distinguishes and generates the sentient being world, due to the power of each individual's karma, the differences between good and bad destinies arise. Although the results of maturation are individual, the Sutra states that sentient beings influence each other, because there is common karma where sentient beings mutually act as the dominant condition for each other. For example, those sentient beings who do not mutually see, speak to, or touch other sentient beings are very rare and not easily found, because this is the case for formless sentient beings.

---

མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བལྟ་བྱ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སློབ་མ་དང་། རྒྱལ་ 1-538 བོའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་འབྲས་ལས་ཐུན་མོང་བར་གྲུབ་པ་སྟེ། ཉི་ཤུ་པར། གཅིག་ལ་གཅིག་གི་དབང་གིས་ནི། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཕན་ཚུན་འབྲས། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)ནུས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་བཞིའི། (དང་པོ།)གཉེན་པོའི་དབང་གིས་སྟོབས་ལྡན་ལ་གསུམ་ལས། (དང་ པོ།)དགེ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཡང་སྤང་བྱའི་འབྲས་བུ་འཕངས་ཀྱང་གཉེན་པོས་ བསྒྱུར་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉེན་པོའི་ལས་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། (འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་ ལྡན། །ས་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་གཉིས་ཉིད། །འཆད་དང་ཆུང་ངུས་ཡང་དག་འཇོམས། །སྤོང་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད། །ཅེས་ སོ། །) ཁྱད་པར་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའམ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་ ཅིང་བཤགས་པ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང་། མི་དགེ་བའི་གཉེན་པོར་དགེ་བ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཟག་མེད་སྤྱོད་པ་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་དང་། ཉེས་པ་དེའི་ རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་སྡོམ་པ་སླན་ཆད་ལྡོག་པའི་སྟོབས་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སེམས་ བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ། ཆོས་བཞི་བསྟན་པའི་མདོར། སྟོབས་བཞི་གསུངས་ པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བསམས་བཞིན་ པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཉེན་པོ་དགེ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ གང་ཕྱི་མར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ལ་ ནད་སོགས་ཅུང་ཟད་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བསྒྱུར་བ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་དཔས་བྱིན་གྱིས་ གཞན་གྱི་བུད་མེད་བསྟེན་ཞིང་དེའི་ཁྱིམ་ཐབ་བསད་དེ་འགྱོད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ངོ་མཚར་བླ་མས་ཆོས་བསྟན་པས། སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་མྱངས་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་ བུའམ། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ 1-539 དེ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཟད་ཅིང་གཏན་ནས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བར་བསྒྱུར་བ། དཔེར་ན་མཛའ་བོའི་བུ་མོས་མའི་མགོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་ བ་མྱོང་བ་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེས་པས་འཕྲལ་ལ་ཐར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚུལ་ དེ་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ནི་སྤང་བྱ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ ལམ་དུ་མ་ཟད་བསམས་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་བའི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བ་ལས་ སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་ལ་དགོངས་པའི་ཤེས་བྱེད་ནི། གཉེན་པོའི་ལས་སྟོ

【現代漢語翻譯】 並非如此。因此，由於各自見解的業力，產生所見之物；由於導師的業力，產生弟子；由於國王的業力，產生大臣等等，這些都是權力與結果共同成就的。 如《二十品》所說：『相互之間的權力，是識的相互結果。』 （第二，）從能力的角度進行闡述。（二者中的第一，）何為具有力量的業？回答有四種。（第一，）以對治力的角度而言，具有力量的有三種。（第一，）善業具有力量的方式是：一般來說，即使拋棄了應斷之果，也能被對治力所轉變。因此，對治力的作用非常強大。（『行相相似而具足，地即是二種果，以說與小而摧毀，捨棄與方之差別。』） 特別地，獲得聖道，或者即使是凡夫，也對罪業感到後悔並懺悔，具有徹底消除罪業的力量；以善業作為不善業的對治；以無漏行作為有漏行的對治，行持一切對治；以及具有斷絕罪業之流，並誓不再犯的力量；以及皈依和發菩提心等作為依仗的力量。如《四法經》中，宣說了四種力量等等，具有對治力的補特伽羅相續中，由故意所產生的任何不善業，通過生起對治善業的力量，將原本會導致眾生在來世墮入地獄的業，轉變為在今生感受輕微的疾病等。 例如，比丘提婆達多侍奉他人之妻，並殺害其丈夫後感到後悔。經由殊勝上師菩薩開示佛法，感受些許痛苦后獲得忍耐。或者，原本會導致在今生感受強烈痛苦的業，通過生起對治力的力量而耗盡，最終不再感受。例如，朋友的女兒傷害了母親的頭部，在今生感受短暫的地獄之苦，通過生起珍愛自他的菩提心而立即解脫。如此看來，由對治力產生的業比應斷之業更為強大，不僅是聖道，所有由故意產生的善業都比不善業更為強大。 （第二，）對此的依據是：對治力的作用強大。

【English Translation】 It is not so. Therefore, due to the power of karma of individual views, the object of view arises; due to the power of karma of the teacher, the disciple arises; due to the power of karma of the king, the ministers arise, and so on. These are commonly established as the result of power. As it says in the 'Twentieth Chapter': 'By the power of one to another, the consciousnesses are mutually the result.' (Second,) Explaining from the perspective of ability. (First of the two,) What is the powerful karma? The answer is fourfold. (First,) From the perspective of the opponent, there are three powerful ones. (First,) How virtue is powerful: Generally, even if the result to be abandoned is cast away, it can still be transformed by the opponent. Therefore, the action of the opponent is very powerful. ('Having similar aspects and being complete, the ground itself is two kinds of results, destroying with speech and smallness, the difference of abandonment and direction.') In particular, having attained the noble path, or even if one is an ordinary being, one repents and confesses sins, having the power to completely eliminate sins; virtue as the opponent of non-virtue; practicing the uncontaminated as the opponent of the contaminated, practicing all opponents; and having the power to cut off the stream of faults and to refrain from vows in the future; and taking refuge and generating the mind of enlightenment, etc., as the power of reliance. As in the Sutra Teaching the Four Powers, the four powers are taught, etc., the karma that arises from intentional action in the mindstream of a person with the power of the opponent, whatever non-virtue it may be, by generating the power of the opponent's virtue, transforms the karma that would cause sentient beings to experience hell in the future into experiencing slight illnesses, etc., in this very life. For example, the monk Devadatta attended to another's wife and killed her husband, and then repented. The wonderful lama Bodhisattva taught the Dharma, and after experiencing some suffering, he attained patience. Or, the karma that would cause one to experience intense suffering in that very life is exhausted by generating the power of the opponent, and one is transformed so that one will not experience it at all. For example, the friend's daughter harmed her mother's head, and in that very life, she experienced a temporary hell, and by generating the mind of cherishing others more than oneself, she was immediately liberated. In this way, the karma arising from the opponent is more powerful than the karma to be abandoned, and not only the noble path, but all virtuous karma arising from intentional action is more powerful than non-virtue. (Second,) The reason for this is that the action of the opponent is powerful.

---

བས་ཆེ་བ་འདི་ལ་ དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཤིན་ཏུ་ བསྒོམས་པ་དམིགས་རྣམ་ཚད་མེད་པས་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་ལ། གང་ཚད་དུ་བྱས་པའི་མི་ དགེ་བའི་ལས་དེས་གང་ཟག་དེ་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པར་ཁྲིད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལས་དེ་ལ་ གང་ཟག་དེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལས་དེས་གང་ཟག་དེ་ལས་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ མྱོང་བ་པོར་བགྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། (གསུམ་པ།)ལུང་གི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ནི། གཉེན་པོ་དགེ་བའི་མཐུ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་ གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བསམས་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། དགེ་མི་དགེ་གང་ཡིན་ཡང་བསམས་བཞིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ ངེས་པ་དེ་སྤོང་བའི་ཡོངས་ཤེས་འཕགས་ལམ་གྱིས་མ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་ ཤེས་ཟག་མེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་འགལ་ཟླ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་མདོ་འདིར་ཤུགས་ལ་ དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཁམས་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་སྟོབས་ལྡན་ནི། ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ 1-540 ལྡན་པའི་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་ པའི་འཁོར་མང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གོང་མ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དགེ་ མི་དགེ་གང་སྔོན་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུན་ལ་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་མ་ གོམས་པ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། གནས་ལ་གནས་པ་ནར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་ མངོན་ཞེན་དང་དད་པ་དྲག་པོས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། ཡོངས་ སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རིགས་ཆད་རྣམས་ཀྱི་རེ་ཞིག་ཐར་བ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་ པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཅན་གྱི་ཉོན་ མོངས་པ་བས་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ཞིང་དང་བསམ་པས་སྟོབས་ལྡན་ནི། །འགྲོ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཕན་འདོགས་ དང་། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་འཕགས། །ཞེས་པ་ལྟར། འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་(ལས་ཀྱི་རྣམ་ སྨིན་བསྟན་པའི་མདོར།)དུད་འགྲོ་ལ་བྱིན་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དང་། (དེའི་རུང་མཐུན་སྦྱར་ན་མི་ དང་གྲངས་མཉམ་གྱི་དུད་འགྲོ་བཅུ་བསད་པ་དང་མི་ཕལ་པ་བསད་པ་སྡིག་པ་མཉམ་པོར་མངོན་གསུང་།)མི་ཚུལ་ཁྲིམས་ མེད་པ་ལ་སྟོང་འགྱུར་དང་། དགེ་སློང་ལ་ཁྲི་འགྱུར་དང་། དགེ་སློང་ཐེག་ཆེན་སྨྲ་བ་ལ་ཚད་ མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བའི་ཁྱད་པར་ནད་པ་དང་ནད་གཡོག་དང་གྲང་བས་ ཉེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་(མཛོད་ལས། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང་། །ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་ དང་། །ས

【現代漢語翻譯】 因為這個偉大之處，世尊（Bhagavan）考慮到聖聲聞（Arya Shravaka）等，內心極度禪修，以無量目標和形式，具有廣大利益。那麼，以何種程度的不善業，不會將那個人引導至惡趣等？那個業不會讓那個人停留在那裡？那個業不會將那個人算作是業的作者和果的體驗者？』 (第三部分) 解釋經文的意圖：對於善對治力量較弱的人來說，存在於相續中的有意造作的不善業，以及無論善與不善，凡是有意造作的業，必定會體驗其成熟果報。如果不能通過斷除煩惱的聖道（Arya Marga）來斷除，也不能通過無漏智慧的完全了知來完全知曉，那麼暫時來說，它就具有比對治更強大的力量，因為必定會產生果報。這在經文中是暗示性地說明的。 (第二部分) 以界和相續具有力量：同樣，屬於欲界（Kama-dhatu）的不善業，由於煩惱和近煩惱等眷屬眾多，因此比上界的煩惱更具力量。無論善與不善，如果先前反覆串習，由於在相續中薰染了習氣，因此比未串習的更具力量。由成年人所造作的業，由於以強烈的執著和信心來做，因此比年輕人更具力量。對於那些不能從輪迴中解脫的法性種姓斷絕者來說，暫時無法成就解脫的煩惱，由於無法通過對治來去除，因此比具有種姓者的煩惱在自性或本體上更具力量。 (第三部分) 以田和意樂具有力量：如《業的果報顯示經》所說：『對於眾生和痛苦的救濟，以及功德等殊勝的田。』如果佈施給畜生，果報會增長百倍（如果將此與適當的比例結合，殺害十個與人類數量相等的畜生，與殺害普通人，罪業相等）。對於沒有戒律的人，會增長千倍；對於比丘（Bhikshu），會增長萬倍；對於宣說大乘（Mahayana）的比丘，則是無量。痛苦的差別在於病人、照顧病人者和受寒冷威脅者等。救濟（《俱舍論》中說：即使不是聖者，對於父母、病人、說法者和……）

【English Translation】 Because of this greatness, the Bhagavan, considering the Arya Shravakas and others, who meditate intensely with immeasurable aims and forms, possessing vast benefits, 'To what extent will the non-virtuous action not lead that person to the lower realms, etc.? Will that action not keep that person in that state? Will that action not count that person as the doer of the action and the experiencer of the result?' (Third Part) Explanation of the Intent of the Scripture: For a person whose power of virtuous counteraction is weak, the non-virtuous action arising from intentional action in their continuum, and any action, whether virtuous or non-virtuous, arising from intentional action, which is certain to experience its maturation, if it is not abandoned by the Arya Marga that abandons afflictions, and is not fully known by the flawless complete knowledge of wisdom, then for the time being, it possesses greater power than the opponent, because it is certain to produce results. This is stated implicitly in this scripture. (Second Part) Having Power Through Realm and Continuum: Similarly, the non-virtuous action belonging to the Kama-dhatu, because of the many retinues of afflictions and near afflictions, etc., is more powerful than the afflictions of the upper realms. Whether virtuous or non-virtuous, if previously repeatedly practiced, because it has instilled habits in the continuum, it is more powerful than the unpracticed. Actions done by adults, because they are done with strong attachment and faith, are more powerful than those done by youths. For those whose Dharma nature is cut off, who cannot transcend suffering, the afflictions that cannot achieve liberation for the time being, because they cannot be removed by counteraction, are more powerful by nature or essence than the afflictions of those with lineage. (Third Part) Having Power Through Field and Intention: As stated in the 'Sutra Showing the Results of Actions': 'For beings and the relief of suffering, and excellent fields of merit, etc.' If given to animals, the result will increase a hundredfold (if this is combined with the appropriate proportion, killing ten animals equal in number to humans is equivalent to killing an ordinary person). For those without discipline, it will increase a thousandfold; for a Bhikshu, it will increase ten thousandfold; for a Bhikshu who speaks of the Mahayana, it is immeasurable. The difference in suffering lies in the sick, those caring for the sick, and those threatened by cold, etc. Relief (the Abhidharmakosha states: even if not an Arya, for parents, the sick, those who speak Dharma, and...)

---

ྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །)པའི་ཁྱད་པར་ཕ་མ་དང་ ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲིན་ཅན་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་ན་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའམ། ལོག་ལྟ་ལ་སོགས་ པའི་འདུན་པ་དྲག་པོས་བྱས་པའི་མི་དགེ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཀྱང་ 1-541 སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། ། (བཞི་པ།) ཞིང་སོགས་དགུ་ཡིས་སྟོབས་ལྡན་ནི། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་དགུས་སྟོབས་ཆེན་ པོ་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་བཟང་པོ་ལ་ཕན་ གནོད་བྱེད་པ་ཞིང་གིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་བྱའི་དངོས་པོ་བཟང་ཞིང་མང་བའམ། དུད་འགྲོ་བོངས་ཆེ་བ་བསད་ན་གཞི་ལས་ལྕི་བར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དངོས་པོས་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒོམ་པ་གསུམ་དང་། (ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། ཀྱལ་བ་ནས་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་བར་དང་)ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཆགས་བྲལ་དང་སྡོམ་ལྡན་གྱིས་བྱས་པ་བྱེད་པོས་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དང་། དད་པ་དང་འདུན་པ་དྲག་པོས་བྱས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་ པ་དང་། མྱང་འདས་སམ་མངོན་མཐོ་སོགས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་བསམས་པས་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་རྐུ་བའི་གྲོགས་ ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་གྲོགས་ཀྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡང་ཡང་བྱས་པའམ་རྗེས་ སུ་གསོས་པ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། རང་ཡང་བྱེད་ལ་གཞན་དག་ ཀྱང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཐམས་ ཅད་ལ་སྔ་མ་རྣམས་མཉམ་ན་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)མཐུ་སྟོབས་ཆུང་བའི་ལས་ནི། སྔར་གྱི་སྟོབས་ལྡན་འདི་རྣམས་ལས་བཟློག་པ་ གཉེན་པོ་བས་སྤང་བྱ་སྟོབས་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པའི་ལས་སོ་ཞེས་པ་ སྟེ། མཇུག་(ཏུ་གསོས་པ་)དང་ཞིང་དང་གཞི་དང་ནི། །སྦྱོར་དང་སེམས་པ་བསམས་པ་སྟེ། །དེ་ རྣམས་ཆུང་དང་ཆེ་བ་ལས། །ལས་ཀྱང་ཆུང་དང་ཆེ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྒྱུ་འབྲས་གནང་བཀག་གིས་བཤད་པ། རྒྱུ་འབྲས་གནང་བཀག་གིས་བཤད་པ་ལས། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོ་བཀོད་དེ་དྲི་བ་ནི། 1-542 བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་སུ་ཞིག་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ལས་བྱེད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་གང་ ཟག་འདི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ལས་བྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ ལྟར་རྒྱུ

【現代漢語翻譯】 『對於發心的菩薩，功德是不可估量的。』 （四）通過九種方式使業力強大：此外，應知有九種方式使業力強大：對三寶等良善之境行饒益或損害，以田地之力而強大；佈施之物殊勝且眾多，或殺害體型巨大的牲畜，如經中所說『地為重』，以事物之力而強大；佈施、持戒、禪修三者，（聞、思、修三者，六度波羅蜜，從綺語到殺生之間，）以及意之三惡行，後者以自性之力而強大；由離貪者和持戒者所為，以作者之力而強大；以強烈的信心和意樂所為，以作意之力而強大；希求涅槃或增上生等，以思慮之力而強大；佈施為持戒之友所攝持，或殺生為偷盜之友所攝持等，以助伴之力而強大；屢屢為之或事後補救，以多次行持之力而強大；自己也做，也讓別人做，以眾多人蔘與之力而強大。（智慧的善知識）總而言之，如果前者相同，也應知曉。 （二）力量微弱之業：與上述強大之業相反，應以對治力捨棄微弱之業等，此為不具力之業。如雲：『補救與田地，事物與結合，心與思慮等，彼等小與大，業亦小與大。』 以因果的允許與禁止來解釋 從以因果的允許與禁止來解釋中：（二、一）經文的引述與提問： 世尊問道：『何種補特伽羅（藏語，梵語Purusa，梵文羅馬擬音Purusha，漢語字面意思：人）以何種方式造作，使此造業之補特伽羅（藏語，梵語Purusa，梵文羅馬擬音Purusha，漢語字面意思：人）感受苦樂舍受？造作何種業，以何種方式成為因？』

【English Translation】 'For a Bodhisattva who has generated the mind of enlightenment, the merit is immeasurable.' (Four) Strengthening Actions Through Nine Aspects: Furthermore, one should recognize that actions become powerful through nine aspects: benefiting or harming virtuous objects such as the Three Jewels, which is powerful through the field; offering excellent and abundant objects, or killing large animals, as it is said, 'The ground is heavy,' which is powerful through the object; the three—generosity, discipline, and meditation—(the three—hearing, contemplation, and meditation—the six perfections, from idle talk to killing,) and the three mental misdeeds, the latter being powerful by their very nature; actions done by those free from attachment and those who uphold vows are powerful through the agent; actions done with strong faith and aspiration are powerful through intention; desiring to attain nirvana or higher realms is powerful through thought; generosity supported by the friend of discipline, or killing supported by the friend of theft, etc., are powerful through the companion; actions done repeatedly or restored afterward are powerful through repeated action; and actions done by oneself and also causing others to do them are powerful through many people. (Wise spiritual friends) In all cases, if the former are equal, one should also understand this. (Two) Actions of Little Strength: The opposite of the aforementioned powerful actions, such as abandoning weak actions through remedies, are actions without strength. As it says: 'Restoration and field, object and combination, mind and thought, these small and large, actions are also small and large.' Explanation by Allowing and Prohibiting Cause and Effect From the explanation by allowing and prohibiting cause and effect: (Two, One) Citing the Sutra and Questioning: The Blessed One asked: 'What kind of Pudgala (藏語，梵語Purusa，梵文羅馬擬音Purusha，漢語字面意思：人) acts in what way, causing this acting Pudgala (藏語，梵語Purusa，梵文羅馬擬音Purusha，漢語字面意思：人) to experience happiness, suffering, and equanimity? What kind of action is done, and in what way does it become the cause?'

---

་དུས་ཀྱི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་ཅན་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་དང་བཅས་པས་ ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་རྣམས་འབྲས་བུའང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ གྱི་བུད་མེད་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུའང་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ བར་འདོད་པའི་རྟོག་ལྡན་རྣམས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་ གནས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ན་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་གྱིས་སྡུག་ བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡང་སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་རྒྱུ་དུས་ན་ཚོར་བ་ཅི་ཡོད་ཀྱང་རུང་། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དགེ་མི་དགེ་བྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལས་དང་ མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཉེན་པོ་བསྟེན་པས་ཡང་དག་པར་སྡུག་ བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ལུང་གི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་པ།)དེ་ལན་གྱིས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)གནས་མ་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཚུལ་ འདིར་ནི་ལོག་གཡེམ་བྱེད་དུས་བདེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་དུས་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་དུས་ན་བདེ་ བ་དང་ལྡན་པར་ངེས་པ་ནི་བཀག་གོ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོའི་དགེ་བ་ལས་རྣམ་སྨིན་བདེ་བ་ 1-543 མྱོང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་སྡུག་བསྔལ་དང་ ལྡན་པར་ངེས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྡིག་ལས་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་མྱོང་ བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་ པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་ ལྡན་པར་ངེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཀག་པ་ཡིན་(འདིར་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པའི་འཇུག་ཤེས་དང་མཚུངས་ ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་ལས་རྣམ་སྨིན་དུ་བརྟགས་པའི་ཞེས་ཀྱང་གསུང་)ནོ། ། (གཉིས་པ།) གནས་ཡིན་པ་རྣམས་གནང་བའི་ཚུལ་ནི། ཡང་ལས་བྱེད་དུས་ན་བདེ་བ་དང་ ལྡན་ཞིང་ཕྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དགེ་བ་བྱས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ངོ་། །འདོད་ལོག་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དུས་ན་བདེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ མྱ

【現代漢語翻譯】 如果感受到的果報與當時的感受相似，那麼由於強烈煩惱的各自影響，以及伴隨痛苦和不適而守護戒律的人們，其果報也將是痛苦的；而沉迷於感官快樂，例如與其他女性發生關係等，並以此破戒的人，其果報也將是快樂的。如果這樣，那麼想要擺脫痛苦的有識之士就不會安住于梵行。即使安住，也不會出現通過見道來終結痛苦，以及通過修道來徹底消除痛苦的情況。有人會這樣說。還有人會這樣說：無論眾生在因地時的感受如何，他們都會造作善或不善之業，並以某種方式感受快樂、痛苦或中性的果報。因此，他們將以與業力相符的方式感受成熟的果報。如果這樣，那麼他們將會安住于感受快樂的梵行之中，並通過修習對治法來真正地終結痛苦，並且會出現徹底消除痛苦的情況。世尊所說的這些話，其經文的真正含義是什麼呢？ (第二，)通過回答來解釋。 (二、首先，)禁止非真實情況的方式是：在此，即使在行邪淫時感到快樂，最終也會感受到痛苦。因此，世尊禁止了在造業時感受到快樂的業，其成熟的果報也必然是快樂的說法。因為通過嚴酷的苦行所獲得的善業，最終會感受到快樂的果報。同樣，因地時伴隨痛苦的業，其果報也必然是痛苦的；以及從中性的善惡業中感受到快樂或痛苦的果報。同樣，因地時既非痛苦也非快樂，而是中性的業，其果報也必然是既非痛苦也非快樂的中性感受，這些說法也同樣被禁止。（這裡也說，從異熟所生的行蘊和相應的感受，被認為是異熟。） (第二，)允許真實情況的方式是：如果造作在造業時感到快樂，之後也會感受到快樂的善業，那麼其成熟的果報也將是快樂的，這是允許的。例如，行邪淫等行為，雖然在因地時感到快樂，但最終會感受到痛苦。

【English Translation】 If the ripened result is experienced as being similar to whatever feeling was present at the time, then because of the respective influences of intense afflictions, and because those who uphold discipline with suffering and discomfort, their result will also be the experience of suffering; and because those who indulge in undisciplined conduct, being attached to the pleasure of desirable qualities such as showing other women, their result will also be the experience of pleasure. If that is the case, then those with discernment who wish to abandon suffering will not abide in pure conduct. And even if they do abide, the occasion of exhausting suffering through the path of seeing, and of utterly eliminating suffering through the path of meditation, will not appear. Thus, some say. And again, someone might say this: Whatever feeling a person has at the time of the cause, they will do virtuous or non-virtuous deeds in whatever way they experience the result of happiness, suffering, or equanimity. Therefore, they will experience the ripened result in accordance with the deed. If that is the case, then they will abide in pure conduct that will lead to the experience of happiness, and by relying on antidotes, suffering will be truly exhausted, and the occasion of utterly eliminating suffering will also appear. Thus, some say. What is the meaning of the scriptures in what the Bhagavan (Blessed One) spoke? (Second,) Explaining through answering. (Of the two, first,) The way of negating what is not the case: Here, even if one feels pleasure while engaging in wrong sexual conduct, one will experience suffering in the future. Therefore, the Bhagavan negated that a deed that is accompanied by pleasure at the time of doing it will necessarily be accompanied by pleasure at the time of experiencing its ripening. Because from the virtue of intense asceticism, one experiences the ripening of happiness. Similarly, the result of a deed that is accompanied by suffering at the time of the cause is necessarily accompanied by suffering, and from neutral virtue and non-virtue, one experiences the ripening of happiness and suffering. Similarly, the result of a deed that is neither suffering nor happiness, but is accompanied by equanimity at the time of the cause, is necessarily neither suffering nor happiness, but is accompanied by equanimity. These are also negated. (Here, it is also said that the feeling of the engaging consciousness and its concomitants that arise from the ripening is considered as the ripening.) (Second,) The way of allowing what is the case: Again, if one does a virtuous deed that is accompanied by pleasure at the time of doing it and will experience pleasure in the future, then its ripening will also be accompanied by pleasure, this is allowed. For example, engaging in wrong sexual conduct, although one feels pleasure at the time of the cause, one will experience suffering in the future.

---

ོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་དུས་ན་བདེ་ ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་འགྲུབ་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་ བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་པས། འབྲས་བུ་སྡུག་ བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ངོ་། །ཉོན་ མོངས་པ་དྲག་པོ་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ལ། བདེ་བ་ མྱོང་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ངོ་། །རྩོལ་ བ་དྲག་པོས་ཆོམ་རྐུན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་པས་འབྲས་བུའང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དྲག་ པོས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་འགྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡིན་པས། འབྲས་བུ་ སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ངོ་། །ལས་ 1-544 བྱེད་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བཏང་སྙོམ་དང་ལྡན་ལ་ཕྱིས་བདེ་ བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དགེ་བ་བྱས་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ ངོ་། །བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་སྒོམ་པ་ ལྟ་བུ་རྒྱུ་དུས་ན་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ བཏང་སྙོམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་མི་གཡོ་བ་བྱས་ན། འབྲས་བུའང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གནང་ངོ་། །རྒྱུ་དུས་ན་ཚོར་བ་ཅི་ ཡོད་ཀྱང་། མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་གང་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ སྐབས་འདིར་ལུང་གི་དགོངས་པས་བཤད་པའོ། ། ༈ ལས་ཀྱི་རབ་དབྱེ། ལས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ལ། ༈ མདོར་བསྟན་པ། (གསུམ་ལས།)དངོས་ནི། ཡང་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། སྡིག་པའི་རྒྱུན་འགོག་ཅིང་ དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་སྡོམ་པའི་ལས་དང་། སྡོམ་པ་དང་འགལ་ཞིང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཞན་ལ་ གནོད་པར་ཞུགས་པ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། རེས་འགའ་དགེ་བ་དང་རེས་མི་དགེ་བ་ ལ་འཇུག་པ་སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ་བར་མའི་ལས་སོ། ། (གཉིས་པ་)དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི། ཟ་མ་མ་ནིང་སྒྲ་མི་སྙན། །མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་མི་ རྣམས་ལ། །སྡོམ་མིན་སྡོམ་པའང་དེ་བཞིན་ལ། །ལྷ་ལའང་མི་རྣམས་ལ་གསུམ་མོ། །འདོད་ དང་གཟུགས་སྐྱེས་ལྷ་རྣམས་ལ། །བསམ་གཏན་སྐྱེས་

【現代漢語翻譯】 由於會導致痛苦的業，因此其結果是痛苦的。如果在因地行善，例如修習初禪等，那麼這種既非痛苦也非快樂的舍受之業，其結果就是既非痛苦也非快樂的舍受。如果嚴持戒律，即使伴隨著強烈的煩惱，因地是痛苦的，但由於是會帶來快樂的業，其異熟果就是快樂。如果通過強烈的努力進行盜竊等行為，因地是痛苦的，並且是會帶來痛苦的業，那麼其結果也是痛苦的。如果通過強烈的苦行修習四禪等禪定，這種既非痛苦也非快樂的舍受之業，其結果就是既非痛苦也非快樂的舍受。如果在造業時是既非痛苦也非快樂的舍受，之後行善，那麼其異熟果就是快樂。如果以舍受造作會導致痛苦的惡業，那麼其異熟果就是痛苦。例如，修習空無邊處定，因地是舍受，這種既非痛苦也非快樂的舍受之業，是不會動搖的業，那麼其結果也是既非痛苦也非快樂的舍受。無論因地感受如何，所造作的業會帶來什麼樣的結果，都會各自體驗到。這以上所說的是根據經文的意旨而解釋的。 關於業的分類： 業的分類包括簡略的說明和詳細的解釋兩部分。首先是簡略的說明： （分為三類）第一，正文：業的分類有三種：阻止罪惡的延續並趨入善行的律儀之業；與律儀相違背，完全有害於他人的非律儀之業；有時行善，有時作惡，既非律儀也非非律儀的中間之業。 （第二）這些業的所依：無性人、非男非女、聲音不悅耳者，除了具足（根）以外的人們。非律儀和律儀也是如此。對於天人來說，也有這三種業，如同人類一樣。對於欲界和色界的天人，以及生於禪定的天人來說，（情況也是如此）。

【English Translation】 Because it is a karma that leads to suffering, its result is suffering. If one performs virtuous deeds in the cause, such as practicing the first dhyana (meditative absorption) and so on, then this karma of neither suffering nor pleasure, which is equanimity, its result is neither suffering nor pleasure, which is equanimity. If one strictly observes the precepts, even with strong afflictions, the cause is suffering, but because it is a karma that will bring happiness, its Vipaka (result of maturation) is happiness. If one commits theft with great effort, the cause is suffering, and because it is a karma that will bring suffering, its result is also suffering. If one cultivates Samadhi (meditative concentration) by practicing the four dhyanas and so on through intense asceticism, this karma of neither suffering nor pleasure, which is equanimity, its result is neither suffering nor pleasure, which is equanimity. If one performs virtuous deeds with equanimity, which is neither suffering nor pleasure, and later experiences happiness, then its Vipaka is happiness. If one performs non-virtuous deeds with equanimity, which will lead to suffering, then its Vipaka is suffering. For example, cultivating the Near Attainment of Infinite Space, the cause is equanimity, this karma of neither suffering nor pleasure, which is equanimity, is an unwavering karma, then its result is also neither suffering nor pleasure, which is equanimity. Whatever the feeling in the cause, whatever karma is performed that will be experienced, each will be experienced separately. This explanation is based on the intention of the scriptures in this context. About the Classification of Karma: The classification of karma includes a brief explanation and a detailed explanation. First is the brief explanation: (Divided into three categories) First, the main text: There are three types of karma: the karma of vows that prevents the continuation of sins and engages in virtuous deeds; the karma of non-vows that contradicts the vows and is entirely harmful to others; and the intermediate karma that sometimes engages in virtuous deeds and sometimes in non-virtuous deeds, which is neither vows nor non-vows. (Second) The basis of these karmas: hermaphrodites, eunuchs, those with unpleasant voices, and people without the characteristics (of faculties). The same applies to non-vows and vows. For gods, there are also these three karmas, just like humans. For gods born in the desire realm and the form realm, and for those born in meditative absorption, (the situation is the same).

---

ཡོད་ཟག་མེད་ནི། །བསམ་གཏན་ཁྱད་ པར་འདུ་ཤེས་མེད། །སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་གཟུགས་མེད་ནའང་། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་མ་ཡིན་ ཡང་ཟ་མ་མ་ནིང་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་རྟེན་གཉིས་ཀའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ ཡོད་ཤས་ཆུང་ལ་སྡུག་པ་ལའང་བློ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་ལེན་སེམས་ 1-545 དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ཅིང་སྡིག་པ་བྱ་བའི་བསམ་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་ གཉིས་ཀ་མེད་ལ། དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་མི་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྡོམ་མིན་དང་སོ་སོར་ཐར་ བའི་སྡོམ་པ་ཡོད་དོ། །སྤྱིར་ལྷ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་ཅིང་། མི་རྣམས་ལ་སྡོམ་པ་གསུམ་ཀའང་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་བསམ་ གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བཟུང་བའི་ཚངས་ ཆེན་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོད་ ཅིང་། གཟུགས་མེད་ནའང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དོ། །ངན་འགྲོ་ལ་ནི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་དེ་ དག་འཇིག་རྒྱུ་མེད་པས་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་མིན་གཉིས་ཀ་མེད་ལ། བར་མ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ འགྲོ་བ་ལྔ་ཅར་ལ་(བར་མ་དགེ་བ་ནི། གཟུགས་ཁམས་མ་གཏོགས་པའི་ཁམས་གཉིས་འགྲོ་བ་ལྔ་ག་ལ་ཡོད་དེ་སྡོམ་པ་ སྡོམ་ཡིན་མ་ཡིན་པའི་དགེ་མི་དགེ་ཀུན་བར་མར་བཤད་པས་སོ། །)ཡོད་དོ། ། (གསུམ་པ།) ངོ་བོ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས། རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་ སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། །ཞེས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སུ་འདོད་མོད། དེ་ ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་སྡོམ་པ་ནི་ བསྡུ་བར། སྤོང་བའི་སེམས་པ་སྟེ་སྤོང་བ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་(དད་སོགས་)དབང་པོ་ལྔ་དང་ ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡོམ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་སེམས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཐར་བ་ནི་ཆོ་གས་བླངས་ཤིང་ལུས་ངག་གི་ལས་བཀག་པ་རྣམས་སྡོམ་པའི་ སེམས་པ་དེས་ཕྱིས་རིགས་འདྲ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་བཏབ་སྟེ་དེ་ནས་སྲོག་གཅོད་ ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ་ཞེས་བླངས་པ་དྲན་པས་འཛེམ་ཞིང་བསླབ་པ་མི་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱེ་ བཤད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་ཞིང་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་མི་དགེ་བ་སྤོང་ ཞིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་དང་གནས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བར་མ་དང་སྡོམ་མིན་ཡང་ 1-546 སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་དང་ཁས་ལེན་པའི་སེམས་པའོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། སྡོམ་པ། རྒྱས་བཤད་ལ་སྡོམ་པ་སྡོམ་མིན་བར་མ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྡོམ་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། གཞན་ལ་གནོད་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས

【現代漢語翻譯】 『存在無漏，禪定殊勝無想。非有情亦無色。』如是，非人、閹人、半人等，二根者多為煩惱所染，少有羞恥之心，于苦不堅。因其聲不悅耳，無有受持之心，亦無三摩地，且無作惡之念，故無律儀與非律儀。唯有彼等之外的人，方有非律儀與別解脫律儀。一般而言，諸天有禪定與無漏律儀，人有三種律儀。特別是，欲界和色界諸天有禪定律儀。由殊勝禪定之業所生之大梵天，以及除無想天之外的有色天，有無漏律儀，即使無色，亦以具足之方式而有。惡趣眾生因無羞恥之心，且此等不壞，故無律儀與非律儀。中有則于欲界五趣皆有（中有善者，除色界外，於二界五趣皆有，因律儀、非律儀之善與不善皆說為中有）。 （三）體性：分別說部云：『非表業非三類。律儀與非律儀及其他。』如是，認為是非表色的色法，然此乃是分別假立，實則無有色法之體性。故律儀乃是防護之心，如雲：『律儀是防護之心，即是具有能控制防護之（信等）五根者。』如是，乃是捨棄不順品之心。特別是，別解脫乃是以儀軌受持，且以身語遮止諸業，此等律儀之心，于阿賴耶識中種下未來生起同類之種子，由此捨棄殺生等。如《俱舍論》所說，以憶念受持而防護，且不違越學處。禪定與無漏，於後得位亦能捨棄不善，趣入善法之意樂與安住。中有與非律儀，亦是結合之意樂與承諾之心。

【English Translation】 'Existing without outflows, meditation is superior, without perception. Not sentient beings, also without form.' Thus, non-humans, eunuchs, hermaphrodites, etc., those with two roots are mostly defiled by afflictions, have little shame, and are not steadfast in suffering. Because their voices are unpleasant, they have no receptive mind, nor samadhi, and no intention to do evil, they have neither vows nor non-vows. Only people other than these have non-vows and the vows of individual liberation. In general, the gods have vows of meditation and non-outflow, and humans have all three vows. In particular, the gods of the desire and form realms have vows of meditation. The Great Brahma, born from the karma of superior meditation, and the gods with form other than the unconscious realm, have vows of non-outflow, and even without form, they exist in a complete way. Evil destinies have neither vows nor non-vows because they have no shame and these do not perish. The intermediate state exists in all five realms of the desire realm (the intermediate good exists in all five realms of the two realms except the form realm, because the good and non-good of vows and non-vows are all said to be intermediate). (3) Nature: The Vaibhashika says: 'Non-manifestation is not of three kinds. Vows, non-vows, and others.' Thus, it is considered a non-manifesting form, but this is merely a conceptual construct, and in reality, it has no nature of form. Therefore, vows are the mind of restraint, as it is said: 'Vows are the mind of restraint, that is, having the five faculties (such as faith) that control restraint.' Thus, it is the mind of abandoning unfavorable factors. In particular, individual liberation is taken with rituals, and the actions of body and speech are restrained. These minds of vows plant seeds in the alaya consciousness that will give rise to similar kinds in the future, thereby abandoning killing and so on. As stated in the Abhidharmakosha, it is protected by remembering what has been taken and not transgressing the precepts. Meditation and non-outflow also abandon the non-virtuous and engage in the virtuous in the subsequent attainment, with intention and abiding. The intermediate state and non-vows are also the intention of combining and the mind of commitment.

---

་བསྡུས་པ་དང་། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟག་བཅས་དང་ལྷན་གཅིག་པའི་སྤོང་བའི་སེམས་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟག་མེད་དང་ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བའི་སྤོང་བའི་སེམས་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟག་པ་མེད་པའི་ སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་ལུས་དང་སྲོག་ལའང་མི་ལྟ་བར་ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ (བྱེ་བཤད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་)རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ལ་གསུམ་གྱི་སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ལ་སྤྱི་དོན་བདུན་ཏེ། སྒོ་ཡུལ་ མི་ཐོབ་འཐོབ་ཚུལ་དང་། གནས་ཚུལ་གཏོང་རྒྱུ་ངེས་ཚིག་གོ། དང་པོ་ནི་མཛོད་འགྲེལ་དུ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྡོམ་པ་བླང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ ལའང་། རྒྱུ་དང་ཡུལ་དང་ངོ་བོ་དང་། །བསླབ་བྱ་དང་ནི་ཕན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ ལྟར་དད་པ་གསུམ་ཐོབ་པའོ། །ཡུལ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ལ། དེའི་སངས་རྒྱས་ནི་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་ སུམ་དུ་རྟོགས་པས་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མཁྱེན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ལམ་སྟོན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་ མོངས་པ་སྤོང་བར་ནུས་པ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་འགྲུབ་པས། དོན་གཉིས་ མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། (རྒྱུད་བླ་མར།)འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ། 1-547 གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པ། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ནི་གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ འགོག་བའི་བདེན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཞི་བ་དང་། གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དྲི་མས་དག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྣང་བ་གསལ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། བསམ་མེད་གཉིས་ མེད་རྟོག་མེད་པ། །དག་གསལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཆགས་ བྲལ་བ། །བདེན་གཉིས་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དགེ་འདུན་ནི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གཟིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ཐེག་ཆེན་ འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ནང་གི་ནི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དག་ པས་ན། །བློ་ལྡན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །བླ་མེད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་ རོ། །སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ

【現代漢語翻譯】 被包含在六禪定地的有漏禪定和伴隨的捨棄心中，行為在色界的戒律禪定之誓言中；以及伴隨無漏禪定而生起的捨棄心，被包含在聖者喜悅的無漏戒律誓言中。菩薩的誓言是不顧身體和生命，以身語意三門在一切方面利益他人。（如《分別解說》中所說）應當瞭解。 （第二，）關於本體的三種別解脫戒，有七個共同點：門、境、未得、得的方式、狀態、捨棄的原因和定義。首先，如《俱舍論》的解釋中所說：『皈依是所有受戒的門。』就像這樣，其中：原因、境、本體和，應學以及利益。原因是如前所述獲得三種信心。境是三寶，其中的佛是法界，非造作且自然成就，由各自的自證智慧現證，成就自利圓滿；並且知曉此理也存在於一切眾生心中，以大悲心指引道路，能夠捨棄痛苦和煩惱，也成就利他圓滿。因此，具備了二利究竟的功德。（如《寶性論》所說：）『非造作且自然成就，非由他緣所證悟，具足知、悲與能力，是具二利的佛陀。』就像這樣。法是遠離貪慾的滅諦，不可思議且寂滅業、煩惱和分別；以及使遠離貪慾的道諦，清凈無垢且智慧光明，是所有煩惱的對治。『無思無二無分別，清凈光明對治性，何者以何離貪慾，二諦體性即是法。』就像這樣。僧是現證法界，如實了知（ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་）的智慧，以及照見其遍佈一切眾生，如所有了知（ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་）的智慧，具備這兩種智慧，成為大乘聖者且不退轉者。『如實如所有，內在之智慧所見故，具慧不退轉之眾，具足無上之功德。』就像這樣。七十種皈依。

【English Translation】 Included are the vows of discipline and meditation that embody the mind of renunciation, which is accompanied by contaminated meditative stabilization in the six meditative states, and which acts in the realm of form; and the mind of renunciation that arises together with uncontaminated meditative stabilization, included in the vows of uncontaminated discipline that please the noble ones. The vows of a Bodhisattva mean to benefit others in every way with body, speech, and mind, without regard for body or life. (As it appears in the commentary) it should be understood. (Secondly,) Regarding the three types of Pratimoksha vows of the essence, there are seven general points: the gate, the object, not obtaining, the way of obtaining, the state, the reason for abandoning, and the definition. First, as it says in the commentary on the Treasury of Knowledge: 'Taking refuge is the gate to all taking of vows.' It is like this, and within that: cause, object, essence, what to learn, and benefit. The cause is obtaining the three faiths as previously explained. The object is the Three Jewels, of which the Buddha is the Dharmadhatu, uncreated and spontaneously present, directly realized by the wisdom of individual self-awareness, thus accomplishing the perfection of self-benefit; and knowing that this also exists in all sentient beings, guiding the path with great compassion, and being able to abandon suffering and afflictions, also accomplishing the perfection of benefiting others. Therefore, possessing the qualities of the ultimate fulfillment of both benefits. (As it says in the Uttaratantra:) 'Uncreated and spontaneously present, not realized by the conditions of others, possessing knowledge, love, and power, is the Buddha who possesses both benefits.' It is like this. The Dharma is the truth of cessation, which is free from desire, inconceivable, and pacifies karma, afflictions, and conceptualizations; and the truth of the path, which makes one free from desire, is pure from defilements, and the light of wisdom is clear, and which is the antidote to all afflictions. 'Without thought, without duality, without conception, pure, clear, and the nature of an antidote, that which and by which one is free from desire, the two truths are the characteristic of the Dharma.' It is like this. The Sangha is the wisdom that directly realizes the Dharmadhatu, the wisdom that knows how it is (ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་, ji lta ba mkhyen pa'i ye shes, yathāvad jñāna, 如所有智), and the wisdom that sees that it pervades all sentient beings, the wisdom that knows how many there are (ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་, ji snyed pa mkhyen pa'i ye shes, yāvatāvad jñāna, 如量智), possessing these two wisdoms, becoming a Mahayana Arya and irreversible. 'How it is and how many, because of the pure vision of inner wisdom, the assembly of the wise who do not turn back, possess unsurpassed qualities.' It is like this. Seventy types of refuge.

---

་པར། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གཉིས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་ གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་ལ་གུས་པས་སྐྱབས་འགྲོ་གང་། །གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན། ། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ། གནས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེའི་རྟེན་གཟུགས་ སྐུ་དང་། ཆོས་གསུང་རབ་དང་དེའི་གཞི་གླེགས་བམ་དང་། དགེ་འདུན་སྡེ་བ་བཞིའི་དགེ་ སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སོགས་པའོ། །(བསྡུ་བར།)ངོ་བོ་ནི། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ ཤེས་པ་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་། གཞན་མི་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་དམ་ པ་ལ་བརྟེན་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་བློ་གཏོད་པའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་ཐོས་པའི་སའི་ བསྡུ་བར། སྦྱོར་བས་དགེ་བའི་རྟེན་གཞི་དང་། དབང་པོ་མི་རྒོད་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་ བླང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། དུས་དུས་སུ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པར་བྱ་བ་ལ་ 1-548 བསླབ་པར་གསུང་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་མྱང་འདས་ཀྱི་མདོར། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་ སོང་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་དགེ་བསྙེན་ཏེ། །ནམ་དུ་ཡང་ནི་ལྷ་གཞན་ལ། །སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སོང་བ། འཚེ་ཞིང་གནོད་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །དགེ་ འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་སོང་བ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་ཕྱག་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཕན་ཡོན་ ནི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ དགེ་འདུན་རྣམས། །སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། །སྐྱབས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྲིད་ པའི་འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བླང་བའི་ཡུལ་ནི། བསྡུ་བར། ཁྱིམ་པའི་ སྡོམ་པ་རང་གཞན་གང་རུང་ལས་ལེན་ཞིང་། རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ལེན་ཏེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་རབ་ཏུ་དབྱུང་བར་མི་འོས་པའང་རང་དགར་འཇུག་པས་བསྟན་པ་མི་བརྟན་པར་ འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུལ་བར་དགེ་སློང་ད་ལྟར་གྱི་ཆོ་ག་གསོལ་བཞིས་བསྙེན་པར་ རྫོགས་པ་ནི་ཡུལ་དབུས་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་བཅུ་དང་ལྔའི་ཚོགས་ལས་ལེན་པ་དང་། དགེ་ སློང་དང་དགེ་སློང་མའང་དགེ་འདུན་ལས་ལེན་པ་དང་། དགེ་ཚུལ་ནི་མཁན་སློབ་ལ་སོགས་ པ་གང་ཟག་ལས་ཀྱང་ལེན་པར་གསུངས་སོ། །(ལུང་དུ་མཚམས་མེད་བྱས་པ་རང་རྟགས་རང་གིས་བླངས་ པའི་མཁན་བུས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པས་མཁན་པོ་ལ་ལྡོམ་པ་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱས་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་ན་སྐྱེ་བར་ མངོན་ནོ། །)དགེ་བསྙེན་ནི་སྡོམ་བརྒྱད་དུ། དགེ་བསྙེན་ལས་ཀྱང་བླང་བར་བཤད་ཅིང་། བསྙེན་ གནས་ནི་ནམ་སྲུང་བའི་སྔ་དྲོ་ལེན་པ་དང་། ཚེ་གཅིག་གི་དུས་ངེས་པ་ཅན་ལ་ལེན་པ་གཉི་ག་ གསུངས་ལ། དེའང་མདོ་ལས། དགེ་སློང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ཤེས་པ་ གཅིག་གི་གན་དུ་སོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས་ཆོ་ག་ཤེས་ན་དགེ་བསྙེན་ནམ་གཞན་ལས་ཀྱང་ བླང་དུ་

【現代漢語翻譯】 此外，經文中還說：『皈依于釋迦牟尼佛的二身，以及涅槃和八種聖者，以恭敬心皈依，即是皈依三寶。』 在世俗層面，皈依的對象是佛的色身（梵文：Rūpakāya，漢語：化身）及其所依之色身，法（梵文：Dharma，漢語：正法）即經文及其載體書本，僧（梵文：Saṃgha，漢語：僧伽）即四眾比丘等。 （總而言之）皈依的本質是：憑藉具備瞭解功德、瞭解差別、承諾和不異議這四種特點，從而承諾並信賴神聖的皈依境。 皈依的學處是：共同的學處包括聽聞之地的總集，通過精進作為善的基礎，不放縱根門，接受學處的基礎，慈悲眾生，以及時時供養三寶。 特別是在《涅槃經》中說：『凡是皈依佛的人，就是真正的優婆塞（梵文：Upāsaka，漢語：近事男），無論何時都不會皈依其他神祇。皈依正法的人，遠離傷害和有害之心。皈依僧伽的人，不向外道致敬。』 皈依的利益是：從輪迴和惡趣的所有恐懼中解脫出來。如經文所說：『佛、法、僧是至上的皈依處，依靠這些皈依處，能從存在的巨大恐懼中解脫。』 接受皈依的處所是：在總集中說，在家居士的戒律可以從自己或他人處接受，出家人的戒律只能從他人處接受。否則，如果不適合出家的人隨意出家，會導致佛法不穩固。 在律藏中說，比丘（梵文：Bhikṣu，漢語：出家男眾）通過現在的羯磨（梵文：Karma，漢語：業）儀軌，在中央地區和邊遠地區從十人或五人僧團處接受具足戒（梵文：Upasampadā，漢語：比丘戒）。比丘和比丘尼（梵文：Bhikṣuṇī，漢語：出家女眾）也從僧團處接受戒律。沙彌（梵文：Śrāmaṇera，漢語：沙彌）則從堪布（梵文：Upādhyāya，漢語：親教師）、阿阇黎（梵文：Ācārya，漢語：軌範師）等人處接受戒律。 （經文中說，造作五無間罪的人，如果自己受戒的堪布證得阿羅漢果，那麼此人也能獲得解脫。因此，即使堪布沒有過失，如果認為堪布有需要成就之處，那麼此人也會轉生惡趣。）優婆塞的戒律在八關齋戒中也有說明，可以從優婆塞處接受。八關齋戒可以在守護之日清晨接受，也可以在確定一生的時間內接受。 經中說：『無論是比丘、婆羅門（梵文：Brāhmaṇa，漢語：婆羅門）還是其他任何有知識的人，都可以前去接受戒律。』因此，如果懂得儀軌，也可以從優婆塞或其他任何人處接受。

【English Translation】 Furthermore, it is said in the scriptures: 'Taking refuge in the two bodies of Śākyamuni Buddha, as well as Nirvāṇa and the eight noble beings, with reverence, is taking refuge in the Three Jewels.' In the conventional sense, the objects of refuge are the Rūpakāya (form body) of the Buddha and its support, the scriptures (Dharma) and their basis in books, and the Saṃgha, which includes the fourfold assembly of monks, etc. (In summary) The essence of taking refuge is: relying on the sacred objects of refuge by possessing the four characteristics of knowing the qualities, knowing the distinctions, making a commitment, and not disagreeing, thereby committing and entrusting oneself. The precepts of taking refuge are: the common precepts include the collection of the grounds for learning, using diligence as the foundation of virtue, not indulging the senses, accepting the basis of precepts, having compassion for sentient beings, and offering to the Three Jewels from time to time. In particular, in the Nirvāṇa Sutra, it is said: 'Whoever takes refuge in the Buddha is a true Upāsaka (layman), and will never take refuge in other deities. Whoever takes refuge in the Dharma is free from harmful and malicious thoughts. Whoever takes refuge in the Saṃgha does not pay homage to non-Buddhists.' The benefits of taking refuge are: liberation from all the fears of Saṃsāra (cyclic existence) and the lower realms. As the scripture says: 'The Buddha, Dharma, and Saṃgha are the supreme refuges; relying on these refuges, one is liberated from the great fear of existence.' The places for receiving refuge are: in the Compendium, it is said that the vows of a householder can be taken from oneself or others, while the vows of a renunciate can only be taken from others. Otherwise, if those who are not suitable for renunciation are allowed to renounce at will, it will lead to the instability of the Dharma. In the Vinaya (monastic discipline), it is said that a Bhikṣu (monk) receives full ordination (Upasampadā) through the current Karma (action) ritual, from a Saṃgha of ten or five in the central and remote regions. Bhikṣus and Bhikṣuṇīs (nuns) also receive vows from the Saṃgha. Śrāmaṇeras (novices) receive vows from the Upādhyāya (preceptor), Ācārya (teacher), and others. (The scriptures say that if a person who has committed the five heinous crimes has a preceptor who attains Arhatship, then that person can also be liberated. Therefore, even if the preceptor has no faults, if one thinks that the preceptor has something to accomplish, then that person will be reborn in a lower realm.) The vows of an Upāsaka are also explained in the eight precepts, which can be taken from an Upāsaka. The eight precepts can be taken on the morning of the observance day, or for a fixed period of one's life. The Sutra says: 'Whether it is a Bhikṣu, a Brāhmaṇa, or any other knowledgeable person, one can go to them to receive vows.' Therefore, if one knows the ritual, one can receive vows from an Upāsaka or anyone else.

---

རུང་ངོ་། །(ཡང་བསྡུ་བར། རབ་བྱུང་རང་གིས་བླངས་ནས་བསྲུང་ནའང་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་ཉམ་ན་བསོད་ ནམས་མཉམ་པར་གསུངས་སོ། །) 1-549 མི་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི། སྡོམ་པ་སྐྱེ་བའི་བར་ཆད་མཚམས་མེད་བྱས་པ་དང་སྤྲུལ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་། གནས་པའི་བར་ཆད་རྒྱལ་པོས་བཀྲབས་པ་དང་ཕ་མས་མ་གནང་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་བར་ཆད་འབྲས་དང་ཕོལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནད་ དང་ལྡན་པ་དང་། མཛེས་པའི་བར་ཆད་སྐྲ་སེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བླང་བའི་ཡུལ་མ་ ཚང་བ་དང་། ཆོ་ག་ཉམས་པ་ལས་ཀྱང་མི་འཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་དང་ཡན་ལག་དང་ཡུལ་ དང་དུས་དང་ཚེ་ངེས་པའི་བསམ་པ་རྣམས་ལའང་མི་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །འཐོབ་ཚུལ་ནི། འགལ་རྐྱེན་མེད་ཅིང་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་ན། གཞན་གྱི་རྣམ་རིག་བྱེད་སོགས་ཀྱིས། །ཞེས་ པ་ལྟར་རང་རང་གི་ཆོ་ག་དང་བསླབ་པ་ཉན་པའི་སྒྲས་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ནས་ དེའི་མཐུས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་སེམས་པ་ཐོབ་ཅིང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རང་ བྱུང་གི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་རང་རྒྱལ་དང་། ངེས་པ་ལ་འཇུག་པས་བསྙེན་ པར་རྫོགས་པ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་དང་། ཚུར་ཤོག་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་གྲགས་པ་དང་ མཆོག་ཟུང་གཅིག་ལ་སོགས་པ་(སྟོན་པར་ཁས་བླངས་ཀྱིས་འོད་སྲུངས། དྲི་བས་མཉེས་པས་ལེགས་སྦྱིན། ལྕི་བའི་ ཆོས་བརྒྱད་ཁས་བླངས་པས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ། ཕོ་ཉས་ཆོས་སྦྱིན་མ། ལྔ་ཚོགས་ཀྱིས་)མང་པོ་གསུངས་རྣམས་ཀྱང་ བསྡུའོ། །གནས་ཚུལ་ནི། རིམ་གྱིས་སྡོམ་པ་མང་པོ་བླངས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་ པས་ན་རྒྱུད་གཅིག་ལ་(སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་རྒྱན་དུ་མ་ལྟར། མཐའ་འཁོབ། བཅུ་ཚོགས་ཀྱིས་དབུས། སྐྱབས་གསུམ་ ཁས་ལེན་གྱིས་སྡེ་བཟང་དྲུག་ཅུ་སྟེ་བཅུ་མཛོད་འགྲེལ་དུ་བཤད་དོ། །ལེགས་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ལན་བཏབ་པས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏེ། མཉེས་པ་དེས་ན་འདི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ལ་འདྲི་བ། ཆོས་གཅིག་ལ་གང་ བསྔགས་དད་པའི་སོགས་མངོན་པའི་མདོ་ནས་བཤད་དོ། །དགེ་སློང་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་། དགེ་སློང་མའི་དངོས་པོར་བྱ་ བ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་དགེ་སློང་ལ་གདམས་ངག་མནོད་པར་བྱ་བ་དང་། དབྱར་དགེ་སློང་མེད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ་ བ་དང་། དགག་དབྱེའི་ཚེ་གཉི་གའི་དགེ་འདུན་ལ་གནས་གསུམ་གྱིས་དགག་དབྱེ་བྱ་བ་དང་། དགེ་སློང་གི་ལྟུང་བ་གླེང་བར་མི་ 1-550 བྱ་བ་དང་། ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། བླ་མའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བྱུང་ན་ཟླ་བ་ཕྱེད་དུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པས་དགེ་སློང་གསར་བུ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ།)ཐ་དད་དུ་གནས་ཤིང་། གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་གཞན་ས་བོན་དང་

【現代漢語翻譯】 好的。(再次總結，即使出家人自己受戒並守護，如果動機的意念減弱，也說是功德相等。) 不能獲得的原因是：戒律生起的障礙，如造作五無間罪和化身等；安住的障礙，如國王的懲罰和父母的不允許等；特別是轉變的障礙，如患有白癩和眼翳等疾病；莊嚴的障礙，如頭髮發黃等。由於受戒的所依不圓滿，以及儀軌的缺失，也不能獲得。據說，對於有情、肢體、處所、時間和壽命確定的想法，也不會生起戒律。獲得的方式是：沒有違緣且具足順緣時，如《別解脫經》所說，通過他人的教授等，以聽聞各自的儀軌和學處的聲音，在阿賴耶識上留下習氣，憑藉此力，獲得捨棄不順品之作意。'等'字包括了自然獲得的近圓戒，如佛和獨覺；通過進入決定而獲得的近圓戒，如五賢善部；以及通過'來此'而獲得的近圓戒，如大名聲和殊勝雙尊之一等（以承諾為導師的迦葉，以提問而喜悅的善施，以承諾重法八條的喬達彌，以使者為法的施女，以五眾）。許多說法都包括在內。安住的方式是：次第受持的眾多戒律之間沒有矛盾，因此在同一個相續中（如同一個人佩戴多種飾品。邊地。十眾為中心。以承諾三皈依為賢善六十部，在《十萬頌》中如此說道。善施回答了提問，世尊感到喜悅，因此，喜悅使他獲得了近圓戒。向佛陀提問，在一個法中讚歎什麼？從《信等顯現經》中說道。比丘獲得近圓戒，以及比丘尼的事務，半月以及對比丘的教誡，夏季不去沒有比丘尼的地方，在自恣時，在兩個僧團中以三個處所進行自恣，不談論比丘的墮罪，不對墮罪生氣，如果上師的法墮落，則在半月中行悅意行，受近圓戒后，一百歲的比丘對比丘新學也要敬禮）。以不同的方式存在，一旦一個顯現，另一個則成為種子。

【English Translation】 Okay. (To summarize again, even if a monk or nun takes vows and protects them, it is said that the merit is equal if the intention of the motivation weakens.) The reasons for not obtaining are: obstacles to the arising of vows, such as committing the five inexpiable sins and emanations, etc.; obstacles to abiding, such as punishment by the king and disapproval by parents, etc.; especially obstacles to transformation, such as having diseases like leucoderma and cataracts; obstacles to beauty, such as having yellow hair, etc. One also cannot obtain vows due to incomplete objects of taking vows and deficiencies in the ritual. It is said that vows do not arise for beings, limbs, places, times, and thoughts with definite lifespans. The way to obtain them is: when there are no opposing conditions and all favorable conditions are complete, as stated in the Vinaya Sutra, through the teachings of others, etc., by the sound of hearing the respective rituals and precepts, imprints are left on the alaya consciousness, and by this power, the mental activity of abandoning unfavorable aspects is obtained. The word 'etc.' includes naturally obtained full ordination, such as Buddhas and Pratyekabuddhas; full ordination obtained through entering into certainty, such as the Group of Five Excellent Ones; and full ordination obtained through 'Come here,' such as Kirti and one of the Supreme Pair, etc. (Kashyapa by promising to be a teacher, Sudatta by pleasing with questions, Gautami by promising the eight weighty dharmas, Dharma-giving woman by messenger, Five groups). Many sayings are included. The way of abiding is: since there is no contradiction between the many vows taken in succession, they exist in the same continuum (like many ornaments on one person. Border area. Ten assemblies are the center. By promising the Three Refuges, the sixty excellent groups, as stated in the Commentary on the Ten Treasuries. Because Sudatta answered the question, the Bhagavan was pleased, and because of that pleasure, he became fully ordained. Asking the Buddha, what is praised in one dharma? From the Sutra of Faith and Manifestation, etc. A bhikshu is fully ordained, and the affairs of a bhikshuni, half a month and advice to a bhikshu, not going to a place without a bhikshuni in the summer, at the time of self-surrender, self-surrender is done in the three places to both sanghas, not talking about the downfall of a bhikshu, not being angry at the downfall, if the guru's dharma falls, then the practice of pleasing should be done for half a month, after being fully ordained, a bhikshu who is a hundred years old should pay homage to a new bhikshu). They exist in different ways, and once one manifests, the other becomes a seed.

---

ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫས་མཚུངས་ཀྱང་ཉམས་པར་ མི་འགྱུར་རོ། །གཏོང་རྒྱུ་ནི། བསླབ་པ་ཕུལ་དང་ཤི་འཕོས་དང་། །མཚན་གཉིས་དག་ནི་བྱུང་ བ་དང་། །(དགེ་བའི་)རྩ་བ་ཆད་དང་མཚན་འདས་ལས། །སོ་སོར་ཐར་བའི་འདུལ་བ་གཏོང་། ། ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་བཞིས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་མཚན་མོ་འདས་པས་བསྙེན་གནས་གཏོང་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་རིག་སྐྱེས་པ་དང་། རྟེན་བོར་བ་དང་། རྟེན་ཉམས་ པ་དང་། གཞི་ཆད་པ་དང་། དེ་སྲིད་དུ་འཕངས་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། ཁ་ཅིག་ལྟུང་ བར་འགྱུར་ལས་སྨྲ། །གཞན་དག་དམ་ཆོས་ནུབ་པ་ལས། །ཁ་ཆེ་རྣམས་ནི་བྱུང་བ་ལ། །བུ་ ལོན་ནོར་བཞིན་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་(མདོ་སྡེ་པ།)ཁ་ཅིག་རྩ་ལྟུང་བྱུང་བ་ན་ཐམས་ ཅད་གཏོང་བར་འདོད་ཅིང་། གཞན་དག་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་བསླབ་མཚམས་དང་ལས་ ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་གཏོང་ཟེར་ལ། མཛོད་འགྲེལ་དུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་འདུལ་བའི་ ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཟིན་པ་ནི་གཏོང་བ་མེད་ དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྡུ་བར་ཡང་དེ་(གོས་དམར་བ།)ལྟར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཆེ་བ་(དེ་ལ་བདེ་བར་ གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་གྱིས་རྒྱལ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་སྟོན་པའོ། །ལེགས་པར་ཞུགས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་གྱིས་འཚོ་བའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་ཉན་སར་རོ། །) ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉམས་པས་མཐའ་དག་གཏོང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། བུ་ལོན་དང་ནོར་ གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྩ་ལྟུང་གང་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང་ ལྷག་མ་ཡང་སྲུང་བའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །འདུལ་བ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང་ དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་ཅིང་། འོད་ལྡན་དུ་ནི་གཉིས་ཀའི་ལུང་དང་རིགས་པ་བཀོད་ནས་ 1-551 མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པར། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ཟབ་པ་གཏིང་དཔག་ དཀའ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་བསིལ་བར་བྱེད་པས་ ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མཁས་པས་བསྔགས་པར་བྱ་བས་ན་ལེགས་སྤྱད་དང་། བྱ་བའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པས་ན་ལས་དང་། སྡིག་པ་ལས་སོ་སོར་ཐར་ཞིང་ལུས་ངག་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ནི་ལེགས་སྤྱད་དང་། །ལས་དང་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། གཞུང་དོན་ལ། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་པའི་དབྱེ་ བ། གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར། དགེ་བསྙེན་ལ་དཔྱད་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི་རིས་སམ་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་ དེ། ཕམ་པ་བཞི་དང་། ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་དང་། སྤང་ལྟུང་སུམ་བཅུ་དང་། འབའ་ཞིག་པ་ དགུ་བཅུ་སྟེ་གཉིས་ལ་ལྟུང་བྱེད་བརྒྱ་ཉི་ཤུར་བྱས་པ་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པ་བཞི་

【現代漢語翻譯】 因此，即使物質相同也不會退失。舍戒的原因是：『戒律已滿、死亡、二形具生、善根斷絕、夜晚過去，會捨棄別解脫戒。』如是，前四種是共同的，特別是夜晚過去會舍近住戒，因為依次產生了與受戒相違背的分別念、失去所依、所依退失、根本斷絕、以及直至彼時所投生的圓滿。 此外，『有些說會墮落，有些說因正法衰敗，克什米爾人認為如負債和財產一般是二者。』如是，（經部宗）有些人認為產生根本墮罪時會捨棄一切，有些人說正法衰敗時，因為沒有學處和事業的邊際而捨棄。但在《俱舍論》的註釋中說，正法衰敗時，因為沒有律儀的事業，所以不會獲得以前沒有的律儀，但已經獲得的不會捨棄。在《攝類學》中也如是說。克什米爾人（無論逝世的導師是誰，都是通過道路而獲得勝利者；無論誰是說法者，都是道路的引導者；無論誰是善入者，都是通過道路而生活者；無論誰是邪入者，都是道路的誹謗者。）認為，因為一部分退失不應捨棄全部，如同既有負債又有財產一樣，從產生根本墮罪的部分來說，也是毀壞戒律，但仍然具有守護剩餘部分的律儀。在《律藏總集》中也與此相同，在《光明論》中引用了二者的教證和理證，並沒有完全確定，因此說正法律儀是深奧難測的。定義是：平息煩惱的痛苦，所以是戒律；被智者讚歎，所以是妙行；是行為的自性，所以是業；從罪惡中解脫，身語意得到約束，所以是律儀等等。如是，『戒律、妙行、業和律儀。』 正文內容：以別解脫戒所包含的業是什麼呢？律儀的分類、補特伽羅的差別、對近事男的觀察。分類是八個品類或部類：四種他勝罪、十三種僧殘罪、三十種捨墮罪、九十種單墮罪（有些分為二類，即一百二十種墮罪）、四種悔過罪。

【English Translation】 Therefore, even if the substance is the same, it will not be lost. The reasons for abandoning the vows are: 'The precepts are fulfilled, death, the birth of two forms, the cutting off of the root of virtue, and the passing of the night, one will abandon the Pratimoksha vows.' Thus, the first four are common, and in particular, the passing of the night will abandon the Upavasatha vows, because in sequence, there arises discrimination that contradicts the taking of vows, the loss of the basis, the deterioration of the basis, the cutting off of the root, and the completion of being born until that time. Furthermore, 'Some say that one will fall, some say that it is because the True Dharma is declining, and the Kashmiris think that it is like debt and property, which are two.' Thus, (Sautrantikas) some think that when a root downfall occurs, one will abandon everything, and others say that when the Holy Dharma declines, because there is no limit to the training and activities, one will abandon it. But in the commentary on the Abhidharmakosha, it is said that when the Holy Dharma declines, because there is no activity of the Vinaya, one will not obtain the vows that one did not have before, but one will not abandon what one has already obtained. This is also stated in the Compendium of Categories. The Kashmiris (whoever the departed teacher is, is the victor through the path; whoever is the speaker of the Dharma is the guide of the path; whoever is the well-entered is the one who lives by the path; whoever is the wrongly entered is the one who slanders the path.) think that because one part is lost, one should not abandon everything, just as one has both debt and property, from the part where the root downfall occurs, one is also destroying the precepts, but one still has the vows to protect the remaining parts. The same is said in the Vinaya Samuccaya, and in the Light Treatise, the scriptural and logical proofs of both are cited, and it is not completely certain, therefore it is said that the Holy Dharma Vinaya is profound and difficult to fathom. The definition is: it cools the suffering of afflictions, therefore it is morality; it is praised by the wise, therefore it is good conduct; it is the nature of action, therefore it is karma; it is liberated from sins, and the body, speech, and mind are restrained, therefore it is vows, and so on. Thus, 'Morality, good conduct, karma, and vows.' The main content: What is the karma contained in the Pratimoksha vows? The classification of vows, the difference of individuals, and the examination of the Upasaka. The classification is eight categories or divisions: four Parajikas, thirteen Sanghavaseshas, thirty Nissaggiya Pacittiyas, ninety Pacittiyas (some divide them into two categories, i.e., one hundred and twenty Pacittiyas), and four Patidesaniyas.

---

དང་། ཉེས་བྱས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་ལ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་གཞིས་བསྡུས་ཀྱི་ཉེས་བྱས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ངག་གི་སྤང་བྱ་ཐམས་ ཅད་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་(དགེ་བ་དང་ཟས་སློང་བས་ན་)དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་ བུ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྐྱེས་ཤིང་ལྟུང་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པ་སྲུང་བ་དགེ་སློང་མའི་ སྡོམ་པ་དང་། བུད་མེད་ཉོན་མོངས་པ་མང་བས་རིམ་གྱིས་དགེ་སློང་མ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ དགེ་ཚུལ་མའི་སྟེང་དུ། (འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས།)གཅིག་པུ་ལམ་དུ་འགྲོ་མི་བྱ། །ཆུ་བོའི་ཕ་ རོལ་རྐྱལ་མི་བྱ། །སྐྱེས་པ་ལ་ནི་རེག་མི་བྱ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་མི་བྱ། །སྨྱན་དུ་འགྱུར་ བ་མི་བྱ་ཞིང་། །ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཅབ་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་དྲུག་དང་། གསེར་ལ་གཟུང་བར་ མི་བྱ་ཞིང་། །འདོམས་ཀྱི་སྤུ་ནི་བྲེག་མི་བྱ། །ས་རྣམས་བརྐོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །རྩྭ་སྔོན་རྣམས་ ཀྱང་གཅད་མི་བྱ། །བྱིན་ལེན་མ་བྱས་ཟ་མི་བྱ། །སོག་འཇོག་བྱས་པའང་བཟའ་མི་བྱ། །ཞེས་ 1-552 པ་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དྲུག་ལ་སློབ་པ་དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་དང་། (འདུལ་བ་སུམ་བརྒྱ་ པར།)གང་ཞིག་སྲོག་གཅོད་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་དང་། །མི་ཚངས་སྤྱོད་བརྫུན་བཅོས་བའི་ ཆང་ལ་སོགས། །གར་སོགས་ཕྲེང་སོགས་མལ་ཆེན་མཐོ་བ་དང་། །ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་དངུལ་ གཉིས་ལེན་པ་སྤང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རྩ་བ་བཞི་དང་ཡན་ལག་དྲུག་སྟེ་སྤང་བྱ་བཅུ་སྤོང་བ་ཡང་ དག་པར་བླངས་པ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་དགེ་ཚུལ་ མའི་སྡོམ་པ་དང་། (དགེ་བསྙེན་སྡོམ་བརྒྱད་དུ།)ཇི་སྲིད་འཚོ་བར་(གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆུང་མ་ལ་ གནོད་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་)གསོད་དང་རྐུ། །ལོག་པར་གཡེམ་(ཉམས་པ་ཕྱིར་གསོ་བའི་ཆེད་དུ།)དང་བརྫུན་ གྱི་ཚིག །(བླངས་པ་མ་ཉམས་པའི་ཆེད་དུ།)ཆང་གི་བཏུང་བ་རྣམས་ལས་ལྡོག །ཅེས་པ་ལྟར་སྤང་བྱ་ལྔ་ སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་བུད་མེད་ལ་ཡོད་པ་དགེ་ བསྙེན་མའི་སྡོམ་པ་དང་། (བཤེས་སྤྲིང་དུ།)འཚེ་དང་འཁྲིག་པ་ཆོམ་རྐུན་བརྫུན་དང་ནི། །ཆང་ དང་དུས་མིན་ཟས་ལ་ཆགས་པ་དང་། །མལ་སྟན་མཐོ་ལ་དགའ་དང་གླུ་དང་ནི། །གར་དང་ ཕྲེང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་སྤང་། །ཞེས་པ་དང་། (མཛོད་དུ།)ཚུལ་ཁྲིམས་ཡན་ལག་བག་ཡོད་ པའི། །ཡན་ལག་བརྟུལ་ཞུགས་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་གཅིག་དེ་བཞིན་གསུམ་རིམ་བཞིན། ། དེ་ཡིས་དྲན་ཉམས་དྲེགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རྩ་བ་བཞི་སྲུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ ལག་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཆང་སྤོང་བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་དང་། དྲེགས་པའི་རྒྱུ་ (གར་སོགས་གཅིག་ཏུ་བ

【現代漢語翻譯】 此外，還有一百一十二種違犯行為，這樣，五類墮落行為被分為二百五十三種，以及其他如侵佔寺院財產等違犯行為，所有身語應斷除的行為都徹底斷除，這便是（因行善和乞食而得名的）比丘戒。同樣，以女性之身為基礎，守護三百六十種墮落行為等的便是比丘尼戒。因為女性煩惱較多，爲了逐漸引導她們成為比丘尼，所以在沙彌尼戒之上，（如《毗奈耶廣釋》中所說：）『不可獨自在路上行走，不可游泳過河，不可觸控男子，不可與男子同處，不可做媒，不可偷偷摸摸。』這樣有六種法，以及『不可拿取黃金，不可剃陰毛，不可挖掘土地，不可砍伐青草，未經允許不可食用，儲存的食物也不可食用。』這樣有六種隨順法，學習這些便是式叉摩那戒。（《毗奈耶三百頌》中說：）『凡是殺生、偷盜他人財物，行不凈行、妄語，以及飲酒等，歌舞等、花鬘等、高廣大床，以及非時食、接受金錢，都應斷除。』這樣，斷除四根本和六支分，即斷除十種應斷除的行為，便是沙彌戒。同樣，以女性之身為基礎的便是沙彌尼戒。（《居士八戒》中說：）『盡形壽（爲了斷除對他人生命、財產和妻子的損害）不殺生、不偷盜，不邪淫（爲了恢復戒律），不說妄語（爲了不喪失已受持的戒律），不飲酒。』這樣，斷除五種應斷除的行為，便是居士戒。同樣，女性受持的便是居士女戒。（《親友書》中說：）『應斷除傷害、性行為、偷盜、妄語，以及飲酒、非時食、貪戀高廣大床、歌舞和花鬘等。』以及（《俱舍論》中說：）『戒律的支分是謹慎的支分，謹慎的支分是苦行（或精進）的支分。四、一、三依次是，因此會產生失念和傲慢。』這樣，守護四根本是戒律的支分，斷除失念之因——飲酒是謹慎的支分，斷除傲慢之因（歌舞等聚集在一起）是苦行的支分。

【English Translation】 Furthermore, there are one hundred and twelve transgressions; thus, the five categories of downfall are divided into two hundred and fifty-three. Additionally, there are transgressions such as appropriating monastic property, and all actions of body and speech that should be abandoned are completely abandoned. This is the Bhikshu (monk's) vow (named so because of virtue and begging for food). Similarly, based on the female body, guarding against three hundred and sixty types of downfalls, etc., is the Bhikshuni (nun's) vow. Because women have more afflictions, to gradually guide them to become Bhikshunis, above the Shramanerika (novice nun's) vow, (as stated in the 'Extensive Commentary on the Vinaya'): 'One should not walk alone on the road, should not swim across a river, should not touch a man, should not stay with a man, should not act as a matchmaker, and should not be secretive.' Thus, there are six dharmas, and 'One should not take gold, should not shave pubic hair, should not dig the earth, should not cut green grass, should not eat without permission, and should not eat stored food.' Thus, there are six conforming dharmas; learning these is the Shikshamana (probationary nun's) vow. (As stated in the 'Vinaya Three Hundred Verses'): 'Whoever kills, steals others' property, engages in unchaste conduct, lies, and indulges in alcohol, dancing, garlands, large beds, untimely food, and accepting money should be abandoned.' Thus, abandoning the four root vows and six branches, i.e., abandoning the ten things to be abandoned, is the Shramanera (novice monk's) vow. Similarly, based on the female body, it is the Shramanerika (novice nun's) vow. (In the 'Layperson's Eight Vows'): 'As long as life lasts, (to prevent harm to others' lives, possessions, and wives) do not kill, do not steal, do not commit adultery (to restore vows), do not lie (to not lose the vows already taken), and abstain from alcoholic beverages.' Thus, abandoning the five things to be abandoned is the Upasaka (layman's) vow. Similarly, for women, it is the Upasika (laywoman's) vow. (In the 'Letter to a Friend'): 'Abandon harm, sexual activity, theft, lying, as well as alcohol, untimely food, attachment to high beds, singing, dancing, and garlands.' And (in the 'Abhidharmakosha'): 'The limb of morality is the limb of mindfulness, the limb of asceticism. Four, one, and three respectively, because of this, memory is lost and arrogance arises.' Thus, guarding the four root vows is the limb of morality, abandoning the cause of lost memory—alcohol—is the limb of mindfulness, and abandoning the cause of arrogance (dancing, etc., gathered together) is the limb of asceticism.

---

ྱས་པའི་)གཞན་གསུམ་སྤོང་བ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་སྤང་བྱ་བརྒྱད་ ཉིན་ཞག་ལ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའམ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་སྡོམ་པ་ཉེ་ བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་མིང་གི་དབྱེ་བས་བརྒྱད་ཡིན་ ཡང་རྫས་སུ་ནི་(དགེ་སློབ་ནི་དགེ་ཚུལ་དང་གཅིག་པས་)བཞིར་འདུ་སྟེ། སྤང་བྱ་ལྔ་བརྒྱད་བཅུ་དང་ ནི། །ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་མནོས་པ་ལས། །(རིམ་པ་ལྟར་)དགེ་བསྙེན་དང་ནི་བསྙེན་གནས་དང་། ། 1-553 དགེ་ཚུལ་དང་ནི་དགེ་སློང་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་པར་ནི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡོམ་པ་ལྔ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ ནས་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་ གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མི་དགེ་བ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དང་། མི་ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལས་ཀྱང་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་དེ་དག་སྤོང་ནུས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཁྱིམ་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་སྡོམ་ པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་ གཅོད་དང་ལོག་གཡེམ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི། མི་ ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྙེན་གནས་ པའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ དུ་སྲོག་གཅོད་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ ཚངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ སྟེ། འོན་ཀྱང་ཉིན་ཞག་རེར་གཉི་ག་སྲུང་བ་ལ་སྡོམ་པར་བཏགས་ནས། རིམ་གྱིས་ཚེ་གང་དུ་ གཉི་ག་སྲུང་བ་ལ་གོམས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། ། དགེ་བསྙེན་ལ་དཔྱད་པ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)བསླབ་གྲངས་ལ་དཔྱད་པ་ནི། དགེ་ བསྙེན་གྱི་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་སྲོག་གཅོད་སྤང་བ་ལྟ་བུ་ལ་སློབ་ན་དགེ་ བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའམ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མིང་ཆེན་གྱི་ མདོར། བཙུན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྣ་གཅིག་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་ སོགས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བསླབ་བྱ་སྣ་གཅིག་སྲུང་ན་སྣ་གཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། གཉིས་སྲུང་ ན་ཕྱོགས་གཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། གསུམ་མམ་བཞི་སྲུང་ན་ཕལ་ཆེར་སྤྱོད་པ་དང་། ལྔ་ཅར་སྲུང་ 1-554 ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་གསུངས་པས། གང་བླངས་པ་སྲུང་བའི་ཆ་ ནས་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་མི་སྲུང་བའི་ཆ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞེས་ ཀྱང་བྱའོ། །བསླབ་བྱ་གཞན་མི་སྲུང་ཡང

【現代漢語翻譯】 （做了）其他三種不做的行為是苦行的分支，即應斷除的八齋戒，在一天一夜裡受持，是阿羅漢或者爲了終身持守戒律而近住的近住戒。如此，雖然從名稱的區分上有八種，但實際上（因為沙彌尼與沙彌相同）可以歸納為四種，即應斷除的五、八、十戒以及完全斷除一切的戒律，如（次第）居士、近住者、沙彌和比丘。 （第二，）差別在於比丘等出家戒律，以五種對治的方式，針對什麼樣的補特伽羅而安立呢？即終身遠離殺生等身語意的惡行，以及遠離非梵行等慾望，即針對能夠斷除這些的補特伽羅而安立。在家戒律三種中，居士和居士女的戒律，針對什麼樣的補特伽羅而安立呢？即終身遠離殺生和邪淫等惡行，但並非遠離非梵行等慾望。近住者的戒律，針對什麼樣的補特伽羅而安立呢？即並非終身遠離殺生等惡行，也並非遠離非梵行等慾望，而是爲了每天守護這兩種行為而安立戒律，從而逐漸習慣於終身守護這兩種行為。 關於居士的分析，分為兩部分：（第一，）關於學處數量的分析。如果居士在居士的五戒中，只學其中一項，比如斷除殺生，那麼可以稱他為具有居士戒律嗎？在《名大經》中，有人請問：『尊者，要做到什麼程度才能成為受持一分的居士呢？』作為回答，佛陀說：『守護一個學處，就是受持一分；守護兩個學處，就是受持一部分；守護三個或四個學處，就是受持大部分；守護全部五個學處，就是受持圓滿的居士。』因此，從守護所受持的部分來說，可以稱為具有戒律，但從不守護剩餘部分來說，也可以稱為破戒。即使不守護其他學處，但……

【English Translation】 Abstaining from the other three (actions) is a branch of asceticism, namely the eight precepts to be abandoned. Taking up the precepts purely for a day and night is either for an Arhat or the upavāsa (near dwelling) vows for the sake of abiding closely in vows for as long as life lasts. Thus, although there are eight divisions by name, in substance they are (since a female novice is the same as a male novice) grouped into four: the five, eight, and ten precepts to be abandoned, and the vows to abandon everything, as in (in order): a layperson, an upavāsa, a novice, and a bhikṣu. (Secondly,) the distinction is that the five pravrajyā (going forth) vows of bhikṣus, etc., are established in terms of what kind of person, through the door of the five antidotes? That is, to live separately from non-virtuous actions of body, speech, and mind, such as killing, etc., for as long as life lasts, and to live separately from desires such as non-brahmacarya, etc., that is, they are established in terms of being able to abandon these. Among the three householder vows, the vows of a male and female layperson are established in terms of what kind of person? That is, to live separately from evil deeds such as killing and sexual misconduct, etc., for as long as life lasts, but not to live separately from desires such as non-brahmacarya, etc. The vows of an upavāsa are established in terms of what kind of person? That is, it is not to live separately from evil deeds such as killing, etc., for as long as life lasts, nor to live separately from desires such as non-brahmacarya, etc., but rather the vows are designated for guarding both of these each day, and thus it is taught in order to gradually accustom oneself to guarding both of these for life. Regarding the analysis of a layperson, there are two parts: (First,) the analysis of the number of precepts. If a layperson learns one of the five precepts of a layperson, such as abandoning killing, can he be called possessing the vows of a layperson, or not? In the Sūtra of Great Name, someone asked: 'Venerable, to what extent does one become a layperson who practices one aspect?' In response, the Buddha said: 'If one guards one precept, one practices one aspect; if one guards two, one practices one part; if one guards three or four, one practices mostly; if one guards all five, one practices as a fully complete layperson.' Therefore, from the aspect of guarding what one has taken, one can be called possessing vows, but from the aspect of not guarding the remaining parts, one can also be called immoral. Even if one does not guard other precepts, but...

---

་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ན། (མདོ་ལས་མིང་ཆེན། འདི་ ལྟར་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་པོ་བགོས་པའི་སྐྱེས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། ཆོས་དང་ དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། བདག་ལ་དགེ་བསྙེན་དུ་བཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་ན་འདི་ཙམ་གྱིས་དགེ་བསྙེན་དུ་ འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །)སྐྱབས་གསུམ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་གསུངས་ཤིང་། བསྙེན་གནས་(ཁ་ཆེ་ བ་ཁ་ཅིག་དགེ་བསྙེན་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་བསྡོད་པ་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ས་ཐོབ་ཀྱང་གང་སྲུང་བ་དེ་ལྡན་ལ་མི་སྲུང་བ་དེ་འཆལ་བ་ཡིན་ཟེར་བ་ལ་འཆལ་བ་སྣ་གཅིག་སྤྱོད་པའི་དགེ་བསྙེན་གང་ཡིན་ཞེས་ ཞུ་བ་ཡང་མི་འཐད་ན་ལན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་དབྱིག་གཉེན་ཟེར་རོ། །)ཡན་ལག་བརྒྱད་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་ དུ་སྲུང་ན་གོ་མཱིའི་དགེ་བསྙེན་ནོ་ཞེས་པའང་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་མན་ངག་གོ། (གཉིས་པ།) གང་ཟག་ལ་དཔྱད་པ་ལ། (གཉིས་ལས།)དོན་དངོས་ནི། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་ ཡང་མེད་པ་ཟ་མ་ནིང་དང་། ཡོད་ཀྱང་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་མི་ནུས་པ་མ་ནིང་རྣམས་ ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཀག་གམ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་མ་བཀག་ཅེ་ན། དགེ་བསྙེན་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་བཀག་སྟེ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་ཕྱོགས་གཉིས་ ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་གནས་པས་ན་དགེ་བསྙེན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ དང་མཚན་གཉིས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཉིས་ ཀའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བས་དགེ་སློང་དང་འགྲོགས་ན་བུད་མེད་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་ འགྲོགས་ན་སྐྱེས་པ་བསྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་(བསྡུ་བར་)བསླབ་པ་བསྲུངས་ ན་བསོད་ནམས་མཉམ་པར་བཤད་ཅིང་། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བསྙེན་ ནི་མ་བཀག་གོ། ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །ཞར་བྱུང་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་ནི་ 1-555 ལྔ་སྟེ། མངལ་དུ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་མ་གྲུབ་པས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཉིད་ནས་མ་ནིང་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཞན་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་མཐོང་ན་སྐྱེས་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ནིང་ཕྲག་དོག་ཅན་དང་། ཟླ་ བའི་དཀར་ཕྱོགས་ནག་ཕྱོགས་ལ་མཚན་འཕོ་ཞིང་འདོད་ཆགས་འཕོ་བས་གནོད་པ་མ་ནིང་ ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཁ་ལ་སོགས་པར་མི་གཙང་བ་བླུགས་པ་ན་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ བའམ། འཁྱུད་ན་(དབང་པོ་)ལྡང་བ་བླུགས་པའི་མ་ནིང་དང་། (འབྲས་བུ་རླུང་གིས་བླུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ རོ། །) དུག་དང་མཚོན་དང་མེ་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་ཆད་ཅིང་དོན་ བྱེད་མི་ནུས་པར་གྱུར་པ་ཉམས་པའི་མ་ནིང་ངོ་། ། གཉིས་པ་བསམ་གཏན་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ

【現代漢語翻譯】 如果皈依三寶（根據《經藏》中的『名號大』所說：『如果一位穿著白衣的在家男子，具備男根，皈依佛、法、僧三寶，並說：請您納我為近事男。』僅僅這樣說，就成為近事男。），就被稱為持有三皈依的近事男。如果受持八關齋戒（一些克什米爾人認為，即使承諾成為近事男而獲得了戒律，爲了瞭解這一點，也需要學習戒律。即使獲得了所有戒律的基礎，守護所受持的戒律才是持戒，不守護就是破戒。如果有人問：哪種近事男會犯一種破戒的行為？』這樣的問題都不合理，更不用說回答了。』這是世親的觀點。），直到生命結束，就被稱為『牧牛者的近事男』，這是上座部派的口訣。 （第二，）關於對人的考察。（分為兩部分。）實際情況是：對於沒有男女性器官的陰陽人，以及即使有性器官也無法產生快樂差異的閹人，是否禁止他們受持近事男的戒律？或者是否不禁止他們受持近事男的戒律？正確的說法是禁止，因為『近事男』這個詞的定義是：恭敬和親近比丘和比丘尼兩方，所以稱為近事男。而那些人和雙性人是不適合這樣做的。這是因為雙性人的兩種煩惱都很強烈，如果與比丘交往，就會有親近女性的過失；如果與比丘尼交往，就會有親近男性的過失。然而，（《攝事品》中）說，如果守護戒律，功德是相等的。（《依怙洲》中說，）皈依的近事男是不禁止的。也有這樣說的。順便說一下，之前提到的陰陽人的分類有五種：第一種是在母胎中男女性器官沒有形成，出生后就成為陰陽人；第二種是看到別人行淫時，會產生男性氣概的嫉妒陰陽人；第三種是隨著月亮的盈虧而性器官和慾望也變化的月半陰陽人；第四種是往嘴裡等處倒入不凈之物時，會變成男性，或者擁抱時（性器官）勃起的倒入陰陽人（也有人說是風吹入果實）；第五種是被毒藥、武器、火或咒語等傷害，導致男性性器官斷裂且無法行事的衰敗陰陽人。 第二，什麼是禪定者的戒律？（分為三部分，第一

【English Translation】 If one takes refuge in the Three Jewels (according to the 'Great Name' in the Sutra Pitaka: 'If a householder wearing white clothes, possessing male faculties, takes refuge in the Buddha, Dharma, and Sangha, and says: Please accept me as a Upasaka.' Just by saying this, one becomes a Upasaka.), then one is called a Upasaka who holds the three refuges. If one observes the eight precepts of the Uposatha (Some Kashmiris believe that even if one vows to be a Upasaka and receives the precepts, one still needs to study the precepts to understand them. Even if one obtains the basis of all precepts, guarding what one has taken is keeping the precepts, and not guarding is breaking them. If someone asks: Which Upasaka commits one kind of transgression?' Such a question is unreasonable, let alone answering it.' This is Vasubandhu's view.), until the end of life, then one is called a 'Cowherd's Upasaka,' which is the oral instruction of the Theravada school. (Second,) Regarding the examination of individuals. (Divided into two parts.) The actual situation is: For hermaphrodites who have no male or female sexual organs, and eunuchs who cannot produce differences in pleasure even if they have sexual organs, are they prohibited from taking the precepts of a Upasaka? Or are they not prohibited from taking the precepts of a Upasaka? The correct statement is that they are prohibited, because the definition of the word 'Upasaka' is: respecting and being close to both Bhikshus and Bhikshunis, therefore it is called Upasaka. And those people and bisexuals are not suitable to do so. This is because the two kinds of afflictions of bisexuals are very strong. If they associate with Bhikshus, there will be the fault of being close to women; if they associate with Bhikshunis, there will be the fault of being close to men. However, (the Samgrahavastu) says that if one guards the precepts, the merits are equal. (Yeshe Shenyen) says that the Upasaka who takes refuge is not prohibited. It is also said that way. By the way, the classification of hermaphrodites mentioned earlier is fivefold: The first is that the male and female sexual organs are not formed in the womb, and one becomes a hermaphrodite immediately after birth; the second is the jealous hermaphrodite who feels male pride when seeing others having intercourse; the third is the half-moon hermaphrodite whose sexual organs and desires change with the waxing and waning of the moon; the fourth is the poured-in hermaphrodite who turns into a male when unclean things are poured into the mouth, etc., or whose (sexual organ) erects when embraced (it is also said that the fruit is blown in by the wind); the fifth is the degenerated hermaphrodite whose male sexual organ is broken and unable to function due to poison, weapons, fire, or mantras, etc. Second, what are the precepts of the meditator? (Divided into three parts, the first

---

།)དོན་དངོས་ནི། འཆལ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་དགེ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་པོས་འཇོམས་པའི་དུས་ན། འདོད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མི་དགེ་བ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་གང་ ཡིན་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྡོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བའི་སྤོང་བའི་སེམས་པ་གཉིས་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའི་སྤོང་བའི་སེམས་པ་གསུམ་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྤོང་བའི་སེམས་པ་བཞི་པའི་སྡོམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རིང་དུ་བྱེད་ པའི་གཉེན་པོས་སྤང་བྱ(འདོད་པ)འི་(ཉོན་མོངས་སོགས་པའི་)ས་བོན་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བཞི་ པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་སྡོམ་པ་ མེད་པར་(འགྲེལ་པར་)གསུངས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་སྒོ་བསྟུན་པ་སྟེ། ས་སྡེར། གཟུགས་ དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། (གཉིས་པ།) འཐོབ་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་བསམ་གཏན་གྱི། །ས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་ 1-556 ཅེས་པ་ལྟར་ཟག་བཅས་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་ཉེར་བསྡོགས་ཐོབ་པ་ན་འཐོབ་ཅིང་། (གསུམ་པ།) གཏོང་རྒྱུ་ནི། བསམ་གཏན་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི། ས་འཕོས་ཉམས་པ་ དག་གིས་གཏོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་གོང་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པའམ་སྙོམས་འཇུག་ལས་ཉམས་པ་ན་ གཏོང་ངོ་། ། གསུམ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་ནི། ཆོས་ཉིད་ བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གི་ཟག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ལམ་གྱིས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་སློང་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་ གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) འཐོབ་ཚུལ་ཟག་མེད་ནི། འཕགས་དེས་ཞེས་པ་ལྟར་འཕགས་པར་གྱུར་པ་ན། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟག་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་འཐོབ་ཅིང་། (གསུམ་ པ།) གཏོང་རྒྱུ་ནི། འབྲས་བུ་ཐོབ་སྤྱངས་ཉམས་པ་ལས། ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་གོང་མ་ཐོབ་ ན་ལམ་སྔ་མ་གཏོང་ཞིང་། དབང་པོ་རྣོན་པོས་སྦྱངས་པ་ལས་རྟུལ་འབྲིང་གིས་ལམ་གཏོང་ལ། ཉམས་པ་ལས་ནི་ལམ་གོང་མའང་གཏོང་ངོ་། ། དེ་དག་གི་(བཞི་པ།)ཞར་བྱུང་སྡོམ་པའི་མིང་ཅན་ནི། (ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་བསྡུ་བར།) མི་དགེ་ བ་བཅུའི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་གཅིག་སྤོང་བ་དང་། ཕལ་ཆེར་སྤོང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང་། (ཉིན་ཞག་སོགས་)དུས་ཡུན་ཐུང་ངུས་སྤོང་བ་དང་། (ལོ་ལ་སོགས)རིང་དུ་སྤོང་བ་དང་། ཇི་སྲིད་ འཚོའི་བར་དུ་སྤོང་བ་དང་། གང་ཟག་རང་ཉིད་སྤོང་བ་དང་། གཞན་སྤོང་དུ་འཇུག་པ་དང

【現代漢語翻譯】 實際上，當以對治力摧毀能引發一切不善行為的邪淫戒律之因——欲界煩惱及其近分煩惱的種子時，對於欲求，以遠離貪慾之心而捨棄不善，此乃初禪的律儀；以初禪遠離貪慾之心而捨棄（不善），此乃二禪的律儀；以二禪遠離貪慾之心而捨棄（不善），此乃三禪的律儀；以三禪遠離貪慾之心而捨棄（不善），此乃四禪的律儀。這些都是以長時修持對治力而捨棄所斷（欲界煩惱等）的種子。 如果說在第四禪中，因為遠離了貪慾，所以沒有屬於色界的律儀（在解釋中），這是與分別說部相順應的說法。因為在《界品》中說：『在色界和無色界中，有行禪定的律儀。』 （二、）獲得方式：『從禪定生，以禪定之，地自性而得。』如是，當獲得有漏實事之近分定時，即可獲得。 （三、）捨棄之因：『屬於禪定的善法，以地轉移或退失而捨棄。』如是，當生於更高或更低之禪地，或從等持中退失時，則捨棄之。 第三，何為無漏律儀？（四者中的第一、）實際情況是：證悟法性真理之補特伽羅，以無漏的出世間道，從根本上斷除能引發邪淫戒律的一切種子，此即聖者所喜悅的律儀。 （二、）獲得方式：『無漏者，以聖者。』如是，當成為聖者時，因六禪地之等持與無漏同時生起而獲得。（三、）捨棄之因：『獲得果位，修習退失故。』如是，當獲得更高果位時，則捨棄之前的道；以利根修習，中根和鈍根者捨棄道；從退失中，則連更高的道也捨棄。 這些（四、）的附帶律儀之名稱是：（于大乘宗派中攝受，）一部分捨棄十不善業之體性，或大部分捨棄，或全部捨棄；（日夜等）以短暫時間捨棄；（年等）以長時間捨棄；乃至盡壽捨棄；自己捨棄；或令他人捨棄等。

【English Translation】 In reality, when the seeds of the desire realm afflictions and their near afflictions, which are the cause of arousing all unwholesome behaviors of immoral discipline, are destroyed by the antidote that suppresses them, then, with regard to desires, abandoning unwholesomeness with a mind free from attachment, this is the discipline of the first Dhyana (meditative absorption); abandoning (unwholesomeness) with a mind free from attachment to the first Dhyana, this is the discipline of the second Dhyana; abandoning (unwholesomeness) with a mind free from attachment to the second Dhyana, this is the discipline of the third Dhyana; abandoning (unwholesomeness) with a mind free from attachment to the third Dhyana, this is the discipline of the fourth Dhyana. These are all about abandoning the seeds of what is to be abandoned (desire realm afflictions, etc.) by means of the antidote of prolonged practice. If it is said that in the fourth Dhyana, because it is free from desire, there is no discipline that belongs to the form realm (in the explanation), this is a statement that is in accordance with the Vaibhashika school. Because in the 'Section on Realms,' it is said: 'In the form and formless realms, there is the discipline of meditative absorption that is practiced.' (2) The way to obtain it: 'Born from Dhyana, by Dhyana itself, obtained by the nature of the ground.' Thus, when the approximation of the substantial basis of contaminated things is obtained, it can be obtained. (3) The cause of abandoning it: 'The virtuous dharmas belonging to Dhyana are abandoned by the transfer of ground or by deterioration.' Thus, when one is born in a higher or lower Dhyana ground, or when one deteriorates from meditative absorption, it is abandoned. Third, what is the uncontaminated discipline? (The first of the four) The actual situation is: the person who directly sees the truth of Dharma nature, with the uncontaminated supramundane path, completely abandons from the root the seeds that arouse all immoral discipline, which is the discipline that the noble ones delight in. (2) The way to obtain the uncontaminated: 'The uncontaminated, by the noble one.' Thus, when one becomes a noble one, it is obtained because the Samadhi of the six Dhyana grounds arises simultaneously with the uncontaminated. (3) The cause of abandoning it: 'Obtaining the fruit, practicing deterioration.' Thus, when a higher fruit is obtained, the previous path is abandoned; by practicing with sharp faculties, those with middling and dull faculties abandon the path; from deterioration, even the higher path is abandoned. The names of these (4) incidental disciplines are: (Included in the Mahayana tradition,) partially abandoning the nature of the ten unwholesome actions, or mostly abandoning, or completely abandoning; abandoning for a short period of time (such as days and nights); abandoning for a long period of time (such as years); abandoning for as long as one lives; abandoning oneself; or causing others to abandon, etc.

---

་། སྤོང་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། སྤོང་བ་མཐོང་ན་དགའ་ཞིང་ཡི་རང་བ་རྣམས་བཅུ་ བཅུར་ཕྱེ་བས་བརྒྱར་འགྱུར་ལ། བསྡུ་ན་(ཕྱོགས་གཅིག་སོགས་)ཆུང་ངུ་དང་(ཕར་ཆེར་སོགས་)འབྲིང་ དང་(འཚོ་བར་སོགས་)ཆེན་པོ་གསུམ་མམ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་དུའང་ 1-557 འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་ཡིས། །ངག་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ ལེགས་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ། གཉིས་པ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་དང་པོ།)སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དངོས་ ནི། ཕྱུགས་བསད་དེ་བཙོངས་ནས་འཚོ་བ་ཤན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་ སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱ་གག་ཁྱིམ་བྱ་བསྟེན་ཅིང་བསད་པ་དང་། ཕག་པ་ བསྲེལ་ཞིང་བསད་པ་དག་གིས་འཚོ་བ་དང་། ཉ་བཤོར་ཏེ་འཚོ་བ་དང་། རི་དྭགས་ཀྱི་རྔོན་པ་ བྱས་ཏེ་འཚོ་བ་དང་། བྱ་བཤོར་ཏེ་འཚོ་བ་དང་། རི་བོང་རྒྱས་འཆོར་བའམ་(རྒྱལ་པོ་སྲས་)བ་གུ་ རི་ཞེས་གྲགས་པའི་སྲོག་ཆགས་བམ་པ་གསོད་པ་དང་། ཆོམ་རྐུན་བྱས་ཏེ་མ་ཕྱིན་ལེན་གྱིས་ འཚོ་བ་དང་། རྒྱལ་པོས་མི་གསོད་པར་བསྐོས་པའི་གཤེད་མ་དང་། ནགས་ནས་གླང་བོ་ཆེ་ འཛིན་ཞིང་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་བ་དང་། སྤྲེའུ་ལྟར་སྤྲུལ་གྱི་རྩེད་མོས་འཚོ་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ བཙོན་སྲུང་བྱེད་པ་དང་། ཕྲ་མ་དང་འདམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉན་རྣ་བྱེད་པས་འཚོ་བ་དང་། མདོར་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱ་བའི་སེམས་ པ་ས་བོན་དང་མངོན་གྱུར་གང་ཡིན་པའོ། །མཛོད་འགྲེལ་དུ་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་ ཤགས་ཟན་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་སྡོམ་མིན་ཅན་དུ་བཤད་ཅིང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་ཡང་། ཉམ་ཆུང་བཙོན་རྣམས་བཏང་བར་མཛོད། །འགའ་ཡང་མི་བཏང་མེད་པར་མཛོད། །ཁྱོད་ནི་ གང་ལ་གཏང་སེམས་མེད། །དེ་ལས་སྡོམ་པ་མིན་པ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། (གཉིས་པ།) འཐོབ་ཚུལ་ནི། (ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་སྡོམ་མིན་དང་རིས་བརྒྱད་མ་གཏོགས་པའི་སྡོམ་པ་ མ་ཚང་བ་དང་ཉི་ཚེ་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་མདོ་སྡེ་པ་ཟེར་རོ། །) སྡོམ་མིན་དེ་དག་གི་ལས་སྐྱེས་པས་སམ་ཞེས་པ་ དེའི་རིགས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཐོབ་པའང་ཡོད་ལ། གཞན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་ན་ ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་ཐོབ་པ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་སྦྱོར་བས་དེ་དག་གི་ལས་སྤྱད་པར་ 1-558 ངེས་པ་བྱས་པའོ། །དེའང་། སྡོམ་པ་མིན་པ་བྱ་བའམ། ཁས་ལེན་པ་ལས་ཐོབ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) གཏོང་རྒྱུ་(ལས་དེ་བསམ་པ་ཐག་པས་བཏང་ཡང་སྡོམ་པ་མ་ཐོབ་ན་མི་གཏོར་ཟེར་ལ་བསྡུ་བར་གཏོང་ བར་ཡང་གསལ་ལོ། །)ནི། སྡོམ་མིན་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་དང་། །ཤི་དང་མཚན་གཉིས་བྱུང་བ་ལས། ། ཞེ

【現代漢語翻譯】 讚頌棄絕，見到棄絕心生歡喜和隨喜，這些可以分為十個方面，總共有一百種。如果歸納起來，可以分為（如『一方面』等）小、（如『大多數』等）中、（如『生活上』等）大三種，或者分為身、語、意三種戒律，如偈頌所說：『以善身之律，以善語之律，以善意之律，於一切處皆善律。』 詳細解釋如下：非律儀。 第二，什麼是非律儀？（四種中的第一種）非律儀的實際意義是：屠宰牲畜並出售以維持生計的屠夫，他們懷著傷害眾生的心。同樣地，可以類比：飼養和宰殺家禽，宰殺豬，捕魚為生，從事狩獵，捕鳥為生，獵殺兔子或被稱為『巴古日』（國王之子）的動物，通過盜竊來維持生計，被國王任命為劊子手，從森林中捕捉和馴服大象，像猴子一樣通過雜耍遊戲來維持生計，充當國王的獄卒，通過搬弄是非和充當間諜來維持生計。簡而言之，所有傷害他人的人，無論其傷害眾生的心是潛在的還是顯現的。《俱舍論釋》中說：國王、大臣和賭徒實際上也屬於非律儀者。《寶鬘論》中也說：『釋放弱小的囚犯，不要一個也不放。你對誰沒有釋放之心，就從那裡產生非律儀。』 （第二）獲得方式：（經部宗認為，除了如其所承諾的那樣獲得非律儀和八齋戒之外，還有不完整的和暫時的戒律。）獲得非律儀是通過造作惡業而生，或者僅僅是生於那種類別中而獲得。如果屬於其他類別，則通過如法受持而獲得，即通過身語的行為確定無疑地從事那些惡業。正如所說：『非律儀通過行為或承諾而獲得。』 （第三）捨棄的原因（即使下定決心捨棄惡業，如果沒有獲得戒律，也不會捨棄，但明確表示可以收回。）是：非律儀通過獲得戒律、死亡和雙性人而捨棄。

【English Translation】 Praising renunciation, rejoicing and being delighted upon seeing renunciation, these can be divided into ten aspects, totaling one hundred. If summarized, they can be divided into small (such as 'one aspect'), medium (such as 'mostly'), and large (such as 'in life') three types, or into three disciplines of body, speech, and mind, as the verse says: 'With the discipline of a good body, with the discipline of good speech, with the discipline of a good mind, everywhere is good discipline.' Detailed explanation: Non-discipline. Second, what is non-discipline? (The first of the four) The actual meaning of non-discipline is: Butchers who slaughter livestock and sell them to make a living, harboring the intention to harm sentient beings. Similarly, it can be analogized: raising and slaughtering poultry, slaughtering pigs, making a living by fishing, engaging in hunting, making a living by trapping birds, hunting rabbits or animals called 'Baguri' (son of the king), making a living by stealing, being appointed as an executioner by the king, capturing and taming elephants from the forest, making a living through juggling games like monkeys, serving as the king's jailer, and making a living by gossiping and acting as spies. In short, all those who harm others, whether their intention to harm sentient beings is latent or manifest. The Commentary on the Abhidharmakosha states: Kings, ministers, and gamblers are also actually considered non-disciplined. The Ratnavali also says: 'Release the weak prisoners, do not leave any unreleased. From whom you have no intention to release, from there arises non-discipline.' (Second) How to obtain it: (The Sautrantika school believes that in addition to obtaining non-discipline and the eight precepts as promised, there are also incomplete and temporary precepts.) Non-discipline is obtained by being born from the karma of committing evil deeds, or simply by being born into that category. If one belongs to another category, it is obtained through proper acceptance, that is, by definitely engaging in those evil deeds through the actions of body and speech. As it is said: 'Non-discipline is obtained through action or commitment.' (Third) Reasons for abandoning (Even if one is determined to abandon evil deeds, if one has not obtained the precepts, one will not abandon them, but it is clearly stated that it can be withdrawn.) are: Non-discipline is abandoned by obtaining precepts, death, and being a hermaphrodite.

---

ས་པའོ། ། (བཞི་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། ལུས་ངག་མི་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་མིན་དང་། དམ་པས་སྨད་ཅིང་ འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་སྐྱེད་པས་ན་ཉེས་སྤྱད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ ན་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལུས་ངག་གི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ ལམ་ཡང་ཡིན་པ་སྟེ། སྡོམ་པ་མིན་དང་ཉེས་སྤྱད་དང་། །འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་དེའི་ ལམ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། བར་པ། བར་པ་ནི། སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་ དང་པོ།)དོན་དངོས་ནི། སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ བུའི་མི་དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་པའང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ ལ་སོགས་པ་དགེ་བའམ། ཁུ་ཚུར་དང་ཐལ་ལྕག་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་ པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རེས་འགའ་བར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དོ། ། (གཉིས་པ།)འཐོབ་ཚུལ་ནི། ལྷག་མའི་རྣམ་རིག་མིན་ཞིང་དང་། །ལེན་དང་གུས་པར་བྱེད་ ལས་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རྫས་(དགེ་འདུན་ལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་འབུལ་བ་དང་། དེར་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིག་པ་དང་། དེར་མལ་ཆ་དང་སྟན་དབུལ་བ་དང་། དེར་འཚོ་བ་ནར་མར་འབུལ་བ་དང་། གློ་བུར་དུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ནད་ པ་དང་ནད་གཡོག་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡུལ་ངན་ནམ་རླུང་ངམ་ཆར་འབབ་པ་ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །)ལས་བྱུང་ བའི་བསོད་ནམས་ལྟ་བུ་ཞིང་ཕུལ་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་ 1-559 སོགས་ཡིད་མ་བླངས་པ་དང་། དགེ་མི་དགེའི་བྱ་བ་རྩོམ་པའི་གུས་པ་ལས་ཐོབ་བོ། ། (གསུམ་པ།) ལྡན་ཚུལ་ནི། སྡོམ་མིན་གནས་པའི་དགེ་བ་དང་། སྡོམ་པ་གནས་པའི་མི་ དགེ་བའི། །རྣམ་རིག་མི་ལྡན་ཇི་སྲིད་དུ། །རབ་དང་ཉོན་མོངས་ཤུགས་ལྡན་པར། །ཞེས་ པ་ལྟར་སྡོམ་མིན་ཅན་མིན་ཅན་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་དང་ བའི་ཤུགས་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་དགེ་བ་དང་། སྡོམ་ལྡན་གཞན་ལ་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉོན་ མོངས་པའི་ཤུགས་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་མི་དགེ་བ་ལྡན་པའོ། ། (བཞི་པ།) གཏོང་རྒྱུ་ནི། བར་མ་ཤུགས་བླངས་བྱ་བ་དང་། དོན་ཚེ་རྩ་བ་ཆད་པ་ལས། ཞེས་ པ་ལྟར། དད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ཆད་པ་དང་། བླངས་བ་བཏང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ བླངས་པའི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞིག་པ་དང་། ཚེ་ཆད་པས་ གཏོང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དགེ་བ་ནི་དགེ་རྩ་གཅོད་པར་རྩོམ་པས་ཀྱང་གཏོང་ངོ་། ། ༈ འབྲས་བུའི་ཆ་ནས་བཤད་པ། འབྲས་བུའི་ ཆ་ནས་བཤད་པ་ལ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱིས་ བཤད་པ། ངོ་བོ་རྣམ་སྨིན་གཉི་གས་བཤད་པའོ། ། ༈ འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། ངོ་བོ་ལ། བདེ་བ

【現代漢語翻譯】 第四部分：定義 不約束身語故名『非律儀』，為聖者所呵責，產生不悅意的果報故名『罪行』，與戒律相違故名『邪戒』，既是身語之業，又為實事所攝故也是道。如頌云：『非律儀與罪行，邪戒及彼道。』 詳細解釋：中間品 中間品是指非律儀也非非律儀。什麼是（四者中的第一）實際情況呢？ 並非像律儀那樣持續行善，也非像非律儀那樣持續作惡，而是指身語意的行為，如佈施和善語等善行，或拳打腳踢等惡行。總之，是指所有時有時無的行為。 （第二）獲得方式：如頌云：『非余勝解非田，取及恭敬業中得。』 即從供養僧眾寺院、建造經堂、供養臥具和坐墊、長期供養生活所需、臨時供養往來、供養病人和照顧病人、在惡劣環境或風雨中為求安樂而作的佈施等事物中產生的福德，以及在供養田地時，或在食物前向佛陀致敬等未生起勝解的行為中，以及從從事善與非善之事的恭敬心中獲得。 （第三）具有方式：如頌云：『住非律儀之善，住律儀之不善，未生勝解幾時有，爾時貪嗔力熾然。』 即指非律儀者在禮拜佛塔等行為中，在勝解力生起之前所具有的善，以及持律儀者在與他人爭鬥等行為中，在煩惱力生起之前所具有的惡。 （第四）捨棄之因：如頌云：『中間勝解所作事，義命根本斷絕時。』 即指信心和煩惱的力量減弱時，捨棄已受持之物，不做已受持之事，佛塔等損毀，以及壽命終結時會捨棄。特別是，行善之人若開始斷除善根，也會捨棄。 從果報的角度來解釋 從果報的角度解釋，分為從果報的自性角度解釋、從感受果報的時間角度解釋、從自性和異熟二者角度解釋。 從果報的自性角度解釋 自性分為安樂 English translation line 1 English translation line 2 English translation line 3 English translation line 4 English translation line 5 English translation line 6 English translation line 7 English translation line 8 English translation line 9 English translation line 10 English translation line 11 English translation line 12 English translation line 13 English translation line 14 English translation line 15 English translation line 16 English translation line 17 English translation line 18 English translation line 19 English translation line 20

【English Translation】 Part Four: Definition 'Non-restraint' (Sdom Min) is so called because it does not restrain body and speech; 'misconduct' (Nyes Spyad) is so called because it is condemned by the noble ones and produces undesirable results; 'immoral discipline' ('Chal Ba'i Tshul Khrims) is so called because it is contrary to moral discipline; it is both an action of body and speech and is included in the real thing, so it is also a path. As the verse says: 'Non-restraint and misconduct, immoral discipline and its path.' Detailed explanation: Intermediate The intermediate is neither restraint nor non-restraint. What is the (first of the four) actual situation? It is not like restraint, which is a continuous virtue, nor is it like non-restraint, which is a continuous non-virtue, but refers to the actions of body, speech, and mind, such as generosity and kind speech, which are virtuous, or punching and kicking, which are non-virtuous. In short, it refers to all actions that are sometimes present and sometimes absent. (Second) How to obtain it: As the verse says: 'Not from other superior resolutions, not from fields, obtained from taking and respectful actions.' That is, from the merit arising from offering monasteries to the Sangha, building temples, offering bedding and cushions, providing long-term support for living needs, offering temporary support for comings and goings, offering to the sick and caring for the sick, and making offerings for the sake of comfort in harsh environments or wind and rain, as well as from actions such as offering fields or paying homage to the Buddha before meals without generating superior resolutions, and from the respectful mind of engaging in virtuous and non-virtuous deeds. (Third) How to possess it: As the verse says: 'The virtue of dwelling in non-restraint, the non-virtue of dwelling in restraint, as long as superior resolutions are not generated, at that time, greed and anger are intensely blazing.' That is, it refers to the virtue possessed by those who are not under non-restraint when prostrating to stupas and other actions, before the power of superior resolution arises, and the non-virtue possessed by those who hold vows when fighting with others and other actions, before the power of afflictions arises. (Fourth) Causes of abandonment: As the verse says: 'Intermediate superior resolution, actions done, when meaning, life, and root are severed.' That is, it refers to abandoning when the power of faith and afflictions weakens, abandoning what has been taken, not doing what has been taken, stupas and other things are damaged, and life ends. In particular, those who practice virtue will also abandon it if they begin to cut off the roots of virtue. Explanation from the perspective of results From the perspective of results, it is divided into explaining from the perspective of the nature of the result, explaining from the perspective of the time of experiencing the result, and explaining from the perspective of both nature and fully ripened result. Explanation from the perspective of the nature of the result The nature is divided into happiness

---

་སྡུག་བསྔལ་བཏང་ སྙོམས་གསུམ་མྱོང་འགྱུར་གསུམ་ལས། དང་པོ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་པོ་དག་གི་འཕེན་པར་ བྱེད་པའི་དགེ་བའོ། ། (གཉིས་པ།) སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བ་སྟེ་ངན་སོང་ ལ་གསུམ་སོགས་པར་འཕེན་པའོ། །(གསུམ་པ།) སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་དག་ལས་གོང་མ་བཞི་པ་ དང་གཟུགས་མེད་དུ་འཕེན་པའི་དགེ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་དང་མཚུངས་ལྡན་ བཏང་སྙོམས་མྱོང་འགྱུར་ཡིན་མོད་ཀྱི། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)ཚོར་བ་དེ་དག་ནི་འཇུག་ཤེས་དང་ 1-560 མཚུངས་ལྡན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། ༈ འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱིས་བཤད་པ། (གཉིས་པ།)དུས་ལ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་སྐྱེས་ནས་དང་། །ལན་གྲངས་གཞན་ ལ་མྱོང་འགྱུར་རོ། །(དང་པོ།)མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་ཚེ་དེ་ཉིད་ ལ་བྱས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་ཞིང་ མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའང་། ཞིང་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས། ཞེས་པ་གཉིས་ཀྱི་(དང་ པོ།)ཞིང་ལས་ནི་འདི་ལྟར། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ ཅན་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་མ་ཐག་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ནི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ལ་འབྱུང་བ་དང་། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ ཇི་ལྟ་བར། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཤིན་དུ་སྲུང་བར་གནས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མྱང་འདས་ལྟར་མཆོག་ཏུ་ཞི་ཞིང་འཕགས་པའི་གནས་པ་འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཅིང་མཐོང་སྤང་ གིས་དག་པའི་གནས་གྱུར་སར་བ་ཐོབ་པ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་ ཅིང་སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པས་དག་པའི་གནས་གྱུར་སར་བ་ཐོབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ ལས་ལངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་མང་པོ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཚེ་འདི་ ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞིང་པ་དབུལ་བོས་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་བས་ཞིང་གསེར་དུ་ སྐྱེས་པ་དང་། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བུད་མེད་ཅེས་བརྗོད་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ བུད་མེད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་དག་འགོག་བྱམས་ཉོན་མོངས་མེད། །མཐོང་ དང་དགྲ་བཅོམ་འབྲས་ལངས་པ། །དེ་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་མྱོང་ བར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། ། 1-561 (གཉིས་པ།) བསམ་པ་ལས་ནི། ཡང་ན་ལས་གང་བསམ

【現代漢語翻譯】 問題：什麼業會導致感受舍受、苦受和樂受？ 回答：從三種感受的轉變來說，第一種，什麼業會導致感受樂受？ 是欲界、色界前三個禪定的善業。 第二，什麼業會導致感受苦受？ 是不善業，即墮入惡趣等。 第三，什麼業會導致感受非苦非樂受？ 是高於前三個禪定的第四禪定和無色界的善業。雖然一切都與阿賴耶識和合，感受舍受的轉變，但（耶謝謝年）也說，這些感受是就俱生智而言的。 第二，從感受果報的時間來說： 時間有三種：現法受、生后受和異時受。 第一，什麼是現法受業？ 即所作業在當世，其異熟果也在當世成熟並感受。這又根據田和意樂的差別而有所不同。（第一）從田來說，例如，對無量眾生有極大饒益的殊勝意樂者，從慈定中起，對其進行饒益或損害所產生的業，其果報會在今生顯現。如同從慈定中一樣，對無量眾生的心極力守護，處於寂靜的煩惱定中，如涅槃般極度寂靜，處於殊勝的滅盡定中，獲得不作一切惡業的律儀，獲得見道所斷清凈的轉依，獲得入流果，以及從究竟的修道所斷完全清凈的轉依，獲得阿羅漢果，以及從極究竟的佛陀菩提薩埵等眾多僧眾進行饒益或損害，其果報也會在今生顯現。例如，貧窮的農夫向導師供養，田地變成金子；一位比丘稱呼僧人為女人，立即變成女人等等。正如所說：『斷滅慈與諸煩惱，見道羅漢果起時，于彼饒益或損害，果報立即得感受。』 第二，從意樂來說，或者什麼業是思業？

【English Translation】 Question: What karma leads to experiencing equanimity, suffering, and happiness? Answer: In terms of the transformation of the three feelings, firstly, what karma leads to experiencing happiness? It is the virtuous karma of the desire realm and the first three dhyanas of the form realm. Secondly, what karma leads to experiencing suffering? It is non-virtuous karma, that is, falling into the lower realms, etc. Thirdly, what karma leads to experiencing neither suffering nor happiness? It is the virtuous karma of the fourth dhyana, which is higher than the first three dhyanas, and the formless realm. Although everything is in union with the alaya consciousness and experiences the transformation of equanimity, (Yeshe Shenyen) also said that these feelings are in terms of co-emergent wisdom. Secondly, in terms of the time of experiencing the result: There are three times: experiencing in this life, experiencing after birth, and experiencing at another time. Firstly, what is the karma experienced in this life? That is, the karma that is done in this life, and its Vipaka fruit matures and is experienced in this life. This varies according to the difference between the field and the intention. (First) In terms of the field, for example, a person with a special intention to greatly benefit limitless beings, arising from the samadhi of loving-kindness, the karma arising from benefiting or harming them will manifest its result in this life. Just like from the samadhi of loving-kindness, the mind of limitless beings is extremely guarded, being in the tranquil samadhi of afflictions, being extremely peaceful like nirvana, being in the supreme cessation samadhi, obtaining the vows of not doing all non-virtuous deeds, obtaining the transformation of being purified by what is to be abandoned by seeing, obtaining the fruit of stream-enterer, and from the ultimate transformation of being completely purified by what is to be abandoned by meditation, obtaining the fruit of arhat, and benefiting or harming the many sanghas of the supremely ultimate Buddha Bodhisattva, etc., the result will also manifest in this life. For example, a poor farmer offering to the teacher, the field turning into gold; a monk calling the sangha a woman, immediately turning into a woman, etc. As it is said: 'Cessation, loving-kindness, and no afflictions, when the fruit of seeing the path and arhat arises, benefiting or harming them, the result will be experienced immediately.' Secondly, in terms of intention, or what karma is volitional karma?

---

་པ་དད་སོགས་དང་ཉོན་མོངས་ ཤིན་ཏུ་དྲག་ཅིང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་སྦྱོར་བས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་། ས་དེའི་འདོད་ཆགས་གཏན་བྲལ་ཕྱིར། །རྣམ་སྨིན་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་ འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འདོད་པའི་ས་བའི་ལས་མྱོང་ངེས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའང་མཐོང་ཆོས་ལ་ མྱོང་བར་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་བྱས་པའི་སྐྱེ་བ་དེ་ ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ སྨིན་ཞིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མཚན་གཞི་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་མཚམས་མེད་པ་ ལྔའི་ལས་རྣམས་སོ། །དེའི་(དོན་དྲུག་གི་)དབྱེ་བ་ནི་(ཀྲི་ཡ་)དཔུང་བཟངས་སུ། གང་ཞིག་ཕ་མ་ དགྲ་བཅོམ་གསོད། །མཐུན་པའི་དགེ་འདུན་དབྱེན་བྱེད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་སྡང་ སེམས་ཀྱིས། །མི་གང་སྐུ་མཚལ་འབྱིན་བྱེད་པ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལས་འདི་རྣམས། །རྒྱལ་ བས་མཚམས་མེད་ལྔ་རུ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། ཁ་ཅིག་(སྒྲོན་གསལ་དུ།)སངས་རྒྱས་ཀྱི་ སྐུ་འཇིག་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། (བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་)བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་བསྐྱོད་པའང་མཚམས་མེད་དུ་བཞེད་ཅིང་། (གཉིས་པ།) གང་ན་ཡོད་ན། མཛོད་དུ། མཚམས་མེད་གླིང་གསུམ་དག་ན་ཡོད། །ཟ་མ་ སོགས་ལ་མི་འདོད་དེ། །(ཕ་མའི་)ཕན་དང་(རང་གི་)ངོ་ཚ་ཆུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་གླིང་ གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་ཡོད་དོ། ། (གསུམ་པ།) ངོ་བོ་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ཕོ་མོས་རང་གི་ལུས་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཕ་མ་མིའི་འགྲོ་ བ་ཡིན་པ། བསད་སེམས་ཀྱིས་རང་ངམ་བསྐོས་པས་མ་ནོར་བར་བསད་ནས་མཚམས་མེད་ 1-562 དང་པོ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། །མཚན་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་ཀྱང་རུང་། །གང་གི་ཟླ་མཚན་ལས་བྱུང་ མ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕ་མ་མཚན་གྱུར་པ་བསད་ནའང་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་གྱི་ཟླ་མཚན་གཞན་ གྱི་མངལ་དུ་བླུགས་པ་ལས་སྐྱེས་ན་སྔ་མ་ལས་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མའང་བྱ་བ་ཞུ་བའི་གནས་སུ་ གསུངས་སོ། །ཕ་མ་མི་མ་ཡིན་པ་བསད་པ་ལས་ནི་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཁྲིའི་འོག་ན་མ་ཡོད་པར་ མ་ཤེས་ཏེ་བསྡད་པས་ཆག་ནས་ཤི་བ་དང་། ཁྲུས་མཁན་གྱི་བུས་སྦྲང་བུ་ལ་བསྣུན་པས་ཕ་ཤི་ བ་ལྟ་(དགྲ་བོ་བློ་དང་ལྡན་པ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །མཛའ་བཤེས་བློ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་མིན། །བློ་གྲོས་བྲལ་བས་སྦྲང་བུ་བསད་སྙམ་ པས། །ཕ་ཡི་ཀླད་པ་བཅོམ་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །)བུ་གཞན་ལ་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་སྟེ། འདི་བསད་དོ་ཞེས་རྟེན་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་མིན་པའི་འདུ་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 例如，以強烈的貪慾等煩惱，以及廣大的行為所引發的善或不善之業，其果報會立即成熟。這就像是修習強大的對治法一樣。 此外，《俱舍論》中說：『爲了斷除該地的貪慾，無論是什麼樣的異熟果都是確定的。』這意味著爲了斷除欲界貪慾，不還果聖者必定會體驗欲界的業果，這也被認為是現世受報。 第二，什麼是來世受報之業？ 也就是，所造之業，在來世（即下一生）沒有其他生命間隔的情況下，立即成熟並體驗果報。例如，五無間罪的業就是如此。 關於它的（六種意義的）分類，在《釋量論》的（克里亞）《集量論》中說：『如果有人殺父、殺母、殺阿羅漢，破壞僧團的和合，或者懷著嗔恨心，使如來佛出血，這些極其惡劣的罪業，佛陀稱為五無間罪。』 有些人（在《明燈論》中）認為，毀壞佛像、捨棄正法、擾亂菩薩的禪定也是無間罪。 （第二，）它存在於哪裡呢？ 在《俱舍論》中說：『無間罪存在於三大洲。』因為（父母的）恩情和（自己的）羞恥心很小，所以不在匝瑪等地。 （第三，）自性是什麼呢？ 三大洲的男女，殺害自己身體的生身父母（必須是人類），懷著殺心，親自或通過指使他人準確無誤地殺死他們，就構成了前兩個無間罪。即使父母的性別改變了也一樣。如果將他人的精血注入他人的子宮而生，那麼就從前者轉變了，後者也成爲了行為的對象。 如果殺害非人類的父母，則不構成無間罪。如果在床下不知道有母親的情況下坐下，壓死母親，或者洗澡人的兒子打到蒼蠅而父親因此死亡（敵人有智慧是最好的，沒有智慧的朋友不是這樣。看看那個沒有智慧的人，想要殺死蒼蠅，卻打碎了父親的頭顱！），或者與其他人的妻子發生關係，也不構成無間罪。 第三個是殺阿羅漢。因為確定地認為『我殺了這個人』，所以如果誤認為不是阿羅漢而殺害了，就不構成無間罪。

【English Translation】 For example, actions of virtue or non-virtue taken up with intense attachment and other afflictions, and with vast actions, whose fruits ripen immediately. This is like explaining a powerful antidote. Also, it says in the Abhidharmakosha: 'Because of the complete separation from desire in that realm, whatever is the definite result.' This means that in order to abandon desire, the non-returner will definitely experience the karma of the desire realm, which is also said to be experienced in this very life. Second, what is the karma that ripens in the next life? It is when the fruit of the action ripens and is experienced in the very next life after the action is done, without any interruption by another rebirth. An example of this is the karma of the five deeds of immediate retribution. Regarding its (sixfold) division, in (Kriya's) Compendium on Valid Cognition: 'Whoever kills their father, mother, or arhat, causes dissension in the harmonious sangha, and likewise, with hateful thoughts towards the Tathagata, causes blood to flow from his body, these extremely unbearable actions are spoken of by the Victorious One as the five of immediate retribution.' Some (in the Lamp Illuminating Wisdom) consider destroying the body of the Buddha, abandoning the sacred Dharma, and disturbing the samadhi of a Bodhisattva to also be deeds of immediate retribution. (Second,) where does it exist? In the Treasury: 'Deeds of immediate retribution exist in the three continents.' It is not desired in Zama and others, because of the smallness of (parental) kindness and (one's own) shame. (Third,) what is its nature? Men and women of the three continents who kill their own parents (who must be human beings) who gave rise to their body, with the intention to kill, either themselves or through someone they have appointed, without error, become the first two deeds of immediate retribution. Even if the gender of the parents has changed. If one is born from the menstrual blood of another placed in the womb of another, then it changes from the former, and the latter is also said to be the place where the action is performed. Killing non-human parents does not constitute a deed of immediate retribution. Sitting down without knowing that one's mother is under the throne and crushing her to death, or the son of a bath attendant hitting a fly and the father dying as a result (an enemy with intelligence is the best, a friend without intelligence is not like that. Look at the one without intelligence, thinking to kill a fly, he shattered his father's skull!), or engaging in relations with another's wife, also do not constitute deeds of immediate retribution. The third is killing an arhat. Because of definitely holding the thought 'I killed this person,' if one kills someone mistakenly thinking they are not an arhat, it does not constitute a deed of immediate retribution.

---

ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་བསད་ཀྱང་འགྱུར་ལ། (ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་ཀྱི་བརྗེད་བྱང་དང་སྒྲོན་གསལ་ལས།)ཕ་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་ལས་ནི་(དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའི། ཕ་ བསད་ཀྱི་མཚམས་མེད་གཅིག་ལས་ཀྱང་མེད་འགྱོད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཟེར། སྐྲ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་མཚམས་མེད་པ་གཉིས་བྱས་ ཏེ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་དང་སྒོ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱོས་ཀྱི།)མཚམས་མེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་(རྒྱལ་སྲས་)འདོད་ ཅིང་། བསྔུན་འོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་རྗེས་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཐོབ་ནས་ཤིའང་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ནི་དགེ་འདུན་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་བྱེད་པ་སྟེ། དེའང་། དགེ་སློང་ལྟ་སྤྱོད་ཚུལ་ལྡན་ པས། །འབྱེད་དོ་གཞན་དུའོ་བྱས་པ་རྣམས། །སྟོན་དང་ལམ་གཞན་ལ་བཟོད་པ། །བྱེ་བའོ་དེ་ ནི་མི་གནས་སོ། །དེ་ནི་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་དུ་འདོད། །འཛམ་བུའི་གླིང་ནའོ་དགུ་སོགས་ཀྱིས། ཞེས་པ་ལྟར་འབྱེད་པ་པོ་(ཁྱིམ་པ་དང་དགེ་སློང་མ་དང་འདོད་སྲེད་སྤྱོད་པས་མ་ཡིན་གྱི།)དགེ་སློང་ལྟ་བ་སྤྱོད་ པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། གནས་སྟོན་པའི་སྤྱན་(བཟོད་དཀའ་ཞིང་བཀའ་བཙན་པ་དེས་འཕགས་པ་དབྱེ་ 1-563 བར་མི་ནུས་པས་)སྔ་ལས་གཞན་དུ། གང་ཟག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་སློང་རྣམས། །(དབྱེ་འདོད་ཀྱི་གསོལ་ བ་དང་ཚུལ་ཤིང་གིས་འབྱེད་ལ་)ཚུལ་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། དེས་བཤད་པ་ལ་ལམ་ དུ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། དུས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་འདུམས་ཞིང་། ལམ་ ལ་འཇུག་པའི་གེགས་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ཕྱེ་བས་འཁོར་ལོའི་དབྱེ་ན་ཞེས་ བྱ་སྟེ། འཛམ་བུ་གླིང་ཁོ་ན་ཡོད་ཅིང་། དབྱེ་ཡུལ་དང་དབྱེ་བྱ་བཞི་བཞི་དང་འབྱེད་མཁན་དགེ་ སློང་དགུ་ཡན་ཆད་ཚང་བ་ལས་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི། དང་པོ་མཐའ་སྐྱོན་ཟུང་ཅིག་གི། སྔ་རོལ་ ཐུབ་པ་ནོངས་པ་དང་། །མཚམས་མ་བཅད་པ་དག་ཏུ་ཡང་། །འཁོར་ལོའི་དབྱེན་ནི་མི་འབྱུང་ ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་མ་ཐག་པ་(ན་དབྱེ་བྱ་མེད་པས་)དང་། མཐའ་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཀ་(དགེ་འདུན་ཤ་གཅིག་པ་)དང་། བསྟན་པ་ལ་(ལྟ་ཚུལ་གྱི་)སྐྱོན་མ་བྱུང་བ་དང་། སྡུམ་པ་བོ་(མེད་པས་)མཆོག་ཟུང་ཅིག་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་དང་། འགྲན་ཟླར་བཟུང་བའི་སྟོན་ པ་(མེད་པས་)འདས་པ་དང་། (མཚམས་ནང་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་དགོས་པས་)མཚམས་མ་བཅད་པ་སྟེ་དུས་དྲུག་ ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། ། (གཉིས་པ།) ལས་ཀྱི་དབྱེན་ནི་གླིང་གསུམ་ན། དེ་ནི་(དགེ་སློང་)བརྒྱད་དག་ཡན་ཆད་ཀྱིས། ། (འདི་མན་ཆད་པར་ལྷག)ཞེས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་གནས་པ་ན་མཚམས་ནང་གཅིག་ཏུ་(འདི་མན་ཆད་པར་ ལྷག)དགེ་འདུན་མི་མཐུན་པས་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གང་རུང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚམས་མེད་ མ་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་ནི་བཞིན

【現代漢語翻譯】 即使殺了一個阿羅漢也會後悔。（出自《法句義疏》和《明燈論》）因為殺死父親阿羅漢（殺死阿羅漢，殺死父親是唯一的無間罪，會產生後悔）。毛髮者，你犯了兩個無間罪，這是用兩種原因和兩種方式來責罵的。）想要將（王子）變成一個無間罪，但不是對先後的阿羅漢。如是說，在做出殺害的行動之後，即使獲得了阿羅漢果位而死去，也不會變成無間罪。 第四個是分裂僧團。也就是：比丘持戒如法行，若有異見分道揚，不容異師立新宗，此為破僧不共住。贍部洲中九人等。 如是說，分裂者（不是在家眾、比丘尼或行淫者），比丘持有見解、行為和戒律，住持正法的眼（難以忍受且命令嚴厲，因此無法分裂聖者），從先前變為其他。各個凡夫比丘。（以分裂的祈請和戒律來分裂）將教法從佛陀變為其他，並且通過接受他所說的為道路的方式來分裂。在一個晝夜中不共住而和解，是進入道路的障礙，並且從法輪中分裂出來，因此稱為分裂僧團。只存在於贍部洲，分裂的對象和分裂的行為各有四個，分裂者需要九個以上的比丘才能構成。那是：最初終結皆有過，昔時能仁有過失，未劃界限之地等，皆不生起分裂僧。 如是說，最初法輪剛轉動時（因為沒有分裂的對象），終結是涅槃時（僧團是一體的），教法沒有出現（見解上的）過失，沒有調解者（因為沒有），沒有出現殊勝的二者之前，與競爭對手的導師（因為沒有）已逝去，（因為必須在一個界限內分裂）沒有劃界限，這六個時期不會發生分裂僧團。 （第二，）業的分裂存在於三個洲。那是（比丘）八人以上。（這以下是剩餘的）如是說，當教法存在時，在一個界限內（這以下是剩餘的）比丘們因為不和合而做一百零一種業，那不是無間罪。 第五個是...

【English Translation】 Even killing an Arhat will cause regret. (From the 'Annotations on the Dhammapada' and 'Lamp Illuminating.') Because killing the father who is an Arhat (killing an Arhat, killing the father is the only immediate karma, which will cause regret). O you with hair, you have committed two immediate karmas, which is scolding with two reasons and two ways.) Wanting to turn (the prince) into one immediate karma, but not for the Arhats before and after. As it is said, after making the action of killing, even if one attains Arhatship and dies, it will not become an immediate karma. The fourth is dividing the Sangha. That is: A Bhikshu who practices the Dharma with discipline, if there are different views and ways, not allowing other teachers to establish new sects, this is breaking the Sangha and not living together. In Jambudvipa, nine people and so on. As it is said, the divider (not a householder, Bhikshuni, or one who engages in sexual activity), a Bhikshu who holds views, conduct, and discipline, the eye that upholds the Dharma (difficult to endure and strict in command, therefore unable to divide the noble ones), changing from the previous to another. Individual ordinary Bhikshus. (Dividing with the prayer of division and the discipline) changing the Dharma from the Buddha to another, and dividing by accepting what he says as the path. Not living together and reconciling in one day and night, being an obstacle to entering the path, and dividing from the wheel of Dharma, therefore it is called dividing the Sangha. It only exists in Jambudvipa, the object of division and the act of division each have four, and the divider needs more than nine Bhikshus to constitute it. That is: the beginning and the end both have faults, in the past the able one had faults, places without boundaries, etc., do not give rise to dividing the Sangha. As it is said, when the first wheel of Dharma has just turned (because there is no object of division), the end is when entering Nirvana (the Sangha is one), the Dharma has not appeared (faults in views), there is no mediator (because there is none), before the appearance of the supreme two, the teacher who is a competitor (because there is none) has passed away, (because it must be divided within a boundary) there is no boundary drawn, these six periods will not cause dividing the Sangha. (Second,) the division of karma exists in three continents. That is (Bhikshus) eight people or more. (This below is the remainder) As it is said, when the Dharma exists, within a boundary (this below is the remainder) Bhikshus do one hundred and one kinds of karma due to discord, that is not an immediate karma. The fifth is...

---

་གཤེགས་པ་མི་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་བཀྲོངས་པར་མི་ནུས་ཀྱང་། དགྲོང་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཁྲག་འབྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བརྡེག་པར་སེམས་ལས་ མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་བརྡེག་པའི་བསམ་པ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་གཞིར་མི་འགྱུར་རོ། ། (བཞི་པ།) ཉེས་དམིགས་ནི། །མཚམས་མེད་སྦྱོར་བ་བྱས་ལས། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ 1-564 མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་མོད། ཐེག་ཆེན་པའི་གཞུང་དུ་ནི། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་ བསམས་ན་མྱུར་དུ་དེ་ལས་ཐར་འགྱུར་གྱི། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལྟ་ བུའོ། ། (ལྔ་པ།) ལྕི་ཡང་ནི། དགེ་འདུན་དབྱེན་ཕྱིར་བརྫུན་སྨྲ་བ། ཁ་ན་མ་ཐོ་རབ་ཆེར་འདོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་ལྔའི་ནང་ནས་དབྱེན་ལྕི་སྟེ་ཆོས་སྐུ་ལ་བསྣུན་ཞིང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་བའི་བར་ དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྐལ་པར་མནར་མེད་སྨིན་པར་འགྱུར། ཞེས་ དབྱེན་བྱེད་པ་པོ་མནར་མེད་དུ་ངེས་ཤིང་། གཞན་གྱིས་དམྱལ་བར་ལྟུང་ཡང་མནར་མེད་དུ་ མ་ངེས་སོ། ། (དྲུག་པ།) རྩོད་སྤང་ནི། (ཕ་མ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའི་ཆོས་སྲེད་ལྟ་བུ་)གང་ཟག་གཅིག་གིས་ མཚམས་མེད་མང་པོ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཅར་སྨིན་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་ (ལྕི་ཡང་)ཁྱད་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རིམ་གྱིས་སྨིན་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ཁོ་ན་ལ་མྱོང་བ་གསུངས་པ་དང་ འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ལྷག་པས་གནོད་པ་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་(དང་འགྲེལ་པ་)ལྟར་མང་པོའི་ རྣམ་སྨིན་གཅིག་ཅར་མྱོང་སྟེ། དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་མནར་མི་བཟོད་པ་འགྲུབ་ཅིང་། ཆད་པ་དང་མི་བཟད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བས། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ཞིང་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ རྣམས་དང་། མི་དགེ་བ་གཞན། མ་(གསོད་པ་དང་ཉེ་བ་)དགྲ་བཅོམ་མ་(འདོད་པས་)སུན་ཕྱུངས་དང་། ། (ཕ་གསོད་པ་དང་ཉེ་བ་)བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་གནས་(གང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། ། གང་ནས་མཚན་གྱི་ལས་བྱེད་པ། །བདེ་འགྲོ་རིགས་མཐོ་སྐྱེ་དབང་མཚུངས། །ཕོར་འགྱུར་ཚེ་རབས་དྲན་མི་ལྡོག །ཅེས་མཛོད་ ལས་སོ། །) དང་། །(དགྲ་བཅོམ་གསོད་པ་དང་ཉེ་བ་)སློབ་པ་(རྒྱུན་ཞུགས་)གསོད་དང་(དབྱེན་དང་ཉེ་བ་)དགེ་ འདུན་གྱི། །(ཞལ་དུ་)འདུ་བའི་སྒོ་ནི་དགུ་འཕྲོག་པ་དང་། །མཚམས་མེད་པ་དང་ཆ་འདྲ་(ཉེ་བ་) 1-565 སྟེ། །ལྔ་པ་(སངས་རྒྱས་ལ་ཁྲག་འབྱིན་པ་དང་ཉེ་བ་)མཆོད་རྟེན་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་མཚམས་མེད་ དང་ཉེ་བ་ལྔའང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་བྱས་ པའི་ཚེ་ཕྱི་མ་དེ་ལས་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་ཞིང་ མྱོང་བ་འགྱུར་བ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་བར། ལ

【現代漢語翻譯】 雖然如來具有不可摧毀的法性，無法被殺死，但懷著殺害的意念使其出血，這並非真正傷害了佛陀，僅僅是意念而已。如果僅僅是傷害的意念，那就不會構成實際的罪行。 （四）罪過：如經中所說：『造作無間罪，不可能斷除貪慾。』但在大乘經典中說：『如果能如實思維法性，就能迅速從中解脫。』就像未生怨王（Ajatasattu）一樣。 （五）輕重：如經中所說：『為僧團分裂而說謊，被認為是極大的罪過。』因此，在五種無間罪中，分裂僧團最為嚴重，因為它損害了法身，阻斷了通往天界和解脫的道路。正因為如此，分裂僧團者必定會在無間地獄中受苦。而其他人即使墮入地獄，也不一定會在無間地獄中受苦。 （六）辯論：如果一個人造作了多個無間罪，其果報是在一次生命中同時成熟，那麼一個罪和多個罪就沒有區別（輕重）；如果果報是依次成熟，那麼就與經中所說只能在來世感受果報相矛盾。對此，經中回答說：『額外的罪行會造成額外的損害。』就像（註釋）所說，多個罪行的果報會同時感受，導致身體極其脆弱，無法忍受痛苦，遭受各種懲罰和折磨，從而產生極大的痛苦感受。或者，善業因田地和發心等因素而具有力量，而不善業則不然。母親（被殺害的）和近於（殺害的）阿羅漢（因慾望而）被玷污，父親（被殺害的）和近於（殺害的）菩薩（從何處是菩薩？從何處行使名號的職責？善趣、高種姓、出生、權力相同。轉為男性，能回憶前世，不退轉。——出自《俱舍論》），以及（殺害的）阿羅漢和近於（分裂的）僧團。（口中）集會的九種門徑被剝奪，與無間罪相似（接近），第五種（使佛出血和接近）是摧毀佛塔。』這五種近於無間罪的罪行也是出生后就要感受果報的。 第三個問題是：哪些業會在其他生世感受果報？答：所造作的業，從下一世開始，其果報會逐漸成熟並感受。如《業百頌》所說：

【English Translation】 Although the Tathagata has an indestructible Dharma nature and cannot be killed, drawing blood with the intention to kill does not truly harm the Buddha; it is merely an intention. If it is only the intention to harm, then it does not constitute an actual crime. (4) Faults: As stated in the scriptures: 'Having committed the five heinous crimes, it is impossible to abandon desire.' However, in the Mahayana scriptures, it is said: 'If one truly contemplates the nature of reality, one can quickly be liberated from it.' Like King Ajatasattu. (5) Weight: As stated in the scriptures: 'Lying for the sake of dividing the Sangha is considered a great offense.' Therefore, among the five heinous crimes, dividing the Sangha is the most serious, as it harms the Dharmakaya and obstructs the path to heaven and liberation. For this reason, those who divide the Sangha will surely suffer in Avici Hell. Others, even if they fall into hell, are not necessarily destined for Avici Hell. (6) Debate: If a person commits multiple heinous crimes and their consequences mature simultaneously in one lifetime, then there would be no difference between one crime and multiple crimes (weight); if the consequences mature sequentially, then it contradicts the teaching that one can only experience the consequences in the next life. To this, the scriptures answer: 'Additional offenses cause additional harm.' As (the commentary) says, the consequences of multiple offenses are experienced simultaneously, causing the body to be extremely fragile, unable to endure suffering, and subjected to various punishments and tortures, resulting in extremely great suffering. Alternatively, virtuous deeds have power due to the field and intention, while non-virtuous deeds do not. Mother (killed) and near (killing) Arhat (defiled by desire), father (killed) and near (killing) Bodhisattva (From where is the Bodhisattva? From where does he exercise the function of the name? Good realms, high caste, birth, power are the same. Transformed into a male, able to recall past lives, not regressing. - From the Abhidharmakosha), and (killing) Arhat and near (dividing) Sangha. The nine paths of assembly (in the mouth) are deprived, similar (near) to the five heinous crimes, the fifth (drawing blood from the Buddha and near) is destroying stupas.' These five offenses near to the five heinous crimes are also experienced after birth. The third question is: Which karmas will be experienced in other lifetimes? Answer: The karmas that are created, starting from the next life, their consequences will gradually mature and be experienced. As stated in the Karma Shataka:

---

ུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མགོ་རྩོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞག་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། རང་རྒྱལ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་པས་དམྱལ་བ་ཀྱི་ཧུད་ ཅེས་བྱ་བ་མཚམས་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ངོ་བོ་རྣམ་སྨིན་གཉི་གས་བཤད་པ། (གསུམ་པ།)གཉིས་ཀས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ནི་གསུམ་ ལས། ངོ་བོ་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། གང་མི་དགེ་བའོ་ཞེས་པ་ སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་མི་འདོད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལས་ལྡོག་པ་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་ བ་ཟག་བཅས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་སྨིན་འདོད་པའི་མྱོང་བའོ། །ལས་ དཀར་ནག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་དཀར་ནག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་གང་ ཞེ་ན། ལས་གང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མ་ལས་རྣམ་སྨིན་ བདེ་སྡུག་འདྲེས་མ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་འགལ་ཡང་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པས། གཞན་སླུ་བའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་བསམ་པས་ ནག་ལ་སྦྱོར་བས་དཀར་བ་དང་། བུ་དང་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ངག་གིས་ཐོ་འཚམ་ཡང་ མི་ཕན་པ་ལ་སོགས་ཟློག་པར་འདོད་པ་སྦྱོར་བས་ནག་ལ་བསམ་པས་དཀར་བ་དག་ལ་ 1-566 འདྲེས་མ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།)ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་མི་གནག་ཅིང་གཅིག་ཏུ་ རྣམ་པར་བྱང་བས་དཀར་བ་ལ། འཁོར་བ་དང་མི་མཐུན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ ཞིང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇོམས་པས་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ཉིད་བར་ཆད་མེད་པར་སྤོང་བའི་ལམ་ (འཆད་པར་འགྱུར་བ་)རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞར་བྱུང་ནི་(མདོ་ དང་འགྲེལ་པར་)ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་(ཡོན་པོ་ཉེས་པ་རྙོག་པ་དང་། །གཙང་བ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །)ལས་ལྔ་གསུངས་ཤིང་། དེའི་བར་ཆད་ནི་གསུམ་སྟེ། འཕགས་ལམ་བརྒྱད་(དྲང་པོ་)ལ་སྒྲིབ་པའམ་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ བར་ཆད་མཐར་འཛིན་ལྟ་བས་ཟིན་པ་ཡོན་པོའི་ལས་དང་། སེམས་རྒྱུད་ལ་སྒྲིབ་པའམ་རྣམ་ བྱང་ལ་སྡང་བའི་སྐུར་འདེབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཉེས་པའི་ལས་དང་། བསྟན་པ་ལ་མ་དད་པའམ་ བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་འཇིག་ལྟས་ཟིན་པ་རྙོག་པའི་ལས་སོ། །མཐུན་པ་ནི་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་དྲང་བོ

【現代漢語翻譯】 譬如說，『有情眾生的業，即使經過百千劫，也不會徒勞無功。當因緣聚合，時機成熟時，自會結成果實。』 這三種時間（過去、現在、未來）的安立，是從開始的角度而言，並非意味著僅僅如此就能圓滿。例如，殺害五百個自宗者，據說會墮入名為『ཀྱི་ཧུད་』（藏文）的地獄，並在無間地獄中反覆受生。 第三，從自性與異熟二者進行闡述。 從二者進行闡述，又分兩部分。第一，有漏之業有三種。什麼是自性是黑業，異熟也是黑業的業呢？就是所有不善業。因為它們具有煩惱性，並且會體驗到不想要的異熟果報。與此相反，什麼是自性是白業，異熟也是白業的業呢？就是三界中的有漏善業。因為它們不具有煩惱性，並且會體驗到想要的異熟果報。什麼是黑白混雜之業，其異熟也是黑白混雜的業呢？就是與欲界相應的善惡混雜之業，會體驗到苦樂混雜的異熟果報。對於這同一種業，雖然本體上是相違的，但會根據發心和行為來安立。例如，爲了欺騙他人而行佈施等，從發心來看是黑業，從行為來看是白業；又如，對子女和學生等進行身語上的傷害，但希望他們能改過自新，從行為來看是黑業，從發心來看是白業，這些都稱為混雜之業。 第二，無漏之業。由於沒有煩惱的垢染，所以不是黑業，完全是清凈的白業。由於與輪迴不相順應，所以不會產生異熟果報。什麼是通過摧毀有漏之業的習氣而使業滅盡的業呢？就是致力於斷除煩惱，以及無間斷地斷除煩惱之道（將在後面闡述）的那些無漏之業。這些業的附帶結果是（在經和論中），無漏之業的障礙、隨順，以及從本體的角度而言，宣說了五種業（『有損、有害、混亂，清凈、能勝』）。 其中的障礙有三種：以執著于邊見的觀點所導致的遮蔽八正道（正道）或中道的業，稱為有損之業；以憎恨清凈或誹謗所導致的遮蔽自相續的業，稱為有害之業；以我見所導致的對教法不信任或對無我之證悟的障礙，稱為混亂之業。隨順則是戒律和觀點正直。

【English Translation】 For example, 'The actions of sentient beings, even after hundreds of thousands of kalpas, will not be in vain. When the causes and conditions come together and the time is ripe, they will surely ripen into fruit.' These three times (past, present, and future) are established from the perspective of the beginning, not implying that they are complete merely by that. For example, it is said that killing five hundred of one's own tradition will cause one to be born repeatedly in the 'ཀྱི་ཧུད་' (Tibetan) hell, which is an uninterrupted hell. Third, explaining from the perspective of nature and maturation. Explaining from both, there are two parts. First, of the contaminated actions, what is the action whose nature is black and whose maturation is also black? It is all non-virtuous actions. Because they are associated with afflictions and experience unwanted maturation results. Conversely, what is the action whose nature is white and whose maturation is also white? It is the contaminated virtue of the three realms. Because they are not associated with afflictions and experience desired maturation results. What is the action that is a mixture of black and white, and whose maturation is also a mixture of black and white? It is the mixed virtuous and non-virtuous actions associated with the desire realm, which experience mixed happiness and suffering as maturation results. Although this same action is contradictory in its essence, it is established according to intention and action. For example, giving alms to deceive others is black in intention but white in action; similarly, harming children and students with body and speech, but hoping they will reform, is black in action but white in intention. These are called mixed actions. Second, uncontaminated actions. Because they are without the defilement of afflictions, they are not black but entirely pure white. Because they do not conform to samsara, they do not produce maturation results. What is the action that exhausts karma by destroying the habitual tendencies of contaminated actions? It is the effort to abandon afflictions and the path of abandoning them without interruption (which will be explained later), which are all uncontaminated actions. Incidental to these actions (in sutras and commentaries), the obstacles and conformities of uncontaminated actions, and from the perspective of their nature, five actions are taught ('harmful, detrimental, confusing, pure, and victorious'). Among these, there are three obstacles: the action of obscuring the Eightfold Noble Path (the straight path) or the Middle Way with views clinging to extremes is called a harmful action; the action of obscuring one's own mind-stream or slandering purity with hatred is called a detrimental action; the action of not trusting the teachings or obstructing the realization of selflessness with the view of the perishable is called a confusing action. Conformity is upright morality and view.

---

ས་ཟིན་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་གཙང་བའི་ལས་སོ། །ངོ་བོ་ནི་སློབ་པ་དང་ མི་སློབ་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐུབ་པའི་ལས་སོ། །མཛོད་དུ་ནི། མི་དགེ་(བ་ དང་)གཟུགས་(ཀྱི་དགེ་བ་)དང་འདོད་(པར་)གཏོགས་པའི། །དགེ་བ་ཉིད་(གསུམ་)ནི་རིམ་བཞིན་ དུ། །གནག་དང་དཀར་དང་གཉིས་ཀའི་ལས(གསུམ་སྟེ)། །དེ་(རྣམས་)ཟད་བྱེད་པ་ཟད་མེད་དོ། ། ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། ། ༈ སྦྱིན་པའི་ལས། བདུན་པ་སྦྱིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་ཚུལ། སྦྱིན་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེའི་གཞི་དང་ཀུན་ནས་སློང་ བ་དང་དངོས་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞིའམ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི་ 1-567 ཡོ་བྱད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། བཏང་ཡུལ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། ལས་འབྲས་ལ་གཏི་མུག་ མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ གཏོང་བའི་སེམས་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་ཆོས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་ པོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཏོང་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་གཏོད་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཁྱེར་ ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མདོར་སྦྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་ ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིར་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། དགེ་ སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་སློང་བ་དང་ཕོངས་པ་དང་འགྲོན་པོ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་ཞེས་པ་ལྟར་ཉེ་རིང་ ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་མི་འབྱེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་གོས་དང་རྒྱན་ དང་སྨན་དང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་མིའི་ཡོ་བྱད་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་སྦྱིན་ཞེས་པ་ལྟར་འདོད་ པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་མདོ་ལས། ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་། ལག་རྐྱང་བ་དང་། གཏོང་བ་ལ་ དགའ་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལེགས་པར་འགྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་ གསུངས་པའི་རིམ་པ་ལྟར་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མི་བསྔོ་ཞིང་། མི་གནས་པར་ སྦྱིན་པ་དང་། བསམ་པ་དང་སྦྱིན་བྱའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་དང་། རངས་ཤིང་འགྱོད་པ་ མེད་པར་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང་། བསམ་སྦྱོར་གྱི་ སྒོ་ནས་ཕྱོགས་མི་འབྱེད་ཀྱང་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་སྣོད་བཟུང་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། རང་གི་འཁོར་ དང་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པར་ལེགས་པར་བགོས་ཏེ་སྦྱིན་པས་དོན་དྲུག་གིས་ ཀྱང་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིགས་པར་བྱའོ། ། 1-568 གསུམ་པ་ནི། དེའང་ས

【現代漢語翻譯】 業已終結，清凈無垢是為清凈之業。其自性為有學與無學之三門無漏業，是為能勝之業。《俱舍論》中說：『不善（之業）與色（界之善業）及欲（界所攝之善業），此三依次為黑、白、俱有之業（三種），彼（等）能盡者為無盡。』 接下來是佈施之業。 第七，何為佈施之業？即認識佈施之自性，佈施圓滿之方式，以及佈施對像圓滿之方式。首先，需從其基礎、發起、事物及自性等方面進行理解。其中，基礎或傳承之因是不執著于財物，對佈施對像沒有嗔恨，對業果沒有愚癡。發起之因，即實際之因，是具備不執著等功德的佈施之心。事物是指作為佈施之物的法與財物等。自性是指佈施時，身體的行為表示給予，語言的行為說『拿去』，以及宣講佛法等。 其次，如何使佈施圓滿？如『成為佈施之性』所說，即反覆不斷地佈施；如『佈施給沙門、婆羅門、乞丐、貧窮者及客人』所說，即不分親疏遠近地佈施；如『佈施食物、飲品、衣服、裝飾品、醫藥、花鬘以及人類所需之任何物品』所說，即圓滿地佈施一切所需之物。因此，通過這三個方面，佈施得以圓滿。此外，經中還說：『慷慨施捨，張開手臂，樂於佈施，具有供養佈施之性，佈施圓滿，樂於妥善分配佈施。』按照這些次第，不為生存和享受而回向，不住著地佈施，從發心和佈施之門廣行佈施，無悔地歡喜佈施，反覆不斷地佈施，從意樂和行為上不分親疏，但在佈施對像上則選擇堪為法器者而佈施，對於自己的眷屬和意外來客，不分親疏遠近地妥善分配佈施。因此，通過這六個方面，也可以理解佈施的圓滿。 第三點是關於佈施對象。

【English Translation】 The deed is finished, pure and without defilement, is the pure deed. Its essence is the non-leaking deed of the three doors of learning and non-learning, which is the deed of being able to overcome. In the Treasury (Abhidharmakośa) it says: 'Non-virtue (deed) and form (realm's virtuous deed) and desire (realm's virtuous deed), these three in order are black, white, and both (three deeds). Those (deeds) that exhaust them are inexhaustible.' Next is the deed of giving. Seventh, what is the deed of giving? It is to recognize the essence of giving, how giving is perfect, and how the object of giving is perfect. First, it must be understood from its basis, motivation, object, and nature. Among them, the basis or the cause of transmission is not being attached to possessions, not having hatred towards the recipient, and not having ignorance towards the results of actions. The cause of motivation, that is, the actual cause, is the mind of giving that possesses virtues such as non-attachment. The object is the object to be given, such as Dharma and possessions. The nature is that when giving, the body's action indicates giving, the speech's action says 'take it', and teaching the Dharma, etc. Secondly, how is giving perfected? As it is said, 'becoming of the nature of giving', that is, giving repeatedly and continuously; as it is said, 'giving to renunciants, Brahmins, beggars, the poor, and guests', that is, giving without discriminating between near and far; as it is said, 'giving food, drink, clothing, ornaments, medicine, garlands, and whatever human beings need', that is, giving completely all that is desired. Therefore, through these three aspects, giving becomes perfect. Furthermore, the Sutra says: 'Giving generously, extending one's arm, delighting in giving, having the nature of offering and giving, giving perfectly, delighting in distributing giving well.' According to these sequences, not dedicating for the sake of existence and enjoyment, giving without dwelling, giving extensively from the door of intention and giving, giving with joy without regret, giving repeatedly, not discriminating from the door of intention and action, but choosing the vessel when giving to the field, and distributing well without discrimination between one's own retinue and sudden guests. Therefore, through these six aspects, the perfection of giving can also be understood. The third point is about the object of giving.

---

ྦྱིན་བྱ་ལ་ལྟོས་པ་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། མདོ་ལས། ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པར་ བྱ་བའི་དངོས་པོ་བཅོལ་མ་ལ་བསྙོན་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པས་གྲུབ་པ་ མ་ཡིན་པ་དང་། ལག་དར་བའི་མཐུས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ གཞན་གྱིས་འབད་པས་བསྒྲུབས་པ་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྡུལ་དང་དྲི་མས་མ་ཕོག་ པ་ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དུག་དང་མཚོན་ཆ་དང་བསད་ཤ་དང་ཆང་ལ་སོགས་ པ་མ་ཡིན་པ་རུང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞལ་ གཡོ་དང་ལོག་འཚོས་བསྒྲུབས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་དོན་ ལྔས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། ༈ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལས་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ཚུལ་ཁྲིམས་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་བཤད་པ་ ནི། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྐྱེན་ཚང་བས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས་ བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པ་ནི་སྲུང་བ་ པོ་སོ་སོར་ཐར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ ཞེ་ན། འཕྲལ་གྱི་ཡོ་བྱད་དང་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་ སློང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་གནས་གསོད་པའི་ས་དང་། སྨད་འཚོང་དང་། ཆང་འཚོང་དང་། གདོལ་བའི་ཁྱིམ་དང་། རྒྱལ་བོའི་ཕོ་བྲང་སྟེ་ལྔ་སྤངས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དང་ལྡན་ཞིང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། (རྩྭ་གཅོད་པ་ལྟ་བུ།) སྟོན་ 1-569 པས་བཀག་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། (མི་དགེ་བ་བཅུ་) ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་སྤོང་ལ། བཅས་པ་ ལའང་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བར་བསམ་པ་དྲག་པོས་འཛེམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་སློབ་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སློབ་ཅེ་ན། བསླབ་པའི་ གཞི་དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གང་བླངས་པ་རྣམས་ལ་ བསླབ་བྱ་ཐམས་ཅད་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཉམས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྲུང་ཞིང་སློབ་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།)མདོ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་སྤྱོད་བཤད་པ(འི་བར་སྡོམ་)ནི། བསྡམས་པ་ཕུན་ཚོགས་ ཡོངས་དག

【現代漢語翻譯】 問：以何種方式看待佈施，才能使佈施圓滿？ 答：如經中所說：『以精進獲得的』，即佈施之物並非通過欺騙等損害他人的方式獲得；如『以手力獲得的』，即佈施之物並非從他人辛勤勞動所得中掠奪；如『未被塵垢沾染的』，即佈施之物未腐爛且無污垢；如『與法相應的』，即佈施之物並非毒藥、武器、屠宰的肉、酒等不適宜之物；如『以正法獲得的』，即佈施之物並非通過欺騙或不正當的營生獲得，而是通過正法獲得的。因此，這五個方面使佈施成為最殊勝的。 戒律之業 戒律之業分為兩部分：（第一部分）宣說具足六支的戒律。如何才算具足戒律呢？因為圓滿受持且不毀壞所受之戒，並隨之守護。 如何才算被別解脫戒所攝持呢？因為是決定從輪迴中解脫的戒律，守護者能獲得別解脫。 如何才算具足威儀和行境呢？因為即時的資具和行為完全清凈，所以是威儀圓滿。遠離屠宰場、妓院、酒館、旃陀羅之家和王宮這五種非比丘行境之地，所以是行境圓滿，並且是未被聖者呵責的戒律。 如何才算對微小的罪過也感到畏懼呢？（例如割草）因為對於佛陀所遮止的，會成為過患的制罪，以及本質上會成為過患的性罪都會捨棄。對於制罪也像性罪一樣，以強烈的意念謹慎地避免，並且極其恭敬地學習，所以是這樣的戒律。 如何才算學習已受持的戒律呢？對於所受持的學處，如比丘的二百五十三條戒等，所有應學之處，沒有一絲一毫的缺失，全部圓滿地守護和學習，所以是這樣的戒律。 （第二部分）宣說經中所出的行為（之間的總結）：攝持、圓滿、具足、清凈。

【English Translation】 Q: How should one view giving so that the act of giving becomes perfect? A: As stated in the sutra: 'Obtained through diligence,' meaning the object of giving is not obtained through deception or other means that harm others; as 'Obtained through the strength of one's hands,' meaning the object of giving is not seized from the labor of others; as 'Not touched by dust and impurities,' meaning the object of giving is not rotten and without impurities; as 'In accordance with the Dharma,' meaning the object of giving is not poison, weapons, slaughtered meat, alcohol, or other unsuitable items; as 'Obtained through the Dharma,' meaning the object of giving is not obtained through deception or wrong livelihood, but through the Dharma. Therefore, these five aspects make giving supreme. The Activity of Discipline The activity of discipline is divided into two parts: (First part) Explaining the discipline that possesses six branches. How does one possess discipline? Because one fully takes and does not break the vows one has taken, and subsequently protects them. How is one bound by the vows of individual liberation? Because it is the discipline that definitively liberates from samsara, and the protector obtains individual liberation. How are conduct and sphere of activity perfect? Because immediate necessities and behavior are completely pure, conduct is perfect. By abandoning the five places that are not the sphere of activity for monks—slaughterhouses, brothels, taverns, homes of outcastes, and royal palaces—the sphere of activity is perfect, and it is a discipline not condemned by the noble ones. How does one fear even the smallest faults? (Like cutting grass) Because one abandons the prohibited actions that become faults due to the Buddha's restrictions, and the naturally faulty actions that are faults by their very nature. One avoids even the restricted actions with strong intention, as if they were natural faults, and learns with great respect, so it is such discipline. How does one learn what has been taken? For the objects of learning that have been taken, such as the 253 vows of a monk, one protects and learns all the objects of learning completely, without missing a single one, so it is such discipline. (Second part) Explaining the conduct that appears in the sutras (summary in between): Bound, perfect, complete, pure.

---

་དགེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་གནོད་པ་མེད། །རྗེས་མཐུན་རྗེས་འབྱོར་ཐབས་ལྡན་འཚམས། ། མཐུན་ཞིང་གདུང་འགྱོད་ཡིད་གཅགས་མེད། །ཅེས་པ་བཅུ་བཞིའོ། །དེ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ དང་ངག་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ལྟར་བློ་སྔོན་དུ་ བཏང་ནས་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཆུད་མི་གསོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟུང་བའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་ལས་སུ་རུང་ བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བདེ་བར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ལ་ གནས་ཤིང་དེས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་ གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་སྐྱེད་པ་ དང་མ་འདྲེས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོ་རིས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་ 1-570 པས་གནས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་ཐར་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་ཐབས་མི་བྱེད་ཅིང་སེམས་མི་ བསྲེགས་པས་འགྲོགས་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་པ་དག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ མཐུན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ རྗེས་སུ་འབྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་མི་གཡོབས་ཤིང་མི་ངོམས་པ་དང་། སྡིག་པའི་ཉེས་པ་མི་འཆབ་ཅིང་མཐོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་ སྤྱོད་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟེན་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བས་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འོས་ པས་ན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མང་པོ་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཚམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་མཁན་པོ་ ལ་སོགས་པ་བླ་མ་རྣམས་དང་བླ་མ་དང་ཡོན་ཏན་འདྲ་བས་བཀུར་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ང་ རྒྱལ་བཅགས་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་འཛིན་མེད་པར་བླ་མའི་ གདམས་ངག་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ ངག་ཀུན་ཏུ་སྤ

【現代漢語翻譯】 善哉！無有罪過損害，隨順、富饒且具方便，適宜、和合且無有後悔與憂慮。以上為十四種。 那麼，如何約束身語呢？對於一切行為，首先要考慮佛陀所說，以正念完全掌握，爲了好好地實行。 如何才能使身語圓滿呢？不造三門（身、語、意）的墮落，不使戒律破損。 如何才能使身語的行為完全清凈呢？不被墮落的垢染所玷汙，沒有後悔，從堪能等次第安樂地進入禪定，並以此延長破損的戒律。 如何才能使身語的行為是善的呢？不與貪等煩惱的分別念所生之物相混雜，完全是善的。 如何才能使身語的行為沒有罪過呢？不希求天界和享受，斷除以梵行而住，爲了解脫而努力，被聖者們所讚歎。 如何才能使身語的行為沒有損害呢？不以讚揚自己等方式貶低和輕蔑他人，不使他人心生煩惱，與人相處感到快樂。 如何才能使身語的行為隨順呢？行為清凈，與獲得涅槃相符，引導進入聖道。 如何才能使身語的行為富饒呢？不隱藏和不滿足於自己的功德，不隱瞞和坦白自己的罪過。 如何才能使身語的行為具有方便呢？因為依止能增長功德，所以應該親近，因此是能聚集眾多梵行的戒律。 如何才能使身語的行為適宜呢？對於自己的堪布（軌範師）等上師們，以及與上師和功德相同、值得尊敬的人們，斷除我慢，如理如法地承侍恭敬。 如何才能使身語的行為和合呢？不執著自己的觀點為最高，而與上師的教言相符，並修持。 如何才能使身語的行為

【English Translation】 Excellent! There is no fault or harm, it is compliant, rich and has means, suitable, harmonious and without regret or worry. These are the fourteen. So, how to restrain body and speech? For all actions, first consider what the Buddha said, fully grasp with mindfulness, in order to practice well. How can body and speech be perfect? Not creating the downfall of the three doors (body, speech, and mind), and not breaking the precepts. How can the conduct of body and speech be completely pure? Not being stained by the defilement of downfall, without regret, entering into samadhi peacefully from suitability and other stages, and thereby prolonging the broken precepts. How can the conduct of body and speech be virtuous? Not mixed with things born from conceptual thoughts of afflictions such as attachment, it is entirely virtuous. How can the conduct of body and speech be without fault? Not desiring the heavenly realms and enjoyment, abandoning dwelling in pure conduct, striving for liberation, and being praised by the noble ones. How can the conduct of body and speech be without harm? Not belittling or despising others by praising oneself, not causing others to be upset, and being happy to be with others. How can the conduct of body and speech be compliant? The conduct is pure, in accordance with attaining nirvana, and guides one onto the noble path. How can the conduct of body and speech be rich? Not hiding or being content with one's own merits, and not concealing but confessing one's own faults. How can the conduct of body and speech have means? Because relying on it increases merit, one should draw near, therefore it is the precepts that gather many pure conducts. How can the conduct of body and speech be suitable? Towards one's own Khenpo (Acharya) and other Lamas, and those who are equal to the Lama and virtues and worthy of respect, abandoning arrogance, and serving and respecting them as appropriate. How can the conduct of body and speech be harmonious? Not holding one's own view as supreme, but conforming to the Lama's instructions, and practicing them. How can the conduct of body and speech be

---

ྱོད་པ་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་ དྲག་པོ་དང་། ཐལ་བས་འབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་ངོན་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཕྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱིམ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཞིང་ལས་དང་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་མཐའ་སྤངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ 1-571 མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་ཇི་ཙམ་ ནུས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲུབས་ཟིན་པས་མ་གྲུབ་སྙམ་པའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ལས་རང་གིས་སྤྱོད་ཚུལ། ལས་རང་གིས་མྱོང་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོ་དྲང་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ། ལས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་དག་སྟེ། ལས་ནི་སེམས་ཅན་མཐོན་པོ་དང་ དམའ་བ་དང་། ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ་ཞེས་ པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་བཤད་པ་ལ། ལས་བདག་གིར་བྱ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་ ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ ཕྱིར་ཏེ། (ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་བསྟོད་པར།)བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་དགེ་སྡིག་དག །བྱིན་པ་ལེན་ཞིང་འཕྲོ་ བར་སྨྲ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་ཆུད་མི་ཟ་དང་། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་མེད་གསུངས། །(འོ་ན་ཤི་བའི་རྗེས་ སུ་གཞན་གྱིས་དགེ་བ་བྱས་པ་གཞན་ལ་མི་ཕན་ནམ་ཞེ་ན། བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་སྦྱིན་བདག་སོགས་ཡིན་ན་རང་གིས་བསགས་ པའི་ཆ་ཡོད་ཅིང་དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞན་ལ་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཡང་འབྱིན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཏེ། ཤཱ་ རིའི་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་བདེ་བ་དང་རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས་ པས་དེ་ལ་དུཿཁ་དྲག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདེ་སྡུག་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད་ པ་དེ་རྐྱེན་དེས་མངོན་དུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་རང་གིས་མྱོང་བ་དང་མི་འགལ་ཞེས་ལུང་འགྲེལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །)ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་རང་གིས་མྱོང་བ་དེ་ལའང་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། མི་དགེ་ལས་ ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་རང་དང་མཐུན་པའི་བགོ་སྐལ་ལ་མ་འདྲེས་པར་ ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱང་ཕན་པ་ལྟར་རྒྱུ་ 1-572 གཏན་

【現代漢語翻譯】 如果說行為沒有痛苦，那是因為完全放棄了諸如侍奉五火等嚴酷的苦行，以及涂灰等惡劣的行為。如果說身語的行為沒有後悔，那是因為遠離了以家庭的享受、農業和商業等行為為代表的極端，所以沒有後悔。如果說身語的行為沒有遺憾，那是因為不滿足於只做一點善事，而是盡力廣泛地去做，所以沒有未完成的遺憾。 關於業如何親自體驗的方式：（分為兩部分，首先是）直接的經文是：世尊對婆羅門之子說：『這些眾生以業為所有，享受業的果報，以業為生處，依賴於業。業區分眾生的高低、善惡和貧富。』 （第二部分）解釋它：業如何成為『以業為所有』呢？因為自己所造的業的果報，不是與他人共同的，而是自己親自體驗的。《殊勝贊》中說：『婆羅門們說善惡，給予、接受和傳播。您說所作不會浪費，未作不會相遇。』（那麼，死後他人所做的善事對亡者沒有利益嗎？如果是由亡者委託所做，或者亡者是施主等，那麼亡者有自己積累的善業成分，如果不是這樣，雖然不會成為他人成熟的果報，但會成為佈施的因緣，所以非常有益。例如，舍利弗的禪定力使地獄眾生感到快樂，弟子們供養圓滿的佛塔，使地獄眾生感到極大的痛苦。因為他們有共同體驗苦樂的業力因緣，這樣的因緣會顯現出來，所以與自己體驗並不矛盾。』經論中是這樣說的。） 如何『享受業的果報』呢？一般來說，自己所造的業的果報，自己體驗，善業的果報是想要的，惡業的果報是不想要的，各自體驗與自己相應的果報，不會混淆。如何『以業為生處』呢？就像外道一樣，認為原因永遠存在。

【English Translation】 If it is said that actions have no suffering, it is because one has completely abandoned harsh ascetic practices such as serving the five fires, and evil practices such as smearing oneself with ashes. If it is said that the actions of body and speech have no regrets, it is because one has distanced oneself from extremes represented by household enjoyments, agriculture, and commerce, and therefore has no regrets. If it is said that the actions of body and speech have no remorse, it is because one is not content with doing only a little good, but strives to do as much as possible, and therefore has no remorse for incompleteness. Regarding how karma is personally experienced: (Divided into two parts, first) the direct sutra is: The Blessed One said to the Brahmin youth: 'These beings have karma as their possession, enjoy the fruits of karma, have karma as their birthplace, and rely on karma. Karma distinguishes beings as high and low, good and bad, and rich and poor.' (Second part) Explaining it: How is karma 'having karma as their possession'? Because the ripening of the karma one has created is not shared with others, but is personally experienced. As it says in the 'Praise of Excellence': 'Brahmins speak of good and evil, giving, receiving, and spreading. You say that what is done will not be wasted, and what is not done will not be encountered.' (Then, do good deeds done by others after death not benefit the deceased? If it is done by the deceased's request, or if the deceased is the benefactor, then the deceased has a share of the accumulated merit. If not, although it will not become the ripened fruit for others, it will become a cause for giving, so it is very beneficial. For example, Shariputra's meditative power made hell beings feel happy, and the disciples' offering to the stupa of complete enlightenment made hell beings feel great pain. Because they have a karmic connection to experience happiness and suffering together, such a connection will manifest, so it does not contradict personal experience.' This is how it is said in the commentaries.) How is one 'enjoying the fruits of karma'? Generally, one personally experiences the ripening of the karma one has created. The fruit of good karma is desired, and the fruit of bad karma is not desired. Each experiences the corresponding fruit without confusion. How is one 'having karma as their birthplace'? Like the heretics, they believe that the cause is eternal.

---

ནས་མེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་འདོད་ པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་ནི་འཁོར་བར་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ བརྩམས་ནས། ཇི་ལྟར་ན་ལས་བརྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འཁོར་ བར་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ནི་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་རྟེན་ནམ་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་གང་ཞེ་ན། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་བདེ་འགྲོར་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ མཐོ་བ་དང་། ངན་འགྲོར་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་དམའ་བའོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་གང་ཞེ་ན། རྫོགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ནི་ ངན་པ་དང་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། ། ༈ ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོ་བཀོད་དེ་དྲི་བ་ནི། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའང་མིན་པས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་ ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་པ།)དེའི་དོན་བཤད་པ་ལ་ གཉིས་ལས། (དང་པོ།)བཟློག་ཟླ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱི་ རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་འདོད་པ་ཡིད་དུ་ འོང་བ་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ངན་པར་ སོང་བས་ན་ངན་སོང་། འགྲོ་བ་ངན་པར་སྐྱེས་པས་ན་ངན་འགྲོ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཡང་སར་ 1-573 ལྟུང་བས་ན་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་མི་འདོད་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མྱོང་བའོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་པར་ནུས་ཤིང་། བསམས་ན་ ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སྐབས་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལའང་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)སྤང་བྱ་ཟག་ བཅས་ཀྱི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། རྒྱུ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྲ་མོ་འདི་དང་འདིས་འབྲས་ བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། (བསྟོད་པ་དང་མཛོད་ འགྲེལ་དུ།)རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་གཅིག་པུ་ལ། །རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། ། དེ་མཁྱེན་པས་

【現代漢語翻譯】 並且摒棄了像勝論派那樣認為不同於自在天等造物主是眾生的出生之因，因為眾生由此而生。 (三)這些是從進入輪迴開始的，也是從解脫輪迴開始的。那麼，如何才能使業穩定呢？因為無漏之業能使眾生從被有漏之業束縛的輪迴中解脫，所以它是眾生可以依賴的依靠或救護。什麼是高貴的眾生，什麼是低賤的眾生呢？由於能引生的力量，獲得善趣之身的是高貴的眾生，獲得惡趣之身的是低賤的眾生。什麼是惡劣的，什麼是富有的呢？由於圓滿的力量，那些有情自身壽命短等具有過患的是惡劣的，壽命長等具有功德的是富有的。 業不可思議 關於業不可思議，(二，一)經中提問：『眾生的業果是不可思議的』，那麼，並非一切都是不可思議的，什麼是業果可思議的？什麼是不可思議的呢？(二)解釋其含義分為二，(一)可思議的對立法是，從有漏善業之因成熟的果報，轉生於善趣天人和人類之中，感受悅意的受用，這是可思議的。從不善業之因成熟的果報，眾生墮入地獄、畜生和餓鬼的惡劣之處，因此是惡趣，轉生於惡道，因此是惡趣，墮入痛苦的深淵，因此是墮落之處，轉生於這些地方感受不悅意的受用，這是可思議的。也就是說，能夠思考，思考之後能夠引出正確的見解等功德。 (二)關於目前主題不可思議，也分為二，(一)應斷除的有漏之業不可思議是，從細微的業因差別，導致眾生的身體、顏色和形狀等變得各不相同，種類繁多，這是不可思議的。也就是說，（在《讚頌》和《俱舍論釋》中說：）『孔雀的羽毛只有一種，但其原因的差別卻有多少啊！』 瞭解這些的人

【English Translation】 And abandoning the view, like the Vaisheshika school, that a dissimilar cause, such as Ishvara (a supreme being or god), is the origin of sentient beings, because sentient beings arise from it. (3) These begin with entering samsara (cyclic existence), and also begin with turning away from it. How can karma be stabilized? Because karma free from outflows liberates sentient beings from being bound by karma with outflows, it is a support or refuge for sentient beings to rely on. What sentient beings are high and what are low? Due to the power of projecting karma, obtaining a body in a good realm is high, and obtaining a body in a bad realm is low. What is bad and what is abundant? Due to the power of completing karma, those who have shortcomings such as short lives are bad, and those who have qualities such as long lives are abundant. Inconceivable Karma Regarding inconceivable karma, (2.1) the sutra asks: 'The ripening of the karma of sentient beings is inconceivable.' Since not everything is inconceivable, what is the ripening of karma that is conceivable? What is inconceivable? (2) Explaining its meaning is divided into two parts. (1) The opposite of conceivable is that the result of the ripening of wholesome karma with outflows is that beings are born in the good realms of gods and humans and experience desirable enjoyments. This is conceivable. The result of the ripening of unwholesome karma is that beings fall into the bad realms of hell beings, animals, and hungry ghosts, and therefore are in a bad realm, born into a bad path, and fall into an abyss of suffering. Being born in these places and experiencing undesirable things is conceivable. That is, it is possible to think about it, and thinking about it leads to qualities such as correct views. (2) Regarding the present topic of the inconceivable, there are also two parts. (1) The karma with outflows that should be abandoned is inconceivable. The subtle differences in the causes of karma lead to the diverse and varied forms of sentient beings' bodies, colors, and shapes. This is inconceivable. That is, (in the Praise and the Commentary on the Treasury of Knowledge): 'The peacock's plumage is only one, but how many differences are there in its causes!' Those who know this

---

ན་ཀུན་མཁྱེན་ཏེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མིན་པས་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ ཀུན་མཁྱེན་ལས་གཞན་པས་བསམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། བསམས་ན་མགོ་མྱོས་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྐྱོན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་དག་ཉིད་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱོགས་གང་དུ་བྱས་པ་དང་། གཞིའམ་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་ མ་ཡིན་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པ་དང་། རྒྱུ་དགེ་མི་དགེའི་རྩ་བ་དད་སོགས་དང་ཆགས་ སོགས་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུས་ཀྱི་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྲུབ་པའི་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ ནམ་སྲན་མ་ཟླུམ་པ་དང་ཚེར་མ་རྣོ་བ་དང་། མེ་གྱེན་དུ་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ནོར་བུའི་ནུས་པས་ ཆུ་ཤེས་ལས་ཆུ་དང་མེ་ཤེལ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ནུས་པས་མེས་ མི་འཚིག་པ་དང་། དུག་གཞིལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྨན་གྱི་ནུས་པས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ བ་དང་གཏེར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཁྱུད་སྤྱད་ཀྱི་ནུས་པས་ལུང་བ་གསུམ་གྱི་མདའ་ 1-574 ན་རྡེའུ་གསུམ་བླངས་ཏེ་མཐོ་སར་ཕྱིན་ནས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་རིམས་རྣམས་སོང་ཞིག་ ཅེས་བརྗོད་ཅིང་ལུང་བ་གསུམ་དུ་འཕངས་པས་རིམས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་(ཁབ་སྟོར་ན་ཕྱི་སྒོའི་ཡག་ ཤིང་ཁུང་བུར་སོག་མ་བཅུག་པས་རྙེད་པ་དང་། ཁྱིའི་རྐན་ལ་རུས་པ་ཟུག་ན་དམོད་མོ་བརྡབ་ཅིང་སྒོ་ཕྱིར་བསྒུལ་བས་ཐོན་པ་དང་། སྒྱུག་མོའི་ལྟག་པར་མེ་བཙའ་བྱས་པས་མནའ་མའི་ལྦ་བ་ཞི་པ་དང་། མག་པའི་སྤྱི་བོར་མེ་བཙའ་བྱས་པས་སྒྱུག་མོའི་མིག་ཚག་ པ་ཕན་པ་དང་། བྱ་རོག་གི་མཆུ་བཅངས་ན་བདུད་ཟློག་པ་དང་། སྟག་གི་སྡེར་མོ་བཅངས་ན་བཙན་ཟློག་པ་དང་། ས་ལེ་སྦྲམ་ བཅངས་ན་ཀླུ་ཟློག་པ་དང་། དུང་གི་མཆོག་བཅངས་ན་ས་བདག་ཟློག་པ་དང་། རྐུན་མའི་ལག་པ་བཅངས་ན་ནོར་འགྲུབ་པ།) དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། ། (གཉིས་པ།)གཉེན་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་(རྣལ་འབྱོར་པ། བྱང་སེམས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལས་གསུམ་ལས།)མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་ དུ་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ལས་ས་གཡོ་བ་དང་ ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །(གཙོ་ཆེར་)ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་ པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་འབྱོར་བ་དག་གི་ལས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེའང་། (སྡོམ་ནི།)ཚེ་སེམས་ཡོ་བྱད་ལས་སྐྱེས་པ། །མོས་སྨོན་རྫུ་འཕྲུལ་ཡེ་ ཤེས་ཆོས། །ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐུ་ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་གནས་ པ་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་།

【現代漢語翻譯】 如是云：『是全知，難道全知不是智慧嗎？』 因此，除了全知者，其他人都無法思議。如果思議，就會導致頭昏眼花等過失。 善業和惡業，在何處（如村莊、城市等）所造？所依之基礎或事物，是有情還是非有情？其因，是善或非善的根本，如信心等，或是貪慾等？以及成熟之果，身體的各種構造，其細微的差別，皆不可思議。此外，細微的差別，如外在世界，豆子的圓形，荊棘的尖銳，火焰的向上燃燒等，各種事物的顯現，其業皆不可思議。 如寶珠之力，能從水精中生水，火鏡中生火等；咒語之力，能使人不被火燒，能解毒等；藥物之力，能使人隱身，能見伏藏等；以及巫術之力，在三岔路口取三顆石子，到高處說：『七代以下的瘟疫都消失吧！』然後向三岔路口投擲，瘟疫平息等（如丟了針，在門外橫木的孔中塞入草，就能找到；狗的喉嚨卡住骨頭，跺腳並向外拉門，骨頭就能出來；在岳母的後頸上燒灸，能治癒新娘的癭瘤；在女婿的頭頂燒灸，能治癒岳母的眼疾；拿著烏鴉的喙，能回遮邪魔；拿著老虎的爪子，能回遮兇煞；拿著旱獺，能回遮龍；拿著海螺，能回遮地神；拿著小偷的手，能獲得財物），這些都具有不可思議的業。 （二、）對治無漏之業不可思議（瑜伽士、菩薩、佛陀之業三種）。 等持的瑜伽士，具有止觀雙運之心力，獲得神通之業，如地動、飛行空中等，皆不可思議。（主要指）獲得八地等果位的菩薩摩訶薩們的自在力，其業不可思議。即如偈云：『壽命、心、受用、業所生，意樂、發願、神變、智慧、法。』 如是，加持壽命，能隨愿住世，是為壽命自在。

【English Translation】 As it is said: 'Is omniscient, is omniscience not wisdom?' Therefore, no one other than the omniscient can contemplate it. If one contemplates, it will lead to faults such as dizziness. Where are virtuous and non-virtuous actions performed (such as in villages, cities, etc.)? What is the basis or object upon which they rely, sentient or non-sentient beings? What is the cause, the root of virtue or non-virtue, such as faith, etc., or attachment, etc.? And the ripening result, the subtle distinctions in the various structures of the body, are all inconceivable. Furthermore, the subtle distinctions, such as the external world, the roundness of beans, the sharpness of thorns, the upward burning of flames, etc., the manifestation of various objects, their actions are all inconceivable. Like the power of jewels, water can be produced from water crystal, fire from fire mirrors, etc.; the power of mantras can prevent one from being burned by fire, can dissolve poison, etc.; the power of medicine can make one invisible, can reveal treasures, etc.; and the power of witchcraft, taking three pebbles at a three-way intersection, going to a high place and saying, 'May the epidemics of the seventh generation and below disappear!' and then throwing them at the three-way intersection, the epidemics subside, etc. (If a needle is lost, inserting grass into the hole of the outer door's crossbar will help find it; if a bone is stuck in a dog's throat, stomping and pulling the door outward will help the bone come out; cauterizing the back of the mother-in-law's neck can cure the bride's goiter; cauterizing the son-in-law's crown can help the mother-in-law's eye disease; holding a crow's beak can ward off demons; holding a tiger's claw can ward off evil spirits; holding a marmot can ward off nagas; holding a conch shell can ward off earth deities; holding a thief's hand can bring wealth), these all possess inconceivable actions. (Two,) The antidote, the inconceivable action of non-outflow (Yogi, Bodhisattva, Buddha's three actions). The yogi in equipoise, with the power of a mind endowed with the union of calm abiding and insight, having attained clairvoyance, actions such as causing earthquakes, flying in the sky, etc., are all inconceivable. (Mainly) The powers of great Bodhisattvas who have attained the eighth bhumi, etc., their actions are inconceivable. That is, as the verse says: 'Life, mind, enjoyment, born from action, intention, aspiration, miraculous power, wisdom, Dharma.' Thus, blessing the life, being able to remain as long as desired, is the mastery of life.

---

ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་ནུས་པ་སེམས་ལ་ དབང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཅི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ནུས་པ་ཡོ་ བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། ཁམས་དང་ས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་གནས་སྐབས་གཞན་ དུ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་རྣམས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་ནུས་པ་ལས་ལ་དབང་བ་དང་། བསམ་ གཏན་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་འདོད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པར་སྨོན་ ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། ས་ལ་སོགས་པའང་ཆུ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་གང་མོས་པར་བསྒྱུར་ 1-575 བར་ནུས་པ་མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་འགྲུབ་པར་ནུས་པ་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ དུ་རྣམ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོན་ནུས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པ་ རིག་པ་བཞི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ ལ་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཐ་དད་པས་(མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་)ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་ ནས་ཅིག་ཅར་ཚིམ་པར་བྱེད་ནུས་པ་ཆོས་ལ་དབང་བ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འདྲེས་ཤིང་རོ་གཅིག་པ་བརྙེས་ནས་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་བཞིན་དུ། ཀུན་ རྫོབ་གདུལ་བྱ་ནམ་དུས་ལ་བབ་པ་ན་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་ པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དེ་རྟག་ཏུ། །མཛད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ བྱེ་བྲག་དང་། །གྲངས་དང་ཞིང་གིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །བསམ་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །འདིར་ཐོབ་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་མིན་ ཡང་། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཆེད་དུ་ཞར་བྱུང་དུ་བསྟན་པའོ། ། ༈ སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། སྤྱི་མཚན་ལ་(གཉིས་ལས།)རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བ་ནི། གོང་དུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དེ་དག་ མདོར་བསྡུ་ན། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ནམ་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་ པ་གྲངས་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། (གཉིས་པ།) ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་པ་ལ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པ་དེ་དག་ཡང་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་བག་ཆགས་ས་བོན་འཇོག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ 1-576 པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །(ས་མུ་ད་ཡ་)ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ད

【現代漢語翻譯】 如何隨心所欲地進入禪定，這是對心的掌控；如何能像下雨一樣，將眾生所需之物降下，這是對資具的掌控；如何能將眾生在不同界、地、趣、生處和狀態所經歷的業，轉化為其他，這是對業的掌控；如何在不退失禪定的情況下，隨意轉生到欲界等處，這是對願望的掌控；如何能將土地等轉化為水或黃金等任何所需之物，這是對信愿的掌控；如何能如所愿地成就自他圓滿的利益，這是對祈願的掌控；爲了調伏所化眾生，如何能示現無數化身，這是對神通的掌控；如何能圓滿四種辨析，達到究竟，這是對智慧的掌控；如何能以無量眾生的不同名、詞、語（如經藏等），開示無量法門，並同時令其滿足，這是對法的掌控。爲了獲得這些，最終證得一切諸佛的本體，融入不二的真如法身智慧界，毫不費力地，當所化眾生時機成熟時，以相應的調伏方式，自然成就佛陀的事業，且永不間斷，這種事業是凡夫所無法想像的。如《寶性論》所說：『佛陀化身恒常在，成就事業之差別，數量與剎土之種種，皆是不可思議。』此處所說的獲得之業等無漏之業，雖然不是集諦，但爲了精通業的分類，所以順便提及。 總的體性簡要闡述： 總相分為四種，即對以上廣說的內容進行概括，集諦的體性，應知其自性或所修的行相有四種：因的體性、集起的體性、產生的體性和緣的體性。 （第二，）以定義來解釋。什麼是因的體性呢？業和煩惱是未來再次投生之因，它們能留下習氣種子，因此被認為是因的體性。（समुदय，samudaya，samudaya，集起）什麼是集起的體性呢？眾生積累的業習氣是...

【English Translation】 How to enter samadhi as desired, this is the mastery of mind; how to rain down the desired enjoyments for sentient beings, this is the mastery of resources; how to transform the karma experienced by sentient beings in different realms, lands, destinies, birthplaces, and states into others, this is the mastery of karma; how to be reborn in the desire realm etc. at will without losing samadhi, this is the mastery of aspiration; how to transform land etc. into water or gold etc. as desired, this is the mastery of faith; how to accomplish the perfect benefit of oneself and others as desired, this is the mastery of prayer; in order to tame those to be tamed, how to show countless emanations, this is the mastery of miraculous powers; how to perfect the four kinds of perfect knowledge to the ultimate, this is the mastery of wisdom; how to teach limitless sentient beings with different names, words, and letters (such as Sutras) and satisfy them simultaneously with limitless Dharma doors, this is the mastery of Dharma. In order to obtain these, ultimately attaining the essence of all Buddhas, merging into the indivisible Dharmakaya wisdom realm, effortlessly, when the time is ripe for those to be tamed, naturally accomplishing the deeds of the Buddha in a way that tames them accordingly, and never ceasing, this activity is inconceivable to ordinary people. As it says in the Ornament of Clear Realization: 'The Buddha's emanations are always present, accomplishing different activities, the number and the realms are all inconceivable.' The karmas of attainment etc. mentioned here, although they are not the origin of suffering, are mentioned incidentally for the sake of mastering the classification of karma. General characteristics briefly explained: The general characteristic is divided into four aspects: To summarize the above extensive explanations, the nature of the truth of origin should be understood as having four aspects of nature or practice: the nature of cause, the nature of origin, the nature of arising, and the nature of condition. (Second,) Explaining by definition. What is the nature of cause? Karma and afflictions are the cause of future rebirths, they leave habit seeds, therefore they are considered to be the nature of cause. (समुदय，samudaya，samudaya，Arising) What is the nature of origin? The karmic habits accumulated by sentient beings are...

---

ེ་དང་དེ་དག་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ ཅན་གྱི་རིགས་དྲུག་པོ་དེ་དང་དེར་ནང་ཕན་ཚུན་ཆ་བྱད་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བར་འབྱུང་(ས་མ་ ཨུ་ད་ཡ་)བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ སྐྱེ་བ(པྲ་བྷ་བ)འི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (པྲཱ་ཏྱཱད་མ་)སོ་སོའི་རང་གི་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་(པྲ་ཀཱ་ར་)ཐ་དད་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འགྲོ་ བའི་མཆོག་(པྲ་ཀཪྵ་)སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་དུ་བལྟའོ། །རྐྱེན་(པྲ་ཏྱ་)གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྔར་འཐོབ་པའི་ལུས་གཞན་དང་ གཞན་ཐོབ་པ་(པྲཱཔཏ་)དང་། ཐོབ་ཟིན་པའི་ལུས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འདའ་བའི་(ཨ་ཏྱ་ཡ་)བྱེད་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། ༈ ཐོབ་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པ། ཐོབ་བྱ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ། ༈ སྤྱི་དོན། སྤྱི་དོན་གསུམ་སྟེ། གང་ལས་འགྲུབ་ཚུལ། ངོ་བོ་ངོས་ བཟུང་། འཁྲུལ་བ་སྤང་བའོ། ། འགྲུབ་ཚུལ་ནི། ལམ་བསྒོམས་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནས། །བསྒོམས་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ངོ་བོ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དགག་བྱ་དང་གྲངས་མཉམ་པའི་དགག་པ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་ ཅིང་། མདོ་སྡེ་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་སྤང་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གྱུར་ པའི་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་མོད། འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གློ་བུར་ཀྱི་ དྲི་མས་ཀྱང་དག་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། ། སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། འཁྲུལ་སྤོང་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)སྐྱེད་འབྲས་སུ་འདོད་པ་སྤང་བ་ནི། ལམ་བསྒོམས་ 1-577 པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ཆུ་རྙོག་མ་སངས་པ་ལྟར་ སེམས་དྲི་མས་དག་པ་བྲལ་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དང་བ་ན། །དང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེས་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་ དེ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་བར་ཟད། །དེ་བཞིན་རང་སེམས་དག་ལ་ཚུལ་འདི་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) མི་རྟག་པར་འདོད་པ་སྤང་བ་ནི། དྲི་བཅས་དྲི་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྐྱོན་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་ན་རྟག་པ་ཉིད་ དོ། །མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་བདེན་ པ་གསུམ་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །བདེན་པ་གཅིག་ནི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ནི་འདུས་བྱས་

【現代漢語翻譯】 此外，所有天神等六道眾生，由於各自的內在特徵和本性相似，都會經歷（產生，薩瑪·烏達亞）的過程，因此應被理解為具有生起的特性。什麼是完全生起（普拉巴瓦，Prabhava）的特性呢？由於各自的傳承必然會以不同的方式顯現，並且眾生的種類和生存方式等也會以不同的方式顯現，並且眾生的卓越（普拉卡爾沙，Prakarsha）會顯現在存在的頂端，因此應被視為具有完全生起的特性。什麼是緣（普拉提亞，Pratya）的特性呢？由於它是先前獲得的身體與另一個身體的獲得（普拉帕塔，Praapata），以及已獲得的身體轉變為另一個身體（阿提亞亞，Atyaya）的原因，因此應被理解為具有緣的特性。 應獲得的止滅真諦 應獲得的止滅真諦 總義 總義有三點：如何成就，本體的確定，以及錯誤的消除。 成就的方式是：通過修習道，獲得遠離垢染的真如，如經中所說：『從一切知中，通過修習而真實生起。』 本體是：分別部認為，止滅是與所斷除之物數量相等的實有斷除。經部則認為，通過修習對治法，所應斷除之物就像彩虹消失在空中一樣成為無遮止。但在此，法界的自性是清凈的，不僅清凈了突發的垢染，而且具有雙重清凈，如經中所說：『諸法皆是真如性，具有二障清凈相。』 消除錯誤有三點：（第一點）消除認為它是生起之果的錯誤：如果認為道修習后產生的果是造作的，那麼這就像水澄清一樣，只是心的垢染清凈，顯現了解脫之果，而不是先前沒有而新產生的。如經中所說：『如水從渾濁而澄清，澄清並非從彼而生，只是彼離垢染而已，如是自心清凈亦如是。』 （第二點）消除認為它是無常的錯誤：如果認為因為有垢染變為無垢染所以是無常的，那麼因為它沒有缺陷且自性永不改變，所以是常。如經中所說：『世尊，這四聖諦中，三個是無常的，一個是常的。』從『世尊，這一個是造作的』開始。

【English Translation】 Furthermore, all beings of the six realms, including gods, experience the process of (arising, Sama Udaya) because their inner characteristics and nature are similar to each other, and therefore should be understood as having the characteristic of arising. What is the characteristic of complete arising (Prabhava)? Because their respective lineages will inevitably manifest in different ways, and the types and ways of existence of beings will also manifest in different ways, and the excellence (Prakarsha) of beings will manifest at the peak of existence, therefore it should be regarded as having the characteristic of complete arising. What is the characteristic of condition (Pratya)? Because it is the cause of the previous body being obtained with another body (Praapata), and the obtained body transforming into another body (Atyaya), therefore it should be understood as having the characteristic of condition. The Truth of Cessation to be Obtained The Truth of Cessation to be Obtained General Meaning There are three general meanings: how it is accomplished, the determination of its essence, and the elimination of errors. The way of accomplishment is: by practicing the path, obtaining the Suchness that is free from defilements, as it is said in the scripture: 'From all knowledge, it truly arises through practice.' The essence is: the Vaibhashikas believe that cessation is a real cessation equal in number to what is to be abandoned. The Sautrantikas believe that by practicing the antidote, what should be abandoned becomes like a rainbow disappearing in the sky, a non-affirming negation. But here, the nature of the Dharmadhatu is pure, not only purified of sudden defilements, but also possessing a double purity, as it is said in the scripture: 'The Suchness of all phenomena, has the characteristic of the purity of the two obscurations.' There are three points to eliminate errors: (First point) Eliminating the error of thinking it is a result of arising: If one thinks that the result produced from the practice of the path is fabricated, then this is like water becoming clear, it is only the purification of the mind's defilements, revealing the fruit of liberation, and not something newly born that did not exist before. As it is said in the scripture: 'As water becomes clear from turbidity, the clarity is not born from it, it is only that it is free from defilements, likewise, the purity of one's own mind is also like this.' (Second point) Eliminating the error of thinking it is impermanent: If one thinks that because it changes from defiled to undefiled it is impermanent, then because it is without defects and its nature never changes, it is permanent. As it is said in the scripture: 'World Honored One, among these four noble truths, three are impermanent, and one is permanent.' Starting from 'World Honored One, this one is fabricated.'

---

ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ ཉིད་ནི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །གང་རྟག་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། ། (གསུམ་པ།) གཏན་མེད་དུ་འདོད་པ་སྤང་བ་ནི། སྤང་བྱ་འགོག་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ལ་ འགོག་བདེན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ འཇིག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མ་ལགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན། མ་བྱས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མ་བྱུང་བ། ཟད་པ་མེད་པ་ཟད་པ་དང་ བྲལ་བ། རྟག་པ་བརྟན་པ་ཞི་བ་མི་འཇིག་པ། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ བ། རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་ བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ལས་མ་གྲོལ་བ་ནི་དེ་ 1-578 བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཤཱ་རིའི་བུ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ མཐར་ཐུག་གི་འགོག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ནི། བམ་པོ་བཞི་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཆད་པ་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པ་སྤངས་པ་ལས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་ མདོར་བསྟན། སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །མདོར་ བསྟན་ནི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དང་། ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ བརྡའི་ས་བསྟན་པ་དང་། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་མ་ རྫོགས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དེའང་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ལ་རྒྱན་ མེད་པ་དང་། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང་། སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་ དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འགོག་པའི་ བདེན་པ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། དེ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་(དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ ངོས་བཟུང་། ལུང་དང་སྦྱར་བ། སྐབས་དོན་བསྡུ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ འགོག་པ་དང་། ལམ་ཟག་མེད་ཀྱིས་འགོག་པ་དང་། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ འགགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞི་གང་དུ་འགོག་པ་དང་། ཐབས་གང་གིས་འགོག་པ་དང་དགག་ བྱ་གང་འགོག་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། མདོར་ན་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ལ་ལམ་ བསྒོམས་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་འགགས་པ་ནི་འགོ

【現代漢語翻譯】 超越了現象的範疇。世尊超越了有為法的現象範疇，那便是常。常者，是不欺騙的法性。如是說。 (三) 破除斷滅論：如果認為僅僅是斷除所斷之物的無遮就是滅諦，那是不對的。如經中所說：『世尊，法的壞滅不是痛苦的止息。所謂的痛苦止息，是無始時來，非造作、非出生、非生起，無盡、離盡，常、恒、寂靜、不壞，從一切煩惱的蘊中解脫，無分別，不可思議的如恒河沙數般的佛法，是如來法身。世尊，如來法身未從煩惱蘊中解脫，即名為如來藏。』又如：『舍利子，所謂的止息，是法身，是二元對立的法性，是無分別的法。』因此，究竟的止息是具足一切功德的法身。 正文要義： 正文要義：從第四品開始講解，從斷除業和煩惱所獲得的滅諦是什麼呢？共同的綱要簡述，各自的體性詳細解釋，共同的特徵總結闡述。簡述是特徵或自性，深奧且難以理解，世俗名言的處所闡述，勝義法性證悟，暫時未圓滿，最終圓滿，而且在共同的宗派里，有無莊嚴，有無所斷的殘餘，有無殘餘，非共同的殊勝，以及用名稱的類別來闡述滅諦，應當了知。 詳細解釋中，十二個中的(第一個)特徵是怎樣的呢？體性確定，與經文結合，總結要義。體性是法性真如，以滅和無漏道來止息，所斷的煩惱不生且止息，那也是在什麼基礎上止息，用什麼方法止息，止息什麼所斷之物。總之，法界自性清凈，通過修道，止息了突如其來的垢染，這就是止息。

【English Translation】 Transcends the realm of phenomena. The Blessed One transcends the realm of conditioned phenomena; that itself is permanence. That which is permanent is of a non-deceptive nature. Thus it is said. (3) Refuting the belief in annihilation: If one thinks that merely the non-affirming negation of what is to be abandoned is the Truth of Cessation, that is not so. As it says in the sutra: 'Blessed One, the destruction of the Dharma is not the cessation of suffering. What is called the cessation of suffering is that which is without beginning, unmade, unborn, unoriginated, inexhaustible, free from exhaustion, permanent, stable, peaceful, indestructible, liberated from all the sheaths of affliction, undifferentiated, inconceivable, possessed of Buddha-dharmas exceeding the sands of the Ganges, the Dharmakaya of the Tathagata. Blessed One, this Dharmakaya of the Tathagata, not liberated from the sheaths of affliction, is called the Tathagatagarbha.' And: 'Shariputra, what is called cessation is the Dharmakaya, a Dharma of non-duality, a Dharma of non-discrimination.' Therefore, ultimate cessation is the Dharmakaya endowed with all qualities. Main Points of the Text: Main Points of the Text: Explaining from the fourth chapter onwards, what is the Truth of Cessation to be attained by abandoning actions and afflictions? A common outline is briefly stated, the individual essences are explained in detail, and the common characteristics are summarized and explained. The brief statement is the characteristic or nature, profound and difficult to understand, the place of conventional terms is explained, the ultimate nature of reality is realized, the temporary is not fully complete, the ultimate is fully complete, and also in the common tradition, there is ornamentation or not, there are remnants of what is to be abandoned or not, the uncommon is particularly excellent, and the Truth of Cessation is explained by the categories of names, it should be understood. In the detailed explanation, what is the nature of the twelve (first)? The essence is identified, combined with the scriptures, and the main points are summarized. The essence is the suchness of reality, cessation by cessation and the unpolluted path, the afflictions to be abandoned do not arise and cease, that is, on what basis does it cease, by what method does it cease, and what is abandoned that ceases. In short, the pure nature of the Dharmadhatu, by cultivating the path, the sudden defilements cease, this is cessation.

---

ག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། ། ལུང་ནི་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ཆོས་ཉིད་ལ་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་འགགས་པ་འགོག་པར་ གསུངས་ཚུལ་ནི། (མདོ་ལས།)མཚོ་ནི་གང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ལམ་ནི་གང་ལས་ལྡོག་པ་ 1-579 ལགས། །གང་དུ་འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་དང་། །བདེ་བ་མ་ལུས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ ཞུས་པའི་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་དུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ མིག་དང་རྣ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ མ་ལུས་པར་ནི་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་མཚོ་དང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ ལམ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས། དེ་ལས་མཚོ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། །ལམ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་ པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) ཆོས་ཉིད་ལ་ཟག་བཅས་ཁམས་རྣམས་འགགས་པ་འགོག་པར་གསུངས་ ཚུལ་ནི་ཡང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་དུ་མིག་གི་ཁམས་འགག་པ་དང་། མིག་ཤེས་ དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ དུ་འགག་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་འགགས་པ་དེ་ནི་གནས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་ གྲངས་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་)དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུས་ པས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསྡུ་བ་ནི་ལུང་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་ཚུལ་འདིས་ན་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་གང་དུ། ཟག་པ་དང་བཅས་ པའི་ཆོས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགགས་པ་དེ་འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ། ། ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཟག་བཅས་ དེ་དག་གི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་དགག་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ལས། འགོག་པ་དེ་གཞན་ཞེས་ཀྱང་ མི་བྱ་སྟེ། གཞན་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་མ་ 1-580 ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མཚན་ཉིད་མི་མཚུངས་ཞིང་། མཚུངས་ན་འགོག་པའང་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། སྐྱོན་དེ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བས་སོ། །གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཏན་ ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགོག་པའི་བདེན་ པ་ནི་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་འགོག་ པའི་སྐབས་འདིར་བསམ་བྱ་དང་། སེམས་པ་མི

【現代漢語翻譯】 什麼是『滅』的體性呢？ 從聖教量來說，有兩種情況：（第一種情況）說明了法性阻止蘊和處生起和止息的方式。（經文中說：）『大海從何處退卻？道路從何處退卻？在何處世間痛苦和快樂全部止息？』 在被提問后，世尊回答說：『如是，在真如中，有漏的眼、耳，以及鼻、舌、身、意這六內處，以及六外處，還有名四蘊和色蘊全部止息，六處的海洋和業與煩惱的道路全部止息，因此大海從那裡退卻，道路也從那裡退卻。』就像這樣。 （第二種情況）說明了法性阻止有漏界生起和止息的方式。還說到：『如是，在真如中，眼界止息，眼識和相應的色法之想不再生起，乃至法界止息，意識和相應的法之想不再生起，十八界止息之處，應知是寂滅之處，因為寂滅是止息的異名。』或者（《知識善友》中說）『如是，真如聚集於法處，應知是處。』總而言之，以聖教量的這種方式，真如既是無漏道的對境，也是有漏的三法之實體全部止息之處，這就是滅諦的體性。 什麼是甚深呢？（有兩種情況，第一種情況）從實義上來說，有為有漏的壞滅並非是否定性的事物，因此，滅並非與它們不同，如果不同，則法和法性將變得無關。滅也並非與它們相同，如果相同，則體性和法性將變得無關。如果相同，則滅也將變成遍染污的。也不是既相同又不同，因為會犯兩種過失。也不是既非相同又非不同，因為它是各自通過智慧所能證知的，並非完全不存在。 為什麼不能這樣說呢？因為滅諦是遠離四句戲論的法界。戲論在此滅的語境中是所思和所想。

【English Translation】 What is the nature of 'Cessation'? According to the scriptures, there are two aspects: (First,) it explains how the Dharmata (nature of reality) prevents the arising and cessation of the skandhas (aggregates) and ayatanas (sources). (From the Sutra:) 'From where does the ocean recede? From where does the path recede? Where do all the sufferings and pleasures of the world cease?' In response to the question, the Bhagavan (Blessed One) said: 'Thus, in Suchness (Tathata), the contaminated eye and ear, as well as the nose, tongue, body, and mind, these six internal ayatanas, and the six external ayatanas, along with the four aggregates of name and the aggregate of form, all cease completely. The ocean of the six ayatanas and the path of karma and kleshas (afflictions) all cease, therefore the ocean recedes from there, and the path also recedes from there.' Like that. (Second,) it explains how the Dharmata prevents the arising and cessation of the contaminated realms. It is also said: 'Thus, in Suchness, when the eye realm ceases, and the consciousness of the eye and the corresponding perception of form do not arise, and up to the cessation of the dharma realm, and the consciousness of mind and the corresponding perception of dharma do not arise, the cessation of the eighteen realms should be known as the place of peace, because cessation is another name for peace.' Or (in 'Spiritual Friend of Wisdom') 'Thus, Suchness gathers in the dharma-ayatana, it should be known as the ayatana.' In short, in this way of scriptural authority, Suchness is both the object of the uncontaminated path and the place where all the entities of the three contaminated dharmas cease, and that is the nature of the Truth of Cessation. What is profound? (There are two aspects, first,) in terms of actual meaning, the impermanence of conditioned and contaminated things is not a negation, therefore, cessation is not different from them, because if it were different, the dharma and Dharmata would become unrelated. Cessation is also not the same as them, because if it were the same, the nature and Dharmata would become unrelated. If it were the same, then cessation would also become completely afflicted. Nor is it both the same and different, because it would incur both faults. Nor is it neither the same nor different, because it is to be known individually through wisdom, it is not completely non-existent. Why can't it be said like that? Because the Truth of Cessation is the realm free from all the elaborations of the four extremes. Elaboration in this context of cessation is what is thought and conceived.

---

་མཐུན་པ་ཚུལ་དང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་ ཐབས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སེམས་པ་སྟེ། ཚུལ་བཞི་ནི་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་སེམས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། རེག་པ་འབྱུང་ བའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དག་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཟད་པ་དང་། གཉེན་པོ་ རྣམ་པར་ཞིག་པ་དང་། སྤང་བྱའི་སོ་བོན་འགོག་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ། རང་གི་ངང་ གིས་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགོག་པ་ལས་ཆོས་ཅན་དེ་གཞན་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་ པ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་མིན་དུ་སེམས་པས་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གཞན་དུ་མེད་དོ་ཞེའམ། ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེའམ། ཐ་དད་གཞན་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་ཚུལ་མིན་དུ་སེམས་པས་སྤྲོས་ པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། (དགོངས་འགྲེལ་དུ།)འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ནི། །གཅིག་ དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་ བཞིན་མིན་ལ་ཞུགས་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་དོན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་པའི་དེ་སྲིད་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ 1-581 འཁོར་དང་བཅས་པ་འགགས་པ་ནི་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐར་བ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །(ཆོས་དབྱིངས་)བསྟོད་པར་ཡང་། སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་པོ་རྣམ་དག་པ། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། (སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པར།) འཁོར་བ་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཉིད་དེ། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ཐར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་ པའི་དོན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། (དཔལ་ཕྲེང་གི་)མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བརྡས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ལམ་ གྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་ཅིང་མགོ་མནན་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་ ལའང་འགོག་པར་འདོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འགོག་པ་དེའི་རྣམ་གྲངས་ སུ་གཏོགས་པ་ལ་དགོངས་ནས། མ་ལུས་པར་འགགས་པ་དེའི་ཡན་ལག་གམ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཏགས་ནས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ས་བོན་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་སྟེ་སླར་མི་ སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུན་ དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་བ

【現代漢語翻譯】 以不符合正理、道、理路和方便的方式思考。四種正理是指以寂靜和富饒等方式思考。 (二)以聖教證明：如薄伽梵（梵文：Bhagavan，Bhagavat，巴嘎萬，世尊）所說：『觸所生的六處（眼、耳、鼻、舌、身、意）等，通達法性后，滅盡，對治徹底寂滅，斷除所斷的種子，痛苦完全止息，以及自性本有的能力等滅盡，那麼法性之外還有其他嗎？』以不如理作意於法性無戲論，而生起戲論。難道它們不存在嗎？或者說，雖然存在但並不相同嗎？或者說，既不相同也不存在嗎？又以不如理作意於法性無戲論，而生起戲論。《解深密經》中說：『行蘊界和勝義法性，是遠離一和異的自性。誰若執著於一或異，他們就陷入不如理作意。』其含義是，只要六處等存在，就有能取所取的戲論。六處及其輪轉止息，就是無四邊戲論，這顯示了解脫涅槃。』《法界贊》中也說：『六處完全清凈，那就是真如自性。』《心之金剛贊》中說：『輪迴只是分別念，無分別念即是解脫。』如此甚深的含義是不可思議的。《寶鬘經》中說：『薄伽梵，一切有情的識所行境之外，止息痛苦的真諦是不可思議的，聲聞和獨覺都無法了知。』以譬喻來說，世間凡夫以道力損減、壓制所斷的種子而實現的止息，僅僅是這種程度的止息，也稱為止息。因此，薄伽梵考慮到這種止息也屬於止息的範疇，就將完全止息的支分或部分假名為涅槃而宣說。以勝義諦來說，又是如何呢？以出世間聖者的智慧，斷除所斷的種子，以不再生起的方式實現的止息。以未圓滿來說，又是如何呢？以入流果位來說，所斷的種子只是部分斷除。

【English Translation】 Thinking in a way that does not conform to the proper manner, path, reason, and means. The four proper manners are thinking in terms of peace and abundance, and so on. (2) Proof by Scripture: As the Bhagavan (Lord) said: 'When the six sense bases (eye, ear, nose, tongue, body, and mind) arising from contact, and so on, realize the nature of reality, they are exhausted, the antidote is completely pacified, the seeds of what is to be abandoned are stopped, suffering is nearly pacified, and the inherent power of their own nature, and so on, is exhausted, is there anything other than that nature of reality?' By improperly thinking about the non-elaboration of the nature of reality, one elaborates. Are they not there? Or are they there but not different? Or are they neither different nor not there? Again, by improperly thinking about the non-elaboration of the nature of reality, one elaborates. As it says in the (Explanatory) Sutra: 'The realm of formations and the ultimate nature of reality are the characteristics of being free from one and different. Whoever imagines them as one or different, they are engaged in improper conduct.' Its meaning is that as long as the six sense bases, and so on, exist, there is grasping and the elaboration of grasping. The cessation of the six sense bases and their cycle is the absence of the four extremes of elaboration, which shows liberation and Nirvana. In the (Dharmadhatu) Praise, it also says: 'The six sense bases are completely pure, that is the very nature of reality.' In the (Praise of Vajra Mind), it says: 'Samsara is merely conceptual thought, the absence of conceptual thought is liberation.' Thus, the profound meaning is inconceivable. As it says in the (Garland of Glory) Sutra: 'Bhagavan, the truth of the cessation of suffering, which is beyond the realm of consciousness of all sentient beings, is inconceivable, and is not the object of knowledge even for all Shravakas and Pratyekabuddhas.' How is it by convention? The cessation that occurs when worldly ordinary beings diminish and suppress the seeds of what is to be abandoned through the path is merely called cessation. Therefore, considering that this cessation also belongs to the category of cessation, the Bhagavan spoke of Nirvana by designating a part or aspect of that complete cessation. How is it in terms of ultimate truth? The cessation that occurs when the wisdom of the transcendent noble ones completely destroys the seeds of what is to be abandoned, so that they do not arise again. How is it in terms of incompleteness? In terms of the fruit of entering the stream, the seeds of what is to be abandoned are only partially abandoned.

---

སྡུས་པའི་མཐོང་སྤང་ཐམས་ཅད་འགགས་པའམ། ལན་ཅིག་ ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་དྲུག་འགགས་པའམ། ཕྱིར་ མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཐམས་ཅད་འགགས་པ་ཡང་ རུང་སྟེ། འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཇི་ ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་འཕགས་པ་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་ མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱན་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ 1-582 ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་ གང་ཡིན་པ་སྟེ་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་མེད་པའོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྔོན་དང་ ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ཟག་ཟད་ཤེས་པའི་རིག་པ་གསུམ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་ དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཀྱང་ཚེ་མ་འཕོས་པས་སྔར་ གྱི་རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོ་(འདོད་གཟུགས་)ལྔའམ་(གཟུགས་མེད་ན་)བཞིའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་འགོག་ པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ ཚེའང་འཕོས་པས་རྣམ་སྨིན་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་བསྡུས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཐུག་གི་ ཕན་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས།)མདོར་བསྟན་ནི། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། ངེས་པར་སྤངས་པ་དང་། བྱང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ དང་། འགོག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་། ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་སྡུད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། སྤང་བྱ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲངས། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ རྣམ་གྲངས། སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དང་པོ་ནི། མདོར་བསྟན་ལྟར་ བརྒྱད་དེ། དེའང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་ལྷག་མ་ནུབ་པའི་བར་ 1-583 རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་སྤང་བྱ་ས་བོན་དང་མངོན་གྱུར་མ་ལུས་པ་འགགས་ པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཉོན་ མོངས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་བྱུང་བ་རྣ

【現代漢語翻譯】 什麼是『滅』的差別？如果從分類上來說，什麼是『滅』的差別？ 從包含關係上來說，是指斷滅了所有見道所斷的煩惱，或者斷滅了包含在一來果中的欲界修道所斷的六種煩惱，或者斷滅了包含在不來果中的所有欲界修道所斷的煩惱，這是聖者有學道的滅。 什麼是圓滿的滅？是指斷滅了包含在阿羅漢果中的聖者無學道所斷的一切應斷之煩惱。 什麼是無功德的滅？是指僅僅依靠智慧從煩惱障中解脫出來的阿羅漢的滅，沒有神通等功德。 什麼是有功德的滅？是指從煩惱障和定障兩方面都解脫出來的，具有宿命、天眼、漏盡三種明，以及六神通等功德的阿羅漢的滅。 什麼是有餘的滅？是指雖然斷滅了一切煩惱，但壽命未盡，還留有先前異熟的五蘊（如果是無色界則為四蘊）的滅。 什麼是無餘的滅？是指斷滅了一切煩惱，並且壽命已盡，不再留有異熟蘊的滅。 什麼是殊勝的滅？是指佛和菩薩依靠智慧和慈悲，不住于輪迴和寂滅兩邊的涅槃，爲了給予一切眾生究竟的利益和暫時的安樂，而安住於此的滅。 從名相上來說，什麼是『滅』的差別？（分為兩種） 簡略的解釋是：完全斷除，決定斷除，清凈，滅盡，離欲，滅，寂靜，止息等等。『等等』一詞包含了其餘的名相。 詳細的解釋分為：與所斷分離的名相，具有功德的名相，從痛苦中解脫的名相。第一種是如前所述的八種名相。那麼，為什麼稱為『完全斷除』呢？ 接下來的詞句會解釋：因為它們顯示了所斷的煩惱的種子和現行都已完全止息。為什麼稱為『決定斷除』呢？因為一切煩惱的現行都已完全止息。

【English Translation】 What are the distinctions of 'Cessation'? What are the distinctions of 'Cessation' in terms of classification? In terms of inclusion, it refers to the cessation of all afflictions to be abandoned by the path of seeing, or the cessation of the six afflictions to be abandoned by the path of cultivation in the desire realm, included in the fruit of once-returner, or the cessation of all afflictions to be abandoned by the path of cultivation in the desire realm, included in the fruit of non-returner, which is the cessation of the noble learners. What is complete cessation? It refers to the cessation of all afflictions to be abandoned by the noble non-learners, included in the fruit of Arhat. What is cessation without qualities? It refers to the cessation of Arhats who are liberated from only the obscurations of afflictions by wisdom, without qualities such as clairvoyance. What is cessation with qualities? It refers to the cessation of Arhats who are liberated from both the obscurations of afflictions and the obscurations of meditative absorption, possessing the three knowledges of past, future, and exhaustion of defilements, and the six clairvoyances, etc., endowed with qualities. What is cessation with remainder? It refers to the cessation with the remainder of the five aggregates of previous maturation (desire and form realms) or four (formless realm), even though all afflictions have been abandoned but life has not ended. What is cessation without remainder? It refers to the cessation without the remainder of the aggregates of maturation, as all afflictions have been abandoned and life has ended. What is particularly excellent cessation? It refers to the cessation included in the Nirvana that does not abide in the two extremes of existence and peace, based on the wisdom and compassion of Buddhas and Bodhisattvas, for the sake of abiding near as the cause of ultimate benefit and temporary happiness for all sentient beings. What are the distinctions in terms of names? (Two types) The brief explanation is: completely abandoned, definitely abandoned, purified, exhausted, free from desire, cessation, pacified, subsided, and so forth. The word 'and so forth' includes the remaining names. The detailed explanation is divided into: names of separation from what is to be abandoned, names of possessing qualities, names of averting from suffering. The first is the eight names as mentioned before. So, why is it called 'completely abandoned'? The following sentences will explain: because they show that the seeds and manifestations of what is to be abandoned have completely ceased. Why is it called 'definitely abandoned'? Because the manifestations of all afflictions have completely ceased.

---

མས་བོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བག་ལ་ཉལ་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་སྤངས་ཏེ་སླར་མི་ སྐྱེ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ སྤང་བྱ་ཕལ་ཆེར་སྲབས་ཤིང་ཟད་དེ་བྲལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ས་དང་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་ སྤང་འགགས་པས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་འབྱུང་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་མི་ སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་ཀུན་འབྱུང་དེའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་ བདེ་རྒྱུ་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་ མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་རྣམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་ཅིང་ཕྱི་མ་མི་ལེན་པས་ སྡུག་བསྔལ་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཡོན་ཏན་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་འདུས་མ་བྱས་དང་བལྟ་ བར་དཀའ་བའོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་ བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་བར་གྱི་གཟུགས་མཐོང་ བ་ཤའི་སྤྱན་དང་། གཟུགས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཤི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་རྣམ་སྨིན་ ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་སྤྱན་དང་། འཕགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ 1-584 དང་། གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་པའམ་འཕགས་པ་གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ ཤེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ སྤྱན་ཏེ་སྤྱན་ལྔ་གསུངས་པ་ལས། འདི་ནི་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ པས། ཤའི་མིག་དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཀྱང་འདས་ན། ཐ་མལ་བའི་མིག་གི་ཡུལ་ ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། གཡོ་མེད་མི་འདུད་འཆི་མེད་ཟག་མེད་དེ། ཅིའི་ ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་ཕན་ཚུན་ འཕོ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདུད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པར་གཞོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་འཆི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཆི་བའི་རྟེན་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་འགགས་

【現代漢語翻譯】 為什麼稱為『捨棄』呢？因為已經捨棄並完全放棄了（煩惱）。 為什麼稱為『成為清凈』呢？因為已經從根本上徹底捨棄了潛在的習氣種子，使其不再產生。 為什麼稱為『滅盡』呢？因為通過對治的見道，大部分應斷除的（煩惱）已經變得稀薄、滅盡並分離。 為什麼稱為『離欲』呢？因為通過對治的修道，在各個階段已經脫離了慾望。 為什麼稱為『止息』呢？因為如此一來，見道所斷和修道所斷都已止息，所以在來世，（輪迴的）根源及其苦果，即取蘊不再產生的規律。 為什麼稱為『寂靜』呢？因為同樣地，在見法的今生，（輪迴的）根源及其苦果，即內心的痛苦和不適已經沒有產生的根源。 為什麼稱為『涅槃』呢？因為過去的業和煩惱的殘餘果報，即蘊的殘餘會自然消逝，並且不再產生來世，因此痛苦將會止息。 （第二部分：功德）功德有四種。（第一種：）甚深的功德是無為和難以觀察。 為什麼稱為『無為』呢？因為已經脫離了有為的特徵，即生、滅、住、異這三種。 為什麼稱為『難以觀察』呢？因為從一百逾繕那到三千大千世界的色法，可以通過肉眼看到；眾生的死亡和轉生可以通過由業力產生的（天眼）看到；聖者的無分別智慧可以通過智慧之眼看到；通達十二部經典的聖者或瞭解其他聖者的證悟可以通過法眼看到；完全了知一切法的佛陀可以通過佛眼看到。總共有五眼。而涅槃只是聖者智慧之眼的境界，甚至超越了肉眼和天眼的範圍，更何況是普通人的眼睛呢？

【English Translation】 Why is it called 'abandoning'? Because it has abandoned and completely relinquished (afflictions). Why is it called 'becoming pure'? Because it has thoroughly abandoned the latent seeds of habit from the root, preventing them from arising again. Why is it called 'extinction'? Because through the path of antidote, most of what should be abandoned has become thin, extinguished, and separated. Why is it called 'freedom from desire'? Because through the path of cultivation, desire has been abandoned at each stage. Why is it called 'cessation'? Because in this way, what is to be abandoned by seeing and what is to be abandoned by cultivation have ceased, so in the next life, the origin (of samsara) and its result, the aggregates of suffering, will not arise as a matter of course. Why is it called 'peace'? Because similarly, in this very life of seeing the Dharma, the origin (of samsara) and its result, the mental suffering and discomfort, have no cause to arise. Why is it called 'Nirvana'? Because the remaining fruits of past karma and afflictions, the remaining aggregates, will naturally perish, and since there will be no rebirth, suffering will cease. (Second part: Qualities) There are four qualities. (First:) The profound quality is unconditioned and difficult to see. Why is it called 'unconditioned'? Because it is free from the characteristics of the conditioned, namely arising, ceasing, abiding, and changing. Why is it called 'difficult to see'? Because forms from a hundred yojanas to three thousand great thousands of worlds can be seen with the physical eye; the death and rebirth of beings can be seen with the divine eye arising from karmic results; the non-conceptual wisdom of the noble ones can be seen with the eye of wisdom; knowing the twelve scriptures without obstruction or knowing the realization of other noble ones is the eye of Dharma; and completely knowing all dharmas is the eye of the Buddha. Among the five eyes spoken of, this is the object of the noble ones' eye of wisdom alone. If it transcends even the scope of the physical eye and the divine eye, then it certainly transcends the scope of ordinary eyes.

---

པས་འཆི་བ་བདག་ གི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ ཉོན་མོངས་རྣམས་འགགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) རྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ། གནས་དང་གླིང་དང་སྐྱོབ་མགོན་དཔུང་གཉེན་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བའམ་སྐྱོན་མེད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བའམ་ བདེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གླིང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་འཁོར་བའི་ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་(འཁོར་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལྔས་རྒྱ་མཚོའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་པར་མཐུན་པ་ དང་། ཟབ་པར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། གཏིང་སླེབ་དཀའ་བར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། བཏུང་དུ་མི་རུང་བར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། རིན་ པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་གནས་ཡིན་པར་ཆོས་མཐུན་པས་སོ། །ཞེས་བསྡུ་བར་རོ། །)ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཆད་དེ་ ཐང་བདེ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མགོན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ 1-585 ན། འགོག་པ་དེར་དམིགས་ཏེ་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལམ་སྒོམ་ པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་གཞིའི་གནས་སམ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ན་བདེན་པ་དང་རྟག་པ་དང་སྐྱབས་ ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) བདེན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)དགག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ་ནི། འཆི་འཕོ་རིམས་ནད་ཡོངས་གདུང་མེད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་འཕོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དང་ པོ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་མཐར་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིམས་ནད་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་པའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པས་ཕོངས་པའི་ཡིད་མི་བདེ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་ རྟོག་མྱ་ངན་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཅ་ཅོ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གདུང་ བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་གདུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། དེ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ པའི་འཁྲུག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་བསིལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) བསྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ་ནི། བདེ་ཞི་བདེན་གཞི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ན་རྒ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འཕགས་པའི་གནས་པ་ རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་གཞིའི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པའི་

【現代漢語翻譯】 因為遠離了死亡的魔力。為什麼稱為『無漏』呢？因為根和近分的煩惱都已止息，所以遠離了煩惱的魔力。 （三）依處的功德：是處所、是洲渚、是救護、是怙主、是親友。為什麼稱為『處所』呢？因為它是無罪或無過失，是解脫的喜悅或安樂的基礎。為什麼稱為『洲渚』呢？因為它完全脫離了三界的輪迴大海（輪迴與大海有五種相似之處，因此獲得了大海的名稱：與行為的無量無邊相似，與深邃相似，與難以到達底部相似，與不可飲用相似，與是巨大寶藏的所在地相似。——如《攝類學》所說。），就像變成了平坦的陸地一樣。為什麼稱為『救護』呢？因為獲得它就能遮止一切生等損害。為什麼稱為『怙主』呢？因為緣於此滅諦而作的思惟、發心等，以及與之相應的修行道等，是具有重大意義的果實的基礎或所依。為什麼稱為『親友』呢？因為它是通往聖者中的至尊——阿羅漢的道路的基礎或所緣。《經部》中也說：『痛苦止息的真諦，才是真實、常恒和救護。』 （四）真諦的功德：（分為三，此處是第一）從遮遣方面來說：沒有死亡、遷移、瘟疫和一切痛苦。為什麼說沒有死亡和遷移呢？因為最初遠離了生，所以最終沒有衰敗。為什麼說沒有瘟疫呢？因為遠離了對可憎之境的貪求所導致的內心一切不適。為什麼說沒有一切痛苦呢？因為遠離了與不適相關的分別念、憂傷，以及由此引發的號啕痛哭，以及身體的痛苦和內心的不適，以及由這些引起的迷惑擾亂，所以變得清涼。 （二）從建立方面來說：是安樂、寂靜、真諦的基礎，是安樂的轉變。為什麼稱為『安樂』呢？因為沒有衰老死亡的恐懼，是聖者所居之處，是三解脫之門的基礎或所依。

【English Translation】 Because it is free from the Mara of death. Why is it called 'without outflows'? Because the root and proximate afflictions have ceased, it is free from the Mara of afflictions. (3) The qualities of the support: It is a place, an island, a protector, a guardian, a friend. Why is it called 'place'? Because it is the basis of joy or happiness of liberation, without fault or defect. Why is it called 'island'? Because it is completely separated from the great ocean of the three realms of samsara (samsara is similar to the ocean in five ways, thus it obtains the name of ocean: similar in the immeasurable extent of its realm, similar in its depth, similar in the difficulty of reaching the bottom, similar in being undrinkable, and similar in being the place of great treasures. - as stated in the Compendium of Categories.), like becoming a flat plain. Why is it called 'protector'? Because obtaining it prevents all harms such as birth. Why is it called 'guardian'? Because thinking focused on that cessation, such as bodhicitta, and practices such as meditating on the path, are the basis or support for having a great meaningful result. Why is it called 'friend'? Because it is the basis or object of the path to becoming the supreme of the noble ones, the Arhat. As the Sutra also says: 'The truth of the cessation of suffering is truly truth, permanence, and refuge.' (4) The qualities of truth: (Of the three, this is the first) Explaining from the aspect of negation: There is no death, migration, epidemic, or complete suffering. Why is it said that there is no death or migration? Because initially separated from birth, there is ultimately no decay. Why is it said that there is no epidemic? Because it is free from all mental discomfort caused by longing for undesirable objects. Why is it said that there is no complete suffering? Because it is cooled by being free from the disturbing thoughts and sorrows associated with discomfort, and the wailing and lamenting caused by them, and the physical pain and mental discomfort, and the confusion that always obscures them. (2) Explaining from the aspect of establishment: It is bliss, peace, the basis of truth, and the transformation into bliss. Why is it called 'bliss'? Because there is no fear of old age and death, it is the abode of the noble ones, and the basis or support of the three liberations.

---

ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་གཏན་དུ་ཕན་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་ གཞིའམ་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ངལ་དུབ་ཀྱི་ 1-586 མཐའ་སྤངས་ནས་སྦྱོར་བ་ལམ་བདེ་ཞིང་འཇུག་པ་བདེ་བས་རྣམ་གྲོལ་དེ་ཐོབ་པའི་གཞིའི་ གནས་སམ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སླར་ཡང་དགག་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ་ནི། ནད་མེད་མི་གཡོ་མྱ་ངན་འདས་པ་ སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་ནད་ལྟ་ བུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་ ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་ བར་ཞི་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བར་གནས་པའི་གཞིའི་གནས་སམ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སྡུག་བསྔལ་ལས་ཟློག་པ་ནི། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་མ་བྱས་པ། །འདུས་མ་ བྱས་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་ འཆད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། འགོག་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ རྣམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེའི་འོག་ཏུ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ འཕེན་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་དག་གིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་ ཞེ་ན། ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྲིད་པ་གཞན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ གཞིའི་གནས་སམ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་ འོངས་པ་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུད་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྤྱི་མཚན་ལ། (གཉིས་ལས།)བསྟན་པ་ནི་ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་ 1-587 བཞིན་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཤད་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་འདུ་བྱེད་སྡུག་ བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ

【現代漢語翻譯】 複次。何緣故名為寂靜？ 謂是諸善法之所住處，是能恒常饒益之事物故。 何緣故名為安樂之基？ 謂是勝義諦出世間安樂之基或處所故。 何緣故名為安樂所生？ 謂是遠離勞苦之邊際，方便道安樂且趣入安樂，是能獲得解脫之基處或所緣故。 （三、從遮遣方面宣說）復有無病、不動、涅槃。 何緣故名為無病？ 謂是遠離煩惱、業及生之障礙等一切病患故。 何緣故名為不動？ 謂是遠離色等境之戲論散亂等一切故。 何緣故名為涅槃？ 謂是無有能取所取之相執，且痛苦寂滅，安住于無漏安樂之基處或所緣故。 （三、從遣除痛苦方面）不生、不有、不作，無為與無生。 何緣故名為不生？ 謂痛苦是生，相續不斷而連線，滅則反之，是遠離於有情之類中連線相續故。 何緣故名為不有？ 謂是于連線相續之後，遠離身體完全生起故。 何緣故名為不作？ 謂是遠離先前之邊際，前世之業及煩惱之牽引，非由彼等所作故。 何緣故名為無為？ 謂是于現在之世，不顯現積聚業及煩惱等其他有，是基處或所緣故。 何緣故名為無生？ 謂是遠離未來世之生相續生起故。 總相上。（二者）所詮釋者，即當知滅諦之體性或自性有四種相，即滅之相、寂靜之相、殊勝之相與決定出離之相。 宣說上。何緣故名為滅之相？ 謂是遠離痛苦生起之煩惱等故。 何緣故名為寂靜之相？ 謂是遠離不寂靜之行，取蘊痛苦之蘊等故。

【English Translation】 Furthermore, why is it called 'Shiva' (ཞི་བ།, tranquility, peace)? Because it is the abode of all virtuous dharmas, and it has become an object of constant benefit. Why is it called 'Base of Bliss' (བདེ་གཞི།, source of happiness)? Because it is the base or abode of ultimate, transcendent bliss. Why is it called 'Becoming Blissful' (བདེ་བར་འགྱུར་བ།, transformation into happiness)? Because it abandons the end of toil, the path of practice is easy and the entry is easy, it is the base, abode, or object of focus for attaining liberation. (Third, explained from the perspective of negation) Again, it is without disease, unmoving, and Nirvana. Why is it called 'Without Disease' (ནད་མེད་པ།, healthy)? Because it is free from all afflictions, karma, and obscurations of birth, which are like diseases. Why is it called 'Unmoving' (མི་གཡོ་བ།, stable)? Because it is free from all distractions of the manifestations of objects such as form. Why is it called 'Nirvana' (མྱ་ངན་ལས་འདས་པ།, transcendence of sorrow)? Because there is no grasping at the characteristics of subject and object, suffering is pacified, and it is the base, abode, or object of focus for dwelling in stainless bliss. (Third, turning away from suffering) Unborn, non-existent, unmade, unconditioned, and without birth. Why is it called 'Unborn' (མ་སྐྱེས་པ།, not born)? Because suffering is birth, continuously connecting, while cessation is the opposite, it is being free from connecting in the realms of sentient beings. Why is it called 'Non-existent' (མ་བྱུང་བ།, not come into being)? Because after that connection, it is free from the complete arising of the body. Why is it called 'Unmade' (མ་བྱས་པ།, not created)? Because it is free from the influence of past karma and afflictions of previous lives, it is not made by them. Why is it called 'Unconditioned' (འདུས་མ་བྱས།, uncompounded)? Because in the present life, it does not manifestly accumulate karma and afflictions for other existences, it is the base, abode, or object of focus. Why is it called 'Without Birth' (སྐྱེ་བ་མེད་པ།, no birth)? Because it is free from the arising of the continuum of birth in future lives. In general characteristics. (Of the two) What is taught is that the nature or essence of the truth of cessation should be understood as having four aspects: the characteristic of cessation, the characteristic of tranquility, the characteristic of excellence, and the characteristic of definite emergence. In explanation. Why is it called the characteristic of cessation? Because it is free from the afflictions that cause the arising of suffering. Why is it called the characteristic of tranquility? Because it is free from non-tranquil activities, the aggregates of suffering, and the appropriation of aggregates.

---

་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བས་བདེ་ བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སླར་མི་ལྡོག་པར་སོང་བས་རྟག་པ་དང་། དོན་དམ་པར་དགེ་བས་རང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་པའི་འགོག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། གཙང་བདག་བདེ་བ་རྟག་ཉིད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ འབྲས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-588 འབྱུང་བ་(གཉེན་པོའི་སྐབས་མི་རྙེད་པས་)ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་། ངན་སོང་གསུམ་དང་ བདེ་འགྲོ་ཡིན་ཡང་། སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ དག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་དགེ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་པས་རྟེན་མ་ཡིན་ པར་བཤད་དོ། །དམིགས་བསལ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་ངན་འགྲོ་ལའང་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱ་ མཚོས་ཞུས་པར། ཀླུ་ཉིས་སྟོང་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསྐལ་པ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་དྲི་མེད་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ལ་སོགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་དང་། སྡོང་བོ་བཀོད་པར་གྲོང་ཁྱེར་སྐྱིད་པའི་འབྱུང་གནས་སུ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ནས་ འོངས་པའི་ཀླུ་རྣམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཛད་པ་དང་། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པར། ཡུལ་འཁོར་མོ་ འཇིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཡི་དྭགས་དང་སྲིན་བུའི་རིགས་མང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་ བ་ལ་བཀོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) གནས་པའི་རྟེན་ནི། ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ལའང་ཁམས་གསུམ་ཅི་རིགས་ པར་གནས་ཤིང་། ཐེག་ཆེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་འཕྲུལ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་དམྱལ་ བར་གཤེགས་པ་དང་། སྐྱེས་རབས་སུ་དུད་འགྲོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ འབྱུང་བ་དང་། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པར་ཀླུའི་རྒྱལ་བོ་དེ་ཉིད་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི། ཚོགས་ལམ་གྱི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་འདོད་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ པ་གཙོ་ཆེ་ལ། སྦྱོར་ལམ་ནི། སྒོམ་བྱུང་མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་ བའོ། །ཞེས་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ ཅན་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་དངོས་གཞི་སྟེ་ས་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། མཐོང་ལམ་ཡང་། དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག །ཅེས་སྔར་དང་འདྲ་ལ། སྒོམ་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་ 1-589 གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཅིང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་དང་ཁྱད་པར་བསེ་རུ་ལྟ་ བུའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པ་

【現代漢語翻譯】 爲了什麼緣故稱之為『殊勝之相』呢？因為遠離煩惱的清凈，以及遠離痛苦的安樂之體。 爲了什麼緣故稱之為『決定出離之相』呢？因為一去不復返的常恒，以及真實利益的利他之基。 究竟的止滅是獲得與四種功德彼岸到彼岸的法身，如雲：『清凈我樂常，功德到彼岸為果。』 （由於對治時無法找到）生起（善心）的所依是具有煩惱障者，以及三惡趣，即使是善趣，也有聲音不悅耳和長壽天等，這些是異熟障者。因為這些是聖道和與之相應的善法的障礙，所以說不是所依。 特殊的是，在大乘的觀點中，惡趣也能生起（善心）。《海龍王請問經》中說，兩千龍發菩提心后，在極喜劫中，于無垢藏世界示現成佛，名為智慧上師等，並授記。《寶積經·樹王莊嚴品》中，文殊菩薩在吉祥生都城為從海中來的龍眾發菩提心。《金光明經·流水長者子品》中說，在贍部洲，自在王將許多餓鬼和蟲類安置於見真諦之處。 （第二，）安住的所依：在小乘的觀點中，也安住在三界中的任何一界。而大乘，由於佛和菩薩不可思議的化身，存在於一切眾生之中。如觀世音自在前往地獄，本生傳中也出現許多轉生為旁生的菩薩。《無熱惱海龍王請問經》中說，龍王本身就是十地菩薩。 心的所依：資糧道的聞思修主要依賴於欲界的心。加行道：『修生無能勝，特別是禪定地。』因為是修所生，所以是無能勝，以及第一的真實殊勝，以及四禪的真實，即依賴於第六地。見道也如前，『此乃勝法與一地。』修道依賴於四禪和無色界的前三禪。究竟道和特別是如犀牛角般的道都依賴於第四禪。

【English Translation】 Why is it called 'Excellent Aspect'? Because it is the essence of purity, free from afflictions, and happiness, free from suffering. Why is it called 'Definite Departure Aspect'? Because it is the eternal, never returning, and the basis of benefiting oneself and others through genuine virtue. The ultimate cessation is the attainment of the Dharmakaya (法身，Dharmakāya, dharmakāya, Dharma body) endowed with the four perfections that have reached the other shore, as it is said: 'Purity, self, bliss, and permanence; the perfection of qualities is the result.' The basis for arising (of good intention) (since it cannot be found during the antidote) is those with afflictive obscurations, and the three lower realms, and even in the happy realms, there are those with unpleasant voices and long-lived gods, these are those with maturation obscurations. Because these are obstacles to the noble path and the virtues associated with it, they are said not to be a basis. Specifically, in the Mahayana (大乘，Mahāyāna, mahāyāna, Great Vehicle) view, even in the lower realms, (good intention) can arise. In the 'Ocean of Questions Sutra', it is said that two thousand nagas (龍，Nāga, nāga, serpent beings) generated Bodhicitta (菩提心，Bodhicitta, bodhicitta, mind of enlightenment), and in the Joyful Aeon, in the Stainless Essence world, they were prophesied to become Buddhas (佛，Buddha, buddha, awakened one) named Wisdom Guru, etc. In the 'Array of Trees Sutra', Manjushri (文殊，Mañjuśrī, mañjuśrī, Gentle Glory) generated Bodhicitta for the nagas who came from the ocean in the city of Auspicious Origin. In the 'Golden Light Sutra', it is said that in Jambudvipa (贍部洲，Jambudvīpa, jambudvīpa, Rose-apple Continent), Lord Ishvara (自在王，Īśvara, īśvara, Sovereign) placed many pretas (餓鬼，Preta, preta, hungry ghost) and insects in the place of seeing the truth. (Second,) the basis of abiding: In the Hinayana (小乘，Hīnayāna, hīnayāna, Lesser Vehicle) view, it also abides in any of the three realms. But in the Mahayana, due to the inconceivable emanations of Buddhas and Bodhisattvas (菩薩，Bodhisattva, bodhisattva, enlightenment being), they exist in all beings. For example, Avalokiteshvara (觀世音，Avalokiteśvara, avalokiteśvara, The one who looks down with compassion) went to hell, and in the Jataka tales, there are many Bodhisattvas who were born as animals. In the 'Anavatapta Naga King Sutra', it is said that the Naga King himself is a tenth-level Bodhisattva. The basis of mind: The hearing, thinking, and meditation of the Path of Accumulation mainly rely on the mind of the desire realm. The Path of Preparation: 'Born of meditation, invincible, especially the dhyana (禪定，Dhyāna, dhyāna, meditation) grounds.' Because it is born of meditation, it is invincible, and the first real excellence, and the reality of the four dhyanas, that is, relying on the sixth ground. The Path of Seeing is also the same as before, 'This is the supreme Dharma (法，Dharma, dharma, law) and the first ground.' The Path of Meditation relies on the four dhyanas and the first three of the formless realms. The ultimate path and especially all paths like the rhinoceros horn rely on the fourth dhyana.

---

སྟེ། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་བར། ། བསམ་གཏན་མཐའ་བརྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ ཕལ་ཆེར་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ཆོས་རྒྱུན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ པར་གསུངས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་སྒོམ་ལམ་ནི་སྔར་དང་འདྲ་བར་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ཅར་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། (མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ།)ས་ དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །སོགས་ པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལམ་ལ། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་རྣམ་དབྱེ་དང་། ། ངེས་ཚིག་དངོས་བཏགས་དཔྱད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ཁ་ཅིག་ཐར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ དགེ་བ་ཞེས་པ་དང་། སྤང་བྱ་སྤོང་བར་ནུས་པ་ཞེས་འཇོག་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ས་དང་གཉེན་ པོའི་ཆ་ཡང་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། གང་ལ་ཞུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འཇུག་ངོགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ ཇི་ལྟར་རིག་པའོ། །མཚན་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའོ། །རྣམ་དབྱེ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་ དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་དང་། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ ལམ་བཞི་དང་། མྱུར་བུལ་དང་དཀའ་སླས་ཕྱེ་བའི་ལམ་བཞི་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ ལམ་གཉིས་དང་། མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་གཞུང་ དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མཉམ་རྗེས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་ལ་སྣང་མེད་དང་སྣང་བཅས་སམ། ཆོས་ ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ དང་རྗེས་ཐོབ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་ 1-590 འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མཉམ་གཞག་དང་། དེ་ལས་ལངས་པའི་བྱ་བ་རྗེས་ཐོབ་ཅེས་ བྱའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའི་བགྲོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པས་ན་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྔ་པ་ལ། འགྲེལ་བར། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདིའང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ སྐབས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་བཤད་སྦྱར་དུའང་། (ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས།) ཚོགས་སྦྱོར་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལམ་གྱི་འཁོར་དེ་འབྱུང་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། (འབྲེ་དང་ཐོ་ལ་སོགས་པ།)གཞན་དག་ཀྱང་ཚོགས་སྦྱོར་ གཉིས་ནི་རྟོག་བཅས་དང་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ལ་ལམ་དུ་ བཏགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་མོད། རྟོག་བཅས་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལས་མི་ རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བའི་དཔེས་(དཀོན་མཆོག་བར

【現代漢語翻譯】 如經文所說：『從秋到菩提，禪定終極唯一全。』 大乘宗義主要依賴於正行，因為經中說從大資糧道可以獲得法流三摩地。特別是修道，將如前所述，並且還說它依賴於三界九地。（《現觀莊嚴論》中說：）『於九地中，大復有大等，垢之對治小復有小等，之道乃清凈。』 關於道，有定義、所定義、分類、詞義、本體和假立的辨析。 關於定義，有些人認為『成為解脫之因的善』或『能夠斷除所斷』是不合理的，因為這也包括了地和對治的部分。因此，應該說『進入后能到達涅槃』，或者說『成為解脫的入口』等等，隨各人理解。 所定義的事物是：爲了菩提而發起的三門之善，迴向于菩提。分類包括：三乘的三道，世間道和出世間道，加行等四道，快慢和難易區分的四道，有學道和無學道，以及止和觀之道等等，大部分將在經文中闡述。有人說止觀的遍及是無分別和有分別，或者說以法性和法相為對境，這是不合理的，因為在無心狀態和后得位中，同樣顯現也成了止的範疇。因此，應該說專注於三摩地是止，從三摩地中生起的行為是觀。 詞義是：因為成為通往涅槃的道路，所以稱為道。 第五點，在註釋中說：『此等分別應于道諦及其眷屬之時理解。』 並且在它的解釋中，（益西協年說：）『資糧道和加行道本身是世間的，所以不是道諦，但因為它們能生出道諦的眷屬。』（如阿梨和托等）其他人也說，資糧道和加行道因為是有分別和有漏的，所以不是真正的道，只是因為是因，所以假名為道。雖然是有分別，但從正確的分別中產生無分別，就像兩木相磨生火一樣（如功德藏）。

【English Translation】 As the scripture says: 'From autumn to Bodhi, Samadhi's ultimate reliance is on one.' The Mahayana doctrine mostly relies on the main practice, because it is said that from the great accumulation path, one can obtain the Dharma stream Samadhi. In particular, the path of meditation will be explained as before, and it is also said that it relies on all nine grounds of the three realms. (In the Ornament of Clear Realization): 'In the nine grounds, great and greater, etc., the antidote to defilements, small and smaller, etc., is the path of purification.' Regarding the path, there are definitions, defined objects, classifications, etymologies, entities, and imputed analyses. Regarding the definition, some say that 'virtue that becomes the cause of liberation' or 'the ability to abandon what is to be abandoned' is unreasonable, because it also includes the ground and the antidote. Therefore, it should be said 'that which, having entered, leads to Nirvana,' or 'that which becomes the entrance to liberation,' etc., according to one's understanding. The defined object is: the virtue of the three doors, motivated by the desire for Bodhi, dedicated to Bodhi. The classifications include: the three paths of the three vehicles, the two paths of mundane and supramundane, the four paths of application, etc., the four paths divided by quickness and slowness, difficulty and ease, the two paths of learning and non-learning, and the paths of meditative equipoise and subsequent attainment, etc. Most of these will be explained in the scriptures. To say that the pervasiveness of equipoise and subsequent attainment is non-perception and perception, or that they take Dharma-nature and Dharma-characteristics as objects, is unreasonable, because in the state of no-mind and subsequent attainment, the appearance would also fall into the category of equipoise. Therefore, it should be said that focusing single-pointedly on Samadhi is equipoise, and the activity that arises from that Samadhi is subsequent attainment. The etymology is: because it becomes the basis for traversing to Nirvana, it is called the path. Fifthly, in the commentary, it says: 'These distinctions should be understood in the context of the Truth of the Path and its retinue.' And in its explanation, (Yeshe Shenyen said:) 'The accumulation and application paths are worldly, so they are not the Truth of the Path, but because they cause the retinue of the Truth of the Path to arise.' (Such as Ali and To, etc.) Others also say that the accumulation and application paths are not the actual path because they are conceptual and contaminated, but they are nominally called the path because they are the cause. Although they are conceptual, non-conceptuality arises from correct conceptuality, just as fire arises from rubbing two pieces of wood together (like Kunchok Ber).

---

ྩེགས་པར་)གསུངས་པ་ དང་། ས་བོན་དང་འབྲེལ་བས་ཟག་བཅས་སུ་བཤད་པའང་(ལམ་དེ་ལྡན་གྱི་)ཀུན་གཞི་ལ་འབྲེལ་ བ་ཡིན་གྱི། ལམ་གྱི་ཆ་ཟག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་ལམ་མཚན་ཉིད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ཁ་(འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པ་)ཅིག་སྔ་མ་བཞི་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ ལམ་དུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། དེའང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་གོང་ དུ་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་དང་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་བཏགས་པ་བ་དང་འབྲས་ བུ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ནོ། །(སྒོམ་ལམ་ཟག་བཅས་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱང་ལམ་བདེན་གྱིས་མ་བསྡུས་ ཏེ། བསྡུ་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་ ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་ དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ། །) 1-591 ༈ གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ལ་ བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན། ཕྱེ་སྟེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྤྱི་མཚན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། ། ༈ བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྟན་པ། མདོར་བསྟན་ནི། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཚོལ་བའི་ལམ་གང་གིས་འཁོར་བའི་ངོ་བོ་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པའི་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཐབས་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་ཞིང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བདེན་ པ་བཞི་ལ་རང་རང་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཕྱེ་སྟེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། ལམ་ལྔ་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། རྒྱས་བཤད་ལ། ལམ་ལྔ་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ནོ། །དབྱེ་བ་ ནི་ཡང་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དྲོད་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ ཚོགས་གཉིས་སོག་པ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དྲོད་ཐོབ་ནས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བའི་བར་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། དེ་མཐོང་ནས་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཡོངས་ སུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་བར་སྒོམ་པའི་ལམ་དང་། རང་རང་གི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ མོ། ། ༈ ཕྱེ་སྟེ་

【現代漢語翻譯】 （在《攝大乘論》的頂層）中說，與種子相關而被稱為有漏（指與道相應的）阿賴耶識有關，因為道的組成部分是無漏的。這些也成爲了道的特徵。 此外，另一種說法（《三百萬頌》）認為，前四個是道的特徵，而最後一個是將果視為道。然而，這也是因為聲聞和獨覺超越了前者，所以是道的特徵和果的假立。對於大乘行者來說，由於斷證達到究竟，所以是道的假立和果的特徵。（修道有漏，以及依賴於它的神通也不包括在道諦中。因為五種神通、無煩惱、隨愿智、各別正智、如來十力、四無畏等佛陀的不共之法，是證道后的獲得，是清凈的，並且依賴於道，但它們不包括在道諦中。）這與經部宗的觀點一致。 1-591 正文要義 正文要義包括：什麼是能引導至苦滅的道諦？回答分為：通過作用進行簡要說明、展開詳細解釋、總結共同特徵。 通過作用進行簡要說明 簡要說明是：通過何種道路，尋求顯現之義，從而完全瞭解輪迴的本質，即痛苦的自性？斷除其因，即業和煩惱的集起？實現脫離它們的滅止，即涅槃？以及依止和修習實現它的方法，即道？對四諦各自進行與其相應的行為，這就是道諦的自性或特徵的簡要說明。 展開詳細解釋：五道的共同分類 詳細解釋包括：五道的共同分類和各個分類的自性。分類又有五道，即從各自發起菩提心到未獲得暖位之間的積累二資糧的資糧道；同樣，從獲得暖位到未親見四諦法性之間的加行道；從親見到未完全圓滿所有剎那之間的見道；從完全圓滿到金剛喻定之間的修道；以及各自的學道完全圓滿究竟的無學道。

【English Translation】 It is said (at the top of the 《Mahāyānasaṃgraha》) that being related to the seed and being described as contaminated (referring to the Ālayavijñāna associated with the path) is related to the basis, because the component of the path is uncontaminated. These also become the characteristics of the path. Furthermore, another saying (《Three Hundred Thousand Verses》) states that the first four are the characteristics of the path, while the last one is the fruit designated as the path. However, this is also because the Śrāvakas and Pratyekabuddhas surpass the former, so it is the characteristic of the path and the imputation of the fruit. For Mahāyāna practitioners, since the abandonment and realization reach the ultimate, it is the imputation of the path and the characteristic of the fruit. (The contaminated path of meditation and the supernormal knowledges that rely on it are not included in the truth of the path. Because the five supernormal knowledges, freedom from afflictions, knowledge of wishes, individual correct knowledge, the ten powers of the Tathāgata, the four fearlessnesses, and other unshared qualities of the Buddha are obtained after attaining the path, are pure, and rely on the path, but they are not included in the truth of the path.) This is consistent with the view of the Sautrāntika school. 1-591 Main Points of the Text The main points of the text include: What is the truth of the path that leads to the cessation of suffering? The answer is divided into: a brief explanation through function, a detailed explanation, and a summary of common characteristics. Brief Explanation Through Function The brief explanation is: Through what path, seeking the meaning of manifestation, does one fully understand the nature of Saṃsāra, which is the nature of suffering? Abandon its cause, which is the accumulation of karma and afflictions? Realize the cessation of separation from them, which is Nirvāṇa? And rely on and cultivate the method to realize it, which is the path? Performing actions corresponding to each of the four truths, this is the brief explanation of the nature or characteristic of the truth of the path. Detailed Explanation: Common Classification of the Five Paths The detailed explanation includes: the common classification of the five paths and the nature of each classification. The classification also has five paths, namely, the path of accumulation, which accumulates the two accumulations from when each person generates the mind of enlightenment until they have not obtained warmth; similarly, the path of preparation, from obtaining warmth until not directly seeing the nature of the four truths; the path of seeing, from seeing until not completely perfecting all moments; the path of meditation, from complete perfection to the Vajra-like Samādhi; and the path of no more learning, where each person's learning is completely perfected and ultimate.

---

རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན། རང་བཞིན་ནི། ༈ ལྔ་བོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པའི་སྤྱི་དོན། ལྔ་བོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པའི་སྤྱི་དོན་ནི་ཐམས་ ཅད་མཐུན་པར། མཚན་ཉིད་སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །རྣམ་དབྱེ་བྱེད་ལས་ངེས་ཚིག་གོ། དེ་ལ་ཚོགས་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་པའི་གཞི་གང་ཞིག་ཐར་ བ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བས་བསྡུས་པའོ། །སྤངས་རྟོགས་ནི་སྤང་བྱ་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་འཁོར་བར་ སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་བྱེད་རྣམས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོས་སྤངས་པ་དང་། བདག་ མེད་གཉིས་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི། (རྒྱན་དུ།)དེ་ཚེ་ཆོས་ 1-592 ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། ། གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེར་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཉན་ཞིང་གཞུང་ དང་དོན་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུའི་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ལྟ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒོམ་བྱུང་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ཞིང་། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པའང་ དེ་དག་ཤས་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་པའོ། །རྣམ་དབྱེ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་དང་། དད་པའི་ས་དང་། ཐར་བ་ཆ་མཐུན་དང་། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་འབྲས་བུ་བྱང་ ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་སམ། རྒྱུད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འགེངས་ཤིང་། ཐར་བར་ འགྲོ་བའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་ཚོགས་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ ལྔ་བོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པའི་གཞུང་དོན་ལས། ཚོགས་ཀྱི་ལམ། གཞུང་དོན་ལ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ཐར་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་ ལྔ་བཤད་པ་ལས། (སྤྱོད་འཇུག་ལས།)དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་ དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་ འབྱོར་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། དེ་རིང་ཁོ་ན་ མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པའང་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས། ། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས། སྡིག་པ་བྱེད་པ་བདེ་འདོད་པ། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེར་ནི་སྡིག་པ་དེས། ། སྡུག་བསྔལ་མཚོན་གྱིས་རྣམ་འཇོམས་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཏེ། སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་ རོ

{ "translations": [ "廣釋中，關於各個支分（phye ba so so，分支）的自性（rang bzhin，自性）。", "自性是：", "總義：以五者（lnga bo，五者）一一用兩個意義解釋。", "以五者一一用兩個意義解釋的總義是：一切共同之處在於，定義（mtshan nyid，定義）、斷證（spangs rtogs，斷除與證悟）、功德（yon tan，功德）和分類（rnam dbye，分類）、作用（byed las，作用）、決定詞（nges tshig，決定詞）。", "其中，資糧道（tshogs lam，資糧道）的定義是：趨向涅槃（mya ngan las 'das pa，涅槃）的基礎，由解脫分（thar ba cha mthun，解脫分）的善根所攝持。斷證是：以對治品斷除能生起輪迴（'khor ba，輪迴）痛苦的極粗重所斷，並通過三種無我（bdag med gnyis，二無我）智慧以總的方式證悟。", "功德是：（《寶鬘論》中說）'彼時從法因，從諸佛處得寂止，及廣大智慧故，得廣大教授。' 如是，從佛處聽聞佛法，能執持經文和意義，獲得五眼（spyan，眼）和五神通（mngon par shes pa lnga，五神通），能見到十方諸佛等。認為沒有修所成慧（sgom byung，修所成慧）是聲聞（nyan thos，聲聞）的宗義。《二萬頌》中說，'說為聽聞和思惟的自性'，也是就他們多數而言。", "分類是：最初業者地（las dang po pa'i sa，最初業者地）、信地（dad pa'i sa，信地）、解脫分（thar ba cha mthun，解脫分）、盔甲般的修行（go cha'i sgrub pa，盔甲般的修行）等。作用是：使相續完全成熟，引導加行道（sbyor lam，加行道）等。決定詞是：因為執持果位圓滿菩提（byang chub，菩提），或者相續充滿功德之聚，是趨向解脫的基礎，所以稱為資糧道。", "總義：以五者一一用兩個意義解釋的經義中，資糧道。", "經義中，什麼是資糧道？從三方面來說：（第一）宣說解脫之因的五法，（《入行論》中說）'此暇滿極難得，既得能成辦人利，若我等不能善用，後世怎能復獲得？' 如是，暇滿（dal 'byor，閑暇圓滿）極難得，並且，'唯有今日不死耶，安樂度日不應理，我等定當死亡時，屆時定將遭恐怖。' 如是，通過憶念死亡無常（'chi ba mi rtag pa，死亡無常），'作惡欲求得安樂，無論投生於何處，惡業之劍皆斬斷，于彼處感受痛苦。' 如是，對輪迴的過患和業果（las rgyu 'bras，業果）生起信心，獲得捨棄之心，並且守持戒律等。", "

---

ལ་ཕྱིན་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་(སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་)ཡན་ལག་ 1-593 དྲུག་དང་ལྡན་པ་བསྲུང་བ་དང་༡། (མདོ་ལས།)མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་སྟེ་མཚན་མར་ མི་འཛིན་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་དྲན་པ་རྟག་ཏུ་ བྱེད་པས་མིག་སོགས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཆགས་སྡང་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་བསྲུངས་ཏེ་ དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམ་པ་དང་༢། ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཕུལ་བ་རྣམས་ལ། (དགེ་སློང་གི་ལོ་དྲི་བར།)མི་སློབ་པ་ནི་བདག་པོར་བཤད། །སློབ་པ་བྱིན་པ་ལེན་པར་སྤྱོད། །(སྤོང་བ་) བསམ་གཏན་(དང་)ཀློག་(པ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ་)དང་ལྡན་པ་ནི། །གཟི་བརྗིད་ལྡན་(པ་ཐུབ་)པས་ རྗེས་གནང་བརྗོད། །(རྣམ་སྨིན་)སྐྱིན་པོ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་(དགོས་)པ། །(ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཡང་ཐོས་ སོགས་མི་བྱེད་པ)ལེ་ལོས་བཅོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། །གཙུག་ལག་ཁང་(དགེ་སློང་གི་དྲི་བ་)སོགས་ ལོངས་སྤྱོད་ལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་སྤྱོད་པ་བཀག །ཅེས་པ་ལྟར་གནང་བཀག་རིག་ པར་བྱ་སྟེ། (ས་དང་བཤེས་སྤྲིང་)ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིག་བགྱིས་ནས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་ སྡང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ། །རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །མཚག་ ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཉུང་ན་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་ རིད་དེ་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་མི་བཟོད་ཅིང་། ཧ་ཅང་མང་ན་རྒྱགས་ཏེ་དབུགས་མི་བདེ་བ་དང་མ་ ཞུ་བའི་ནད་སྐྱེད་པས། འཇུ་ཞིང་ལུས་གནས་པ་ལ་ཕན་པ་ཙམ་དུ་སྤྱོད་པ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་ པ་དང་༣། རིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་པར་ཐམས་ཅད་དང་། །མཚན་མོའང་དེ་བཞིན་སྟོད་ སྨད་ཐུན་བཟླས་ནས། །མནལ་ཚེའང་འབྲས་མེད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར། །དྲན་ལྡན་དེ་སྲིད་ བར་དུ་མནལ་བར་མཛོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་སྨད་ལ་མེལ་ཚེ་ཐུན་རེ་ལྷག་ ཙམ་མི་ཉལ་བར། (སྤྱོད་འཇུག་ཏུ།)ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་ རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །འཇིག་ རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ 1-594 སྟེ་མི་སྡུག་པ་དང་ཚད་མེད་པ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ བརྩོན་པ་དང་༤། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་ ཉིད་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་སྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ སྤྱོད་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་རུང་བ་སྤྱོད་ཅིང་མི་རུང་བ་སྤོང་བ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་ པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། (གཉིས་པ།) དགེ་བ་གཞན་དང་ཤེས་རབ་བཤད་པ་ནི། གང་ཡང་ཐར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ དགེ་བ་གཞན་ལྟུང་བས་འགྱོད་པ་མེ

【現代漢語翻譯】 如是所說，異生之律儀（如前所示）守護具足六支者，一者，（如經中雲：）『眼見諸色，不取于相，不取顯相。』如是等所說，以恒常作意，眼等入于境時，守護生起貪嗔之煩惱，即是防護根門。二者，對於以信心供養之食物等，（于比丘之年歲問：）『不學者是為施主說，學者受用所施物。（捨棄）禪定（與）閱讀（聽聞思惟），具足者，具光榮（者勝）以隨許說。（異熟）應如負債般受用（必須），（即雖守護律儀然不聽聞等者）是為懈怠所勝之自性。』精舍（比丘之問）等受用時，以律儀不具而遮止受用。如是所說，應知允許與遮止。（地與書信）食物如藥應知已，無貪無嗔應受用，非為肥胖非為美，非為力故唯為住。如是，若太少則因飢渴而羸弱，不堪修善，若太多則因飽脹而不適，生起不消化之疾病，故僅以能消化且有益於住身者而受用，是為知量食。三者，具足理性者日間一切時，夜間亦如是上下座，不睡眠時亦不令無果，具念彼時應睡眠。如是，于夜晚之上分與下分，不睡眠超過一摩呼栗多，（入行論云：）『由具止觀力，能盡除惑惱，欲成辦彼者，當先求寂止，寂由離世間，貪著而成辦。』如是，捨棄貪著憒鬧 即修不凈觀與四無量心等，是為勤于凈除諸障之瑜伽。四者，身語意之狀態，應屢屢觀察，總之唯是，安住于正知之體性。如是，於三門之行為善加觀察后，行持適宜者，捨棄不適宜者，即是于安住正知而極喜。五者。 （二者，）宣說其他善根與智慧：何者是為解脫之因之其他善根，因墮罪而生後悔

【English Translation】 As it is said, the Pratimoksha (individual liberation vow) of ordinary beings (as previously shown) is to protect and possess the six branches: 1. (As it is said in the Sutra:) 'Seeing forms with the eyes, not grasping at characteristics, not grasping at signs.' As it is said, by constantly applying mindfulness, when the eyes and other senses enter into objects, guarding against the arising of afflictions of attachment and aversion is to guard the doors of the senses. 2. Regarding food and other things offered with faith, (in the question of a monk's age:) 'The non-learner is said to be the patron, the learner uses what is given. (Renouncing) meditation (and) reading (hearing and thinking), the one who possesses them, the glorious (one victorious) speaks with permission. (Vipaka) One should use (must) as if in debt, (that is, although guarding the precepts, one does not listen, etc.) is the nature of being overcome by laziness.' When using monasteries (a monk's question) etc., using with improper discipline is prohibited. As it is said, one should know what is allowed and what is prohibited. (Land and letters) Food should be known as medicine, without greed or hatred one should use it, not for fatness, not for beauty, not for strength, but only for sustenance. Thus, if too little, one becomes emaciated from hunger and thirst, unable to engage in virtue, and if too much, one becomes bloated and uncomfortable, causing indigestion. Therefore, one should use only what is digestible and beneficial for sustaining the body, which is knowing the right amount of food. 3. One who possesses reason should be all day, and at night as well, sitting up and down, and even when not sleeping, one should not let it be fruitless, one should sleep mindfully at that time. Thus, in the upper and lower parts of the night, one should not sleep more than one muhurta (approximately 48 minutes). (Bodhicaryavatara says:) 'By the power of tranquility and insight, one can completely destroy afflictions. To accomplish this, one should first seek tranquility, which is accomplished by detachment from worldly attachments.' Thus, abandoning attachment to busyness That is, practicing ugliness and the four immeasurables, etc., is to diligently engage in the yoga of purifying obscurations. 4. The state of body, speech, and mind should be repeatedly examined. In short, it is only the nature of abiding in mindfulness. Thus, after carefully examining the actions of the three doors, practicing what is appropriate and abandoning what is inappropriate is to rejoice in abiding in mindfulness. 5. (Secondly,) Explaining other virtues and wisdom: Whatever other virtue is the cause of liberation, regretting due to falling into sin

---

ད་ཅིང་དགའ་བ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། (བཤེས་ སྤྲིང་)དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་དང་ཐོས་པ་དང་། །དྲི་མེད་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། ། ཤེས་རབ་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ནོར་གཞན་ཕལ་བར་དོན་མ་མཆིས་ རྟོགས་མཛོད། །ཅེས་པ་ལྟར་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། (དབུས་མཐར།)ཡི་གེ་ འདྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་འཛིན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཐོན་བྱེད་པ་དང་། ། དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་སྟེ། །སྤྱོད་པ་འདི་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ དཔག་མེད་འཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་ཆོས་སྤྱོད་བཅུའི་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། (ལེགས་པར་གྲུབ་ པར་)ཉིན་པར་བག་མེད་བྱས་པ་དག །མཚན་མོ་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ། །ནུབ་མོ་བྱས་ན་ ནངས་པར་བཤགས། །ལེགས་པར་བྱས་ལ་མངོན་དགར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྡིག་པ་བཤགས་ པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་པས། (ཐེག་བསྡུས་སུ།)གཞན་ལ་ཕན་པའི་ མཐུ་མེད་ཀྱང་། །དེ་ཡི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱ། །གང་ལ་བསམ་པ་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དོན་ གྱིས་ཞུགས། །ཞེས་པ་ལྟར་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱ་བ་དང་། (མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ།)རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཚེ་ ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་ 1-595 ཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མངོན་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྟན་ལ་འདུག་པ་ ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྒྱུར་བ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ རྣམ་དག་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། རིགས་པ་ངེས་པར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་ བའི་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ རུང་སྟེ། མདོར་ན་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དྲོད་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་གྱི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་ རྣམས་སོ། ། (གསུམ་པ།) ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་བཤད་པ་ནི། ཚོགས་ལམ་དེ་བསྒོམས་པས་བདེན་ པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་ལས་ རྣམ་པར་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་གནས་ཀྱི་སྣོད་སྦྱོར་ལམ་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་འོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ། ། ༈ ལྔ་བོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་པའི་གཞུང་དོན་ལས། སྦྱོར་ལམ། སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ལ། མཚན་ཉིད་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་པའི་གཞི་གང་ ཞིག་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྤངས་རྟོགས་ནི། ཉོན་ མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ ཞིང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆ

【現代漢語翻譯】 現在將心平等地安住于喜悅之中，並且從平等安住中如實地了知一切。(《親友書》中說：)『信心、戒律、佈施與聞法，無垢慚愧、有愧與智慧，佛說此乃七聖財。』了知其他財富皆無意義。如是行持七聖財。（《辨中邊論》中說：）『書寫、供養、佈施與，聽聞、讀誦、受持與，講說、背誦、憶念與，如是修習此十法行，能獲無量功德聚。』如是精勤修持十種法行。（《善顯經》中說：）『白天若放逸，夜晚則應一一懺悔；夜晚若造作，清晨則應懺悔；善行應隨喜。』如是懺悔罪業等，尤其大乘行者，（《攝大乘論》中說：）『雖無利他之能力，然應恒常作利他之想；何人若有此想，彼即真實趨入于彼。』如是以利他為首要。（《經莊嚴論》中說：）『菩薩行持時，無論如何，根識之境如何生起，如是如是，以正理之句，為利有情而現行。』如是安坐時，愿一切有情皆于菩提樹下，安住于金剛座上，等等，將一切行持皆轉為清凈。 無論是從聽聞清凈的教理而生起的智慧，還是從如理思維而生起的智慧，亦或是從專注禪定而生起的智慧，總之，從發菩提心到獲得暖相之間的所有善行，都回向于菩提。 （第三，）宣說資糧道的行持：修習資糧道，通過現證真諦的見道，逐漸從煩惱障中解脫，成為堪能生起真實道之法器。 接下來，以每個部分各自包含兩個要點的方式來闡述道之體性，首先是資糧道。 資糧道的總義：其體性是：能夠趨入涅槃的基礎，包含著現證真諦的準備階段。斷證方面：以壓伏的方式斷除俱生和遍計的煩惱障和所知障，並對真諦生起確定不移的勝解。

【English Translation】 Now, keeping the mind equally in joy, and from keeping it equally, knowing exactly as it is. (From 'Letter to a Friend'): 'Faith, discipline, generosity, and learning, stainless shame, conscientiousness, and wisdom, the Buddha said are the seven noble riches.' Understand that other riches are meaningless. Thus, practice the seven noble riches. (From 'Distinguishing the Middle from the Extremes'): 'Writing, offering, giving, listening, reading, holding, explaining, reciting, remembering, and contemplating; practicing these ten dharmas, one obtains immeasurable merit.' Thus, diligently practice the ten dharmas. (From 'Well Accomplished'): 'If one is reckless during the day, one should confess each at night; if one acts at night, one should confess in the morning; one should rejoice in good deeds.' Thus, confessing sins, etc., especially Mahayana practitioners, (From 'Compendium of the Great Vehicle'): 'Even without the power to benefit others, one should always think of benefiting them; whoever has this thought, truly enters into that.' Thus, prioritizing benefiting others. (From 'Ornament of the Sutras'): 'When a Bodhisattva acts, however it may be, how the objects of the senses arise, thus, thus, with the words of reason, he manifests for the benefit of sentient beings.' Thus, when sitting, may all sentient beings be under the Bodhi tree, abiding on the Vajra seat, etc., transforming all actions into purity. Whether it is the wisdom arising from hearing pure teachings, or the wisdom arising from reasoned thought, or the wisdom arising from focused meditation, in short, all the virtues from generating Bodhicitta to obtaining warmth are dedicated to Bodhi. (Third,) Explaining the activities of the Path of Accumulation: By meditating on the Path of Accumulation, through the Path of Seeing that directly realizes the truths, one gradually becomes liberated from the obscurations and becomes a vessel suitable for the actual generation of the Path of Application. Next, explaining the nature of the path by explaining each of the five parts with two points each, first is the Path of Preparation. The general meaning of the Path of Preparation: Its nature is: the basis for proceeding to Nirvana, encompassing the stage of preparing to directly realize the truths. In terms of abandonment and realization: abandoning the innate and imputed afflictive and cognitive obscurations by way of suppression, and generating unwavering conviction in the truths.

---

ོས་ཀྱི་བདག་གི་ཕྱེད་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། ། དེའི་མཉམ་གཞག་གི་བློ་ནི་(སྲེག་སྟོན་)རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་། (འབྲེ་)དྲན་པ་བཅད་ ཤེས་དང་། (དབྱར་)ཡིད་དཔྱོད་དང་། (ཟླ་ཅོག་)ལོག་ཤེས་ལ་སོགས་པར་ཡང་འདོད་མོད། སོ་ སོ་རང་གིས་ཞེས་གསུངས་པས་རང་རིག་གཙོ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་(དགེ་ བའི་)རྩ་མི་འཆད། །བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་ཡོང་མི་འགྲོ། ཞེས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་པས་(དཀོན་ མཆོག་སྤྲིན་ལས།)སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒུད་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་དང་རྣམ་པར་ ཐར་བ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། (ཡུམ་དང་རྒྱན་དུ་)དབང་པོ་ 1-596 རྣོན་པོས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་ དབྱེ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། སྒོམ་བྱུང་པ་ཟག་བཅས་དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ དང་། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི། མཐོང་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་ ཐར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་ ཞིང་ཐར་བ་བགྲོད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་ན་སྦྱོར་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། གཞུང་དོན་ལ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ དབྱེ་བ་ནི། ཚོགས་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དྲོད་ཡན་ཆད་ན་ཡོད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། འཕགས་ པའི་ལམ་གྱི་རྩོམ་བྱེད་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན་གྱིས་)བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱོར་ བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཡིན་ལ་ཚོགས་ལམ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཚོགས་བསགས་ཤིང་ ཐར་བ་ཆ་མཐུན་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་ཞིང་ངེས་པར་འབྱེད་ པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་མེ་ལྟ་ བུའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་པས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་མཐའ་ ཡིན་པས་རྩེ་མོ་དང་། མི་གཡོ་བའི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ བཟོད་པ་དང་། སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་རྩལ་གྱིས་འདྲེན་ནུས་པས་ འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) ཕྱེ་བའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ རྟགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྒོམ་པ་བོ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞིའི་ དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན་ནང་འཛིན་པ་ཡིད་ 1-597 ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་ག

【現代漢語翻譯】 認識到客體的執著和主體的執著都是沒有自性的。 它的等持心被認為是（熱）現證瑜伽，（暖）斷念，（頂）尋伺，（忍）邪見等等。但由於說了各自，所以自證才是最重要的。功德是：獲得頂位（善）根不會斷絕。獲得忍位不會墮入惡趣。如《寶云經》中大乘行者所說：從凡夫的衰敗中解脫，具有禪定、總持、解脫和神通等諸多功德。在《現觀莊嚴論》中說：根器敏銳者獲得不退轉于圓滿菩提的徵兆等等。分類是：勝解行地，修所生有漏，順抉擇分，趣入加行等等。作用是：引導至見道，獲得解脫等等。定義是：與現證真理相應，是趨向解脫的基礎，因此稱為加行道。 正文內容：什麼是加行道？（二者中的第一個）共同和特殊的差別是：在資糧道中所說的凡夫戒律等，在暖位以上也存在，這些也是加行道，因為它們是聖道的作者，如（智賢）所說。有的是加行道的法，但不是資糧道的法，即在積累資糧並圓滿順解脫分之後，對於真理斷除疑惑並確定，與聖道之分——見道的生起相順的善根。這就像從鉆木中逐漸生火一樣，是無漏智慧之火的先兆，因此變得溫暖。是善根動搖的頂點，因此是頂位。以不動的角度與見道相順的忍位。以及雖然沒有同分因，但能以聖道的力量引導的世間法的頂峰。 （第二）解釋分類的差別：什麼是暖位？不依賴於他人的聲音和標誌，修行者各自以智慧，就四諦的範疇，緣於法而入于等持時，除了內在執著的意念之外，外境的所取是...

【English Translation】 Realizing that the clinging to the object and the clinging to the subject are without inherent existence. Its Samadhi mind is considered to be (Heat) direct yoga, (Warm) severance of mindfulness, (Peak) investigation, (Patience) wrong views, etc. But since it is said 'each by themselves,' self-awareness is the most important. The merits are: obtaining the peak (virtuous) root will not be cut off. Obtaining patience will not go to the lower realms. As stated by the Mahayanists in the 'Ratnamegha Sutra': liberated from the decline of ordinary beings, possessing many qualities such as Samadhi, Dharani, liberation, and supernormal powers. In the 'Abhisamayalankara', it is said: those with sharp faculties obtain the sign of non-retrogression from perfect Bodhi, etc. The divisions are: the stage of practice with aspiration, the contaminated arising from meditation, the factors conforming to ascertainment, the entering practice, etc. The functions are: leading to the path of seeing, attaining liberation, etc. The definition is: it is called the path of joining because it is associated with the realization of truth and is the basis for traversing liberation. The meaning of the text: What is the path of joining? (The first of the two) The difference between the common and the special is: the individual liberation vows, etc., which are explained in the context of the path of accumulation, are also present in the heat stage and above, and these are also the path of joining, because they are the creators of the noble path, as (Yeshe Shenyen) said. There are also dharmas that are the dharmas of the path of joining but not the dharmas of the path of accumulation, that is, after accumulating merit and perfecting the conforming aspects of liberation, abandoning doubts about the truths and ascertaining them, the roots of virtue that conform to the arising of the path of seeing, which is a part of the noble path. This is like fire gradually arising from rubbing wood, it is a precursor to the fire of stainless wisdom, so it becomes warm. It is the extreme limit of the moving roots of virtue, therefore it is the peak. Patience that conforms to the path of seeing the truth from the perspective of immovability. And the supreme of worldly dharmas, which, although without a cause of equal share, can lead with the power of the noble path. (Second) Explaining the difference in divisions: What is the heat stage? Without relying on the sounds and signs of others, each practitioner, with the wisdom of their own awareness, focuses on the dharmas within the scope of the Four Noble Truths, and when entering into Samadhi, apart from the mental expression of inner clinging, the external object of grasping is...

---

ྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་གྲོགས་དེ་དག་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་པས། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་ པ། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྩེ་མོ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཞིན་དུ་སོ་ སོར་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ ནས་བསྒོམས་པ་ན། གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྔ་མ་ལས་གོང་དུ་འབྱེད་ ཅིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དང་ཤེས་ རབ་ལྷག་མཐོང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གྲོགས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བདེན་པའི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པ་ན། དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ ཁོ་ནར་སྣང་བས་གཟུང་བའི་རྣམ་གཡེང་སྤངས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་ པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་གཡེང་ལུས་ཀྱང་འཛིན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པར་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་གྲོགས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི། སེམས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་ བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤོང་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དེ་གསུམ་ནི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསལ་སྣང་ཆུང་ངུ་དང་ འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྒོམས་པ་ན་དེ་མ་ 1-598 ཐག་པའི་རྗེས་སུ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་ནས་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གྲོགས་དང་བཅས་ པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །འདི་ལྟར་དེ་ཡི་ མཇུག་ཐོགས་སུ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤོང་། །འདི་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ནི། །དྲོ་ བར་གྱུར་སོགས་ཡིན་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མཐོང་ལམ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ལ། མཚན་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་པའི་གཞི་ གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྤངས་རྟོགས་ ནི་མཐོང་སྤང་གི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་

【現代漢語翻譯】 獲得了證悟諸法皆無意義之顯現的自性，即與等持寂止和智慧勝觀的助伴相合之心及心所。如《莊嚴經論》所說：『菩薩入于等持時，唯除意之言說外，一切諸法皆不見。』如是。何為頂位？如前，以各自自證智對如實之法進行觀修時，爲了使證悟無所執之顯現比之前更加清晰和增長，而精進穩固的等持寂止和智慧勝觀的助伴。如雲：『為使法之顯現增長故，當恒常發起穩固之精進。』何為隨順真諦之忍位？以各自自證智對如實之法進行觀修時，一切顯現皆唯是心，由此捨棄所取之散亂，安住於一味之無自性中；並且隨順於能取之散亂亦證悟為無所取。此乃與等持寂止和智慧勝觀相合之助伴。如雲：『彼時一切顯現，皆顯現為心，爾時彼之所取，彼之散亂即捨棄。』此三者乃是證悟所取無自性之智慧的微小、中等和巨大之光明。何為世間法之頂峰？以各自自證智對如實之法進行觀修時，于其緊隨之後生起見道，從而證悟無所執，此乃心之等持寂止和智慧勝觀相合之助伴。如雲：『爾時無間之等持，速疾證得，如是于彼之後，捨棄能取之散亂。』此等次第，當知即是暖位等。 見道。 見道之總義：定義為趨入涅槃之基礎，即是證悟彼之實相之狀態所攝。斷證方面，即是徹底斷除見道所斷之種子，並且現量證悟法性如是之義。

【English Translation】 The nature of obtaining the appearance of realizing that all phenomena are meaningless is the mind and mental factors together with the companions of Samatha (Tibetan: ཞི་གནས་, calm abiding) and Vipassanā (Tibetan: ལྷག་མཐོང་, special insight) that are equally endowed. As it says in the Ornament: 'When a Bodhisattva is in Samadhi, except for the speech of the mind, all things are not seen.' Like that. What is the peak? As before, when meditating on the dharmas that have been made true by the wisdom of individual self-awareness, in order to make the appearance of realizing without grasping clearer and more developed than before, the steadfast diligence of Samatha and Vipassanā are equally endowed with companions. As it says: 'For the sake of increasing the appearance of Dharma, constantly exert steadfast diligence.' What is the forbearance that is in accordance with the truth? When meditating on the dharmas that have been made true by the wisdom of individual self-awareness, all appearances appear only as mind, thus abandoning the distraction of what is grasped, and abiding in the one taste of no self-nature; and also in accordance with the distraction of the grasper, realizing that there is no grasping. This is the companion that is in accordance with Samatha and Vipassanā. As it says: 'At that time, all appearances appear as mind, at that time, the distraction of what is grasped is abandoned.' These three are the small, medium, and great light of the wisdom that realizes that what is grasped has no self-nature. What is the peak of worldly dharma? When meditating on the dharmas that have been made true by the wisdom of individual self-awareness, immediately after that, the path of seeing arises, and thus realizing without grasping, this is the companion of Samatha and Vipassanā of the mind. As it says: 'At that time, the uninterrupted Samadhi is quickly attained, and thus immediately after that, the distraction of the grasper is abandoned.' These orders should be known as the heat, etc. The Path of Seeing. The general meaning of the Path of Seeing: The definition is the basis for going to Nirvana, which is included in the state of realizing that alone. In terms of abandonment and realization, it is the complete abandonment of the seeds of what is to be abandoned on the Path of Seeing, and the direct realization of the meaning of the nature of reality as it is.

---

རྟོགས་ཤིང་། ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཡང་ཇི་རིགས་པར་རྟོགས་པར་སྟེ། དེ་ནས་ཆོས་ དབྱིངས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། །བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་དང་། དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པར། །ཡེ་ ཤེས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་པར། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོན་ ཏན་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་ དབྱེ་ནི་གང་ཟག་གིས་ཕྱེ་ན་ཞུགས་གནས་གཉིས་དང་། ཐེག་པས་ཕྱེ་ན་མཐོང་ལམ་གསུམ་ དང་། ངོ་བོས་ཕྱེ་ན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་(གསུམ་ལས་དང་པོ།)ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ བདེན་པ་བཞི་གཅིག་ཅར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འདོད་ལ། མང་པོས་བཀུར་བ་དག་སྐད་ ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་སུ་སྨྲ་ཞིང་། མཛོད་དུ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་མཆོག་ལས། །ཆོས་ཀྱི་ བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད། །འདོད་སྡུག་བསྔལ་ལོ་དེ་ལས་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་དེ་བཞིན། ། སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་རྗེས་བཟོད་ཤེས། །བདེན་པ་གསུམ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། 1-599 ཆོས་མཆོག་གི་མཇུག་ཏུ། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དམིགས་པའི་ཆོས་བཟོད་དང་། དེ་ལས་ ཆོས་ཤེས་དང་། དེ་ནས་ཁམས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་བཟོད་དང་། དེ་ལས་རྗེས་ཤེས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གསུམ་ལའང་སྦྱར་བའི་ སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་། བཟོད་དང་ཤེས་པ་གོ་རིམ་བཞིན། །བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །དེ་ལས་སྐད་ཅིག་ བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་ལྟར་བཟོད་པ་བརྒྱད་ནི་མཐོང་ སྤང་གི་ཐོབ་པ་གཅོད་པས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་། ཤེས་པ་བརྒྱད་ནི་བྲལ་བའི་ཐོབ་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི་མཐོང་ ལམ་དངོས་ཡིན་ཞིང་། བཅུ་དྲུག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་ལམ་ ཡིན་ལ། ཤེས་པ་གཞན་བདུན་ནི་མཐོང་བ་མ་རྫོགས་པའི་བར་ན་གནས་པས་མཐོང་ལམ་དུ་ འཐད་དོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། ། (གཉིས་པ།)ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས། (རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་)གཞུང་ གཞན་དུ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་སྟེ། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ ཁོ་ན་ལ་ཆར་ཕྱེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གཞག་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་ལ་ ཕན་གདགས་པའི་ཆེད་དུའོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། (བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་)ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་ བའི་སྒོ་ནས་སྐད

【現代漢語翻譯】 領悟，並且對於所有法的事實，也如其所是地領悟。然後，法界二者的體性，與其分離，將會在親證中被領悟。』正如所說。因此，通過無垢的智慧，以無二之義，他將會如實地見到三界所有造作之法，皆非真實。』正如所說。功德是指獲得百十二種隨得的能力等等。分類是指，如果以補特伽羅來區分，則有入住和安住兩種；如果以乘來區分，則有見道三種；如果以自性來區分，則有十六剎那等等。 其中（三者中的第一個），聲聞乘的法護部等，認為四諦是一次性現觀的。大眾部則說有十二剎那。在《俱舍論》中說：『世間法中勝者，是無漏之法忍。欲苦諦也，由此生，彼即法智亦如是。苦諦餘者后忍智，如是其餘三諦也。』正如所說。在世第一法的結尾，以欲界苦為對境的法忍，以及由此產生的法智，然後是以上界的苦為對境的后忍，以及由此產生的后智，這四個剎那。同樣地，將其餘三諦也對應起來，以十六剎那的無漏智慧來見諦。也就是說，忍和智次第生起，是無間道和解脫道。其中十五個剎那，是爲了未見而見，是見道。』正如所說，八忍是斷除見道所斷之法的無間道，八智是體驗解脫所斷之法的解脫道。這其中的十五個剎那是真正的見道，第十六個剎那是因為是果和相續，所以是修道。其他的七個智因為安住在未圓滿的見道之間，所以也適合稱為見道。』也有人這麼說。 （第二個）大乘的觀點。《六十正理論釋》中月稱說：『在其他的論典中，只在一個剎那間見到真如，爲了調伏所化眾生，將一個自性的智慧分解成十六個剎那。』有些（《八千頌般若釋》）說，依賴於現證果位，有一個剎那，通過遣除各個諦的邪分別，有剎那。

【English Translation】 Realizing, and also realizing the meaning of as many phenomena as there are, as they are. Then, the characteristics of the two realms of reality, and their separation, will be realized in direct perception.' As it is said. 'Therefore, through immaculate wisdom, with the meaning of non-duality, he will truly see that all compounded phenomena of the three realms are not real.' As it is said. Qualities refer to obtaining the ability to have one hundred and twelve after-effects, and so on. Distinctions refer to, if distinguished by individuals, there are two: entering and abiding; if distinguished by vehicles, there are three paths of seeing; if distinguished by essence, there are sixteen moments, and so on. Among these (the first of three), the Dharmaguptaka (法護部) and other schools of the Śrāvakayāna (聲聞乘) tradition believe that the Four Noble Truths (四諦) are realized simultaneously. The Mahāsāṃghika (大眾部) school speaks of twelve moments. In the Abhidharmakośa (俱舍論), it says: 'Among the supreme worldly dharmas, the forbearance of dharma is without outflows. The desire realm's suffering is also like that, from which arises the knowledge of dharma, likewise. The remaining sufferings and subsequent forbearance and knowledge are similar for the three truths.' As it is said. At the end of the 'Supreme Dharma', there are four moments: the forbearance of dharma focusing on the suffering of the desire realm, and from that, the knowledge of dharma, and then the subsequent forbearance focusing on the suffering of the upper realms, and from that, the subsequent knowledge. Similarly, applying it to the other three truths, the truths are seen with the sixteen moments of wisdom without outflows. That is, forbearance and knowledge arise in sequence, being the path of no interruption and the path of liberation. Fifteen of those moments are the actual path of seeing, for seeing what has not been seen. The sixteenth is the path of cultivation because it is the result and continuous. The other seven knowledges are also suitable as the path of seeing because they remain between the unfulfilled seeing.' Some also say this. (The second) The view of the Mahāyāna (大乘). In the commentary on the Sixty Stanzas of Reasoning (Yuktiṣaṣṭikāvṛtti), Candrakīrti (月稱) says: 'In other treatises, the suchness (真如) is seen in only one moment, and the sixteen moments are established by dividing the wisdom of one essence, for the sake of taming disciples.' Some (in the Great Commentary on the Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā) say that there is one moment depending on the direct realization of the result, and moments through eliminating wrong conceptions about each truth.

---

་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་ལ། (ཐུབ་དགོངས་)འགའ་ཞིག་ནི། སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་མཐོང་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ནི་བཏགས་པ་པའོ་ ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོའི་རིམ་པས་གཅིག་དང་གཉིས་དང་བཞི་དང་ བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་ཡང་འདོད་མོད། 1-600 (གསུམ་པ།) གཞུང་འདིའི་དགོངས་པས་ནི། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རིམ་པ་བཞིན་བར་ མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བར་གསལ་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཞུགས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་དབང་པོའི་ས་ མཚམས་(སྐ་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་གཞག་པ་)ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ སྒོམ་པའི་ཡུན་ནི། (ཆོས་བཤེས་)ཁ་ཅིག་སྤང་བྱ་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་སྤང་བའི་དོན་དུ་ལན་བརྒྱ་ རྩ་བཅུ་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་ཞིང་། (བཅོམ་ལྡན་)ལ་ལ་(ཀླུ་སྒྲུབ་ལྟ་བུ་)ས་དང་ པོ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གསུངས་པས་མཐོང་ལམ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའང་ཡོད་ དོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། ས་དང་པོ་ལའང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་སྒོམ་པའི་ལམ་ ཡོད་པར་(འདི་དང་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པར།)གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ས་དང་པོའི་སྟོད་ཀྱི་ཆར་ མཉམ་གཞག་སྒོམ་ཐུན་གཅིག་གི་རྒྱུན་ལ་སྐྱེས་ཞིང་རྗེས་ཐོབ་ནས་ས་དེའི་ཡོངས་སྦྱོང་ལྷག་ མ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་གསལ་ལོ། །བྱེད་ལས་ནི་སྒོམ་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་འཕགས་ པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྔར་མ་མཐོང་བ་མཐོང་ཞིང་འཕགས་པའི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ ན་མཐོང་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། གཞུང་དོན་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། རྣམ་གྲངས་བསྟན་ པ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། ལུང་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་དབྱེ་རྒྱས་བཤད་ལ་ལྟོས་ནས། མདོར་བསྡུ་ན་བདག་རྐྱེན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཀྱང་དེའི་ མཇུག་ཐོགས་སུ་བར་ཆད་མེད་པར། ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས། དམིགས་ པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་མི་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཡན་ལག་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའོ། ། 1-601 གཉིས་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བ་གཟུང་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པ་དག་དོན་ ལ་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཉམ་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའང་ མཐོང་ལམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་བོ་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ གི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་བརྡའམ་འདུ་ཤེས་བསལ་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ལ་ གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་ཆོས་ཀྱི་བརྡའམ་འདུ་ཤེས་བསལ

【現代漢語翻譯】 還有人認為，（證得）十六剎那。 (如《現觀莊嚴論》所說) 一些人認為，苦法智忍是見道的體性，而其他人則認為是假立的。 也有人認為，根據根的次第，會產生一、二、四、八等不同的（剎那）。 （第三部分）本論的觀點是，清楚地表明瞭十六剎那依次連續產生。 否則，就會與入住的差別和根的界限（安立在第十五和第十六剎那）等相矛盾。 至於修習的時間，(經師)有些人說，爲了斷除一百一十二種所斷，需要入定一百一十二次。 (世尊)還有人（如龍樹）說，安住于初地的時間很長，因此也有安住于見道很長時間的情況，但這並不確定。 因為在初地也有見道之後的修道（在《現觀莊嚴論》及其註釋中有所說明）。 因此，很明顯，在初地的上半部分，相續生起一座的止觀雙運，然後在後得位進入該地的其餘清凈部分。 作用是引導修道，獲得聖果等等，有很多種，就像『一亦能作多』所說的那樣。 定義是，因為能見到以前未見的真如，並能到達聖者的地位，所以稱為見道。 關於正文的內容，什麼是見道呢？ 包括本體的確定、名稱的顯示、詳細的分類和經文意義的解釋。 第一，根據詳細的分類，簡而言之，依靠自緣世間法的殊勝，時間也緊隨其後，沒有間隔。 本體是出世間的智慧，作為所緣的分別唸的對治，是不緣取、不分別的等持，與止觀及其助伴等相應，以及菩提分的其餘部分等心和心所法。 第二，所緣的對境和能緣的對境，在勝義中是無自性的，平等一味，因此，現量了知真如也是見道。 此外，修行者在各自的相續中，不執著人我的相狀，從而消除有情之名或概念；在自己的相續中，不執著色等法我的相狀，從而消除法之名或概念。

【English Translation】 Some also assert that there are sixteen moments. (As stated in the Ornament for Clear Realization) Some consider the forbearance of the Dharma of Suffering to be the characteristic of the Path of Seeing, while others say it is imputed. Others also believe that according to the order of the faculties, one, two, four, eight, and so on, are produced. (Part 3) The view of this text clearly states that the sixteen moments arise sequentially without interruption. Otherwise, it would contradict the differences in abiding and the boundaries of the faculties (placed on the fifteenth and sixteenth moments), and so on. As for the duration of meditation, some (spiritual friends) say that in order to abandon the one hundred and twelve to be abandoned, one must enter into equipoise one hundred and twelve times. Some (like Nagarjuna) say that abiding in the first ground for a long time, so there is also abiding in the Path of Seeing for a long time, but this is not certain. Because even in the first ground, there is the Path of Meditation after the Path of Seeing (as explained in the Ornament and its commentary). Therefore, it is clear that in the upper part of the first ground, a single session of meditative equipoise arises, and then in the subsequent attainment, one enters into the remaining purifications of that ground. The function is to lead to the Path of Meditation, to attain the state of an Arya, and so on, there are many, as it says, 'One can also do many.' The definition is that because one sees the suchness that was not seen before and reaches the state of an Arya, it is called the Path of Seeing. Regarding the meaning of the text, what is the Path of Seeing? It includes the determination of the entity, the display of names, the detailed classification, and the explanation of the meaning of the scriptures. First, according to the detailed classification, in short, relying on the supreme of the self-conditioned worldly Dharma, and the time also immediately follows without interruption. The entity is the transcendental wisdom, as the antidote to the conceptual thoughts of the object, it is a non-apprehending and non-conceptual samadhi, endowed with quiescence and insight and their companions, and the remaining limbs of enlightenment, etc., along with the mind and mental factors. Second, the object to be apprehended and the subject that apprehends, are without inherent existence in reality, equally one taste, therefore, directly knowing suchness is also the Path of Seeing. Furthermore, the practitioner, in their own continuum, does not conceptualize the characteristics of the self of a person, thereby eliminating the designation or concept of sentient beings; in their own continuum, does not conceptualize the characteristics of phenomena such as form, thereby eliminating the designation or concept of phenomena.

---

་བ་དང་། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་གཉི་ གའི་བརྡའམ་འདུ་ཤེས་བསལ་བ་ལ་དམིགས་ནས། དོན་དམ་པའི་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ པའང་མཐོང་ལམ་དེ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བར། དེ་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར་མཐོང་སྤང་གིས་ས་ བོན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཐམས་ཅད་རྣམས་སྤོང་ཞིང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་གསུམ་དུ་འདུས་ལ། དང་པོ་གཉིས་ཆོས་ཤེས་དང་ མཚུངས་ལྡན་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་རྗེས་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་དུའང་གསུངས་སོ། །(ཡེ་ཤེས་ བཤེས་གཉེན་)འདིར་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དངོས་སུ་མི་མཐོང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ བདག་གི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། རབ་དབྱེ་ལ་ལྔ་ལས། (དང་པོ།)སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན། (མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ།)བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། ། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ ཐོགས་སུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ རྒྱུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་རིག་པ་ སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་བདེན་པ་དང་པོའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ 1-602 དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཤེས་པའི་ བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ པའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཞི། སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་བདེན་པ་གསུམ་པའི་ ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དང་། འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་ བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་བདེན་པ་བཞི་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། ། (གཉིས་པ།) ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བཞི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ ནི། སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། བརྟན་གཡོའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ བདེན་པ་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱ་སྡུག་ བསྔལ་

【現代漢語翻譯】 並且在一切自他之中，不作任何區分，不執著於我與法的相狀，專注于消除二者的概念或認知。如實了知勝義諦之法性，即是見道。總而言之，這三者依次斷除見道所斷的微小、中等和所有種子。雖然止觀二者各自存在，但因結合而歸為三。前二者與法智和比智相應，后二者也說是與類智相應。（耶謝協年）此處有人說，雖然聲聞乘行者並未直接證悟法無我，但因不執著於法的相狀，故如是說。 關於五種分類中的第一種，即分為十六剎那：再次，將見道簡要地展示出來后，如果詳細地進行分類，如《現觀莊嚴論》所說：『真諦與真諦之忍，以及智之四剎那。』如同世間法的頂峰之後，對於應當完全了知的苦諦，專注于苦，了知其法性之忍；依于苦法忍而生起的智；以及隨順於苦諦之因，而證悟的類智之忍；以及證悟苦諦之類智。這即是緣于第一真諦的四剎那。 同樣，對於應當了知並斷除的集諦，專注于集，生起法智之忍；以及對於集諦的法智；以及隨順於集諦而證悟的類智之忍；以及證悟集諦之類智。這即是緣于第二真諦的四剎那。對於通過斷除而應當獲得的滅諦，專注于滅，生起法智之忍；以及對於滅諦的法智；以及隨順於滅諦而證悟的類智之忍；以及證悟滅諦之類智。這即是緣于第三真諦的四剎那。對於獲得滅諦的方法，即道諦，專注于道，生起法智之忍；以及對於道諦的法智；以及隨順於道諦而證悟的類智之忍；以及證悟道諦之類智。這即是緣于第四真諦的四剎那的智慧。 關於第二種分類，即各個分類的自性，分為兩種。第一種是詳細解釋四諦：什麼是苦諦？即先前已經詳細解釋過的，通過動搖的世界等方式所顯現的苦諦。什麼是苦法？即所詮釋的苦。

【English Translation】 And in all self and others, without any distinction, not clinging to the characteristics of self and phenomena, focusing on eliminating the concepts or perceptions of both. Knowing the suchness of the ultimate truth of Dharma is also the Path of Seeing. In summary, these three sequentially abandon the small, medium, and all seeds that are to be abandoned by the Path of Seeing. Although calm abiding and insight each exist separately, they are combined into three. The first two correspond to Dharma-knowing and analogy-knowing, and the latter two are also said to correspond to subsequent-knowing. (Yeshe Shenyen) Here, some say that although the Hearers do not directly see the selflessness of phenomena, they are said to do so because they do not cling to the characteristics of the self of phenomena. Among the five divisions, the first is the division into sixteen moments: Again, if the Path of Seeing, which has been briefly shown, is elaborately divided, as stated in the Ornament for Clear Realization: 'The tolerance of truth and truth, and the four moments of wisdom.' Like the culmination of worldly phenomena, following the ultimate of worldly dharmas, with respect to suffering, which is to be fully known, focusing on suffering, the tolerance of knowing its suchness; the wisdom that arises based on the tolerance of the Dharma of suffering; and the tolerance of analogy-knowing that realizes in accordance with the cause of suffering; and the analogy-knowing that realizes suffering. These are the four moments that take the first truth as their object. Similarly, with respect to the origin, which is to be known and abandoned, focusing on the origin, the tolerance of Dharma-knowing arises; and the Dharma-knowing of the origin; and the tolerance of analogy-knowing that realizes in accordance with the origin; and the analogy-knowing that realizes the origin. These are the four moments that take the second truth as their object. With respect to cessation, which is to be attained through abandonment, focusing on cessation, the tolerance of Dharma-knowing arises; and the Dharma-knowing of cessation; and the tolerance of analogy-knowing that realizes in accordance with cessation; and the analogy-knowing that realizes cessation. These are the four moments that take the third truth as their object. With respect to the path, which is the method of attaining cessation, focusing on the path, the tolerance of Dharma-knowing arises; and the Dharma-knowing of the path; and the tolerance of analogy-knowing that realizes in accordance with the path; and the analogy-knowing that realizes the path. These are the four moments of wisdom that take the fourth truth as their object. Regarding the second type of division, which is the nature of each division, there are two types. The first is the detailed explanation of the Four Truths: What is the Truth of Suffering? It is the Truth of Suffering that has already been explained in detail through the ways of the moving world, etc. What is the Dharma of Suffering? It is the suffering that is to be expressed.

---

གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རང་མཚན་དང་སྤྱི་ མཚན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་སྦྱོར་བའི་ ལམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པའོ། །བཟོད་པ་གང་ཞེ་ ན། སྔར་སྦྱོར་ལམ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེའི་བདག་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པ་པོ་ སོ་སོ་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ ཟག་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ 1-603 གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བཅུ་དང་ གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དགུ་དགུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ཤེས་པས་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་ ཅི་རིགས་པར་སྤོང་སྟེ་རང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་རྟོག་དང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་སྤོང་བའང་ དོན་གྱིས་ཐོབ་པོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་ བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྤང་བྱ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་གནས་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ ཉིད་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། དུས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། དམིགས་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ དམིགས་ནས་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་འདི་གཉིས་ནི་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་སྒོམ་པ་བོ་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་ སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་ འཛིན་ཅིང་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ལྷག་མ་རྣམས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི་བདེན་པ་དང་པོའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ ཅིག་མ་བཞི་དངོས་སུ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པར་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རིམ་ ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ། སོ་སོ་རང་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་ 1-604 མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་ཆོས་ཤེས་

【現代漢語翻譯】 關於苦諦的範疇，諸如無常等自相和共相，都是經部等所闡述的內容。何為法智？即先前在加行道中，以苦諦為範疇所產生的法，經部等所闡述的內容，以如理作意進行辨析的智慧。何為忍？即先前在加行道中，以辨析為增上緣，修行者各自親證苦諦的真如，所生起的無漏、出世間的智慧，即正確的見解。此智慧能斷除見苦所應斷的煩惱，即欲界的十種煩惱和上二界的九九之數，共計二十八種煩惱的種子，連根拔除。因此，對於苦諦的甚深法性，不會感到恐懼，故稱為『忍』。同樣，也能斷除相應的所知障，聲聞乘能斷除分別念，菩薩乘能斷除二障，這些都能通過此忍獲得。何為苦法智？即無漏智慧，在忍之後，從所斷中解脫，轉依之後，親證並體驗清凈的真如。何為苦類智忍？即在苦法智之後，以苦諦為對境，緣于苦法智忍和苦法智，其體性是最初的剎那。這兩者能直接或間接地使聖者有學和無學位的斷證功德得以正確生起，是其根本因，這是修行者各自親證的無漏智慧。何為苦類智？即無漏智慧，以苦類智忍為基礎，以自證的方式確定並體驗真如。 （第二，）其餘部分以相同方式闡述，如前所述，以第一諦為對境的四個剎那，同樣，其餘的諦，也應以類似的方式，通過類推來理解忍和智的剎那。也就是說，在依次生起以苦諦為對境的四個智慧剎那之後，修行者各自親證集諦，以無漏智慧斷除其見斷煩惱，即為法智。

【English Translation】 Regarding the scope of the Truth of Suffering (Dukkhata Satya), such as impermanence (anitya) and other characteristics, both specific (svalaksana) and general (samanya), these are what are taught by the Sutra school (Sutravada) and others. What is Dharma-jnana (chos shes pa)? It is the wisdom that arises from the Dharma based on the Truth of Suffering, taught by the Sutra school and others, through proper attention (yoniso-manaskara) and analysis (vipaśyanā) in the path of preparation (prayoga-marga). What is forbearance (ksanti)? It is the faultless, supramundane wisdom, the correct view (samyag-drsti), that arises from the power of analysis in the path of preparation, where each practitioner directly sees the suchness (tathata) of the Truth of Suffering, and it is the wisdom that eliminates the seeds of the afflictions (kleshas) to be abandoned by seeing suffering, namely the ten afflictions of the desire realm (kama-dhatu) and the ninety-nine of the two upper realms, a total of twenty-eight, eradicating them from their roots. Therefore, one is not afraid of the profound nature of suffering, and this is called 'forbearance'. Similarly, it also eliminates the corresponding obscurations of knowledge (jnana-avarana), the Pratyekabuddhas eliminate conceptual thoughts (vikalpa), and the Bodhisattvas eliminate both obscurations, which are also obtained through this forbearance. What is Dharma-jnana of Suffering? It is the faultless wisdom that, following forbearance, is liberated from what is to be abandoned, and after transformation (paravrtti), directly realizes and experiences the pure suchness. What is Anvaya-jnana-ksanti of Suffering? It is after Dharma-jnana of Suffering, with the object being Suffering, based on Dharma-jnana-ksanti and Dharma-jnana of Suffering, its essence is the first moment. These two directly or indirectly cause the qualities of abandonment and realization of the noble learners (aryas) and non-learners to arise correctly, and it is the root cause, which is the faultless wisdom directly realized by each practitioner. What is Anvaya-jnana of Suffering? It is the faultless wisdom that, based on Anvaya-jnana-ksanti of Suffering, ascertains and experiences the suchness in a self-aware manner. (Secondly,) the remaining parts are explained in the same way, as mentioned earlier, the four moments with the first Truth as the object, similarly, the remaining Truths should also be understood by applying the moments of forbearance and wisdom in a similar way through analogy. That is to say, after the four moments of wisdom with Suffering as the object arise in sequence, each practitioner directly realizes the Truth of Origin (Samudaya Satya), and with faultless wisdom, eliminates its afflictions to be abandoned by seeing, which is Dharma-jnana.

---

པའི་བཟོད་པ་དང་། སྤངས་ནས་དེའི་ རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འཛིན་ པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རིམ་ ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་སུ། སོ་སོ་རང་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྤངས་ནས་ དེའི་རྣལ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་ འཛིན་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་འགོག་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རིམ་ ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་སུ་སོ་སོ་རང་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་ མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེའི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྤངས་ནས་དེའི་ རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། དེ་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འཛིན་ པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་ལམ་བདེན་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རིམ་ཅན་དུ་ འབྱུང་བས། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མཉམ་གཞག་སྒོམ་ཐུན་གཅིག་གི་རྒྱུན་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་ མ་བཅུ་དྲུག་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་རིགས་པར་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་ཡིས་རང་གི་ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་ནི། (འགྲེལ་པར།)འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ ལམ་གྱི་ཡུལ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཡིན་པས། སེམས་བཅུ་ དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་དང་ཆོས་ཤེས་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བ་ གནས་གྱུར་པ་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་སྤང་ལས་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ 1-605 རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ འཛིན་པ་གནས་གྱུར་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ ལྟ་བ་རྟོགས་སོ། །དེ་དག་གཟུང་འཛིན་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་རྟོགས་ཀྱང་མཚན་ འཛིན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ གཟུགས་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས། དེ་དག་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ། (བཞི་པ།) ཐམས་ཅད་མཐོང་ལམ་དུ་གཞག་པ་ནི། འདི་ལས་གཞན་དུ་(གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་ པར་)འ

【現代漢語翻譯】 忍耐，以及斷除后體驗解脫，這是法智（dharma-jñāna）; 認識到這些是所有聖法的因，這是隨勝解忍（anvaya-kṣānti）; 以自證的方式確定這一點，這是隨勝解智（anvaya-jñāna）。因此，以集諦（samudaya-satya）為對象的四種智慧剎那依次產生。之後，各自對滅諦（nirodha-satya）顯現的無漏智慧，斷除其見斷（darśana-heya），這是法智忍; 斷除后體驗解脫，這是法智; 認識到這些是所有聖法的因，這是隨勝解忍; 以自證的方式確定這一點，這是隨勝解智。因此，以滅諦為對象的四種智慧剎那依次產生。之後，各自對道諦（mārga-satya）顯現的無漏智慧，斷除其見斷，這是法智忍; 斷除后體驗解脫，這是法智; 認識到這些是所有聖法的因，這是隨勝解忍; 以自證的方式確定這一點，這是隨勝解智。因此，以道諦為對象的四種智慧剎那依次產生。因此，見道（darśana-mārga）應被理解為在一次等持（samāhita）禪修中，十六種智慧剎那依次生起。 （三）關於它如何證悟自己的境： （在《釋論》中說）超越世間的道的境是如是性（tathatā）和真實智慧（yathābhūta-jñāna）二者。因此，十六種心識中的四種法智忍和四種法智，證悟了作為所取（grāhya）的轉變，即從見斷中解脫的真如法性。四種隨勝解忍和四種隨勝解智，以自證的方式證悟了作為能取（grāhaka）的轉變，即真實智慧的實相。將這些與所取能取無自性（svabhāva）聯繫起來是不合理的，因為所有人都這樣證悟。即使證悟了轉變的所取能取，也不會變成執著于相（nimitta-grāha），因為在所有十六種忍和智的智慧中，都不會注意到色等戲論（prapañca）的任何相。因此，安住于這些的補特伽羅（pudgala）應被理解為安住于無相的瑜伽士（yogin）。 （四）將一切置於見道： 除了這個（一二等）之外，

【English Translation】 'Endurance of knowledge of dharma (dharma-jñāna-kṣānti)' and, having abandoned, experiencing liberation from it is 'knowledge of dharma (dharma-jñāna)'; realizing that these are the cause of all noble dharmas is 'subsequent knowledge of endurance (anvaya-kṣānti)'; ascertaining that very thing in the manner of self-awareness is 'subsequent knowledge (anvaya-jñāna)'. Thus, four moments of wisdom focused on the 'truth of origin (samudaya-satya)' arise in sequence. Following that, with the stainless wisdom that has become manifest to each individually, abandoning what is to be abandoned by seeing in the 'truth of cessation (nirodha-satya)' is 'endurance of knowledge of dharma'; having abandoned and experiencing liberation from it is 'knowledge of dharma'; realizing that these are the cause of all noble dharmas is 'subsequent knowledge of endurance'; ascertaining that very thing in the manner of self-awareness is 'subsequent knowledge'. Thus, four moments of wisdom focused on the 'truth of cessation' arise in sequence. Following that, with the stainless wisdom that has become manifest to each individually in the 'truth of the path (mārga-satya)', abandoning what is to be abandoned by seeing is 'endurance of knowledge of dharma'; having abandoned and experiencing liberation from it is 'knowledge of dharma'; realizing that these are the cause of all noble dharmas is 'subsequent knowledge of endurance'; ascertaining that very thing in the manner of self-awareness is 'subsequent knowledge'. Thus, four moments of wisdom focused on the 'truth of the path' arise in sequence. Therefore, the 'path of seeing (darśana-mārga)' should be understood as the sixteen moments of wisdom arising in sequence in the continuum of a single session of meditative equipoise (samāhita).' '(3) The way in which it realizes its own object: (In the commentary:) The object of the path that transcends the world is twofold: 'suchness (tathatā)' and 'accurate knowledge (yathābhūta-jñāna)'. Therefore, the four 'endurances of knowledge of dharma' and the four 'knowledges of dharma' among those sixteen minds directly realize the 'suchness', the 'dharma-nature of truth' that is the transformed object of apprehension (grāhya), liberated from what is to be abandoned by seeing. The four 'subsequent knowledges of endurance' and the four 'subsequent knowledges' realize, in the manner of self-awareness, the state of the transformed apprehending subject (grāhaka), the state of 'accurate knowledge'. It is not appropriate to connect these with the absence of inherent existence (svabhāva) of the apprehended and apprehending, because everyone realizes it in that way. Even if the transformed apprehended and apprehending are realized, it does not become 'attachment to signs (nimitta-grāha)', because in all sixteen wisdoms of endurance and knowledge, all signs of elaboration (prapañca) such as forms are not observed. Therefore, the individual (pudgala) abiding in these should be known as a yogin abiding without signs.' '(4) Placing everything on the path of seeing: Other than this (one, two, etc.),'

---

དོད་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་རྣམ་ པ་བཞི་བཞི་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (ལྔ་པ།) སྐད་ཅིག་བྱ་རྫོགས་སུ་བསྟན་པ་ནི། (འགྲེལ་པར་)སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་ཚད་ནི་ དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་ལ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ཙམ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་ པའི་ཤེས་བ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ལེགས་པར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། (གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཞུས་པར།)གང་བརྒྱད་པ་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ པར་ལྡང་བ་འདི་ནི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་མཉམ་གཞག་གི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་ཐོབ་པར་ གསལ་ལོ། །ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་དགུ་པ་ལ་སེམས་ ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར། (ཕར་ 1-606 ཕྱིན་པ་)ཁ་ཅིག་ཚད་མེད་སྒོམ་པ་དང་གཞན་དགེ་བ་ལ་འགོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ སོགས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱང་བར་བར་དུ་ཡོད་པར་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་(འགྲེལ་པར་)མཐོང་ལམ་ གྱི་སྤྲོས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོ་ རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཞིར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཞན་ལ་གོ་བའི་ཕྱིར་མིང་ཚིག་ཡེ་གེའི་ ཚོགས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་གནས་ལུགས་སྟོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ལམ་དང་། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ བཞག་པ་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་གོམས་པར་ བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལམ་དང་། གོམས་པ་ལས་མཐོང་ལམ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ལམ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་གྱུར་ཐོབ་ནས་མི་སློབ་པ་ཐོབ་པ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལམ་བདེན་འཇོག་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་འཁོར་བ་ལ་ནི་ལམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ལུང་དོན་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)བཟོད་ཤེས་གཉིས་ལ་དགོངས་པའི་ལུང་དོན་ནི། གདུལ་ བྱ་མང་པོས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཆོས་བདེན་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ ལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་མེད་ཅིང་ གཟུང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངེས་ཚིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་

【現代漢語翻譯】 爲了消除疑惑，這十六個心識剎那都稱為『見道』（見道，見諦之道），因為它們各自對每個真諦，都能新見到四種前所未見的行相。 （五）顯示剎那的完成：（註釋中說）心識剎那的衡量標準，並非取決於時間的最短限度，而是取決於對所知事物，產生『這是這個』的完整認知。每個剎那都應理解為，例如，對痛苦應認知為『應知』等。所有這些都在同一個座上產生。（《持世菩薩所問經》中說）如果第八個剎那沒有獲得果位就停止，這是不可能的。這清楚地表明，果位是在一個相續的等持中獲得的。如《二萬頌般若經》中說：『見道的第八個剎那，菩薩必須具有無量，否則，第九個剎那就會墮入無所緣的寂止。』因此，（《現觀莊嚴論》）有些人認為，在見道之間，會有修習無量、安住善法、稱揚讚歎等后得位。然而，（註釋中說）見道的顯現僅僅是假立，因為每個超世間狀態都應由自己去體驗。一般來說，所有道諦都應認知為四種：聖者們在後得位為使他人理解，以名言、語句、文字的集合來顯示道的體性，這是假立的道；如所假立的那樣，在加行道中，以世間智慧如理作意並串習，這是分別的道；從串習中獲得見道無分別智慧，這是體驗的道；此後，獲得轉依，證得無學道，這是圓滿的道。這些在後得位安立道諦，相續不斷，因此輪迴也稱為『道之輪』。 關於經文的意義：（二者中的第一個）關於忍與智的經文意義是：當衆多所化眾生獲得見道時，世尊所說的，『觀見四法真諦之如實性的法眼，即聖者的智慧自性，遠離煩惱塵垢和能取所取的垢染，已經生起』，這是根據見道的定義而說的。法（法，dharma，धर्म，達磨，法）

【English Translation】 To dispel doubts, all sixteen moments of consciousness are called the 'Path of Seeing' (Darshana-marga), because they newly see four aspects of each truth that were previously unseen. (5) Showing the completion of the moments: (The commentary says) The measure of a moment of consciousness is not determined by the shortest limit of time, but by the complete cognition of a knowable object, where the understanding 'this is this' arises. Each moment should be understood as, for example, knowing suffering as 'to be known,' etc. All these arise on the same seat. (As stated in the 'Vimalakirti Sutra') 'If the eighth moment ceases without attaining the result, this is impossible.' This clearly shows that the result is attained in one continuous samadhi. As the 'Twenty Thousand Verse Prajnaparamita Sutra' says: 'In the eighth moment of the Path of Seeing, a Bodhisattva must necessarily have immeasurables; otherwise, in the ninth moment, they will fall into cessation without any object of focus.' Therefore, (the 'Abhisamayalankara') some believe that between the moments of the Path of Seeing, there are post-attainment states such as cultivating immeasurables, abiding in virtue, uttering praises, etc. However, (the commentary says) the manifestation of the Path of Seeing is merely a conceptual construct, because each supramundane state should be experienced by oneself. In general, all truths of the path should be cognized as four types: the path that is conceptually constructed, where the noble ones, in the post-attainment state, use collections of names, words, and letters to show the nature of the path so that others may understand; the path of conceptualization, where, as it is conceptually constructed, one engages in and habituates with worldly wisdom through proper attention in the path of joining; the path of experience, where one obtains the non-conceptual wisdom of the Path of Seeing from habituation; and the path of completion, where one obtains the irreversible state after transformation and attains the state of no more learning. These establish the truth of the path in the post-attainment state, continuously, and therefore samsara is also called the 'Wheel of the Path'. Regarding the meaning of the scriptures: (The first of the two) Regarding the meaning of the scriptures concerning forbearance and wisdom: When many disciples attain the Path of Seeing, the Blessed One said, 'The Dharma Eye (法，法，dharma，धर्म，達磨，法) that sees the suchness of the four noble truths, the self-nature of the wisdom of the noble ones, free from the dust of afflictions and the stains of grasping and being grasped, has arisen.' This was said based on the definition of the Path of Seeing.

---

ལ་བཟོད་པ་བཞི་ བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་རྡུལ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཤེས་ པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། ། ཡང་བཟོད་པ་བཞིས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པ་ བཞིས་རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་སྤང་བྱ་ཐག་བསྲིངས་ཏེ་སྤང་བས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་རྣམ་ 1-607 པར་དག་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་དགོངས་པའི་ལུང་དོན་ནི། ཡང་མདོ་ལས། ཆོས་མཐོང་བ། ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རིག་པ། ཆོས་རྟོགས་པ། སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་ བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ། ཆོས་ རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་བཞི་ བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཤེས་པ་ བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་གྱུར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་ པའི་བཟོད་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ རིག་གོ། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སྔ་མ་དེ་ རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བདེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བཟོད་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་བོ་ནས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ དེ་ཐོབ་པར་ངེས་པས་འབྲས་བུ་རང་གིས་ཐོབ་པ་ལ་སོམ་ཉི་བརྒལ་ཏོ། །དེ་ཕྱིན་ཆད་གཞན་ དག་གིས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་ཏོ། །གཞན་གྱི་མན་ ངག་མེད་ཀྱང་རང་ཉིད་མཁས་པས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་གོ། ཤེས་ ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པ་མི་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པའི་ བསྟན་པ་ལས་ལམ་དང་ལྟ་བ་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲིའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་གིས་ཐོབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཆོས་དང་། གཞན་ གྱིས་དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པའི་ཆོས་གཉིས་ནི་སྐབས་འདིར་ཆོས་སུ་འདོད་དེ། དེ་དག་ལ་བརྫུན་ དུ་སྨྲ་བ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དག་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་མེད་པའི་ 1-608 ཕྱིར་ཆོས་དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་བོ། ། ༈ སྒོམ་པའི་ལམ། བཞི་པ་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། ལམ་སྒོམ་ཚུལ་ བཤད་པའོ། ། ༈ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། དང་པོ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་སྤང་སྤོང་མི་ནུས་པ་ལས་འདིས་ཀུན་ སྦྱོར་ལྷག་མ

【現代漢語翻譯】 四種忍（藏文：བཟོད་པ་བཞི་，忍的集合）通過斷除見道所斷的煩惱障，而達到無塵垢的狀態。四種智（藏文：ཆོས་ཤེས་པ་，智的集合）通過體驗斷除后的轉變狀態，而達到遠離污垢的狀態。 此外，通過四忍現量了知四諦的法性，通過四智體驗解脫，並斷除應斷之物，從而使見道完全清凈，因此變得無塵且無垢。 （第二部分）關於四種智慧的經文含義：經中說：『見法、得法、知法、證法、超越猶豫、超越疑惑、不依賴他人、不被他人引離佛陀的教法、獲得對法的無畏』。世尊所說的這些，都是從見道的利益角度出發而說的。也就是說，通過四種忍現量見到四諦的真如。通過四種智現量獲得轉變清凈的法性。通過隨後的四種忍了知這兩種智慧是所有聖法的因。通過隨後的四種智以自證的方式證悟各自之前的智慧。這些也將圓滿一切所應知的真理。所有的忍和智都必定能獲得長久以來所追求的目標，因此超越了對獲得果的猶豫。從此以後，因為對他人獲得殊勝之果沒有疑慮，所以超越了疑惑。即使沒有他人的教導，也能因為自己精通而修持道，因此不依賴他人。因爲了知后獲得信心，所以不會被外道奪走信仰，也不會被他人引離佛陀的教法和觀點。所謂獲得對法的無畏，是指從自己所獲得的出發，完全詢問的法和他人詢問時所宣說的法，這裡將這兩者視為法。因為對於這些法，不會虛假陳述，也不會像具有增上慢的人那樣心生怯懦，所以對這些法獲得了無畏。 第四，什麼是修道？包括共同的分類、各自的體性和修道的方式。 首先是共同的分類：因為見道無法斷除修道所斷之物，所以修道能斷除剩餘的俱生煩惱。

【English Translation】 The four kshantis (Tibetan: བཟོད་པ་བཞི་, collection of kshanti) eliminate the obscurations of afflictions to be abandoned by the path of seeing, thus becoming dustless. The four jñanas (Tibetan: ཆོས་ཤེས་པ་, collection of jñana) experience the transformed state of abandonment, thus becoming free from defilements. Furthermore, through the four kshantis, the dharmata of the four truths is directly known, and through the four jñanas, liberation is experienced, and what is to be abandoned is cut off, thus the path of seeing is completely purified. Therefore, it becomes dustless and free from defilements. (Second part) The meaning of the scriptures regarding the four wisdoms: The sutra says: 'Seeing the Dharma, obtaining the Dharma, knowing the Dharma, realizing the Dharma, transcending hesitation, transcending doubt, not relying on others, not being led away from the Buddha's teachings by others, obtaining fearlessness towards the Dharma.' What the Bhagavan said is from the perspective of the benefits of the path of seeing. That is, through the four kshantis, the suchness of the four noble truths is directly seen. Through the four jñanas, the transformed and purified dharmata is directly obtained. Through the subsequent four kshantis, it is known that these two wisdoms are the cause of all noble dharmas. Through the subsequent four jñanas, the previous wisdom of each dharma is realized in a self-aware manner. These will also perfect all that is to be known of the truth. All kshantis and jñanas will surely obtain the goal that has been pursued for a long time, thus transcending hesitation about obtaining the result. From then on, because there is no doubt about others obtaining superior results, doubt is transcended. Even without the teachings of others, one can cultivate the path because one is proficient, thus not relying on others. Because faith is obtained after knowing, one's faith will not be taken away by the tirthikas, and one will not be led away from the Buddha's teachings and views by others. The so-called obtaining fearlessness towards the Dharma refers to the Dharma that is completely inquired from what one has obtained and the Dharma that is declared when others inquire. Here, these two are regarded as Dharma. Because one will not speak falsely about these Dharmas, nor will one's mind become timid like those with adhimana, one has obtained fearlessness towards these Dharmas. Fourth, what is the path of meditation? It includes the common divisions, the individual entities, and the way of cultivating the path. First, the common divisions: Because the path of seeing cannot abandon what is to be abandoned by the path of meditation, the path of meditation can abandon the remaining co-emergent afflictions.

---

་སྒོམ་སྤང་རིམ་གྱིས་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་གོང་མར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའང་ཕལ་ ཆེ་བས་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་འབྲས་བུ་འཁོར་བ་སྐྱེད་པས་མཐོང་ལམ་ལས་ དམན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཟག་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་། སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལམ་ངོ་བོས་ཕྱེ་ན་ལམ་ཆུང་ངུ་དང་ལམ་འབྲིང་ དང་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། བྱེད་ལས་སམ་ནུས་པས་ཕྱེ་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། བར་ཆད་མེད་ པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ལམ་དང་། ཁྱབ་པར་གྱི་ལམ་མོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ། ངོ་བོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དང་། །སྦྱོར་བ་བར་ཆད་མེད་དང་རྣལ་གྲོལ་ཁྱད་ པ་ལམ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགུའོ། ། ༈ འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ། དང་པོ་སྤྱི་དོན་བཞིའི་གང་ཟག་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་དང་། ལྷའི་ནང་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་སྲིད་རྩེ་བ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་ཞིང་(ངན་སོང་སོགས་) རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྐྱེ་ལ། སྲིད་རྩེ་བ་ནི་གོང་མ་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བ་མེད་པས་ སྐྱེ་བའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །(ཚེ་རིང་པོ་དང་གཉིས་པོའང་གནས་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །) ངོ་བོ་ནི་ཟག་བཅས་ ཀྱི་དགེ་བ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྙོམས་འཇུག་དགེ་བ་རྩེ་གཅིག་པ། ། རྗེས་འབྲངས་བཅས་ན་(གཟུགས་ཁམས་ན་)ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་ ཕུང་པོ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་ཕྱེ་བ་གཉིས་སམ། རྟོག་དཔྱོད་ གཉིས་ཀ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པའང་མེད་ཅིང་སྤྱོད་ 1-609 པའང་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་མམ། ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དག་པ་དང་ཟག་ མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་ཚུལ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་བསམ་གཏན་ལ་(བསྡུ་ བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་སྒྲའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྡང་བ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣ་བའི་ རྣམ་ཤེས་གཞན་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་འགྱུར་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་འཛིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དུ་ན་དེ་སོ་སོར་མ་རིག་པར་ལྡང་བ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་ལྡང་བ་མིན་གྱི་སྒྲ་སོ་སོར་རིག་ནས་འདོད་ ན་དེའི་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །)སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལུས་ས་འོག་ཏུ་འབྱིང་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལུས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བ་ལྟ་བུ་དང་། འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་སུ་ཡུལ་ལྔ་མཐོང་ཡང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ཅིང་འདོད་ ཆགས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེན་པོས་ལུས་སེམས་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། བ

【現代漢語翻譯】 由於禪定可以逐漸斷除，因此能力會變得更強。但這通常是大多數情況。世間道會產生輪迴的果報，因此比見道要低劣。如果以有漏無漏來區分，則有世間道和出世間道；如果以所斷之物、斷除方式或道的本體來區分，則有小道、中道和大道；如果以作用或能力來區分，則有加行道、無間道、解脫道和勝道。 各自的本體：本體有世間道、出世間道、小道、中道、大道、加行道、無間道、解脫道，共九種。 世間道：首先，關於四共法的補特伽羅，是指三洲的男子和女子，以及天人中除了無想天和有頂天之外的其他天人可以獲得（惡趣等），但具有異熟果報之障者無法獲得。有頂天是因為他們不觀察上界寂靜，所以不是產生的所依。（長壽天和第二禪天也不能作為安住的所依。）本體是具有染污的有漏善法，心一境性，具有眷屬。如雲：『等持善法心一境，隨行眷屬（於色界），五蘊具。』同樣，『無色界亦具四蘊。』 分類：可以分為兩種，即以因等持和果報產生來區分；或者分為三種，即具有尋伺二者、只有伺而無尋、以及既無尋也無伺的等持；或者分為三種，即以煩惱、清凈和無漏來區分等等。產生方式：在聲聞地，入定（在攝集中，從該定中因聲音的緣故而生起，是與入定的意意識同時產生的其他耳識。因為入定的意意識不執著聲音。否則，不應理會它沒有分別地生起，因此，僅僅執著聲音不會生起，如果分別認識聲音並想要，那麼它就會生起。）時，會顯現身體沉入地下的景象；入無色定時，會顯現身體飛向天空的景象；作為遠離貪慾的標誌，即使看到五境，也能分別正確地認識，並且不會產生貪慾；以極大的輕安遍佈身心；等等。

【English Translation】 Because meditation can be gradually abandoned, its power becomes stronger. However, this is usually the case for most. The worldly path produces the fruit of samsara, so it is inferior to the path of seeing. If distinguished by whether it is with outflows or without outflows, there are the worldly path and the transcendental path. If distinguished by what is to be abandoned, how to abandon it, or the essence of the path, there are the small path, the medium path, and the great path. If distinguished by function or power, there are the path of application, the path of immediate consequence, the path of liberation, and the pervasive path. The essence of each: The essence includes the worldly path, the transcendental path, the small path, the medium path, the great path, the path of application, the path of immediate consequence, and the path of liberation, totaling nine. The Worldly Path: Firstly, the individual of the four common foundations refers to the men and women of the three continents, and among the gods, those excluding the unconscious and the peak of existence can be born (in the lower realms, etc.), but those with the obscuration of fruition cannot be born. The peak of existence is not a basis for birth because they do not contemplate peace in the higher realms. (Neither the long-lived gods nor the second dhyana gods are suitable as a basis for abiding.) Its essence is virtuous deeds with outflows, one-pointedness of mind, along with retinue. As it says: 'Equanimity, virtuous, one-pointed mind, with followers (in the form realm), the five aggregates are complete.' Similarly, 'The formless realm also has four aggregates.' Distinctions: It can be divided into two, distinguished by the cause of equanimity and the result of birth; or into three, with both investigation and analysis, only analysis without investigation, and samadhi without either investigation or analysis; or into three, distinguished by afflictions, purity, and non-outflows, and so on. How it arises: In the Hearer's ground, when entering meditative concentration (in gathering, arising from that concentration due to the cause of sound is another ear consciousness that arises simultaneously with the mind consciousness of meditative placement. Because the mind consciousness of meditative placement does not grasp sound. Otherwise, it is unreasonable for it to arise without distinguishing, therefore, merely grasping sound does not cause it to arise, but if one distinguishes and desires to recognize the sound, then it will arise.) it appears as if the body is sinking underground; when entering formless concentration, it appears as if the body is flying into the sky; as a sign of being free from desire, even when seeing the five objects, one can separately and correctly recognize them and not generate desire; with great pliancy pervading body and mind; and so on.

---

ྲེ་མོ་འདུ་ འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་ སོ། ། གཞུང་དོན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)བཤད་བྱ་བརྒྱད་ དུ་དབྱེ་བ་ནི། གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཞིང་དྲན་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་ ཉེ་བར་གཏོད་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་ བཞི་པ་སྟེ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་དང་། སྙོམས་འཇུག་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ ཀའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་འཕེལ་བར་བཏགས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ། (སྐྱེ་བ་ན་)གཟུགས་དང་(སྙོམས་འཇུག་གི་ཚེ་)གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ མེད་པས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞིའོ། ། (གཉིས་པ།) འཆད་བྱེད་བཞི་ཡིས་རྟོགས་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་ 1-610 པ་བཞི་བོ་དེ་དག་ཀྱང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་ཞིང་ དག་པ་དང་། རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཐར་ཐུག་རྣམ་པར་དག་པས་གཏན་ལ་ འབེབས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་རྣམ་གཞག་རྣམ་དག་ བཞི་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བ་བཞི་བོ། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཁམས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པས་ནི་གསུམ་པ་མན་ཆད་ན་ཤིན་ཏུ་ སྦྱངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། དེ་ཡན་ཆད་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་བདེ་བ་གྱུར་པ་ལ་ སྲེད་ཅིང་རོ་མྱང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་རྒྱུད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་(ཏེ་ལངས་པས་ རོ་མྱང་ཞུགས་པ་དེ་ལ་རོ་མྱང་ངོ་། །)སོ། །ལྟ་བས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོགས་ པ་སོགས་འབྱུང་བས། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བའི་བསམ་ གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རྒྱུད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་དེ་དག་ཁྱད་པར་ ཐོབ་པས་སེམས་ཁེངས་ནས་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ རྒྱུད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །མ་རིག་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ དེ་ཐར་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེར་འཕེལ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སེམས་རྒྱུད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་ལྟར་བཞིས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ དུ་གྱུར་པ་དག་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་ར

【現代漢語翻譯】 他說了許多諸如不喜歡爭鬥，沒有貪婪和衝突之類的話。 關於正文的意義，什麼是世俗的道路呢？（三者中的第一個）分為八個方面來解釋：指生於世俗之人的相續中，以正念專注於一境的初禪、二禪、三禪和四禪，即色界的四種禪定；以及在等至和果位的兩個階段，如此心識增長，被命名為空無邊處、識無邊處、無所有處和非想非非想處。（在生起時）因為沒有色（在等至時）沒有色的概念，所以是無色界的四種禪定。 （第二）以四種解釋來說明理解的方式：這四種禪定和四種無色定，也應被理解為通過完全煩惱、完全清凈、完全區分和最終清凈來確定。 （第三）詳細解釋這些，在煩惱、清凈、區分、清凈四者中，什麼是完全煩惱呢？指覆蓋禪定和無色定的心識，使其不被預言的四個根本：貪慾、邪見、我慢和無明。由於這些而變得煩惱，所有上界的煩惱和近煩惱都會產生。其中，貪慾是指在第三禪以下，貪戀從高度專注中產生的快樂，以及在第三禪以上，貪戀高度專注本身所變成的快樂，並品嚐其滋味，從而使心續完全煩惱（即升起並品嚐滋味，這就是品嚐滋味）。邪見是指依賴禪定而產生對前世的徹悟等，從而使六十二種邪見等大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。我慢是指因為獲得了這些殊勝的境界而心生驕傲，從而使我慢大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。無明是指因為沒有證悟真如，而懷疑所獲得的殊勝境界是否是解脫，從而使猶豫大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。如此，通過這四者使心識變得完全煩惱，在色界和無色界中所行持的根本煩惱和近煩惱... 他說了許多諸如不喜歡爭鬥，沒有貪婪和衝突之類的話。 關於正文的意義，什麼是世俗的道路呢？（三者中的第一個）分為八個方面來解釋：指生於世俗之人的相續中，以正念專注於一境的初禪、二禪、三禪和四禪，即色界的四種禪定；以及在等至和果位的兩個階段，如此心識增長，被命名為空無邊處、識無邊處、無所有處和非想非非想處。（在生起時）因為沒有色（在等至時）沒有色的概念，所以是無色界的四種禪定。 （第二）以四種解釋來說明理解的方式：這四種禪定和四種無色定，也應被理解為通過完全煩惱、完全清凈、完全區分和最終清凈來確定。 （第三）詳細解釋這些，在煩惱、清凈、區分、清凈四者中，什麼是完全煩惱呢？指覆蓋禪定和無色定的心識，使其不被預言的四個根本：貪慾、邪見、我慢和無明。由於這些而變得煩惱，所有上界的煩惱和近煩惱都會產生。其中，貪慾是指在第三禪以下，貪戀從高度專注中產生的快樂，以及在第三禪以上，貪戀高度專注本身所變成的快樂，並品嚐其滋味，從而使心續完全煩惱（即升起並品嚐滋味，這就是品嚐滋味）。邪見是指依賴禪定而產生對前世的徹悟等，從而使六十二種邪見等大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。我慢是指因為獲得了這些殊勝的境界而心生驕傲，從而使我慢大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。無明是指因為沒有證悟真如，而懷疑所獲得的殊勝境界是否是解脫，從而使猶豫大大增長，禪定者本身使心續完全煩惱。如此，通過這四者使心識變得完全煩惱，在色界和無色界中所行持的根本煩惱和近煩惱...

【English Translation】 He spoke extensively about things like not liking to fight, and being without greed and conflict. Regarding the meaning of the text, what is the worldly path? (The first of three) is divided into eight aspects to explain: It refers to the first dhyana, second dhyana, third dhyana, and fourth dhyana, which arise in the continuum of a worldly person who focuses single-pointedly with mindfulness, i.e., the four samadhis of the form realm; and in the two stages of attainment and fruition, the mind thus increases, being named the sphere of infinite space, the sphere of infinite consciousness, the sphere of nothingness, and the sphere of neither perception nor non-perception. (At the time of arising) because there is no form (at the time of attainment) there is no concept of form, so these are the four samadhis of the formless realm. (Second) The way to understand with four explanations: These four dhyanas and four formless states should also be understood as being determined through complete affliction, complete purification, complete distinction, and ultimate purification. (Third) Explaining these in detail, among the four: affliction, purification, distinction, and purification, what is complete affliction? It refers to the four roots that obscure the mind of dhyana and the formless states, making them unpredicted: craving, wrong view, pride, and ignorance. Because of these, one becomes afflicted, and all the afflictions and near afflictions of the higher realms arise. Among these, craving refers to, below the third dhyana, craving the happiness arising from intense concentration, and above the third dhyana, craving the intense concentration itself that has become happiness, and tasting its flavor, thus making the mindstream completely afflicted (i.e., rising and tasting the flavor, that is tasting the flavor). Wrong view refers to, relying on dhyana, the thorough understanding of past lives, etc., arises, thus the sixty-two wrong views, etc., greatly increase, the dhyana practitioner himself makes the mindstream completely afflicted. Pride refers to, because of obtaining these special states, the mind becomes arrogant, thus pride greatly increases, the dhyana practitioner himself makes the mindstream completely afflicted. Ignorance refers to, because of not realizing suchness, doubting whether the special state obtained is liberation or not, thus hesitation greatly increases, the dhyana practitioner himself makes the mindstream completely afflicted. Thus, through these four, the mind becomes completely afflicted, the root afflictions and near afflictions practiced in the form and formless realms...

---

ྣམས་འབྱུང་ངོ་། ། (གཉིས་པ།) རྣམ་པར་བྱང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་སའི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་གྱིས་ 1-611 དག་པའི་(དེ་ལ་དབང་རྟུལ་ད་ལྟ་དག་པ་ལ་གནས་ཀྱང་དགའ་བདེའི་ཕན་ཡོན་མི་བཟོད་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་ པར་ཉམས་འགྱུར་ནི་ཉམས་པའི་དང་། དབང་པོ་རྣོན་འབྲིང་གིས་མི་ཉམས་ཤིང་གོང་དུ་མི་འཕོ་བར་རང་ས་དང་། དེ་ལས་གོང་ མ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་དང་། དེ་ལས་ཟག་མེད་ལ་འཇུག་པ་ངེས་འབྱེད་ཀྱི་ཆ་མཐུན་དང་བཞིའོ། །)བསམ་གཏན་ བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་དགེ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས།)མདོར་བསྟན་ནི། ཡན་ལག་ གམ་ཆ་ཤས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། མིང་དུ་གདགས་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ སོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། ཡན་ལག་སྙོམས་འཇུག་ཚད་དང་མིང་འདོགས་སོ། །(དང་པོ།)ཡན་ལག་ རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)སོ་སོའི་དབྱེ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་ པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་ས་གོང་འོག་ལ་ཞི་རགས་སུ་རྟོག་པ་དང་ དཔྱོད་པ་དག འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་སེམས་དང་རྣམ་འཚེའི་རྣམ་རྟོག་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རྣམ་གཡེང་ལ་སོགས་ པ་སྤོང་བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། སྤང་བྱས་དབེན་པའི་འདོད་པས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་ པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ རྟོག་དཔྱོད་འཇུག་ཅིང་དགའ་བདེ་འབྱུང་བས་དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ ལག་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་བཞི་ ནི་ནང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་དང་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་རྟོག་དཔྱོད་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒོད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་རྫོགས་པ་ 1-612 ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། རང་གི་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་འབྱུང་བས་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་ ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བྱིང་རྒོད་ དང་བྲལ་བའི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་རྣམས་གཉིས་པ་ལ་ཆགས་ པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དགའ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ ལག་དང་། ལུས་ཀྱི་(ཉན་སར། དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཏང་སྙོམས་ལ

【現代漢語翻譯】 生起。 （第二，）何為完全清凈？對於自身所處境界的煩惱現行而清凈（對於那些根器遲鈍者，雖然現在處於清凈狀態，但因無法忍受喜樂的利益，與生起煩惱相應而退失；對於根器中等者，不會退失，也不會向上提升，停留在自身境界；對於根器上等者，獲得高於自身境界的境界，這是特殊的；從此進入無漏道，這是抉擇分相應的四種情況）。四種禪定和四種無色定，雖然是世間法，但本質是善的，因此， 遠離一切纏縛的垢染，稱為完全清凈。 （第三，）何為完全安立？（分為兩部分：）簡略說明：安立支分或部分，安立入定之方式， 安立因果之量，安立命名之方式。 詳細解釋：支分、入定、量和命名。（第一，）何為安立支分？（分為三部分，第一部分：）各自的差別是：初禪有五個支分，即五個部分或支分：對上下境界的寂靜和粗猛進行觀察的尋和伺；對欲界的貪慾；嗔恚和惱害的分別念； 痛苦和不悅；邪戒和散亂等，這些是作為對治的支分；捨棄所斷之法，由遠離而生起的喜和樂，是利益的支分；依靠心一境性，尋伺進入，喜樂生起，因此，這二者的所依是自性的支分。 二禪有四個支分，即四個部分或支分：內心和心所遠離粗重，極度澄凈，這是對初禪的貪著、尋伺、痛苦、掉舉和定未圓滿等的對治支分； 自己修行的究竟，即作意所生的喜和樂，是利益的支分；依靠心一境性，這些生起，因此，這二者的所依是自性的支分。 三禪有五個支分，即五個部分或支分：遠離沉掉的行舍、正念和正知，這些是對二禪的貪著、悅意、喜和定未圓滿等的對治支分；身體的（《聲聞地》中說：『因為遠離對喜的貪著，以舍』

【English Translation】 arise. (Second,) How is it completely purified? For the manifest arising of afflictions in one's own realm to be purified (for those of dull faculties, although they are now in a state of purity, they degenerate in accordance with the arising of afflictions because they cannot bear the benefits of joy and happiness; for those of middling faculties, they do not degenerate and do not move upwards, but remain in their own realm; for those of superior faculties, they attain a realm higher than their own, which is special; from this they enter the undefiled path, which is the fourfold aspect of accordance with certainty). The four dhyanas and the four formless absorptions, although they are worldly, are virtuous in nature, therefore, being free from the defilements of all entanglements is called complete purification. (Third,) How is it completely established? (Divided into two parts:) Brief explanation: establishing the limbs or parts, establishing the manner of entering into absorption, establishing the measure of cause and effect, and establishing the manner of naming. Detailed explanation: limbs, absorption, measure, and naming. (First,) How is the establishment of limbs? (Divided into three parts, the first part:) The individual differences are: the first dhyana has five limbs, that is, five parts or limbs: the investigation and analysis that discern the calmness and coarseness of the upper and lower realms; desire for the desire realm; anger and harmful thoughts; suffering and displeasure; immoral discipline and distraction, etc., these are the limbs of the antidote; abandoning what is to be abandoned, the joy and happiness arising from solitude are the limbs of benefit; relying on one-pointedness of mind, investigation and analysis enter, joy and happiness arise, therefore, the basis of these two is the limb of self-nature. The second dhyana has four limbs, that is, four parts or limbs: the inner mind and mental events are free from disturbance, extremely clear, which is the antidote to attachment to the first dhyana, investigation and analysis, suffering, agitation, and incomplete samadhi, etc.; the ultimate of one's own practice, that is, the joy and happiness arising from the samadhi of attention, is the limb of benefit; relying on one-pointedness of mind, these arise, therefore, the basis of these two is the limb of self-nature. The third dhyana has five limbs, that is, five parts or limbs: equanimity, mindfulness, and awareness, which are free from sinking and agitation, these are the antidotes to attachment to the second dhyana, pleasantness, joy, and incomplete samadhi, etc.; the body's (in the Śrāvakabhūmi it says: 'Because of being free from attachment to joy, with equanimity'

---

་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་ བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དང་དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །)ཚོར་བ་དང་ ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དོ། ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་བཞི་ནི་སྐྱོན་བརྒྱད་ལས་ གྲོལ་བའི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གསུམ་པ་ ལ་ཆགས་པ་དང་ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་རྫོགས་ པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེན་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ནི་སྐྱོན་གྱི་གནས་ཆུང་བས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ལས་དེ་དག་འབྱུང་བས་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དོ། ། (གཉིས་པ།) གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་རྣམས་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་ཡང་ མང་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་ བ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། ལུས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། 1-613 དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་བའི་གཞིའམ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ ཡན་ལག་རྣམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(མཛོད་དུ་རབ་ཏུ་དང་ བ་དད་པ་ཡིན་པས་རྫས་སུ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་ནང་དང་བ་དད་པར་བྱས་ནས་རྫས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འཆད་ཀྱང་། འདིར་ནང་དང་བ་ དྲན་ཤེས་བཞིན་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ལ་དེ་དང་པོར་ཡོད་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོས་བསྒྲུབས་པས་མ་སྨོས། གཉིས་པར་དགའ་བའི་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རང་མིང་གིས་མ་སྨོས། གསུམ་པར་དེ་དང་བྲལ་བས་རང་མིང་གིས་སྨོས་པར་བཤད་པས་རྫས་བཅུ་གཅིག་ མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ཡོད་པའི་བདེ་བ་རྫས་གཞན་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར། དེའི་བདེ་བ་ནི་ཚོར་བ་ ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་པ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་ གཉིས་ན་བདེ་བའི་དབང་པོ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་དེ་ལུས་ཀྱི་ཡིན་པར་ནི་མི་རུང་སྟེ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་ཡང་མིན་ཏེ་དགའ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་ན་དེ་ གཉིས་གཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་རང་འགྲེལ་དུའོ། །) (གསུམ་པ།) གཟུགས་མེད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ནི། ཆ་ཤས་སམ་རོ་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ

【現代漢語翻譯】 並且安住于正念和正知中，對於以身體感受到的快樂，聖者們稱之為安住于快樂並具有正念的舍（藏文：བཏང་སྙོམས，梵文：upekṣā，梵文羅馬擬音：upeksha，漢語字面意思：捨棄），也就是通過修習無喜的第三禪而安住。（感受和完全調伏所產生的快樂，是利益的支分；依靠專注一心而產生的這些，是二者之處的自性支分。） 第四禪有四個支分。四個部分或支分是：從八種過患中解脫出來的行舍清凈和念清凈，是對於第三禪的貪執、喜樂、快樂、出入息和不圓滿的等持等的對治支分；非苦非樂的舍受，因為過患之處較小，是利益的支分；依靠專注一心而產生的這些，是二者之處的自性支分。 （第二，）數量確定的理由是：雖然在這些禪定中還有許多其他的意識和心所，但唯獨這些被安立為支分，是因為各自捨棄不相順的方面，是對治的支分；利益身心，是利益的支分； 1-613 以及這些所產生的所依或基礎，是二者之處的自性支分，這十八個支分完全圓滿的緣故。（在《俱舍論》中，由於勝解是信，因此說體性為十一種，將內心勝解作為信，從而解釋為十一種體性。但在這裡，內心勝解是正念、正知、舍，雖然最初就有，但因為是通過尋伺而獲得的，所以沒有說。在第二禪中，因為喜的遍佈，所以沒有用自己的名稱來說。在第三禪中，因為遠離了喜，所以用自己的名稱來說明，因此沒有十一種體性。為什麼第三禪中存在的快樂要說成是其他的體性呢？像這樣，那裡的快樂是感受，而在初禪和二禪中，則說完全調伏是快樂。進入等持的第二禪中，因為沒有快樂的根，所以那二者不可能是身體的快樂，因為進入等持時沒有五種識聚。也不是心的快樂，因為會說『喜』。喜是意樂，因此那二者不可能同時產生。——出自《自釋》。 （第三，）無色定的特殊之處是：多個部分或味道聚集在一起。

【English Translation】 And abiding in mindfulness and clear awareness, the noble ones call the happiness experienced by the body as abiding in happiness and possessing mindfulness, which is equanimity (Tibetan: བཏང་སྙོམས, Sanskrit: upekṣā, Romanized Sanskrit: upeksha, literal meaning: abandonment), that is, abiding by cultivating the third dhyana without joy. (Experiencing the happiness arising from feeling and complete training is a branch of benefit; these arising from relying on one-pointedness of mind are the nature of both places.) The fourth dhyana has four branches. The four parts or branches are: the purity of equanimity of action and the purity of mindfulness, which are liberated from the eight faults, are the antidotal branches for attachment to the third dhyana, joy, happiness, exhalation and inhalation, and incomplete samadhi, etc.; the feeling of neither suffering nor happiness, because the place of fault is small, is the branch of benefit; these arising from relying on one-pointedness of mind are the nature of both places. (Second,) The reason for the definite number is: although there are many other consciousnesses and mental factors in these dhyanas, only these are established as branches, because each abandons the unfavorable aspects, which is the antidotal branch; benefiting body and mind is the branch of benefit; 1-613 And the basis or foundation from which these arise is the nature of both places, because these eighteen branches are completely perfect. (In the Abhidharmakośa, because adhimoksha is faith, it is said that the essence is eleven kinds, and the inner adhimoksha is taken as faith, thus explaining it as eleven kinds of essence. But here, the inner adhimoksha is mindfulness, clear awareness, equanimity, although it was there from the beginning, it is not mentioned because it is obtained through investigation. In the second dhyana, because of the pervasiveness of joy, it is not mentioned by its own name. In the third dhyana, because it is separated from joy, it is explained by its own name, therefore there are no eleven kinds of essence. Why should the happiness existing in the third dhyana be said to be another essence? Like this, the happiness there is feeling, while in the first and second dhyanas, it is said that complete training is happiness. In the second dhyana of entering samadhi, because there is no root of happiness, those two cannot be the happiness of the body, because there are no five aggregates of consciousness when entering samadhi. It is also not the happiness of the mind, because it will say 'joy'. Joy is mental pleasure, therefore those two cannot arise simultaneously. -- From the Auto-commentary. (Third,) The special feature of the formless samadhi is: multiple parts or tastes gather together.

---

་ཡན་ ལག་རྣམ་པར་འཇོག་ནུས་པ་ཡིན་པ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་དེ་དག་དམིགས་པ་ཐ་དད་པས་འཇོག་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་རྣམ་ཤེས་ མཐའ་ཡས་སོ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་འདུ་ཤེས་གསལ་བ་ནི་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་ནི་མེད་པ་ཡང་ མིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པས་སོ། །ཉི་ཁྲི་སྣང་བར་བཏང་སྙོམས་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་དབང་ གིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡན་ལག་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། (གཉིས་པ།) སྙོམས་པར་འཇུག་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ བདུན་གྱི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འདྲེན་ཅིང་ཐ་མས་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པའི་ ཚུལ་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་འདུ་ཤེས་ 1-614 མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཉེར་བསྡོགས་དྲུག་དྲུག་དངོས་ གཞི་རེ་རེ་སྟེ་བདུན་བདུན་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གང་ ཞེ་ན། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདོད་པའི་ས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པ་ དང་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་རགས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་དེ་དག་མེད་པས་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་གོང་འོག་ གི་ཞི་རགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་ཅིང་རྟོགས་པ་ཐོས་བསམ་དང་འདྲེས་པའི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་བསམ་ལས་འདས་ནས་མཐའ་གཅིག་སྒོམ་པའི་རྣམ་པས་ཞི་ རགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་ཏེ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་གོམས་པ་ལས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤངས་ ཏེ་དེ་དག་གི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟར་སྤོང་ བ་ལ་དགའ་ཞིང་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོས་དབེན་པའི་དགའ་བདེ་ཆུང་ངུས་རེག་ནས། རྨུགས་ གཉིད་རྒོད་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ འབྲིང་བོ་གསུམ་སྤོང་བ་དགའ་བ་སྡུད་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ མངོན་གྱུར་མ་བྱུང་བ་ལ། དེ་དག་ཟད་པར་སྤངས་མ་སྤངས་བརྟག་པའི་ཆེད་དུ་སྡུག་པའི་ མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དཔྱོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་ཆུང་ངུ་གསུམ་ མ་སྤངས་པར་ཤེས་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉེན་པོ་མཐར་ཐུག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་སྐྱོན་ ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་ བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་དྲུག་ནི་(མཛོད་ལས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉེར་བསྡ

【現代漢語翻譯】 能夠安立支分，但在無色界四者中，一切都是止的同味，因此沒有安立不同支分的情況。 然而，這些是通過不同的所緣境來安立的，即通過進入『虛空無邊』、『識無邊』、『一無所有』、『非有想非無想』等狀態。經中還說，憑藉二十日光明的舍和一心之力，這些都具有兩種支分。 （二、）如何通過入定來安立？通過七種作意，以前者為基礎引導後者，最後以入定的方式進入初禪。如同初禪一樣，直到無所有處和非有想非無想處之間，也以六六近分和一一正行，即七七的方式入定。那麼，七種作意是什麼呢？ 安立處的作意，即認為欲界具有劇烈痛苦、壽命短促、煩惱眾多等過患，是粗糙的；而初禪沒有這些，具有功德，是寂靜的。這種對上下寂靜和粗糙的特徵徹底瞭解和認識，是與聞思相結合的作意。之後，超越聞思，以一心專注的形態，緣于寂靜和粗糙的相，反覆修習止觀，這是從勝解產生的作意。通過這種修習，捨棄欲界的三種大煩惱，遠離這些煩惱的惡趣，這是從極度寂靜處產生的作意。像這樣，樂於捨棄，接觸到遠離大煩惱的微小喜樂，非常喜歡遠離昏沉、睡眠和掉舉，這是喜樂聚集，捨棄欲界的三種中等煩惱。由於這些原因，對於沒有顯現的欲界煩惱，爲了辨別是否徹底捨棄，作意于可憎之相，這是個別觀察和分析。像這樣，通過分析，如果知道沒有捨棄三種微小煩惱，爲了捨棄在欲界中活動的一切煩惱，這是究竟對治的作意，即加行邊。像這樣，捨棄一切欲界的過患，獲得初禪的正行，這是加行邊的果作意。前六者是（《俱舍論》中說：『這些是近分』）的近分。

【English Translation】 It is possible to establish limbs, but in the four formless realms, everything is of one taste in quiescence, so there is no establishment of different limbs. However, these are established through different objects of focus, that is, by entering states such as 'infinite space,' 'infinite consciousness,' 'nothingness,' and 'neither perception nor non-perception.' It is also said in the scriptures that by virtue of twenty sunlights of equanimity and one-pointedness of mind, all of these possess two limbs. (2) How is establishment through meditative absorption? Through the seven mental activities, the latter is led by relying on the former, and finally, one enters the first dhyana (meditative concentration) by way of absorption. Just as in the first dhyana, similarly, between the realm of nothingness and the realm of neither perception nor non-perception, one enters absorption through six proximities and one actual state, that is, seven by seven. What are the seven mental activities? The mental activity of the ground of equipoise, that is, considering the desire realm to be coarse, with faults such as intense suffering, short lifespan, and many afflictions; and the first dhyana to be without these, possessing qualities, and being peaceful. This thorough understanding and recognition of the characteristics of peace and coarseness, above and below, is a mental activity combined with hearing and thinking. After that, transcending hearing and thinking, focusing solely on the characteristics of peace and coarseness in a one-pointed meditative state, repeatedly practicing quiescence and insight, this is a mental activity arising from aspiration. Through this practice, abandoning the three great afflictions of the desire realm, being separated from the evil destinies of those afflictions, this is a mental activity arising from extreme solitude. In this way, delighting in abandonment, touching the small joy and happiness of being separated from great afflictions, greatly rejoicing in being separated from dullness, sleep, and agitation, this is the gathering of joy, abandoning the three medium afflictions of the desire realm. Due to these causes, for the afflictions of the desire realm that have not manifested, in order to examine whether they have been completely abandoned, focusing on the repulsive characteristics, this is individual examination and analysis. In this way, through analysis, if it is known that the three small afflictions have not been abandoned, in order to abandon all the afflictions that operate in the desire realm, this is the ultimate antidote mental activity, that is, the limit of application. In this way, having abandoned all the faults of the desire realm, obtaining the actual state of the first dhyana, this is the mental activity of the result of the limit of application. The first six are the proximities (as stated in the Treasury of Knowledge: 'These are the proximities').

---

ོགས་བརྒྱད། །དག་པ་བདེ་མིན་དུཿཁ་ མིན། །དང་པོ་འཕགས་པའང་ཁ་ཅིག་གསུམ། །ཞེས་ཉེར་བསྡོགས་ཐམས་ཅད་དག་པ་ཡིན་ཞིང་། འབད་དེ་དྲང་བར་བྱ་བ་དང་། 1-615 ས་འོག་མ་ལས་ཡིད་འབྱུང་མ་བྲལ་ཞིང་ཆགས་བྲལ་གྱི་ལམ་ཡིན་པས་བཏང་སྙོམས་ཡོད་ཀྱང་རོ་མྱང་མེད་ཟེར་རོ། །)ཁམས་ གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟེན་བྱེད་མི་ནུས་པ་མེད་པས་ཉེར་བསྡོགས་མི་ ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒོམ་རིམ་དུ། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བཏང་ སྙོམས་དང་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་དུའང་གསུངས་སོ། །(གལ་ཏེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ ན་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་བཅས་པར་མི་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་ པ། དེ་ན་དགའ་བ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་ན་དབང་པོ་དུ་དག་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བཅོ་བརྒྱད་ དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་ན་དེ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་ན་དབང་པོ་དུ་དག་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་བཅུ་ བདུན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་ན་ནི་བཅུ་དྲུག་གོ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ན་དབང་པོ་དུ་དག་དམིགས་ ཤེ་ན། སྨྲས་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ ས་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ ས་ན་དབང་པོ་དུ་དག་དམིགས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་བསྡུ་བར་རོ། །) དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་ པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ལས་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བླང་དོར་བྱ་བར་འདོད་ པ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྤོང་བ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། འབྲིང་བོ་གསུམ་སྤོང་ བ་དགའ་བ་སྡུད་པ་དང་། ཐོབ་པའི་མཐོང་བ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་གསུམ་ ཡང་སྤོང་པ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། གོང་མའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་བདུན་བདུན་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། (གསུམ་པ།) ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་ གི་ཚད་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གུས་སྦྱོར་རྒྱུན་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ཆུང་ངུར་ ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་དང་། གང་རུང་དང་ལྡན་པ་འབྲིང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉི་ 1-616 ག་དང་ལྡན་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ ལྷག་མ་གསུམ་པོ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེ

【現代漢語翻譯】 八種。純凈非樂亦非苦。最初的聖者也有三種。' 意思是說，所有接近（ཉེར་བསྡོགས།，梵文：upacāra，梵文羅馬擬音：upacāra，漢語字面意思：接近）都是純凈的，應當努力正直行事。 （因為）沒有從下層生厭離，而是離貪之道，所以雖然有舍（བཏང་སྙོམས།，梵文：upekṣā，梵文羅馬擬音：upekṣā，漢語字面意思：舍），但說沒有品嚐（貪慾）之味。' 因為沒有不能作為斷除三界煩惱之道的所依，所以稱為無所不能的接近（ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ།，梵文：anāgamya，梵文羅馬擬音：anāgamya，漢語字面意思：不來）。這些在《修次第》（སྒོམ་རིམ།，梵文：Bhāvanākrama，梵文羅馬擬音：Bhāvanākrama，漢語字面意思：修習次第）中，也說是具有尋伺二者、舍和一心（རྩེ་གཅིག་པ།，梵文：ekāgratā，梵文羅馬擬音：ekāgratā，漢語字面意思：一心）四支。 （如果說無所不能，那麼有樂受，既然如此，為什麼不像初禪那樣保持喜樂呢？答：因為在那裡，喜是動搖的。初禪的境界中有多少根（དབང་པོ།，梵文：indriya，梵文羅馬擬音：indriya，漢語字面意思：根）所緣呢？答：十八種。二禪的境界也是如此。三禪的境界中有多少根所緣呢？答：十七種。四禪的境界中有十六種。空無邊處（ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད།，梵文：ākāśānantyāyatana，梵文羅馬擬音：ākāśānantyāyatana，漢語字面意思：虛空無邊處）有多少根所緣呢？答：十一種。空無邊處是怎樣的，識無邊處（རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད།，梵文：vijñānānantyāyatana，梵文羅馬擬音：vijñānānantyāyatana，漢語字面意思：識無邊處）和無所有處（ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད།，梵文：ākiṃcanyāyatana，梵文羅馬擬音：ākiṃcanyāyatana，漢語字面意思：無所有處）也應當同樣觀察。非想非非想處（འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད།，梵文：naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana，梵文羅馬擬音：naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana，漢語字面意思：非想非非想處）有多少根所緣呢？答：八種。）這樣總結。 同樣，從二禪到有頂（སྲིད་རྩེ།，梵文：bhavāgra，梵文羅馬擬音：bhavāgra，漢語字面意思：有頂），完全瞭解上下之間的差別，想要取捨，就是善於辨別自相（མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ།，梵文：svalakṣaṇapariccheda，梵文羅馬擬音：svalakṣaṇapariccheda，漢語字面意思：自相善分別），以及修習正確的瑜伽（ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ།，梵文：samyagyoga，梵文羅馬擬音：samyagyoga，漢語字面意思：正瑜伽）生起的信解（མོས་པ།，梵文：adhimukti，梵文羅馬擬音：adhimukti，漢語字面意思：勝解），斷除下層的三種大煩惱是極度寂靜（རབ་ཏུ་དབེན་པ།，梵文：viviktatama，梵文羅馬擬音：viviktatama，漢語字面意思：極遠離），斷除中間的三種是收攝喜（དགའ་བ་སྡུད་པ།，梵文：prītisaṃgraha，梵文羅馬擬音：prītisaṃgraha，漢語字面意思：喜攝），獲得之見沒有我慢是觀察（དཔྱོད་པ།，梵文：vīrya，梵文羅馬擬音：vīrya，漢語字面意思：精進），也斷除小的三種是瑜伽的邊際（སྦྱོར་བའི་མཐའ།，梵文：yogānta，梵文羅馬擬音：yogānta，漢語字面意思：瑜伽邊），獲得上層的本體是瑜伽邊際的果，作意（ཡིད་ལ་བྱེད་པ།，梵文：manasikāra，梵文羅馬擬音：manasikāra，漢語字面意思：作意），以七七種方式入定。 （第三，）如何安立量呢？（分為兩種，第一種，）因入定的量是：對於初禪，不具備恭敬瑜伽（གུས་སྦྱོར།，梵文：ādara-yoga，梵文羅馬擬音：ādara-yoga，漢語字面意思：恭敬瑜伽）和常瑜伽（རྒྱུན་སྦྱོར།，梵文：satata-yoga，梵文羅馬擬音：satata-yoga，漢語字面意思：常瑜伽）二者，是小修，具備其中之一是中修，具備二者是大修。或者以智慧和精進的小、中、大三種來區分。如同初禪一樣，其餘的三種禪和無色界的生處（སྐྱེ་མཆེད།，梵文：āyatana，梵文羅馬擬音：āyatana，漢語字面意思：處）也是如此。

【English Translation】 Eight kinds. Pure is neither pleasure nor pain. The first of the noble ones also has three kinds.' This means that all approximations (ཉེར་བསྡོགས།, upacāra) are pure, and one should strive to act uprightly. 'Because there is no separation from aversion in the lower realms, but it is the path of detachment from desire, so although there is equanimity (བཏང་སྙོམས།, upekṣā), it is said that there is no tasting (of desire).』 Because there is nothing that cannot serve as a basis for abandoning the afflictions of the three realms, it is called the approximation of being capable of everything (ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ།, anāgamya). These, in the 'Stages of Meditation' (སྒོམ་རིམ།, Bhāvanākrama), are also said to have four branches: both investigation and analysis, equanimity, and one-pointedness (རྩེ་གཅིག་པ།, ekāgratā). (If it is said to be capable of everything, then there is the sense of pleasure. If so, why not maintain joy as in the first dhyana? Answer: Because there, joy is wavering. How many faculties (དབང་པོ།, indriya) are objects in the realm of the first dhyana? Answer: Eighteen. The realm of the second dhyana is the same. How many faculties are objects in the realm of the third dhyana? Answer: Seventeen. In the realm of the fourth dhyana, there are sixteen. How many faculties are objects in the realm of the sphere of infinite space (ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད།, ākāśānantyāyatana)? Answer: Eleven. Just as the sphere of infinite space is, so too should the sphere of infinite consciousness (རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད།, vijñānānantyāyatana) and the sphere of nothingness (ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད།, ākiṃcanyāyatana) be observed. How many faculties are objects in the realm of the sphere of neither perception nor non-perception (འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད།, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatana)? Answer: Eight.) This is how it is summarized. Similarly, from the second dhyana to the peak of existence (སྲིད་རྩེ།, bhavāgra), fully understanding the differences between the upper and lower realms, wanting to adopt and abandon, is being skilled in distinguishing characteristics (མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ།, svalakṣaṇapariccheda), and the faith (མོས་པ།, adhimukti) arising from practicing the correct yoga (ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ།, samyagyoga), abandoning the three great afflictions of the lower realms is extreme solitude (རབ་ཏུ་དབེན་པ།, viviktatama), abandoning the three intermediate ones is the gathering of joy (དགའ་བ་སྡུད་པ།, prītisaṃgraha), the view of attainment without pride is observation (དཔྱོད་པ།, vīrya), also abandoning the three small ones is the limit of yoga (སྦྱོར་བའི་མཐའ།, yogānta), attaining the essence of the upper realms is the result of the limit of yoga, attention (ཡིད་ལ་བྱེད་པ།, manasikāra), entering into samadhi in seven sets of seven. (Third,) How is the measure established? (Divided into two, the first,) the measure of the cause of entering into samadhi is: for the first dhyana, not possessing both respectful yoga (གུས་སྦྱོར།, ādara-yoga) and constant yoga (རྒྱུན་སྦྱོར།, satata-yoga) is small cultivation, possessing one of them is medium cultivation, and possessing both is great cultivation. Or it is distinguished by small, medium, and great wisdom and diligence. Just as with the first dhyana, so too are the remaining three dhyanas and the spheres of the formless realm (སྐྱེ་མཆེད།, āyatana).

---

ད་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ བསྒོམ་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཚད་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་ཚངས་ རིས་དང་ཚངས་པ་འདུན་ན་འདོན་དང་ཚངས་ཆེན་ཏེ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། གཉིས་པ་ལ་འོད་ ཆུང་ཚད་མེད་འོད་འོད་གསལ་གསུམ་དང་། གསུམ་པ་ལ་དགེ་ཆུང་ཚད་མེད་དགེ་དགེ་རྒྱས་ གསུམ་དང་། བཞི་པ་ལ་སྤྲིན་མེད་བསོད་ནམས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ཆེ་གསུམ་སྟེ་བསམ་གཏན་ གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གནས་གཙང་མ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་བཞི་བོ་རྣམས་ན་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་གནས་གཞན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་ ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ན་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་ པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་རིམ་པ་ལྟར། (ཆུང་ངུས་)གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དམན་ ཞིང་ངན་པ་དང་། (འབྲིང་གིས་)མཐོ་ཞིང་ངན་པའམ་དམའ་ཞིང་བཟང་བ་དང་། (ཆེན་པོས་)མཐོ་ ཞིང་བཟང་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའང་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པས་མཐོན་པོ་དང་། ཚེ་ཐུང་ བ་སོགས་པས་དམའ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ངན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ ཆུང་བས་བཟང་བོར་མངོན་ནོ། ། (བཞི་པ།) མིང་དུ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞིས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་གྲངས་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ 1-617 ཁྱབ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་མིང་ ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ན། གྲངས་དང་སྙོམས་ འཇུག་མི་ཤེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་ མཐའ་ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བར། བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་དང་གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་གདགས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་དཔའ་བར་འགྲོ་ བ་དང་རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ནི་ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁྱེན་གྱི། ཉན་རང་རྣམས་ལ་ནི་དེ་མེད་པས་མི་ཤེས་སོ། ། (ལྔ་པ།) རྣམ་པར་དག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་རང་གི་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང་དང་། འབྲིང་ ལས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་འཕེ

【現代漢語翻譯】 現在，這四種禪定也同樣以三種不同的修習方式來區分。 （第二，）果報產生的程度：完全修習初禪的小、中、大三種，其果報依次是初禪的梵眾天、梵輔天和梵王天這三種。正如初禪一樣，其餘禪定的果報也是如此：二禪的光少天、無量光天和極光凈天這三種；三禪的善少天、無量善天和遍凈天這三種；四禪的無雲天、福生天和廣果天這三種，這些都是禪定的三種果報。至於凈居天，將在後面解釋。在四種無色界的生處中，由於沒有其他不同的宮殿住所，因此也沒有按住所區分的不同生處。然而，在這些生處中，通過完全修習小、中、大三種，依次會轉生到（通過小修習）無色界中較低劣的生處；（通過中修習）較高劣或較低勝的生處；（通過大修習）較高勝的生處。其中，壽命長等是較高的，壽命短等是較低的；煩惱多是劣的，煩惱少是勝的。 （第四，）如何安立名稱：以四禪為首的各種三摩地的名稱是無數且不可思議的。有多少由初禪所攝的三摩地，是圓滿正等覺和獲得大神通的菩薩們所入定的，這些名稱連聲聞和獨覺都不知道，更何況是數量和入定方式呢？正如由初禪所攝的三摩地的名稱是無邊無際的一樣，其餘禪定和無色界所攝的三摩地的名稱也是如此，安立名稱是無邊無際且不可思議的。在《勝鬘經》等大乘經典中出現的勇猛行三摩地和寶印三摩地等無數三摩地，是佛和菩薩們依靠獲得禪定波羅蜜多而知曉的，而聲聞和獨覺們由於沒有獲得禪定波羅蜜多，所以不知道。 （第五，）如何清凈：從小到中，從中到大，這是增長。

【English Translation】 Now, these four dhyanas are also distinguished by three different ways of cultivation. (Second,) The extent of the fruit produced: The fruits of completely cultivating the small, medium, and large of the first dhyana are, in order, the Brahma Parishadya (梵眾天，Brahmā Pariṣadya，梵天眷屬，Brahma's retinue), Brahma Purohita (梵輔天，Brahmā Purohita，梵天輔臣，Brahma's ministers), and Maha Brahma (梵王天，Mahā Brahma，大梵天，Great Brahma) of the first dhyana, these three. Just as with the first dhyana, the fruits of the remaining dhyanas are also the same: the Parittabha (光少天，Parittābha，少光，Limited Light), Apramanabha (無量光天，Apramāṇābha，無量光，Immeasurable Light), and Abhasvara (極光凈天，Ābhāsvara，光音，Radiant Light) of the second dhyana; the Parittasubha (善少天，Parittaśubha，少凈，Limited Purity), Apramanasubha (無量善天，Apramāṇaśubha，無量凈，Immeasurable Purity), and Subhakrtsna (遍凈天，Śubhakṛtsna，遍凈，All-Pervading Purity) of the third dhyana; and the Anabhraka (無雲天，Anabhraka，無雲，Cloudless), Punyaprasava (福生天，Puṇyaprasava，福生，Merit-Born), and Brhatphala (廣果天，Bṛhatphala，廣果，Great Fruit) of the fourth dhyana, these are the three fruits of dhyana. The Pure Abodes will be explained below. In the four formless realms, since there are no other different palace dwellings, there are also no different birthplaces distinguished by location. However, in these realms, by completely cultivating the small, medium, and large, one will be reborn in order into (through small cultivation) lower and inferior birthplaces in the formless realms; (through medium cultivation) higher and inferior or lower and superior birthplaces; (through large cultivation) higher and superior birthplaces. Among these, long life and so on are higher, short life and so on are lower; much affliction is inferior, and little affliction is superior. (Fourth,) How to establish names: The names of the various samadhis, beginning with the four dhyanas, are countless and inconceivable. How many samadhis are included in the first dhyana, which the fully enlightened Buddhas and Bodhisattvas who have attained great powers enter into, even the Shravakas and Pratyekabuddhas do not know these names, let alone the number and the way of entering into samadhi. Just as the names of the samadhis included in the first dhyana are limitless, so too are the names of the samadhis included in the remaining dhyanas and the formless realms, establishing names is limitless and inconceivable. The countless samadhis that appear in the Mahayana sutras such as the Queen Srimala Sutra and the Ratnakuta Sutra, such as the Heroic Progress Samadhi and the Jewel Seal Samadhi, are known by the Buddhas and Bodhisattvas who have attained the perfection of dhyana, but the Shravakas and Pratyekabuddhas do not know them because they have not attained the perfection of dhyana. (Fifth,) How to purify: From small to medium, from medium to large, this is increase.

---

ལ་བའི་རབ་ཡིན་པས་རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ བུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་བ་ རྣམས་ནི་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པ་ན་འདོད་པ་བཞིན་ ཐོབ་པས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཛོད་ དུ་ནི། དེ་ནི་ས་ཀུན་གྱིས་མཐུན་བྱས། །འཕེལ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བཞི་པ་ཁོ་ ན་ལ་རབ་མཐའ་བར་བཤད་ཅིང་། དེའང་དང་པོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ལ་རེ་རེ་ཞིང་སྙོམས་ པར་ཞུགས་པ་དང་། ཡང་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རེ་སྤེལ་བ་ལ་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ མཐུན་པར་བྱས་པས་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ༈ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ལ། མཚན་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བགྲོད་པའི་གཞི་གང་ཞིག་རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་ 1-618 པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྤངས་རྟོགས་ནི་སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ ཤིང་། ཁྱད་པར་ཐེག་ཆེན་པས། མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཡང་ དག་ཟད་བྱས་ནས། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཤེས་སྒྲིབ་གཙོ་ཆེར་སྤངས་པ་དང་། (སེང་གེ་བཟང་པོས་)ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མངོན་ སུམ་རྟོགས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་རྗེས་ལ་མངོན་ རྟོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འཆད་འགྱུར་རྣམས་དང་། ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་སོ། ། རྣམ་དབྱེ་ནི་ངོ་བོས་ཕྱེ་ན་མཉམ་རྗེས་གཉིས་སམ་ཆེ་འབྲིང་དགུ་དང་། སྤང་གཉེན་གྱིས་ཕྱེ་ ན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། ཐེག་པས་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་ལས་རང་ གིས་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གཞན་ནི་ཇི་བཞིན་རྣམ་ འཇོག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཆོས་ ཉིད་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གོང་དུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྒོམ་ལམ་ ཞེས་བྱའོ། ། གཞུང་དོན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་ལས། (དང་པོ།) དོན་དངོས་ས་བདུན་ལ་རྟེན་ཚུལ་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་དམིགས་ཡུལ་ སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་སྤང་བྱས་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆོས

【現代漢語翻譯】 由於它是卓越的，因此產生於卓越的極致部分。像這樣，從第一禪定到非想非非想處所產生的（禪定），在成就了現觀等殊勝功德時，能夠如願獲得，因此是可行的，並且由於引導至殊勝之地，所以稱為清凈。在《俱舍論》中說：『這是所有地的共同作用，是增長的極致。』這裡只將第四禪定稱為卓越的極致，並且是從第一禪定到有頂天之間，每一個都次第入定，並且在第四禪定中，每一次入定都相互促進，因此被稱為所有地的共同作用。 超越世間的修道： 超越世間的修道之總義： 定義：超越世間的修道，是指能夠邁向涅槃的基礎，包含在隨後的現觀狀態中。 斷證：逐漸斷除修所斷，特別是大乘行者說：『通過見道，所有應斷的煩惱都徹底斷盡，爲了斷除所知障，精進修習。』因此，主要是斷除所知障，並且如（獅子賢）所說：『由於所緣與見道所現證的無別，因此與現證法性的見道相符。』 功德：包含在隨後的現觀中，將在後面闡述，以及十地的殊勝功德。 分類：從體性上分，有順抉擇分和加行道兩種，或者分為上、中、下九品；從斷除和對治上分，有八十一種；從乘的角度分，有三種等等。 作用：自己獲得功德，以及使其他眾生完全成熟，如雲：『不分別智，能凈化佛法，如實安立其他，使眾生完全成熟。』 詞義：因為能夠使已經見到的法性變得熟悉，並且逐漸向上提升，所以稱為修道。 正文：什麼是超越世間的道？分為三種：（第一）在七地上的真實所依之理：修道的狀態，也是以苦、集、滅、道四聖諦的如實性為所緣，並使現證這些的智慧變得熟悉。也就是說，體驗四聖諦的法性，斷除應斷之物，獲得清凈的解脫。

【English Translation】 Because it is excellent, it arises from the ultimate part of excellence. Like this, the (meditations) arising from the first dhyana to the Realm of Neither Perception Nor Non-Perception, when accomplishing special qualities such as clairvoyance, can be obtained as desired, therefore it is feasible, and because it leads to a supreme place, it is called pure. In the Abhidharmakosha, it says: 'This is done in harmony by all grounds, it is the ultimate of increase.' Here, only the fourth dhyana is described as the ultimate of excellence, and from the first dhyana to the Peak of Existence, each one enters into samadhi in order, and in the fourth dhyana, each entry into samadhi promotes each other, therefore it is said to be done in harmony by all grounds. The Path of Meditation Transcending the World: General Meaning of the Path of Meditation Transcending the World: Definition: The path of meditation that transcends the world is the basis for proceeding to Nirvana, which is included in the subsequent state of direct realization. Abandonment and Realization: Gradually abandoning what is to be abandoned by meditation, especially the Mahayana practitioners say: 'Through the path of seeing, all afflictions to be abandoned are completely exhausted, and in order to abandon the obscurations of knowledge, one diligently engages in meditation.' Therefore, it mainly abandons the obscurations of knowledge, and as (Simhabhadra) said: 'Because the object of focus is inseparable from what is directly realized by the path of seeing, it is in accordance with the path of seeing that directly realizes the nature of reality.' Qualities: Included in the subsequent direct realization, which will be explained later, and the special qualities of the ten bhumis. Divisions: If divided by essence, there are two types: sequential discrimination and the path of application, or divided into nine grades of superior, medium, and inferior; if divided by abandonment and antidote, there are eighty-one; if divided by vehicle, there are three types, and so on. Function: To obtain qualities for oneself and to fully mature others, as it says: 'The non-conceptual wisdom purifies the Buddha's teachings, establishes others as they are, and fully matures sentient beings.' Etymology: Because it makes the nature of reality that has already been seen familiar and gradually progresses upwards, it is called the path of meditation. Textual Meaning: What is the path that transcends the world? It is divided into three: (First) The way to rely on the seven grounds in reality: The state of the path of meditation is also to familiarize oneself with the wisdom that directly knows the suchness of the truths of suffering, origin, cessation, and path by focusing on them. That is, experiencing the nature of the four truths, abandoning what should be abandoned, and obtaining the pure liberation.

---

་ཤེས་པ་ བཞི་དང་། དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ 1-619 ཤེས་པ་བཞིའི་ཕྱོགས་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཤེས་ པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས། བསམ་གཏན་དང་ པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ཟག་མེད་དུ་ སྐྱེས་པར་བསྡུས་པའོ། །ཐོག་མཐའི་ས་གཉིས་ནི་ཟག་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ དང་སྲིད་རྩེ་ན། །བྱང་ཆུང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་སྤངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སྲིད་རྩེ་འཇིག་རྟེན་པར་བསྟན་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་ མཆེད་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ རྒྱུ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་རྟེན་མ་ཡིན་པས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དེ། འདུ་ཤེས་ དམན་པས་དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་ བྱའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་གསལ་ བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཀུན་ཤེས་པའི་རང་ བཞིན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་ (ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་)ལྷག་མཐོང་(ཤེས་རབ་)ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གསུངས་ཤིང་། དེས་མཚོན་ནས་ རྗེས་ཐོབ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒོམ་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) ཞར་བྱུང་འགོག་པ་ལ་དཔྱད་པ་ནི། སྲིད་རྩེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་གཞན་བདུན་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཡང་བསྟན་ན། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་པ་ འགོག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བདག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་འགོག་ ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བློ་གསལ་ཞིང་སྐྱོ་ཤས་ཆེ་བས་དེའི་ 1-620 རྟེན་ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །སྐྱེ་བའི་རྟེན་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་ནས་ཚེ་དེ་ཉིད་ ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའམ། ཚེ་འཕོས་ནས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མངོན་ དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་མ་ཐོབ་ན་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་ཤིང་། ཐོབ་ན་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་ཡང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འགྲེལ་བར། (གཟུགས་ལ་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་གཟུགས་མེད་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། མ་བྲལ་ཡང་འཇུག་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ པའོ། །)མུ་བཞི་གསུངས་པའི་ནང་ནས། (མུ་གཉིས་པ་)བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་ གཟུགས་མེད་དུ་ས

【現代漢語翻譯】 四種智慧，以及以自證的方式證悟這些智慧的實相，即隨證的四種智慧，這些都包含在觀修道中。與這八種觀修智慧相應的等持寂止，從初禪的近分定（無間三昧）到無所有處，都包含在無漏生起中。最初和最後的兩個地不能是無漏的，正如所說：『在欲界和有頂天，小乘道的支分被捨棄。』 （二）有頂天被認為是世間的：因為無想無非想處，意識的流轉不明顯。由於超世間道的流轉非常明顯，所以它不是一個依靠。因此，它完全是世間的。由於意識微弱，它不以目標為特徵，因此被稱為沒有明顯的特徵。其原因是，世尊也曾說過：『無論有多少清晰的意識，就有多少等持，就有多少了知一切法的自性，證悟超世間的智慧。』因此，寂止（等持）和勝觀（智慧）被認為是修道的本質。這也象徵著隨後的三種修持的善行，它們成為菩提的因，也被認為是修道。 （三）順便提及的對止滅的分析：如果說有頂天是世間的，而其他七者也是超世間的，那麼，次第安住的第九等持——止滅，又是怎樣的呢？止滅的等持是超世間的，因為聖道的后得位具有無我智慧的力量，能夠止息煩惱。也就是說，首先，人們當中聰明且厭離心強的人，會依此而證悟。在人們當中證悟之後，就在當世在人們當中顯現，或者在來世在色界顯現。如果未獲得有頂天的心，就無法入于止滅；如果獲得了，又與生於色界相矛盾。對此，《釋論》中說：（對色界的貪慾已斷和未斷，入于和未入於色界，兩者都是或兩者都不是。）在四句中，（第二句）獲得第四禪的聖者入于無色界……

【English Translation】 The four types of knowledge, and the realization of the nature of these through self-awareness, which are the four types of subsequent realization knowledge, are all included in the path of insight meditation. The Samadhi (concentration) of quiescence that corresponds to these eight types of insight knowledge, from the preliminary stage of the first Dhyana (meditative absorption) (Anantarya Samadhi) to the realm of nothingness, are all included in the arising of the uncontaminated. The first and last two grounds cannot be uncontaminated, as it is said: 'In the desire realm and the peak of existence, the limbs of the Lesser Vehicle path are abandoned.' (2) The peak of existence is taught as mundane: Because in the realm of neither perception nor non-perception, the flow of consciousness is not clear. Since the flow of the supramundane path is very clear, it is not a support. Therefore, it is entirely mundane. Because the consciousness is weak, it does not take the object as a characteristic, therefore it is called without a clear characteristic. The reason for this is that the Blessed One also said: 'As much as there is clear consciousness, so much there is meditative absorption, so much there is the nature of knowing all dharmas, and so much there is the realization of supramundane wisdom.' Thus, quiescence (Samadhi) and insight (wisdom) are taught as the essence of the path of meditation. This also symbolizes the merits of the subsequent three practices, which become the cause of Bodhi, and are also taught as the path of meditation. (3) Incidental analysis of cessation: If the peak of existence is mundane, and the other seven are also taught as supramundane, then what about the ninth meditative absorption of gradual abiding, cessation? The meditative absorption of cessation is supramundane, because the subsequent attainment of the noble path has the power of selflessness wisdom, which can cease afflictions. That is to say, initially, those among people who are intelligent and have great renunciation will accomplish it based on this. After accomplishing it among people, it will manifest among people in that very life, or it will manifest in the form realm in the next life. If one has not attained the mind of the peak of existence, one cannot enter into cessation; if one has attained it, it contradicts being born in the form realm. In response, the commentary says: (Those who have and have not abandoned desire for the form realm, those who enter and do not enter the formless realm, both, or neither.) Among the four possibilities, (the second possibility) the noble one who has attained the fourth Dhyana enters the formless realm...

---

ྐྱེ་བར་མི་འདོད་པས་ཞི་རགས་སུ་སྒོམ་པའི་སྤོང་ལམ་བསལ་ནས་སྙོམས་ འཇུག་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་ས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་གནས་ པས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་སེམས་ཐོབ་པ། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་ཡང་གཟུགས་ མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་གཅིག་གིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ འོག་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བར་གོང་མའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ནི་མི་རིགས་སོ་ ཞེས་ཀྱང་གསུངས་མོད། བྱིས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་འཕགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། ། ཡང་ན་མཛོད་འགྲེལ་དུ་སྔར་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་ནས་གཟུགས་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་སླར་ཡང་བསྐྱེད་དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཟུགས་ མེད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་འགོག་པ(འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ)འི་སྙོམས་འཇུག་འདི་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ མེད་དེ། གཟུགས་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བཏགས་པ་ བ་མཆོག་ཏུ་ཞི་བས་གནས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི། ཞི་བ་ཐོབ་ཟིན་པས་མ་ཞི་བ་འགོག་ པ་དེ་ལ་འབད་པའི་རྩོམ་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་ཉན་ ཐོས་སྡེ་བ་དང་སྒོ་བསྟུན་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ན་ནི་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་(བསྡུ་བར་)ཡང་གསུངས་སོ། །ངོ་བོས་ཕྱེ་བ་གསུམ་ལས་ལམ་ 1-621 ཆུང་དུ་གང་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤང་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་ སྐྱེ་བ་དང་། སྤང་བྱ་ཆེ་རིམ་ནས་འགགས་ཚུལ་འཆད་པ་ནི་ལམ་ཆུང་ངུ་ལའང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་བོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་ཡིན་ལ། གསུམ་པོ་གང་གིས་ འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱིས་ས་དང་ས་དགུ་བོ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་ སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོའི་འབྲིང་བོ་ དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་སྤོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་འབྲིང་བོ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་ལམ་འབྲིང་བོའི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་བོའི་འབྲིང་བོ་དང་། འབྲིང་བོའི་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ་པོ་གང་གིས་སྤང་བྱ་ས་དང་ ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ འབྲིང་བོའི་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་བོའི་འབྲིང་བོ་དང་། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་ སྤོང་བའོ། །ལམ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ བོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་གང་གིས་སྤང་བྱ་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་ པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། ཆུང་ ངུའི་འབྲིང་བོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་རྣམས

【現代漢語翻譯】 由於不希望再次受生，因此通過修習寂靜和粗重的對治道來消除（煩惱），爲了修習等至，安住于虛空想等殊勝的道上，從而獲得有頂天之間的心。雖然沒有斷除對色界的貪慾，但通過獲得無色界的心而入定，這並不矛盾。有些人說，從下地沒有斷除貪慾而獲得上地的本體是不可能的。雖然對於凡夫來說是這樣，但對於聖者來說是不可思議的。或者如《俱舍論釋》中所說，先前獲得有頂天的心，後來退失而生於色界的人，再次生起（有頂天的心）而入定。在無色界中，這種滅盡定（འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ，saṃjñā-vedayitanirodha， संज्ञा-वेदना-निरोध，cessation of perception and feeling）不會顯現，因為從無色界寂靜的解脫中產生的異熟果，被認為是極度寂靜的聖者們，由於已經獲得了寂靜，所以不需要努力去阻止不寂靜的事物。這與不承認阿賴耶識的小乘部派的觀點一致。如果安立阿賴耶識，那麼所有顯現的事物都會被包含在內。三種自性差別中，哪一種是小道呢？因為顯示了次第斷除修所斷（的煩惱）。對治由小到大產生，所斷由大到小止息的方式，小道也有小小、小中、小大三種。這三種分別斷除欲界到有頂天之間的九地中，在三界中存在的修所斷煩惱的煩惱相的大大、大中、小大。同樣，中道是什麼呢？對治有中小的，中中的，中大的三種，這三種分別斷除在三界中存在的修所斷煩惱的煩惱相的中大、中中、中小。大道是什麼呢？對治有小大，中大，大大的三種，這三種分別斷除在三界中存在的修所斷煩惱的煩惱相的小大、小中、小小。

【English Translation】 Because one does not wish to be reborn, one eliminates (afflictions) through cultivating the antidote path of quiescence and coarseness. In order to practice absorption, one abides in the special path of the perception of space, thereby attaining the mind between the peak of existence. Although one has not abandoned attachment to form, there is no contradiction in attaining the mind of the formless realm through absorption. Some say that it is impossible to attain the essence of a higher realm without abandoning attachment to the lower realm. Although this is so for ordinary beings, it is inconceivable for noble ones. Or, as stated in the commentary on the Abhidharmakośa, one who previously attained the mind of the peak of existence, then declined and was born in the form realm, can generate it again and enter into absorption. In the formless realm, this cessation of absorption (འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ，saṃjñā-vedayitanirodha， संज्ञा-वेदना-निरोध，cessation of perception and feeling) does not manifest, because the ripened result arising from the liberation of the formless realm's quiescence is considered to be the most quiescent. The noble ones who abide in quiescence do not need to strive to prevent non-quiescence, because they have already attained quiescence. This is consistent with the view of the Śrāvakayāna school, which does not acknowledge the ālaya-vijñāna. If the ālaya-vijñāna is established, then all that manifests is also included. Among the three divisions of nature, which is the small path? Because it shows the gradual abandonment of what is to be abandoned through cultivation. The way in which the antidotes arise from small to large, and what is to be abandoned ceases from large to small, the small path also has three types: small-small, small-medium, and small-large. These three respectively abandon the afflictions of what is to be abandoned through cultivation, which exist in the three realms, from the desire realm to the peak of existence, in the nine grounds, as the great-great, great-medium, and small-great aspects of affliction. Similarly, what is the medium path? The antidotes have three types: medium-small, medium-medium, and medium-large. These three respectively abandon the afflictions of what is to be abandoned through cultivation, which exist in the three realms, as the medium-large, medium-medium, and medium-small aspects of affliction. What is the great path? The antidotes have three types: small-large, medium-large, and great-large. These three respectively abandon the afflictions of what is to be abandoned through cultivation, which exist in the three realms, as the small-large, small-medium, and small-small aspects of affliction.

---

་རིམ་པ་ལྟར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་ལམ་ཆུང་ངུས་ཉོན་ མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྤོང་སྟེ་དོད་ཉམས་དུ་སྤོང་བར་རིགས་སོ་སྙམ་ན། སྤང་བྱ་ཆེན་པོ་ ནི་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་བྲལ་ཞིང་འཛེམ་པ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་རྟོགས་སླ་བས་དྲི་མ་ཆེ་ ལོང་དང་འདྲ་བར་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་སེལ་ལ་སྤང་བྱ་ཆུང་ངུ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱད་དཀའ་ ཞིང་ཕྲ་བ་རྒྱུད་ལ་ཞེན་པས་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དང་འདྲ་བར་གཉེན་པོ་ཆེན་པོས་བསལ་དགོས་པའི་ ཕྱིར་དང་། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའང་ མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་ཐུན་གཅིག་གིས་ཡུན་རིང་བོར་བསགས་པའི་ནད་འབྱིན་པ་དང་། 1-622 སྒྲོན་མེ་ཆུང་ངུས་མུན་པ་ཆེན་པོ་སེལ་བ་བཞིན་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཐོག་ མེད་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་རྩད་ནས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་བོའི་ཆོས་ རྣམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ནུས་པས་ཕྱེ་བ་བཞི་ལས། སྦྱོར་བའི་ལམ་ གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་བསྒོམས་པ་དག་གིས་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་དང་བྲལ་བ་ལས་རིམ་གྱིས་གནས་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། སྤང་བར་བརྩམས་པ་གང་གི་ འོག་ཏུ་གེགས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ས་བོན་ མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་གནས་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པར་ སྤངས་ནས་ཀྱང་དེའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་གྱུར་དག་པ་སོ་སོ་རང་རིག་ པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་ལས། (དང་པོ།)སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་གཞག་པ་ ནི། བསྡུ་བར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དེ་ལས་གཞན་ཆེན་པོའི་ འབྲིང་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པ་དང་། བརྩམས་པ་ལྟར་བར་ཆད་མེད་པ་ སྤོང་བ་དང་། སྤངས་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་སྔར་གྱི་སྤོང་བ་དེ་ ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གཞག་པ་ནི། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ པ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་རེ་ཞིག་བསལ་ཞིང་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པ་ གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པའམ། སྔར་ཞུགས་ཏེ་བསམས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ 1-623 ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་གནས་པའམ། སྙོམས་འཇུག་གཞན

【現代漢語翻譯】 是次第斷除（煩惱）的方法。有人會想：『如何以小道斷除大煩惱呢？應該以漸損的方式斷除吧？』要知道，容易理解的是，大煩惱產生於不知羞恥、沒有慚愧、毫無顧忌的心相續中，就像大塊污垢一樣，即使是微小的對治也能清除。而小煩惱難以完全辨別，非常細微，並且執著於心相續，就像細微的污垢一樣，必須用強大的對治才能清除。而且，一開始就不可能有大道，因為在大道生起時，大煩惱也不可能存在。就像一劑藥能去除長期積累的疾病，一盞小燈能驅散巨大的黑暗一樣，即使是聖者的小道，也能從根本上消除從無始以來相續不斷的大煩惱。還應理解，白法（善法）具有強大的力量。從作用上劃分有四種道，什麼是加行道呢？就是通過所修習的道，逐漸地與應斷除的大煩惱的各個種子部分分離，從而以次第轉變的方式進行斷除的加行。 什麼是無間道呢？就是在開始斷除之後，沒有任何障礙地，與作為障礙的煩惱的所有形態的種子完全分離，從而以完全轉變的方式進行斷除。什麼是解脫道呢？就是通過某種道，將應斷除的煩惱及其種子完全斷除之後，也能從其障礙中解脫出來，以各自證知的狀態，現量體驗到轉變的清凈狀態。什麼是勝道呢？有三種：（第一，）從斷除應斷除的事物方面來安立：如經中所說，以其他方式總攝的加行道，就是前者的勝道。也就是說，對大煩惱中的最大者之外的其他大煩惱中的中等者等進行斷除的加行，以及像已經開始一樣地斷除無間道，以及斷除之後體驗解脫道，相對於之前的斷除而言，就是勝道，同樣，對其他的也應如此理解。（第二，）從了知所知的事物方面來安立：將尚未斷除應斷除的煩惱的加行暫時擱置，保持中舍，如理作意經部等聖教法，或者安住在先前進入並思考和證悟的法上，以各自的分別念。

【English Translation】 It is the method of abandoning (afflictions) in order. One might wonder, 'How can great afflictions be abandoned with a small path? Shouldn't they be abandoned gradually?' Know that it is easy to understand that great afflictions arise in a mindstream devoid of shame, embarrassment, and hesitation, like a large stain, which can be removed even with a small antidote. Small afflictions, however, are difficult to fully discern, are very subtle, and cling to the mindstream, like a fine stain, which must be removed with a powerful antidote. Moreover, a great path is impossible at the beginning, because when the great path arises, great afflictions cannot exist either. Just as a single dose of medicine can remove a disease accumulated over a long time, and a small lamp can dispel great darkness, even a small path of the noble ones can eradicate the great afflictions that have continued from beginningless time. It should also be understood that white dharmas (virtuous qualities) possess great power. Dividing by function, there are four paths. What is the path of application (sbyor lam)? It is the application of abandoning, where, through the cultivated path, one gradually separates from each seed-part of the great afflictions to be abandoned, and thus abandons them through a process of gradual transformation. What is the path of immediate consequence (bar chad med lam)? It is the complete separation from all forms of afflictions that act as obstacles, without any interruption after the commencement of abandonment, thereby abandoning them through a complete transformation. What is the path of liberation (rnam par grol lam)? It is the actual experience of the transformed state of purity, where, through a certain path, all afflictions to be abandoned, along with their seeds, are completely abandoned, and one is liberated from their obscurations, each realized individually. What is the superior path (khyad par gyi lam)? There are three: (First,) Establishing it from the perspective of abandoning what is to be abandoned: As it is said in the sutras, the path of application that is summarized in other ways is the superior path of the former. That is, the application of abandoning the medium among the great afflictions other than the greatest of the great afflictions, and abandoning the path of immediate consequence as if it has already begun, and experiencing the path of liberation after abandoning, is the superior path in relation to the previous abandonment, and similarly, it should be understood for others as well. (Second,) Establishing it from the perspective of knowing what is to be known: Temporarily setting aside the application of abandoning the afflictions that have not yet been abandoned, and remaining neutral, properly contemplating the teachings of the scriptures such as the sutras, or abiding in the dharma that was previously entered, contemplated, and realized, with individual discernment.

---

་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞག་པ་ནི། ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་སྔར་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའམ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ གནས་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། ། ༈ སྒོམ་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སྒོམ་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་འཕྲོས་ནས་གཞན་དང་ཐུན་ མོང་བའི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་ལ། ལམ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་སྒོམ་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ པ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ། ས་གོང་མའི་ལམ་སྒོམ་པའི་ནུས་པའོ། ། ༈ རྣམ་གྲངས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི། དང་པོ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྒོམ་པ་དང་། ཐོབ་ཟིན་བསྟེན་པའི་སྒོམ་པ་དང་། སྤང་བྱ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ཡང་དག་འཇོག་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ ནི། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་སྔར་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ རྣམས་གསར་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའོ། །བསྟེན་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་དགེ་ བའི་ཆོས་སྔར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཉམས་པ་ དང་། ཡང་ཡང་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེར་སྤངས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་སྡིག་པ་མི་ དགེ་བའི་ཆོས་སྔར་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །གཉེན་ པོ་སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྔར་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ས་བོན་ བཀག་ནས་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ལམ་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཕགས་པའི་ 1-624 ལམ་སྐྱེ་བ་ན་རིགས་མཐུན་ཕྱི་མ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་ དེ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །ལམ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་ སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསྟེན་པའི་བསྒོམ་པའོ། །དེས་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་དེ་ནི་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ སྤངས་ནས་ཀྱང་གནས་གྱུར་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལ་སྤང་བྱ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ འཇོག་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། ། (གསུམ་པ།) གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི། ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང་། སྤོང་བ་གཉེན་པོ་དང་། རྟེན་གཉེན་པོ་དང་། ཐག་བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་རྣམས་ནི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

【現代漢語翻譯】 是進入三摩地（Samādhi，禪定）的特殊道路。 (三) 通過成就功德來確立：再次，爲了全新地成就以前未有的殊勝功德，如神通等，或者爲了安住于已經成就的功德之上的道路。 廣泛闡述修道： 廣泛闡述修道，從與其他共同的道路的修習方式開始。什麼是修道？修道的方式被揭示為四種，以十一類來闡述，以及修習更高層次道路的能力。 類別： 第一部分分為兩點：(一) 概要：首先，爲了獲得未獲得之物而修習，以及爲了守護已獲得之物而修習，以及爲了去除應捨棄之物而修習，以及爲了修習其對治法。 (二) 詳細闡述分為三點：(一) 就四種正斷而言：什麼是爲了獲得而修習？爲了新產生以前未在相續中生起的對治善法而修習。什麼是守護的修習？爲了使以前在相續中生起的對治善法能夠持續存在，不被違緣所損，並且反覆出現，以及從高到高地增長，而廣泛地修習。什麼是爲了去除而修習？爲了捨棄以前在相續中顯現的應捨棄的罪惡不善法而修習。什麼是對治的修習？爲了阻止以前未在相續中生起的應捨棄的罪惡不善法的種子，使其以後也不再生起而修習。 (二) 就道的生起方式而言：另一種分類是，當聖道生起時，爲了使同類的後世增長和廣大，而留下自己的習氣，這是爲了獲得而修習。即使那個道已經顯現，也持續不斷地修習，這是守護的修習。由此從根本上舍棄各自應捨棄的障礙的種子，這是爲了去除而修習。在捨棄了障礙及其習氣之後，爲了顯現轉依，使後世具有不生起應捨棄之法的性質，這是對治的修習。 (三) 特別區分對治法來闡述：再次，以前闡述的對治修習分為四種：完全破斥的對治，捨棄的對治，所依的對治，以及延長的對治，這些都是所謂的對治修習。

【English Translation】 is the special path of entering into Samādhi (meditative concentration). (3) Establishing through accomplishing qualities: Again, the path to newly accomplish extraordinary qualities such as clairvoyance that were previously non-existent, or to abide in qualities that have already been accomplished. Extensive Explanation of the Path of Meditation: Extensive explanation of the path of meditation, starting with the methods of practicing the path that are common with others. What is the path of meditation? The methods of practicing the path are revealed as four types, explained in eleven categories, and the ability to practice the path of higher levels. Categories: The first part is divided into two points: (1) Summary: First, to meditate in order to attain what has not been attained, and to meditate to maintain what has been attained, and to meditate to eliminate what should be abandoned, and to meditate on its antidote. (2) Detailed explanation in three points: (1) In terms of the Four Right Exertions: What is meditation for the sake of attaining? To meditate in order to newly generate antidotal virtuous dharmas that have not previously arisen in the continuum. What is meditation for the sake of maintaining? To meditate extensively so that the antidotal virtuous dharmas that have previously arisen in the continuum can persist, not be harmed by adverse conditions, and appear again and again, and increase from higher to higher. What is meditation for the sake of eliminating? To meditate in order to abandon the sinful, non-virtuous dharmas that have previously manifested in the continuum. What is the antidote meditation? To meditate in order to prevent the seeds of sinful, non-virtuous dharmas that have not previously arisen in the continuum from arising in the future by blocking their seeds. (2) In terms of how the path arises: Another classification is that when the noble path arises, in order to increase and expand the subsequent similar types, leaving one's own habitual imprints, this is meditation for the sake of attaining. Even after that path has manifested, continuously meditating, this is the meditation of maintaining. By this, abandoning the seeds of the respective obscurations to be abandoned from the root, this is meditation for the sake of eliminating. After abandoning the obscurations together with their habitual imprints, in order to manifest the transformation of the basis, establishing the subsequent one as having the nature of not giving rise to the dharmas to be abandoned, this is the antidote meditation. (3) Explaining by specifically distinguishing the antidotes: Again, the antidote meditation explained earlier is divided into four types: the antidote of complete refutation, the antidote of abandonment, the antidote of reliance, and the antidote of prolongation, these are the so-called antidote meditations.

---

།དེ་ལ་ རྣམ་པ་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་ནི་སུན་དབྱུང་དུ་མེད་པས་ཟག་པ་དང་ བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནད་དང་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པས་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང་སུན་འབྱིན་པའོ། །སྤོང་བ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། སྤང་ བྱ་སྤོང་བ་ལ་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། སྤང་བར་བརྩམས་པ་དེ་བར་ཆད་མེད་པར་ མཐའ་དག་སྤོང་བའི་ལམ་མོ། །རྟེན་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། (ཨཱདྷར་ཞེས་པ་རྟེན་ནམ་ཀུན་འཛིན་པ་སྟེ།) སྤངས་པའི་ཐོབ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ཞིང་གནས་གྱུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ མོ། །ཐག་བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་གང་ཞེ་ན། དེའི་གོང་མའི་ལམ་མོ། །ཞེས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྔར་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ། བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ལས། ༈ བྱེད་ལས་དང་སྦྱར་བ་མདོར་བསྟན་པ། (དང་པོ།)བྱེད་ལས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ་མདོར་བསྟན་ ནི། ཡང་ལམ་སྒོམ་པ་ནི་ཐོག་མར་ལུས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་ པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། བརྟགས་ནས་སྒྲིབ་པ་ 1-625 སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ བཞི་དང་། སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ནས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བ་བཞི་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ སྦྱངས་པ་ལས་འཕགས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དབང་པོ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ཐོབ་ནས་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ དུ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་གི་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ལམ་སྟོབས་ལྔ་དང་། དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ལས་དང་པོ་ཉིད་ དུ་སོ་སོ་རང་གིས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་འཕགས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པ་དང་། གནས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་མ་ ཐོབ་དང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་ཐ་དད་པས་ཕྱེ་བའི་ལམ་ནི་ལམ་བཞི་དང་། བསླབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ གསུམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་དང་། འཇིག་རྟེན་ དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞི་ གནས་ལྷག་མཐོང་དང་། སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་དང་སྒོམ་ལམ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་རྣམས་ རིམ་པ་ལྟར་སྡུད་པའི་ལམ་ན

ི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དབང་པོ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་བདུན་ནི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། དེ་ནས་བཞི་ནི་ལམ་བཞི་དང་། ཆོས་ཀྱི་ གནས་བཞི་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་དང་། དབང་པོ་གསུམ་དང་། གོ་རིམ་ བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་བཤད་པ། (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་ལ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ 1-626 མཐུན་བཤད་པ། ལམ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་བཤད་པ། ཞི་གནས་ ལྷག་མཐོང་བཤད་པ། དབང་པོ་ཟག་མེད་བཤད་པའོ། ། ༈ སྦྱི་དོན། དང་པོ་ལ་སྦྱི་དོན་ལྔ་ལས། མཚན་ ཉིད་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ ནི། །བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་ཉིད་ཕྱིར། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དེ་ཡི་ཕྱོགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། རྫས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་(རྫས་སུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རྫས་གཉིས་ཡིན་པས་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སོ། །)རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་བཅུ་ཡིན་ཏེ། དད་དང་བརྩོན་ འགྲུས་དྲན་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་བཏང་སྙོམས་དགའ། །རྟོག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དེ་དག་གི་ནང་དུ་འདུ་བས་རྫས་ལོགས་ སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཤེས་རབ་སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་ བྱ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བ་ཏིང་འཛིན་ནོ། །གཙོ་བོ་མོས་པའི་དེ་དག་ནི། །སྦྱོར་བྱུང་ཡོན་ཏན་ རྣམས་ཀྱང་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཞིང་། རྩོལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་མཚམས་ལ། སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་ གོ་རིམ་བཞིན། །ལས་ནི་དང་པོ་བ་དག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང་ནི། །སྒོམ་ དང་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་རིམ་པ་ལྟར་ཚོགས་ལམ་དང་དྲོད་དང་རྩེ་ མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་དང་སྒོམ་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་རྣམས་ན་རེ་རེ་ཡོད་པར་ འདོད་མོད། འདིར་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། འབྲིང་བོ་ ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། ཆེན་པོ་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཀྱི་རྐང་བ་བཞི་དང་། སྦྱོར་ལམ་དང་ པོ་གཉིས་ན་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ན་སྟོབས་ལྔ་དང་། མཐོང་ལམ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ 1-627 ཡན་ལག་བདུན་དང་། སྒོམ་ལམ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡོད་པར་འཆད་དོ། ། གོ་རིམ

【現代漢語翻譯】 被稱為『道』，即三種根（藏文：དབང་པོ་གསུམ，梵文天城體：इन्द्रिय，梵文羅馬擬音：indriya，漢語字面意思：根）。這三種根是：首先的七個是三十七道品，然後的四個是四道，四法處，止觀二者，以及三種根，按照順序結合起來講解。 詳細解釋各自的體性，宣說菩提分法： （第二部分）詳細解釋各自的體性，如前所示，宣說菩提分法，四道的差別，四法處，止觀，以及無漏根。 總義： 第一部分有五個總義，自性是了知斷盡和不生，是與了知斷盡和不生相順應的法，如雲：『斷盡與不生，了知與其順，三十七品道，即是此之分。』 實體假立的差別（某些宗派的論典中說有十種實體，這是分別說者的觀點，因為分別說者認為身語是不同的，所以戒律的支分是兩種實體，因此有十一種。如國王的兒子所說）：以實體成立的有十種，即：信、精進、念、定、慧、舍、喜、覺、戒、極調柔。其餘都包含在這些之中，沒有單獨成立的實體，如雲：『念住即是念，正斷即精進，神足即是定，主要欲等彼，亦是加行德。』 並且，法分別和正見是智慧，勤奮是精進，正語、正業和正命是戒律。地界方面：七個部分依次是：『事業最初者，以及抉擇分，修與見道分。』七個部分按照次第，在資糧道、暖位、頂位、忍位、世第一法、修道和見道中各自存在。這裡認為，在資糧道的小資糧道中有四念住，中資糧道中有四正斷，大資糧道中有四神足，加行道的前兩個階段有五根，后兩個階段有五力，見道中有七覺支，修道中有八正道。

【English Translation】 It is called 'the path', which is the three indriyas (Tibetan: དབང་པོ་གསུམ, Sanskrit Devanagari: इन्द्रिय, Sanskrit Romanization: indriya, Chinese literal meaning: root). These three indriyas are: the first seven are the thirty-seven factors of enlightenment, then the four are the four paths, the four foundations of mindfulness, the two of shamatha and vipassana, and the three indriyas, which are explained by combining them in order. Explaining the individual characteristics in detail, expounding the aspects conducive to enlightenment: (Second part) Explaining the individual characteristics in detail, as shown before, expounding the aspects conducive to enlightenment, the differences of the four paths, the four foundations of mindfulness, shamatha and vipassana, and the undefiled indriyas. General meaning: The first part has five general meanings, the nature is knowing cessation and non-arising, which is the dharma that is in accordance with knowing cessation and non-arising, as it says: 'Cessation and non-arising, knowing and in accordance with it, the thirty-seven factors of enlightenment, are the aspects of this.' The difference between substance and imputation (some schools of thought say there are ten substances, this is the view of the Vaibhashikas, because the Vaibhashikas believe that body and speech are different, so the branches of morality are two substances, therefore there are eleven. As the king's son said): There are ten that are established as substances, namely: faith, diligence, mindfulness, concentration, wisdom, equanimity, joy, awakening, discipline, and extreme gentleness. The rest are included in these, and there is no separately established substance, as it says: 'Mindfulness is mindfulness, right effort is diligence, the feet of miracles are concentration, the main desire, etc., are also the qualities of application.' Moreover, dharma discrimination and right view are wisdom, effort is diligence, and right speech, right action, and right livelihood are discipline. In terms of the stages: the seven parts are in order: 'The first of the activities, and the divisions of determination, the paths of cultivation and seeing.' The seven parts are in order, each existing in the accumulation path, the heat stage, the peak stage, the forbearance stage, the highest worldly dharma, the cultivation path, and the seeing path. Here it is believed that in the small accumulation path there are the four mindfulnesses, in the medium accumulation path there are the four right abandonments, in the large accumulation path there are the four legs of miracles, in the first two stages of the application path there are the five roots, in the latter two stages there are the five powers, in the seeing path there are the seven branches of enlightenment, and in the cultivation path there are the eightfold noble path.

---

་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་དེ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །ཟག་པ་ ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་ཡན་ལག། ཟག་པ་མེད་པའོ་གཞན་རྣམ་ གཉིས། །ཞེས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཟག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཡང་འདོད་མོད། ཟག་པ་རྒྱས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཟག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཟག་བཅས་དང་། འཕགས་པ་ ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཟག་མེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། ། ༈ གཞུང་དོན་ལས། ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། གཞུང་དོན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ལ། བཤད་བྱ་དྲན་པ་ཉེ་བར་ གཞག་པ་རྣམས་ནི་འཆད་ཚུལ་ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ དང་། གྲོགས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ འབྲས་བུར་གང་གྲུབ་ཚུལ་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔས་རིག་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ དོན་ལྔས་འཆད་པ་ཇི་ལྟ་བར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་ ལྔ་ལྔས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ༈ གཞུང་དོན་ལས། ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་པ་བཞི། ཡང་དག་པར་ སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམ་པ་བཞི། དད་སོགས་དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ། དེ་ དག་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བདུན། འཕགས་ལམ་ཡན་ ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་པའོ། ། ༈ དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་པ་བཞི། དང་པོ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་ལྟར་ལྔ་ལས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)བཞིར་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། 1-628 (གཉིས་པ།) དེར་འཇོག་ཚུལ་ནི། བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་རྣམས་དབང་པོ་དང་ བཅས་པའི་ལུས་ལ་བདག་གི་གནས་སམ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། བདེ་སོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་ བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞིའམ་དངོས་པོ་དང་། སེམས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་ཞེས་ འཛིན་པ་དེ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་བཞག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་ པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མི་ བརྗེད་པར་གནས་པའི་དྲན་པའོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དྲན་ཤེས་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་ ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སེ

【現代漢語翻譯】 此外，通過了解前者產生後者，可以明白因果的順序。關於有漏和無漏的區別：『菩提分法（bodhi-pakṣa-dharma），道支（mārgaṅga）。』後兩者是無漏的，而其他兩種，有人認為既可以是有漏的也可以是無漏的。然而，從不增長煩惱的角度來看，一切都可以是無漏的。但是，對於凡夫來說，存在的是有漏的，對於聖者來說，存在的是無漏的。 共同講授的內容： 在正文內容中，分為兩部分：（第一部分）共同講授的內容，需要解釋的四念住（smṛtyupasthāna），其講授方式在於所緣境是什麼，自性是什麼，與什麼助伴相應，如何修習，以及修習后成就什麼果，這五個方面需要理解。四念住通過五個方面來解釋，那麼，對於菩提分法中的其餘部分，也同樣需要通過五個方面來理解。 特別講授的內容： （第二部分）特別講授的內容包括：四念住，四正斷（samyakprahāṇa），四神足（ṛddhipāda），五根（indriya），五力（bala），七覺支（bodhyaṅga），八正道（āryāṣṭāṅgamārga）。 四念住： 首先，按照共同講授的五個方面，四念住的所緣境是什麼呢？（分為兩部分，第一部分）分為四種，即內外之身，有漏之受，意識之心，以及輪迴和涅槃之法。 （第二部分）如何安住於此呢？凡夫顛倒之見，認為包含根身在內的身體是『我』的住所或所依之物，認為快樂等感受是『我』的享受之基或事物，認為心是所緣境的具有特徵的『我』的事物，認為法是『我』的貪慾等煩惱以及信心等清凈的事物。爲了糾正這些錯誤的執著，才設立了四念住。那麼，自性是什麼呢？如經中所說『隨觀身等』，因此，是如實瞭解身等狀態的智慧。如經中所說『念住』，因此，是不忘失智慧所證悟之義的憶念。那麼，助伴是什麼呢？與這些憶念和智慧相應的五種俱生心和意之識。

【English Translation】 Furthermore, by understanding that the latter arises from the former, one can understand the order of cause and effect. Regarding the difference between defiled and undefiled: 'The limbs of enlightenment (bodhi-pakṣa-dharma), the limbs of the path (mārgaṅga).' The latter two are undefiled, while the other two, some believe can be both defiled and undefiled. However, from the perspective of not increasing afflictions, everything can be undefiled. However, for ordinary beings, what exists is defiled, and for noble ones, what exists is undefiled. Commonly taught topics: In the main text, there are two parts: (First part) The commonly taught topics, the four mindfulnesses (smṛtyupasthāna) to be explained, the way of explaining them lies in what the object of focus is, what its own nature is, what companions it is associated with, how to practice, and what fruit is achieved after practice, these five aspects need to be understood. The four mindfulnesses are explained through five aspects, then, for the remaining parts of the limbs of enlightenment, they also need to be understood through five aspects in the same way. Specifically taught topics: (Second part) The specifically taught topics include: the four mindfulnesses, the four right exertions (samyakprahāṇa), the four legs of miraculous power (ṛddhipāda), the five faculties (indriya), the five powers (bala), the seven branches of enlightenment (bodhyaṅga), and the eightfold noble path (āryāṣṭāṅgamārga). The four mindfulnesses: First, according to the five aspects of the commonly taught topics, what are the objects of focus of the four mindfulnesses? (Divided into two parts, the first part) They are divided into four types, namely the internal and external body, defiled feelings, the mind of consciousness, and the phenomena of samsara and nirvana. (Second part) How to abide in this? Ordinary beings with inverted views consider the body, including the senses, as the dwelling place or object of reliance of 'I', consider pleasant feelings etc. as the basis or object of enjoyment of 'I', consider the mind as the object of 'I' with characteristics of the object of focus, and consider phenomena as the objects of defilement such as greed of 'I' and purification such as faith. In order to correct these wrong attachments, the four mindfulnesses are established. So, what is the nature? As it is said in the sutra 'following the body etc.', therefore, it is the wisdom that truly understands the state of the body etc. As it is said in the sutra 'mindfulness', therefore, it is the memory that does not forget the meaning realized by wisdom. So, what is the companion? The five co-emergent minds and mental consciousness that correspond to these memories and wisdom.

---

མས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ཏེ་)ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་རྣམ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་ གཉེན་པོ་སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་ནི། དམིགས་ཡུལ་ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་ པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་བོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་ བར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པའོ། །ནང་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ བཞི་དང་། ནང་དང་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ ནོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ། དང་པོ་ལུས་ལ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་ པོ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)དམིགས་པ་ནི། ནང་གི་ལུས་གང་ཞེ་ན། སྒོམ་པ་པོའི་ལུས་གང་ ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ 1-629 ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ཕྱིའི་ལུས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ གཟུགས་ཅན་ཡུལ་ལྔ་བོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་རྣམས་སོ། །ནང་དང་ ཕྱིའི་ལུས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་འབྲེལ་ཞིང་ ཚོགས་པ་ཐ་མི་དད་དུ་འཇུག་པའི་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོའི་ གནས་སམ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པས་ནང་ཡང་ཡིན་ལ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཕྱི་ཡང་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མིག་ལ་ སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱི་ཡང་ཡིན་ལ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ དབང་གིས་ནང་ཡང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) རྣམ་པ་ནི། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དུར་ ཁྲོད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་རྣམ་པར་སྔོས་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ལུས་དང་ འདྲ་བར། གང་ལ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་ལུས་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ རང་བཞིན། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་པའོ་ཞེས་མི་གཙང་བར་ མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་ནང་གི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ ན། གནས་དང་དམིགས་པ་གཉིས་ཀ་ནང་གི་ལུས་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚོར་ བའོ། །ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། གནས་དང་དམིགས་པ་གཉིས་ཀ་ཕྱིའི་ལུས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ ནས་འབྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ དམིགས་པ་དང་། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པ་ནང་དང་ཕྱིའི་ ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀའི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་ག

【現代漢語翻譯】 從…產生的 一切法，如五蘊等。 何為修習？（有二）即，特別的觀想方式和共同的對治修習方式。 首先，簡要說明：觀想的目標是內在的身體等四者，觀想的方式是如實地觀察身體等四者的狀態，並使正念安住於此。 同樣，對於外在的身體等四者，以及內在和外在二者的身體等四者，也應如此修習。 詳細解釋：首先是修習身體的方式，其次是修習后三者的方式。 首先，分為兩部分：（第一）觀想的目標：什麼是內在的身體？即，修行者的身體，也就是眼等內在的五種有色根，屬於有情眾生。 什麼是外在的身體？即，色等外在的五種有色境，不被心識所攝持。 什麼是內在和外在的身體？即，與眼根等內在的諸根相關聯，並聚集在一起，無有差別的香、味、觸等外在的諸根，作為根的處所或所依，屬於有情眾生，因此是內在的；又被外在的諸根所包含，因此也是外在的。以及，存在於他人相續中的眼等內在的有色根，由於相續的緣故是外在的，由於諸根的緣故是內在的。 （第二）觀想的方式：什麼是于身體觀身？即，對於分別念所顯現的，如同墳墓中的骷髏和腫脹的屍體等形象的身體，類似於貪執的自性之色身，觀此身體也具有如此的自性，具有如此的法性，不會超越此法性，如是不凈，平等觀之。 后三者的觀想目標：什麼是內在的感受？即，處所和目標都依賴於內在的身體和根而產生的感受。 什麼是外在的感受？即，處所和目標都依賴於外在的身體和境而產生的感受。 什麼是內在和外在的感受？即，緣于自身相續的外在諸根，以及緣於他人相續的內在諸根而產生的，依賴於內在和外在的身體而產生的感受。 如同將感受分為三種一樣，對於心和識，也有從內在、外在和二者的身體產生的。

【English Translation】 Arising from... All phenomena, such as the five aggregates, etc. What is meditation? (There are two) Namely, the specific way of focusing on characteristics and the common way of meditating on antidotes. First, a brief explanation: The object of meditation is the four, such as the inner body, and the way of meditating is to observe the state of the four, such as the body, as they are, and to keep mindfulness close. Likewise, one should meditate on the four external bodies, etc., and the four bodies, etc., of both internal and external. Detailed explanation: First, the way to meditate on the body, and second, the way to meditate on the latter three. First, in two parts: (First) The object of meditation: What is the inner body? That is, the meditator's body, which is the five inner sense organs with form, such as the eye, etc., belonging to the number of sentient beings. What is the outer body? That is, the five outer sense objects with form, such as form, etc., which are not grasped by the mindstream. What is the inner and outer body? That is, the inner sense organs such as the eye organ, etc., are related to and gathered together, and the outer sense organs such as smell, taste, and touch, etc., which enter without difference, are the place or basis of the sense organs, belonging to sentient beings, so they are also internal. Since they are included by the external sense organs, they are also external. And the inner sense organs with form, such as the eye, etc., that exist in the continuum of another person are also external due to the power of the continuum, and also internal due to the power of the sense organs. (Second) The aspect: What is following the body in the body? That is, in the image of the body that appears to the conceptual mind as a skeleton in a charnel ground and as a swollen corpse, etc., similar to the body of form that is the nature of attachment, this body is also of such a nature. Such a nature, not exceeding this nature, is seen as equal in impurity. The object of the latter three is: What is the inner feeling? That is, the feeling that arises from both the place and the object depending on the inner body and sense organs. What is the outer feeling? That is, the feeling that arises from both the place and the object depending on the outer body and object. What is the inner and outer feeling? That is, the feeling that arises from the inner and outer body, arising from focusing on the outer sense organs of one's own continuum and focusing on the inner sense organs of another's continuum. Just as feeling is divided into three, so too, for mind and consciousness, there are those that arise from the inner, outer, and both bodies.

---

སུམ་དང་། ཆོས་ སེམས་བྱུང་དགེ་མི་དགེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀའི་ 1-630 ལུས་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་ དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་ཚོར་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོའི་གནས་ལུགས་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་སྒོམ་པ་ཡང་དེ་ བཞིན་ཏེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སེམས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ རིགས་སུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་(དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀར།)ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་དུ་མཚུངས་པར་སྒོམ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམ་ རྟོག་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་དང་། རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བར། ལུས་ ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཚོར་བ་ལོག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་གློ་ བུར་དུ་འབྱུང་བ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྒོམ་པར་ཡང་གསུངས་སོ། ། གཉེན་པོ་ལ། (གཉིས་ལས།) མདོར་བསྟན་ནི། གཞན་ཡང་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཆེད་སྒོམ་ པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། མ་ཐན་པ་དང་། ཕྱིར་ནུར་བ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་པ་རྣམ་ པའོ། ། རྒྱས་བཤད་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ་གདམས་ངག་གི་དམིགས་ རྣམ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་ སྒོམ་མོ། །སྒོམ་པ་ལ་མི་སྤྲོ་བ་ལེ་ལོའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཐོག་མར་གོ་ཆའི་ བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་མོ། །རྨུགས་ཤིང་བྱིང་བ་དང་འཕྲོ་ཞིང་རྒོད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ གཉེན་པོར་བྱིང་རྒོད་སེལ་བའི་རྩོལ་བ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་མོ། །བདག་ལྟ་བུས་ཁྱད་ 1-631 པར་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སྙམ་དུ་སྒྱིད་ལུག་སྟེ་སེམས་ཞུམ་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ དཀའ་བའི་གནས་ལ་མ་ཞུམ་ཞིང་མི་འགོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་སྒོམ་མོ། །སྦྲང་ བུ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་ཞིང་མི་བཟོད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་ པོར་གནོད་པས་ཇི་མི་སྙམ་ཞིང་མི་འཁྲུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མ་ཐན་པ་སྒོམ་མོ། །དགེ་ བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཞིང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕྱིར་ནུར་བ་མེད་པ་སྒོམ་མོ། །གདམས་ངག་གི་དམིགས་རྣམ་ བརྗེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོ

【現代漢語翻譯】 三者，對於心及心所法，如善與非善等，同樣有內、外、內外三種身體所生之法。相狀是：如對身體修習身念住，對於感受等三者，也同樣以感受等三者為對境，修習隨觀感受等三者實性的智慧和正念。即是說，觀一切感受皆是痛苦，一切心皆是無常，一切法皆是無我的平等性。應知如是等等，可作各種配合應用。《中邊分別論註疏》中說：『修習一切法的共相，即無常、痛苦、空性、無我皆相同。』大乘行者爲了斷除分別念，修習無所緣相。在《莊嚴經論釋》中說：『身體顯現為非真實的自性，如幻象；感受體驗為顛倒，如夢境；心性本自光明，如虛空；法為突發產生，如雲朵等。』通過如是了知而修習。 對治方面：（分為二：）總說：爲了遣除障礙而修習的方法有九種，即：希求、精進、勤奮、喜悅、不疲倦、不退縮、正念、正知、謹慎。 廣說：修習念住等時，對於不憶念訣竅的對境相，修習想要修習的希求，作為近取煩惱的對治。對於不樂於修習的懈怠，首先修習盔甲精進，作為近取煩惱的對治。對於昏沉和掉舉，修習止息昏沉掉舉的勤奮，作為加行精進，作為近取煩惱的對治。對於認為自己無法獲得殊勝成就而灰心喪氣，修習不畏懼困難、不退縮的精進，生起喜悅，作為近取煩惱的對治。對於因蚊蠅等傷害而感到厭煩和無法忍受，修習不把傷害當回事、不惱怒的精進，做到不疲倦，作為近取煩惱的對治。對於滿足於少許善行而退轉，修習不知足的精進，做到不退縮，作為近取煩惱的對治。對於忘失訣竅的對境相，修習正念，

【English Translation】 Thirdly, for mind and mental factors, such as virtuous and non-virtuous, there are also three kinds of arising from the body: internal, external, and both. The aspects are: just as one practices mindfulness of the body on the body, one also focuses on the three: feeling, etc., and cultivates wisdom and mindfulness by observing the nature of the three: feeling, etc. That is, one observes that all feelings are suffering, all minds are impermanent, and all dharmas are selfless, seeing them as equal. It should be understood that this can be applied and combined in various ways. The commentary on the Madhyāntavibhāga states: 'Cultivate the general characteristics of all dharmas, which are the same in being impermanent, suffering, empty, and selfless.' Mahāyāna practitioners cultivate the aspect of non-objectification in order to abandon conceptual thoughts. In the commentary on the Ornament, it is said: 'The body appears as an unreal nature, like an illusion; feelings are experienced as distorted, like a dream; the nature of the mind is inherently clear, like the sky; and dharmas arise suddenly, like clouds, etc.' It is taught that one should cultivate by fully understanding in this way. As for antidotes: (Divided into two:) Summary: The methods for cultivating to remove obstacles are ninefold: aspiration, diligence, effort, joy, non-weariness, non-retreat, mindfulness, awareness, and caution. Detailed explanation: When cultivating mindfulness, etc., one cultivates the aspiration to practice, as an antidote to the disturbing emotions that arise from not keeping the object of the instructions in mind. For laziness, which is a lack of enthusiasm for cultivation, one first cultivates armor-like diligence as an antidote to the disturbing emotions. For dullness and agitation, one cultivates the effort to eliminate dullness and agitation as an application of diligence, as an antidote to the disturbing emotions. For discouragement, thinking that one cannot achieve special qualities, one cultivates joy with diligence that does not fear difficulties or retreat, as an antidote to the disturbing emotions. For being annoyed and intolerant due to harm from mosquitoes, etc., one cultivates non-weariness with diligence that does not mind harm and is not disturbed, as an antidote to the disturbing emotions. For being content with only a little virtue and turning back, one cultivates non-retreat with diligence that is not content, as an antidote to the disturbing emotions. For forgetting the object of the instructions, one cultivates mindfulness,

---

ངས་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་ སྒོམ་མོ། །མི་ཤེས་པས་ལྟུང་བ་བྱུང་སྟེ་ཡིད་ལ་གཅགས་ཤིང་འགྱོད་པས་སེམས་མི་གནས་ པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་སྒོམ་ མོ། །བག་མེད་པས་དགེ་བའི་བརྩོན་པ་འདོར་ཞིང་བརྩམས་པ་མཐར་མི་འབྱིན་པ་ཉེ་བའི་ ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་བག་ཡོད་པ་སྒོམ་མོ། །བསྒོམས་པའི་ འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ལུས་གཙང་བ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སེམས་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ བདག་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤོང་བ་དང་། དབུས་མཐར། གནས་ངན་ལེན་ ཕྱིར་སྲེད་རྒྱུའི་ཕྱིར། །གཞི་ཡི་ཕྱིར་དང་མ་རྨོངས་ཕྱིར། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱ་བས། ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལུས་འདུ་བྱེད་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་ཕྱེ་བར་ རིག་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚོར་བ་སྲེད་པའི་རྒྱུར་རིག་ནས་ཀུན་འབྱུང་དང་། སེམས་བདག་ ཏུ་ཞེན་པའི་གཞིར་རིག་ཅིང་བདག་ཆད་ཀྱིས་དོགས་ནས་མྱང་ངན་འདས་ལ་སྐྲག་པ་མེད་ པས་འགོག་པ་དང་། ཆོས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སྤང་གཉེན་དུ་ཤེས་ཤིང་མ་རྨོངས་པས་ལམ་ ལ་འཇུག་པས་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་ལ་ སོགས་པ་བཞིའི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའོ། ། 1-632 ༈ ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི། གཉིས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་སེལ་བས་ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའམ། དམིགས་པ་ལ་སེམས་ འཇོག་པས་ན་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ལའང་ལྔ་ལས། ཡང་དག་པར་སྤོང་ བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྡིག་པ་དང་གཉེན་པོ་དགེ་བ་དག་ སྐྱེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་བའི་ བཞི་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམས་ པས་སྤང་གཉེན་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དམིགས་པས་ཕྱེ་བ་ རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ཤེས་ ན། །དེ་དག་སྤང་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ནི། །རྣམ་པ་བཞི་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཡིད་ ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས།)མདོར་བསྟན་ནི། གང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་ རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་ པ་རྣམས་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འདུན་པ་སྐྱེད་དོ་འབད་ དོ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ།

【現代漢語翻譯】 爲了對抗散亂，修習一心安住的憶念。 爲了對抗因無知而犯錯，心中懊悔不安的近取煩惱，修習以正知進入身語意的行為。 爲了對抗因放逸而放棄善行，所作之事無法完成的近取煩惱，修習恒常行善的謹慎。 修習的果實是什麼呢？是捨棄執著身體清凈、感受快樂、心恒常、法有我的四種顛倒，如《中邊分別論》所說：'爲了遠離中邊，爲了輪迴惡趣，爲了貪愛的根源，爲了（我執的）基礎和不愚癡，應當修習四念住。' 如是，了知身體是惡趣之因，即是苦諦；了知感受是貪愛之源，即是集諦；了知心是我執的基礎，因害怕斷滅而對涅槃生畏，即是滅諦；了知法是煩惱的對治，不愚癡而進入正道，即是道諦。因此，進入四聖諦，逐漸獲得遠離有漏之身等四種種子的果位。 第二，四正斷： 因為斷除障礙，所以稱為正斷，或者因為心安住于所緣境，所以也稱為正定。其中有五點。什麼是正斷的所緣境呢？是與不善法相違的善法，以及已經生起的惡法和尚未生起的惡法，這兩種情況都包括在內，針對這四種情況進行修習。它的體性是什麼呢？是修習四念住后，了知應斷之法和應修之法，從而對它們進行取捨的精進，這種精進因所緣境的不同而分為四種。如經中所說：'如果完全瞭解不善法和善法，爲了斷除不善法，修習四種對治法。' 它的助伴是什麼呢？是與這些精進在五個方面具有相同作用的心、意、識，以及遍行等心所法。 如何修習呢？（分為兩種）簡略來說：爲了斷除已經生起的不善法，以及不讓尚未生起的不善法生起；爲了讓已經生起的善法保持，以及讓尚未生起的善法生起，生起希求心，努力，精進，攝持心，安住。

【English Translation】 To counter distraction, cultivate mindfulness that single-mindedly abides. To counter the afflictions arising from mistakes due to ignorance, causing regret and unease, cultivate engaging in actions of body, speech, and mind with awareness. To counter the afflictions arising from abandoning virtuous efforts due to carelessness, and failing to complete what has been started, cultivate constant diligence in virtuous conduct. What is the result of cultivation? It is abandoning the four inversions of clinging to the body as pure, feelings as pleasurable, the mind as permanent, and phenomena as having self. As stated in the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes): 'To abandon extremes, to turn away from bad rebirths, to eliminate the cause of craving, to remove the basis (of self-grasping), and to avoid delusion, one should cultivate the four mindfulnesses.' Thus, recognizing the body as the cause of bad rebirths is the truth of suffering; recognizing feelings as the source of craving is the truth of origin; recognizing the mind as the basis of self-grasping, and fearing annihilation, thus fearing nirvana, is the truth of cessation; and recognizing phenomena as the antidote to afflictions, and entering the path without delusion, is the truth of the path. Therefore, one enters the Four Noble Truths and gradually attains the state of being free from the seeds of the four contaminated aggregates. Second, the Four Right Exertions: Because they eliminate obstacles, they are called Right Exertions, or because the mind abides on the object of focus, they are also called Right Steadfastness. There are five aspects to this. What are the objects of focus for the Right Exertions? They are the opposites of non-virtuous actions, which are virtuous actions, and the arising of manifest non-virtuous actions and the non-arising of future non-virtuous actions. Both of these are applied, and meditation is done focusing on these four aspects. What is its essence? It is the diligence that arises from knowing what to abandon and what to cultivate through meditating on the Four Mindfulnesses, and then engaging in taking up and abandoning those things. This diligence is divided into four aspects based on the object of focus. As it is said in the sutra: 'If one fully understands all aspects of non-virtuous and virtuous actions, then to abandon those non-virtuous actions, four types of antidotes will fully arise.' What are its companions? They are the mind, intellect, consciousness, and mental factors such as pervasive mental factors, which share the same function as these diligences in five aspects. How to cultivate? (Divided into two aspects) Briefly stated: To prevent unwholesome qualities that have already arisen from continuing, and to prevent unwholesome qualities that have not yet arisen from arising; to maintain wholesome qualities that have already arisen, and to cause wholesome qualities that have not yet arisen to arise, one generates aspiration, exerts effort, strives diligently, firmly grasps the mind, and abides.

---

ཞེས་བྱ་བ་(བཞི་ཀ་སྦྱར་བ་) མདོ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། རྒྱས་བཤད་ནི། འདུན་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ མཚན་བཅས་སྒོམ་པ། །ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་མདོའི་ཚིག་ལྔ་བོ་འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གནས་དང་བཅས་པ་ བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ འདུན་པ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའོ། །འབད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ གི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ཡང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་ 1-633 གནས་དང་། དམིགས་པ་བསལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཉེན་པོ་སྐྱོན་མེད་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ མོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། །སྔར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱིང་ བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་དེ་དག་སེལ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་ཚིག་དེའི་འོག་ཏུ་བྱིང་བ་སེལ་བའི་ཐབས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་གསལ་བར་བྱས་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ དང་། རྒོད་པ་སེལ་བའི་ཐབས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྡིག་ པ་མ་ལུས་པ་ཉམས་ཤིང་ཟད་པ་དང་། གསུམ་པའི་འབྲས་བུ་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་ ཅིང་སྐྱེས་པ་དང་། བཞི་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཡངས་པར་གྱུར་པའོ། ། ༈ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམ་པ་བཞི། གསུམ་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་གནས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྐང་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ འབྱོར་བར་འགྱུར། །ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། །བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། གྲོགས་གང་ཞེ་ན། གཉིས་ལས། (དང་པོ།)གྲོགས་དངོས་ནི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་བོ་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་ཡིད་ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། 1-634 (གཉིས་པ།) གྲོགས་ཅན་ལའང་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)རྟེན་དང་རྒྱུ་ལས་གྱུར་ཚུལ་

【現代漢語翻譯】 ཞེས་བྱ་བ་(བཞི་ཀ་སྦྱར་བ་) (zhes bya ba (bzhi ka sbyar ba))，即四者合一。 མདོ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། (mdo las 'byung ba rnams te) 這些都出自經部， རྒྱས་བཤད་ནི། (rgyas bshad ni) 詳細解釋是： འདུན་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། (』dun pa la ni brten nas su) 依靠希求， རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ མཚན་བཅས་སྒོམ་པ། ། (rnal 』byor rgyu mtshan bcas sgom pa) 修習具有因緣的瑜伽。 ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། ། (yang dag spong ba thams cad la) 對於所有正確的斷除， གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། ། (gnyen po zhes ni nges par brjod) 必定稱為對治。 ཅེས་པ་ལྟར་མདོའི་ཚིག་ལྔ་བོ་འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གནས་དང་བཅས་པ་ བསྟན་པའོ། ། (ces pa ltar mdo』i tshig lnga bo 』dis ni brtson 』grus sgom pa』i tshul gnas dang bcas pa bstan pa』o) 如是，這五句經文闡述了精進修習的方式及其所依。 དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ འདུན་པ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའོ། ། (de la brtson 』grus kyi gnas ni sdig pa spong bar 』dod pa la sogs pa』i 』dun pa ste de la brten nas brtson 』grus 』byung ba』o) 其中，精進的所依是想要斷除罪惡等的希求，精進由此而生。 འབད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ གི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། ། (』bad pa ni zhi gnas lhag mthong gi rnal 』byor sgom pa la spro ba』i brtson 』grus so) 努力是指對於修習止觀瑜伽的歡喜精進。 དེ་ཡང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་ གནས་དང་། (de yang rtse gcig tu gnas pa』i zhi gnas dang) 也就是，對於專注一境的止， དམིགས་པ་བསལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། (dmigs pa bsal ba la rab tu 』dzin pa dang) 對於明辨所緣的勝觀， འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཉེན་པོ་སྐྱོན་མེད་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ མོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། ། (』du byed btang snyoms kyi mtshan ma rnams yid la byed pas gnyen po skyon med sgom pa la spro ba』i brtson 』grus rtsom mo zhes pa ni rgyu mtshan dang bcas pa』o) 以及對於行舍的相狀作意，從而對於修習無過患的對治感到歡喜，發起精進，這是具有因緣的。 སྔར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱིང་ བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་དེ་དག་སེལ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ། (sngar brtson 』grus rtsom mo zhes gsungs pa ni bying ba dang rgod pa byung na de dag sel ba』i gnyen por gyur pa』i brtson 』grus nyid bstan pa yin te) 之前所說的『發起精進』，是指生起掉舉和昏沉時，作為遣除它們的對治的精進。 རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་ཚིག་དེའི་འོག་ཏུ་བྱིང་བ་སེལ་བའི་ཐབས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་གསལ་བར་བྱས་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ དང་། (rgyu mtshan 』di ltar tshig de』i 』og tu bying ba sel ba』i thabs dga』 bar 』gyur ba la sogs pa yid la byed pas sems gsal bar byas nas lhag mthong gi rab tu 』dzin pa dang) 理由是，在那句話之後，通過作意使心明朗，例如對於昏沉，作意使之喜悅的對治方法，從而生起勝觀的明辨。 རྒོད་པ་སེལ་བའི་ཐབས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ སྨོས་སོ། ། (rgod pa sel ba』i thabs nang du sdud pa』i sgo nas zhi gnas kyi sems rab tu 』jog pa smos so) 對於掉舉，則說通過向內收攝的方式，善加安住于止的修習。 འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། (』bras bu gang zhe na) 結果是什麼呢？ དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྡིག་ པ་མ་ལུས་པ་ཉམས་ཤིང་ཟད་པ་དང་། (dang po dang gnyis pa』i 』bras bu mi mthun pa』i phyogs sdig pa ma lus pa nyams shing zad pa dang) 第一和第二的結果是，所有不順品的罪惡都會衰退和耗盡。 གསུམ་པའི་འབྲས་བུ་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་ ཅིང་སྐྱེས་པ་དང་། (gsum pa』i 』bras bu gnyen po dge ba』i chos thob cing skyes pa dang) 第三個結果是，獲得並生起對治的善法。 བཞི་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཡངས་པར་གྱུར་པའོ། ། (bzhi pa』i 』bras bu skyes pa rnams 』phel zhing yangs par gyur pa』o) 第四個結果是，已經生起的善法會增長和廣大。 ༈ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམ་པ་བཞི། (rdzu 』phrul gyi rkang ba rnam pa bzhi) 四神足。 གསུམ་པ་ལ། (gsum pa la) 第三， རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། (rdzu 』phrul gyi rkang ba rnams kyi dmigs pa gang zhe na) 四神足的所緣是什麼呢？ ཏིང་ངེ་འཛིན་ གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། (ting nge 』dzin goms pa nyid kyis 』grub pa』i bya ba sprul pa dang bsgyur ba la sogs pa』o) 是由禪定純熟所成就的事業，如化現和轉變等。 ངོ་བོ་ཉིད་ གང་ཞེ་ན། (ngo bo nyid gang zhe na) 自性是什麼呢？ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། (brtson 』grus brtsams pa las sems rtse gcig tu gnas pa』i ting nge 』dzin to) 是由發起精進而使心專注一境的禪定。 མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་གནས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྐང་བ་ཉིད་དོ། ། (mngon shes la sogs pa don thams cad 』grub pa』i gnas sam rgyu yin pas na rdzu 』phrul gyi rkang ba nyid do) 因為是成就神通等一切義利的所依或因，所以是神足。 ཞེས་པ་སྟེ། (zhes pa ste) 也就是說： དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། ། (der gnas las su rung ba nyid) 安住於此，堪能性得以實現， དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ འབྱོར་བར་འགྱུར། ། (don rnams thams cad 』byor bar 』gyur) 一切義利皆可成就。 ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། ། (nyes pa lnga spong 』du byed brgyad) 捨棄五過患，修持八行， བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། (bsten pa』i rgyu las byung ba』o) 從依止之因中產生。 ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (zhes gsungs pa ltar ro) 如是說。 གྲོགས་གང་ཞེ་ན། (grogs gang zhe na) 助伴是什麼呢？ གཉིས་ལས། (gnyis las) 分為二： (དང་པོ།)གྲོགས་དངོས་ནི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་བོ་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་ཡིད་ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ((dang po) grogs dngos ni 』dun pa dang brtson 』grus dang sems dang dpyod pa』i ting nge 』dzin bzhi bo de dag dang don lngas mtshungs par ldan pa』i sems yid shes dang sems las byung ba』i chos kun 』gro la sogs pa rnams so) （一）真實的助伴是與欲、勤、心、觀四禪定以及五義相應的意識和心所法，如遍行等。 (གཉིས་པ།) གྲོགས་ཅན་ལའང་གཉིས་ལས། ((gnyis pa) grogs can la』ang gnyis las) （二）有助伴也分為二： (དང་པོ།)རྟེན་དང་རྒྱུ་ལས་གྱུར་ཚུལ་ ((dang po) rten dang rgyu las gyur tshul) （一）從所依和因產生的狀態

【English Translation】 ཞེས་བྱ་བ་(བཞི་ཀ་སྦྱར་བ་) (zhes bya ba (bzhi ka sbyar ba)): That which is called (the combination of the four). མདོ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། (mdo las 'byung ba rnams te) These come from the Sutras. རྒྱས་བཤད་ནི། (rgyas bshad ni) The detailed explanation is: འདུན་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། ། ('dun pa la ni brten nas su) Relying on aspiration, རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ མཚན་བཅས་སྒོམ་པ། ། (rnal 'byor rgyu mtshan bcas sgom pa) Meditating on yoga with causes. ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། ། (yang dag spong ba thams cad la) For all correct abandonment, གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། ། (gnyen po zhes ni nges par brjod) It is definitely called an antidote. ཅེས་པ་ལྟར་མདོའི་ཚིག་ལྔ་བོ་འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གནས་དང་བཅས་པ་ བསྟན་པའོ། ། (ces pa ltar mdo'i tshig lnga bo 'dis ni brtson 'grus sgom pa'i tshul gnas dang bcas pa bstan pa'o) Thus, these five lines of the Sutra explain the method of cultivating diligence along with its basis. དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ འདུན་པ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའོ། ། (de la brtson 'grus kyi gnas ni sdig pa spong bar 'dod pa la sogs pa'i 'dun pa ste de la brten nas brtson 'grus 'byung ba'o) Among them, the basis of diligence is the aspiration to abandon sins, etc., and diligence arises from that. འབད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ གི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། ། ('bad pa ni zhi gnas lhag mthong gi rnal 'byor sgom pa la spro ba'i brtson 'grus so) Effort is the diligence of delighting in meditating on the yoga of Śamatha (calm abiding) and Vipaśyanā (insight). དེ་ཡང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་ གནས་དང་། (de yang rtse gcig tu gnas pa'i zhi gnas dang) That is, Śamatha, which abides in one-pointedness, དམིགས་པ་བསལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། (dmigs pa bsal ba la rab tu 'dzin pa dang) and Vipaśyanā, which thoroughly grasps the distinction of objects, འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཉེན་པོ་སྐྱོན་མེད་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ མོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། ། ('du byed btang snyoms kyi mtshan ma rnams yid la byed pas gnyen po skyon med sgom pa la spro ba'i brtson 'grus rtsom mo zhes pa ni rgyu mtshan dang bcas pa'o) and by attending to the signs of equanimity of formations, it is said that one initiates diligence with joy in meditating on the flawless antidote, which is with causes. སྔར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱིང་ བ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན་དེ་དག་སེལ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་བསྟན་པ་ ཡིན་ཏེ། (sngar brtson 'grus rtsom mo zhes gsungs pa ni bying ba dang rgod pa byung na de dag sel ba'i gnyen por gyur pa'i brtson 'grus nyid bstan pa yin te) What was previously said, 'initiate diligence,' refers to the diligence that becomes the antidote for dispelling sinking and excitement when they arise. རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟར་ཚིག་དེའི་འོག་ཏུ་བྱིང་བ་སེལ་བའི་ཐབས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་གསལ་བར་བྱས་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ དང་། (rgyu mtshan 'di ltar tshig de'i 'og tu bying ba sel ba'i thabs dga' bar 'gyur ba la sogs pa yid la byed pas sems gsal bar byas nas lhag mthong gi rab tu 'dzin pa dang) The reason is that, after that statement, by attending to methods such as making the mind clear by making the means of dispelling sinking joyful, one thoroughly grasps the Vipaśyanā. རྒོད་པ་སེལ་བའི་ཐབས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ སྨོས་སོ། ། (rgod pa sel ba'i thabs nang du sdud pa'i sgo nas zhi gnas kyi sems rab tu 'jog pa smos so) For dispelling excitement, it is mentioned that one thoroughly places the mind in Śamatha by means of gathering inward. འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ('bras bu gang zhe na) What is the result? དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྡིག་ པ་མ་ལུས་པ་ཉམས་ཤིང་ཟད་པ་དང་། (dang po dang gnyis pa'i 'bras bu mi mthun pa'i phyogs sdig pa ma lus pa nyams shing zad pa dang) The result of the first and second is that all unfavorable sins diminish and are exhausted. གསུམ་པའི་འབྲས་བུ་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་ ཅིང་སྐྱེས་པ་དང་། (gsum pa'i 'bras bu gnyen po dge ba'i chos thob cing skyes pa dang) The result of the third is that antidotal virtuous dharmas are attained and arise. བཞི་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ཡངས་པར་གྱུར་པའོ། ། (bzhi pa'i 'bras bu skyes pa rnams 'phel zhing yangs par gyur pa'o) The result of the fourth is that those that have arisen increase and become vast. ༈ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམ་པ་བཞི། (rdzu 'phrul gyi rkang ba rnam pa bzhi) The four legs of magical power. གསུམ་པ་ལ། (gsum pa la) Third, རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། (rdzu 'phrul gyi rkang ba rnams kyi dmigs pa gang zhe na) What is the object of the legs of magical power? ཏིང་ངེ་འཛིན་ གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། (ting nge 'dzin goms pa nyid kyis 'grub pa'i bya ba sprul pa dang bsgyur ba la sogs pa'o) It is the activity accomplished by the habituation of Samādhi, such as emanation and transformation. ངོ་བོ་ཉིད་ གང་ཞེ་ན། (ngo bo nyid gang zhe na) What is the nature? བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། (brtson 'grus brtsams pa las sems rtse gcig tu gnas pa'i ting nge 'dzin to) It is the Samādhi in which the mind abides in one-pointedness from initiating diligence. མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་གནས་སམ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྐང་བ་ཉིད་དོ། ། (mngon shes la sogs pa don thams cad 'grub pa'i gnas sam rgyu yin pas na rdzu 'phrul gyi rkang ba nyid do) Because it is the basis or cause for accomplishing all meanings such as Abhijñā (direct perception), it is the leg of magical power. ཞེས་པ་སྟེ། (zhes pa ste) That is to say: དེར་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། ། (der gnas las su rung ba nyid) Abiding therein, the very ability, དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ འབྱོར་བར་འགྱུར། ། (don rnams thams cad 'byor bar 'gyur) All meanings will be attained. ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། ། (nyes pa lnga spong 'du byed brgyad) Abandoning the five faults, practicing the eight activities, བསྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། (bsten pa'i rgyu las byung ba'o) Arises from the cause of reliance. ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (zhes gsungs pa ltar ro) As it is said. གྲོགས་གང་ཞེ་ན། (grogs gang zhe na) What is the companion? གཉིས་ལས། (gnyis las) Divided into two: (དང་པོ།)གྲོགས་དངོས་ནི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་བོ་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་ཡིད་ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ((dang po) grogs dngos ni 'dun pa dang brtson 'grus dang sems dang dpyod pa'i ting nge 'dzin bzhi bo de dag dang don lngas mtshungs par ldan pa'i sems yid shes dang sems las byung ba'i chos kun 'gro la sogs pa rnams so) (1) The actual companion is the mind, mental consciousness, and mental dharmas such as Sarvatraga (omnipresent) etc., which possess the four Samādhis of aspiration, diligence, mind, and investigation, and are endowed with the five meanings. (གཉིས་པ།) གྲོགས་ཅན་ལའང་གཉིས་ལས། ((gnyis pa) grogs can la'ang gnyis las) (2) Having a companion is also divided into two: (དང་པོ།)རྟེན་དང་རྒྱུ་ལས་གྱུར་ཚུལ་ ((dang po) rten dang rgyu las gyur tshul) (1) The manner of arising from the basis and cause

---

ནི། འདུན་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་སྦྱོར་བ་ནན་ཏུར་གྱིས་གུས་པར་སྦྱོར་ བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་ནམ་ཡང་མི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་ བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ས་བོན་བརྟས་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་རང་གི་ངང་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་གཞན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ ཀྱི་གནས་ལུགས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཡང་དག་འཇོག་ལས་གྱུར་ཚུལ་ནི། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདུན་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གང་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ རེག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོར་འབད་ཅིང་བརྩོན་ འགྲུས་རྩོམ་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གང་ཞི་གནས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལྷག་མཐོང་གིས་གསལ་བར་ བྱས་ཏེ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །འཇོག་ པ་དང་འཛིན་པའི་གོ་རིམ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ པའོ། ། སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གཉིས་ལས། (དང་པོ།)སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་སྒོམ་ཚུལ་ནི། མི་མཐུན་ 1-635 ཕྱོགས་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེས་ པ་ལྔ་ནི། ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང་། །འདུ་མི་ བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །འདི་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི་ལེ་ལོས་མི་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོ། གནས་དང་ དེ་ལ་གནས་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །ཉེས་པ་ལྟར་གནས་སམ་གཞི་འདུན་པ་ དང་། དེ་ལ་གནས་པ་རྩོལ་བ་དང་། འདུན་པའི་རྒྱུ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དད་པ་དང་། རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་ བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང་། །བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང་། །དེ་སྤོང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་། ། ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཇོག་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་བརྗེད་པས་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་ པོར་དམིགས་པ་མ་

{ "translations": [ "問：什麼是欲的等持（Samadhi）？答：通過強烈的慾望和精勤的結合，以恭敬的態度修習，從而達到心一境性的狀態。", "問：什麼是精進的等持？答：通過不間斷地、持續不斷地修習，從而達到心一境性的狀態。", "問：什麼是心的等持？答：通過前世修習等持所積累的種子，自然而然地達到心一境性的狀態。", "問：什麼是觀察的等持？答：通過善知識的教導，以智慧徹底辨別法（Dharma）的實相，從而達到心一境性的狀態。", "（二）從如實安住中轉變的方式：另一種解釋是，當生起想要修習的慾望時，便能達到心一境性的狀態。當努力對治掉舉和沉沒，發起精進時，便能達到心一境性的狀態。當將心收攝於寂止（Shamatha）中，並如實安住時，便能達到心一境性的狀態。當以勝觀（Vipassanā）清晰地照見，並如實攝持心時，便能達到心一境性的狀態。安住和攝持的順序與之前不同，這是爲了與等持的次第相符。", "問：什麼是修習？答：分為兩種。（一）捨棄作用的修習方式：爲了捨棄五種不順品之過患，需要熟練掌握八種對治品的作用。五種過患是：『懈怠以及教授等，遺忘和沉沒與掉舉，不作意和作意，這些被認為是五種過患。』如頌詞所說。捨棄這些過患的八種對治品是：對治懈怠的不修習，即：處所和安住於此，原因和結果。如經中所說：『如罪過般存在的處所或基礎是慾望，安住於此是勤奮，慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因是對...』", "『...慾望的原因

---

བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་གཉེན་པོ་དེ་ ཡང་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན་དང་། བྱིང་རྒོད་སྤོང་བར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་ སེམས་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་ཞི་ནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་བཏང་ སྙོམས་སོ། །སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་བརྒྱད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དད་ནས་འདུན་པའི་རྩོལ་བ་ནི་འབད་པའི་ཐབས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ ནི་ལུས་སེམས་ལ་བདེ་བས་ཕན་འདོགས་པའི་ཐབས་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་མི་ འཕྲོ་ཞིང་འཕྲོས་པ་ངོས་ཟིན་པས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ཐབས་དང་། སེམས་པ་དང་བཏང་ སྙོམས་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཧ་ཅང་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་སྤོང་བས་གཉེན་པོའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་ བའོ། ། (གཉིས་པ།) བྱིང་རྒོད་སེལ་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ནི། ཡང་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་གཉིད་དང་རྨུགས་པས་ནང་ 1-636 དུ་ཞུམ་པ་སྡུད་པ་དང་། དེའི་གཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་བས་བྱིང་བར་གྱུར་པ་དང་ བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ བ་གཡེང་བ་དང་དེའི་གཞི་མི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་རྒོད་པར་གྱུར་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་ སུ་སྤངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། མཐུན་པ་སྒོམ་པ་དང་། ལུས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་ སུ་རྟོག་པ་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་། མཐུན་པ་སྒོམ་པ་དང་། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དེ་ གཉིས་ཀའི་གནས་དང་མཐུན་པ་སྒོམ་པའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་ བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་ཚུལ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ན་ཆོས་ མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་དང་གང་མངོན་དུ་བྱ་ཞིང་ ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཐབས་དང་དེ་དང་དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་གཏོད་པའི་གང་ཟག་དེ་རང་ རིགས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། ། དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ དད་སོགས་དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ། བཞི་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་ དུ་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཚུལ་དམིགས་ནས། ངོ་ བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཐར་བ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོ་ ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའང་འདུན་པའི་རྒྱུ་དད་པའི་དབང་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་ པོ་

【現代漢語翻譯】 對治遺忘的對治品是正念，對治掉舉和昏沉，不作意捨棄掉舉和昏沉的對治品是作意，對治昏沉和掉舉平息后仍然作意的對治品是如實安住的舍。雖然這些捨棄的作意總共有八種，但從作用的角度來看，可以歸納為四種方法：從信心生起的欲求的精進是努力的方法；輕安是身心獲得安樂的助益方法；正念和正知是不散亂並能認識到已散亂的助益方法；作意和舍是捨棄不作意和過度作意兩種極端，因此稱為對治的方法。 (第二部分) 平息昏沉和掉舉的修法是：通過欲、精進、心和觀察四種三摩地，完全捨棄應斷除的睡眠和昏沉所導致的內心萎靡和收縮，以及其根本原因——缺乏勝觀而導致的昏沉；以及追隨可憎之相而散亂于外境的掉舉，及其根本原因——缺乏不可憎之相而導致的掉舉。各自的對治方法是：以分別的智慧不萎靡地觀察法，並修習與之相應的法門；觀想身體為不凈之物，不掉舉，並修習與之相應的法門；以及修習與光明想相應的法門，這與兩者（昏沉和掉舉）的狀態相符。結果是什麼呢？像這樣，通過對神通之足的三摩地等八種修法進行充分的修習，如果想要顯現和獲得任何神通等功德，那麼這個人就是具有自性的法，並且對於想要顯現的神通等，能夠如其所愿地顯現和獲得，因為他已經具備了堪能性。正如經文所說：『一切義成辦。』 信等五根。 第四，諸根的所緣是什麼呢？爲了現證真諦，通過次第修習，以四聖諦的共相作為所緣。自性是什麼呢？由於能夠主宰生起解脫分善根，所以稱為『根』。其中，欲求的因是信根，修習是精進根。

【English Translation】 The antidote to forgetfulness is mindfulness; the antidote to agitation and lethargy, without intentionally abandoning agitation and lethargy, is attention; the antidote to intentionally acting even after lethargy and agitation have subsided is equanimity that abides in reality. Although there are eight types of these abandoning intentions, from the perspective of function, they can be summarized into four methods: the effort of desire arising from faith is the method of diligence; pliancy is the method of benefiting body and mind with bliss; mindfulness and awareness are the methods of aiding by not being distracted and recognizing when one is distracted; attention and equanimity are the methods of abandoning both non-attention and excessive attention, hence called the method of antidotes. (Part Two) The practice for pacifying lethargy and agitation is: through the four samadhis of desire, diligence, mind, and investigation, completely abandon the shrinking and contraction within caused by sleep and drowsiness, which should be eliminated, and the lethargy caused by the lack of vipassanā (insight), which is its root cause; and the agitation of scattering to external objects by following the signs of the repulsive, and the agitation caused by the lack of the non-repulsive, which is its root cause. The respective antidotes are: to observe the Dharma with discriminating wisdom without being lethargic, and to practice the corresponding Dharma; to contemplate the body as an impure substance, without agitation, and to practice the corresponding Dharma; and to practice the luminous perception that is in accordance with the state of both (lethargy and agitation). What is the result? Like this, through fully practicing the eight types of samadhi of the feet of miraculous power, if one wants to manifest and attain any qualities such as miraculous powers, then that person is a Dharma of self-nature, and for the miraculous powers etc. that one wants to manifest, one will be able to manifest and attain them as desired, because one has the capacity. As the scripture says: 'All meanings are accomplished.' The five faculties of faith, etc. Fourth, what are the objects of the faculties? In order to realize the truth, by gradually practicing, taking the general characteristics of the Four Noble Truths as the object. What is the nature? Because it has the power to generate the roots of virtue that are in accordance with liberation, it is called 'faculty'. Among them, the cause of desire is the faculty of faith, and practice is the faculty of diligence.

---

དང་། དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པ་དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། མི་འཕྲོ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་ པོ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་བསྐྱེད་ ནས། །འདུན་དང་སྦྱོར་བ་དབང་བྱེད་དེ། །དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང་། །མི་འཕྲོ་རྣམ་ 1-637 པར་འབྱེད་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། ལྔ་བོ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པའི་སེམས་ཡིད་ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སོ། །སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། རིམ་པ་ལྟར་སྐྱེད་ཅིང་སྒོམ་པ་སྟེ་ཐོག་མར་དད་པའི་དབང་པོ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་དང་བ་དང་འདོད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དད་པ་སྐྱེས་ པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོ་བའི་ ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་སྒོམ་པ་འགྱུར་རོ། །སྤྲོ་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་བདེན་པ་ རྣམས་ལ་གསལ་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་དམིགས་རྣམ་མི་བརྗེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་ པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་གསལ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ནི་གཡེང་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་འགྱུར་རོ། ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཤེས་རབ་ ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་ མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་སྟོབས་རྣམས་ལ། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ ལག་གཉིས་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་འཕྲལ་དུ་བསྟེན་པས་ སྒྲུབ་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཕྱིས་སྟོབས་ཀྱི་དུས་སུ་བསྟེན་པས་སྒྲུབ་ པའོ། ། ༈ དེ་དག་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ། ལྔ་པ་ནི། དབང་པོ་རྣམས་ལ་དོན་ལྔས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བར་སྟོབས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ། དམིགས་པ་བདེན་པ་བཞི་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། གྲོགས་ དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། སྒོམ་པ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། 1-638 འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་ལྔ་བོའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་བརྗེད་ངེས་དང་གཡེང་བ་དང་ཤེས་བཞིན་མེད་ པ་རྣམས་ངེས་པར་བསྲབས་ཏེ་མངོན་གྱུར་དུ་མི་འབྱུང་བས་གཉེན་པོ་ལ་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ན

【現代漢語翻譯】 此外，不忘失所緣的念力，不散亂的三摩地力，以及辨別諸法的智慧力，這些都與解脫的因素相一致而生起。如經中所說：『欲與加行能自在，不忘失所緣，不散亂亦能辨別。』 什麼是助伴呢？就是與這五者相應的具有心、意、識以及心所法，如五遍行等。什麼是修習呢？就是次第生起並修習，首先是信力，即對聖者的四諦生起堅定的信仰、歡喜和欲求。如此生起堅定的信仰等信力，是爲了迅速證悟諸諦，從而以欲求之心，以歡喜之態修習精進。以歡喜心發起精進，是爲了清晰地安住于諸諦，以不忘失所緣之態修習正念。對於諸諦清晰的正念安住，其三摩地是無有散亂，以心一境性的狀態進行修習。對於諸諦平等安住，並由三摩地所攝持的智慧，由於極其清晰，從而以如實了知的方式進行修習。什麼是果呢？就是迅速證悟諸諦，從而生起見道。如經中所說：『根與力，抉擇分，各有二。』 也就是說，通過立即修習暖位和頂位二者來證得，而忍位和世第一法則在之後力位時通過修習來證得。 五力是什麼呢？ 第五，如對諸根以五義進行解釋一樣，對於諸力也是如此。所緣是四諦，自性是信等五者，助伴是與這些相應的法，修習是次第生起，果是獲得見道。然而，此處的差別在於，必須削弱五者的不順品，即不信、懈怠、忘失、散亂和無正知，使之不顯現，從而不壓制對治品。因此，稱為信力、精進力、念力、定力和慧力。

【English Translation】 Furthermore, the power of mindfulness that does not forget the object of focus, the power of Samadhi (concentration) that does not waver, and the power of wisdom that discriminates dharmas (phenomena), all arise in accordance with the factors of liberation. As it is said in the scriptures: 'Desire and effort are free, not forgetting the object of focus, and being able to discriminate without distraction.' What are the companions? They are the mind, intellect, and consciousness that correspond to these five, as well as the mental factors, such as the five omnipresent ones. What is meditation? It is to generate and meditate in sequence. First, the power of faith is to meditate with firm belief, joy, and desire in the Four Noble Truths of the Noble Ones. Thus, generating faith, such as firm belief, is to quickly realize the truths, and therefore, to cultivate diligence with a joyful attitude through the door of desire. Initiating diligence with joy is to clearly abide in the truths, and to cultivate mindfulness with the attitude of not forgetting the object of focus. The Samadhi (concentration) that abides clearly in the truths is without distraction, and is cultivated with the state of one-pointedness of mind. The wisdom that equally abides in the truths and is upheld by Samadhi (concentration), because it is extremely clear, is cultivated in the manner of truly knowing things as they are. What is the result? It is to quickly realize the truths, thereby generating the path of seeing. As it is said in the scriptures: 'Roots and powers, decisive factors, each has two.' That is to say, it is attained by immediately cultivating the two, the heat and the peak, and the forbearance and the supreme Dharma are attained later by cultivating during the time of power. What are the five powers? Fifth, just as the faculties are explained with five meanings, so too are the powers. The object of focus is the Four Noble Truths, the essence is the five, such as faith, the companions are the dharmas that correspond to these, the meditation is to generate in sequence, and the result is to attain the path of seeing. However, the difference here is that the opposing factors of the five, namely disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, and lack of awareness, must be weakened so that they do not manifest, thereby not suppressing the antidotes. Therefore, they are called the power of faith, the power of diligence, the power of mindfulness, the power of concentration, and the power of wisdom.

---

ི་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་བསྲབས་ པའི་ཕྱིར། །སྟོབས་ལྡན་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བདུན། དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་ པ་བཞི་བོ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་དོན་དམ་ པས་བསྡུས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མིང་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྦྱར་ཏེ། དེའང་རྒྱན་ལས། ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། །དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་དྲན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་ གཡུལ་མ་ཕེབས་པ་འབེབས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འདི་ཡི་རྣམ་འབྱེད་རྟོག་པ་ཡི། །མཚན་མ་ཐམས་ ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་ མ་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་གླང་བོས་ཕྱིར་རྒོལ་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་ མ་ལུས་པ། །མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་འཇུག །ཅེས་པ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མངོན་ཤེས་ མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྟ་མཆོག་གིས་མྱུར་དུ་བགྲོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་ འཕེལ་བའི། །དགའ་བས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་དགའ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་ བས་སེམས་རྒྱུད་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲིབ་ 1-639 པ་ཀུན་ལས་ཐར་བའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ པ་ནི་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བཙུན་མོས་བདེ་བ་མྱོང་བར་ བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བསམ་པའི་དོན། །འབྱོར་བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གནས་གྱུར་པའི་འབྱོར་བ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཁྱིམ་ བདག་གིས་ནོར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། ། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་གནས་པར་བྱེད་པས་བློན་པོས་དཔུང་གི་ཚོགས་བདེ་བླག་ཏུ་འདོར་ གནས་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེས་ན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའི་ འབྱོར་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་རིན་ཆེན་བདུན་ལྟ་བུའི། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམས་ ཀྱིས་བསྐོར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག །གསུམ་ པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ

【現代漢語翻譯】 就像『前前生起後後，因為不和之方被削弱，有力的果實是後來的』所說的那樣。 ༈ 七覺支 第六，什麼是覺支的所緣境呢？是聖諦四諦的法性，如實、清凈的所緣境，以勝義諦所攝。什麼是體性呢？（二者中的第一個）名相和意義的差別是：在那樣的真如中現證菩提，成為無分別智慧的助伴，是覺支，因此加上『正念也是覺支』等等。 對此，《寶鬘論》中說：『爲了勝解所知，正念恒常行持。』就像正念使未知的所知被了知，如同輪寶使未降伏的被降伏一樣。『此之辨別分別識，摧毀一切相。』就像擇法摧毀我執的相，如同大象摧毀敵軍一樣。『此之精進無餘者，爲了迅速了悟而行。』就像精進使現證迅速成就，如同駿馬迅速前進一樣。『法之顯現增長者，喜悅恒常增廣。』就像喜悅以法的顯現使心續滿足，如同珍寶的光芒使人喜悅一樣。『爲了從一切障礙中解脫，獲得極度調柔的安樂。』就像輕安獲得身心堪能的安樂，如同妃子享受安樂一樣。『從禪定中，思慮之義，獲得近生。』就像禪定成辦轉變處的所有財富，如同家主成辦一切財富一樣。『捨棄一切，此隨所欲而住。』就像舍以無分別智慧隨所欲而住，如同大臣輕鬆地安排軍隊的駐紮一樣。因此，獲得見道就像擁有轉輪王的財富一樣，『恒常被七珍寶般的覺支所圍繞』。 （第二）成為支分的方式是：自性支、處所支、第三是出離支。

【English Translation】 It is like saying, 'The former arises after the former, because the opposing side is weakened, the powerful fruit is the latter.' ༈ The Seven Limbs of Enlightenment Sixth, what is the object of the limbs of enlightenment? It is the nature of the Four Noble Truths, the truthful and pure object, encompassed by the ultimate truth. What is its essence? (The first of the two) The distinction between name and meaning is: actually awakening to enlightenment in suchness, becoming a companion to non-conceptual wisdom, is a limb of enlightenment, therefore adding 'mindfulness is also a limb of enlightenment' and so on. Regarding this, it is said in the Ratnavali: 'To understand what is to be known, mindfulness is constantly practiced.' Just as mindfulness causes the unknown to be known, like a wheel treasure subduing the unsubdued. 'This discriminating consciousness destroys all characteristics.' Just as discrimination destroys the characteristics of ego-grasping, like an elephant destroying the enemy's army. 'This effort, without remainder, acts to quickly realize.' Just as effort quickly accomplishes realization, like a swift horse advancing quickly. 'The appearance of the Dharma increases, joy constantly expands.' Just as joy satisfies the mindstream with the appearance of the Dharma, like the light of a jewel causing joy. 'To be liberated from all obstacles, obtain the bliss of extreme pliancy.' Just as pliancy obtains the bliss of body and mind being serviceable, like a queen enjoying bliss. 'From samadhi, the meaning of thought, obtains near birth.' Just as samadhi accomplishes all the wealth of the transformed place, like a householder accomplishing all wealth. 'Abandoning everything, this abides as desired.' Just as abandonment abides as desired with non-conceptual wisdom, like a minister easily arranging the encampment of the army. Therefore, obtaining the path of seeing is like possessing the wealth of a Chakravartin, 'constantly surrounded by the seven jewels-like limbs of enlightenment'. (Second) The way of becoming a limb is: the nature limb, the place limb, the third is the renunciation limb.

---

། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་ མེད་ཡན་ལག །ཅེས་པ་ལྟར་དྲན་པ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བརྗེད་པ་ལས་ཡན་ ལག་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བས་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་བགྲོད་བྱ་མཐར་ཐུག་པར་ འགྲོ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གོ། དགའ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་ བྱེད་པས་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་ ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་གཞི་དང་གནས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེའང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ འཇིག་པས་གཞི་གང་གིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ 1-640 གནས་གྱུར་པར་ཐོབ་པས་གནས་གང་དུའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལའང་གཞི་ དང་གནས་དང་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ ན། བདུན་པོ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཟག་མེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་ པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ དེས་དབེན་པ་ཚོལ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། སྲེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་གཙོ་བོར་ དམིགས་ནས་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འགོག་པ་ ལ་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པར་དམིགས་ནས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པས་གནས་ པ་དང་། ལམ་ལ་འགོག་པར་འགྲོ་བར་དམིགས་ནས་དེས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ གནས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཚོལ་ཞིང་སྒོམ་པའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་མི་བརྗེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་ པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། དགའ་བས་ཚིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཚུལ་ གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་དོན་བསྟན་བཅོས་སུ་བཤད་པ་འདིས་ནི་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་ བསྟན་ཏོ། །འབྲས

【現代漢語翻譯】 第四個是利益支分。如『三種煩惱無有支』所說，正念是不忘一切善法，由此產生後續的支分，所以是處所之支。擇法是智慧的自性，所以是自性之支。精進是趨向究竟的目標，所以是決定生起之支。喜是使心相續極度滿足，所以是利益之支。輕安、禪定和舍，這三種正等覺支是基於基礎、處所和自性而無有煩惱的支分。其中，輕安是因為摧毀了一切惡劣處境，所以任何基礎都不能使其被煩惱染污。禪定是因為獲得了轉變的處所，所以在任何處境中都不會被煩惱染污。舍是因為遠離了貪心和嗔恨的根源——不悅意，所以其自性沒有任何煩惱染污的支分。對此，也有『此中基與處，亦以自性說』的說法。什麼是伴侶呢？是與這七者相應，具有無漏心的心識和心所法，如五遍行等。什麼是修習呢？以正念正等覺支，將痛苦視為痛苦本身，安住于尋求從中解脫的狀態；將貪慾視為痛苦產生的根源，安住于渴望從中離欲的狀態；將滅諦視為痛苦的止息，安住于渴望現證它的狀態；將道諦視為趨向止滅的道路，安住于通過它來徹底斷除痛苦，尋求轉變的狀態並進行修習。同樣，以正念正等覺支緣於四諦，以不忘的方式修習，正如以智慧來辨別的方式修習，以精進來歡喜的方式修習，以喜來滿足的方式修習，以輕安來堪能的方式修習，以禪定來專注一境的方式修習，以舍正等覺支來平靜安住的方式修習，也應當如是理解。這部解釋經文要義的論著，完整地闡釋了緣於四聖諦的七覺支的修習方式。果

【English Translation】 The fourth is the benefit branch. As it is said, 'Three kinds of afflictions are without branches,' mindfulness is not forgetting all virtuous dharmas, from which the subsequent branches arise, so it is the branch of the place. Discrimination of dharma is the nature of wisdom, so it is the branch of self-nature. Diligence is moving towards the ultimate goal, so it is the branch of definite arising. Joy is making the mind stream extremely satisfied, so it is the branch of benefit. Pliability, Samadhi and Equanimity, these three branches of perfect enlightenment are the branches that are free from afflictions based on the foundation, place and self-nature. Among them, pliability is because it destroys all bad situations, so no foundation can make it be defiled by afflictions. Samadhi is because it has obtained the transformed place, so it will not be defiled by afflictions in any situation. Equanimity is because it is away from the root of greed and hatred - displeasure, so its self-nature is a branch without any defilement of afflictions. Regarding this, there is also the saying, 'Here, the base and the place are also explained by self-nature.' What is the companion? It is the mind consciousness and mental factors, such as the five omnipresent ones, that are in accordance with these seven and have undefiled minds. What is cultivation? With the mindfulness perfect enlightenment branch, regarding suffering as suffering itself, abiding in seeking liberation from it; regarding craving as the root of the arising of suffering, abiding in desiring to be free from desire from it; regarding cessation as the cessation of suffering, abiding in desiring to realize it; regarding the path as the road to cessation, abiding in completely abandoning suffering through it, seeking the state of transformation and practicing. Similarly, with the mindfulness perfect enlightenment branch focusing on the Four Noble Truths, practicing in a way that does not forget, just as practicing in a way that distinguishes with wisdom, practicing in a way that rejoices with diligence, practicing in a way that is satisfied with joy, practicing in a way that is capable with pliability, practicing in a way that is single-pointed with samadhi, practicing in a way that is peacefully abiding with the equanimity perfect enlightenment branch, should also be understood in this way. This treatise explaining the meaning of the sutra completely elucidates the way of cultivating the seven branches of enlightenment that focus on the Four Noble Truths. Result

---

་བུ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་མོད། འདི་དག་མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་ 1-641 བོ་ཡིན་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པའོ། ། ༈ འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད། བདུན་པ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཡན་ལག་གིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བོ་ དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་སྔར་མཐོང་ཟིན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་རིམ་གྱིས་ གོམས་པར་བྱེད་པའོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མིང་དོན་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། འཕགས་པས་ཉོན་ མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་རྣམ་གྲོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་རྣམས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ འདིས་བསྒྲུབས་པས་ན་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ ལག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། རང་གི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མདོ་སྡེ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། གཉིས་ཀའི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་ པོ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡོན་ ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱན་ ལས། དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བར། །རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྐྱེ། །རྣམ་གཞག་ཇི་བཞིན་ རྟོགས་པ་དང་། །རྣམ་པར་གཞག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ། ཤེས་བྱ་དག་དང་ལམ་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི། །སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྒོམ་ པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-642 (གཉིས་པ།) ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དབུས་མཐར། ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང་། ། རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ ཡན་ལག་འདི་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། མཐོང་ལམ་དུ་ཇི་ལྟ་མྱོང་བའི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་གོ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་ངག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་སློང་ཡིན་པས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ ཡན་ལག་གོ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གདུལ་བྱ་གཞན་ རྣམས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ངག་གིས་ནི་འདྲི་བ་དང་ལུང་བསྟན་པ་དང་ འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་ཆོས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལས་ ཀྱི་མཐས་ནི་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ས

【現代漢語翻譯】 『什麼是支分？』雖然還有很多，但這些是見道的本體，因此通過見道，所有應斷除的煩惱都被斷除了。』這只是部分說明。 八正道 第七，道的支分的所緣是什麼？見道的菩提支分現量見到法性之後，以四聖諦如實見到之前所見之義，並逐漸串習。 本體是什麼？（分為二，第一）名稱和意義的區分：聖者以這八支道斷除煩惱並現證解脫，因此稱為八正道。也就是，隨菩提支分如實證悟之後，隨順的正見；如實證悟自之相，也隨順他之相的經部等之正思惟；語業清凈的正語；身業清凈的正業；二者之業清凈的正命；對治所知障的正精進；對治道障的正念；對治功德殊勝障的正定。如《莊嚴經論》所說：『其後如實隨覺生，如實了知諸相及，隨順了知諸相，三業皆清凈，知障及道與，功德勝障之，對治而修習。』 （第二）成為支分的方式。《中邊分別論》云：『能斷與能知，及三種令他信，不順品之敵，此八道支分。』如是，正見是在見道中如實體驗的真如，因此是能斷的支分。正思惟是如實證悟之義以語言表達的意樂，因此是令他知的支分。正語、正業、正命這三者是令他信的支分，因為以語言通過提問、預言和相關的言論來確定佛法，從而瞭解見地清凈；以正業在一切行住坐臥中都……

【English Translation】 『What are the limbs?』 Although there are many others, these are the essence of the Path of Seeing, so through seeing, all the afflictions to be abandoned are abandoned.』 This is just a partial explanation. The Noble Eightfold Path Seventh, what is the object of the limbs of the path? After the limb of enlightenment of the Path of Seeing directly sees the nature of reality, it gradually familiarizes itself with the meaning of the four noble truths as they are, which were previously seen. What is the essence? (Divided into two, the first) The distinction of name and meaning: Because the noble ones accomplish the abandonment of afflictions and the direct realization of liberation through these eight limbs of the path, it is called the Noble Eightfold Path. That is, following the correct view that accords with the way things are after the limb of enlightenment realizes things as they are; correct thought that realizes one's own characteristics as they are and also accords with the sutras and other aspects of others' characteristics; correct speech that is pure in verbal action; correct action that is pure in bodily action; correct livelihood that is pure in the actions of both; correct effort that is the antidote to the obscuration of knowledge; correct mindfulness that is the antidote to the obscuration of the path; and correct concentration that is the antidote to the obscuration of special qualities. As the Ornament of Realization says: 『After that, following the real, understanding all aspects, and following the understanding of aspects, the three actions are all pure, the obscurations of knowledge and the path, and the antidote to the obscuration of special qualities are meditated upon.』 (Second) How they become limbs. The Discrimination of the Middle and Extremes says: 『Completely cutting off and making known, and three that make others believe, the enemy of opposing factors, these are the eight limbs of the path.』 Thus, correct view is the suchness that is truly experienced on the Path of Seeing, therefore it is the limb of completely cutting off. Correct thought is the intention to express in words the meaning of what has been truly realized, therefore it is the limb of making others know. Correct speech, correct action, and correct livelihood are the limbs of making others believe, because with speech, through questioning, prophesying, and related speech, the Dharma is established, thereby knowing the purity of view; with correct action, in all going, staying, sitting, and lying down...

---

ྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པས་ཚུལ་ ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པ་དང་། འཚོ་བས་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་གནང་ བ་བཞིན་ཚོལ་ཞིང་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ལྷག་མ་རྣམས་རིམ་ གྱིས་སྤོང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། ཡང་དག་པའི་དྲན་ པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བརྗེད་པའི་སྒོ་ནས་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་སྐབས་མི་ཕྱེད་ པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ནི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པས་ཡོན་ ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། དེ་ལྟར་ན་བརྒྱད་ཀ་ཚོགས་པ་ ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། ཆ་ཤས་སོ་སོ་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །གྲོགས་གང་ ཞེ་ན། ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དམིགས་རྣམ་མེད་པས་མི་རྩི་ཞིང་། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཟག་མེད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ 1-643 བའི་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དབེན་པ་ལ་ གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ། འགོག་པ་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་སྤོང་ བས་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་སྒོམ་མོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དབེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒོམ་པའི་ ཚུལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བས་རང་གིས་མྱོང་བ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། རྟོག་པས་ངག་ཀུན་ནས་ བསླངས་ཏེ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་རྣམ་པར་ དག་པས་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བས་སྒོམ་སྤོང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དྲན་པས་བྱིང་རྒོད་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་འགྲུབ་ པའོ། ། ༈ ལམ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལམ་བཞི་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)བཤད་བྱ་དགོད་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་ པ་བུལ་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པ་དཀའ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པ་དཀའ་བ་ དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པ་སླ་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་ལམ་ སྒྲུབ་པ་སླ་བ་སྟེ། དབང་པོ་དང་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་བཞིའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་ཉིད་བཤད་པ་ལ། དང་པོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་གྱུར་ པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་མ་ཐོབ་པ་ན་མི་ ལྕོགས་པ་མེད་པ་མན་ཆད་ཞི་གནས་ཞན་ཞིང་གཟུགས་མེད་ཡན་ཆད་ལྷ

【現代漢語翻譯】 通過展示行為的完美，瞭解戒律的完全清凈；通過生活，如法尋求衣物等所需，並捨棄一切邪命，從而瞭解生活的完全清凈。正確的努力在於，通過禪修逐漸捨棄應斷除的剩餘煩惱，從而清凈煩惱障。正確的正念在於，不忘止觀等因，不為掉舉和昏沉所擾，從而清凈近分的煩惱障。正確的禪定在於，捨棄等至的障礙，成就神通等，從而清凈對殊勝功德的障礙。因此，這八者的集合是道諦的本質，而每個部分也可以稱為它的支分。什麼是伴侶呢？因為語言等沒有所緣和行相，所以不計算在內。與見等其他支分相似的無漏心，即意之識以及五遍行等心所法。禪修是安住于正確的見解，安住于遠離貪慾，安住于止息，通過完全捨棄來進行修習。如在菩提分的章節中所說，以四種遠離為對境進行禪修的方式。什麼是果呢？通過見，斷除對自身體驗的增益和損減；通過思，從語言中產生，使他人理解；通過語言和行為的清凈，使他人信服；通過努力，清凈禪修所斷除的煩惱障；通過正念，清凈掉舉和昏沉等近分的煩惱障；通過禪定，成就對殊勝功德的障礙的清凈。 四種道的差別解說： 什麼是四種道呢？（二、第一）先提出要說明的內容：神通過於遲鈍，道難以修習；神通敏銳，道難以修習；神通遲鈍，道容易修習；神通敏銳，道容易修習。這是從根器和處所的角度來劃分的四種道。 （二）對四種道進行解說：第一種是，當信等根器變得遲鈍時，神通就變得遲鈍。當沒有獲得根本靜慮的心時，從無所不能到止觀微弱，乃至無色界。

【English Translation】 By demonstrating the perfection of conduct, one understands the complete purity of discipline; through livelihood, seeking necessities such as clothing in accordance with the Dharma, and abandoning all wrong livelihoods, one understands the complete purity of livelihood. Right effort lies in gradually abandoning the remaining afflictions to be abandoned through meditation, thereby purifying the obscurations of afflictions. Right mindfulness lies in not forgetting the reasons for calm abiding and insight, and not being disturbed by agitation and dullness, thereby purifying the obscurations of near afflictions. Right concentration lies in abandoning the obscurations of meditative absorption, accomplishing supernormal powers, etc., thereby purifying the obscurations to special qualities. Therefore, the collection of these eight is the essence of the path, and each part can also be called its limb. What is a companion? Because speech, etc., have no object or aspect, they are not counted. The undefiled mind, similar to other limbs such as view, is the consciousness of mind and the mental factors such as the five omnipresent ones. Meditation is dwelling in right view, dwelling in detachment from desire, dwelling in cessation, and cultivating through complete abandonment. As stated in the chapter on the limbs of enlightenment, the way of meditating with the four isolations as objects. What is the result? Through view, cutting off the superimposition and depreciation of one's own experience; through thought, arising from language, making others understand; through the purity of language and action, making others believe; through effort, purifying the obscurations of afflictions to be abandoned by meditation; through mindfulness, purifying the obscurations of near afflictions such as agitation and dullness; through concentration, accomplishing the purification of obscurations to special qualities. Explanation of the differences between the four paths: What are the four paths? (Two, first) First, present the content to be explained: Supernormal abilities are too slow, and the path is difficult to practice; supernormal abilities are sharp, and the path is difficult to practice; supernormal abilities are slow, and the path is easy to practice; supernormal abilities are sharp, and the path is easy to practice. These are the four paths divided from the perspective of faculties and places. (Two) Explanation of the four paths: The first is that when the faculties such as faith become dull, supernormal abilities become slow. When the mind of fundamental concentration has not been obtained, from omnipotence to weak calm abiding and insight, even up to the formless realm.

---

ག་མཐོང་ཞན་པས་ སྒྲུབ་པ་དཀའ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣོན་པོར་ གྱུར་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པ་ན་ཞི་གནས་ ལྷག་མཐོང་ཞན་པས་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་དད་སོགས་དབང་ 1-644 པོ་རྟུལ་པོར་གྱུར་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་ལ། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ ཐོབ་པ་ན་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་སྒྲུབ་པ་སླ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ ནི་དད་སོགས་དབང་པོ་རྣོན་པོར་གྱུར་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ། དངོས་གཞིའི་བསམ་ གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ན་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་སྒྲུབ་པ་སླ་བའི་ལམ་ ཞེས་བྱའོ། །མཛོད་དུའང་། ལམ་སྒྲུབ་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སླ། ས་གཞན་རྣམས་ལ་དཀའ་ བ་ཡིན། །བློ་རྟུལ་མངོན་ཤེས་བུལ་བ་སྟེ། །གཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མངོན་ཤེས་མྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ རོ། ། ༈ ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་བཤད་པ། གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མིང་གི་དབྱེ་བ་ནི། བརྣབ་ སེམས་མེད་པ་མ་ཆགས་པའི་དགེ་བ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་བྱམས་པའི་བདག་ཉིད་ དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གདམས་ངག་གི་དམིགས་རྣམ་མ་བརྗེད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་གཞག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དོམ་དམ་པའི་ཆོས་རིམ་གྱིས་ཐོབ་ པའི་གནས་སམ་གཞིར་གྱུར་པའོ། ། (གཉིས་པ།) བསླབ་གསུམ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་གནོད་སེམས་མེད་ པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བའི་སྒོ་ནས་བསླབ་པ་མི་ཉམས་པས་ ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་ བའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་མ་བརྗེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་མཉམ་པར་ བཞག་ན་བསམ་གཏན་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ བས་ལྷག་པའི་སེམས་སོ་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་ དྲུག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་པོ་ 1-645 ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པ་ནི་ཆོས་འདི་པ་ཁོ་ན་ལ་ ཡོད་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་ པའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཡིན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྱུང་ཞིང་དེའང་ཚུལ་ཁྲིམས་ ལས་འབྱུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། ། ༈ ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཤད་པ། བཞི་པ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)སོ་སོའི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་ལ། ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། འདི་ ལྟར་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་དགུ་ས

【現代漢語翻譯】 如果感官遲鈍，就叫做『難以證悟之道』。第二種情況是，如果信等感官變得敏銳，那麼神通就來得快；如果沒有獲得正行的禪定，由於止觀微弱，就叫做『難以證悟之道』。第三種情況是，如果信等感官變得遲鈍，那麼神通就來得慢；如果獲得了正行的禪定之心，由於止觀雙運，就叫做『容易證悟之道』。第四種情況是，如果信等感官變得敏銳，那麼神通就來得快；如果獲得了正行的禪定之心，由於止觀雙運，就叫做『容易證悟之道』。《俱舍論》中也說：『道之修習于諸禪定易，于餘地則難。』愚鈍者神通遲緩，另一類人神通迅速，就像這樣。 四法住解說： 第三，什麼是四法住呢？（分為二：一、名稱差別；二、修習三學之方式。）名稱的差別是：無貪（不貪戀）的善，無嗔（沒有嗔恨）的慈愛自性，正確的憶念（不忘失教言的所緣和行相），以及正確的等持（專注一境的禪定）。這是逐漸獲得殊勝佛法的處所或基礎。 （二、修習三學之方式。）無貪和無嗔，通過不貪著受用和不嗔恨眾生，使戒律不退失，從而修習具足六支等的增上戒學。正確的憶念，通過不忘失所緣，使心安住，從而生起四禪的等持安樂等，這就是增上心學。正確的等持，通過一心專注，如實證悟四諦十六行相等智慧，這就是增上慧學。這裡所說的『增上』，是因為只有此法才有，所以比外道更為殊勝。雖然證得勝義之法的主要處所是智慧，但它從等持中產生，而等持又從戒律中產生，這顯示了因果的次第。 止觀解說： 第四部分分為三點：（一）各自的體性認知。什麼是止呢？就像經中所說的那樣，使心安住的九種方法是：

【English Translation】 If the senses are dull, it is called 'the difficult path to enlightenment'. The second case is, if the senses such as faith become sharp, then the supernormal powers come quickly; if the actual samadhi is not obtained, due to the weakness of calm abiding and insight, it is called 'the difficult path to enlightenment'. The third case is, if the senses such as faith become dull, then the supernormal powers come slowly; if the mind of actual samadhi is obtained, due to the union of calm abiding and insight, it is called 'the easy path to enlightenment'. The fourth case is, if the senses such as faith become sharp, then the supernormal powers come quickly; if the mind of actual samadhi is obtained, due to the union of calm abiding and insight, it is called 'the easy path to enlightenment'. The Abhidharmakosha also says: 'The practice of the path is easy in all the samadhis, but difficult in other grounds.' The dull-witted have slow supernormal powers, while the other has quick supernormal powers, like this. Explanation of the Four Abodes of Dharma: Third, what are the four abodes of Dharma? (Divided into two: 1. Differences in names; 2. How to practice the three trainings.) The differences in names are: non-greed (not being greedy) is virtue, non-hatred (without hatred) is the nature of loving-kindness, correct mindfulness (not forgetting the object and aspects of the teachings), and correct samadhi (one-pointed concentration in meditative equipoise). This is the place or basis for gradually obtaining the excellent Dharma. (2. How to practice the three trainings.) Non-greed and non-hatred, through not being attached to enjoyment and not hating sentient beings, prevent the precepts from being lost, thereby practicing the higher training in moral discipline, which is endowed with six branches, etc. Correct mindfulness, through not forgetting the object, keeps the mind stable, thereby giving rise to the bliss of the four dhyanas, etc., which is the higher training in mind. Correct samadhi, through one-pointedly stabilizing the mind, realizes the sixteen aspects of the four truths as they are, thereby giving rise to wisdom, which is the higher training in wisdom. The term 'higher' here means that it is unique to this Dharma, and therefore superior to non-Buddhists. Although the main place for attaining the ultimate Dharma is wisdom, it arises from samadhi, and samadhi arises from moral discipline, which shows the order of cause and effect. Explanation of Calm Abiding and Insight: The fourth part is divided into three points: (1) Recognizing the nature of each. What is calm abiding? As it appears in the sutras, the nine methods of stabilizing the mind are:

---

ྟེ། ཕྱི་ རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས་བསྡུས་ནས་ནང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་ཐོག་མར་རྣམ་ གཡེང་སྤངས་ཏེ་ཉེ་བར་གཏོད་པས་སེམས་འཇོག་པ་དང་། རགས་པ་དང་པོར་བཞག་པ་དེ་ ཡུན་རིང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པས་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང་། བརྗེད་དེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཕྲོས་པར་གྱུར་ ན་སླར་ཡང་བཀུག་ནས་བླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་། སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཕྲོ་བའི་ཆེད་དུ་དང་ པོ་ཉིད་ནས་དྲན་པས་བཟུང་སྟེ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། གཡེང་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཡོན་ལ་ཉེས་ དམིགས་སུ་ལྟ་བས་འཕྲོར་མི་འཇུག་པ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་རྟོག་ ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་འཕྲོར་མི་འཇུག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྗེད་ནས་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་བྱུང་ཡང་དང་དུ་མི་ལེན་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱིས་སྐབས་མི་འབྱེད་པར་རྩེ་ གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སེམས་གནས་པ་མཉམ་ པར་འཇོག་པའོ། །རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་ གཡེང་མི་བྱ། །རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །སླར་ཡང་དེ་ལས་བླན་པར་བྱ། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་ སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ལ་འདི་དག་ནི་ཁམས་དྲུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་ 1-646 སོགས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྟོག་བཅས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ལ་རགས་ པ་ཚོལ་བས་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ལ་ཞིབ་མོར་ཚོལ་བས་ ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །མདོར་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ནི་ཞི་གནས་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཡང་དག་ གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང་། །ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའི་ཕྱིར། །ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ ཞི་གནས་དང་། །ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱས་པས་ནི། །མཚན་མའི་འཆིང་དང་དེ་བཞིན་དུ། ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་ལས་གྲོལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ བོན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་ པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བ་ ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་

【現代漢語翻譯】 然後，從向外散亂收攝，首先通過專注于內在的禪定目標，來止息散亂，安住其心，這是安住；最初的粗略安住，通過長時間的顯現和攝持，使其持續，這是持續安住；如果忘記而向外散亂，再次喚回並重新安住，這是重安住；爲了不讓心向外散亂，從一開始就以正念攝持並安住，這是近安住；通過觀察散亂之因——欲妙的過患，不讓其散亂，這是調伏；通過觀察擾亂之因——分別唸的過患，不讓其散亂，這是寂靜；即使因遺忘而生起分別念等顯現，也不接受，這是完全寂靜；以作意攝持，不間斷沉掉和掉舉，一心專注于目標，這是專注一趣；通過極度串習，毫不費力地自然安住於心，這是等住。如《莊嚴經論》云：『心繫于目標，不令其散亂，若生起散亂，速知已遮止。』等等。 什麼是勝觀呢？ 宣說其為智慧的自性，即是這樣：對於所有法，如『這些是六界』等進行辨別；對於如實之法性，如實地進行辨別；以有分別的智慧，對相進行觀察；對本體進行粗略的尋求，從而進行完全的分別；對差別進行細緻的尋求，從而進行完全的觀察。總之，心一境性安住的禪定是止，辨別諸法的智慧是觀。如前所說：『依于正住故，為令心安住，及為辨別法，是止與勝觀。』 （二、）成就這些功德的方式是：如《解深密經》所說：『瑜伽行者修習止觀，從相之繫縛以及惡趣之繫縛中解脫。』 勝觀是煩惱種子——惡趣的對治，止是煩惱所緣境——取相的對治，同樣，從一切顛倒錯亂中必定解脫，對於非顛倒的真實義，心平等安住。

【English Translation】 Then, withdrawing from external distractions, one first abandons distractions by focusing on the internal object of Samadhi (ཏིང་ངེ་འཛིན་, समाधि, samādhi, concentration), and settles the mind, this is settling. The initial coarse settling, through prolonged manifestation and retention, is made continuous, this is continuous settling. If one forgets and becomes distracted outwards, one draws it back again and settles it, this is re-settling. In order to prevent the mind from wandering outwards, from the very beginning, one holds it with mindfulness and settles it closely, this is close settling. By viewing the faults of the cause of distraction—sensual pleasures—one does not allow it to wander, this is taming. By viewing the faults of the cause of disturbance—conceptual thoughts—one does not allow it to wander, this is pacifying. Even if conceptual thoughts and so on arise manifestly due to forgetfulness, one does not accept them, this is complete pacification. With mental effort, without interrupting sinking and excitement, one makes it one-pointed, this is single-pointed focus. Through extreme habituation, the mind abides effortlessly and spontaneously, this is equanimity. As the Ornament [of Clear Realization] says: 'The mind is fixed on the object, not allowing it to wander. If wandering arises, quickly recognize and stop it.' and so on. What is Vipassanā (ལྷག་མཐོང་, विपश्यना, vipaśyanā, insight)? It is taught as the nature of wisdom, that is, like this: For all phenomena, one distinguishes, such as 'these are the six elements,' and so on. For the meaning of suchness, one distinguishes correctly without perversion. With conceptual wisdom, one observes the signs. By seeking the essence coarsely, one completely distinguishes. By seeking the differences meticulously, one completely analyzes. In short, the Samadhi (ཏིང་ངེ་འཛིན་, समाधि, samādhi, concentration) in which the mind abides in one-pointedness is Śamatha (ཞི་གནས་, शमथ, śamatha, tranquility), and the wisdom that distinguishes phenomena is Vipassanā (ལྷག་མཐོང་, विपश्यना, vipaśyanā, insight). As previously stated: 'Relying on correct abiding, in order to settle the mind, and in order to distinguish phenomena, are Śamatha (ཞི་གནས་, शमथ, śamatha, tranquility) and Vipassanā (ལྷག་མཐོང་, विपश्यना, vipaśyanā, insight).' (2.) The way to accomplish these qualities is: As the Explanation of Intent says: 'The yogi, by practicing Śamatha (ཞི་གནས་, शमथ, śamatha, tranquility) and Vipassanā (ལྷག་མཐོང་, विपश्यना, vipaśyanā, insight), is liberated from the bondage of signs and likewise from the bondage of bad migrations.' Vipassanā (ལྷག་མཐོང་, विपश्यना, vipaśyanā, insight) is the antidote to the seeds of affliction—bad migrations, and Śamatha (ཞི་གནས་, शमथ, śamatha, tranquility) is the antidote to grasping at the signs of the object of affliction. Likewise, one is certainly liberated from all perverted delusions, and the mind abides equally in the non-perverted, true meaning.

---

པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་ལས་ལམ་བཞིར་འགྱུར་ཚུལ་ནི། ཡང་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཞི་ གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དེའང་གང་ཟག་ལ་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུས་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་རྣམ་ པར་འབྱེད་པའི་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཞི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་ མཐོང་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་ལ་ལ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ 1-647 ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྷག་ མཐོང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ ཟག་ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་གིས་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རྒོད་ཅིང་མ་ཞི་བ་མངོན་པར་ ཚར་གཅད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཐོས་པ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ ལྷག་མཐོང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལྷན་ཅིག་ ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་ཆ་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་གོ །(དང་པོ་མཐོང་ལམ། གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་སྒོམ་ ལམ། གསུམ་པ་ལམ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་ཞེས་སར་རོ། །) ༈ དབང་པོ་ཟག་མེད་བཤད་པ། དབང་པོ་ལ་(གཉིས་ལས་)མདོར་བསྟན་ ནི། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། སྔོན་མ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་ པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་། ཀུན་ཤེས་ཟིན་ལ་འཇུག་པའི་དབང་པོ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་ བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའོ། ། རྒྱས་བཤད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དབང་པོ་བཅུ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དད་སོགས་དབང་ པོ་ལྔ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་པ་ཚོར་བའི་དབང་པོ་བཞིའོ། །ཁྱད་པར་དུ་མི་ལྕོགས་ པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ན་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་རྣམ་ཐར་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་དོགས་པ་དང་ བཅས་པའི་ཡིད་མི་བདེའང་སྲིད་པས་བཅུ་ཀ་དང་ལྡན་ཞིང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་ གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ན་ཡིད་མི་བདེ་མེད་པས་དགུ་དང་། གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ན་ ཡིད་བདེ་བའང་མེད་པས་བརྒྱད་དང་། བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ན་བདེ་བའང་མེད་པས་བདུན་ལྡན་ སྲིད་དེ། གྲངས་དེ་དག་ཚང་བའང་སྲིད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ངེས་པར་ལྡན་པའི་དོན་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་ 1-648 པའི་དབང་པོ་དེ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་མན་ཆད་ལ་སྔོན་མ་ཤེས་པའི་དོན་ཀུན་

【現代漢語翻譯】 因此，一切殊勝的功德都將成就。 (第三部分) 從這些禪定和勝觀中產生四種道的方式：正如經中所說，依靠止觀，修道的方式有四種。 有些人通過九種住心的方法獲得了止（梵文：śamatha，寂止），但沒有獲得辨別諸法的勝觀（梵文：vipaśyanā，毗缽舍那）；因此，他們精進地依靠止禪定來修習勝觀智慧。 有些人獲得了辨別諸法的勝觀，但沒有獲得一心專注的止；因此，他們精進地依靠勝觀智慧來修習止禪定。 有些人既沒有獲得止的一心專注，也沒有獲得勝觀的辨別；因此，他們以對聖法的渴望和不寂靜、不調伏的心，首先通過聽聞來持法，從而精進地修習止觀二者。 有些人既獲得了止禪定，也獲得了勝觀智慧；因此，他們將止觀融合在一起，達到平衡。 （初道是見道，第二和第四是修道，第三是基於修習兩種道而宣說的。） 關於無漏根的解釋： 關於根（indriya，感官能力），簡要說明：總攝一切道的根有三種：未曾知當知根（anājñātamājñāsyāmīndriya，未知當知根），已知根（ājñendriya，已知根），和已知已根（ājñātāvīndriya，已知已根）。 詳細解釋：共同的根有十種：意根（manendriya，意根），信等五根（śraddhendriya，信根等五根），以及苦受之外的四種受根（vedanendriya，受根）。 特別地，依靠無與倫比的（禪定），在加行道時，由於對解脫等的渴望，可能會產生疑惑和不悅，因此具足十根。依靠初禪和二禪的根本定，沒有不悅，因此具足九根。依靠三禪，沒有悅受，因此具足八根。依靠四禪，沒有樂受，因此具足七根。這些數字的完整性是考慮到可能的情況，而不是必須具備的意義。其中，什麼是未曾知當知根呢？從先前所說的對善法的渴望開始，直到加行道和見道的第十五剎那之前，一切未曾知的意義都……

【English Translation】 Therefore, all extraordinary qualities will be accomplished. (Third part) How these transform into four paths: As it appears in the sutras, relying on these calm abiding and insight, the methods of practicing the path transform into four types. Some individuals obtain calm abiding (Sanskrit: śamatha) through the nine methods of abiding the mind, but do not obtain the insight (Sanskrit: vipaśyanā) that discerns phenomena; therefore, they diligently strive to cultivate insight wisdom by relying on calm abiding samadhi. Some individuals obtain the insight that discerns phenomena, but do not obtain the calm abiding that abides in one-pointedness; therefore, they diligently strive to cultivate calm abiding samadhi by relying on insight wisdom. Some individuals neither obtain the one-pointedness of calm abiding, nor obtain the discernment of insight; therefore, with a mind that is eager for the sacred Dharma and is not pacified, they initially strive to cultivate both insight and calm abiding through the gateway of retaining what is heard. Some individuals obtain both calm abiding samadhi and insight wisdom; therefore, they mix calm abiding and insight together, becoming equally yoked. (The first is the path of seeing, the second and fourth are the path of meditation, and the third is taught based on commencing the practice of both paths.) Explanation of the unpolluted faculties: Regarding the faculties (indriya), a brief explanation: The faculties that encompass all paths are three: the faculty of 'I shall know what has not yet been known' (anājñātamājñāsyāmīndriya), the faculty of knowledge (ājñendriya), and the faculty of 'having known' (ājñātāvīndriya). Detailed explanation: There are ten common faculties: the faculty of mind (manendriya), the five faculties of faith, etc. (śraddhendriya, etc.), and the four faculties of feeling, excluding suffering (vedanendriya). In particular, relying on the unsurpassed (meditation), during the preparatory stage, since doubt and displeasure may arise due to desire for liberation, etc., one possesses all ten faculties. Relying on the main practice of the first and second dhyanas, there is no displeasure, so one possesses nine faculties. Relying on the third dhyana, there is no pleasure either, so one possesses eight faculties. Relying on the fourth dhyana, there is no happiness either, so one possesses seven faculties. The completeness of these numbers is intended to account for possible situations, not a necessary condition. Among these, what is the faculty of 'I shall know what has not yet been known'? Starting from the previously mentioned aspiration for virtuous Dharma, up to the fifteenth moment of the path of preparation and the path of seeing, all the meanings that have not yet been known...

---

ཤེས་པར་བྱ་བའི་ ཆེད་དུ་གང་དབང་འབྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་ དེ་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ མན་ཆད་སློབ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཤེས་ཟིན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ གང་དབང་འབྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་པ་གང་ཞེ་ན། མྱང་ འདས་ཐོབ་ནས་ཡིད་མི་བདེ་མེད་པས་གཞན་དགུ་བོ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་ བ་དང་རྒྱུན་དུ་ལྡན་པས་གང་དབང་འབྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ས་གོང་མའི་ལམ་གྱི་ནུས་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་བའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སྒོམ་པ་ན་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་ པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་ སྦྱངས་ཤིང་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (བོད་བསྒྲེས་ཁ་ཅིག དགེ་བ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བྱུང་གི་ཚེ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བོའི་ཚེ་མིན་ཏེ་བསྡུ་བར། ས་འོག་མའི་ཆོས་ རྣམས་ནི་གོང་མར་སྐྱེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་། ས་འཕོས་པས་འོག་མའི་དགེ་བ་གཏོང་བར་བཤད་ པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རིགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་ལས་ནི་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གོང་མས་འདོད་པར་སྤྲུལ་པར་བྱེད་པ་ན་སྤྲུལ་སེམས་ལ་འདོད་སེམས་བཏགས་པར་བཤད་ པའི་ཕྱིར་རོ། །)བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྒོམ་ པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ས་གོང་མ་གོང་མའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ མངོན་དུ་གྱུར་པས་སྒོམ་པ་ན་འོག་མ་འོག་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ ཀྱང་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་མཆོག་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་གོམས་པར་གྱུར་པ་མཐར་ཕྱིན་ པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱི་དོན། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་སྤྱི་དོན་ 1-649 ལ་མཚན་ཉིད་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པའི་གཞི་གང་ཞིག་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྤངས་རྟོགས་ནི། རང་རང་གི་ཐར་བའི་གེགས་ སུ་གྱུར་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ཆོས་ཉིད་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་མཐའ་དག་ གིས་དག་པར་རྟོགས་ཤིང་། ཇི་སྙེད་པའི་དོན། དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་ གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རྟོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཐུན་མོང་དུ་ དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུམ་གྱི་གླེང་གཞིར་ འབྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྟོ

【現代漢語翻譯】 爲了知曉，什麼能賦予力量？答：一切智的自在力，即在見道第十六剎那，依賴金剛喻定等一切有學道，以通達一切所知之方式而獲得自在。 什麼是一切智的自在者？答：獲得涅槃后，因無不適，守護並不再修習其餘九道，持續具有一切智，從而獲得自在。 什麼是上地道的功用？答：當初禪地的道現前時，修習時，未現前的欲界和與之相關的善根也會被修習，因為對它們極度串習和純熟，從而獲得現證的自在。 (某些藏文註釋：善根的自在力只在加行道時有，而在生起道時沒有。下地之法在上地生起時不會完全出現。因為轉地會捨棄下地的善根。這應理解為在欲界中的行為。因為這只是影像的種類，而非本體。當上地化現欲界時，化現的心識被認為是欲界心識。) 如同初禪地能修習欲界善法一樣，直至有頂，所有上地道的現前，都能修習未現前的下地善根，因為對它們極度串習和純熟，從而獲得現證的自在。 圓滿道之總義： 圓滿道之總義的體性是：以達到涅槃為基礎，包含最終證悟的境界。 斷證方面：斷除各自解脫的障礙，證悟如所有性，即自性清凈，遠離各自所斷的一切；證悟盡所有性，如《寶積經》所說：『阿羅漢、獨覺能見二千、三千乃至無量世界。』 功德方面：共同之處在於阿羅漢是漏盡者、煩惱滅盡者等，這些在般若經的開篇都有提及。特殊之處在於...

【English Translation】 What empowers one to know? Answer: The power of omniscience, which is attained by relying on the sixteenth moment of the path of seeing, and by engaging in all paths of learning, starting with the Vajra-like Samadhi, in a way that comprehends all that is to be known. Who is the master of omniscience? Answer: Having attained Nirvana, and being free from discomfort, one guards and no longer practices the other nine paths, continuously possessing omniscience, thereby gaining mastery. What is the function of the path of higher grounds? Answer: When the path of the first dhyana ground manifests, the roots of virtue associated with the desire realm that have not yet manifested will also be cultivated, because of the extreme familiarity and perfection with them, thereby gaining the power to manifest them. (Some Tibetan commentaries: The power over virtue exists only during the application stage, not during the arising stage. It should be understood that the lower ground's dharmas do not fully arise when one is born in the higher ground, because abandoning the lower ground's virtues is taught when one transitions to a higher ground. This should be understood as conduct in the desire realm, because it is merely a reflection, not the essence itself. When the higher ground emanates into the desire realm, the emanated mind is said to be labeled as the desire realm mind.) Just as the first dhyana ground can cultivate virtues of the desire realm, similarly, the manifestation of all higher ground paths up to the peak of existence allows for the cultivation of the roots of virtue of the lower grounds that have not yet manifested, because of the extreme familiarity and perfection with them, thereby gaining the power to manifest them. General Meaning of the Path of Perfection: The characteristic of the general meaning of the path of perfection is: the basis for reaching Nirvana, encompassed by the state of ultimate realization. Aspects of Abandonment and Realization: Abandoning all obstacles to one's own liberation, realizing suchness, the nature of phenomena, as being pure from all that is to be abandoned; and realizing all that exists, as stated in the Ratnakuta Sutra: 'Arhats and Pratyekabuddhas see two thousand, three thousand, and countless worlds.' Qualities: Commonly, Arhats are those who have exhausted defilements, eliminated afflictions, etc., as mentioned in the introduction to the Prajnaparamita Sutra. Specifically...

---

བས་དང་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོགས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་ བ་རྣམས་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་དབྱེ་ནི། ཐེག་པས་ཕྱེ་བ་གསུམ་འམ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དང་། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་དང་། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཐུན་མོང་ དུ་རྣམ་གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ། (རྒྱན་ལས།)ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། ། བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཕྲིན་ལས་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་བསླབ་ པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བགྲོད་པས་ན་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས།) ༈ མདོར་བསྟན་པ། མདོར་བསྟན་ནི། སྤང་བྱ་ གནས་ངན་ལེན་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ་དང་། དེ་ཉིད་འཆད་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ ཆོས་དང་ཕྲད་ཅིང་ལྡན་པའི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། ཟག་པ་གཏན་ནས་བྲལ་བ་ སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་གཉེན་ པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་པའི་ཚུལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྗེས་དེ་མ་ ཐག་ཏུ་གནས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲི་མ་ཟད་པ་ལ་ཟད་པར་ཤེས་ པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་སུ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། 1-650 འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་མཐར་ཐུག་པ་ལ་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས་མི་ སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱད་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་ པའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་གྲོལ་བའོ། ། ༈ རྒྱས་བཤད་ལ། སྤང་བྱ་གནས་ངན་ལེན་ངོས་བཟུང་བ། རྒྱས་བཤད་ལ། སྤང་བྱ་གནས་ངན་ལེན་ངོས་བཟུང་། སྤངས་པས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར། གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་ཚུལ། བསྒོམས་པས་གནས་གྱུར་པ་ཐོབ་ཚུལ། ཡེ་ཤེས་ཟད་ མི་སྐྱེ་ཤེས་པ། ཆོས་བཅུ་མཐར་ཐུག་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ གང་ཞེ་ན། མངོན་བརྗོད་ཚོར་བ་ཉོན་མོངས་ལས་རྣམ་སྨིན། །གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྒྲིབ་རྟོག་ ཟས་འཁྲིག་རྨི། ནད་རྒས་འཆི་དང་ཡོངས་ངལ་བརྟན་པ་དང་། ཚེ་སོགས་ཉོན་མོངས་སྙོམས་ འཇུག་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིའོ། །ཞེས་(སྡོམ་དུ་བྱས་)པ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། མིག་སོགས་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཐོག་མེད་ནས་གནས་པས་ ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་མིང་གིས་དོན་མངོན་པར་བརྗེད་པའི་གནས་ངན་ལེན་ ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ

【現代漢語翻譯】 將獲得如地、正等覺等果位。分類是：以乘分類有三種，即無學之法，已作所作之位，以及斷除障礙之位等。作用是共同體驗解脫，特別是，（如《寶性論》中所說：）『猶如虛空中，世間諸事業，恒常不間斷，如是無漏界，勝者之事業，亦恒常不斷。』如是，開展事業等。定義是：因已窮盡修習，故名為窮盡道。 窮盡道之論義 論義方面，何為窮盡道？（《二觀察續》中說：） 略說 略說：斷除所斷的惡趣習氣一切，以及斷除與之相關的有漏法，並獲得斷除煩惱的滅盡定。爲了在相續中獲得無漏的滅盡定，依靠如金剛般的等持，證悟一切法完全轉變，證悟智慧的自性，證悟滅盡和不生。其異名亦為十無學法，即八支聖道達到究竟，稱為無學正見乃至無學正定，以及無學正解脫和無學正智解脫。 廣說：辨識所斷的惡趣，斷除后獲得的功德，修習對治等持的方法，通過修習獲得轉變，證悟滅盡和不生，以及宣說十種究竟法。 首先，何為一切惡趣？如（偈頌）所說：『顯現覺受與煩惱，以及異熟三障蔽，分別念食淫夢魘，病老死及極疲憊，穩固壽命等煩惱，等持以及所知障。』共有二十四種。即對眼等一切法的名稱，從無始以來執著于阿賴耶識中的習氣，導致後來反覆出現，以名稱忘記事物，稱為惡趣。在一切界中普遍存在的戲論習氣。以及有漏的苦樂等。

【English Translation】 Will be explained as obtaining the states of Bhumi and Samyak-sambuddha (perfect enlightenment), etc. The divisions are: three divisions by vehicle, or the non-learning Dharma, the stage of accomplishing what has to be done, and the stage of abandoning obscurations, etc. The function is to commonly experience liberation, and especially, (from the Ratnagotravibhāga:) 'Just as in the sky, the activities of the world are continuous, so too in the stainless realm, the deeds of the Victorious Ones are continuous.' Thus, engaging in activities, etc. The definition is: because one progresses to the completion of learning, it is called the path of completion. The Meaning of the Exhaustive Path Regarding the meaning of the text, what is the Exhaustive Path? (From the Twofold Observation:) Brief Explanation Briefly stated: cutting off the continuum of all negative imprints of bad rebirths to be abandoned, and cutting off the continuum of attainments that are connected with and associated with contaminated dharmas, and because of attaining in one's own mindstream the attainment of the cessation of individually examined cessation that is completely free from contamination, the manner of attaining based on the actual cause, the vajra-like samadhi of antidote, immediately after that samadhi, the state is completely transformed without exception, and knowing that the essence of wisdom is exhausted in exhaustion, and knowing that the unarisen is unarisen. It is also the ten non-learning dharmas as categories: from the ultimate eightfold noble path, from the non-learning right view to the non-learning right samadhi, and the non-learning right mind that is completely liberated, and the non-learning right knowledge that is completely liberated. Detailed Explanation: Identifying the negative rebirths to be abandoned. Detailed Explanation: Identifying the negative rebirths to be abandoned. The distinctions attained by abandonment. How to meditate on the antidote samadhi. How the transformed state is attained by meditation. Knowing the exhaustion and non-arising of wisdom. Explaining the ten ultimate dharmas. First, what are all the negative rebirths? As (summarized) in the verse: 'Manifestation, feeling, afflictions, karmic ripening, the three obscurations, obscuring thoughts, food, intercourse, nightmares, sickness, old age, death, and complete exhaustion, stability, life, etc., afflictions, meditative absorption, and obscuration of knowledge.' There are twenty-four in total. That is, the habit of clinging to the names of all dharmas such as the eye, etc., residing in the alaya consciousness from beginningless time, so that later such things repeatedly occur, forgetting the meaning of things by name, called the negative rebirth that is the habit of proliferation that pervades all realms. And contaminated pleasure and pain, etc.

---

འི་བག་ཆགས་ཚོར་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་ པའི་བག་ལ་ཉལ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བག་ ཆགས་ལས་ཀྱང་གནས་ངན་ལེན་དང་། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་བག་ཆགས་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། མ་ནིང་ལ་སོགས་པའི་ཆགས་སོགས་དྲག་ཅིང་རྒྱུན་ རིང་བའི་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། མཚམས་མེད་ལ་ སོགས་པས་ལམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། བདེན་པ་རྟོགས་སུ་མི་རུང་བ་ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཐོབ་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ 1-651 སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ཟིལ་གྱིས་ ནོན་པའི་བག་ཆགས་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། འདོད་ཡོན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་ པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་བའི་བག་ཆགས་རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། བཟའ་བཏུང་ཧ་ཅང་ མང་ཉུང་དུ་སྤྱད་པས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་མི་ནུས་པའི་བག་ཆགས་ཟས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་སེམས་གདུང་བའི་བག་ཆགས་འཁྲིག་པའི་ གནས་ངན་ལེན་དང་། གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་བེམ་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ ཀྱི་བག་ཆགས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། ཁམས་མ་སྙོམས་པས་ཉམས་རབ་ཏུ་མི་ བདེ་བའི་བག་ཆགས་ནད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་། འབྱུང་བ་སྨིན་པ་ལས་རང་དབང་མེད་ པའི་བག་ཆགས་རྒ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སྲོག་འགྱུར་བ་ལས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ འཁྲུགས་པའི་བག་ཆགས་འཆི་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། འགྲོ་འོང་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པས་ ལུས་དུབ་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། དེ་རྣམས་ཅི་རིགས་ པར་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྡུས་ན་རིགས་ཆད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གནས་ ངན་ལེན་བརྟན་པ་དང་། འདོད་ཁམས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གནས་ངན་ལེན་ཆེན་པོ་དང་། གཟུགས་ཁམས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གནས་ངན་ལེན་འབྲིང་བོ། གཟུགས་མེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ ཡོད་པ་གནས་ངན་ལེན་ཆུང་ངུ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྡུས་ན་ཉན་རང་གི་ཐར་བའི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་། སྙོམས་འཇུག་ དགུའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ ངན་ལེན་ཏོ། །ཐེག་ཆེན་པས་དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་རྒྱུན་བཅད་པ་ཡིན་ལ། ཉན་རང་རྣམས་ ཀྱིས་མཐའ་དག་མ་སྤངས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་སྤངས་པ་ལ་རྒྱུན་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། 1-652 སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རྒྱུན་བཅད་ དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཐོབ་པ་ལ། ཕྲད་པའི་

【現代漢語翻譯】 是感受習氣的不利處境，以及貪嗔等潛在煩惱的不利處境，還有業和有漏的習氣所導致的不利處境，以及不能成熟為異熟果報的習氣成熟的不利處境，還有如人妖等貪著強烈且持續的習氣，煩惱障的不利處境，以及如五無間罪等障礙修道的習氣，業障的不利處境，以及無法證悟真理，獲得惡趣等身體的習氣，異熟障的不利處境，以及被慾望等五種事物壓倒的習氣，障礙的不利處境，以及被欲妙的分別念等壓倒的習氣，分別唸的不利處境，以及因飲食過度或不足而無法行善的習氣，食物的不利處境，以及因男女交合等導致身心痛苦的習氣，性行為的不利處境，以及因二者的影響導致身體如殭屍般的狀態，睡眠的不利處境，以及因四大不調導致極度不適的習氣，疾病的不利處境，以及因諸法成熟而無法自主的習氣，衰老的不利處境，以及因生命變化導致諸根錯亂的習氣，死亡的不利處境，以及因劇烈行走等導致身體疲憊的習氣，完全疲勞的不利處境，這些根據不同情況，取決於眾生的相續，總的來說，存在於斷種眾生相續中的是不利處境穩固，存在於欲界眾生相續中的是不利處境巨大，存在於色界眾生相續中的是不利處境中等，存在於無色界眾生相續中的是不利處境微小，根據對治力來總的來說，聲聞和獨覺解脫的違品習氣是煩惱障的不利處境，九次第定的違品習氣是等至障的不利處境，一切智智的違品習氣是所知障的不利處境。大乘行者完全斷除了這些，而聲聞和獨覺雖然沒有完全斷除，但大部分斷除了也稱為斷除，如經中所說：『心完全解脫后，身體的不利處境也斷除了』等等。獲得方面，是相遇的。 是感受習氣的不利處境，以及貪嗔等潛在煩惱的不利處境，還有業和有漏的習氣所導致的不利處境，以及不能成熟為異熟果報的習氣成熟的不利處境，還有如人妖等貪著強烈且持續的習氣，煩惱障的不利處境，以及如五無間罪等障礙修道的習氣，業障的不利處境，以及無法證悟真理，獲得惡趣等身體的習氣，異熟障的不利處境，以及被慾望等五種事物壓倒的習氣，障礙的不利處境，以及被欲妙的分別念等壓倒的習氣，分別唸的不利處境，以及因飲食過度或不足而無法行善的習氣，食物的不利處境，以及因男女交合等導致身心痛苦的習氣，性行為的不利處境，以及因二者的影響導致身體如殭屍般的狀態，睡眠的不利處境，以及因四大不調導致極度不適的習氣，疾病的不利處境，以及因諸法成熟而無法自主的習氣，衰老的不利處境，以及因生命變化導致諸根錯亂的習氣，死亡的不利處境，以及因劇烈行走等導致身體疲憊的習氣，完全疲勞的不利處境，這些根據不同情況，取決於眾生的相續，總的來說，存在於斷種眾生相續中的是不利處境穩固，存在於欲界眾生相續中的是不利處境巨大，存在於色界眾生相續中的是不利處境中等，存在於無色界眾生相續中的是不利處境微小，根據對治力來總的來說，聲聞和獨覺解脫的違品習氣是煩惱障的不利處境，九次第定的違品習氣是等至障的不利處境，一切智智的違品習氣是所知障的不利處境。大乘行者完全斷除了這些，而聲聞和獨覺雖然沒有完全斷除，但大部分斷除了也稱為斷除，如經中所說：『心完全解脫后，身體的不利處境也斷除了』等等。獲得方面，是相遇的。

【English Translation】 These are the adverse circumstances of experiencing habitual tendencies, the adverse circumstances of latent afflictions such as attachment and aversion, the adverse circumstances arising from karmic actions and tainted habitual tendencies, the adverse circumstances of the maturation of habitual tendencies that cannot ripen into fully developed karmic results, the adverse circumstances of the obscurations of afflictions from intense and prolonged habitual tendencies such as hermaphroditism, the adverse circumstances of the obscurations of karmic actions that obstruct the path, such as the five heinous crimes, the adverse circumstances of the obscurations of maturation from habitual tendencies that lead to obtaining bodies in the lower realms, where it is impossible to realize the truth, the adverse circumstances of the obscurations of habitual tendencies overwhelmed by the five objects of desire, the adverse circumstances of conceptualization from habitual tendencies overwhelmed by thoughts of desirable qualities, the adverse circumstances of food from habitual tendencies that prevent engagement in virtue due to excessive or insufficient consumption, the adverse circumstances of sexual activity from habitual tendencies that cause physical and mental suffering through embracing, the adverse circumstances of dreams from habitual tendencies during states when the body becomes like an inanimate object due to the influence of duality, the adverse circumstances of illness from habitual tendencies of extreme discomfort due to imbalance of elements, the adverse circumstances of aging from habitual tendencies of lacking autonomy due to the maturation of elements, the adverse circumstances of death from habitual tendencies of all faculties being disrupted due to the transformation of life, and the adverse circumstances of complete exhaustion from habitual tendencies of physical fatigue due to intense travel. Depending on the individual's continuum, these can be summarized as follows: those present in the continuum of beings with severed lineages are stable adverse circumstances, those present in the continuum of beings in the desire realm are great adverse circumstances, those present in the continuum of beings in the form realm are moderate adverse circumstances, and those present in the continuum of beings in the formless realm are minor adverse circumstances. Depending on the antidote, they can be summarized as follows: the habitual tendencies that are contrary to the liberation of Hearers and Solitary Realizers are the adverse circumstances of the obscurations of afflictions, the habitual tendencies that are contrary to the nine meditative absorptions are the adverse circumstances of the obscurations of meditative absorption, and the habitual tendencies that are contrary to omniscience are the adverse circumstances of the obscurations of knowledge. Mahāyāna practitioners completely sever these, while Hearers and Solitary Realizers, although they do not completely abandon them, are said to have severed them because they have abandoned most of them, as it is said in the scriptures: 'After the mind is completely liberated, the adverse circumstances of the body are also severed,' and so on. In terms of attainment, it is encountering. These are the adverse circumstances of experiencing habitual tendencies, the adverse circumstances of latent afflictions such as attachment and aversion, the adverse circumstances arising from karmic actions and tainted habitual tendencies, the adverse circumstances of the maturation of habitual tendencies that cannot ripen into fully developed karmic results, the adverse circumstances of the obscurations of afflictions from intense and prolonged habitual tendencies such as hermaphroditism, the adverse circumstances of the obscurations of karmic actions that obstruct the path, such as the five heinous crimes, the adverse circumstances of the obscurations of maturation from habitual tendencies that lead to obtaining bodies in the lower realms, where it is impossible to realize the truth, the adverse circumstances of the obscurations of habitual tendencies overwhelmed by the five objects of desire, the adverse circumstances of conceptualization from habitual tendencies overwhelmed by thoughts of desirable qualities, the adverse circumstances of food from habitual tendencies that prevent engagement in virtue due to excessive or insufficient consumption, the adverse circumstances of sexual activity from habitual tendencies that cause physical and mental suffering through embracing, the adverse circumstances of dreams from habitual tendencies during states when the body becomes like an inanimate object due to the influence of duality, the adverse circumstances of illness from habitual tendencies of extreme discomfort due to imbalance of elements, the adverse circumstances of aging from habitual tendencies of lacking autonomy due to the maturation of elements, the adverse circumstances of death from habitual tendencies of all faculties being disrupted due to the transformation of life, and the adverse circumstances of complete exhaustion from habitual tendencies of physical fatigue due to intense travel. Depending on the individual's continuum, these can be summarized as follows: those present in the continuum of beings with severed lineages are stable adverse circumstances, those present in the continuum of beings in the desire realm are great adverse circumstances, those present in the continuum of beings in the form realm are moderate adverse circumstances, and those present in the continuum of beings in the formless realm are minor adverse circumstances. Depending on the antidote, they can be summarized as follows: the habitual tendencies that are contrary to the liberation of Hearers and Solitary Realizers are the adverse circumstances of the obscurations of afflictions, the habitual tendencies that are contrary to the nine meditative absorptions are the adverse circumstances of the obscurations of meditative absorption, and the habitual tendencies that are contrary to omniscience are the adverse circumstances of the obscurations of knowledge. Mahāyāna practitioners completely sever these, while Hearers and Solitary Realizers, although they do not completely abandon them, are said to have severed them because they have abandoned most of them, as it is said in the scriptures: 'After the mind is completely liberated, the adverse circumstances of the body are also severed,' and so on. In terms of attainment, it is encountering.

---

ཐོབ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་རྒྱུད་ལ་བསགས་པའི་ཆ་ལ་ཕྲད་པའི་ཐོབ་པ་ཞེས་ གདགས་སོ། །བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་ གཉེན་པོས་བཅོམ་སྟེ་ཟད་པའི་ཆ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེས་ན་ཕྲད་བྲལ་ གྱི་ཐོབ་པ་རྫས་གཞན་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། ། གཉེན་པོ་ལ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)དབྱེ་བ་མདོར་ བསྟན་ནི། དགུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་། །དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཞེས་བར་ཆད་མེད་ ལམ་འབའ་ཞིག་ལའང་འདོད་མོད། འདིར་ནི་སྒོམ་ལམ་མཐར་ཐུག་པའི་སྤོང་ལམ་གཉིས་ ཀ་སྟེ། སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་ཆ་ཤས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ བསྡུས་པ་དང་། དེ་མ་ལུས་པར་སྤོང་བ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཕ་ ལམ་གྱིས་ནོར་གཞན་ཐམས་ཅད་འབིགས་ཤིང་། དེ་གཞན་གྱིས་མི་ཕིགས་པ་ལྟར། ཏིང་ངེ་ འཛིན་དེ་དག་གིས་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་དེ་སྤང་བྱས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ པས་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་གང་ཕན་ཆད་སྤང་བྱ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐབས་མི་འབྱེད་ཅིང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིགས་ཤིང་འཇོམས་པར་ནུས་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ བསྡུས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་འོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དེང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་འབྱུང་བའི་དངོས་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་འགལ་རྐྱེན་འཇིག་ རྟེན་པའི་སྤྱོད་པས་ནམ་ཡང་མི་བརྫི་བས་བར་ཆད་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ 1-653 ཕྱེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་འཇོམས་པས་བརྟན་ཞིང་སྲ་བ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ མཚུངས་པས་རོ་གཅིག་པ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ ཁྱབ་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེར་ན་བྲག་ཆེན་པོ་མ་གྲུམ་པས་བར་མེད་པ། སེར་ཁ་མེད་ཅིང་ཁོག་སྟོང་ པ་མ་ཡིན་པས་བརྟན་ཞིང་སྲ་བ། གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་རོ་གཅིག་པ་ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པས་ ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བསྒུལ་ ཞིང་ཆེས་ཆེར་མི་གཡོས་སོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་ ཀྱང་མིག་གཡོས་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་གྱུར་པ་ལ་གནས་མ་ལུས་ པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མི་སློབ་པ

【現代漢語翻譯】 什麼是『獲得』呢？ 就是說，先前所說的那些惡趣，在相遇並積累于相續中的部分，就稱之為『獲得』。 什麼是『脫離』的獲得呢？ 就是說，那些惡趣，以各自相應的對治法摧毀而耗盡的部分，就稱之為『脫離』的獲得。 因此，相遇和脫離的獲得，並非是獨立存在的其他事物。 關於對治法，什麼是如金剛般的等持呢？（三者之首）簡要區分：『第九無間道，即是金剛喻定。』雖然也有人認為僅僅是無間道，但這裡指的是修道究竟的斷道二者，即逐漸斷除有頂的修斷微小部分的，包含在加行道中；以及完全斷除它們的，包含在無間道中。如同金剛鉆能穿透所有其他寶石，而其他寶石無法穿透它一樣，這些等持能壓倒所有應斷之物，而應斷之物無法壓倒它，因此稱為如金剛般。 （第二）詳細解釋體性：包含在加行道中的，是指在相續中生起任何修道大品，都不會被應斷的障礙所阻礙，並且能夠粉碎和摧毀所有障礙。包含在無間道中的，是指在任何等持之後，立即生起知曉滅盡、知曉不再生起的兩種智慧的直接原因，並且該等持也永遠不會被世間的行為所動搖，因此是無間的；不會被所有障礙所阻礙，並且能夠摧毀障礙，因此是穩固而堅硬的；與無分別智相同，因此是味道相同的；緣于周遍一切所知之如是性，因此是周遍的。 （第三）與聖教結合：考慮到這種如金剛般的等持，世尊說：『例如，巨大的巖石沒有裂縫，因此是無間的；沒有砂礫，也沒有空隙，因此是穩固而堅硬的；完全聚集在一起，因此是味道相同的；非常堅硬，因此是周遍的；即使是東方風的力量也不能稍微動搖，更不用說劇烈搖動了。』正如東方一樣，其他所有方向的風也不能使其動搖。因此，應當了知，這種等持永遠不會被相違品所動搖。什麼是完全轉變的處所呢？就是不再是學道的...

【English Translation】 What are the 'attainments'? That is to say, those evil destinies previously mentioned, the part that encounters and accumulates in the continuum, is called 'attainment'. What are the 'separation' attainments? That is to say, those evil destinies, when destroyed by their respective antidotes and exhausted, that part is called 'separation' attainment. Therefore, the attainment of encounter and separation are not other separate entities. Regarding antidotes, what is the samadhi like a vajra? (First of the three) Brief distinction: 'The ninth uninterrupted path is like a vajra.' Although some consider it to be only the uninterrupted path, here it refers to both the abandonment path that is the ultimate of the path of meditation, that is, the gradual abandonment of the small parts of the meditation abandonment of the peak of existence, included in the path of application; and the complete abandonment of them, included in the uninterrupted path. Just as a diamond can pierce all other gems, but other gems cannot pierce it, these samadhis can overwhelm all that should be abandoned, and what should be abandoned cannot overwhelm it, therefore it is called like a vajra. (Second) Detailed explanation of the essence: Included in the path of application is any great part of the path of meditation that arises in the continuum, which is not obstructed by all the obscurations that should be abandoned, and is able to shatter and destroy all obscurations. Included in the uninterrupted path is the direct cause of the arising of the two wisdoms of knowing exhaustion and knowing non-arising immediately after any samadhi, and that samadhi is never shaken by worldly actions, therefore it is uninterrupted; it is not obstructed by all obscurations, and is able to destroy obscurations, therefore it is stable and firm; it is the same as non-conceptual wisdom, therefore it is of the same taste; it is pervasive because it focuses on the suchness that pervades all knowable things. (Third) Combining with the scriptures: Considering this vajra-like samadhi, the Blessed One said: 'For example, a huge rock without cracks is uninterrupted; without gravel and without emptiness is stable and firm; completely gathered together is of the same taste; very hard is pervasive; even the force of the east wind cannot move it slightly, let alone shake it violently.' Just as the east is, the wind in all other directions cannot shake it. Therefore, it should be known that this samadhi is never shaken by opposing factors. What is the place that is completely transformed? It is no longer a path of learning...

---

འི་ལམ་ཐོབ་པའི་གནས་གྱུར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་ དག་དང་བྲལ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་དང་། སྔར་མཐོང་ལམ་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་ རྫོགས་པ་ལས། འདིར་ནི་སློབ་ལམ་ལས་མི་སློབ་ལམ་དུ་གྱུར་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལམ་ གྱི་གནས་གྱུར་པ་དང་། ཀུན་གཞིའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ གྱུར་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་གནས་གྱུར་གྱི་དོན་དྲི་བཅས་དྲི་མེད་ དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ལ། ཟད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ ན། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་མ་ལུས་པར་ཟད་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའམ། ཀུན་འབྱུང་ཟད་ པའི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འབྲས་ 1-654 བུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དུ་སྤངས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པའམ། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བའི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་དག་ནི་བདག་རྐྱེན་དང་དམིགས་རྐྱེན་ལས་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ རྒྱན་དུ་ནི། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ ཕྱིར་དེ་དག །གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དོན་དམ་པར་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ ཤེས་པ་ལའང་གསུངས་སོ། །(ཉན་ཐོས་པ། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་ལ། །ཡོངས་ཤེས་ལ་སོགས་ངེས་པའོ། ། ཡོངས་ཤེས་བྱར་མེད་ཅེས་ལ་སོགས། །མི་སྐྱེ་བ་ཡི་བློར་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །) ཆོས་བཅུ་ལ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ ལ་ནི་ཕུང་པོ་ཟག་མེད་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་ མཐའ་དང་འཚོ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ལྟ་བ་རྟོགས་པ་དང་རྩོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ གཟིགས་པའི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱན་ ལས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །རྟོགས་པས་མི་ཤེས་ཐོབ་ནས་ནི། །གནས་གཞན་གྱུར་ པ་མཐར་ཐུག་པ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་དང་། །གང་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་ཀུན། །ཕན་ ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། སྤྱི་མཚན་ལ། (གཉིས་ལས།)རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བ་ནི་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ དེ་རང་བཞིན་ནམ་བསྒོ

【現代漢語翻譯】 獲得道之轉變的三種狀態是：法性之心自性光明，遠離一切突發性的垢染，成為具有二種清凈的真如，這是心的轉變；先前在見道時，從世間道轉為超世間道，但尚未圓滿，而在此，從有學道轉為無學道，並且完全圓滿，這是道的轉變；遠離一切阿賴耶識的煩惱習氣，這是所取處的轉變。因此，轉變的意義是從有垢染轉為無垢染，而不是本體的改變。對於智慧，什麼是盡智？是指因，即所有生起之因完全滅盡后所產生的智慧，或者是指以生起之因滅盡之滅為對境的智慧。什麼是不生智？是指果，即所有痛苦永遠不再生起的狀態下所產生的智慧，或者是指以果，即痛苦不再生起之滅為對境的智慧。這些是根據自主之緣和所緣之緣而命名的。在《現觀莊嚴論》中說：『垢染盡與不生之，智慧菩提如是說，盡無盡及生無生，次第應知如是也。』意思是說，在勝義諦中，也說知曉盡與不生。 （聲聞乘，盡智于諸真實中，通達等性是決定。于諸所知無可爲了，是為不生智所許。）十法中的無學十法，是指五蘊無漏的狀態：無學的正語、業邊和活命是戒蘊；正念和等持是定蘊；正見、正思和正勤是慧蘊；正解脫是解脫蘊；正智是解脫知見蘊。應當理解，這是根據五蘊來解釋的。這些也如《現觀莊嚴論》所說：『如金剛喻之等持，由證悟而得不思議，轉變至究竟之狀態，遠離一切垢染之污垢，於何處安住之諸有情，為利他而精進修持者，獲得一切相智之，無上果位。』 總相中，分為四種，即道的真諦的體性，是自性或修習。

【English Translation】 The three states of transformation in attaining the path are: the nature of the mind of Dharmata (ཆོས་ཉིད་, nature of reality), which is naturally luminous, becomes the Suchness (དེ་བཞིན་ཉིད་, tathata) with two purities, free from all sudden defilements, this is the transformation of the mind; previously, in the path of seeing, it transformed from the worldly path to the transcendental path, but it was not yet complete, but here, it transforms from the path of learning to the path of no-more-learning, and it is completely complete, this is the transformation of the path; being free from all the habitual tendencies of the afflictions of the Alaya (ཀུན་གཞི་, store consciousness), this is the transformation of the appropriated place. Therefore, the meaning of transformation is to transform from defiled to undefiled, not to change the essence. Regarding wisdom, what is the wisdom of exhaustion? It refers to the wisdom that arises after the cause, that is, all causes of arising, are completely exhausted, or it refers to the wisdom that takes as its object the cessation of the exhaustion of the cause of arising. What is the wisdom of non-arising? It refers to the wisdom that arises in the state where the result, that is, all suffering, never arises again, or it refers to the wisdom that takes as its object the cessation of the result, that is, the non-arising of suffering. These are named according to the autonomous condition and the object condition. In the Ornament for Clear Realization, it is said: 'The wisdom of exhaustion of defilements and non-arising, is called enlightenment, the exhaustion of non-exhaustion and the non-arising of non-arising, should be understood in order.' It means that in the ultimate truth, it is also said to know exhaustion and non-arising. (Sravakas, in the truths, the wisdom of exhaustion is certain in understanding equality. In all that is to be known, there is nothing more to be done, this is what is accepted as the wisdom of non-arising.) The ten dharmas of no-more-learning in the ten dharmas, refer to the state of the five aggregates without outflows: the no-more-learning's right speech, end of action, and livelihood are the aggregate of discipline; mindfulness and samadhi are the aggregate of samadhi; right view, right thought, and right effort are the aggregate of wisdom; right liberation is the aggregate of liberation; right knowledge is the aggregate of the wisdom of liberation and vision. It should be understood that this is explained according to the five aggregates. These are also as stated in the Ornament for Clear Realization: 'Like the vajra-like samadhi, obtained by realizing the inconceivable, transforming to the ultimate state, free from the defilements of all obscurations, where all sentient beings abide, those who diligently practice for the benefit of others, obtain the supreme state of all-knowingness.' In the general characteristics, divided into four types, namely the nature of the truth of the path, is nature or practice.

---

མ་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ། །ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། (མཱར་ག་འཚོལ་བ་ 1-655 ལའོ་ཞེས་པའི་བྱིངས་ལས་བསྒྲུབས་པས།) ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་རྟོགས་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་པ་མ་ཡིན་ པ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིས་ཅེས་བྱ་ཞེ་ ན། འདུས་བྱས་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བཟློག་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ རྟོགས་པ་ལ་འཇོག་ཅིང་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་རྟག་པ་གཏན་དུ་བའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་(ནིཪྻཱ་ཎ་)བའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་ དྲུག་ནི། སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ རྣམས་བྱིས་པས་རྟོགས་པ་ཟག་བཅས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད། འཕགས་པས་རྟོགས་པ་ ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བྱིས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པས་ཤེས་ བྱ་ལ་ལེགས་པར་མ་ཞུགས་པ་དང་། འཕགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ལེགས་པར་ ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲེལ་བས་སྒྲིབ་ པ་དང་བཅས་པ་དང་། མཐོང་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། མིང་དོན་ སྦྱར་ནས་འཛིན་པས་སྤྲོས་བཅས་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྤྲོས་ པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། (གཉིས་པ།) རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ 1-656 ལ། མ་ངེས་ན་ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་འཇུག་ཅིང་གནས་པ་ན། མི་རྟག་པའི་དོན་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བར་མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པ་དང་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཤད་ཟིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལྷག་མ

【現代漢語翻譯】 應知無為有四種體性，即：道的體性、理的體性、修的體性、出離的體性。 以詞義解釋：為何稱為道的體性？（源於詞根'mārga'，意為尋求）因為它能完全尋求並證悟諸法之本性。 為何稱為理的體性？因為它能對治非理性的煩惱。 為何稱為修的體性？因為它能從顛倒見，如執著有為法為常等中解脫，安住于如實證悟，使心不顛倒。 為何稱為出離的體性？因為它能趨向于無為、常恒的涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས།，梵文天城體：निर्वाण，梵文羅馬擬音：nirvāṇa，漢語字面意思：寂滅）。 有漏與無漏的差別： 有漏與無漏的差別在於：（一）真實義的顯示：苦等四聖諦的十六種行相，即以心和心所緣取對境的差別相，即是行相。這些行相，凡夫所證悟的是有漏的世間法，聖者所證悟的是無漏的出世間法。那麼，世間法與出世間法有什麼差別呢？ 凡夫因為沒有現量證悟真如，所以對所知沒有完全通達；聖者因為現量證悟了真如，所以完全通達。同樣，凡夫與見道所斷煩惱的習氣相聯，所以有染污；聖者因為完全斷除了見道所斷煩惱，所以沒有染污；凡夫執著名相概念，所以是有戲論、有二取分別；聖者因為沒有戲論，沒有分別。這些就是世間法與出世間法的差別。 （二）破除諍論：如果是不分別，就不能確定『這是什麼』；如果不確定，就與完全通達所知相違。這是因為，當出世間智慧進入並安住於十六行相時，能現量見到並體驗到無常的意義，所以是完全通達。但這不是通過執著名相概念的分別來見到的。正如第一個行相，無常的意義已經解釋的那樣，其餘的行相也是如此。

【English Translation】 It should be known that there are four aspects of the unconditioned: the characteristic of the path, the characteristic of reason, the characteristic of practice, and the characteristic of definitive emergence. In terms of etymological explanation: Why is it called the characteristic of the path? (Derived from the root 'mārga', meaning to seek) Because it completely seeks and realizes the meaning of the very essence of phenomena. Why is it called the characteristic of reason? Because it is the antidote to irrational afflictions. Why is it called the characteristic of practice? Because it turns away from inverted views, such as clinging to conditioned phenomena as permanent, and establishes itself in the realization of suchness, making the mind non-inverted. Why is it called the characteristic of definitive emergence? Because it goes to the state of unconditioned, permanent, and eternally peaceful Nirvana (藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས།，梵文天城體：निर्वाण，梵文羅馬擬音：nirvāṇa，漢語字面意思：cessation of suffering). The difference between contaminated and uncontaminated: The difference between contaminated and uncontaminated lies in: (1) The manifestation of the actual meaning: The sixteen aspects of the four noble truths, such as suffering, etc., are the distinctions in which the mind and mental factors apprehend objects, which are the aspects. Those aspects that are realized by ordinary beings are contaminated worldly phenomena, and those realized by noble beings are uncontaminated transcendental phenomena. So, what is the difference between worldly and transcendental phenomena? Ordinary beings do not directly realize suchness, so they do not fully penetrate the knowable; noble beings directly realize it, so they fully penetrate it. Similarly, ordinary beings are connected with the latent tendencies of afflictions to be abandoned on the path of seeing, so they are defiled; noble beings have abandoned all afflictions to be abandoned on the path of seeing, so they are undefiled; ordinary beings grasp at names and concepts, so they have elaboration and dualistic conceptualization; noble beings have no elaboration and no conceptualization. These are the differences between worldly and transcendental phenomena. (2) Refuting disputes: If there is no conceptualization, then it cannot be determined 'what this is'; if it is not determined, then it contradicts the full penetration of the knowable. This is because, when transcendental wisdom enters and abides in the sixteen aspects, it directly sees and experiences the meaning of impermanence, so it is fully penetrated. But it is not seen through conceptualization that grasps at names and concepts. Just as the meaning of the first aspect, impermanence, has been explained, so are the remaining aspects.

---

་བཅོ་ ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བས་ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ མིང་དོན་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། བརྗོད་ བྱ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལས། ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ། སྔར་མདོར་བསྟན་དུ་མིང་ཙམ་སྨོས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བརྒྱད་དེ་ གསུང་རབ་དང་སྡེ་སྣོད་ངོས་བཟུང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཤད་པ། དམིགས་བྱའི་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ། དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བཤད་པ། དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་རྟོགས། སྒོམ་བྱུང་ གི་ས་ལྔ་བཤད་པ། ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་བཤད་ པའོ། ། ༈ གསུང་རབ་དང་སྡེ་སྣོད་ངོས་བཟུང་བ། གསུང་རབ་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ལ་ལྔའི། (དང་པོ།)ལྡང་ཚད་ནི་ཡི་གེ་(སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་) དུ་མ་འདུས་པ་ལས་མིང་དང་། མིང་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་ཚིག་དང་། (འཇུག་ལྡོག་གི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་) ཚིག་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་ངག་དང་། ངག་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་(བརྗོད་བྱ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ཚང་བར་སྟོན་པ་) ལེའུ་འམ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། རབ་དུ་བྱེད་པ་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་སམ་གསུང་ 1-657 རབ་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་མིང་གི་ཕྲེང་བ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ བསྡུས་པར་འདོད་ཅིང་། མདོ་སྡེ་པ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་ པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པར་འདོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གང་རྣམས་ ཐུབ་པས་གསུངས་དེ་དག །ཚིག་གམ་མིང་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་། །གཟུགས་སམ་འདུ་བྱེད་དག་ ཏུ་འདུས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས། (ཐེག་བསྡུས་དང་བཤད་སྦྱར་ དུ།)རྐྱང་བ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒྲར་སྣང་བ་འདོད་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉན་ པ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚོགས་ཞེས་པར་འདོད་ཅིང་། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་དུའང་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ རིག་པའི་ཚོགས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། (གསུམ་པ།) གྲངས་ཚད་ནི་སྟོན་པ་འདིའི་གསུང་རབ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ ཡིན་ལ། རེ་རེའི་ཚད་ཤཱ་རིའི་བུས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་སྟོང་ཡོད་པ་ ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ཕུང་པོ་དང་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་སྣ་རེ་ཚང་བར་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་ ཀྱི་ཕུང་

【現代漢語翻譯】 那麼，如何將這十五者協調一致呢？因為能夠親眼見到必定產生（智慧）的道理，所以是很好地進入了所知境，但並非將『必定產生』這個名稱和意義結合起來執取的分別念，所以沒有任何矛盾之處。到此為止都要理解。在《阿毗達磨集論》中，闡述並確定了聖者的四諦，這就是《集論》第二的解釋。 各自的體性：法之抉擇 之前在簡略的指示中僅僅提到了名稱的法之抉擇是什麼呢？有八種，即確定聖教和三藏，解釋有境的知識，區分所緣的形態，解釋能辨的理智，從觀察中產生的現觀，解釋五種修所生的地，精通諸法和實情，特別是闡述大乘。 確定聖教和三藏 聖教的總義有五種：（第一，）量的標準是，由（觀世音菩薩的苦行）眾多字母集合成名稱，眾多名稱集合成詞語，（顯示出進入和返回的差別，）眾多詞語集合成語句，眾多語句集合成（顯示出僅僅具備一部分所表達內容的）章節或品，眾多品集合成論典或聖教。 （第二，）體性是，按照分別說者的觀點，認為是與名言之串聯相應的非相應的行蘊所攝；經部師則認為是與自聲的相，與論典的量相等的色蘊所攝，如雲：『八萬四千法蘊，如來所說彼一切，或是名言或是詞，彼等皆攝於色或行。』按照大乘的觀點，（在《攝大乘論》和《釋論》中，）認為是顯現為單音和偈頌的聲音，隨順所希望的意義，進入聽者的識聚中。在《中邊分別論》的解釋中也說：『顯現為超世間智慧所獲得的音聲差別之識聚。』 （第三，）數量是，本師的聖教有八萬四千法蘊，每一部的量就像舍利子所造的論典有六千頌一樣，或者是指完整地顯示出蘊和諦等每一個意義，即法蘊。

【English Translation】 So, how should these fifteen be harmonized? Because one can directly see the reason for the certain arising (of wisdom), it is a good entry into the knowable realm, but it is not a conceptualization that grasps the name and meaning of 'certain arising' as being the same, so there is no contradiction whatsoever. This much should be understood. In the Abhidharma-samuccaya, it elucidates and establishes the four noble truths of the noble ones, which is the explanation of the second Samuccaya. Individual Essence: Determination of Dharma What is the determination of dharma, which was previously mentioned only by name in the brief indication? There are eight: namely, identifying the scriptures and the three baskets, explaining the knowledge of the subject, distinguishing the aspects of the object, explaining the reasoning of the discriminator, the direct realization arising from analysis, explaining the five grounds arising from meditation, being skilled in the dharmas and their reality, and especially explaining the Mahayana. Identifying the Scriptures and the Three Baskets The general meaning of the scriptures has five aspects: (First,) the standard of measure is that multiple letters (from the ascetic practices of Avalokiteshvara) gather to form names, multiple names gather to form words, (showing the difference of entering and returning,) multiple words gather to form sentences, multiple sentences gather to form (showing that only a portion of the expressed content is complete) chapters or sections, and multiple sections gather to form treatises or scriptures. (Second,) the essence is that, according to the Vaibhashikas, it is considered to be included in the non-associated formative aggregates that correspond to the string of names; the Sautrantikas, however, consider it to be included in the form aggregate, which is equal to the measure of the self-sound's characteristic, as it is said: 'The eighty-four thousand aggregates of dharma, all that the Thus-gone One spoke, whether they are names or words, all of them are included in form or formations.' According to the Mahayana view (in the Mahayana-samgraha and its commentary), it is considered to be the collection of consciousness of the listener, appearing as single sounds and verses, following the desired meaning. In the explanation of the Madhyanta-vibhanga, it is also said: 'The collection of consciousness appearing as the difference of sound obtained by transcendental wisdom.' (Third,) the quantity is that the scriptures of this teacher have eighty-four thousand aggregates of dharma, and the measure of each part is like the treatise made by Shariputra, which has six thousand verses, or it refers to the complete display of each meaning, such as aggregates and truths, that is, the aggregates of dharma.

---

པོ་ཤཱ་རིའི་བུས། །ཞེས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འགྲེལ་བར་རེ་རེའི་ཚད་ཚིགས་བཅད་སྟོང་ཕྲག་ རེ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་ བར་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་ཚད་ནི་དབྱངས་ཡིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་ པའོ། །རབ་ཏུ་སྒྲོན་གསལ་དུ་ནི། གླང་བོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཐེག་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་ པོ་གཅིག་འབྲི་བར་ནུས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། (བཞི་པ།) དགོས་ཆེད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་ 1-658 པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (ལྔ་པ།) ངེས་ཚིག་ནི་ཚིག་གམ་གསུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་བམ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་ གསུང་རབ་ཅེས་པའོ། །གཞུང་དོན་ལ། མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་ པ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་པ་སྟོན་པའམ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་པའི་ ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །རྒྱས་བཤད་ལ། མདོ་དང་དབྱངས་ བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་དུ་བརྗོད་དང་གླེང་གཞིའི་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ ལྟ་བུ་བྱུང་སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས། །རྨད་བྱུང་ཆོས་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་ ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། གསུང་རབ་གང་དུ་བཞེད་པའི་དོན་གོ་སྨོས་ པའམ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པ་སྟེ་ལྷུག་པར་གསུངས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོས་ཐོས་བའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་འདི་ དག་གཟུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེའང་འཆད་པ་པོས་བཤད་བྱའི་དོན་མང་པོ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྟོན་པས་ རྣམ་པར་གཞག་སླ་བ་དང་། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་བར་བྱེད་པས་བཤད་སླ་བ་དང་། 1-659 ཉན་པ་པོས་ཀྱང་གཞུང་ཉུང་ཞིང་དོན་གསལ་བས་བཟུང་སླ་བ་དང་། ཆོས་འདི་བསྒོམས་པས་ ཤེས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་གུས་པས་གཅ

【現代漢語翻譯】 པོ་ཤཱ་རིའི་བུས། །ཞེས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །（Pośa-ri'i bus. Zhes pa dang. Kha cig bstan bcos tshad ces zer. Phung po la sogs gtam re yin. Zhes pa ltar ro.）就像波沙日之子所說，有些人說經文的量就是蘊等等的言論。 འགྲེལ་བར་རེ་རེའི་ཚད་ཚིགས་བཅད་སྟོང་ཕྲག་རེ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་ཚད་ནི་དབྱངས་ཡིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་པའོ། །（'grel bar re re'i tshad tshigs bcad stong phrag re yin la. Thams cad bsdoms pa la bye ba phrag brgya dang 'bum phrag bzhi bcur 'gyur bar gsungs te. Tshigs bcad re re'i tshad ni dbyangs yig sum cu rtsa gnyis kyis bcings pa'o.）註釋中說，每一部的量都是一千頌，全部加起來就有一百俱胝（俱胝，koṭi，कोटि，千萬）和四十萬頌。每一頌的量由三十二個音節組成。 རབ་ཏུ་སྒྲོན་གསལ་དུ་ནི། གླང་བོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཐེག་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་འབྲི་བར་ནུས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །（Rab tu sgron gsal du ni. Glang bo che rab brtan gyis theg pa'i snag tshas chos kyi phung po gcig 'bri bar nus so zhes kyang gsungs so.）《光明燈論》中也說，一頭名叫極堅的大象所能攜帶的墨水，可以寫出一部法蘊。 (བཞི་པ།) དགོས་ཆེད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ།（(bzhi pa.) Dgos chEd ni 'dod chags dang zhe sdang dang gti mug dang nga rgyal la sogs pa'i nyon mongs pa ji snyed pa'i gnyen por chos kyi phung po'ang de snyed du gsungs pa ste.）第四，必要性是，爲了對治貪慾、嗔恨、愚癡、我慢等等煩惱，所以宣說了同樣數量的法蘊。 སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །（Spyod pa rnams kyi gnyen por ni. Chos kyi phung po mthun par gsungs. Zhes pa ltar ro.）就像所說：『爲了對治各種行為，宣說了相應的法蘊。』 (ལྔ་པ།) ངེས་ཚིག་ནི་ཚིག་གམ་གསུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་བམ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་གསུང་རབ་ཅེས་པའོ། །（(lnga pa.) Nges tshig ni tshig gam gsung rnams kyi nang nas rab bam mchog yin pas na gsung rab ces pa'o.）第五，詞源是，因為在所有詞語或言語中，它是最殊勝的，所以稱為『གསུང་རབ』（gsung rab，聖言）。 གཞུང་དོན་ལ། མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའོ། །（Gzhung don la. Ming gi dbye ba mdor bstan. Ngo bo rgyas par bshad pa. Sde snod gsum du bsdud pa'o.）關於正文的內容，簡要說明名稱的分類，詳細解釋本體，歸納為三藏。 དང་པོ་ནི། རིགས་པ་སྟོན་པའམ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །（Dang po ni. Rigs pa ston pa'am don phyin ci ma log pa 'dzin pa'i don gyis na chos zhes bya ba ni gsung rab yan lag bcu gnyis te. Mdo'i sde dang. Dbyangs kyis bsnyad pa'i sde dang. Lung du bstan pa'i sde dang. Tshigs su bcad pa'i sde dang. ChEd du brjod pa'i sde dang. Gleng gzhi'i sde dang. Rtogs pa brjod pa'i sde dang. De lta bu byung ba'i sde dang. Skyes pa rabs kyi sde dang. Shin tu rgyas pa'i sde dang. Rmad du byung pa'i chos kyi sde dang. Gtan la phab par bstan pa'i sde'o.）第一，因為具有顯示正理或掌握意義不顛倒的作用，所以稱為『ཆོས』（chos，法），也就是十二部經：契經、應頌、記別、諷頌、自說、因緣、譬喻、本事、本生、方廣、希法、論議。 རྒྱས་བཤད་ལ། མདོ་དང་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་དུ་བརྗོད་དང་གླེང་གཞིའི་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས། །རྨད་བྱུང་ཆོས་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན།（Rgyas bshad la. Mdo dang dbyangs bsnyad lung bstan tshigs su bcad. ChEd du brjod dang gleng gzhi'i rtogs pa brjod. De lta bu byung skyes rabs shin tu rgyas. Rmad byung chos dang gtan la phab par bstan. Zhes pa ltar bcu gnyis kyi dang po mdo'i sde gang zhe na.）詳細解釋：『契經、應頌、記別、諷頌，自說、因緣、譬喻、本事，本生、方廣、希法、論議。』這十二部中的第一部，什麼是契經呢？ (གཉིས་ལས་དང་པོ།) དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། གསུང་རབ་གང་དུ་བཞེད་པའི་དོན་གོ་སྨོས་པའམ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པ་སྟེ་ལྷུག་པར་གསུངས་པའོ། །（(gnyis las dang po.) Don dngos bstan pa ni. Gsung rab gang du bzhed pa'i don go smos pa'am mdor bsdus te gsal bar bstan pa'i tshul gyis rkyang pa ste lhug par gsungs pa'o.）(二者中的第一者)真實意義的顯示是：在任何經文中，以理解所希望的意義，或者以簡要而清晰地顯示的方式，單獨地，也就是以散文的形式宣說。 (གཉིས་པ།) དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོས་ཐོས་བའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་འདི་དག་གཟུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེའང་འཆད་པ་པོས་བཤད་བྱའི་དོན་མང་པོ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྟོན་པས་རྣམ་པར་གཞག་སླ་བ་དང་། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་བར་བྱེད་པས་བཤད་སླ་བ་དང་།（(gnyis pa.) De'i phan yon ni. 'Chad pa po dang nyan pa pos thos ba'i phan yon bcu po 'di dag gzugs nas de bzhin gshegs pa rnams smos pa'i tshul gyis chos ston par mdzad de. De'ang 'chad pa pos bshad bya'i don mang po mdor bsdus nas tshegs chung ngus ston pas rnam par gzhag slaba dang. Tshig nyung ngus don rgya chen po go bar byed pas bshad slaba dang.）(二者中的第二者)它的利益是：講法者和聽法者以提及色身乃至如來的方式來宣講佛法，這是聽聞的十種利益。講法者將許多要講的內容概括起來，用很少的努力就能講清楚，而且容易理解；用很少的詞語就能理解廣大的意義，所以容易講解； ཉན་པ་པོས་ཀྱང་གཞུང་ཉུང་ཞིང་དོན་གསལ་བས་བཟུང་སླ་བ་དང་། ཆོས་འདི་བསྒོམས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་གུས་པས་གཅི（Nyan pa pos kyang gzhung nyung zhing don gsal bas bzung slaba dang. Chos 'di bsgoms pas shes par bya ba rtogs nas de la gus pas gcig）聽法者也因為經文少而意義清晰，所以容易掌握；通過修習此法，能夠領悟所應了知的，並對此恭敬。

【English Translation】 པོ་ཤཱ་རིའི་བུས། །ཞེས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །(Pośa-ri'i bus. Zhes pa dang. Kha cig bstan bcos tshad ces zer. Phung po la sogs gtam re yin. Zhes pa ltar ro.) As Pośa-ri's son said, some say that the measure of the scriptures is the statements about the aggregates and so on. འགྲེལ་བར་རེ་རེའི་ཚད་ཚིགས་བཅད་སྟོང་ཕྲག་རེ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་ཚད་ནི་དབྱངས་ཡིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་པའོ། །('grel bar re re'i tshad tshigs bcad stong phrag re yin la. Thams cad bsdoms pa la bye ba phrag brgya dang 'bum phrag bzhi bcur 'gyur bar gsungs te. Tshigs bcad re re'i tshad ni dbyangs yig sum cu rtsa gnyis kyis bcings pa'o.) In the commentary, it is said that the measure of each is one thousand verses, and all together it becomes one hundred koṭis (俱胝，koṭi，कोटि，ten million) and forty hundred thousand verses. The measure of each verse is bound by thirty-two syllables. རབ་ཏུ་སྒྲོན་གསལ་དུ་ནི། གླང་བོ་ཆེ་རབ་བརྟན་གྱིས་ཐེག་པའི་སྣག་ཚས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་འབྲི་བར་ནུས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །(Rab tu sgron gsal du ni. Glang bo che rab brtan gyis theg pa'i snag tshas chos kyi phung po gcig 'bri bar nus so zhes kyang gsungs so.) In the 'Lamp Illuminating', it is also said that the ink carried by an elephant named Rab-brtan can write one Dharma-skandha. (བཞི་པ།) དགོས་ཆེད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ།((bzhi pa.) Dgos chEd ni 'dod chags dang zhe sdang dang gti mug dang nga rgyal la sogs pa'i nyon mongs pa ji snyed pa'i gnyen por chos kyi phung po'ang de snyed du gsungs pa ste.) Fourth, the purpose is that as many afflictions as there are, such as desire, hatred, ignorance, pride, etc., so many Dharma-skandhas are taught as antidotes. སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །(Spyod pa rnams kyi gnyen por ni. Chos kyi phung po mthun par gsungs. Zhes pa ltar ro.) As it is said: 'For the antidote to various behaviors, corresponding Dharma-skandhas are taught.' (ལྔ་པ།) ངེས་ཚིག་ནི་ཚིག་གམ་གསུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་བམ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་གསུང་རབ་ཅེས་པའོ། །((lnga pa.) Nges tshig ni tshig gam gsung rnams kyi nang nas rab bam mchog yin pas na gsung rab ces pa'o.) Fifth, the etymology is that because it is the most excellent among all words or speech, it is called 'གསུང་རབ' (gsung rab, sacred word). གཞུང་དོན་ལ། མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། ངོ་བོ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའོ། །(Gzhung don la. Ming gi dbye ba mdor bstan. Ngo bo rgyas par bshad pa. Sde snod gsum du bsdud pa'o.) Regarding the content of the text, briefly explain the classification of names, explain the essence in detail, and summarize it into the three piṭakas. དང་པོ་ནི། རིགས་པ་སྟོན་པའམ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །(Dang po ni. Rigs pa ston pa'am don phyin ci ma log pa 'dzin pa'i don gyis na chos zhes bya ba ni gsung rab yan lag bcu gnyis te. Mdo'i sde dang. Dbyangs kyis bsnyad pa'i sde dang. Lung du bstan pa'i sde dang. Tshigs su bcad pa'i sde dang. ChEd du brjod pa'i sde dang. Gleng gzhi'i sde dang. Rtogs pa brjod pa'i sde dang. De lta bu byung ba'i sde dang. Skyes pa rabs kyi sde dang. Shin tu rgyas pa'i sde dang. Rmad du byung pa'i chos kyi sde dang. Gtan la phab par bstan pa'i sde'o.) First, because it has the function of showing reason or grasping the meaning without inversion, it is called 'ཆོས' (chos, Dharma), which is the twelve branches of scripture: Sutra, Geya, Vyakarana, Gatha, Udana, Nidana, Avadana, Itivrittaka, Jataka, Vaipulya, Adbhuta-dharma, and Upadesha. རྒྱས་བཤད་ལ། མདོ་དང་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་ཚིགས་སུ་བཅད། །ཆེད་དུ་བརྗོད་དང་གླེང་གཞིའི་རྟོགས་པ་བརྗོད། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས། །རྨད་བྱུང་ཆོས་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན།(Rgyas bshad la. Mdo dang dbyangs bsnyad lung bstan tshigs su bcad. ChEd du brjod dang gleng gzhi'i rtogs pa brjod. De lta bu byung skyes rabs shin tu rgyas. Rmad byung chos dang gtan la phab par bstan. Zhes pa ltar bcu gnyis kyi dang po mdo'i sde gang zhe na.) In detail: 'Sutra, Geya, Vyakarana, Gatha, Udana, Nidana, Avadana, Itivrittaka, Jataka, Vaipulya, Adbhuta-dharma, and Upadesha.' Among these twelve, what is the first, Sutra? (གཉིས་ལས་དང་པོ།) དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། གསུང་རབ་གང་དུ་བཞེད་པའི་དོན་གོ་སྨོས་པའམ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པ་སྟེ་ལྷུག་པར་གསུངས་པའོ། །((gnyis las dang po.) Don dngos bstan pa ni. Gsung rab gang du bzhed pa'i don go smos pa'am mdor bsdus te gsal bar bstan pa'i tshul gyis rkyang pa ste lhug par gsungs pa'o.) (The first of the two) The display of the actual meaning is: in any scripture, it is spoken alone, that is, in prose, in the manner of understanding the desired meaning, or briefly and clearly displaying it. (གཉིས་པ།) དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོས་ཐོས་བའི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་འདི་དག་གཟུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེའང་འཆད་པ་པོས་བཤད་བྱའི་དོན་མང་པོ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྟོན་པས་རྣམ་པར་གཞག་སླ་བ་དང་། ཚིག་ཉུང་ངུས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་བར་བྱེད་པས་བཤད་སླ་བ་དང་།((gnyis pa.) De'i phan yon ni. 'Chad pa po dang nyan pa pos thos ba'i phan yon bcu po 'di dag gzugs nas de bzhin gshegs pa rnams smos pa'i tshul gyis chos ston par mdzad de. De'ang 'chad pa pos bshad bya'i don mang po mdor bsdus nas tshegs chung ngus ston pas rnam par gzhag slaba dang. Tshig nyung ngus don rgya chen po go bar byed pas bshad slaba dang.) (The second of the two) Its benefit is: the speaker and the listener teach the Dharma in the manner of mentioning the form body and even the Tathagatas, which are the ten benefits of hearing. The speaker summarizes many things to be said and explains them with little effort, so it is easy to understand; with few words, one can understand the vast meaning, so it is easy to explain; ཉན་པ་པོས་ཀྱང་གཞུང་ཉུང་ཞིང་དོན་གསལ་བས་བཟུང་སླ་བ་དང་། ཆོས་འདི་བསྒོམས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་གུས་པས་གཅི(Nyan pa pos kyang gzhung nyung zhing don gsal bas bzung slaba dang. Chos 'di bsgoms pas shes par bya ba rtogs nas de la gus pas gcig) The listener also finds it easy to grasp because the text is short and the meaning is clear; by meditating on this Dharma, one can realize what is to be known and respectfully unite with it.

---

ེས་སུ་འཛིན་ཅིང་མྱུར་དུ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གུས་པའི་སྦྱོར་བས་ཤེས་རབ་རྣོན་པོར་གྱུར་ནས་མྱུར་དུ་ཆོས་ ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་བསྟན་པ་ལེགས་པར་གནས་པ་རྟོགས་ ཏེ། སྟོན་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་བྱ་ དམ་པའི་ཆོས་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལའང་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། དགོངས་པའི་དོན་འབད་དེ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་ བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ལ་རེག་པ་ དང་། བརྒལ་ལན་ལ་སོགས་པའི་འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་དོན་ཟབ་མོ་གཏན་ལ་འབེབས་ ཤིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དམ་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ བ(སྟེ་བརྒྱད་ཐོབ་པ)འོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོའི་སྡེ་ལྷུག་པར་གསུངས་ པ་དེ་ཉིད་དབུས་སུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་མཐར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་མཛད་དེ། སྙན་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལེགས་པར་སྐྱེས་ཀྱི་མདོ་(འཆད་འགྱུར་)ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་གེ་ཡ་ཞེས་པ་དབྱངས་སུ་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པས་ཀུན་རྫོབ་ སྒྲུབ་པར་སྟོན་པ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པས་ན་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་ལས་ཉན་ ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཁྱིམ་བདག་ལ་སོགས་པ་སྔར་འདས་ཏེ་ཤི་བའི་དུས་ བྱས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལུང་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་སྒྲུབ་པ་ གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ 1-660 ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་དུ་ཚིགས་སུ་སྦྱར་ ཞིང་རྐང་པ་མཉམ་པར་བཅད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལུང་དུ། ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་མ་ཐོབ་ པ། །དེ་སྲིད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཞིག་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བའམ་རྐང་པ་གཉིས་པ་དང་། ཚངས་ པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་འབད་པ་བརྟན་པར་གྱིས། །ཆོས་འདི་དག་ལ་གཡུང་དྲུང་ ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་གསུམ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གནས་མེད་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་པ་ ལ་དགེ་སློང་མེད། །(རྟོག་པས།)བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་ལ་དགའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་ མི་མངའ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་བཞི་པ་དང་། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡིན། །བསྐལ་མང་ བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ། །འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། །གོ་འཕང་ འདི་ལ་རྗེས་ས

【現代漢語翻譯】 堅持修行並迅速圓滿二資糧，以恭敬的修行使智慧敏銳，從而迅速證悟法性，證悟法性后，認識到教法得到良好住持，對導師 佛陀（Buddha，覺悟者）生起信心，獲得不可動搖的信仰，對所教導的聖法以及修持聖法的聖僧伽（Sangha，僧團）也認識到他們的功德，從而獲得不可動搖的信仰，努力領悟其深意，獲得極大的喜悅，因此在今生今世也能觸及安樂之頂峰，以辯論等雄辯之辭確定並辨析深刻的意義，使聖者智者們心滿意足，依此進入智者之列，美名遠揚（即獲得八種功德）。 何為以歌詠體裁講述的經典？即在直述的經部中間穿插間斷性的偈頌，並在結尾處作總結性的偈頌，如《善生經》（Singalovada Sutta，教導在家居士的經典）等以美妙的歌詠體裁講述的經典。 或者，伽陀（Geya，歌詠）一詞既可指歌唱，也可指領悟，因此，宣說世俗諦的需要理解其詞句含義的不了義經部，就是以歌詠體裁講述的經典。 何為授記部？即經中對過去已經去世的聲聞（Shravaka，聽聞佛法者）、菩薩（Bodhisattva，為利益眾生而發菩提心者）以及在家居士等進行授記，或者對未來將要出現的情況進行預言的經典。 或者，主要宣說勝義諦的需要通過分析來理解其含義的了義經部，就是授記部。 何為偈頌部？即經中以偈頌形式，按照相等行數進行講述的經典。例如，律藏中說：『只要未得無漏（藏文：ཟག་མེད།），就不要放棄跏趺坐。』（藏文：ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཞིག་མི་བྱ། །）這是兩句偈。 『爲了獲得梵天（藏文：ཚངས་པ།）的果位，要堅定地努力。這些法是永恒的。』（藏文：ཚངས་པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་འབད་པ་བརྟན་པར་གྱིས། །ཆོས་འདི་དག་ལ་གཡུང་དྲུང་ཡིན། །）這是三句偈。 『如同虛空無處可住，外道中沒有比丘（藏文：དགེ་སློང་།）。』（藏文：ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གནས་མེད་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་དགེ་སློང་མེད། །）『（因為妄念，藏文：རྟོག་པས།）孩子們喜歡戲論，如來（Tathagata，證悟真理者）沒有戲論。』（藏文：བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་ལ་དགའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་མི་མངའ། །）這是四句偈。 『這是救護者們的法，在無數億劫中，從未見過或聽過，這不死的、無憂的果位，要隨之效仿。』（藏文：སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡིན། །བསྐལ་མང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ། །འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། །གོ་འཕང་འདི་ལ་རྗེས་ས།）

【English Translation】 Persisting in practice and swiftly perfecting the two accumulations, with respectful practice, make wisdom sharp, thereby swiftly realizing the nature of reality. After realizing the nature of reality, recognize that the teachings are well-established, and generate faith in the teacher, the Buddha (Buddha, the awakened one), obtaining unwavering faith. Also, recognize the qualities of the sacred Dharma (Dharma, the teachings) and the Sangha (Sangha, the community) who practice the sacred Dharma, thereby obtaining unwavering faith. Strive to comprehend its profound meaning, obtaining great joy, and thus, in this very life, touch the pinnacle of happiness. With eloquent words of debate and the like, ascertain and discern profound meanings, satisfying the minds of the holy and wise. Relying on this, enter the ranks of the wise and let fame spread everywhere (i.e., obtain eight qualities). What is the section spoken in verse? It is the Sutra section, spoken in prose, with intermittent verses in the middle and concluding verses at the end, such as the Singalovada Sutta (Singalovada Sutta, a classic teaching for lay householders), which is well-spoken in beautiful verse. Alternatively, the term Geya (Geya, verse) can refer to both singing and understanding. Therefore, the Sutra section that expounds the conventional truth, whose meaning of the words needs to be understood differently, is the section spoken in verse. What is the section of prophecies? It is the Sutra in which predictions are made about Shravakas (Shravaka, listeners of the Dharma), Bodhisattvas (Bodhisattva, those who generate Bodhicitta for the benefit of all beings), and householders, etc., who have passed away in the past, or predictions about what will occur in the future. Alternatively, the definitive Sutra section, which mainly expounds the ultimate truth, is the section of prophecies because its meaning needs to be understood through analysis. What is the section of verses? It is the Sutra spoken in verses, arranged in equal lines. For example, in the Vinaya (Vinaya, monastic rules) it says: 'As long as one has not attained the stainless (Tibetan: ཟག་མེད།), one should not abandon the lotus position.' (Tibetan: ཇི་སྲིད་ཟག་མེད་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གཞིག་མི་བྱ། །) This is a two-line verse. 'In order to attain the state of Brahma (Tibetan: ཚངས་པ།), make steadfast effort in this. These dharmas are eternal.' (Tibetan: ཚངས་པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་འབད་པ་བརྟན་པར་གྱིས། །ཆོས་འདི་དག་ལ་གཡུང་དྲུང་ཡིན། །) This is a three-line verse. 'Just as there is no place to dwell in the sky, there is no Bhikshu (Tibetan: དགེ་སློང་།) among the outsiders.' (Tibetan: ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གནས་མེད་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་དགེ་སློང་མེད། །) '(Because of delusion, Tibetan: རྟོག་པས།) Children delight in elaboration, the Tathagata (Tathagata, the one who has realized the truth) has no elaboration.' (Tibetan: བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་ལ་དགའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲོས་མི་མངའ། །) This is a four-line verse. 'This is the Dharma of the protectors, unseen or unheard in countless millions of eons, this immortal, sorrowless state, follow it.' (Tibetan: སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡིན། །བསྐལ་མང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཏུ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ། །འཆི་མེད་མྱ་ངན་མེད་པ་ཡི། །གོ་འཕང་འདི་ལ་རྗེས་ས།)

---

ུ་རྟོགས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ལྔ་པ་དང་། (མཚན་མོ་བཟང་པོའི་མདོ།)འདས་ལ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་མི་བྱེད། །མ་འོངས་པ་ལ་རེ་བ་མེད། །ད་ལྟར་འབྱུང་ཆོས་གང་ཡིན་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་ རྣམ་ལྟ་བ། །མི་འཕྲོག་ཀུན་ཏུ་མི་འཁྲུགས་པ། །དེ་ནི་མཁས་པས་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ ལྟ་བུ་རྩ་བ་དྲུག་པའོ། །དེ་དག་ནི་(ག་ཐཱ་ཞེས་པ་)གསུང་རབ་ལ་གྲགས་པ་སྟེ། སྙན་ངག་པ་རྣམས་ ནི། (ཤོ་ལོ་ཀ་ཞེས་པ་)ཚིགས་བཅད་རྐང་བཞི་ཅན་དེ་ཡང་། ཞེས་རྩ་བ་བཞི་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གང་ཡི་ རངས་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་ དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་དག་གི་ཆེད་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་ པ་དང་། བཟང་སྦྱིན་གྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པ་དང་ནོར་ཅན་གྱིས་ཤིང་བརྐུས་པ་ལ་སོགས་པ་ བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་ཕྱིན་ཆད་འདི་ལྟ་བུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བསླབ་པ་བཅས་པ་གསུངས་ པའོ། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། དོན་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་དཔེ་རྒྱས་པ་ དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་རིང་ལེན་དང་ཀཱ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་བྱིན་ 1-661 གྱི་སྔོན་བྱུང་གསུངས་ནས། རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བཟོད་པ་དང་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ བའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་དུ་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་སྤྱད་པ་ལས་འབྲས་ བུ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ལྡན་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ་ལས་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་པ་ རབས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་དུ་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་ བ་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟོན་པ་སྟེ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི་གསུང་རབ་གང་དུ་ལམ་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ས་བཅུ་དང་མཐར་ཐུག་གི་ འབྲས་བུ་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྣམ་གྲངས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཐག་པའི་སྡེ་ དང་མཚུངས་བྲལ་གྱི་སྡེ་ཡང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) ངེས་ཚིག་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ལ་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་གནས་སམ་གཞི་ཡིན་པ་ དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམ

【現代漢語翻譯】 例如，像「如是知」（藏文：ུ་རྟོགས།）這樣的屬於第五個根本。（《善夜經》） 『不追憶過去，不期望未來，對於現在生起的法，如是如是觀察，不退轉，不擾亂，智者應修習。』像這樣的屬於第六個根本。這些在聖典中被稱為『偈頌』（藏文：ག་ཐཱ་，梵文天城體：गाथा，梵文羅馬擬音：gāthā，漢語字面意思：偈頌）。詩人則認為，『頌』（藏文：ཤོ་ལོ་ཀ་，梵文天城體：श्लोक，梵文羅馬擬音：śloka，漢語字面意思：四句詩）是指四句組成的詩。這僅僅是第四個根本的觀點。 何為『特別開示之部』？爲了佛法住世而歡喜宣說，例如世尊所作的特別開示。何為『因緣之部』？爲了某些人而宣說，例如善施（梵文：Sudatta）行不凈行，財護（梵文：Dhanañjaya）偷盜木材等事件發生時，告誡他們以後不要再犯此類錯誤。何為『證悟之部』？爲了清晰地證悟意義，以詳細的比喻來說明，例如講述憍薩羅國王長生（梵文：Dīghāyu）和迦尸國王梵施（梵文：Brahmadatta）的前世故事，並讚歎他們的忍耐，說：『國王們尚且如此忍耐，何況是比丘們呢？』等等。 何為『本生之部』？在經中，說明過去的行為導致了什麼樣的結果，例如《百業經》。何為『本生傳之部』？在經中，詳細描述過去的行為，特別是菩薩所行的廣大苦行，例如《義成經》。 何為『廣闊之部』？（三者中的第一個）本質是指在聖典中，通過修持十度，證得暫時的十地果位，最終成就具足十力的佛陀，這是與菩薩藏相關的經典。 （第二個）分類是指，『廣闊之部』、『分別之部』和『無與倫比之部』都以同樣的方式闡述了相同的意義。 （第三個）詞源學上，為什麼稱為『廣闊』？因為它是一切眾生獲得究竟利益和暫時安樂的處所或基礎，因此利益廣大，並且以慈悲心對待一切眾生。

【English Translation】 For example, something like 'Thus knowing' (Tibetan: ུ་རྟོགས།) belongs to the fifth root. (From the 'Bhadrakalpa Sutra') 'Do not dwell on the past, do not hope for the future, but contemplate each and every phenomenon that arises in the present. Unwavering and undisturbed, the wise cultivate this.' Something like this belongs to the sixth root. These are known as 'Gathas' (Tibetan: ག་ཐཱ་, Sanskrit Devanagari: गाथा, Sanskrit Romanization: gāthā, Chinese literal meaning: verse) in the scriptures. Poets, however, consider 'Shlokas' (Tibetan: ཤོ་ལོ་ཀ་, Sanskrit Devanagari: श्लोक, Sanskrit Romanization: śloka, Chinese literal meaning: four-line verse) to be verses consisting of four lines. This is merely the view of the fourth root. What is the 'Section of Special Exhortations'? It refers to joyful pronouncements made solely for the purpose of the Dharma's endurance, such as the special exhortations made by the Bhagavan. What is the 'Section of Origins'? It refers to teachings given for the sake of certain individuals, such as when Sudatta engaged in improper conduct, or when Dhananjaya stole wood, and then admonishing them not to repeat such actions in the future. What is the 'Section of Realizations'? It refers to teachings given with detailed examples to clearly realize the meaning, such as recounting the past stories of King Dīghāyu of Kosala and King Brahmadatta of Kashi, praising their patience, and saying, 'Even kings were so patient, what need is there to mention the monks?' and so on. What is the 'Section of Jatakas'? It refers to sutras that show what kind of results arise from past actions, such as the 'Karma Shataka'. What is the 'Section of Jataka Tales'? It refers to sutras that extensively describe the specific past actions and the great ascetic practices of the Bodhisattva, such as the 'Siddhartha Sutra'. What is the 'Extensive Section'? (The first of three) Its essence is that in the scriptures, by practicing the ten perfections, one attains the temporary result of the ten bhumis and ultimately achieves Buddhahood with the ten powers, which is related to the Bodhisattva Pitaka. (The second) The classification is that the 'Extensive Section', the 'Section of Distinctions', and the 'Section of the Incomparable' all explain the same meaning in the same way. (The third) Etymologically, why is it called 'Extensive'? Because it is the place or basis for all sentient beings to obtain ultimate benefit and temporary happiness, therefore the benefit is extensive, and it treats all sentient beings with compassion.

---

ས་ཅད་ ལ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་ ལ་དམིགས་པས་ཟབ་པའི་རྣམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཐག་པ་ ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐག་ཅིང་འཇིག་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་བྲལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དང་མཚུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་ གཞན་མེད་ཅིང་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི། (རྒྱན་ལས།)དམིགས་ 1-662 པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང་། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། །སངས་རྒྱས་ ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཕྱིར། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རང་ གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་། གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བཀའ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ མི་ལྷུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ པར་འགྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། ཆེན་པོ་བདུན་ དང་ལྡན་པའི་དོན་སྟེན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་བགྲོད་བྱེད་ རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་བགྲོད་བྱ་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ལ། དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་ པའི་གསུང་རབ་ལའང་བརྗོད་བྱའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་ཐེག་ཆེན་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། བརྗོད་བྱའི་དོན་ཡང་། རྒྱན་དུ་རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུས་བསྡུས་པར་ གསུངས་ལ། (ལང་གཤེགས།)མདོ་ལས། ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་གསུམ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་པ་ནི་གཉིས་དག་སྟེ། །ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་ཡོངས་བསྡུས་ འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་གཞན་རྣམས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་བཤད་ཟིན་ཞིང་། ཆོས་ལྔའི་དབྱེ་ བ་ནི། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་ དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ལ། མིང་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་གི་ མངོན་རྗོད་འཇུག་པ་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ 1-663 སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བདག་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་ པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒྲའི་རྗོད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ འདས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ར

【現代漢語翻譯】 因為它的範圍廣大，涵蓋一切事物；又因為它的智慧深刻，洞察一切法無我的真諦，所以被稱為教法。 為什麼稱為『解脫』呢？因為它能徹底解脫和摧毀一切煩惱障和所知障。 為什麼稱為『無與倫比』呢？因為它沒有其他任何經典可以與之媲美，唯有它才是最殊勝的。 這些意義在《現觀莊嚴論》中提到：『範圍廣大，以及成就二利，智慧精進，善巧方便，圓滿大成就，以及佛陀大事業，具備這些大特點，故名大乘。』 正如經中所說，它涵蓋了以十萬頌等為代表的廣大法門，成就自他一切利益，具備證悟二無我的智慧，在三大阿僧祇劫中精進修持，善於不落入有寂二邊，圓滿成就力量等一切功德，以及盡輪迴際利益眾生的事業。因為它闡述了具備這七大特點的意義，所以也稱為大乘。 這些可以歸納為作為修行之道的『因乘』和作為修行結果的『果乘』兩種。而用於表達這些的經典，也以所表達的內容來命名，稱為大乘。 所表達的內容，在《現觀莊嚴論》中歸納為信種姓和法等十個方面。而《楞伽經》中說：『五法與三自性，八識及二無我，完全涵蓋一切大乘。』 其他內容已根據具體情況進行了解釋。五法的分類是：名、相、分別、真如和正智。 （第二，關於本體）名是指『色』、『提婆達多』等對法和補特伽羅的稱謂。 相是指依賴於名稱而產生的表達，即一切語言所表達的對象。 分別是指三界中的心和心所。 真如是指遠離一切自性的法界，是聖者智慧的境界，超越了語言的表達。 正智是指超越世間的智慧。

【English Translation】 It is called the Dharma because its scope is vast, encompassing all things; and because its wisdom is profound, penetrating the truth of the selflessness of all dharmas. Why is it called 'Liberation'? Because it completely liberates and destroys all afflictive and cognitive obscurations. Why is it called 'Incomparable'? Because there are no other scriptures comparable to it, and it alone is the most supreme. These meanings are mentioned in the Ornament of Clear Realization: 'Vast scope, as well as accomplishing the two benefits, wisdom and diligence, skillful means, perfect great accomplishment, and the great deeds of the Buddha, possessing these great characteristics, hence it is definitely called the Mahayana.' As it says, it encompasses the vast Dharma of hundreds of thousands of verses, accomplishes all benefits for oneself and others, possesses the wisdom of realizing the two selflessnesses, diligently practices for three immeasurable kalpas, is skilled in not falling into the extremes of samsara and nirvana, perfectly accomplishes all qualities such as powers, and the deeds of benefiting others as long as samsara exists. Because it elucidates the meaning of possessing these seven great characteristics, it is also called the Mahayana. These can be summarized into two: the 'Cause Vehicle' as the path of practice and the 'Result Vehicle' as the result of practice. And the scriptures used to express these are also named after the content they express, called the Mahayana. The content expressed is summarized in the Ornament as ten aspects such as faith in lineage and Dharma. And the Lankavatara Sutra says: 'Five dharmas and three natures, eight consciousnesses and two selflessnesses, completely encompass all the Mahayana.' Other contents have been explained according to the specific circumstances. The classification of the five dharmas is: name, sign, conceptualization, suchness, and correct knowledge. (Second, regarding the essence) Name refers to the designations of dharmas and persons such as 'form' and 'Devadatta'. Sign refers to the expression that arises in dependence on the name, that is, the object expressed by all language. Conceptualization refers to the mind and mental factors in the three realms. Suchness refers to the realm of Dharma that is empty of all self-nature, the realm of the wisdom of the noble ones, which transcends the expression of language. Correct knowledge refers to the wisdom that transcends the world.

---

ྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། ། (གསུམ་པ།) བསྡུ་བ་ནི་མིང་བཞིན་དུ་དོན་ལ་མེད་པའི་ཆ་ཀུན་བརྟགས་དང་། རྒྱུ་མཚན་ དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དབང་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་ གྲུབ་ཏུ་འདུ་བ་སྟེ། དབུས་མཐར། རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། །མིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ བསྡུ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རབ་ཁོ་ན། །གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་ལས་ཀུན་དགའ་བོའི་ཐོས་པ་དང་ཤཱ་རིའི་ བུའི་ཤེས་རབ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་ བྱུང་བ་དང་། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་མཐུ་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་། ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་དང་། ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཀྱི་ ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྟེ། དད་ པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོར། མཚོ་དཔག་ཚད་ལྔ་འབུམ་པ་པད་མས་ ཁེབས་པ་ཞིག་ལ་ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་མཁའ་ལྡིང་བས་ཀྱང་མགྱོགས་པའི་རྟས་དྲངས་ཏེ་པད་ མའི་འདབ་མ་ཡང་མ་སྣང་བར་འགྲོ་བའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྤྲུལ་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པ་ཞིག་ བྱུང་ནས་ལན་བཅུ་བཅུ་བསྐོར་བའི་ལན་གཅིག་གི་བར་ལ། ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་གོ་ཞིང་འཆད་པར་ནུས་པ་དང་། དེའི་གཅིག་གི་བར་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་ སྟོང་གོ་ཞིང་འཆད་ནུས་པ་དང་། དེའི་གཅིག་གི་བར་ལ་མོའུ་འགལ་གྱིས་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ 1-664 ཁམས་བརྒྱད་ཁྲི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདའ་བར་ནུས་པ་དང་། དེའི་གཅིག་གི་བར་ལ་སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གླིང་རེ་རེར་ཡང་མཛད་ པ་བཅུ་གཉིས་རྒྱས་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྟོན་པར་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་འདས་པའི་དུས་ ན་གང་ཟག་གཞན་ལ་མ་བྱུང་བས་ངོ་མཚར་བ་དང་མ་འོངས་བའི་དུས་ན་མི་འབྱུང་བས་རྨད་ དུ་བྱུང་བ་ཞེས་ཀྱང་(རྒྱ་མཚོ་སྤྲིན་དུ།)གསུངས་སོ། །གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ ན། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་སྟོན་པའི་ སྒོ་ནས་བསྡུ་ན། གསུང་རབ་གང་དུ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མདོའི་དོན་འཆད་ཅིང་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བས་ན་མ་མོ་ ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པའོ། ། བསྡུ་བ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། བར

【現代漢語翻譯】 與無分別智（Nāmpar Mitokpé Yeshe）和菩提（Jangchub）相應的方面。 （三）總結：如其名，在意義上不存在的方面是遍計所執（Kün Tak），因和分別是他起（Zhendwang），如是性和真實智慧是圓成實（Yongdrub）。如《中邊分別論》所說：『因和分別，以及名，總攝為二。真實智慧，唯獨，總攝為一。』 什麼是奇妙的法類？從哪個經中得知阿難（Kungawo）的聽聞、舍利弗（Shāribu）的智慧、目犍連（Möu-ögal）的神通等聲聞的奇妙之處；文殊（Jampé Yang）的智慧、觀世音（Chenrezik）的慈悲、金剛手（Chakna Dorjé）的力量等菩薩的奇妙之處；大能仁（Thubpa Chenpo）的精進、無量光（Ödpakmé）的壽命、普賢（Kuntu Zik）的凈土等佛陀的奇妙之處，並宣講這些法？在《入信力增長手印經》中說：『在一個五百萬由旬的蓮花覆蓋的湖泊上，用鐵車以比飛天還快的馬牽引，甚至不顯現蓮花的花瓣，每一個瞬間都出現一個極其快速的化身，旋轉十次又十次，在這期間，阿難能夠聽聞和講述十種不同的法類，在這期間，舍利弗能夠聽聞和講述一千種，在這期間，目犍連能夠以神通穿越八萬個世界，在這期間，佛陀在與虛空等同的一切世界的每一個洲都示現十二種事業的圓滿、正法住世和所有生世。』等等。 （《海云經》中）還說，因為過去世沒有這樣的功德而感到驚奇，因為未來世不會出現這樣的功德而感到奇妙。什麼是決定性的教法類？這十二部經，如果從所詮的三學角度來總結，在哪個經中，經等法的自相和共相被如實地闡述？因為闡述經的意義併成為其基礎，所以也被稱為『母』。 總結：（二者中的第一個）真實意義的闡述是：

【English Translation】 Those that are in accordance with non-conceptual wisdom (Nāmpar Mitokpé Yeshe) and the aspects of enlightenment (Jangchub). (3) Summary: As the name implies, aspects that do not exist in meaning are the completely imputed (Kün Tak), the cause and the conceptualization are other-dependent (Zhendwang), and suchness and true wisdom are the thoroughly established (Yongdrub). As stated in the Madhyāntavibhāga: 'Cause and conceptualization, and name, are summarized into two. True wisdom, alone, is summarized into one.' What is the wondrous category of Dharma? From which sutra do we learn of the wonders of the Hearers, such as Ānanda's (Kungawo) hearing, Śāriputra's (Shāribu) wisdom, and Maudgalyāyana's (Möu-ögal) miraculous powers; the wonders of the Bodhisattvas, such as Mañjuśrī's (Jampé Yang) wisdom, Avalokiteśvara's (Chenrezik) compassion, and Vajrapāṇi's (Chakna Dorjé) power; and the wonders of the Buddhas, such as the Great Sage's (Thubpa Chenpo) diligence, Amitābha's (Ödpakmé) lifespan, and Samantabhadra's (Kuntu Zik) pure land, and teach these Dharmas? In the Adhimokṣacaryāpratiṣṭhā Sūtra: 'In a lake covered with five hundred thousand yojanas of lotuses, a chariot of iron drawn by horses faster than a celestial being travels without even showing the lotus petals, and in each moment a very swift emanation appears, circling ten times and ten times, and in between each of these, Ānanda is able to hear and explain ten different categories of Dharma, and in between each of these, Śāriputra is able to hear and explain a thousand, and in between each of these, Maudgalyāyana is able to traverse eighty thousand world-systems with miraculous powers, and in between each of these, the Buddha demonstrates the complete twelve deeds, the abiding of the sacred Dharma, and all the birth stories in each continent of all world-systems equal to space.' and so on. It is also said (in the Ocean of Clouds Sutra) that it is amazing because such qualities did not occur to other individuals in the past, and it is wondrous because such qualities will not occur in the future. What is the category of definitive teachings? These twelve scriptures, if summarized from the perspective of the three trainings they explain, in which scripture are the self-characteristics and general characteristics of the sutras and other dharmas explained without error? Because it explains the meaning of the sutras and becomes its basis, it is also called 'Mother'. Summary: (The first of the two) The explanation of the true meaning is:

---

ྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བའི་ མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་ གསུམ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའང་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་ཆེད་དུ་ བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ ལའང་དེ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཆ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྒྱས་པ་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བར་འདུས་སོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་ དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ གཉིས་ཀའི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གླེང་གཞི་ནི་གཙོ་བོ་དང་། གཞན་གསུམ་ནི་ འཁོར་ཡིན་ལ། སྐྱེས་རབས་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ 1-665 ཀྱང་སྟོན་པས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་པ་ ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པས། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་ནི་གླེང་གཞི་འདུལ་བ་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མངོན་པ་ དང་གཞན་རྣམས་མདོ་སྡེར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) འདུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་ གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)སྤང་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པས་ ངེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་བཞག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་དང་ལྡན་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་ པའི་སོག་འཇོག་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་འདོད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་ཞིང་། ཁ་ ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་གོས་འབུམ་རི་བ་ལ་སོགས་པའང་གནང་བས་ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་མཐའ་ སྤང་བ་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་བཞག་གོ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྟ་བ་ལ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ བདེན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པས་བློ་བྱང་ནས་ཕྱོགས་ཞེན་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཆོས་མངོན

【現代漢語翻譯】 從表達方式的角度劃分，諸如'經部'等十二部經，若從所詮釋的三種學說角度歸納，則可歸為三藏。其中，'經部'、'以歌詠體裁表達的經典'、'授記部'、'諷誦偈頌部'和'自說部'，這些都屬於聲聞乘的經藏。這裡所說的'聲聞乘也有這些'，是指聲聞乘中也存在這些內容的部分。而大乘經典中包含的這些內容則更為廣博和殊勝。'本事部'、'譬喻部'、'本生部'以及與此相關的'律部'，這些都屬於大乘和小乘共有的律藏。'本事部'是主要的，其他三部是輔助的。在'本生部'等經典中，也闡述了菩薩戒的戒律。 所謂'方廣部'和'未曾有法部'，是指菩薩的經藏。之所以說'未曾有法部'，是因為其中特別闡述了菩薩不可思議且廣大的力量。'論議部'則屬於大乘和小乘共有的論藏，因為它詳細地闡述了諸法實相，能使人明辨是非，從而成為辨析法義的根本原因。在聲聞乘中，'本事部'屬於律藏，'論議部'屬於論藏，其餘的則歸於經藏。這些分類都是根據其主要內容而定的。 （第二，）關於彙集的原因：為什麼如來將經典分為三藏呢？（分為三部分，第一部分）從所應斷除的角度來看：爲了對治眾生們最容易產生的煩惱——猶豫不決，所以非常清晰地闡述了正見，使人獲得定解，因此安立了經藏。同樣，爲了對治眾生們容易陷入兩種極端的煩惱，通過禁止有罪的行為（如蓄積財產等）來避免貪圖享樂的極端，同時允許穿著糞掃衣等無罪的行為來避免過度苦行的極端，因此安立了律藏。爲了對治眾生們固執己見，認為'只有自己的觀點才是真理'的煩惱，所以廣泛地闡述了諸法的體性，使智慧得以增長，從而捨棄偏見，因此安立了論藏。

【English Translation】 From the perspective of expression, the twelve scriptures such as the 'Sutra Pitaka', if summarized from the perspective of the three studies they explain, can be classified into the Three Pitakas. Among them, the 'Sutra Pitaka', 'Scriptures Expressed in Song', 'Prophecy Section', 'Verse Section', and 'Self-Statement Section' all belong to the Sravaka's Sutra Pitaka. The statement 'Sravakas also have these' refers to the parts where Sravakas also have these contents. The presence of these contents in the Mahayana scriptures is even more extensive and extraordinary. The 'Introductory Section', 'Narrative of Realizations Section', 'Thus-Come Section', and the 'Birth Stories Section' with its retinue all belong to the Vinaya Pitaka, which is shared by both Mahayana and Hinayana. The 'Introductory Section' is the main one, and the other three are auxiliary. In the 'Birth Stories Section' and others, the precepts of the Bodhisattva vows are also explained. The so-called 'Extensive Section' and 'Amazing Dharma Section' refer to the Bodhisattva's Sutra Pitaka. The reason for saying 'Amazing Dharma Section' is that it specifically elucidates the inconceivable and vast power of the Bodhisattvas. The 'Analysis Section' belongs to the Abhidharma Pitaka, which is shared by both Mahayana and Hinayana, because it explains the characteristics of phenomena without distortion, thus becoming the fundamental cause for distinguishing the meaning of Dharma. In the Sravaka vehicle, the 'Introductory Section' belongs to the Vinaya, the 'Analysis Section' belongs to the Abhidharma, and the others are also mentioned in the Sutra Pitaka. These classifications are based on their main content. (Second,) Regarding the reasons for compilation: Why did the Tathagatas classify the scriptures into the Three Pitakas? (Divided into three parts, the first part) From the perspective of what should be abandoned: To counteract the afflictions that beings are most prone to—hesitation and doubt—the correct view is explained very clearly, enabling people to gain certainty, hence the Sutra Pitaka is established. Similarly, to counteract the afflictions that beings are prone to falling into two extremes, by prohibiting sinful behaviors (such as accumulating wealth, etc.) to avoid the extreme of indulging in pleasure, and by allowing sinless behaviors such as wearing rag robes to avoid the extreme of excessive asceticism, hence the Vinaya Pitaka is established. To counteract the affliction of beings clinging to their own views, thinking 'only my view is the truth', the nature of phenomena is extensively explained, enabling wisdom to grow, thereby abandoning prejudice, hence the Abhidharma Pitaka is established.

---

་པའི་སྡེ་སྣོད་ རྣམ་པར་བཞག་གོ། (གཉིས་པ།) བསྒྲུབ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ བྱང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དེ་རྣམས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ 1-666 རྣམ་པར་བཞག་གོ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་ཆེར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ སྒོ་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་ བཞག་གོ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་ཆེར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་བཞག་ གོ། (གསུམ་པ།) བྱེད་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་བརྗོད་བྱའི་ དོན་གསལ་བར་བརྗོད་ཅིང་དེ་དག་ལ་བློ་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་ བཞག་གོ། ཆོས་དང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྱུང་ ཞིང་། དེའང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ལས་འབྱུང་བས་དེ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ གཞིའི་གནས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཆོས་དང་དོན་ མང་པོའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་དབྱེ་ལ་བློ་བྱང་ནས་ཕན་ཚུན་འབེལ་བའི་གཏམ་ གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་བཞག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་ འབྲས་བུ་མང་པོ་བསྡུས་པའི་སྣོད་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སྡེ་ སྣོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྡེ་སྣོད་དག་ནི་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང་རུང་། །བསྡུས་པའི་ ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་ནི་དགུར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་། གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ ཉིད་དང་། །ཆོས་དོན་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་དུ་གསུངས་པའི་གནས་དང་ བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་ པའི་དོན་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་བར་སྟོན་པས་མདོ་སྡེ་དང་། མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ 1-667 ཡང་དང་། །ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཞེས་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་རེ་རེའང་རྣམ་པ་མང་པོས་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་དང་། སྨྲ་ བ་རྣམ་ངེས་ལ་མཁས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་མདོའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ པས་མངོན་པ་དང་། ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་དང་གང་ཟག་དང་། ། བཅས་པ་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །རྣམ་པར་ངེས་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟར་ལྟུང་བ་ སྡེ་ལྔ་དང་དེ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང

【現代漢語翻譯】 三藏的分類 （第二，）從所要修習的角度來說：爲了使所化眾生精通三學，爲了清晰而廣泛地闡述這些內容，因此安立了經藏。 主要修習增上戒學，並且由於具備戒律而無有後悔等，通過逐漸使心平等安住的方式，也爲了修習增上心學，因此安立了律藏。 廣泛地展示瞭如理分別諸法的方法，爲了主要證得增上慧學，因此安立了論藏。 （第三，）從作用的角度來說：爲了清晰地闡述能詮之法和所詮之義，並且使智慧通達這些內容，因此安立了經藏。 現量證悟法與義的智慧生於等持，而等持又生於清凈的戒律，因此爲了使這些次第成就，作為基礎之所，所以安立了律藏。 由於智慧通達眾多法與義的自相和共相的差別，並通過相互辯論來確定，從而安住于圓滿受用一切法的安樂，因此安立了論藏。這些就像是收集眾多果實的容器一樣，因為收集了一切所知之義，所以稱為『藏』。《寶性論》中說：『藏有三或二，以其聚集故，因立為九種。』 此外，如《莊嚴經論》所說：『處所及體性，法義說故經。』就像在何處宣說的處所、二諦的體性、蘊等法以及這些的意趣，以清晰顯示的方式稱為經藏。如《莊嚴經論》所說：『為證涅槃故，數數及勝伏，了知故論法。』就像趨向于涅槃，並且以多種方式反覆顯示每一種法，以及精通辯論而勝伏外道，並且了知經的意義，所以稱為論藏。如《莊嚴經論》所說：『墮罪及生起，還凈與士夫，制立及差別，決定故為律。』就像五種墮罪以及這些生起的原因等。

【English Translation】 The classification of the Tripitaka (Second,) From the perspective of what is to be practiced: In order to make the beings to be tamed proficient in the three trainings, and to clearly and extensively explain these, therefore the Sutra Pitaka was established. Mainly practicing the higher training in discipline, and because of having discipline, there is no regret, etc., and through gradually making the mind settle equally, also in order to practice the higher training in mind, therefore the Vinaya Pitaka was established. Extensively showing the methods of thoroughly distinguishing phenomena, and in order to mainly attain the higher training in wisdom, therefore the Abhidharma Pitaka was established. (Third,) From the perspective of function: In order to clearly explain the expressing dharma and the expressed meaning, and to make wisdom understand these, therefore the Sutra Pitaka was established. The wisdom that directly realizes dharma and meaning arises from Samadhi, and Samadhi arises from pure discipline, therefore in order to gradually accomplish these, as the basis, therefore the Vinaya Pitaka was established. Because wisdom understands the differences between the self-characteristics and general characteristics of many dharmas and meanings, and through mutual debate to determine, thereby abiding in the bliss of completely enjoying all dharmas, therefore the Abhidharma Pitaka was established. These are like containers that collect many fruits, because they collect all knowable meanings, therefore they are called 'Pitaka'. As it says in the Ornament of Realization: 'Pitakas are three or two, because of their gathering, the cause is considered to be nine.' Furthermore, as the Ornament of the Sutras says: 'Because of places, characteristics, dharma, and meaning, it is a Sutra.' Just like the place where it is spoken, the characteristics of the two truths, the aggregates and other dharmas, and the meaning of these, it is called the Sutra Pitaka in a way that clearly shows them. As the Ornament of the Sutras says: 'For the sake of attaining Nirvana, repeatedly and victoriously, because of understanding, it is the Abhidharma.' Just like turning towards Nirvana, and repeatedly showing each dharma in many ways, and being skilled in debate and overcoming opponents, and understanding the meaning of the Sutras, therefore it is called the Abhidharma. As the Ornament of the Sutras says: 'Defeats and arising, purification and individuals, establishment and differences, because of determination, it is the Vinaya.' Just like the five defeats and the causes of these arising, etc.

---

་དེ་དག་ལས་ལྡང་བའི་ཚུལ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ ཚུལ་ཏེ་བཞི་དང་། གང་ལ་བརྟེན་པའི་གང་ཟག་དང་དེ་ལ་བསླབ་པ་བཅས་པ་དང་བསླབ་ པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྟུང་བ་ཡོད་མེད་ངེས་ཚུལ་རྣམས་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ ཞིང་། མདོ་དང་ཆོས་མངོན་འདུལ་བ་དག །མདོར་ན་དོན་ནི་རྣམ་བཞིར་འདོད། །བློ་དང་ལྡན་ པས་དེ་ཤེས་ན། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཐོབ་པར་འདོད་པས་དེ་དག་ལ་མཁས་པར་ཡང་བྱའོ། །འགྲེལ་བར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ སྐབས་སུ་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཟུང་བའང་སྡེ་ སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། བསྐལ་བཟང་དུ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ ལའང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སྙེད་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། ། ༈ ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཤད་པ། ཡུལ་ཅན་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་བློ་གང་གི་ སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དངོས་(ལ་གཉིས་ལས་དང་པོ།)བསྟན་པ་ནི་གསུང་རབ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ བ་དང་། དེའི་དོན་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་རབ་གསུམ་དང་། ཤེས་རབ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའམ་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། ། (གཉིས་པ།) ལྡན་ཆོས་བཤད་པ་ལ། ཤེས་རབ་གསུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ 1-668 དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་ རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གནས་སམ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། གྲོགས་དང་མཚུངས་པར་ ལྡན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཆོས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་ཆོས་སྡེ་ སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་སེམས་སེམས་བྱུང་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་མིང་ ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མདོ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ བསྟན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོར་ཤར་བ་རྣམས་སོ། །གནས་གང་ཞེ་ན། ཐོག་ མར་བཤད་པའི་དུས་ན་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཐོས་བྱུང་གི་ གནས་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་བྱུང་གི་ གནས་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དྲན་པ་མེད་ཀྱང་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཕྱིས་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་ བའི་བག་ཆགས་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་གནས་སོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མཐུན་ པར་ཡང་དག་པར་བརྟགས་པའོ། ། ༈ ད

【現代漢語翻譯】 四種從這些中生起的方式和決定解脫的方式；以及所依賴的補特伽羅（梵文：Pudgala，指人或個體）和對他的教導，以及教導的分類和有無墮落的決定方式，這些都顯示了，因此也稱為『律』。經、法、律三藏。簡而言之，其意義被認為是四種。有智慧的人如果瞭解這些，就能獲得一切智智（梵文：Sarvajñāna，指佛陀的智慧）。』正如所說，因為想要獲得一切智智，所以也應該精通這些。在註釋中，有部（梵文：Sthavira）的阿羅漢（梵文：Arhat）功德光（梵文：Vasumitra）曾說，聲聞乘（梵文：Śrāvakayāna）中，長老（梵文：Sthavira）慶喜（梵文：Ānanda）所持有的八萬四千法蘊（梵文：Dharma-skandha）也是這三藏。在賢劫（梵文：Bhadrakalpa）中，據說大乘（梵文：Mahāyāna）也有同樣數量的法蘊。 關於有境的意識的解釋： 如果問，以三藏所包含的這十二部經（梵文：Dvādaśāṅga-buddhavacana）是哪個心識的行境？（分為兩部分，第一部分）所要展示的真實意義是，從聽聞而生的智慧，從思維其意義而生的智慧，以及從專注禪修而生的智慧這三種智慧，以及與這些智慧相應的俱生心（梵文：Citta）和心所（梵文：Caitasika）的對境或行境。 （第二部分）解釋相應法：與三種智慧相應的俱生心和心所，也稱為具有對境，具有對境的行相，具有所依或基礎，以及具有同伴。 除了法之外的對境是廣為人知的，那麼三藏中的心和心所的對境是什麼呢？是由能詮的名、句、字的集合所包含的經部（梵文：Sūtra），以及用音調錶達的調伏藏（梵文：Vinaya）等。 什麼是行相呢？是從所詮的蘊（梵文：Skandha）、界（梵文：Dhātu）等開始，顯現為所詮釋的意義的行相的自性。 什麼是所依呢？最初在講解時，從他人的聲音中產生對意義的理解，這是聽聞所生的所依；之後，如所聽聞般憶念，這是思維所生的所依；再之後，即使沒有憶念，也因串習的力量，後來也會顯現的習氣，這是禪修所生的所依。 什麼是相應呢？心和心所是彼此的同伴，以這種方式，蘊等所包含的意義的行相顯現，因此對經部等的對境進行一致且正確的辨別。

【English Translation】 The four ways of arising from these and the ways of definitely emerging; and the person (Pudgala) who is relied upon and the teachings to him, as well as the classifications of the teachings and the ways of determining whether there are downfalls or not, these are all shown, therefore it is also called 'Vinaya'. The Sūtra, Abhidharma, and Vinaya. In short, the meaning is considered to be fourfold. If a wise person understands these, he will attain omniscience (Sarvajñāna).' As it is said, because one desires to attain omniscience, one should also be proficient in these. In the commentary, Vasumitra said that in the context of the Śrāvakayāna, the eighty-four thousand Dharma-skandhas held by the Arhat Ānanda of the Sthavira school are also these three Piṭakas. In the Bhadrakalpa, it is said that even in the Mahāyāna there are that many Dharma-skandhas. Explanation of the consciousness of the object: If asked, which mind is the object of these twelve parts of scripture (Dvādaśāṅga-buddhavacana) contained in the three Piṭakas? (Divided into two parts, the first part) The real meaning to be shown is the three wisdoms arising from hearing, the wisdom arising from thinking about its meaning, and the wisdom arising from single-pointed meditation, and the objects or the scope of the co-emergent mind (Citta) and mental factors (Caitasika) that are in accordance with these wisdoms. (Second part) Explanation of the accompanying Dharmas: The co-emergent mind and mental factors that are in accordance with the three wisdoms are also called having an object, having the aspect of an object, having a basis or support, and having companions. The object other than the Dharma is well known, so what is the object of the mind and mental factors in the three Piṭakas? It is the Sūtra contained in the collection of expressive names, sentences, and letters, and the Vinaya, etc., expressed in tones. What is the aspect? It is the nature of knowing that appears as the aspect of the meaning explained, starting from the aggregates (Skandha), elements (Dhātu), etc., that are contained in the expressed. What is the basis? Initially, when explaining, the understanding of the meaning arises from the sound of others, which is the basis of what is heard; after that, remembering as it was heard, which is the basis of what is thought; and after that, even without remembering, the habitual tendencies that later appear due to the power of habituation, which is the basis of what is meditated. What is the correspondence? The mind and mental factors are companions to each other, in this way, the aspect of the meaning contained in the aggregates, etc., appears, therefore the objects of the Sūtra, etc., are accurately and correctly examined in accordance.

---

མིགས་བྱའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། (གསུམ་ལས།) དམིགས་བྱའི་རྣམ་དབྱེ་ལ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ མངོན་གྱུར་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པའི་དམིགས་ པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ་བཞིའི་དང་པོ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་ པོ།)ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། རྣམ་པར་ 1-669 མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། ། (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་བའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཞེ་ན། ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་དུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྒོམ་པ་པོའི་ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བདག་མེད་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཙམ་སྣང་ཞིང་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ གང་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ གང་སྒོམ་པ་པོའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བདག་མེད་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང་ དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་ཐོབ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ ཡུལ་ཡིན་པས་མི་རྟོག་པའི་དམིགས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ལའང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་སེམས་ལ་ཤར་བའོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་གང་ཞེ་ན། གང་ ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཐའ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་བཟོད་ཞེས་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ རྣམས་བདེན་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའོ། ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ ཅད་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་འདུས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་ལུགས་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པ་དང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ ནས་བདེན་པ་རེ་རེའང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། སྤྱི་མཚན་ གྱི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་ གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ ཟག་བཅས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ 1-670 ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ སྡུག་བ

【現代漢語翻譯】 目標之相的分類（分為三類）。什麼是對目標的分類中的對法（dharma，真理、法）的目標的詳細分類？ （分為兩類，第一類）簡述為：遍及一切的目標；對現行的煩惱進行作用的目標；精通所知（she-s-bya，一切事物）的目標；以及凈化煩惱種子的目標。 （第二類）詳述分為四類，第一類，什麼是遍及一切的目標？（分為三類，第一類）共同的分類是：有分別的影像；無分別的影像；事物的邊際；以及所需完全成就。 （第二類）各自的體性。什麼是有分別的影像？在見道（mthong-lam，path of seeing）以下，僅僅以對法性的信解來作意，對於修行者的止（zhi-gnas，shamatha，奢摩他，止）和觀（lhag-mthong，vipashyana，毗婆舍那，觀）而言，僅僅顯現和目標無我的總相，因為這是世俗的境界，所以是有分別的。什麼是無分別的影像？在見道以上，由於證悟了法性本身，因此作意時，對於修行者的止和觀而言，無我的意義直接顯現和目標，這是出世間和后得（rjes-thob，post-meditation），因為是顯現為如是的境界，所以是無分別的目標。兩者都稱為影像，是因為與所知的實物相似的顯現在心中。 什麼是事物的邊際？即所知諸法的邊際，即『僅此為止』，有多少法存在，以及它們如何以二諦（bden-gnyis，two truths，二諦）等方式存在，如法性（chos-nyid，dharmata，法性）如是存在。有多少事物存在，即一切有為法都包含在五蘊（phung-po-lnga，five skandhas，五蘊）中，一切所知都包含在十八界（khams-bco-brgyad，eighteen dhatus，十八界）和十二處（skye-mched-bcu-gnyis，twelve ayatanas，十二處）中。如實存在的狀態是，這些蘊等，從真實的層面理解為痛苦的自性等，分為四聖諦（'phags-pa'i bden-pa-bzhi，four noble truths，四聖諦）；從相的層面，每個真諦又分為四種，即分為無常等十六種；從總相的層面，一切都無差別地同一于如是；從法的總攝的層面，一般而言，有漏（zag-bcas，with outflows）和無漏（zag-med，without outflows）的一切有為法都是無常的；特別而言，一切有漏的有為法都是痛苦的；有為和無為的一切法都是無我的；有餘依（lhag-bcas，with remainder）和無餘依（lhag-med，without remainder）的一切涅槃（mya-ngan-las-'das-pa，nirvana，涅槃）都是寂靜的。

【English Translation】 The classification of the object to be observed (divided into three categories). What is the detailed classification of the object of dharma (truth, law) in the classification of objects? (Divided into two categories, the first category) Briefly stated: the object that pervades all; the object that acts on manifest afflictions; the object that is proficient in knowable things (she-s-bya, all things); and the object that purifies the seeds of afflictions. (The second category) The detailed explanation is divided into four categories. The first category, what is the object that pervades all? (Divided into three categories, the first category) The common classifications are: the image with conceptualization; the image without conceptualization; the boundary of things; and the complete accomplishment of what is needed. (The second category) Their respective natures. What is the image with conceptualization? Below the path of seeing (mthong-lam, path of seeing), merely taking to heart the faith in the nature of dharma, for the practitioner's shamatha (zhi-gnas, shamatha, 奢摩他,止) and vipashyana (lhag-mthong, vipashyana, 毗婆舍那,觀), only the general aspect of selflessness appears and is the object. Because this is the worldly realm, it is with conceptualization. What is the image without conceptualization? Above the path of seeing, because the nature of dharma itself is realized, when taking it to heart, for the practitioner's shamatha and vipashyana, the meaning of selflessness directly appears and is the object. This is the supramundane and post-meditation (rjes-thob, post-meditation), because it is the realm that appears as suchness, it is the object without conceptualization. Both are called images because something similar to the actual knowable thing appears in the mind. What is the boundary of things? That is, the boundary of all knowable dharmas, that is, 'only this far', how many dharmas exist, and how they exist in the manner of the two truths (bden-gnyis, two truths, 二諦), as dharmata (chos-nyid, dharmata, 法性) exists. How many things exist, that is, all conditioned phenomena are included in the five skandhas (phung-po-lnga, five skandhas, 五蘊), and all knowable things are included in the eighteen dhatus (khams-bco-brgyad, eighteen dhatus, 十八界) and the twelve ayatanas (skye-mched-bcu-gnyis, twelve ayatanas, 十二處). The state of existing as it is, is that these skandhas, etc., are understood as the nature of suffering from the perspective of truth, etc., divided into the four noble truths ('phags-pa'i bden-pa-bzhi, four noble truths, 四聖諦); from the perspective of aspects, each truth is further divided into four, that is, divided into sixteen kinds such as impermanence; from the perspective of general characteristics, everything is undifferentiatedly the same in suchness; from the perspective of the summary of dharma, in general, all conditioned phenomena with outflows (zag-bcas, with outflows) and without outflows (zag-med, without outflows) are impermanent; in particular, all conditioned phenomena with outflows are suffering; all conditioned and unconditioned dharmas are selfless; all nirvana (mya-ngan-las-'das-pa, nirvana, 涅槃) with remainder (lhag-bcas, with remainder) and without remainder (lhag-med, without remainder) are peaceful.

---

སྔལ་ཞི་བ་དང་། རྣམ་ཐར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཕུང་པོ་ལྔ་སྨོན་པར་བྱ་བའི་འོས་སུ་མེད་པ་དང་། དཔྱད་ན་ ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་ མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅིང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཐོགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བས་ན་དམིགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ནང་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ལ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་རྣམ་ཐར་གསུམ་ཕན་ ཚུན་འདུ་བས། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་ ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ ན། ཁམས་གསུམ་པས་བསྡུས་ཤིང་ཡིད་སྨོན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་ གཉིས་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རྐྱེན་རབ་སྐྱེ་བཞི་སྟེ་དྲུག་གོ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། འགོག་ལམ་ལ་མཚན་མར་བྱེད་མི་ནུས་པས་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞི་དང་ ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་འབྱིན་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་གང་ལ་ཆགས་པའི་ ཡུལ་དེ་མི་སྡུག་ཅིང་མི་གཙང་བའི་ངོ་བོར་སྒོམ་པའོ། །དེའང་། (མཛོད་དུ།)མི་སྡུག་མ་ཆགས་ ས་བཅུ་དང་། །དམིགས་པ་འདོད་སྣང་མིས་སྐྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ནི་མ་ཆགས་པའི་ དགེ་བ་ཡིན་ལ། ས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་ཉེར་བསྡོགས་བཞི་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདོད་ པ་སྟེ་བཅུ་ལ་བརྟེན་ནས། དམིགས་ཡུལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་དམིགས་ ཏེ། རྟེན་གླིང་གསུམ་གྱི་མི་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པར་འདོད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་(ཉན་སར་)རང་ལུས་ལ་ ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ནང་གི་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ(ཉན་སར་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་ 1-671 སོ་དང་གློ་ག་པ་དང་དྲི་མ་དང་ལྤགས་པ་དང་ཤ་དང་རུས་པ་དང་ཆུ་རྒྱུས་དང་རྩ་དང་མཁལ་མ་དང་སྙིང་དང་མཆིན་པ་དང་གློ་བ་ དང་རྒྱུ་མ་དང་གཉེ་མ་དང་ཕོ་བ་དང་ལོང་ཀ་དང་མཚེར་བ་དང་ཕྱི་ས་དང་མཆི་མ་དང་རྔུལ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་དང་ཞག་ དང་ཆུ་སེར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་རྣག་དང་ཁྲག་དང་ཀླད་པ་དང་ཀླད་རྒྱས་དང་གཅིན་དང་ཞེས་ སོ། །)ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་དམིགས་ནས་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པར་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ལུས་ལ་ཆགས་ པའི་གཉེན་པོར་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་ན་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ལ་ཆགས་ན་རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་འཐོར་བ་དང་། རེག་བྱ་ལ་ཆགས་ན་རྣམ་པར་ འབུས་གཞིགས་པ་དང་རྒྱུས་པས་སྤྲེལ་བའི་ཀེང་རུས་དང་། བསྙེན་བཀུར་ལ་ཆགས་ན་ཤི་ བའི་རོ་གཡོ་བ་མེད་པར། དམིགས་ཏེ་མ

【現代漢語翻譯】 寂靜調伏，以及從解脫之門，一切法皆為空性，且不應貪執于作為我執之所依的五蘊，若加以分析，則五蘊寂滅，無相可見。何為究竟圓滿之目的？即是居處無餘遍滿，且成就道之果，于無礙智慧中，諸法之體性如實顯現，故為所緣。 (第三部分) 以內心攝持之方式，十六種行相與三種解脫相互包含。十六種行相中，空性之行相有幾種？空性與無我兩種行相。無愿之行相有幾種？為三界所攝，非為貪戀之處，即無常、痛苦二者，以及因、集、緣、生四者，共六種。無相之行相有幾種？由於無法將滅與道執為相，故滅、寂靜、殊勝、出離四者，以及道、理、成辦、引出四者，共八種。何為調伏行為之所緣？對於貪慾心重者，爲了對治其行為，應觀想貪戀之境為不凈與厭惡之體性。如《俱舍論》所說：『不凈無貪十地中，所緣欲想人所生。』其體性為無貪之善，依於四禪定、四近分定、特勝定與欲界定等十地，所緣境為欲界之顏色與形狀，且認為唯有贍部洲等三洲之人方能生起。特別是在《聲聞地》中提到，爲了對治對自身之貪戀，應緣于體內三十六種不凈物（即頭髮、體毛、指甲、牙齒、痰、垢、面板、肌肉、骨骼、筋、脈、腎臟、心臟、肝臟、肺臟、大腸、小腸、胃、脾臟、眼淚、汗水、唾液、鼻涕、脂肪、淋巴、腿、油、膽汁、痰、膿、血、腦、腦髓、尿液等），觀修不凈。爲了對治對他人身體之貪戀，若貪戀顏色，則觀想青瘀等；若貪戀形狀，則觀想被啃食或散亂之屍體；若貪戀觸感，則觀想被蟲啃食或筋脈相連之骨架；若貪戀供養，則觀想死屍一動不動，以此為所緣。

【English Translation】 Pacifying suffering, and through the gate of liberation, all phenomena are empty of both self and other, and the five aggregates, which are the basis of clinging to self, should not be desired, and if analyzed, the aggregates are pacified, without characteristics. What is the purpose of complete accomplishment? It is that the abode is completely transformed without remainder, and the fruit of the path is accomplished, so that in unobstructed wisdom, the characteristics of phenomena appear without perversion, hence it is the object of focus. (Third part) How the mind is gathered, the sixteen aspects and three liberations include each other. Among the sixteen aspects, how many aspects of emptiness are there? There are two aspects of emptiness and selflessness. How many aspects of no aspiration are there? It is included in the three realms and is not a place of desire, namely impermanence and suffering, and the four causes of origin and conditions, a total of six. How many aspects of no sign are there? Since cessation and the path cannot be made into signs, there are four cessations of peace, excellence, and definite emergence, and four paths of reason, accomplishment, and definite extraction, a total of eight. What is the object of focus for purifying behavior? For those who are very attached to desire, as an antidote to their behavior, one should meditate on the object of attachment as being impure and disgusting in nature. Moreover, (in the Treasury) 'Disgusting, non-attachment, ten grounds, the object of focus is generated by desire.' As such, the essence is the virtue of non-attachment, based on the ten grounds of the four concentrations, the four approximations, the special, and desire. The object of focus is the color and shape of the desire realm, and it is believed that it is generated only by the people of the three continents. In particular, (in the Hearer's Ground) it is said that as an antidote to attachment to one's own body, one should focus on the thirty-six impure substances within (in the Hearer's Ground, such as hair, body hair, nails, teeth, phlegm, dirt, skin, flesh, bones, tendons, veins, kidneys, heart, liver, lungs, intestines, mesentery, stomach, colon, spleen, feces, tears, sweat, saliva, mucus, fat, serum, legs, oil, bile, phlegm, pus, blood, brain, spinal cord, urine, etc.) and meditate on impurity. As an antidote to attachment to other bodies, if one is attached to color, then one should focus on discoloration and blackness, etc.; if one is attached to shape, then one should focus on corpses that have been eaten or scattered; if one is attached to touch, then one should focus on skeletons that have been gnawed by insects or connected by tendons; if one is attached to veneration, then one should focus on corpses that do not move.

---

ི་སྡུག་པ་སྒོམ་པར་གསུངས་སོ། །ཐུན་མོང་དུ། (མཛོད་ དུ།)ཀེང་རུས་ཆགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །རུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་ནི། །སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པས་ ལས་དང་པོ། །རྐང་རུས་ནས་ནི་ཐོད་ཕྱེད་པར། །བཏང་བས་སྦྱང་བ་བྱས་པར་བཤད། །སྨིན་ མའི་བར་ཏུ་སེམས་འཛིན་པ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆགས་པ་བཞི་ ཆར་གྱི་གཉེན་པོར་ལུས་ཀྱི་ཆ་དཔྲལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤ་མྱགས་ཤིང་ཟགས་ནས་རུས་པར་ གྱུར་ཅིང་རིམ་གྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱ་མཚོའི་བར་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་སྤྲོས་ནས། སླར་ཡང་བསྡུས་ཏེ་ལུས་གཅིག་པུ་ཀེང་རུང་སུ་སྒོམ་པ་ལས་དང་པོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྤྲོ་བའི་ཚུལ་འདྲ་བ་ལ་བསྡུས་པ་ན་རྐང་རུས་བོར་ཏེ་ལྷག་མ་རུས་པར་མོས་པ་ནས་རིམ་ གྱིས་ཐོད་པའི་ཕྱེད་བོར་ཏེ་ཕྱེད་ཙམ་རུས་པར་མོས་པ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱེད་ཀྱང་བོར་ནས་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཙམ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་ པ་རྣམས་སྒོམ་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ དམིགས་ནས་བདེ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པའོ། །དེའང་ ཐོག་མར་མཛའ་བཤེས་དང་། དེ་ནས་ཐ་མལ་པ་དང་། མཐར་དགྲ་ལ་སྒོམ་སྟེ། དགྲ་གཉེན་ 1-672 མཉམ་པར་གྱུར་ན་འབྱོངས་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ པ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་བ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་ རིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་གཞན་ མེད་པར་སྒོམ་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་སྲ་གཤེར་དྲོད་ཉིད་གཡོ་བར་སྣང་ བ་བཞི་ནི་(རིམ་པ་ལྟར་)འབྱུང་བ་བཞིའི་ཁམས་དང་། བུ་ག་རྣམས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། མིག་ཤེས་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་ན་རིལ་བོའི་འདུ་ཤེས་འཇིག་ཅིང་། ས་ ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱིས་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་ལ་ སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་རྔུབ་པ་འབའ་ཞིག་རྗེས་སུ་ དྲན་པས་དེ་དག་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དེའང་། དབུགས་རྔུབ་དབུགས་དབྱུང་དྲན་པ་ནི། ། ཤེས་རབ་ས་ལྔ་སྤྱོད་ཡུལ་རླུང་། །འདོད་རྟེན་ཕྱི་སའི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཁོ་ ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ས་ཉེར་བསྡོགས་དང་པོ་གསུམ་དང་བསམ་གཏན་ ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདོད་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་ལྡན་(དང་པོ་གསུམ་)ལ(འང་)བརྟེན་ ནས། སྤྱོད་ཡུལ་རླུང་ལ་དམིགས་ཏེ། རྟེན་འདོད་པའི་ལྷ་དང་མི་ཕྱི་ས་མ་ཡིན་པས་སྒོམ་པར་ འདོད་

【現代漢語翻譯】 教導說要修習厭惡。共同的是，（在《俱舍論》中說：）'對於所有由骨骼組成的身體，直到骨海，通過擴充套件和收縮是最初的修行。從腳骨到半個頭蓋骨，通過放棄來完成凈化。在眉毛之間保持專注，就是圓滿的作意。' 如是，爲了對治四種貪執，觀想身體的部分，如額頭等，血肉腐爛脫落，變成骨頭，逐漸地，整個身體乃至大海都充滿了骨骼。然後再次收縮，觀想單獨的身體成為骨骼。這是初學者的作意。類似於擴充套件的方式，在收縮時，先失去腳骨，觀想剩餘部分為骨頭；然後逐漸地失去一半的頭蓋骨，觀想一半為骨頭。這是凈化的作意。再失去一半，將心專注于兩眉之間，這是圓滿的作意。這些都要修習。對於那些習慣於嗔恨的人，對治之法是緣於一切眾生，修習慈愛，希望他們獲得安樂及其原因。首先對親友修習，然後是對中等之人，最後是對敵人修習。當對敵人和親友都能平等對待時，就成功了。對於那些習慣於愚癡的人，對治之法是瞭解因果緣起，即從此因緣聚合產生此果。也就是說，僅僅觀修具有四種理性的法之因果，沒有作者和受者。對於那些習慣於我慢的人，對治之法是分析組成要素，如'此人由六界組成'。如同身體由地、水、火、風四種要素（依次）組成，分別對應于堅硬、濕潤、溫暖和運動的顯現；空界的要素是孔竅；識界的要素是眼識等。如果這樣理解，整體的觀念就會消失，也不會認為充滿了地等部分。對於那些習慣於多思妄想的人，對治之法是專注于呼氣和吸氣，將心專注于這些。如雲：'憶念呼氣和吸氣，是五種智慧的行境，是風的行境，不是慾望的所依外境。' 也就是說，其自性是如理作意的智慧，與初禪的近分定、初禪、二禪、三禪、特殊的禪定和舍受相應（前三者），行境是專注于風，所依不是欲界的天人和人，也不是外境，因此要修習。 Teachings say to meditate on ugliness. In common, (in the Treasury of Knowledge): 'For all beings composed of skeletons, up to the ocean of bones, expanding and contracting is the initial practice. From the foot bones to half the skull, purification is done by abandoning. Holding the mind between the eyebrows is the completion of mindfulness.' Thus, as an antidote to the four attachments, contemplate the parts of the body, such as the forehead, where flesh rots and falls away, turning into bone, and gradually the entire body and the ocean are filled with skeletons. Then, gather them again and meditate on the single body as a skeleton. This is the mindfulness of the beginner. Similar to the way of expanding, when contracting, first lose the foot bones, imagining the remainder as bones; then gradually lose half of the skull, imagining half as bones. This is the mindfulness of purification. Having lost half, hold the mind between the two eyebrows, which is the mindfulness of completion. These are to be meditated upon. For those who are accustomed to anger, the antidote is to focus on all sentient beings and cultivate loving-kindness, wishing them to have happiness and its causes. First, meditate on friends, then on neutral people, and finally on enemies. When enemies and friends become equal, one has succeeded. For those who are accustomed to delusion, the antidote is to know dependent origination, that is, this result arises from this collection of causes and conditions. That is to say, only meditate on the cause and effect of phenomena that possess the four reasonings, without an agent or experiencer. For those who are accustomed to pride, the antidote is the analysis of the elements, such as 'this person is composed of six elements.' Just as the body is composed of the four elements of earth, water, fire, and wind (in order), corresponding to the manifestations of solidity, moisture, warmth, and motion; the element of space is the orifices; and the element of consciousness is eye consciousness, etc. If understood in this way, the perception of wholeness will disappear, and one will not think of being filled with parts of earth, etc. For those who are accustomed to many thoughts, the antidote is to focus on the outgoing and incoming breath, holding the mind on them. As it says: 'Mindfulness of inhaling and exhaling is the realm of activity of the five wisdoms, the realm of wind, not the external object of desire.' That is to say, its essence is the wisdom of appropriate attention, corresponding to the near attainment of the first dhyana, the first dhyana, the second dhyana, the third dhyana, the special dhyana, and equanimity (the first three), the realm of activity is focused on the wind, and the support is not the gods and humans of the desire realm, nor the external object, therefore one should meditate.

【English Translation】 It is taught to meditate on ugliness. In common, (in the Treasury of Knowledge): 'For all beings composed of skeletons, up to the ocean of bones, expanding and contracting is the initial practice. From the foot bones to half the skull, purification is done by abandoning. Holding the mind between the eyebrows is the completion of mindfulness.' Thus, as an antidote to the four attachments, contemplate the parts of the body, such as the forehead, where flesh rots and falls away, turning into bone, and gradually the entire body and the ocean are filled with skeletons. Then, gather them again and meditate on the single body as a skeleton. This is the mindfulness of the beginner. Similar to the way of expanding, when contracting, first lose the foot bones, imagining the remainder as bones; then gradually lose half of the skull, imagining half as bones. This is the mindfulness of purification. Having lost half, hold the mind between the two eyebrows, which is the mindfulness of completion. These are to be meditated upon. For those who are accustomed to anger, the antidote is to focus on all sentient beings and cultivate loving-kindness, wishing them to have happiness and its causes. First, meditate on friends, then on neutral people, and finally on enemies. When enemies and friends become equal, one has succeeded. For those who are accustomed to delusion, the antidote is to know dependent origination, that is, this result arises from this collection of causes and conditions. That is to say, only meditate on the cause and effect of phenomena that possess the four reasonings, without an agent or experiencer. For those who are accustomed to pride, the antidote is the analysis of the elements, such as 'this person is composed of six elements.' Just as the body is composed of the four elements of earth, water, fire, and wind (in order), corresponding to the manifestations of solidity, moisture, warmth, and motion; the element of space is the orifices; and the element of consciousness is eye consciousness, etc. If understood in this way, the perception of wholeness will disappear, and one will not think of being filled with parts of earth, etc. For those who are accustomed to many thoughts, the antidote is to focus on the outgoing and incoming breath, holding the mind on them. As it says: 'Mindfulness of inhaling and exhaling is the realm of activity of the five wisdoms, the realm of wind, not the external object of desire.' That is to say, its essence is the wisdom of appropriate attention, corresponding to the near attainment of the first dhyana, the first dhyana, the second dhyana, the third dhyana, the special dhyana, and equanimity (the first three), the realm of activity is focused on the wind, and the support is not the gods and humans of the desire realm, nor the external object, therefore one should meditate.

---

དོ། །དེ་ལ་བགྲང་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ནི་འབྱུང་རྔུབ་སོ་སོར་བྱས་ནས་བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་ བ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བ་དང་། འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བཅུའི་བར་ཏུ་བགྲང་བ་ཟུང་ དུ་བགྲང་བ་དང་། གཅིག་ནས་བཅུའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བགྲང་བ་དང་། བཅུ་ནས་ གཅིག་གི་བར་དུ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བགྲང་བ་དང་། དེ་དག་ལ་བྱང་བ་དང་གཉིས་གཉིས་ ལ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནས་བརྒྱ་ལ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་བཅུའི་ བར་དུ་བགྲང་བ་སྟེ། བར་དུ་གཡེངས་ན་གཞི་ནས་བསླང་ཞིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ 1-673 བྱའོ། །སྒོམ་ཚུལ་གཞན་ནི་མཛོད་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། ། མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)མཁས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། དུ་མ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉེར་སྤྱོད་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྱུང་ཚུལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་ པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བློ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ནི་མཁས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དམིགས་པ་བསྟན་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ལྔ་པོ་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ། དང་པོར་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས་མོད། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ལས་ཕྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བལྟའོ། །དེའང་དབུས་མཐར། མི་འདོད་ འདོད་དང་རྣམ་དག་དང་། མཉམ་དུ་འབྱུང་དང་དབང་བྱེད་དང་། ཐོབ་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ རྣམས། །གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་གཞན། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ལས་མི་འདོད་པ་ འབྱུང་བ་གནས་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་འབྱུང་བ་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལས་ འདོད་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པར་རྣམ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ གཉིས་ཞིང་ཁམས་གཅིག་ཏུ་མཉམ་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་། བུད་མེད་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་ བའི་གོ་འཕང་ལ་དབང་མི་བྱེད་པ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་རང་བྱུང་གཉིས་མི་ཐོབ་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཉེས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་གནས་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་གནས་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་འོས་པ་དང་མི་འོས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མཁས་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ཕྱི་མ་གཉིས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ། འོ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་ 1-674 པ་དང་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་འཇོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ ཡོད་ཅེ་ན། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ལས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ། །སྒྲོ་འད

【現代漢語翻譯】 問：那麼，數息的修法是怎樣的呢？ 答：分別對呼氣和吸氣進行計數，數到十，一個一個地數；或者將呼氣和吸氣合在一起數，數到十，兩個兩個地數；或者從一到十順著數；或者從十到一倒著數；熟練之後，可以將兩個合為一個，乃至將一百個合為一個，這樣逐漸增加，但始終數到十。如果中間散亂了，就從頭開始，直到獲得禪定為止。 其他的修法，就像《俱舍論》里說的那樣。 問：什麼是智者的目標呢？（三種目標中的第一種） 答：智者可以分為五種： 對聚集的蘊（梵文：skandha，漢語：五蘊） 瞭解的智者；對受用執取的界（梵文：dhātu，漢語：十八界） 瞭解的智者；對受用生起的處（梵文：āyatana，漢語：十二處） 瞭解的智者；對因果的生起方式，即緣起（梵文：pratītyasamutpāda，漢語：十二緣起） 瞭解的智者；以及對緣起的差別，即合理與不合理之處瞭解的智者。對這些的自相和共相都通達的人，就是智者。這是通過對境的分類來闡述目標。 （第二種目標）詳細解釋這五種智者。雖然前四種都包含在第五種之中，但如何看待對合理與不合理之處的瞭解呢？ 答：這可以看作是從對緣起的瞭解中分離出來的差別。如《中邊分別論》所說：『不欲、欲及清凈，俱生、自在與獲得，及普受用皆他性。』 也就是說，不善業產生不希望的結果是合理的，產生希望的結果是不合理的；同樣，善業產生希望的結果是合理的；未斷除煩惱而變得清凈是不合理的；兩位佛陀同時出現在一個佛土是不合理的；女性不能統治轉輪王的地位是合理的；女性的身體不能獲得二轉法輪是合理的；聖者不會普遍造作罪業是合理的，與此相反的情況都是不合理的。等等，這就是對因果的合理與不合理之處的瞭解。 （第三種目標）關於后兩種智者的差別。那麼，對緣起了解的智者和對合理與不合理之處瞭解的智者，在區分上有什麼不同呢？ 答：因為從無明（梵文：avidyā） 等因的法中，會顯現行（梵文：saṃskāra） 等果的法，所以對於因和果的作用，不應妄加增損。

【English Translation】 Q: What is the method of counting breaths for meditation? A: Count each exhalation and inhalation separately, up to ten, counting one by one. Or, combine exhalation and inhalation and count up to ten, counting in pairs. Or, count sequentially from one to ten. Or, count backward from ten to one. Once proficient, combine two into one, and even up to one hundred into one, gradually increasing, but always counting up to ten. If distracted in between, start from the beginning until you attain samadhi. Other methods of meditation are as described in the Abhidharmakośa. Q: What is the object of the wise? (The first of three objects) A: The wise can be divided into five types: Those wise in the aggregates (skandha) of multiple gatherings; those wise in the elements (dhātu) that grasp at experiences; those wise in the sources (āyatana) from which experiences arise; those wise in the arising of cause and effect, i.e., dependent origination (pratītyasamutpāda); and those wise in the distinctions of dependent origination, i.e., what is appropriate and inappropriate. Those who have become intelligent in the self and common characteristics of these are the wise. This explains the object by classifying its domains. (Second object) Explaining the five in detail. Although the first four are all included in the fifth, how should one view being wise in what is appropriate and inappropriate? A: This should be viewed as a distinction separated from being wise in dependent origination. As it says in the Madhyāntavibhāga: 'Undesired, desired, and purity, co-arising, dominion, attainment, and universal enjoyment are all of other-dependence.' That is, it is appropriate that non-virtuous actions produce undesired results, and inappropriate that they produce desired results. Similarly, it is appropriate that virtuous actions produce desired results, and inappropriate that one becomes pure without abandoning obscurations. It is inappropriate for two Buddhas to appear simultaneously in one Buddha-field. It is appropriate that a woman does not rule the position of a Chakravartin (wheel-turning monarch), and inappropriate that a woman's body attains two spontaneously arising qualities. It is appropriate that noble beings do not universally engage in faults, and the opposite of these are inappropriate. And so on, this is being wise in the distinctions of appropriate and inappropriate causes and effects. (Third object) Regarding the distinction between the latter two. Then, what is the difference in distinguishing between being wise in dependent origination and being wise in what is appropriate and inappropriate? A: Because from the causal dharmas of ignorance (avidyā) and so on, the resultant dharmas of actions (saṃskāra) and so on manifestly arise, one should not arbitrarily add or subtract from the workings of cause and effect.

---

ོགས་ མེད་ཅིང་སྐུར་འདེབས་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་གཏན་ནས་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་ཤེས་པས། དེའི་ཆ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ཡང་ ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་གི། སྦྱིན་པ་ ལས་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་ འབྱུང་བར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་གནས་དང་གནས་མ་ ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱོན་དང་ བཅས་པས་རགས་པ་ཉིད་དོ། །ས་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ཞི་ བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་ ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམས་ པས་བག་ལ་ཉལ་རྩ་བ་ནས་ལེགས་པར་སྤོང་བའོ། ། ༈ དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་བཤད་པ། རིགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་ རིགས་པ་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི། རིགས་པ་ བཞིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་ བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། རང་ 1-675 བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་ རྣམས་འབྱུང་བ་ན། རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལ་ལྟོས་ པ་དང་རྣམ་ཤེས་རྐྱེན་གསུམ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ ན། གང་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་རང་རང་གི་འབྲས་ བུ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། མིག་གིས་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པའོ། །འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་རྟགས་ ཡང་དག་གིས་སྟོན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱས་ཡོད་ལས་མི་རྟག་པ་དང་དུ་བ་ལས་མེ་ ཡོད་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ ནས་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་ལ་སོག

【現代漢語翻譯】 沒有斷滅，沒有誹謗。』 如是，完全斷絕了無因而誹謗，以及將不相符的因強加於自在天等之上。因此，從這方面來說，是精通緣起之道的。諸法雖由因生，但並非如從青稞種子中生出稻芽等不相符之因。佈施產生財富，持戒產生善趣等，完全接受並瞭解因果相符，因此，從這方面來說，是精通處與非處之道的。什麼是清凈煩惱的所緣境呢？在世間道中，如前所述，下下地具有過患，是粗大的；上上地具有功德，是寂靜的。如此作意，以壓伏的方式捨棄一切纏縛。在出世間道中，簡而言之，是以真如為所緣境；廣而言之，是以四聖諦為所緣境，通過修習，徹底斷除習氣。 ༈ 辨析理智 理智是指在致力於所證之法，辨析聖教之法時，以多少理智來辨析呢？（分為二，首先是）總說：以四種理智來辨析，即果待因的理智，因作果的理智，能立合理性的理智，以及自性法性的理智。 （第二）廣說：何為待因的理智？即諸果由諸行產生時，依賴各自的因緣而產生，如苗芽依賴種子，識依賴三緣等。何為作果的理智？即各自具有不同自性的諸因法，各自對自己的果產生隨順的作用，如眼作眼識的所依等。何為合理成立的理智？即以本體和差別所概括的所應成立之義，不違背現量等量，以正確的理由顯示併成立，如從有為顯示無常，從煙顯示有火等。何為法性的理智？即從無始以來，火的自性是熱，水的自性是濕等。

【English Translation】 'There is no annihilation, no slander.' Thus, completely abandoning the slander of causelessness and the imposition of incompatible causes upon Ishvara (自在天，deva of power) and others. Therefore, in this respect, one is skilled in dependent origination. Although phenomena arise from causes, incompatible causes such as rice sprouts arising from barley seeds do not occur. Giving rise to wealth, and ethical conduct leading to higher realms, etc., are fully accepted and understood as cause and effect being compatible. Therefore, in this respect, one is skilled in what is and is not the proper place. What is the object of focus for purifying afflictions? In the context of worldly paths, as previously explained, the lower realms are coarse due to their faults, while the higher realms are peaceful due to their virtues. By contemplating in this way, one abandons all entanglements through suppression. In the context of transcendental paths, briefly, the object of focus is suchness (真如，tathata); extensively, it is the Four Noble Truths (四聖諦，catvāri āryasatyāni). Through cultivation, one thoroughly eliminates latent tendencies from their root. ༈ Explanation of Reasoning Reasoning is when diligently engaging in the Dharma to be proven, and analyzing the Dharma of the scriptures, how many types of reasoning are used for analysis? (Divided into two parts, the first being) General statement: Analysis is done with four types of reasoning: the reasoning of effects depending on causes, the reasoning of causes acting on effects, the reasoning of establishing validity, and the reasoning of inherent nature. (Second) Detailed explanation: What is the reasoning of dependence on causes? It is when effects and actions arise, they arise in dependence on their respective causes and conditions, such as sprouts depending on seeds, and consciousness depending on the three conditions. What is the reasoning of acting on effects? It is when the phenomena of causes, each with its distinct characteristic, perform actions that are in accordance with their respective effects, such as the eye serving as the basis for eye consciousness. What is the reasoning of establishing validity? It is when the objects to be proven, encompassed by essence and distinctions, are shown and established by valid signs that do not contradict direct perception and other valid cognitions, such as showing impermanence from what is made, and showing the presence of fire from smoke. What is the reasoning of inherent nature? It is that from beginningless time, the inherent nature of fire is heat, and the inherent nature of water is moisture, and so on.

---

ས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་དམ་ རང་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནའང་མེས་ནི་འཚིག་ཅིང་ཆུས་ནི་འདྲུལ་བ་ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་དང་། གསུང་རབ་ལས། འབྱོར་ལྡན་མིག་ནི་རྟག་པ་ནས་བདག་གི་བར་གྱིས་ སྟོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ པ་གཞན་གསུམ་པོའང་མཐར་འདི་ལ་ཐུག་པས་འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། (ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར།)བསྟོད་པར་ཡང་། རིགས་པའི་ནང་ན་ཆོས་ཉིད་ལྟར། །རྣམ་གྲོལ་ ནང་ན་མི་གཡོ་ལྟར། །ཤེས་རབ་ནང་ན་ཀུན་མཁྱེན་ལྟར། །ཁྱོད་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-676 ༈ དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་རྟོགས། མངོན་རྟོགས་ལས། དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ གང་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་དབྱེ་བ་དང་། བཙལ་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་ལས། །དབྱེ་ བ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) མདོར་བསྟན་ནི། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ཞིང་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཀུན་ ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། མིང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་རྗོད་བྱེད་མིང་གི་ཚོགས་ དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་མིང་གློ་བུར་དུ་བཏགས་ནས་ བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དཔྱད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཀུན་ ཏུ་རྟོག་ཅིང་ཚོལ་བའོ། །དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་བྱ་ཕུང་ པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་མིང་ལ་དོན་དུ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ ཙམ་ཡིན་གྱི། དཔྱད་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ ཅིང་ཚོལ་བ་སྟེ། རྒྱན་ལས། མིང་དང་དངོས་དག་ཕན་ཚུན་དུ། །གློ་བུར་བ་ནི་ཉིད་དུ་བཙལ། ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་བརྡ་ལ་བྱང་བ་ན་ རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མིང་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོག་ཡུལ་དུ་འབྲེལ་བར་སྣང་བས། མིང་ ཐོས་པ་ན་དོན་དྲན་ཞིང་། དོན་མཐོང་བ་ན་མིང་དྲན་པ་དེ་ལ་མིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་གི། དཔྱད་ན་བཏགས་པ་བཞིན་དོན་ ལ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ཅིང་ཚོལ་བའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་གང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མིང་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོག་ཡུལ་དུ་འབྲེལ་ བར

【現代漢語翻譯】 事物的自性，以及諸如一切有為法皆無常，一切法皆無我等普遍性質的法，僅從其自身因產生，此被稱為法性或自性。例如，世間有『火能焚燒，水能腐爛』等說法。如同經部中說，『富有的眼睛從常恒到自我皆是空性。』為什麼呢？因為它的自性就是如此。其餘三種理證最終也歸於此，因此這本身就是一切理證中最殊勝的。在《讚歎一切智者》中也說：『理證之中如法性，解脫之中如不動，智慧之中如一切智，您是眾生之至尊。』 從分析中產生的現觀。 關於現觀，什麼是精勤于以理證分析法義的遍尋呢？遍尋分為兩種：一是遍尋的分類，二是通過尋覓而完全瞭解。分類方面，（二者中的第一點：）簡要說明：遍尋和思擇有四種，即名遍尋、事物遍尋、自性施設遍尋和差別施設遍尋。 （第二點：）詳細解釋：什麼是名遍尋呢？即對能詮釋的名詞集合、語句集合和字母集合，僅僅是暫時將名稱施加於事物上進行表達，如果進行分析，就會遍尋和思擇，發現它們並不具備以自性作為實體的真實存在。什麼是事物遍尋呢？即同樣地，對於所詮釋的蘊、界、處等，也僅僅是暫時將意義強加於名稱之上，如果進行分析，就會遍尋和思擇，發現它們並不具備以自性作為實體的真實存在。如《寶鬘論》中說：『名稱和事物，相互之間，尋求的只是暫時的施設。』什麼是自性施設遍尋呢？即當精通術語時，用於表達的名詞和所表達的意義，在認知對像上似乎是相關的，聽到名稱時會想起意義，看到意義時會想起名稱，例如『眼睛』等，僅僅是施設為自性的術語之因。如果進行分析，就會遍尋和思擇，發現事物並不如施設的那樣存在。什麼是差別施設遍尋呢？如前所述，用於表達的名詞和所表達的意義，在認知對像上是相關的。

【English Translation】 The intrinsic nature of things, and the dharmas that possess universal characteristics such as all conditioned phenomena are impermanent and all dharmas are without self, arise solely from their own causes. This is known as dharmata or svabhava (nature). For example, in the world, there are sayings such as 'fire burns and water rots.' Similarly, in the scriptures, it is said, 'The eye of the wealthy is empty from permanence to self.' Why? Because its nature is such.' The other three types of reasoning also ultimately converge on this, therefore this itself is the most supreme of all reasonings. In the 'Praise of the Omniscient,' it is also said: 'Among reasonings, like dharmata; among liberations, like immovability; among wisdoms, like omniscience; you are the supreme of all beings.' Manifest Realization Arising from Analysis. Regarding Manifest Realization, what is the thorough search that is diligent in analyzing the meaning of dharmas with reasoning? Thorough search is divided into two: the classification of thorough search and the complete understanding through searching. Regarding classification, (the first of the two:) brief explanation: There are four types of thorough search and investigation: name thorough search, object thorough search, essence imputation thorough search, and particular imputation thorough search. (The second:) detailed explanation: What is name thorough search? It is the collection of expressive names, collections of sentences, and collections of letters, which are merely temporary designations of names onto objects for the sake of expression. Upon analysis, one thoroughly investigates and discerns that they do not possess a truly established entity with its own intrinsic nature. What is object thorough search? Similarly, the expressed aggregates, elements, and sense sources are also merely temporary superimpositions of meaning onto names. Upon analysis, one thoroughly investigates and discerns that they do not possess a truly established entity with its own intrinsic nature. As stated in the Garland of Jewels: 'Names and objects, mutually, are sought as merely temporary impositions.' What is essence imputation thorough search? When one is skilled in terminology, the names that express and the meanings that are expressed appear to be related in the object of cognition. When one hears a name, one remembers the meaning, and when one sees the meaning, one remembers the name. For example, 'eye' and so on, are merely the cause of terms imputed as essence. Upon analysis, one thoroughly investigates and discerns that things do not exist in the way they are imputed. What is particular imputation thorough search? As before, the names that express and the meanings that are expressed are related in the object of cognition.

---

་སྣང་བ་དེ་ལ། རྟག་མི་རྟག་དང་བླ་ན་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་ གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་གི། དཔྱད་ན་བཏགས་པ་བཞིན་དོན་ལ་མེད་ལ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་ 1-677 རྟོག་ཅིང་ཚོལ་བ་སྟེ། འདོགས་པ་རྣམས་པ་གཉིས་པོ་འདིར། །དེ་ཙམ་དུ་ནི་ཚོལ་བའོ། །ཞེས་ པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) ཡོངས་ཤེས་ལ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི། གནས་ལུགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྟེ། མིང་ཚོལ་ བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཚོལ་བར་ རྟོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པའོ། །བཙལ་བ་ལས་འགྲུབ་པས་དེ་རྣམས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། མིང་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་བཙལ་བ་ལས་མི་དམིགས་པར་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བརྗོད་བྱ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བ་ལས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ ན། དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མིང་དོན་འབྲེལ་བ་བཙལ་བ་ལས་རྫས་སུ་མི་ དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་ལ་ཚོལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མིང་ དོན་འབྲེལ་བ་བཙལ་བ་ལས་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཚོལ་ 1-678 བ་བཞི་སྦྱོར་ལམ་དང་པོ་གཉིས་དང་། ཡོངས་ཤེས་བཞི་ཕྱི་མ་གཉིས་སུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ ཅིག་གསུངས་སོ། ། ༈ སྒོམ་བྱུང་གི་ས་ལྔ་བཤད་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ས་ལ། ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་པར་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་འབྲེལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་དག་གང་ལ་ བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ས་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། གཞི་དང་སྐྱེད་པ་སྦྱོར་བའི་ས་གཉིས་དང་། མེ་ ལོང་ལྟ་བུ་དང་སྣང་བ་དངོས་གཞིའི་ས་གཉིས་དང་། གནས་སོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུའི་ས་གཅིག་ གོ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུའི་ས་བཞི་ལ། (

【現代漢語翻譯】 對於顯現，僅僅是賦予常與無常、有與無有等差別的名言之因。如果進行分析，就會發現如同所安立的那樣，在意義上並不存在，並且普遍地認為和尋求不存在。就像這樣：『在這兩種安立中，僅僅是尋求而已。』 (第二，關於)遍知。那麼，勤奮地尋求一切法的結果，如實地遍知是什麼呢？(分為兩部分，第一部分)簡略地說明：如實地遍知實相的四種智慧是：如實地遍知對名稱的尋求的認識；對事物的尋求的認識；對自性的安立的尋求的認識；以及如實地遍知對差別的安立的尋求的認識。由於通過尋求而成就，因此也可以稱之為對它們的認識。 (第二)詳細解釋。如實地遍知對名稱的尋求的認識是什麼呢？就是通過尋求能詮的名稱、詞語、字母的集合，而遍知其不可得。如實地遍知對事物的尋求的認識是什麼呢？就像能詮不可得一樣，通過尋求所詮的蘊、界、處的事物自性，而遍知其不可得。如實地遍知對自性的安立的尋求的認識是什麼呢？就是通過尋求所緣等自性的名與義的關聯，而遍知其非實有。如實地遍知對差別的安立的尋求的認識是什麼呢？就是通過尋求常與無常等差別的名與義的關聯，而遍知其非實有。因為一切都不可得。就像這樣：『四種真實智慧。』其中，四種尋求是加行道的最初兩種，四種遍知是後面的兩種。也有一些人這樣說。 接下來解釋由修所生的五地。 關於由修所生的地，什麼是勤于對法進行三摩地的瑜伽士之地呢？(分為兩部分，第一部分)分類：與寂止和勝觀相關的瑜伽，依賴於它們而生起的地可以分為五種來看待：作為基礎和生起的兩個地，作為結合的兩個地；如同鏡子和顯現的真實本體的兩個地；以及被稱為安住之處的果地。 (第二)關於本體，分為兩部分。(第一)關於四種因地：

【English Translation】 For appearances, it is merely the cause of terminology that distinguishes between permanence and impermanence, existence and non-existence, and so on. If analyzed, it is understood that, as it is established, it does not exist in meaning, and it is universally thought and sought that it does not exist. It is like this: 'In these two establishments, it is merely seeking.' (Second, regarding) complete knowledge. Then, what is the result of diligently seeking all dharmas, knowing completely as it is? (Divided into two parts, the first part) Briefly explaining: The four wisdoms that completely know reality as it is are: completely knowing the correct understanding of the search for names; the understanding of the search for objects; the understanding of the search for the establishment of self-nature; and completely knowing the correct understanding of the search for the establishment of differences. Because it is accomplished through seeking, it can also be called the understanding of them. (Second) Detailed explanation. What is completely knowing the correct understanding of the search for names? It is completely knowing that the collection of expressive names, words, and letters is not found through seeking. What is completely knowing the correct understanding of the search for objects? Just as the expressive is not found, through seeking the characteristics of the objects of the expressed aggregates, elements, and sources, it is completely known that they are not found. What is completely knowing the correct understanding of the search for the establishment of self-nature? It is completely knowing that the connection between the name and meaning of self-nature, such as the object of focus, is not found as a substance through seeking. What is completely knowing the correct understanding of the search for the establishment of differences? It is completely knowing that the connection between the name and meaning of differences, such as permanence and impermanence, is not found as a substance through seeking. Because everything is not found. It is like this: 'Four kinds of true wisdom.' Among them, the four searches are the first two of the path of application, and the four complete knowings are the latter two. Some say so. Next, explaining the five grounds arising from meditation. Regarding the grounds arising from meditation, what is the ground of a yogi who is diligent in samadhi on the Dharma? (Divided into two parts, the first part) Classification: The yoga related to tranquility and insight, the grounds that arise depending on them can be viewed in five ways: the two grounds of foundation and arising, as a combination; the two grounds of the true nature of appearance, like a mirror; and the ground of fruition called the abiding place. (Second) Regarding the essence, divided into two parts. (First) Regarding the four causal grounds:

---

གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་ ནི། གཞི་གང་ཞེ་ན། ཚོགས་ལམ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་སྒོ་ ནས། བརྗོད་བྱ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཅི་འདྲ་ བ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣལ་ འབྱོར་གྱི་གཞི་ཉིད་དོ། །སྐྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པའི་དོན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སེམས་འཛིན་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པའོ། །མེ་ ལོང་ལྟ་བུ་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་ ལྟ་བུའི་མཚན་མ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་ མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །སྣང་བ་གང་ཞེ་ན། གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་ སུམ་དུ་གསལ་ཞིང་སྣང་བ་མཐོང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཤེས་བྱེད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིམ་པ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་གདམས་པར་ཚོགས་གཉིས་རིམ་གྱིས་བསགས་པའི་ 1-679 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་རྫོགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་བསམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ པར་བཞག་པས། ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་སེམས་ལས་གཞན་ མ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ན་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ ལྡོག་ཅིང་དྲོད་ཐོབ་ལ། དེ་ནས་སེམས་འདི་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ ངོ་བོ་སེམས་ཙམ་དུ་ཟད་པའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་བཟུང་བས་རྩེ་མོ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ ལྟར་ནང་གི་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ནས་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པས་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྟོས་པ་ གཟུང་བ་མེད་པས་ལྟོས་ཆོས་འཛིན་པའང་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པ་ དང་། དེ་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རེག་ཅིང་ རྟོགས་པར་བྱས་པས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པོ་ཞེས་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལེགས་པར་གསུངས་ སོ། །ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ལེགས་བར་བཀའ་བསྩལ་ཏོ། །ཡང་ན་ངོ་མཚར་བའམ་ངེས་ གཟུང་ལ་ལན་གཉིས་སྨོས་པ་སྟེ། (བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པར།)ངོ་མཚར་བ་དང་རྩོད་པ་དང་། །ཁྲོ་དང་ ཞུམ་དང་ངེས་བཟུང་དང་། །དད་དང་དགའ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །ཚིག་གཅིག་ལན་གཉིས་བརྗོད་ པར་བྱ། །ཞེས་པ་(དྲངས་པ་)ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) འབྲས་བུའི་ས་གཅིག་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་ནས་

【現代漢語翻譯】 第一部分：實際情況是什麼？基礎是什麼？在資糧道上，通過積累福德和智慧資糧，從所說的四聖諦出發，廣泛聽聞佛法，以專注的方式，使止觀得以生起，這就是修行的基礎。生起什麼？通過如理作意，專注于所聽聞的意義，毫不顛倒地攝持心念，生起禪定。如同鏡子的是什麼？專注于所聽聞的意義的禪定，如同影像般顯現相狀，並且完全理解其所緣境中與所知事物相符的影像。顯現的是什麼？證悟能取和所取不可得的智慧，即以現量清晰地顯現法性的真實意義，並且所顯現的景象包含在見道之中。 第二部分：能詮是指，世尊考慮到這種瑜伽次第，爲了區分瑜伽而教導，菩薩們通過次第積累兩種資糧，圓滿一個無數劫，通過與證悟法性相符的聞思，一心安住于禪定，從而在心中見到所知事物的影像，並且認識到它與心識並非他體，因此對影像產生並非外境真實的認知，從而獲得暖位。之後，對於顯現為法和義的心識，確信其自性僅僅是心，從而獲得頂位。如此這般，僅僅專注于內心的心識，證悟一切外境皆不存在，從而獲得忍位。在此之後，由於所取不存在，能取也隨之消失，從而證悟能取也不存在，獲得世第一法。之後，現量觸及並證悟能取和所取二者皆無自性，從而獲得見道。世尊善妙地宣說了意義圓滿之法，以詞句圓滿的方式善妙地開示。或者，對於驚歎或需要確定的內容重複兩次。（如《八千頌釋》中所說）對於驚歎、爭論、憤怒、沮喪、需要確定的內容、信心和喜悅，同一個詞語可以重複兩次。（引用完畢） 處於果位的第一地是什麼？遠離惡趣

【English Translation】 Part 1: What is the actual situation? What is the basis? On the path of accumulation, through accumulating the merits and wisdom, starting from the Four Noble Truths, extensively listening to the Dharma, in a focused manner, enabling Śamatha (calm abiding) and Vipaśyanā (insight) to arise, this is the basis of practice. What arises? Through proper attention, focusing on the meaning of what is heard, without any inversion, holding the mind, generating Samādhi (meditative concentration). What is like a mirror? The Samādhi that focuses on the meaning of what is heard, like an image, manifests characteristics, and fully understands the image that corresponds to the objects of knowledge in its scope. What manifests? The wisdom that realizes the non-existence of the apprehended and the apprehender, that is, the true meaning of Dharmatā (the nature of reality) is clearly and manifestly revealed, and the manifested phenomena are included in the path of seeing. Part 2: The means of understanding refers to the fact that the Bhagavan (Blessed One), considering this sequence of yoga, taught to distinguish yoga, Bodhisattvas (enlightenment beings) gradually accumulate the two accumulations, completing one countless kalpa (eon), through hearing and thinking that are in accordance with the realization of Dharmatā, single-mindedly abiding in Samādhi, thereby seeing the image of objects of knowledge in the mind, and recognizing that it is not different from the mind, therefore, the perception of the image as not being true as an external object arises, thereby obtaining the stage of warmth. Thereafter, for the mind that appears as Dharma and meaning, being certain that its nature is merely mind, thereby obtaining the peak stage. In this way, merely focusing on the inner mind, realizing that all external objects do not exist, thereby obtaining the stage of forbearance. After that, since the apprehended does not exist, the apprehender also disappears, thereby realizing that the apprehender also does not exist, obtaining the highest mundane Dharma. Thereafter, directly touching and realizing that both the apprehended and the apprehender are without self-nature, thereby obtaining the path of seeing. The Bhagavan has well spoken of the perfection of meaning, and has excellently taught in a perfect manner of words. Alternatively, for astonishment or something that needs to be confirmed, it is repeated twice. (As stated in the commentary on the Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā Sutra): For astonishment, debate, anger, dejection, things that need to be confirmed, faith, and joy, the same word can be repeated twice. (End of quote) What is the first Bhumi (ground) of the fruit? Separated from the evil realms

---

གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། (རྒྱན་དུ་)དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །ས་ནི་དང་ པོ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༈ ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ། མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཆོས་ལ་མཁས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀུན་ དགའ་བོས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་མང་དུ་འཛིན་པ་ 1-680 ལེགས་པར་འཛིན་པ་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་མདོའི་དོན་འཆད་པ་ ཡིན་ལ། ཆོས་ལྔ་ནི། ཆོས་དོན་ཡི་གེ་ངེས་ཚིག་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་འགྲེལ་བའོ། །ཇི་ ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཤེས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པ་དང་ མདོ་སྡེ་མངོན་པ་རྣམས་སུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་ པས་མང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཚིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཀུན་ མཁྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་མཐུན་པར་ཡི་གེ་སྣོན་པ་དང་སྒྱུར་བ་དང་མི་མངོན་པར་ བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་ལ་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་ སྟེ། གཞུང་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ ཞེ་ན། བདག་གོ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡུལ་མིའི་ངེས་ཚིག་གམ་མང་ ཕྱོགས་རེ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་ཐ་ སྙད་འདོགས་པ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འབྲེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ མཐར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མའི་མཐར་ དགོངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྙིང་པོ་ལེན་ཞེས་ཐོས་པ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་ བ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་ནས་ནི་(ཐ་སྙད་ཀྱི་) ཆོས་རྣམས་ཀུན། །(ཆུ་བརྒལ་ཟིན་པའི་)གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག(ན་ཚིག) ། ཐོས་པ(ཙམ་གྱི) ས་ཆོག་པར་འཛིན་(པ་)སྤོང་(ཞིང་དོན་སྒྲུབ་པས་སྙིང་པོ་ལེན།)བ། །དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད། ། 1-681 ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཆོས་ལ་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་གནས་ པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། བཙུན་པ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་ དགེ་སློང་ཞེས

【現代漢語翻譯】 གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། (རྒྱན་དུ་)དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །——例如，就像（在《莊嚴經飾論》中）所說：『完全清凈的處所，（作為莊嚴），此處的完全轉變，土地被認為是最初的。』等等。 ༈ ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ།——精通諸法且安住於法。 མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཆོས་ལ་མཁས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་མང་དུ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་འཛིན་པ་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་མདོའི་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ལྔ་ནི། ཆོས་དོན་ཡི་གེ་ངེས་ཚིག་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་འགྲེལ་བའོ། །——關於精通和安住的方式。（二者中的第一點）解釋精通法的方式：阿難（Kungawo，佛陀的侍者）說：『舍利子（Sharibu，智慧第一的佛陀弟子），具備五種法的比丘能迅速掌握、大量掌握、良好掌握，掌握后不會遺忘。』這是在解釋經文的含義。五種法是：法、義、文字、詞義，以及前後關聯的解釋。 ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །——如何才能說法精通諸法呢？僅僅通過多聞能詮之法就能迅速掌握，因為能夠辨別大部分的詞義和文字。 ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པ་དང་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་རྣམས་སུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་པས་མང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཚིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——如何才能說精通義理呢？因為在法論（Chosngönpa，阿毗達摩）、律論（Dülwa Ngönpa，毗奈耶）和經論（Dodé Ngönpa，經藏）中，能夠很好地瞭解所詮釋的義理的自相和共相，所以能夠大量掌握。如果理解了這些，就能引用任何想要的詞句。 ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་མཐུན་པར་ཡི་གེ་སྣོན་པ་དང་སྒྱུར་བ་དང་མི་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་ལ་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། གཞུང་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——如何才能說精通文字呢？因爲了知一切所知，所以知道『一切智者（Künkhyen， सर्वज्ञ sarvajña，全知者）』等等，爲了符合義理，需要增補、修改或隱藏文字，瞭解這些詞語，所以能夠良好掌握，因為能夠毫不錯誤地掌握經文。 ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གོ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡུལ་མིའི་ངེས་ཚིག་གམ་མང་ཕྱོགས་རེ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——如何才能說精通詞義呢？因為不執著于各自地域的詞義或大多數情況，而是在任何情況下都知道如何根據義理來使用術語，所以能夠良好掌握，因為能夠毫不錯誤地掌握義理。 ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འབྲེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མའི་མཐར་དགོངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྙིང་པོ་ལེན་ཞེས་ཐོས་པ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་ནས་ནི་(ཐ་སྙད་ཀྱི་)ཆོས་རྣམས་ཀུན། །(ཆུ་བརྒལ་ཟིན་པའི་)གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག(ན་ཚིག) ། ཐོས་པ(ཙམ་གྱི)ས་ཆོག་པར་འཛིན་(པ་)སྤོང་(ཞིང་དོན་སྒྲུབ་པས་སྙིང་པོ་ལེན།)བ། །དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད། །——如何才能說精通前後關聯呢？因為在先前已經聽聞和掌握了能詮之法，並依此在後來領悟了意義，從而提取精華，知道必須從僅僅聽聞中生起（智慧），所以能夠掌握后不會遺忘。正如（格言）所說：『理解意義后，所有的（名相之）法，都應知如（已渡過河的）船筏。』應捨棄僅僅滿足於聽聞（而執著于名相），（通過修行意義來提取精華）。因此，被稱為知法。 (གཉིས་པ།) ཆོས་ལ་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། བཙུན་པ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞེས——（第二點）解釋安住於法的方式。如何才能說安住于諸法呢？（二者中的第一點）直接闡述意義：『尊者，安住於法的比丘……』

【English Translation】 གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། (རྒྱན་དུ་)དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །——For example, as it is said (in the Ornament for Clear Realization): 'A place that has become completely pure, (as an ornament), the complete transformation of this place, the land is considered to be the first.' and so on. ༈ ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ།——Proficient in the Dharmas and abiding in the Dharma. མཁས་ཤིང་གནས་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཆོས་ལ་མཁས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་མང་དུ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་འཛིན་པ་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་བའི་མདོའི་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ལྔ་ནི། ཆོས་དོན་ཡི་གེ་ངེས་ཚིག་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་འགྲེལ་བའོ། །——About being proficient and abiding. (The first of the two) Explaining how to be proficient in the Dharma: Ananda (Kungawo, Buddha's attendant) said: 'Shariputra (Sharibu, Buddha's disciple foremost in wisdom), a monk who possesses five qualities quickly grasps, grasps much, grasps well, and having grasped, does not forget.' This is explaining the meaning of the sutra. The five qualities are: Dharma, meaning, letters, etymology, and the explanation of the beginning and the end. ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །——How is one proficient in the Dharma? By hearing much of the expressing Dharma, one quickly grasps it, because one is able to distinguish most of the etymology and letters. ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་དང་འདུལ་བ་མངོན་པ་དང་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་རྣམས་སུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ཤེས་པས་མང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ཚིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་འདྲེན་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——How is one proficient in the meaning? By knowing well the specific and general characteristics of the expressed meaning in the Abhidharma (Chosngönpa), the Vinaya (Dülwa Ngönpa), and the Sutras (Dodé Ngönpa), one grasps much. Because if one understands these, one is able to quote any words one wishes. ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་མཐུན་པར་ཡི་གེ་སྣོན་པ་དང་སྒྱུར་བ་དང་མི་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་ལ་མཁོ་བའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། གཞུང་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——How is one proficient in letters? Because one knows all that is to be known, one knows the letters needed for good etymology, such as 'All-Knowing (Künkhyen, सर्वज्ञ sarvajña, Omniscient)' and so on, adding, changing, or concealing letters in accordance with the meaning, one grasps well, because one grasps the texts without error. ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གོ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡུལ་མིའི་ངེས་ཚིག་གམ་མང་ཕྱོགས་རེ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་མ་ནོར་བར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །——How is one proficient in etymology? Because one does not cling to the etymology of one's own region or the majority, but knows how to apply terms in accordance with the meaning in all ways, one grasps well, because one grasps the meaning without error. ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་འབྲེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐར་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མའི་མཐར་དགོངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྙིང་པོ་ལེན་ཞེས་ཐོས་པ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་ཤེས་ནས་ནི་(ཐ་སྙད་ཀྱི་)ཆོས་རྣམས་ཀུན། །(ཆུ་བརྒལ་ཟིན་པའི་)གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག(ན་ཚིག) ། ཐོས་པ(ཙམ་གྱི)ས་ཆོག་པར་འཛིན་(པ་)སྤོང་(ཞིང་དོན་སྒྲུབ་པས་སྙིང་པོ་ལེན།)བ། །དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད། །——How is one proficient in connecting the beginning and the end? Because one has heard and grasped the expressing Dharma at the beginning, and based on that, one understands the meaning at the end, thereby taking the essence, knowing that one must arise from merely hearing, one grasps without forgetting. As it is said (in the saying): 'Having understood the meaning, all the (nominal) Dharmas, should be known to be like a (raft that has crossed the water).' One should abandon clinging to being satisfied with merely hearing (and clinging to names), (and take the essence by practicing the meaning). Therefore, one is said to know the Dharma. (གཉིས་པ།) ཆོས་ལ་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། བཙུན་པ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞེས——(The second) Explaining how to abide in the Dharma. How does one abide in the Dharma? (The first of the two) Directly stating the meaning: 'Venerable one, a monk who abides in the Dharma...'

---

་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པའི་མདོ་དེར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཐའ་དག་ཚང་ན་ ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཡ་གྱལ་གང་རུང་གིས་ནི་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ སྟེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐོས་བསམ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ན་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྒོམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར། འཛིན་པ་དང་ཁ་ཐོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་ སེམས་པའི་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བསྒོམས་ ན་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མི་རྟོགས་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་དབྱུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དག་སྒོམ་པ་ཙམ་གྱི་ཆོག་པར་འཛིན་ན། བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐོས་ པ་དང་སེམས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་བཟོར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ ལ་རྫོགས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་སྒོམ་ པས་ནི་ཐར་བ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་སྒོམ་ པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཐོས་བསམ་དང་སྒོམ་པ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ ནས་གཉིས་ཀ་ལ་གནས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། མདོ་ ལས་ཀྱང་། ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ལས་བརྩམས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད། ཁ་ཐོན་དུ་བྱེད། གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱེད། རྟོགས་པ་མང་བར་ བྱེད་ཅེས་པ་ལྟར། དེའི་འོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་མི་འདོར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱན་ལས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དོན་མེད་མིན། །དེ་ལྟས་ བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དོན་མེད་མིན། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ 1-682 དོན་མཐོང་གྱུར་ན་སྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པར་ཡང་སྒོམ་འཇུག་འགྱུར་ན་ བསྟན་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚིག་དང་དོན་(དང་གླེགས་བམ་ཡང་) དད་པས་འཛིན་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། བཟུང་བ་གོམས་པའི་ཆེད་དུ་རང་གིས་ཁ་ ཐོན་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་འོས་པ་གཞན་ལ་བཤད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ཉན་ པས་ཀྱང་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རིགས་པས་བརྟགས་དཔྱད་བྱས་ པ་ལས་རྟོགས་པ་མང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་བལྟའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལ་སྦྱོར་བ་དང་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པས་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་བཤད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་དུ་ཆུད་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་ པ་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་གུས་པར་སྦྱོར་བས་རྣལ་འབྱོར་མི་འདོར་བ་དང་། བསྒོམ་བྱའི་དོན་མ་ ནོར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བར་བལྟའོ། །ཆོག་པར་

【現代漢語翻譯】 正如經文中所說，聞、思、修三者全部具備才算是安住于佛法，僅僅具備其中之一則不然。這裡解釋的就是這個意思：有些人認為僅僅聞法和思考就足夠了，不依賴於如瑜伽作意等禪修。僅僅執持和口頭表達等聞法和思考的行為，也不能算是完全安住于佛法。因為不禪修就無法證悟勝義諦，也無法根除煩惱。 另一些人認為僅僅禪修就足夠了，不依賴於如理聽聞和思考殊勝的佛法，僅僅以自己臆造的禪修行為，也不能算是完全安住于佛法。因為不正確理解實相的禪修無法獲得解脫。因此，必須依賴於聞思的修行和禪修的修行，聞思和禪修相結合並安住於二者，才算是完全安住于殊勝的佛法。正如經中所說：『從安住于佛法的比丘開始，通達所有的經藏等佛法，口頭表達，也佈施給其他人，增長證悟。』正如其後所說，不捨棄瑜伽等。 《寶性論》中也說：『如此瑜伽者的禪修，無論如何都不是無意義的。如此善逝的教法，無論如何都不是無意義的。如果僅僅通過聽聞就能證悟意義，那麼禪修就變得無意義了。如果未聽聞也能進入禪修，那麼教法就變得無意義了。』 （第二，）特點的解釋是：以信心接受可信的經文的詞句和意義（以及經書），並完全通達；爲了熟練掌握所接受的內容，自己口頭表達；為應佈施者講解；通過聽聞他人講解也能生起定解，這是從聽聞中產生的。通過理性的分析和研究，證悟不斷增長，這也是從思考中產生的。與三摩地結合，不認為已經足夠，這是從禪修中產生的。簡要地說明之後，解釋說，修行是指持續不斷地進行並使其熟練；以強烈的意願恭敬地修行，不捨棄瑜伽；不錯謬且正確地修行所禪修的內容，不捨棄作意。

【English Translation】 As the sutra says, one is said to abide in the Dharma only when all three—hearing, thinking, and meditating—are complete; it is not so if only one of them is present. This explains that some hold that merely hearing and thinking are sufficient, without relying on meditation such as yoga contemplation. Merely holding and verbally expressing, etc., the actions of hearing and thinking alone, are not enough to fully abide in the Dharma. Because without meditation, one cannot realize the ultimate truth, nor can one uproot the root of afflictions. Others hold that merely meditating is sufficient, without relying on properly hearing and thinking about the excellent Dharma. Merely with self-created meditative actions, one cannot fully abide in the Dharma. Because meditation without a proper understanding of the nature of reality cannot lead to liberation. Therefore, one must rely on both the practice of hearing and thinking and the practice of meditation. Practicing hearing, thinking, and meditation in combination and abiding in both is to fully abide in the excellent Dharma. As the sutra says: 'Starting with the bhikshu who abides in the Dharma, he fully understands all the Dharma, including the sutras, expresses them verbally, and also gives them to others, increasing realization.' As it is said thereafter, one does not abandon yoga, etc. The Ratnagotravibhāga also says: 'Thus, the meditation of a yogi is by no means meaningless. Thus, the teachings of the Sugata are by no means meaningless. If one could realize the meaning merely through hearing, then meditation would become meaningless. If one could enter meditation without hearing, then the teachings would become meaningless.' (Second,) Explaining the distinctions: Believingly accepting the words and meanings (and scriptures) of reliable scriptural sources and fully understanding them; verbally expressing them oneself in order to become familiar with what has been accepted; explaining to those who are worthy of giving; and generating certainty by listening to others' explanations—these arise from hearing. Increasing realization through rational analysis and investigation also arises from thinking. Engaging in samadhi and not considering it sufficient arises from meditation. After briefly stating this, the explanation is that practice means continuously engaging and making it familiar; respectfully engaging with strong desire, not abandoning yoga; and correctly and accurately practicing what is being meditated upon, not abandoning contemplation.

---

མི་ འཛིན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འོག་མའི་རོ་མི་མྱོང་ཞིང་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། གོང་ ནས་གོང་དུ་ཞི་གནས་ལ་སྦྱོར་བས་ནང་དུ་སེམས་ཞི་གནས་སུ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བར་བལྟའོ། ། ༈ ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་བཤད་པ། ཐེག་ཆེན་བཤད་པ་ལ། (བདུན་ཏེ།) དེ་ཕར་ཕྱིན་སྡེ་སྣོད་དུ་འཇོག་ཚུལ། དེ་ཉིད་ཟབ་རྒྱས་ སུ་བསྟན་པ། ཁ་ཅིག་མི་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། མོས་ཀྱང་མ་རྟོགས་ན་ཉམས་ཚུལ། དགོངས་ པ་ཟབ་མོའི་ཁྱད་པར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན། མཆོད་པར་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། ། ༈ དེ་ཕར་ཕྱིན་སྡེ་སྣོད་དུ་འཇོག་ཚུལ། དང་པོ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་མདོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་ཀྱང་བྱ་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ དེར། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ། 1-683 ཞེས་པ་བཤད་བྱའི་དོན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས། རྒྱན་དང་ཐེག་ བསྡུས་སུ། གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམ་དང་། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་གོམས་བྱའི་ཡོན་ ཏན་དང་། །རབ་ཏུ་དབྱེ་དང་བསྡུ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཡོན་ཏན་ཕན་ཚུན་རྣམ་ངེས་ཡིན་ ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཆད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པ་བཅུས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ ལ་དང་པོ། གྲངས་ངེས་པ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། (ཐེག་བསྡུས་སུ།) འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་ པའི་རྒྱུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་དང་པོར་གཉིས་དང་། འཕགས་ ཀྱང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ལོག་སྒྲུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་ལ་སྐྱོ་བའི་གཉེན་པོར་བར་བ་གཉིས་དང་། མི་ ལྡོག་ཀྱང་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་གཡེང་དང་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་ཕྱི་མ་གཉིས་ཏེ་སྤང་བྱ་ལ་ ལྟོས་ནས་གཉེན་པོ་དྲུག་ཏུ་ངེས་ཤིང་། (སྦྱིན་སོགས་) ཡང་དང་པོ་བཞིས་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་བྱས་ ནས་(བསམ་གཏན་)མི་གཡེང་བ་གཅིག་འགྲུབ་ཅིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་ བར་(ཤེས་རབ་ཀྱིས་)ཤེས་པས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་ པའི་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དྲུག་ཏུ་ངེས་པ་ལ། (གཉིས་ཀར་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་)མི་ ཕོངས་པ་དང་(ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་)རྣམ་པར་མི་འཚེ་དང་། །(བཟོད་པས་)རྣམ་འཚེ་བཟོད་དང་(བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱིས་གཞན་དོན་)བྱ་བས་མི་སྐྱོ་དང་། །(བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་)དགའ་བྱེད་(ཤེས་ རབ་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་སེལ་ཞིང་)ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིས་བྱེད། །(དྲུག་གིས་དངོས་སུ་)གཞན་གྱི་དོན་(བྱེད་ ཅིང་དེ་)ཉིད་རང་གི་དོན་(ཡང་)ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་མཐུན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་དྲུག་ཏུ་ངེས་པའོ། ། གཉིས་པ་མཚན་ཉ

【現代漢語翻譯】 執著於人，是因為沒有體驗到下等禪定的滋味，稍微獲得一點就感到不滿足。從低到高地修習止，因此要專注于內在，不捨棄心的止住狀態。 特別宣說大乘。 宣說大乘有七個方面：如何將其歸入波羅蜜多藏；如何甚深廣大地闡釋它；某些人不信奉的原因；即使信奉，如果不能證悟，會如何偏離；甚深見解的特點；了知禪定的利益；以及值得供養的原因。 如何將其歸入波羅蜜多藏。 首先，為什麼如此廣大的大乘，在一些經文中也被稱為菩薩的波羅蜜多藏呢？原因是什麼？因為在如此廣大的法門中，從佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧這六度開始， 如《現觀莊嚴論》和《攝大乘論》中所說：『數量及其體性與次第，決定詞義及串習之功德，善加分別、攝集與相違品，功德彼此決定即是彼。』 因此，是爲了以十種方式來確定講授的方式。其中，第一，顯示數量的決定，如《攝大乘論》中所說：對於不超越輪迴的因，即貪著享樂和家庭的對治，首先是兩種；對於即使超越輪迴，也會退轉的因，即厭倦隱居修行和苦行的對治，中間是兩種；對於不退轉，但會浪費的因，即散亂和愚癡的對治，最後是兩種。因此，相對於所要斷除的，對治確定為六種。（佈施等）而且，前四種作為不散亂的因，由此成就（禪定）不散亂，依靠它，如實地（以智慧）了解法的真如，從而成就力量等，因此，從成就佛法的根本的角度來說，也確定為六種。（兩者都以佈施使）不貧乏，（以持戒）不惱害，（以忍辱）忍受惱害，（以精進為利他）不厭倦事業，（依靠禪定的神通）令人喜悅，（以智慧消除疑惑並）善說，以此（六度實際）行利他，彼亦是自利。 如是，從成熟眾生的角度來說，也確定為六種。

【English Translation】 Clinging to people is because one has not tasted the flavor of lower samadhi, and is not satisfied with obtaining a little. From lower to higher, one should practice quiescence, therefore one should focus internally and not abandon the state of quiescence of the mind. Especially explaining the Mahayana. Explaining the Mahayana has seven aspects: how to include it in the Paramita Pitaka; how to explain it profoundly and extensively; the reasons why some people do not believe in it; even if they believe, how they will deviate if they cannot realize it; the characteristics of profound views; the benefits of knowing samadhi; and the reasons why it is worthy of offering. How to include it in the Paramita Pitaka. First, why is the vast Mahayana also called the Bodhisattva's Paramita Pitaka in some sutras? What is the reason? Because in such a vast Dharma, starting from the six perfections of generosity, discipline, patience, diligence, meditation, and wisdom, As it says in the Ornament for Clear Realization and the Compendium of the Great Vehicle: 'Number and its nature and order, definite meaning and the merit of practice, good distinction, collection and contradictory aspects, the mutual determination of merits are those.' Therefore, it is to determine the way of teaching in ten ways. Among them, first, showing the determination of the number, as it says in the Compendium of the Great Vehicle: For the cause that does not transcend samsara, the antidote to attachment to enjoyment and family, first are two; for the cause that even transcends samsara but will regress, the antidote to being tired of solitary practice and asceticism, in the middle are two; for the cause that does not regress but will be wasted, the antidote to distraction and ignorance, in the end are two. Therefore, relative to what is to be abandoned, the antidote is determined to be six. (Generosity, etc.) Moreover, the first four act as the cause of non-distraction, thereby achieving (meditation) non-distraction, relying on it, truly (with wisdom) understanding the suchness of Dharma, thereby achieving power, etc., therefore, from the perspective of the foundation for achieving Buddhahood, it is also determined to be six. (Both with generosity make) not poor, (with discipline) not harmful, (with patience) endure harm, (with diligence for the benefit of others) not tired of work, (relying on the supernatural powers of meditation) make happy, (with wisdom eliminate doubts and) speak well, with this (six actually) do benefit others, that is also self-benefit. Thus, from the perspective of maturing sentient beings, it is also determined to be six.

---

ིད་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། (རྒྱན་དུ།)སྤང་བྱ་རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་ཤིང་། གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ ཤེས་དང་ལྡན་ལ། བྱེད་ལས་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ 1-684 བྱེད་ཅིང་། མཐར་ཐུག་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་ བྱེད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་ པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་པ་(ཚུལ་ ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་)ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ན་(ཐེག་བསྡུས་སུ།)དམ་པ་ དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་རྟེན་དམ་པ་དང་། གཞིའམ་དངོས་ པོ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པས་དངོས་པོ་དམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེའི་ དོན་དུ་འཇུག་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་ པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་བསྔོ་བ་དམ་ པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་བྱང་བར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པའོ། །དེས་ན་མུ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ་ཕར་ཕྱིན་མ་ཡིན་པ་དམ་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བའི་སྤྱིན་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་ཡིན་ ལ་(ཟང་ཟིང་གི་)སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་ཀ་ ཡིན་པ་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དམ་པ་དྲུག་དང་བྲལ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་རྣམས་ལའང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བས་ཤེས་ ཤིང་། དེ་བས་ན་ཉན་རང་རྣམས་ལ་སྦྱིན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་མེད་ལ། མཐར་ཐུག་ པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བ་སྟེ། (ཐེག་བསྡུས་)བཤད་སྦྱར་དུ། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་མིང་ཡང་མེད། །བཅོམ་ལྡན་ཉག་གཅིག་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དྲུག་གི་སྤྱི་ལ་ བཞུགས་པ་ལགས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུམ་ལས། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། གདུང་བ་མེད་པ་ དང་། འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་སྡུད་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ། རེ་རེ་ཞིང་(མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་སོགས་)ཁྱད་པར་ 1-685 བཞི་དང་ལྡན་པའམ་(རྟེན་དམ་པ་སོགས་)དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་རྣམས་སོ། ། གསུམ་པ་གོ་རིམ་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བཏང་བ་ལས་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལེན་ཞིང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལས་བཟོད་པ་འབྱུང་ལ། གནོད་ པས་མི་སྐྱོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་འབྲས་ ཀྱི་རིམ་པ་དང་། སྔ་མ་རྣམས་དམན་ཞིང་ཕྱི་མ་རྣམས་མཆོག་ཏ

【現代漢語翻譯】 關於『即是教法』，（分為兩部分，這是第一部分：）外在的定義是： （如《莊嚴經論》中所說：）捨棄各自應捨棄的相違品，具有無分別智，作用是暫時圓滿一切所欲，究竟則依眾生根器，以三乘令眾生解脫。 如頌云：『佈施能除慳吝過，具有無分別智慧。圓滿一切諸希求，令諸有情得成熟。』（持戒能除毀犯過）等等。 或者（如《攝大乘論》中所說：）具有六種殊勝：依靠菩提心，是所依殊勝；進入一切基或事物，是事物殊勝；爲了利益一切眾生而行，是目的殊勝；以不分別三輪的智慧攝持，是方便殊勝；迴向于大菩提，是迴向殊勝；能凈除二障，是清凈殊勝。因此有四句： 是佈施但非波羅蜜多，是沒有六殊勝的佈施；是波羅蜜多但非（物質的）佈施，是具有六殊勝的持戒等；二者都是，是具有六殊勝的佈施；二者都不是，是沒有六殊勝的持戒等。其他各方面也應如理類推。 因此，聲聞緣覺等雖有佈施等，卻沒有波羅蜜多，究竟的波羅蜜多唯有佛陀才具有。如（《攝大乘論》）解釋說：『如吠琉璃等，無有六度名，唯有薄伽梵，是度之總體。』 （第二部分：）各自的定義，如《母經》所說：是『完全施捨』、『無有吝嗇』、『無有爭鬥』、『積累善根』、『心一境性』和『善於辨別』的自性。每一項都具有四種特點（即『能除相違品』等），或者具有六種殊勝（即『所依殊勝』等）。 第三，關於次第的開示，即是說從佈施內外財物開始持戒，從具足四種沙門之法生起忍辱，以不因損害而退縮的精進，從平等安住中生起智慧，這是因果的次第，而且前面的比後面的低劣，後面的比前面的殊勝。

【English Translation】 Regarding 'that which is the teaching', (two parts, this is the first:) The external definition is: (As stated in the Ornament of Realization:) Abandoning the respective opposing factors to be abandoned, possessing non-conceptual wisdom, the function is to temporarily fulfill all desires, and ultimately, according to the disposition of beings, to ripen beings through the three vehicles. As the verse says: 'Giving eliminates the fault of miserliness, possessing non-conceptual wisdom. Fulfills all desires, ripens sentient beings in three ways.' (Morality eliminates the fault of transgression) and so on. Or (as stated in the Compendium of Vehicles:) Possessing six superiorities: Relying on the mind of enlightenment, it is the basis of superiority; entering into all bases or things, it is the thing of superiority; engaging for the benefit and happiness of all beings, it is the purpose of superiority; being seized by the wisdom that does not conceptualize the three spheres, it is the skillful means of superiority; dedicating to great enlightenment, it is the dedication of superiority; purifying the two obscurations, it is the purity of superiority. Therefore, there are four possibilities: It is giving but not Pāramitā, it is giving without the six superiorities; it is Pāramitā but not (material) giving, it is morality and so on with the six superiorities; both are, it is giving with the six superiorities; neither is, it is morality and so on without the six superiorities. Others should also be understood by applying them as appropriate. Therefore, although Hearers and Solitary Realizers have giving and so on, they do not have Pāramitā, and ultimate Pāramitā is possessed only by the Buddhas. As (the Compendium of Vehicles) explains: 'Like beryl and so on, there is not even the name of the six perfections, only the Bhagavan, is the totality of the six perfections.' (Second part:) The individual definitions, as stated in the Mother Sutra: are the nature of 'completely giving', 'without stinginess', 'without strife', 'accumulating virtue', 'one-pointedness of mind', and 'discriminating well'. Each one possesses four characteristics (i.e., 'eliminates opposing factors' etc.), or possesses six superiorities (i.e., 'basis of superiority' etc.). Third, regarding the teaching of the order, it is said that from giving away external and internal possessions, morality is taken; from possessing the four qualities of a renunciate, patience arises; with diligence that does not shrink from harm, from equipoise, wisdom arises, this is the order of cause and effect, and the former are inferior to the latter, and the latter are superior to the former.

---

ུ་གནས་པའི་རིམ་པ་དང་། སྔ་ མ་རྣམས་རགས་ཤིང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཕྲ་བའི་རིམ་པས་གསུངས་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། ། དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང་། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །འདི་དག་རིམ་པར་ བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བཞི་པ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ལ་(གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྤྱིའི་ངེས་ཚིག་ནི་སྲིད་ པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཞི་བ་ཉན་རང་དག་གི་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་ བྱུང་བར་སོང་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། (གཉིས་པ།)སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ནི། དབུལ་ བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། །(གདུང་བ་ལས་)བསིལ་བ་ཐོབ་དང་ཁྲོ་བཟོད་དང་། །མཆོག་(དགེ་ བ་ལ་)སྦྱོར་བ་དང་ཡིད་(ནང་དུ་)འཛིན་དང་། །དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་(ཤེས་རབ་ཅེས་)བཤད་དོ། ། ཞེས་པ་ལྟར་དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ། ཡང་ ན། (འགྲེལ་པར་སེར་སྣ་དབུལ་བ་དང་བཅས་པ་སེལ་བས་ན་སྦྱིན་པ་ཞེས་སོགས་)རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སེལ་བས་ན་དེ་དང་དེར་བརྗོད་པའོ། ། ལྔ་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། (རྒྱན་དུ།)ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་དངོས་པོ་དང་། །དེ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །བསམ་པ་དང་ནི་ཐབས་དག་དང་། །དབང་འབྱོར་ཉིད་ལ་ བརྟེན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ལྔ་ནི་(དང་པོ།)དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ རིགས་སད་པ་(ལ་རྟེན་པ་སྒོམ་པ་)དང་། རྣམ་སྨིན་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ 1-686 ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་ཕར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ ལེན་པའོ། །(གཉིས་པ།)དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྟོན་ པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒོམ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་ བ་རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་རྗེས་ སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་གཞན་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་འབྱུང་བ་ལ་ མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། (གསུམ་པ།) བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དྲུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྐལ་བ་གང་ གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་། ལུས་གང་གཱའི་ ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་ཞིང་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་(གསེར་དངུལ་བཻ་དཱུརྱ་ཤེལ་སྤུག །རྡོའི་ སྙིང་པོ་མུ་ཏིག་དམར། །)རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བ་བྱིན་ཡང་མི་ངོམས་(པའི་སྦྱིན་)པ་དང་། དུས་ དེ་སྲིད་དུ་ལུས་དེ་སྙེད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་མེས་གང་བར་ཡང་སྤྱོད་ལམ་བཞི་བྱེད་ཅིང་ཡོ་བྱད་ ཅིའང་མེད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་(ལྔ་)མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མི་ངོམས

【現代漢語翻譯】 這些是按照次第安立的，並且宣說了先前的粗大，後來的微細的次第。即是說，依靠先前的，產生後來的。 因為安住于下劣和殊勝，以及因為粗大和微細的緣故，這些是按照次第宣說的。如是說。 第四，宣說決定義。在『宣說決定義』中，（分為二，第一）共同的決定義是，由於勝過了有寂世間和寂滅聲聞緣覺等的佈施等一切善法，所以稱為『波羅蜜多』（paramita，梵文，到達彼岸）。（第二）各自的決定義是： 能捨棄貧窮，獲得清涼（從痛苦中），忍耐憤怒，結合殊勝（于善法），內心執持，爲了證悟勝義（而稱為智慧）。 如是說，因為能捨棄貧窮，所以稱為佈施等。或者說，（註釋中說，因為消除吝嗇和貧窮等，所以稱為佈施等）因為消除各自的相違品和果報，所以稱為那個。 第五，宣說修習。在『宣說修習』中，（《莊嚴經論》中說）一切修習依靠事物，同樣依靠作意，思考和方法，以及自在力。如是說，五種是（第一）依靠事物的四種修習：依靠因緣覺醒（依靠的修習），圓滿的異熟果報身，清凈的往昔願力，以及依靠各自觀察的力量來修持波羅蜜多。 （第二）同樣，依靠作意的四種修習是：信解宣說六波羅蜜多的甚深經藏的作意，視修習六波羅蜜多為功德而品嚐滋味的作意，隨喜一切世間的六波羅蜜多的作意，以及對自他未來生起六波羅蜜多而感到歡喜的作意。 （第三）依靠思考的六種修習是：菩薩們在恒河沙數劫的每一剎那，爲了每一個眾生，即使佈施充滿恒河沙數身體和恒河沙數剎土的（金、銀、毗琉璃、硨磲、珊瑚、琥珀、珍珠）七寶，也不滿足（的佈施），在那段時間裡，即使以那樣的身體在充滿三千大千世界的火焰中，也行持四種威儀，沒有任何資具，也現前持戒等（五種），這也不滿足。

【English Translation】 These are established in order, and it is taught in a sequence where the earlier ones are coarser and the later ones are finer. That is, the later ones arise in dependence on the earlier ones. Because they abide in the inferior and the superior, and because of the coarse and the fine, these are taught in order. As it is said. Fourth, explaining the definitive words. In 'explaining the definitive words,' (divided into two, first) the general definitive word is that it is called 'Pāramitā' (梵文，paramita, reaching the other shore) because it has surpassed all virtues such as generosity of the mundane world of existence and peace of the Hearers and Solitary Realizers. (Second) The individual definitive words are: It abandons poverty, obtains coolness (from suffering), endures anger, combines excellence (with virtue), holds the mind (inwardly), and is explained (as wisdom) for the sake of knowing the ultimate meaning. As it is said, because it abandons poverty, it is called generosity, and so on. Or, (as the commentary says, because it eliminates stinginess and poverty, it is called generosity, etc.) because it eliminates its respective opposing factors and results, it is called that. Fifth, explaining meditation. In 'explaining meditation,' (in the Ornament) all meditation depends on objects, similarly on attention, thought, methods, and mastery. As it is said, the five are (first) the four meditations that depend on objects: relying on the awakening of the cause (meditation that relies), the complete fruition body, pure past aspirations, and relying on the power of individual examination to practice the Pāramitās. (Second) Similarly, the four meditations that depend on attention are: the attention of devotion to the profound Sūtras that teach the six Pāramitās, the attention of tasting the qualities of viewing the meditation of the six Pāramitās as virtues, the attention of rejoicing in the six Pāramitās of all realms of the world, and the attention of being delighted in the future arising of the six Pāramitās for oneself and others. (Third) The six meditations that depend on thought are: even if Bodhisattvas, in each moment of the Ganges River sand-like kalpas, for each sentient being, were to give bodies filled with Ganges River sand-like bodies and realms filled with Ganges River sand-like (gold, silver, lapis lazuli, conch, coral, amber, pearl) seven precious jewels, they would not be satisfied (with generosity), and during that time, even with those bodies filled with the flames of the three thousand great thousands of worlds, they would practice the four conducts and manifest precepts and so on (five) without any possessions, they would not be satisfied.

---

་པའི་བསམ་ པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ ནི་ཡངས་པ(འམ་རྒྱ་ཆེ་བ)འི་བསམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གིས་སེམས་ ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་དགའ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་པའི་དགའ་ བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་དགའ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་བཏགས་པའི་འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ དགེ་བའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་མཐོང་གི། བདག་གིས་ནི་ དེ་ཙམ་དུ་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སྦྱིན་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ ནི་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་མཐའ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ 1-687 དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། ། (བཞི་པ།) ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་འཁོར་ གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། ། (ལྔ་པ།) དབང་འབྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་(མི་སློབ་ལམ་དུ་)ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའི་སྐུ་ཐོབ་པས་སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དང་། སྤྲུལ་བའི་སྐུས་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་ པ་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཐོགས་མེད་དུ་འཆད་པ་སྟོན་པ་ལ་དབང་ འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའོ། ། དྲུག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། (རྒྱན་དུ་ངོ་བོ་)དོན་རྣམས་གཏོང་བར་ བྱེད་པ་དང་། །(རྒྱུའམ་)རྩ་བ་(མ་ཆགས་པའི་)སེམས་པ་ལ་བརྟེན་དང་། །(འབྲས་བུ་)ལུས་ངག་ ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་དང་། །(ལས་རང་གཞན་)གཉིས་རྗེས་འཛིན་དང་(ཚོགས་)རྫོགས་བྱེད་དང་། ། (ལྡན་པ་)དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་ལྡན་དང་། །(འཇུག་པ་)ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་མཐོང་། ། སྦྱིན་པ་(དོན་དྲུག་ལྡན་པ་)དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པས་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རེ་རེའང་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་པ་སྟེ། དོན་དྲུག་དྲུག་ཏུ་འབྱེད་པ་ དང་། ཁྱད་པར་(རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་)འཇུག་པ་ལའང་(ཆོས་སྦྱིན་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས། །མདོ་སོགས་ཡང་དག་ ཇི་བཞིན་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར།)ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་གསུམ་དང་། སྡོམ་པ་ དང་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་དང་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་དང་། གནོད་པ་ལ་ཇི་ མི་སྙམ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་གསུམ་ དང་། གོ་ཆ་དང་སྦྱོར་བ་དང་མ་ཞུམ་མི་འཁྲུགས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ དང་སེམས་ཅན་གྱི་ད

【現代漢語翻譯】 具有廣闊的意樂（或廣大的意樂），即對於菩薩的意樂，哪怕是一瞬間，直至證得菩提之間，都不間斷； 具有歡喜的意樂，即菩薩以六度利益眾生，並以利益眾生的喜悅壓倒一切； 具有饒益的意樂，即認為這些被饒益的眾生因為成為善友，所以對我幫助極大，我並沒有為他們做那麼多； 具有無染的意樂，即不期望回報利益和果報而行佈施等； 具有善的意樂，即將所有這些福德與一切眾生共同迴向于大菩提。 （第四，）依靠方便，即以無分別智攝持，使三輪完全清凈。 （第五，）依靠自在，即（在無學道中）獲得自性身和圓滿受用身，從而於身自在；以化身應機施教，於行自在；無礙地宣講六度，于說法自在。通過這些，根據各自的根器，以佈施等利益他人。 第六，顯示詳細分類，即（如《寶性論》中所說）：『施捨諸義』，『依于（無執著的）心』，『（果）身語受用圓滿』，『（業）二者隨行』，『（聚）成辦』，『（具）亦無慳吝』，『（入）法財無畏見』，『如是了知施』，『智者當正行』。也就是說，每一個都分為本體、因、果、業、具、入六個方面來分析； 特別是在（詳細分類的）『入』方面，也有三種佈施，即（如《寶性論》中所說：『法施非煩惱，經等如實說』）法佈施、財佈施和無畏佈施；三種戒律，即守護戒、集善法戒和饒益有情戒；三種忍辱，即于損害不介意、安忍痛苦和於法決定證悟；三種精進，即披甲精進、加行精進和不怯弱不混亂知足精進；三種禪定，即安住于現法樂住、現證殊勝功德和利益眾生。

【English Translation】 Having a vast intention (or broad intention), that is, for the intention of a Bodhisattva, not interrupted even for a moment until enlightenment is attained; Having a joyful intention, that is, the Bodhisattva benefits sentient beings with the six perfections, and the joy of benefiting sentient beings overwhelms everything; Having a beneficial intention, that is, thinking that these beings who have been benefited have helped me greatly because they have become good friends, and I have not done so much for them; Having an uncontaminated intention, that is, engaging in generosity and so on without expecting returns of benefits and results; Having a virtuous intention, that is, dedicating all these merits together with all sentient beings to great enlightenment. (Fourth,) Relying on means, that is, being embraced by non-conceptual wisdom, making the three spheres completely pure. (Fifth,) Relying on empowerment, that is, (in the path of no more learning) obtaining the self-nature body and the complete enjoyment body, thereby being empowered in body; teaching according to the opportunity with the emanation body, being empowered in action; explaining the six perfections without obstruction, being empowered in teaching. Through these, according to their respective capacities, benefiting others with generosity and so on. Sixth, showing detailed classification, that is (as stated in the Ratnagotravibhāga): 'Giving up all meanings', 'Relying on (unattached) mind', '(Result) Body, speech, enjoyment complete', '(Karma) Both follow', '(Gathering) Accomplishing', '(Possessing) Also without stinginess', '(Entering) Dharma, wealth, fearlessness seen', 'Thus knowing generosity', 'The wise should practice correctly'. That is to say, each is divided into six aspects: essence, cause, result, action, possession, and entry for analysis; Especially in the 'entry' aspect of (detailed classification), there are also three types of generosity, namely (as stated in the Ratnagotravibhāga: 'Dharma giving is not afflicted, Sutras etc. are truly spoken') Dharma generosity, wealth generosity, and fearlessness generosity; three types of ethics, namely guarding ethics, gathering virtuous Dharma ethics, and benefiting sentient beings ethics; three types of patience, namely not minding harm, enduring suffering, and definitely realizing the Dharma; three types of diligence, namely armor-like diligence, applying diligence, and not being timid, not being confused, and being content diligence; three types of samadhi, namely abiding in the pleasure of the present Dharma, realizing special qualities, and benefiting sentient beings.

---

ོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་དང་། (ཐེག་བསྡུས་སུ།)རྣམ་པར་མི་ 1-688 རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་གསུམ་མམ། (འདི་ཡི་འགྲེལ་པར།) ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དང་གཞན་དོན་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་མམ། (རྒྱན་ གྱི་འགྲེལ་པར།)འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་ཐེག་ཆེན་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའོ། ། བདུན་པ་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། (རྒྱན་དུ།)དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ གཡེངས་དང་། མཉམ་གཞག་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་གཉིས་དང་ གཉིས། །གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་། མཉམ་པར་བཞག་ པ་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། མཉམ་པར་བཞག་མ་བཞག་ གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་རྣམས་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ན་(ཐེག་བསྡུས་སུ་) སྦྱིན་སོགས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་། དད་སོགས་དེ་དག་དང་མཐུན་པས་ བསྡུས་ལ། སྟོབས་སོགས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕར་ ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་འདུས་པའོ། །བརྒྱད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། (རྒྱུད་ བླར།)སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང་། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པར་འདོད། །འཁོར་གསུམ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སེར་སྣ་དང་འཆལ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ལེ་ལོ་དང་རྣམ་གཡེང་དང་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཉོན་ མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའོ། །ཡང་ན་ (རྒྱན་དུ།)རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ཕྱི་བཤོལ་དང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་ ལན་ལ་རེ་བ་དང་རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་(ཐེག་དམན་ཡིད་ བྱེད་དང་། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པས་)རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ 1-689 ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་མ་ཆགས་པ་བདུན་གསུངས་པ་སྟེ། (རྒྱན་དུ།)བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །(སེར་སྣ་)མ་ཆགས་(ཕྱི་བཤོལ་ལ་)མི་ཆགས་(ཆོག་འཛིན་ལ་)ཆགས་པ་མེད། །(ལན་ ལ་རེ་བ་ཉིད་ཀྱི་)ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །(རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བ་ལ་)མ་ཆགས་(བག་ལ་ཉལ་ལ་)མི་ ཆགས་(རྣམ་གཡེང་ལ་)ཆགས་པ་མེད། །(བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི།)ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དགུ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། (རྒྱན་དུ་ངོ་བོ་)རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ (རྣམ་སྨིན་ལ་རེ་བའི་)ཟང་ཟིང་མེད། །(སེམས་ཅན་གྱི་)དོན་ཆེ་བ་དང་(མྱང་འདས་སུའང་)མི་ཟད་པ། །སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་བཞིར་ན

【現代漢語翻譯】 三種成辦事業的禪定：（《攝大乘論》中說）不分別的加行、正行和后得三種智慧，或者（在《攝大乘論》的解釋中說）以世俗、勝義和利他三種為對境的三種智慧，或者（在《現觀莊嚴論》的解釋中說）分為世間、聲聞緣覺和菩薩的三種智慧等等。 第七，宣說總攝，如（《現觀莊嚴論》中說）：『一切白法皆應知，散亂以及等持性，度及二二有其二，由二攝故即總攝。』意思是說，一切白法善法中，沒有安住于等持的，都以佈施和持戒來總攝；安住于等持的，都以禪定和智慧來總攝；既安住于等持又沒有安住于等持的，都以忍辱和精進來總攝。或者（《攝大乘論》中說）以佈施等的體性來總攝，以信心等與之相應來總攝，以力量等的結果來總攝，因此一切善法都包含在六度中。 第八，宣說相違品，如（《寶性論》中說）：『慳吝等諸分別，是即煩惱之障礙，三輪分別諸分別，是即所知之障礙。』意思是說，慳吝、破戒、嗔恚、懈怠、散亂和惡慧是煩惱障，對三輪的分別執著是所知障。或者（《現觀莊嚴論》中說）各自的相違品、拖延、少分滿足、希求回報、希求異熟果、相違品的習氣和（小乘作意和對三輪的執著）對散亂的貪著是相違品，爲了對治這些，宣說了七種不執著，如（《現觀莊嚴論》中說）：『菩薩之佈施，不著（慳吝），不耽（延緩），亦無執（于自足），不求彼（報恩等），不著（異熟），不耽（習氣），亦無著（于散亂），（菩薩之持戒）。』等等。 第九，宣說功德贊，如（《現觀莊嚴論》中說，本體）廣大和（不希求異熟果的）無雜染，（利益有情的）意義重大和（乃至涅槃也）不窮盡，是佈施等一切的四種功德。

【English Translation】 The three samādhis for accomplishing activities: (The Saṃgraha states) the three wisdoms of non-conceptual application, main practice, and subsequent attainment; or (as explained in its commentary) the three wisdoms that focus on the three: conventional, ultimate, and benefiting others; or (as explained in the Ornament) the division into the three wisdoms of worldly beings, śrāvakas and pratyekabuddhas, and mahāyānists, and so forth. Seventh, stating the summary: As the Ornament says, 'All white dharmas should be known, both distracted and in equipoise. The perfections and two and two have two, by two are completely summarized.' This means that all white virtuous dharmas that are not in equipoise are summarized by generosity and discipline; those in equipoise are summarized by meditation and wisdom; and those that are both in and not in equipoise are summarized by patience and diligence. Alternatively, (the Saṃgraha states) they are summarized by the characteristics of generosity and so forth, summarized by being in accordance with faith and so forth, and summarized by the results of strength and so forth, thus all virtuous dharmas are included in the six perfections. Eighth, stating the opposing factors: As the Ratnagotravibhāga says, 'Whatever miserliness and so forth are discriminations, that is considered the obscuration of afflictions. Whatever discriminations are of the three spheres, that is considered the obscuration of knowledge.' This means that miserliness, immoral discipline, anger, laziness, distraction, and immoral wisdom are the obscurations of afflictions, and the discrimination of the three spheres is the obscuration of knowledge. Alternatively, (the Ornament states) their respective opposing factors, procrastination, contentment with little, expecting a return, expecting a result, the predispositions of the opposing factors, and (Hinayana mentality and clinging to the three spheres) attachment to distraction are the opposing factors. To counteract these, seven non-attachments are taught, as (the Ornament says), 'The generosity of a Bodhisattva is without attachment (to miserliness), without delay (to procrastination), without clinging (to contentment), not seeking that (return), without attachment (to results), without delay (to predispositions), without attachment (to distraction), (the discipline of a Bodhisattva).' And so forth. Ninth, stating the praise of qualities: As (the Ornament states, the essence is) vast and (without expecting results) without contamination, (benefiting sentient beings) of great meaning and (even in nirvana) inexhaustible, are the four qualities of all generosity and so forth.

---

ི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའམ། ཡང་ན་(འགྲེལ་པར།)རང་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་པ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། མཐོང་ ཆོས་ལ་རང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་རིགས་འདྲ་ མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། (རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར།)སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ། །བཟོད་ པས་གཟུགས་བཟང་(ཞིང་འཁོར་མང་)བརྩོན་པས་བརྗིད(ཅིང་ལས་མཐའ་འགྲུབ་པ)། །བསམ་གཏན་ གྱིས་ཞི་(ཞིང་གནོད་པ་མེད་པ་)བློ་ཡིས་གྲོལ(ཞིང་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ)། །སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་ འགྲུབ། །ཅེས་སོགས་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཐོབ་པའོ། ། བཅུ་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར་སྦྱིན་ པ་གཅིག་པུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་གང་རུང་རེ་རེའི་སྒྲས་བསྟན་ པ་ནི་གཅིག་ལ་སྤྱད་པས་ཐམས་ཅད་ཚང་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ ཡང་། ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་རབ་དབྱེའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ ཕྱིན་དྲུག་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །རྣམ་པར་ངེས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་ མི་འཇིགས་པ་གསུམ་ཀའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་གཅིག་པུར་ 1-690 འདུ་ཞིང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ཡང་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ གིས་གཅིག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རང་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་རྒྱུད་ལ་ འཇོག་པའི་གཏོང་བ་(སྦྱིན་པ་)དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་པ་སྡོམ་པ་(ཚུལ་ཁྲིམས་)དང་། བཀའ་སྤྱད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་(བཟོད་པ་)དང་། ཕྱིར་ཞིང་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་(བརྩོན་འགྲུས་)དང་། སོ་སོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་(བསམ་གཏན་)དང་། གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པར་ཤེས་པ་(ཤེས་རབ་)སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྗོད་བྱ་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་རྗོད་བྱེད་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཟོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ གིས་གཅིག་བསྡུས་ཤིང་། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱིན་སོགས་ སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ལ་ སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལས་གཅིག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སོགས་ གང་རུང་རེ་རེ་ལའང་དྲུག་ཀ་ཚང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ༈ དེ་ཉིད་ཟབ་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ། གཉིས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པར་ཡང་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་

【現代漢語翻譯】 或者，（在註釋中）提到：各自放棄不相容方面的無離果，在現世產生自他隨順的士夫果，來世產生同類殊勝的同因果，以及獲得究竟大菩提的主果。（《寶鬘論》中說：）佈施帶來受用，持戒帶來安樂，忍辱帶來相好（以及眾多眷屬），精進帶來威嚴（以及事業圓滿），禪定帶來寂靜（以及無害），智慧帶來解脫（以及通曉一切知識），慈悲則能成辦一切利益。等等，像這樣獲得異熟果。 第十，爲了說明一者決定於一者。例如，《金剛經》中只提到佈施，但實際上，用六度中的任何一個詞來表達，都意味著修持一個就能圓滿所有。這是基於這樣的理解而說的。也就是說：爲了相互攝持，爲了徹底區分，爲了法性，以及爲了理由，必須瞭解六波羅蜜多在所有方面都是確定的。就像如果從財施、法施和無畏施三個方面來說，所有的波羅蜜多都包含在佈施中；或者像所有善法都包含在持戒中一樣，這是爲了彼此攝持。而且，六者中的每一者，都將各自的體性安立於他者相續中，如佈施是給予，持戒是戒除不相容的損害，忍辱是對教誨不以為意，精進是歡喜地投入，禪定是心專注於一處，智慧是如實了知實相。這是因為可以分為六種不同的方面。並且，所詮釋的佈施等意義與能詮釋的經藏等法，彼此相互攝持。如前所述，一切白法都包含在佈施等之中。如果不貪著受用，就會投入持戒等；如果正確地受持比丘戒，那麼一切的受持都將成為佈施等的因，因為彼此之間互為因果。因此，要知道任何一個佈施等都包含了全部六度。 甚深與廣大的開示： 第二，為什麼在非常廣大的基礎上，還要開示甚深呢？這是因為

【English Translation】 Or, (in the commentaries) it is mentioned: the fruit of abandoning incompatible aspects of each, the fruit of a person who brings about self and others' compliance in this life, the fruit of a similar cause that produces excellent similarity in the next life, and the fruit of the master who attains the ultimate great enlightenment. (In the Ratnavali it says:) 'Giving brings enjoyment, ethics bring happiness, patience brings good form (and many retinues), diligence brings majesty (and accomplishment of all tasks), meditation brings peace (and harmlessness), wisdom brings liberation (and knowledge of all things). Compassion accomplishes all purposes.' And so on, like obtaining the fruits of complete maturation. Tenth, it is to show that one is necessarily determined by one. That is, in the Vajra Cutter, only giving is shown, but all six perfections are shown by the term of each one, which means that practicing one will complete all. This is said with the intention that it also: Because of mutual inclusion, because of thorough distinction, because of the nature of dharma, and because of reason, one must know that the six perfections are definitely in all aspects. As all perfections are included in giving in terms of the three: dharma, material things, and fearlessness; and as all virtues are included in ethics, which gathers dharma, so it is for the sake of mutual inclusion. And each of the six also places its own essence in the continuum of others: giving (dana), refraining from harm of incompatible aspects (shila), not minding the teachings (kshanti), engaging with joy and enthusiasm (virya), abiding single-pointedly in each (dhyana), and knowing the nature of reality without distortion (prajna). It is because there can be a thorough distinction into six aspects. And the meaning of what is expressed, such as giving, and the dharma of what expresses, such as the Sutra Pitaka, are mutually inclusive. As mentioned before, all white dharmas are also included in giving, etc. If one does not look to enjoyment, one engages in ethics, etc. And having properly taken the vows of a monk, all that is upheld becomes a cause for giving, etc., because they are mutually causal. Therefore, one should know that each giving, etc., contains all six. Showing the Profound and Extensive: Second, why is it that on the basis of being extremely extensive, it is also shown to be profound? It is because

---

དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ན་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཤེས་ རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཟབ་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཁ་ཅིག་མི་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། གསུམ་པ་(མི་མོས་པ་)ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་སེམས་དམན་པ་ཁ་ཅིག་ དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པར་མི་མོས་ཤིང་སྐྲག་པས་(རྒྱལ་བའི་བཀའ་མིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ།)ཡིད་ ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐེག་ཆེན་གྱིས་རྒྱས་འགྱུར་ 1-691 གྱི་རིགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་ཐེག་ཆེན་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། (རྒྱན་དུ།)འགྲོ་བ་དེ་(སྐྲག་པའི་)གནས་མིན་ལ་སྐྲག་པས་(ངན་སོང་དུ་) གདུང་བྱེད་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཕུང་ཆེན་བསགས་བྱས་(ཕྱིར་)ཡུན་རིང་དུ(འོ)། ། རིགས་མེད་གྲོགས་ངན་སྔོན་དགེ་མ་བསགས་(ཐེག་ཆེན་ལ་)བློ་མ་སྦྱངས། །ཆོས་འདིས་སྐྲག་ འགྱུར་འདི་ན་(བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་)དོན་ཆེན་འདི་ལས་ལྟུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་མི་མོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། (མོས་ ཡུལ་)དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་(རྒྱས་འགྱུར་རིགས་)ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་ པ་(སྡིག་གྲོགས་)དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། ། འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་(པ་)མེད་(ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་)གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ བས་ན་མཐར་ཐུག་ཟབ་མོ་ལ་མོས་ཤིང་མི་སྐྲག་པ་ལ་ནི་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་འབའ་ ཞིག་དགོས་ཏེ། (མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ།)སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱས། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་ བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། ༈ མོས་ཀྱང་མ་རྟོགས་ན་ཉམས་ཚུལ། བཞི་པ་ནི་(ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་)ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མོས་པས་ ཞུགས་ནས་ཐེག་ཆེན་པར་འདོད་ཀྱང་དེས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་ལས། (དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། ངེས་པའི་དོན་ གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་མི་ཚོལ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ལྟ་བ་དམན་པ་ལ་འདི་ཉིད་ཁོ་ ན་བདེན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའ

【現代漢語翻譯】 當通過實踐獲得一切智智時，佈施等福德之聚帶來廣大的色身果位，以及事業；智慧和般若之聚帶來深奧且不可思議的法身功德。這是爲了展示因與果的相應關係。 有些人不相信的原因： 第三個問題（不相信的原因）：為什麼有些人對極其廣大的大乘不相信，反而心生怯懦，認為大乘既廣大又深奧（例如，認為不是佛陀的教言等），從而心生退轉呢？這是因為缺乏大乘自性法爾的種姓差別，沒有生起希求大菩提等順緣的善根，以及被捨棄大乘等逆緣的惡友所控制。（《現觀莊嚴論》中說：）『眾生於非處（指大乘）生怖畏，（故於惡趣中）受苦，乃由積集廣大非福，長時流轉。』『無種姓、惡友伴，未積昔善根，（于大乘）未修心，此於此（大菩提之聚）生怖畏，故從此大義而退墮。』就像這樣。因此，那些沒有福報的人不相信大乘，這恰恰證明了大乘是殊勝的。（對於大乘的）信心低下，根器（能發展大乘的種姓）也極其低下，被低劣的（惡友）所圍繞。甚深且廣大的善說之法，如果對此沒有信心，（那恰恰證明了大乘的殊勝）。就像這樣。因此，對於究竟甚深的教法，只有那些有福報的所化眾生才能相信而不生畏懼。（《現觀莊嚴論》中說：）『于諸佛作勝供養，已生彼諸善根者，具足善友所攝持，此乃堪聞此法器。』就像這樣。 即使相信也不證悟的情況： 第四個問題（不一定解脫的原因）：為什麼有些眾生雖然相信極其廣大的大乘，並進入其中，自認為是「大乘行者」，卻不能因此從輪迴中獲得解脫呢？原因有二：（首先）展示實際情況：不尋求真實義的經典，反而固執己見，認為自己所考察的低劣見解才是真實的，執持不放；並且認為一切法皆無自性。

【English Translation】 When omniscience is attained through practice, the accumulation of merit such as generosity brings about the vast fruit of the Form Body, along with its activities; the accumulation of wisdom and prajna brings about the profound and inconceivable qualities of the Dharma Body. This is to show the correspondence between cause and effect. Reasons for Some People's Disbelief: The third question (reasons for disbelief): Why do some people not believe in the extremely vast Mahayana, but instead become timid, thinking that the Mahayana is both vast and profound (e.g., thinking it is not the Buddha's teaching), thereby causing them to regress? This is because they lack the natural distinction of the Mahayana lineage, have not generated the roots of virtue that are conducive to great Bodhi, and are controlled by negative influences such as abandoning the Mahayana. (As stated in the Ornament for Clear Realization:) 'Beings fear what is not a place of fear (referring to the Mahayana), (therefore) suffer in the lower realms, due to accumulating vast non-merit, and transmigrating for a long time.' 'Without lineage, accompanied by bad friends, not accumulating past virtues, (towards the Mahayana) not training the mind, this one fears this (accumulation of great Bodhi), therefore falls from this great meaning.' Like this. Therefore, those who do not have the fortune to believe in the Mahayana precisely prove that the Mahayana is supreme. (Their) faith (in the Mahayana) is low, their capacity (to develop the Mahayana lineage) is also extremely low, and they are surrounded by inferior (bad friends). The profound and vast well-spoken Dharma, if there is no faith in this, (that precisely proves the supremacy of the Mahayana). Like this. Therefore, for the ultimate profound teachings, only those fortunate beings who are to be tamed can believe without fear. (As stated in the Ornament for Clear Realization:) 'Having made superior offerings to the Buddhas, having generated those roots of virtue, possessing the protection of good friends, this is a vessel for hearing this Dharma.' Like this. Situations Where Even Belief Does Not Lead to Realization: The fourth question (reasons for not necessarily attaining liberation): Why do some beings, although believing in the extremely vast Mahayana and entering into it, considering themselves 'Mahayana practitioners,' not attain liberation from samsara as a result? There are two reasons: (First) Showing the actual situation: Not seeking the sutras of definitive meaning, but instead stubbornly adhering to their own inferior views, thinking that the inferior views they have examined are the only true ones, holding onto them without letting go; and believing that all dharmas are without inherent existence.

---

ོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་རྣམས་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ 1-692 ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ཤིང་ཆད་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་ པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མི་རྟོགས་ཤིང་། མ་རྟོགས་ན་སྒྲུབ་ ཚུལ་མི་ཤེས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། (ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་)དོན་ སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡོངས་རྟོག་ན། །བདག་ཉིད་(ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་)སྙེམས་ཤིང་བློ་ཉམས་འགྱུར། ། ལེགས་པར་གསུངས་པའང་སྤངས་པས་ན། །བརླག་འགྱུར་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོས་སྒྲིབ། །ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་གིས་བཤད་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་ ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་(ལུང་དུ། ཤེས་ནས་དད་པ་དང་འཕགས་པ་དགེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་བཤད་པ་ལས་འདིར་ནི།) ཡོན་ ཏན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་དུ་རུང་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས། (ཤེས་ནས།) དད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་ པ་མ་ཤེས་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བདེན་པར་བཟུང་ནས། རིགས་པའམ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ པར་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་ པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། ལྟ་བ་ངན་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་(བཅུ་བདུན་དུ་)དབྱེ་བ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་ མ་ཤེས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་མཚན་མར་བཟུང་སྟེ་ལྟ་བ་དང་། དེ་ལྟར་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས། སྣང་ཙམ་དུ་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པར་བཏགས་ 1-693 ནས་བརྗོད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་དུའང་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་གཞན་དབང་དུའང་མེད་དོ་ ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ལ་ ཡོངས་གྲུབ་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། མེད་པའི་ལྟ་བ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ ཆེད་དུ་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། (ཧྭ་ཤིང་གི་མདོ་སྡེ་བརྒྱད་ ཅུ་ཁུངས་ལྟ་བུ།)ངེས་དོན་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལྟ་བ་ངན་པ་དེའི་ཤེས་བྱེད་ དུ་བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་མི་དགེ་གང་

【現代漢語翻譯】 如果有人執著于字面意思，例如說『無』等等，就會否定一切事物，最終墮入大惡之中。對於大乘，如果不瞭解佛陀根據不同根器而施設不同教法的意圖，而執著于字面意思，就無法理解正確的含義。如果不理解正確的含義，就不知道如何修行，因此無法獲得所期望的果實。正如（本體空性）的含義，如果完全按照字面意思去理解，就會變得自負（因持有優越的見解），心智也會衰退。因為拋棄了善說，就會被憤怒所矇蔽，從而毀壞佛法。正如以上所說。 （第二，）經文中的解釋。（分為兩部分，第一部分：）簡要說明，考慮到有些人雖然信奉大乘，但由於兩個原因而無法真正理解，因此世尊（在經文中，《從知曉而生起信心與聖者喜悅之律中，關於法鏡的闡述》中說）：由於能夠映現功德的影像，因此被稱為大法鏡。 （從知曉而生起）生起大信心的經文中說：『信奉大乘的菩薩，如果不瞭解一切法本體空性、無生等的含義，而執著于字面意思，並以不合邏輯或不正確的方式來解釋佛經的含義，就會產生二十八種邪見。』 （第二，）詳細解釋。這二十八種邪見是什麼呢？分為三部分：（第一，）從本體的角度（分為十七種）：不瞭解本體空性等的含義，將一切法皆空的理由或特徵作為一種見解；並且執著于這種特徵，將顯現僅僅視為能取所取等，否定其為僅僅是遍計所執的見解；將虛假的分別念，即世俗諦的存在，否定為是他空的見解；將法界真如，即勝義諦的存在，否定為是圓成實的見解；爲了證明這種不存在的見解，而持有某些看似合理的理由的見解（例如華嚴宗的八十部經）；將闡述甚深法性的了義經，轉變為邪見的依據的見解；並且依賴於這種見解，無論善惡...

【English Translation】 If someone clings to the literal meaning of words like 'nothingness,' they will deny all phenomena and ultimately fall into great evil. Regarding the Great Vehicle (Mahayana), if one does not understand the intention of the Buddha in teaching various methods according to the different capacities of beings, and instead clings to the literal meaning, they will not be able to understand the correct meaning. If they do not understand the correct meaning, they will not know how to practice, and therefore will not attain the desired result. As it is said, if one fully understands the meaning of (inherent non-existence) according to the literal meaning, they will become arrogant (by holding a superior view), and their intelligence will decline. Because they have abandoned the well-spoken words, they will be obscured by anger, thus destroying the Dharma. As it is said above. (Second,) the explanation in the scriptures. (Divided into two parts, the first part:) A brief explanation, considering that some people, although they believe in the Mahayana, cannot truly understand it due to two reasons, therefore the Blessed One (in the scriptures, 'From the Explanation of the Mirror of Dharma in the Discipline of Joyful Saints Arising from Knowing') says: Because it can reflect the image of merit, it is called the Great Mirror of Dharma. (From knowing) the sutra that generates great faith says: 'Bodhisattvas who believe in the Mahayana, if they do not understand the meaning of the inherent non-existence, non-arising, etc. of all dharmas, and cling to the literal meaning, and interpret the meaning of the Buddhist scriptures in an illogical or incorrect way, twenty-eight wrong views will arise.' (Second,) a detailed explanation. What are these twenty-eight wrong views? Divided into three parts: (First,) from the perspective of essence (divided into seventeen types): Not understanding the meaning of inherent non-existence, etc., taking the reason or characteristic of all dharmas being empty as a view; and clinging to this characteristic, regarding appearances as merely the taker and the taken, denying it as merely a fabricated view; denying the existence of false discriminations, that is, conventional truth, as a view of other-emptiness; denying the existence of the Dharmadhatu Suchness, that is, ultimate truth, as a view of perfect accomplishment; holding some seemingly reasonable reasons in order to prove this non-existent view (such as the eighty scriptures of the Huayan School); the view of transforming the definitive sutras that explain the profound Dharma nature into the basis of wrong views; and relying on this view, whether good or bad...

---

སྤྱད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ ཞེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་རྟོགས་ན་སྔོན་བསགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་ དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་གསོད་པ་དབང་ཟ་ བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་ལ་མི་མོས་ཤིང་ལས་འབྲས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ ཞེ་སྡང་བ་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་བ་སྒོ་གསུམ་ གྱི་དོན་དང་མཐུན་པའོ་ཞེས་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་ ལ་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་ངན་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བརྟག་བྱས་པ་ན་ངེད་ ལ་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཉིད་བསྐྱང་བའི་ཆེད་དུ་ ཚིག་དོན་དང་ལྟག་ཆོད་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་(སྐབས་སུ་མ་བབས་པ་) འདྲི་ཞིང་སུན་འབྱིན་པ་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་དང་། མཁས་ པས་ལུང་རིགས་རྣམ་དག་གིས་སུན་ཕྱུང་ཡང་མངོན་ཞེན་དྲག་པོས་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་ 1-694 རྨོངས་པ་བརྟན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པ་ ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་རྩ་བའི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་པ་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) སྐྱོན་གྱི་སྒོ་ནས་(བཅུར་)བསྡུ་བ་ལ། མཚན་མར་ལྟ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་མ་ལ་ཞེན་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་འབད་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མེད་ པར་འདུ་ཤེས་པས་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་སེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་འཛིན་དང་བསྒྱུར་ བའི་ལྟ་བ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པས་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ནི་སྒྲིབ་པའི་རྒྱུ་ ལ་གཉེན་པོར་འདུ་ཤེས་པས་སྒྲིབ་པ་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་སོག་པའི་ ལྟ་བ་དང་། དབང་ཟ་བ་དང་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་(རྒྱུ་འབྲས་སྟོན་པ།)དང་ གང་ཟག་ལ་(བླང་དོར་བྱེད་པ་)ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་མི་དགེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལོག་པར་ འཇོག་པ་དང་ལྟ་བ་ངན་པ་བཟུང་བ་ལས་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ནི་རིགས

【現代漢語翻譯】 即使實行也沒有過錯' 這樣認為，無所顧忌地看待事物，並且認為一旦理解了這種觀點，就能從先前積累的所有障礙中解脫出來，確信無疑地產生這種想法；還有，對於如聲聞乘的論藏等，那些以因果真實不虛為教導的經典，特別加以詆譭，這種是支配性的觀點；對於不贊同這種觀點，並且宣稱業果存在的那些人，產生極度憎恨的觀點；認為斷見本身與解脫三門之義相符，將非真視為真，顛倒錯亂的觀點；認為自己和他人全都遵循這種觀點，就能積累大量功德，懷著這種想法而增長的觀點；從這種邪見出發，當他人進行辯駁時，就說'我們沒有任何承諾'，這種是不承認的觀點；爲了維護這種觀點，使用各種手段，如言辭、意義和背後捅刀等方式，不適時宜地質問和駁斥他人，這是奸詐的觀點；認為一旦理解了這種觀點，就等於供養和侍奉了所有的佛陀，懷著這種想法而執著的恭敬的觀點；即使被智者以清凈的理證駁倒，仍然由於強烈的偏執而絕不放棄的愚昧頑固的觀點；以及這些觀點的習氣種子存在於阿賴耶識中，這是將因稱為果，根本的觀點。 （第二，）從過失的角度（歸納為十種）：執著于相，即使執著于不存在等的相，卻認為自己沒有執著，以這種方式看待事物，這是以觀點看待非觀點；誹謗三自性，認為所有的努力都沒有結果，從而阻止行善，這是斷滅善行的觀點；持有和轉變的觀點，由於進入了非正道，無法獲得結果，因此認為沒有必要從中解脫，這是非解脫的觀點；認為'即使實行也沒有過錯'和'確信無疑地產生'，將障礙之因視為對治，因此障礙不會消除反而會增長，這是積累障礙的觀點；支配性的觀點和極度憎恨的觀點，由於對神聖的佛法（教導因果）和人（取捨行為）進行錯誤的論證，從而產生不善，這是增長非功德的觀點；顛倒錯亂的觀點和增長的觀點，由於顛倒地安立事物本性，並且持有邪見，因此無法獲得想要的特殊結果，這是無果的觀點；不承認的觀點和姦詐的觀點，這是...

【English Translation】 To view things without any reservations, thinking 'there is no harm in practicing it,' and to believe that once this view is understood, one will be liberated from all previously accumulated obscurations, definitely giving rise to such a thought; also, to particularly denigrate scriptures such as the Hearer's Vehicle's collections, which teach the truth of cause and effect, this is a dominating view; to have a view of extreme hatred towards those who do not agree with this view and who claim that karmic results exist; to believe that nihilistic view itself is in accordance with the meaning of the three doors of liberation, mistaking what is not true for what is, a perverted view; to think that everyone, oneself and others, following this view will accumulate much merit, a view that increases with such thoughts; starting from this wrong view, when others debate, to say 'we have no commitments,' this is a view of non-acceptance; for the sake of maintaining this view, using various means such as words, meanings, and backstabbing, to question and refute others inappropriately, this is a deceitful view; to believe that once this view is understood, it is equivalent to making offerings and serving all the Buddhas, holding onto this thought with reverence, a view of veneration; even when refuted by scholars with pure reasoning and logic, never abandoning it due to strong prejudice, a view of stubborn ignorance; and the habitual seeds of these views residing in the alaya consciousness, this is naming the cause as the effect, the root view. (Secondly,) gathering (into ten) from the perspective of faults: To view characteristics, even clinging to characteristics such as non-existence, yet perceiving oneself as not clinging, viewing things in this way, this is viewing non-views as views; to slander the three self-natures, believing that all efforts are fruitless, thereby preventing virtuous actions, this is a view of severing merit; the view of holding and transforming, because one has entered the wrong path, unable to obtain results, therefore believing that there is no need to be liberated from it, this is a view of non-liberation; believing that 'there is no harm in practicing it' and 'definitely giving rise,' considering the cause of obscurations as an antidote, therefore obscurations will not be eliminated but will increase, this is a view of accumulating obscurations; the dominating view and the view of extreme hatred, because of wrongly proving the sacred Dharma (teaching cause and effect) and people (taking and abandoning actions), thereby generating non-virtue, this is a view of increasing non-merit; the perverted view and the increasing view, because of perversely establishing the nature of things and holding wrong views, therefore unable to obtain the desired special results, this is a view of no result; the view of non-acceptance and the deceitful view, this is...

---

་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་པོ་ ནམ་ཡང་རྒྱལ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་ཚར་གཅད་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཆད་པས་གཅད་པའི་ལྟ་བ་ དང་། བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ལྟར་མི་གསུང་བ་ལ་གསུང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ སྐུར་བའམ་སྨོད་པའི་ལྟ་བ་དང་། (སྐུར་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་མི་འདྲའོ། །) རྨོངས་པ་བརྟན་ པའི་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་འབེལ་གཏམ་བྱས་ཀྱང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ བསྙད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྩ་བའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་རྟས་ཤིང་ རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་པ་རྣམས་སོ། ། 1-695 (གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི།)རྩ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་མཐའ་དག་ནི་མངོན་ པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་འདུ་ ཤེས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དག་ནི་བཅུ་བདུན་ཡིན་ཡང་བཅུར་འགྱུར་ཞིང་བཅུ་ཡིན་ཡང་བཅུ་བདུན་དུ་འགྱུར་ལ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ པའི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་ཀྱི། མོས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྒྲ་ཇི་ བཞིན་པར་བཟུང་ན་ནི་ཆད་པ་ཆེན་པོར་ལྟུང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་ དོན་ཏེ། དབུ་མ་རྩ་བར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། ། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་ན། །རིག་སྔགས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཆོས་འདི་ལོག་པར་བཟུང་བ་ན། །མི་མཁས་རྣམས་ནི་ཆུད་ཀྱང་ཟ། །འདི་ ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན། །མི་གཙང་དེར་ནི་བྱིང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། མདོ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་བླའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོང་ པར་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན། དབུ་ མ་རྒྱན་དུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་བཟློག་པས། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འཁྲུག་པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་ ཀུན་རྫོབ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྣང་ཙམ་དུ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ ཞིང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ། (ཀུན་རྫོབ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་)མེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །(དོན་དམ་ པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་)ཡོད་པ་ཡི་ནི་དམ་པར་འདོད། །(ཀུན་རྫོབ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་)རྣམ་པ་ ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ། །(དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་)དམིགས་པ་ཡི་

【現代漢語翻譯】 說非真實者，永遠不會勝利，是應受懲罰之處，因此是斷滅論和敬視論；由於佛陀未曾如此宣說，卻妄加宣說，因此是誹謗或詆譭論。（誹謗和誹謗附加論不同。）愚昧堅固論是指即使對邪見者進行勸說，實際上也不會改變，因此是不應爭辯的論點；根本論是指一切惡見增長的基礎，因此是偉大的論點。 (第三，一切的)根本被揭示為一個，即所有二十七種觀點都是增上慢的觀點，因為一切都是由認為非真實為真實的增上慢所激發的。因此，在同一經中說：『這些十七種觀點可以變成十種，十種也可以變成十七種，二十七種可以變成一種，一種也可以變成二十七種。』總而言之，必須很好地理解大乘中所有法皆為空性的含義。如果只有信仰，卻執著于無自性，那麼就會墮入大斷滅，無法獲得解脫。正如《中觀根本慧論》所說：『空性若被錯誤地理解，智力低下者將因此而毀滅。猶如抓蛇不當，咒語也會被錯誤地修持。』以及《寶鬘論》所說：『如果錯誤地理解此法，無知者將會被摧毀。這就像認為不存在一樣，會沉溺於不凈之中。』經中也說：『迦葉，認為有我的見解如須彌山，而所有具有增上慢的人認為一切皆空，則並非如此。』因此，《中觀莊嚴論》說：『因果諸事物，在世俗中不遮止，煩惱清凈等，安立不紊亂。』因此，對於世俗中因果顯現的事物，也應深信不疑。《經莊嚴論》中說：『(在世俗中，遍計所執的自性)不存在的，(在勝義中，圓成實性)被認為是存在的殊勝。(在世俗中，遍計所執的自性)在任何方面都不可見，(在勝義中，圓成實性)是可見的。』

【English Translation】 Those who speak untruths will never be victorious and are subject to punishment, thus they hold views of annihilation and reverence; because the Buddha did not speak in this way, but they falsely claim he did, thus they hold views of slander or defamation. (Views of slander and adding slander are different.) The view of steadfast ignorance means that even if one tries to persuade those with wrong views, they will not actually change, thus it is a view that should not be argued with; the root view is the basis for all evil views to grow, thus it is called a great view. (Third, the) root of all is shown to be one, that is, all twenty-seven views are views of pride, because everything is motivated by the pride of perceiving what is not true as true. Therefore, in the same sutra it says: 'These seventeen views can become ten, and ten can become seventeen, twenty-seven can become one, and one can become twenty-seven.' In short, one must understand well the meaning of emptiness of all dharmas in the Mahayana. If there is only faith, but one grasps at the absence of inherent existence as it is literally stated, then one will fall into great annihilation and will not attain liberation. As the Mūlamadhyamakakārikā says: 'Emptiness, if wrongly viewed, will ruin the foolish. Like grasping a snake wrongly, or practicing mantras incorrectly.' And as the Ratnāvalī says: 'If this dharma is wrongly grasped, the unwise will be destroyed. It is like seeing non-existence, one will sink into impurity.' The sutra also says: 'Kashyapa, the view of self is like Mount Meru, but all those with pride think everything is empty, which is not so.' Therefore, the Madhyamakālaṃkāra says: 'The objects of cause and effect, are not negated in conventional truth, afflictions, purification, etc., are established without confusion.' Therefore, one should also have firm faith in the mere appearance of cause and effect in conventional truth. The Sūtrālaṃkāra says: 'That which is non-existent (in conventional truth, the nature of imputation), is considered to be the supreme existent (in ultimate truth, the nature of perfect accomplishment). That which is not seen in any way (in conventional truth, the nature of imputation), is seen (in ultimate truth, the nature of perfect accomplishment).'

---

ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད། ། 1-696 ཅེས་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ཏེ། (ཀུན་རྫོབ་བསོད་ནམས་དང་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་)ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། ༈ དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་ཁྱད་པར། ལྔ་པ་(དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་ཁྱད་པར་)ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་པ་ ནི། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ དེ་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ན་དགོངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགོངས་གཞི་ནི་འདུས་ བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་མ་འོངས་པ་རྣམས་གྲངས་ཅན་པ་ལྟར་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་ ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འབྱུང་བ་ དང་། འདས་པ་རྣམས་(གྲངས་ཅན་པའི་)ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་བར་སྡོད་པ་མེད་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པ་དང་། ད་ལྟ་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ མར་གྲུབ་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ལས་རིང་བ་ཉིད་ལ་མི་གནས་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཀྱི། སྣང་ཙམ་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་གཏན་ནས་མེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོས་པའི་བག་ ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་བདེ་བདག་གཙང་ལ་སོགས་པར་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་ པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། རང་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ། །མེད་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །མི་གནས་ཕྱིར་ དང་འཛིན་བཞིན་ཏེ། །མེད་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་འདུ་བས། དེའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་རང་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་ སུ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ 1-697 ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་བརྟགས་བཏགས་པ་ཙམ་དུའང་མེད་པ་དང་། གཞན་དབང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ བའང་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སུམ་ཅུ་བར་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་ གསུམ་གྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་རྣམ་གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་དབུ་མའི་གཞུང་(ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ།) ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པའི

【現代漢語翻譯】 因此，要深信，自生智慧的行境中存在著法性圓成實相的勝義諦。因此，要努力修持（世俗福德和勝義智慧）二資糧的結合。 甚深密意的差別 第五，（甚深密意的差別）分為三點：（第一點：）無自性的密意是：在廣大的大乘經典中，所說的諸法皆無自性。如果不是字面意思，那麼密意是什麼呢？密意的基礎是，如果與有為法的三個特徵相結合，那麼未來的事物並不像數論派那樣已經存在，而是依賴於其他因緣而產生，因此不是自身產生的。過去的事物不僅僅是（數論派的）寂滅，而是不會變成它的自性而存在，因此沒有自己的自性。現在的事物是剎那生滅的，因此自己的體性不會停留在超過一剎那的時間裡。考慮到這些，所以說無自性，但並不是說僅僅顯現為因緣所生的有為法完全不存在。而且，對於諸法，就像凡夫通過串習的習氣，執著于常、樂、我、凈等等那樣，因為沒有這些體性，所以說無自性。但並不是說像聖者所見那樣不存在。 如是說：『因為沒有自性和自性，因為不駐留于自己的體性，因為執著，所以說無自性。』 一切法可歸納為三種自性，即：遍計所執的自性沒有自己的體性；依他的自性沒有自己產生的體性；圓成實的自性，因為勝義智慧的對境中沒有遍計所執和依他的自性。 考慮到這些，所以說諸法皆無自性。但並不是說遍計所執僅僅是假立，依他起也是因緣所生，圓成實也不存在於智慧的行境中。因此，並不是指在任何方面都不存在。如《三十頌》中所說：『自性有三種，三種無自性，考慮到這些，所以說一切法，宣說了無自性。』 此外，中觀的論典（《法界贊》）中說：『空性是能詮釋的』

【English Translation】 Therefore, one should deeply believe that the ultimate truth of the perfected nature of reality exists within the realm of self-aware wisdom. Therefore, one should strive to cultivate the union of the two accumulations (of mundane merit and ultimate wisdom). The Distinction of Profound Intent Fifth, (the distinction of profound intent) is divided into three points: (First:) The intent of no-self-nature is: In the vast Mahayana scriptures, it is said that all phenomena are without self-nature. If it is not the literal meaning, then what is the intent? The basis of the intent is that if combined with the three characteristics of conditioned phenomena, then future things do not exist as the Samkhya school believes, but arise depending on other conditions, therefore not arising from themselves. Past things are not merely (the Samkhya's) cessation, but do not remain as their nature, therefore having no self-nature. Present things are momentary, therefore their own nature does not remain longer than a moment. Considering these, it is said to be without self-nature, but it does not mean that conditioned phenomena arising from causes and conditions are completely non-existent. Moreover, for all phenomena, just as ordinary people, through the habits of elaboration, grasp at permanence, happiness, self, purity, etc., because they lack these characteristics, it is said to be without self-nature. But it does not mean that they do not exist as they appear to the noble ones. As it is said: 'Because there is no self and self-nature, because it does not abide in its own nature, because of clinging, it is said to be without self-nature.' All phenomena can be summarized into three natures: the imputed nature lacks its own characteristic; the dependent nature lacks the nature of arising by itself; and the perfected nature, because in the object of ultimate wisdom, there is no imputed or dependent nature. Considering these, it is said that all phenomena are without self-nature. But it does not mean that the imputed is merely a fabrication, the dependent arising is also born from conditions, and the perfected nature does not exist in the realm of wisdom. Therefore, it does not refer to being non-existent in any way. As the Thirty Verses say: 'Nature has three kinds, three kinds of no-self-nature, considering these, therefore all phenomena, are taught to be without self-nature.' Furthermore, in the Madhyamaka treatise (In Praise of Dharmadhatu): 'Emptiness is the explainer.'

---

་མདོར། །རྒྱལ་བས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་གང་། །དེ་དག་ཀུན་ གྱིས་ཉོན་མོངས་ལྡོག །ཁམས་(དབྱིངས་)དེ་ཉམས་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཏན་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) དེས་དགོངས་པ་གཞན་ཡང་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་དུ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཤེས་ན་འདི་དག་གི་ དགོངས་པའང་ཤུགས་ལ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དཔྱད་ན་བདེན་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། སྐྱེ་རྒུའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་སྣང་ཙམ་ དུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་འགགས་ རྒྱུ་མ་གྲུབ་པས་མ་འགགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དང་པོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་ པའི་ཆ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་སྐྱེ་འགགས་གིས་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མེད་པས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ་ ཞེས་པ་དང་། མ་ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ཡིན་ལ་དེ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་པོ་ནས་གནས་ 1-698 པ་དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཤེས་ཏེ། ཕྱི་ མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་བཟོད་ནས་ཞི། ། རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ན་མཐར་ཐུག་ཟབ་མོ་སྟོན་ པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་སྨྲ་བར་བྱའི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དུ། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་དང་། །ཆོས་ རྣམས་མ་འགགས་ཆོས་རྣམས་གཟོད་ནས་ཞི་བ་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ མྱ་ངན་འདས་པར་ནི། །དགོངས་པ་མེད་པར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ པ་ལྟར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར། (གསུམ་པ།)དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་བཤད་པ་ལ་ཡང་བློ་དང་ལྡན་པ་གང་ དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་ པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་མདོར་བསྡུ་ན་དགོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་ པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དང་དོན་གཞན་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་དང་། གང་ ཟག་གི་ནི་བསམ་པ་ལ། །དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཉམ་པ་ ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི་(དགོས་པ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་)སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོར་(དགོངས་གཞི་) ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་(རྣམ་གཟ

【現代漢語翻譯】 如經部所說：『凡是佛陀所說的一切，都能止息煩惱，而不會破壞法界（dbyings）。』因此，如果分析世俗諦中突如其來的污垢和一切煩惱，就會發現它們本性空無，佛陀正是考慮到這一點，才宣說一切法皆是空性。但我們也要明白，這並非意味著勝義諦中本性清凈的法界完全不存在。 （二）以彼之意趣，其他觀點亦可成立之方式：那麼，大乘經典中『一切法不生不滅，從本以來寂靜，自性涅槃』的意趣是什麼呢？如果瞭解了無自性的意趣，那麼這些觀點也就能自然而然地理解。如何理解呢？如果分析世俗諦的諸法，就會發現它們沒有真實的自性。因此，因為眾生的自性沒有成立，所以說『不生』，但這並不是說僅僅在顯現上，因緣所生的法不存在。如果瞭解了『不生』的道理，那麼因為沒有成立能令其滅亡的因，所以說『不滅』。如果瞭解了從一開始就不生不滅的道理，那麼因為沒有生滅來擾亂，所以說『從本以來寂靜』。沒有寂靜下來的狀態就是苦惱，而超越苦惱的法性從一開始就存在，因此說『自性涅槃』。因為後者是前者的基礎：無自性故，能忍不生滅，從而寂靜，最終成就自性涅槃。因此，我們應當在透徹理解了宣說究竟甚深之義的諸佛的意趣之後再進行宣說，而不能僅僅按照字面意思來理解。如《解深密經》所說：『諸法無自性，諸法不生，諸法不滅，諸法從本以來寂靜，諸法一切自性涅槃，有哪個智者不瞭解這些意趣而妄加評論呢？』 因此，（三）在解釋意趣和隱晦之意時，那些具有智慧的人在深入廣大的大乘時，爲了能夠完全理解如來的一切意趣，簡而言之，應當瞭解意趣有四種：『平等性，異義性，以及其他時，以及補特伽羅之意樂，應知意趣有四種。』所謂于平等性而立意趣（如需調伏貢高我慢者，告之眾生平等），是針對那些輕蔑佛陀的人，佛陀考慮到法身的平等性（作為對治），（而宣說眾生平等）

【English Translation】 As stated in the Sutra: 'Whatever the Victorious One has spoken, all of that turns away from afflictions, and does not harm the realm of phenomena (dbyings).' Therefore, if we analyze the adventitious stains and all the afflictions in the relative truth, we will find that they are without inherent existence. The Buddha, considering this, taught that all phenomena are emptiness. But we must also understand that this does not mean that the inherently pure realm of phenomena in the ultimate truth does not exist at all. (2) How other views can be established through this intention: Then, what is the intention of the Mahayana scriptures that say, 'All phenomena are unborn and unceasing, peaceful from the beginning, and naturally in nirvana'? If you understand the intention of no-self-nature, then you will naturally understand these views as well. How to understand it? If we analyze the phenomena of the relative truth, we will find that they have no true self-nature. Therefore, because the nature of beings is not established, it is said to be 'unborn,' but this does not mean that phenomena arising from conditions do not exist merely in appearance. If you understand the principle of 'unborn,' then because there is no cause established to make it cease, it is said to be 'unceasing.' If you understand the principle of being unborn and unceasing from the beginning, then because there is no birth and cessation to disturb it, it is said to be 'peaceful from the beginning.' The state of not being pacified is suffering, and the nature of phenomena that transcends suffering has existed from the beginning, so it is said to be 'naturally in nirvana.' Because the latter is the basis of the former: Because of no-self-nature, one can endure non-birth and non-cessation, thereby becoming peaceful, and ultimately achieving natural nirvana. Therefore, we should speak after thoroughly understanding the intentions of the Buddhas who teach the ultimate profound meaning, and not just understand it according to the literal meaning. As the Saṃdhinirmocana Sūtra says: 'Phenomena are without self-nature, phenomena are unborn, phenomena are unceasing, phenomena are peaceful from the beginning, phenomena are all naturally in nirvana, which wise person would dare to comment without understanding these intentions?' Therefore, (3) when explaining intentions and hidden meanings, those who have wisdom, when entering the vast Mahayana, in order to fully understand all the intentions of the Tathagatas, in short, should understand that there are four types of intentions: 'Equality, different meaning, and other times, and the intention of the individual, it should be known that there are four types of intentions.' The so-called intention established in equality (such as telling beings are equal to tame arrogance), is for those who despise the Buddha, the Buddha considering the equality of the Dharmakaya (as an antidote), (and declared that all beings are equal).

---

ིགས་ཀྱི་བསྔགས་པ་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་)ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་ སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ། ཡང་ན། (མཛོད་དུ།)སངས་ རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཚོགས་དང་ནི། །ཆོས་སྐུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་དེ་སྐུ་ཚེ་དང་། ། རིགས་དང་སྐུ་བོང་ཚད་ཀྱི་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱུ་(ཚོགས་གཉིས་)དང་འབྲས་བུ་(ཆོས་སྐུ་)དང་ བྱེད་པ་(ཕྲིན་ལས་)གསུམ་མཉམ་པར་ཡང་འདོད་དོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་(སྒྱིད་ལུག་པ་ ལ་སོགས་པའི་)ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་(དགོངས་གཞི་)རིམ་གྱིས་དུས་གཞན་ན་འགྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ 1-699 ནས་གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་ཟླ་འོད་ཀྱི་མཚན་བཟུང་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཆོས་ལ་བརྙས་(ཤིང་ དཀའ་སྤྱད་མི་བྱེད་)པའི་གཉེན་པོར་(དགོངས་གཞི་ལུང་ལས་)དོན་གཞན་(མཐོང་ལམ་སོགས་)རྟོགས་པའི་ ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་ གདོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གང་ཟག་ གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་(དགེ་བ་)ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་ འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་གང་གིས་ཚིམ་པའི་དགེ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨད་ཅིང་གཞན་ (ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་)དག་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པ་གང་ དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་ དགོངས་པ་ཐེག་ཆེན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མདོར་བསྡུ་ན། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞུག་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་ དགོངས་པ་གཞན། །གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ སྟེ། །ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་(དགོས་པ་)ཆོས་(གཟུགས་སོགས་)དང་གང་ཟག་(གི་བདག་)ཆད་ཀྱིས་དོགས་ནས་འཇིགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་ རིམ་གྱིས་གཞུག་པའི་དོན་དུ། (དགོངས་པ་ནི་)སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དང་། བརྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་(དགོངས་གཞི་)ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཀུན་བརྟགས་ ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་གཞན་དབང་ལ་རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ 1-700 མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་

【現代漢語翻譯】 （在宣說功德贊之後）例如，『我于彼時，成為正等覺』。又如（在《俱舍論》中說）：『一切佛陀的集合，以及法身利益眾生的事業，都是平等的，而不是壽命、種姓和身量。』因此，（佛陀）也認為因（二資糧）、果（法身）和作用（事業）三者是平等的。另一種意圖是指向其他時間，即爲了對治（懶惰等）懈怠，（佛陀的意圖）是指向逐漸在其他時間成就，例如，『凡是發願往生極樂世界的人，都將往生彼處』。又如，唸誦無垢月光佛的名號，必定會獲得圓滿菩提。另一種意圖是指向其他意義，即爲了對治輕視佛法（且不修苦行），（佛陀的意圖，從經文中）指向證悟其他意義（見道等）的法，例如，『供養恒河沙數諸佛之後，才能獲得大乘佛法』。另一種意圖是指向眾生的想法，即根據所化眾生的根器，爲了對治認為（善行）少許就足夠，（佛陀）貶低僅僅滿足於佈施等善行，而讚歎其他（戒律等）。同樣，對於那些具有智慧，能夠深入廣大的大乘佛法的人來說，爲了通達如來隱秘意圖，從而理解大乘佛法，簡而言之，隱秘意圖應被理解為四種：引入的隱秘意圖，體性的隱秘意圖，對治的隱秘意圖，以及轉變的隱秘意圖。引入的隱秘意圖是（因為）害怕聲聞乘行者，由於擔心法（色等）和補特伽羅（人我）的斷滅，爲了逐步引導他們進入佛法，（佛陀的意圖是）指向僅僅是顯現的存在，例如，『色等是存在的』，以及『化生眾生是存在的』。體性的隱秘意圖是（佛陀的意圖）指向三自性的遍計所執無自性，依他起無自性生，圓成實無遍計所執和依他起，因此宣說一切法無自性、無生等。對治的隱秘意圖是

【English Translation】 (After praising the merits) For example, 'I, at that time, became the Fully Enlightened One.' Also, as it is said (in the Abhidharmakośa): 'The assembly of all Buddhas, and the Dharmakāya's activity of benefiting beings, are equal, not in lifespan, lineage, or physical size.' Therefore, (the Buddha) also considers the cause (two accumulations), the result (Dharmakāya), and the action (activity) to be equal. Another intention refers to another time, that is, to counteract laziness (such as sloth), (the Buddha's intention) refers to gradually achieving it at another time, for example, 'Those who aspire to be born in Sukhāvatī will be born there.' Also, reciting the name of the Buddha Immaculate Moon Light will surely attain perfect Bodhi. Another intention refers to another meaning, that is, to counteract the contempt for the Dharma (and not practicing austerities), (the Buddha's intention, from the scriptures) refers to the Dharma of realizing other meanings (the path of seeing, etc.), for example, 'After making offerings to Buddhas as numerous as the sands of the Ganges, one will then obtain the Mahāyāna Dharma.' Another intention refers to the thoughts of beings, that is, depending on the capacity of the beings to be tamed, to counteract the belief that (virtue) is sufficient with just a little, (the Buddha) belittles being content with just giving alms and other virtues, and praises others (such as discipline). Similarly, for those who are wise and can enter the vast Mahāyāna Dharma, in order to understand the Tathāgata's hidden intentions, thereby understanding the Mahāyāna Dharma, in short, hidden intentions should be understood as four types: the hidden intention of introduction, the hidden intention of nature, the hidden intention of antidote, and the hidden intention of transformation. The hidden intention of introduction is (because) fearing the Śrāvakayāna practitioners, due to the fear of the annihilation of phenomena (form, etc.) and the person (self), in order to gradually guide them into the Dharma, (the Buddha's intention) refers to the mere appearance of existence, for example, 'Form, etc., exist,' and 'Emanated beings exist.' The hidden intention of nature is (the Buddha's intention) refers to the three natures: the completely imputed nature as having no self-nature, the dependent nature as having no self-arising, and the perfectly established nature as being without the completely imputed and dependent natures, therefore proclaiming that all phenomena are without self-nature, unborn, etc. The hidden intention of antidote is

---

(དགོས་པ་)གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཉེས་པ་གང་དང་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་འདུལ་བའི་གཉེན་པོར་གསུངས་ པ་རྣམས་ཏེ། (ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་དང་། རྒྱན་དུ་འདི་དག་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་ཏེ་)སངས་རྒྱས་ ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ལེ་ལོ་ཅུང་ཟད་ཆོག་འཛིན་དང་། །ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་ དང་། །འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་པ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ ཐེག་མཆོག་གསུངས། །དེས་དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར། ། ཞེས་པའི་དང་པོ་བཞི་དགོངས་པར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། (གཟུགས་དང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་)ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་འགའ་ཞིག་གི་(མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པའི་)ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་དང་། (ཟག་བཅས་)འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ (སངས་རྒྱས་ཀྱི་)ཞིང་ཁམས་འགའ་ཞིག་གི་འབྱོར་བ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་དང་། འགྱོད་(པས་ ཡི་ཆད་)པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། བྱང་སེམས་རིགས་མ་ངེས་ པ་ཐེག་ཆེན་ལས་ལྡོག་པའི་གཉེན་པོར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་ ནས། ཐེག་པ་ནི་(གནས་སྐབས་སུ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ལ་དགོངས་ནས་)གཅིག་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་དག་ སྒྲས་དངོས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་ནའང་དགོངས་པའི་དོན་དུ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ ནས་བཤད་དགོས་པ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་(རྣམ་གཡེང་མེད་ལ་སྙིང་ པོར་ཤེས། །ཞེས་བསྒྱུར་ནས།)འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་དང་ནི་ངོ་བོ་ ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉེས་པ་འདུལ་བ་དང་། །བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་ནི། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ 1-701 ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་མི་བཟུང་ཞིང་། དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ རྣམས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། བཤད་ སྦྱར་དུ། དགོངས་པ་ནི་ཡིད་ལ་གཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕ་རོལ་གཟུད་པ་ལ་ལྟོས་པར་ཁས་ མི་ལེན་ཏོ། །ལྡེམ་དགོངས་ནི་དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་གཟུད་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་(ཞིང་ནོར་ གྱི་རྩ་ལག་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའང་གསུངས་ཟེར་)བ་ལྟར་ན་དགོངས་གཞི་ཙམ་ཐུགས་ལ་བཞག་པའི་ཆ་ ནས་དགོངས་པ་དང་། དགོངས་གཞི་དང་དགོངས་པ་གཉིས་ཀ་ཐུགས་ལ་བཞག་པའི་ཆ་ ནས་ལྡེམ་དགོངས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་། (བཅོམ་ལྡན།)ཁ་ཅིག་དགོངས་པ་བཞི་ནི་ལྡེམ་ དགོངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་གཉེན་པོ་ལྡེམ་

【現代漢語翻譯】 （目的）是爲了調伏所化眾生相續中的各種過患，而宣說相應的對治法。 （第二頌及其所包含的功德）輕蔑佛法，稍微懈怠自滿，我慢貪慾的行為，後悔和不確定而退轉，這些都是眾生的障礙，爲了對治這些，宣說了殊勝的大乘。這樣就能斷除阻礙證悟的一切過患。 如前所述，前四種情況已經解釋完畢。對於我慢的行為，特別讚歎某些佛陀（的相好等）的圓滿；對於（有漏）貪慾的行為，特別讚歎某些佛土的富饒；對於後悔（而灰心喪氣）的情況，宣說所有損害佛和菩薩的行為，最終也會升入天界；對於菩薩種姓不確定而從大乘退轉的情況，通過對大阿羅漢授記成佛，來說明乘（雖然暫時有三種，但從究竟意義上來說）只有一個。 對於翻譯中的隱晦含義，是指即使所表達的內容非常深奧，如果用直接的語言表達會產生其他含義，也需要將含義進行轉換后再進行解釋。例如，在'將無意義視為有意義'的情況下，（翻譯成'將無散亂視為有意義'，）來進行解釋。這些都與以下所說相符：'聲聞與無自性，以及調伏諸過失，對於甚深之言說，需以隱晦作解釋。' 因此，對於大乘有信心的人們，不應完全按照字面意思理解所有內容，而應充分理解其中包含的隱含意義和隱晦含義，然後再進行修持。那麼，這些含義之間有什麼區別呢？ 在《釋論》中說：'隱含意義只是放在心中，不依賴於使他人理解。而隱晦含義則依賴於使他人理解。'（據說還提到了如幻和無自性）也就是說，從僅僅將意圖放在心裡的角度來說是隱含意義，而從意圖和隱含意義都放在心裡的角度來說是隱晦含義。還有人說，四種隱含意義是隱晦含義的分類，即對治隱晦。

【English Translation】 (Purpose) is to subdue the various faults in the minds of sentient beings to be tamed, and to proclaim the corresponding antidotes. (The second verse and its included merits) Disparaging the Buddha's teachings, being slightly lazy and complacent, acting with arrogance and desire, regretting and uncertainly regressing, these are all obstacles for sentient beings. To counteract these, the supreme Mahayana is proclaimed. In this way, all faults that hinder enlightenment can be eliminated. As mentioned earlier, the first four situations have already been explained. For the behavior of arrogance, particularly praising the perfection of certain Buddhas (such as their marks and signs); for the behavior of (contaminated) desire, particularly praising the richness of certain Buddha-fields; for the situation of regretting (and being discouraged), proclaiming that all actions that harm Buddhas and Bodhisattvas will eventually lead to rebirth in higher realms; for the situation of Bodhisattvas with uncertain lineage regressing from the Mahayana, illustrating that the vehicle (although temporarily existing as three, from the ultimate meaning) is only one, by prophesying the great Arhats to become Buddhas. The implicit meaning in translation refers to the fact that even if the content being expressed is very profound, if expressed in direct language it may produce other meanings, so it is necessary to transform the meaning before explaining it. For example, in the case of 'regarding the meaningless as meaningful,' (translating it as 'regarding the non-distracted as meaningful,') to explain it. These all correspond to what is said below: 'The Hearers and selflessness, as well as subduing faults, for the profound words, need to be explained with implicit meaning.' Therefore, those who have faith in the Mahayana should not completely understand everything according to the literal meaning, but should fully understand the implied and hidden meanings contained within, and then practice accordingly. So, what are the differences between these meanings? In the Commentary, it says: 'Implicit meaning is only placed in the mind, and does not rely on making others understand. Hidden meaning, however, relies on making others understand.' (It is said that illusion and selflessness are also mentioned) That is to say, from the perspective of merely placing the intention in the mind, it is implicit meaning, while from the perspective of placing both the intention and the implicit meaning in the mind, it is hidden meaning. Some also say that the four implicit meanings are a classification of hidden meaning, namely, the antidote to hidden meaning.

---

དགོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ སོ། །དེ་དག་ལ་འགའ་ཞིག་དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་དགོངས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་ དོན་ཡིན་ཞིང་དེའང་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་བརྫུན་པ་འབའ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ ལྟར་ཡང་མི་བསམ་སྟེ། གནས་སྐབས་སུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ དྲང་དོན་ཡིན་ཡང་མཐར་ཐུག་དགོངས་གཞི་དོན་ལ་གནས་པའི་ཆ་ནི་ངེས་དོན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ དངོས་སུ་དྲང་དོན་སྟོན་ཡང་། དགོངས་གཞི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དོན་ལ་གནས་པ་ནི་ ངེས་དོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཟླ་བ་ སྒྲོན་མར། སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ རིག །ཅེས་པ་ལྟར་མཐར་ཐུག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་ཟབ་མོ་ སྟོན་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། གནས་སྐབས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་དོན་ 1-702 ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྒྲོན་གསལ་དུ། སྐལ་ངན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བ་ཡིས། །སྦས་ཏེ་གསུངས་པ་དྲང་ བའི་དོན། །ཡང་དག་དོན་ནི་རབ་སྟོན་ཕྱིར། །ངེས་པའི་དོན་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ ལྟར་(བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ལའང་)དགོངས་པའི་དབང་གིས་སྦས་ཏེ་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པས་དགོངས་པ་གཞན་བཙལ་དགོས་པ་ནི་དྲང་བའི་ དོན་དང་། གསལ་པོར་གསུངས་ཤིང་གནོད་བྱེད་མེད་པས་དགོངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གཟུང་ དུ་རུང་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཐེག་པ་དང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་འོག་མའི་ ངེས་དོན་དང་དོན་དམ་ནི་གོང་མ་གོང་མའི་དྲང་དོན་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་བའང་ཡོད་དེ། བདེན་གཉིས་སུ། གཞན་གྱི་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། གཞན་ གྱི་མར་འདོད་གང་ཡིན་དེ། གཞན་གྱི་ཆུང་མར་ཡང་འདོད་བཞིན། །ཞེས་(ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ལུང་དྲངས་) པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་པའི་(ལུགས་ཀྱི་)དོན་རང་མཚན་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་ཀུན་ རྫོབ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་(ལུགས་ཀྱི་)རྣམ་ཤེས་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་གྱི་ བདེན་པ་དབུ་མ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༈ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན། དྲུག་པ་(ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་)ནི། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་པར་གསུངས་ན་དེ་ལ་མཁས་པར་ཇི་ལྟར་ཏེ་ རྟགས་གང་

【現代漢語翻譯】 據此，（佛）也曾說過『爲了適應（眾生的）意向』。對於這些，有些人認為所有以意向和委婉之意所說的話都是直義，並且認為那僅僅是不符合實際的虛假之言。但也不應這樣想，因為在特定情況下，由於需要，語言的直接表達雖然是直義，但最終所依據的意圖是符合實際的，所以是勝義。例如，『我那時變成了遍見者佛』這句話，表面上直接表達的是直義，但其所依據的法身平等性是符合實際的，所以是勝義。那麼，直義和勝義的區別是什麼呢？《月燈經》中說：『如來所說，應知勝義經之差別。凡於何處，說及有情、補特伽羅、士夫等，一切皆應知為方便說。』因此，最終表達究竟勝義諦，即法界空性深奧之理的，是勝義；而爲了使人暫時相信世俗諦的因果，而說及有情和補特伽羅等，是直義。 或者，在《明燈論》中說：『為劣慧者，隱秘而宣說，是名不了義。為顯真實義，亦說了義經。』就像這樣（對於兩種真諦），由於意向而隱秘宣說等，語言的直接表達具有損害性，因此需要尋找其他意圖的是直義；而清晰地宣說且沒有損害性，因此可以按照那個意圖來理解的是勝義。對於這些，較低的宗派的勝義和究竟，也會變成較高宗派的直義和世俗。如《二諦論》中說：『他之勝義，即是他之世俗，如他所愛，亦是他之妻。』就像（龍樹菩薩引用的）那樣，聲聞乘（的觀點）中，自相是勝義諦，但在大乘中則是世俗；唯識宗（的觀點）中，自識自明是勝義諦，但在中觀宗中則是世俗，諸如此類。 第六，（了知三摩地的利益）是：非常廣大的大乘中說，菩薩們安住於法的等持中，那麼精通於此如何體現呢？有什麼徵象？

【English Translation】 Accordingly, it is also said, 'For the sake of conforming to (beings') intentions.' Regarding these, some think that all that is spoken with intention and euphemism is literal, and that it is merely a falsehood that does not conform to reality. But one should not think so, because in certain situations, due to necessity, the direct expression of language is literal, but the ultimate intention on which it is based conforms to reality, so it is definitive. For example, the phrase 'I then became the All-Seeing Buddha' directly expresses the literal meaning, but the basis of the Dharmakaya's equality that it relies on conforms to reality, so it is definitive. So, what is the difference between literal and definitive? The Moon Lamp Sutra says: 'As the Sugata has spoken, one should know the distinctions of the definitive sutras. Wherever sentient beings, pudgalas, and persons are mentioned, all should be known as expedient speech.' Therefore, ultimately expressing the ultimate truth, that is, the profound meaning of the emptiness of the dharmadhatu, is definitive; while temporarily speaking of sentient beings and pudgalas to make people believe in the cause and effect of conventional truth is literal. Or, in the Lamp Illuminating Commentary, it says: 'For those of inferior intellect, speaking in a concealed manner is called the provisional meaning. To clearly show the true meaning, the definitive meaning is also spoken.' Like this (for both truths), because of intention, speaking in a concealed manner, etc., the direct expression of language has harmful effects, so it is necessary to seek other intentions, which is literal; while clearly speaking and having no harmful effects, so it can be understood according to that intention, is definitive. For these, the definitive and ultimate of the lower schools will also become the literal and conventional of the higher schools. As the Two Truths says: 'What is definitive for another is conventional for another, like what one loves is also another's wife.' Just as (Nagarjuna quoted), in the view of the shravakas, self-character is the ultimate truth, but in the Mahayana it is conventional; in the view of the cittamatrins, self-awareness and self-illumination are the ultimate truth, but in the Madhyamaka it is conventional, and so on. Sixth, (the benefits of knowing samadhi) are: In the very vast Mahayana, it is said that the Bodhisattvas abide in the samadhi of the Dharma, so how is proficiency in this manifested? What are the signs?

---

གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྟགས་སམ་ཕན་ཡོན་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་མདོར་ བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྒྱན་ལས། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ ནི། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀ་ལ། །ལྔ་པོའི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ རོ། ། དེ་ལ་(གསུམ་ལས་དང་པོ།)ཞི་གནས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གཉིས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལའང་ཤིན་ཏུ་ སྦྱངས་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ས་ 1-703 བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སམ། ལུས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་བག་ཆགས་ ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་སྟོབས་ཆུང་བར་བྱེད་པ་དང་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་མོས་པས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ པའི་དགའ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་པ་ སྟེ། ལུས་ལ་གནས་ངན་ལེན་པ་དང་། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་འགྱུར། །ལུས་དང་སེམས་ནི་ ཀུན་ཏུ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལྷག་མཐོང་གི་ཕན་ཡོན་གཉིས་ནི་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ མི་བརྗེད་པར་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་ པ་ཕྱོགས་རེར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་ཅིང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ དང་། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གནས་གྱུར་ཐོབ་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་མ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་སངས་ རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ འབྱུང་བ་དང་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོངས་སུ་ཆད་མེད་རྟོགས་པར་ འགྱུར། །ཡང་དག་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ནི། །མ་བརྟགས་པ་དག་རབ་ཏུ་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) གཉིས་ཀའི་ཕན་ཡོན་གཅིག་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པའི་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ས་བཅུ་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་དག་པ་ གཉིས་ལྡན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གོང་ མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ་ 1-704 ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་རབ་རྫོགས་དང་། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་ གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཡོངས་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མཆོད་པར་འོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། བདུན་པ་(མཆོད་པར་འོས་པ་)ནི། རྒྱུད་བླར། ཆོས་སྐུ་(དངོས་དང་བཏགས་པ་བ་)རྣམ་གཉིས་ཤེས་ བྱ

【現代漢語翻譯】 如何理解它呢？雖然徵象或利益有很多，但概括起來有五種。如《莊嚴經論》所說：『在一切地中，於一切方面，智者們的利益是，止和觀二者，具有五種自性。』 其中，（三者中的第一個）止的兩種利益是：每一剎那都因極其純熟的特殊力量遍佈全身，從而使二障的惡劣處境，即阿賴耶識或身心無法運作的一切習氣都消滅並變得微弱；並且由於信奉一切教法與法界本體同一味道，而安住于平等之中，從而脫離了對蘊等各種事物的執著，依靠領悟經部等教法的意義而獲得極其純熟的特殊喜悅。如雲：『身體的惡劣處境，每一剎那都在消逝，身體和心，都因極其純熟而充滿。』 （第二個）觀的兩種利益是：對於如何詳細區分的諸法，僅僅通過憶念而不忘失，從而對經部等教法產生智慧的光芒，這種光芒並非僅限於某個方面，而是無量無邊地照耀一切方面，並且與清凈二障的部分相符，作為獲得轉依的先兆，顯現出不分別的智慧之路，如未經造作和考察一般，見到包括佛陀及其眷屬在內的清凈景象。如雲：『諸法在一切顯現中，都能毫無遺漏地領悟，真實的理由是，未經考察就能完全見到。』 （第三個）二者的一個利益是：爲了通過斷除二障而圓滿轉依的法身於十地，以及爲了在佛陀的果位上圓滿成就二種清凈，逐漸地，比之前的更高，也持有成就更高果位的同類因的種子。 如雲：『同樣爲了圓滿法身，以及爲了完全清凈，智者從高到高，都持有因。』 值得供養的理由 第七個（值得供養）是：《寶性論》中說：法身（本體和后得）有兩種智慧。

【English Translation】 How to understand it? Although there are many signs or benefits, they can be summarized into five aspects. As stated in the 'Ornament of the Mahayana Sutras': 'In all grounds, in all aspects, the benefits for the wise are that both Shamatha and Vipassana possess five natures.' Among them, (the first of the three) the two benefits of Shamatha are: in each moment, due to the extremely refined and special power pervading the body, the adverse conditions of the two obscurations, that is, all the habitual tendencies of the Alaya consciousness or the inability of body and mind to function, are destroyed and weakened; and because of believing that all teachings are of the same taste as the Dharmadhatu, one abides in equanimity, thereby being free from attachment to various things such as the skandhas, and relying on understanding the meaning of the Sutras and other teachings to obtain extremely refined and special joy. As it says: 'The adverse conditions of the body, are exhausted in each moment, the body and mind, are filled with extreme refinement.' (The second) The two benefits of Vipassana are: for the Dharmas that have been thoroughly distinguished, one does not forget them merely through mindfulness, thereby generating the light of wisdom towards the Sutras and other teachings. This light is not limited to one aspect, but shines limitlessly in all aspects, and is in accordance with the aspect of purifying the two obscurations. As a precursor to obtaining transformation, the path of non-conceptual wisdom appears, and one sees pure signs, including the Buddha and his retinue, as if they were uncreated and unexamined. As it says: 'All Dharmas, in all appearances, can be understood without omission, the reason for the truth is, that one can completely see without examination.' (The third) One benefit of both is: in order to perfect the Dharmakaya of transformation on the tenth Bhumi by abandoning the two obscurations, and in order to perfectly accomplish the two purities in the state of Buddhahood, gradually, even higher than the previous, one also holds the seeds of the similar cause for accomplishing the higher fruit. As it says: 'Likewise, in order to perfect the Dharmakaya, and in order to completely purify, the wise hold the cause from higher to higher.' Reasons for being worthy of offerings The seventh (worthy of offerings) is: In the 'Uttaratantra Shastra', it says: The Dharmakaya (essence and manifestation) has two kinds of wisdom.

---

་སྟེ། །ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་(ཉོན་མོངས་པའི་)དྲི་(མ་)མེད་(པ་)དང་། །(བསྟན་པ་ཆོས་སྐུ་)དེ་ཡི་རྒྱུ་ མཐུན་ཟབ་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་ནི་སྟོན་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའང་ རྟོགས་པ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་དུ་བསྟན་པར་འདྲ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་ པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བདུག་པ་བསྲེགས་སྤོས་དང་ཕྱེ་མའི་ཕུར་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་ དང་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་འོས་པར་(མདོ་མང་པོར་)གསུངས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ནི་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་དམན་ནི་གཞན་ལ་ཕན་བདེའི་ གནས་མ་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་དུ་ཕན་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་ བདེ་བའི་གནས་སམ་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ནའང་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་མཐར། ཁྱད་པར་ཕྱིར་དང་ མི་ཟད་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་མ་ཞིའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་གསུང་རབ་དང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་ པའོ།། །། ༈ ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་འཆད་པ། ད་ནི་བམ་པོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཐ་མར་ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་འཆད་པ་ལ། བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཐོབ་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) ༈ མདོར་བསྟན་པ། མདོར་བསྟན་ནི། གང་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་ གཞག་པ་དང་། གང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ 1-705 སོགས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བལྟའོ། ། ༈ རྒྱས་བཤད་ལ། ཐོབ་པ་པོ་གང་ཟག་ངོས་བཟུང་བ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། (བཞི་སྟེ།)ཐོབ་པ་པོ་གང་ཟག་ངོས་བཟུང་། ཐོབ་བྱའི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ། མངོན་རྟོགས་སུ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན། དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་དབྱེ་བ། ནང་ཚན་དྲུག་ ཅུར་དབྱེ་བ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་། རྒྱུན་ཞུགས་གཉིས་ལ་དཔྱད་པའོ། ། ༈ སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་དབྱེ་བ། དང་པོ་ནི། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་ལ་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གཉེན་ པོ་ཐེག་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་ཚོགས་ གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ཉེ་བར་བརྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་ལ་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཐོབ་བྱ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུས་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན་པ་ཁམས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ

【現代漢語翻譯】 如經文所說：『法界清凈無垢，與（教法法身）具有深厚的共同基礎，並以各種方式顯現。』大小乘都被視為獲得證悟法身的共同基礎。那麼，為什麼在極其廣大的大乘佛法中，適合用焚香、香粉、鮮花、燈、傘和幢幡等來供養（在許多經文中都有記載），而在聲聞乘的教法中卻沒有這樣的說法呢？這是因為小乘不是他人利樂的來源，而大乘是所有眾生永久利益和暫時安樂的來源或基礎。特別是，利益他人和涅槃時，功德無盡。如《中邊分別論》所說：『爲了特殊的原因和無盡的緣故，爲了利益他人和寂滅的緣故。』正如《攝阿毗達摩義論》所說：『特別是指確定經文和論藏的教法，並加以明確區分。』這是《攝阿毗達摩義論》第三品的解釋。 獲得之決定的解釋 現在是第五卷，即最後解釋獲得之決定。爲了理解斷除之獲得的獲得對像和獲得方法，什麼是獲得之決定呢？ （二者中的第一個） 總說 總說：觀察如何確定獲得者的人，以及如何確定所獲得的證悟之法等，以確定獲得的意義。 詳述：獲得者之確定 （第二個）詳述：（分為四個方面：）獲得者之確定，所獲得的證悟，證悟中所包含的功德，以及從這些功德中衍生的特殊之處。首先，關於獲得者之確定：分為七類，分為六十個小類，每個分類的自性，以及對入流果的兩種情況的考察。 分為七類 首先：根據斷除的煩惱的多少和行為來區分；根據所依賴的對治道（乘）來區分；根據通過積累兩種資糧來鞏固相續來區分；根據逐漸與證悟真理相結合來區分；根據所獲得的沙門果位來區分；根據所依賴的三界來區分存在狀態；以及最終根據菩提行來區分。

【English Translation】 As the scripture says, 'The Dharmadhatu is utterly pure and without defilement, and (the teaching Dharmakaya) has a profound common basis and manifests in various ways.' Both the Greater and Lesser Vehicles are similarly taught as a common basis for attaining the Dharmakaya of realization. Why, then, in the vast Greater Vehicle teachings, is it appropriate to make offerings with incense, powdered incense, flowers, lamps, umbrellas, and banners (as stated in many sutras), while such practices are not mentioned in the teachings of the Hearer Vehicle? This is because the Lesser Vehicle is not a source of benefit and happiness for others, whereas the Greater Vehicle is the source or basis of permanent benefit and temporary happiness for all sentient beings. In particular, there is an inexhaustible quality in benefiting others and in nirvana. As the Madhyantavibhaga states, 'For the sake of special reasons and inexhaustibility, for the sake of benefiting others and pacification.' As the Abhidharmasamuccaya states, 'Specifically, it refers to establishing and clearly distinguishing the teachings of the scriptures and the Vinaya.' This is the explanation of the third chapter of the Abhidharmasamuccaya. Explanation of the Determination of Attainment Now is the fifth fascicle, which is the final explanation of the determination of attainment. In order to understand the object of attainment and the method of attainment of the abandonment, what is the determination of attainment? (The first of the two) Summary Summary: Observe how to determine the person who attains and how to determine the Dharma of realization that is attained, in order to determine the meaning of attainment. Detailed Explanation: Determination of the Attainer (The second) Detailed explanation: (Divided into four aspects:) determination of the attainer, the realization to be attained, the qualities included in the realization, and the distinctions arising from these qualities. First, regarding the determination of the attainer: divided into seven categories, divided into sixty subcategories, the nature of each division, and an examination of the two cases of stream-enterers. Divided into Seven Categories First: Differentiated by the degree of afflictions to be abandoned and by conduct; differentiated by the antidote vehicle (yana) upon which one relies for definite emergence; differentiated by the consolidation of the continuum through the accumulation of the two accumulations; differentiated by gradually engaging with the realization of truth; differentiated by the fruits of the ascetic life to be attained; differentiated by the state of existence based on the three realms upon which one relies; and finally, differentiated by the conduct of enlightenment.

---

་སྤྱད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀྱང་ཐོབ་པ་བོ་གང་ཟག་བསྡུས་ཏེ་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟའོ། ། ༈ ནང་ཚན་དྲུག་ཅུར་དབྱེ་བ། (དྲུག་ཅུར་དབྱེ་བ།) གཉིས་པ་ནི། སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་རིམ་པ་ལྟར་པ་འབྱེད་པའི་དང་པོ་སྤྱོད་ པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་བདུན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་དག་ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ ཆུང་བའི་གང་ཟག་གོ(༧)། གཉིས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མྱང་འདས་ལ་ཞུགས་ པའི་གང་ཟག་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གོ(༡༠) ། 1-706 གསུམ་པ་ཉེ་བར་བརྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཚོགས་སྦྱོར་ལ་ གནས་པའི་གང་ཟག་གསུམ་སྟེ། ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ ལ་མ་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་གོ(༡༣) ། བཞི་པ་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་སྦྱོར་ལམ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་གཉིས་ཏེ། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ ཟག་གོ(༡༥) ། ལྔ་པ་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་བཞི་ལ་གནས་པའི་གང་ ཟག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། དེའང་དབང་པོ་དང་སྙོམས་འཇུག་གིས་ཕྱེ་བ་ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་པ་ དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་དང་། གཉིས་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྩ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་ནི་རྒྱུན་ ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་ བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ དང་། འབྲས་བུ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཅུ་བཞི་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ནི། དེ་ལྟར་ ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཕྱིར་འོང་གི་ཁྱད་ པར་གཅིག་ནི། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་གི་ཁྱད་པར་ལྔ་ནི། བར་དོར་ཡོངས་སུ་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མངོན་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་ནི་ 1-707

【現代漢語翻譯】 通過運用進行區分，可以觀察到所包含的補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，指人或眾生）是如何分類安立的。 六十種分類： （六十種分類）第二部分是按照七個類別依次進行區分。首先，通過運用進行區分是怎樣的呢？在輪迴中運用的補特伽羅有七種：運用貪慾者、運用嗔恨者、運用愚癡者、運用我慢者、運用分別念者、運用以上這些平等者，以及煩惱較輕微的補特伽羅。(7) 第二，通過決定生起進行區分是怎樣的呢？進入寂滅涅槃的補特伽羅有三種：聲聞乘的行者、緣覺乘的行者和大乘的補特伽羅。(10) 第三，通過近取穩固進行區分是怎樣的呢？安住于特殊資糧加行道的補特伽羅有三種：未積資糧者、已積資糧也未積資糧者，以及已積資糧的補特伽羅。(13) 第四，通過加行進行區分是怎樣的呢？大多安住于加行道的補特伽羅有兩種：隨信行者和隨法行者。(15) 第五，通過果位進行區分是怎樣的呢？安住於四種果位的補特伽羅有二十七種。其中，通過根器和等持來區分有五種：信勝解、見所至、身證、慧解脫和俱解脫。四雙八輩士中的根本士夫有四種：爲了證得入流果而趣入者、入流者、爲了證得一來果而趣入者、一來者、爲了證得不來果而趣入者、不來者、爲了證得阿羅漢果而趣入者、阿羅漢。四種果位的十四種差別中，入流果的兩種差別是：如此獲得后，最多經歷七次輪迴；從一個種姓生到另一個種姓。一來果的一種差別是：間隔一次。不來果的五種差別是：在中陰身中般涅槃、生起后般涅槃、無行般涅槃、有行般涅槃和上流。阿羅漢的六種差別是：

【English Translation】 By applying distinctions through usage, one can observe how the included individuals (Pudgala) are categorized and established. Sixty Types of Classification: (Sixty Types of Classification) The second part is to distinguish according to the seven categories in order. First, how is it to distinguish by applying distinctions through usage? There are seven types of individuals who engage in samsara: those who engage in desire, those who engage in hatred, those who engage in ignorance, those who engage in pride, those who engage in conceptualization, those who engage in equality of these, and individuals with lesser afflictions. (7) Second, how is it to distinguish by applying distinctions through definite emergence? There are three types of individuals who enter into nirvana: practitioners of the Hearer Vehicle, practitioners of the Solitary Realizer Vehicle, and individuals of the Great Vehicle. (10) Third, how is it to distinguish by applying distinctions through proximate stability? There are three types of individuals who abide in the special accumulation-application path: those who have not accumulated merit, those who have both accumulated and not accumulated merit, and individuals who have accumulated merit. (13) Fourth, how is it to distinguish by applying distinctions through application? There are mostly two types of individuals who abide in the path of application: those who follow faith and those who follow dharma. (15) Fifth, how is it to distinguish by applying distinctions through results? There are twenty-seven types of individuals who abide in the four fruits. Among them, there are five types distinguished by faculties and meditative absorptions: faith-liberated, vision-attained, body-witness, wisdom-liberated, and both-liberated. The four pairs of eight types of individuals have four fundamental individuals: those who have entered to realize the stream-enterer fruit, stream-enterers, those who have entered to realize the once-returner fruit, once-returners, those who have entered to realize the non-returner fruit, non-returners, those who have entered to realize the arhat fruit, and arhats. Among the fourteen distinctions of the four fruits, the two distinctions of the stream-enterer fruit are: after obtaining it in this way, one experiences at most seven rebirths; being born from one lineage to another. The one distinction of the once-returner fruit is: with one interruption. The five distinctions of the non-returner fruit are: parinirvana in the intermediate state, parinirvana after birth, effortless parinirvana, effortful parinirvana, and upward-moving. The six distinctions of the arhat are:

---

དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྗེས་ སུ་སྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གོ(༤༢) ། དྲུག་པ་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་གང་ ཟག་བཅུ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལའང་སྤྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དགུ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་། འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའོ་ཞེས་པ་གསུམ་དང་། འདོད་པ་ན་ སྤྱོད་པ་གསུམ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའང་ དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་གང་ཟག་བཞི་ནི་འདོད་པ་དང་ གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་ རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ འདོད་ཁམས་སུ་སྟོན་པས་དེའི་གང་ཟག་གོ(༥༥) ། བདུན་པ་སྤྱད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ ཅན་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཟག་གོ(༦༠) ། དེ་ ལ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསྟན་པའི་དགོས་པ། ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་། རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ། སྤྱིའི་དོན་བསྡུ། གྲངས་སོགས་དཔྱད་པའོ། ། (དང་པོ།) དགོས་པ་ནི། གང་ཟག་བཏགས་པའི་ཡོད་ཉིད་དུ། །བརྗོད་བྱ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ ནོ། །མི་དམིགས་(པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་)ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་(དང་)ཉོན་ མོངས་རྒྱུ(ཡིན་ནོ)། །ཞེས་པ་ལྟར་(རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་ཀྱང་)དོན་དམ་པར་གང་ཟག་དང་བདག་དང་ 1-708 སེམས་ཅན་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ལས་ཕན་ཡོན་བཞི་ཐོབ་པ་ སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་དང་མིང་ཐ་དད་པ་ཅན་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ ནས་ལྷ་སྦྱིན་སོང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་ན་ཐ་སྙད་བརྗོད་སླ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ ནའང་ཆོས་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་མ་གྲགས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་གྲགས་ཤིང་འཕགས་པས་ཀྱང་ དེ་དང་མཐུན་པར་མཛད་པས་དོན་གོ་སླ་བ་དང་། གང་ཟག་མེད་ན་ལས་བྱེད་པ་དང་རྣམ་ སྨིན་མྱོང་བ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་དམ་སྙམ་པའི་སྐྲག་པ་སྤོང་བ་དང་། གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོའི་ རྒྱུད་ལ་སྐྱོན་འདི་རྣམས་སྤངས་སོ་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་སྤངས་ཐོབ་ ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་དབྱེ་བ་དང་རྒྱུན་གྱ

【現代漢語翻譯】 （42）阿羅漢（Arhat）是完全解脫煩惱者，具有捨棄自我的本性，守護正法，安住于不動的狀態，堪能徹底覺悟，且其本性不為任何事物所動搖的人。 （55）第六，以界（dhātu）來區分是怎樣的呢？有十三種眾生行於三界（tridhātu）之中。一般來說，三界的眾生有九種，即行於欲界（kāmadhātu）的凡夫（pṛthagjana）、有學（śaikṣa）和無學（aśaikṣa）三種。如同欲界有三種眾生，色界（rūpadhātu）也有三種眾生，無色界（arūpadhātu）也有同樣的三種眾生。特別的是，欲界和色界的眾生有四種，即行於欲界和色界的兩位菩薩（bodhisattva），行於欲界的獨覺佛（pratyekabuddha），以及雖然如來（tathāgata）的境界不可思議，但由於示現十二行誼于欲界，因此也屬於此處的眾生。 （60）第七，以行持來區分是怎樣的呢？特別是有五種眾生安住于大乘（mahāyāna）道，即以信解行持者、以增上意樂行持者、以有相行持者、以無相行持者，以及以無功用行持者的菩薩。 爲了明確這些內容，有五個總綱：教義的目的、本體的識別、型別的區分、總義的概括，以及數量等的考察。 （第一）目的是：所謂的『眾生』只是假名安立的存在，並非實有自性的事物。正如經中所說，『因為不可見，所以是顛倒的，是煩惱和煩惱的根源』。雖然在勝義諦（paramārtha-satya）中，沒有眾生、自我和有情存在，但在世俗諦（saṃvṛti-satya）中，通過假名安立來闡述，可以獲得四種利益：將色等諸多具有不同體性和名稱的事物歸納為一個整體，例如說『天授走了』等，這樣說法容易；世間不流行僅用『法』來稱謂，而是用『眾生』來稱謂，聖者也隨順世間，因此容易理解；如果沒有眾生，就沒有造業者和受報者，從而消除對因果不存在的恐懼；以及瞭解某個眾生斷除了哪些過患，獲得了哪些功德。同樣，也能夠理解輪迴（saṃsāra）和涅槃（nirvāṇa）的狀態、區別和延續。

【English Translation】 (42) An Arhat (Arhat) is one who has completely overcome afflictions, possesses the nature of abandoning self, protects the Dharma, abides in an unmoving state, is worthy of complete realization, and whose nature is not disturbed by anything. (55) Sixth, how is it distinguished by the elements (dhātu)? There are thirteen kinds of beings who dwell in the three realms (tridhātu). Generally speaking, there are nine kinds of beings in the three realms, namely, the ordinary beings (pṛthagjana), learners (śaikṣa), and non-learners (aśaikṣa) who dwell in the desire realm (kāmadhātu). Just as there are three kinds of beings in the desire realm, there are three kinds of beings in the form realm (rūpadhātu), and similarly, there are three kinds of beings in the formless realm (arūpadhātu). In particular, there are four kinds of beings in the desire and form realms, namely, the two Bodhisattvas (bodhisattva) who dwell in the desire and form realms, the Pratyekabuddha who dwells in the desire realm, and although the realm of the Tathagata (tathāgata) is inconceivable, because he manifests the twelve deeds in the desire realm, he also belongs to the beings here. (60) Seventh, how is it distinguished by practice? In particular, there are five kinds of beings who abide on the Mahayana (mahāyāna) path, namely, the Bodhisattva who practices with faith, the one who practices with higher intention, the one who practices with signs, the one who practices without signs, and the one who practices without effort. In order to clarify these contents, there are five general outlines: the purpose of the teachings, the identification of the essence, the classification of types, the summary of the general meaning, and the examination of numbers, etc. (First) The purpose is: the so-called 'being' is merely a nominally established existence, not a real entity with self-nature. As it is said in the scriptures, 'Because it is invisible, it is inverted, it is the source of afflictions and afflictions.' Although in the ultimate truth (paramārtha-satya), there are no beings, self, and sentient beings, in the conventional truth (saṃvṛti-satya), by establishing names to explain, four benefits can be obtained: summarizing the many things with different characteristics and names such as form into one whole, for example, saying 'Devadatta is gone,' etc., thus making it easy to speak; the world does not use the term 'dharma' alone, but uses the term 'being,' and the noble ones also follow the world, so it is easy to understand; if there are no beings, there would be no actors and no experiencers of karmic results, thus eliminating the fear that cause and effect do not exist; and understanding which faults a certain being has abandoned and which virtues he has obtained. Similarly, it is also possible to understand the states, differences, and continuity of samsara (saṃsāra) and nirvana (nirvāṇa).

---

ི་བྱེ་ བྲག་རྣམས་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཡང་བསྟན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་བའི། །གནས་ སྐབས་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །འཇུག་དང་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། །གང་ཟག་གིས་ནི་ཉེ་ བར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ནི། དོན་དམ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པར། རྒྱུན་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ། མཚན་ཉིད་འཛིན་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ། །འདི་ན་གང་ཡང་འཁོར་བ་མེད། །སུ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་ པ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་རྒྱུད་གསུམ་རྣམ་ པར་ངེས་པར། ཁ་ཡར་བ་དང་ཚོགས་པ་ཞེས། །བརྟགས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡི་རྒྱུན། །གང་ཟག་མ་ ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུན་ནི་གང་ཟག་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་ པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཁ་ཡར་བ་གང་ཟག་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའང་གང་ཟག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་། ལྔ་ཀ་ཚོགས་པ་གང་ཟག་ཡིན་ན་གཟུགས་མེད་ན་གང་ཟག་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཀུན་ གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་གང་ཟག་ཏུ་འདོད་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་སངས་རྒྱས་གང་ཟག་མ་ ཡིན་པར་འགྱུར་བས། ཕུང་པོ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཅི་རིགས་པའི་རྒྱུན་ལ་གང་ཟག་ཅེས་ 1-709 བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) རྣམ་དབྱེ་ནི། འཕགས་བྱིས་སློབ་མི་སློབ་ཐེག་པ། །ཁམས་ལམ་སྦྱར་བ་ལྟར་ འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དྲུག་ཅུ་བོ་དེ་དག་(དང་པོ།)འཕགས་པ་དང་བྱིས་པ་གང་ཡིན་དཔྱད་ དེ་ཕྱེ་ན། སྦྱོར་བས་ཕྱེའང་ཟེར་ཏེ་དཔྱད་ཞུགས་པ་དང་པོ་མ་གཏོགས་པའི་འབྲས་བུས་ཕྱེ་བ་ ཉེར་དྲུག་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སློབ་མི་སློབ་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ སེམས་ཕྱི་མ་བཞི་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། སྤྱོད་པས་ཕྱེ་བ་དྲུག་དང་། ཉེ་ བར་བསྟན་པས་ཕྱེ་བ་གསུམ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གསུམ་དང་། མོས་པས་ སྤྱོད་པ་ཅན་ཏེ་བཅུ་གསུམ་ནི་བྱིས་པ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་འབྱུང་གིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་དང་། (སྦྱོར་ བས་ཕྱེ་བའང་ཟེར་ཏེ་དཔྱད།)ཞུགས་པ་དང་པོ་དང་། འདོད་པའི་རང་རྒྱལ་དང་། ཉོན་མོངས་ པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་(གཉིས་པ།)སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཡིན་དཔྱད་དེ་ཕྱེ་ན་འབྲས་བུས་ ཕྱེ་བའི་ནང་ནས་ཞུགས་པ་དང་པོ་དང་། དགྲ་བཅོམ་དགུ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་ དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་གསུམ་དང་། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དང་། བྱང་སེམས་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་གྲོལ་གཉིས་དང་། དགྲ་བཅོམ་འབྲས་ གནས་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མི་སློབ་པ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱོད་པས་ཕྱེ་བ་དང་། བརྟན་པས་ཕྱེ་བ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱིས་པ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་ པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང་། (ཉོ

【現代漢語翻譯】 爲了理解這些區別，它也被展示出來。正如所說：'從完全煩惱中解脫出來，區分狀態的斷除，以及進入和延續的區別，都由補特伽羅（藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人）來指示。' (第二，)本體是：在究竟的偈頌中，延續被稱為補特伽羅。持有特徵的被稱為法。這裡沒有人輪迴，也沒有人涅槃。'正如所說，蘊的延續被稱為補特伽羅。有些人認為，在三種相續的確定中，如果聚集是向上增長的，那麼五蘊的延續就不是補特伽羅。因此，種子阿賴耶識的延續被認為是補特伽羅。正如所說，如果五蘊向上增長是補特伽羅，那麼瓶子等也會變成補特伽羅。如果五者聚集是補特伽羅，那麼無色界就沒有補特伽羅。因此，阿賴耶識的延續被認為是補特伽羅。即使如此，佛也會變成非補特伽羅。因此，應將有漏和無漏蘊的延續稱為補特伽羅。 (第三，)分類是：聖者、凡夫、有學、無學、乘、界、道，應被視為混合。正如所說，對這六十者（第一，）進行分析，區分哪些是聖者和凡夫。也可以說是通過結合來區分，即除了第一個入流果之外，通過果位來區分的二十六者，以及三界的有學和無學六者，以及如來和後來的四位菩薩，總共三十七位是聖者。通過行為來區分的六者，通過指示來區分的三者，以及三界的三位異生凡夫，以及隨信行者等十三位是凡夫。通過出離心來區分的三者（也可以說是通過結合來區分，即分析），第一個入流果，以及欲界的獨覺，以及煩惱較少者等，是兩者共有的。 同樣地，（第二，）分析區分哪些是有學和無學，在通過果位來區分的之中，除了第一個入流果和阿羅漢之外，剩餘的十七位，以及三界的有學三者，以及欲界和色界的菩薩，以及後來的四位菩薩是有學。兩種解脫者，以及安住于阿羅漢果者，以及其六種差別，以及如來是無學。通過行為來區分者，通過堅定來區分者，以及三界的凡夫，以及隨信行者等，既不是有學也不是無學。（煩惱）

【English Translation】 For the sake of understanding these distinctions, it is also shown. As it is said: 'From complete affliction, the distinction of severing the state, and the distinction of entering and continuing, are indicated by the Pudgala (藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：Person).' (Second,) The essence is: In the ultimate verse, the continuum is called Pudgala. That which holds characteristics is called Dharma. Here, no one revolves in samsara, and no one passes into nirvana.' As it is said, the continuum of the skandhas is called Pudgala. Some argue that in the determination of the three continuums, if the aggregate is growing upwards, then the continuum of the five skandhas is not Pudgala. Therefore, the continuum of the seed Alaya-vijñana is considered to be Pudgala. As it is said, if the upward growth of the five skandhas is Pudgala, then pots and so on would also become Pudgala. If the aggregate of the five is Pudgala, then there would be no Pudgala in the formless realm. Therefore, the continuum of Alaya-vijñana is considered to be Pudgala. Even so, the Buddha would become a non-Pudgala. Therefore, the continuum of defiled and undefiled skandhas, as appropriate, should be called Pudgala. (Third,) The divisions are: Noble ones, ordinary beings, learners, non-learners, vehicles, realms, paths, should be considered mixed. As it is said, analyzing these sixty (first,) and distinguishing which are noble ones and ordinary beings. It can also be said to be distinguished by combination, that is, the twenty-six distinguished by fruits, excluding the first stream-enterer, and the six learners and non-learners of the three realms, and the Tathagata and the latter four Bodhisattvas, totaling thirty-seven, are noble ones. The six distinguished by conduct, the three distinguished by indication, and the three ordinary beings of the three realms, and the thirteen such as those who follow faith are ordinary beings. The three distinguished by renunciation (it can also be said to be distinguished by combination, that is, analysis), the first stream-enterer, and the solitary realizer of the desire realm, and those with few afflictions, etc., are common to both. Similarly, (second,) analyzing and distinguishing which are learners and non-learners, among those distinguished by fruits, excluding the first stream-enterer and the Arhat, the remaining seventeen, and the three learners of the three realms, and the Bodhisattvas of the desire and form realms, and the latter four Bodhisattvas are learners. The two liberated ones, and those who abide in the Arhat fruit, and its six distinctions, and the Tathagatas are non-learners. Those distinguished by conduct, those distinguished by steadfastness, and the ordinary beings of the three realms, and those who follow faith, etc., are neither learners nor non-learners. (Afflictions)

---

ན་མོངས་པ་ཆུང་བ་དང་སྦྱོར་བས་ཕྱེ་ བ་གཉིས་དང་། ཞུགས་པ་དང་པོ་ནི་གཉིས་མིན་སྲིད་པ་ཟེར།)ངེས་འབྱུང་གིས་ཕྱེ་བ་གསུམ་དང་། འདོད་པའི་ རང་རྒྱལ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སློབ་པ་ནི་འཕགས་པའི་དབང་དུ་ བྱས་པ་སྟེ། ཐར་པ་ལ་བརྩོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དཔྱད་པས་ཤེས་སོ། ། 1-710 (གསུམ་པ།) ཐེག་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕྱེ་ན། ངེས་འབྱུང་དང་པོ་དང་། འབྲས་བུས་ཕྱེ་བ་ ཉེར་བདུན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་དང་། ངེས་འབྱུང་བར་པ་དང་། འདོད་པའི་རང་རྒྱལ་ནི་ རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ངེས་འབྱུང་ཕྱི་མ་དང་། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སྤྱད་པས་ཕྱེ་བ་ལྔ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཡིན་ཞིང་། བརྟན་པས་ཕྱེ་ བ་གསུམ་དང་། སྦྱོར་བས་ཕྱེ་བ་གཉིས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སློབ་མི་སློབ་དྲུག་ནི་གསུམ་ ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། སྤྱད་པས་ཕྱེ་བ་བདུན་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱིས་པ་གསུམ་ལ་ནི་ ཐེག་པ་གསུམ་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་མ་ཡིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ། ། (བཞི་པ།) ཁམས་གསུམ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕྱེ་ན། འདོད་ཁམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ངེས་འབྱུང་བར་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་དང་། ཟུང་དང་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་པ་ ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང་། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་ གཅིག་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་(དྲུག་གི་)དང་པོ་གསུམ་དང་། (ལྔ་པའང་ཟེར།) འདོད་པའི་སློབ་པ་ སོགས་གསུམ་དང་། དེའི་རང་རྒྱལ་དང་བྱང་སེམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ ཞིང་། གཟུགས་ཁམས་པ་(ཕྱིར་མི་འོང་གི་ཁྱད་པར་)ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བཞི་དང་། གཟུགས་ ཀྱི་སློབ་པ་སོགས་གསུམ་དང་། དེའི་བྱང་སེམས་རྣམས་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་པ་ནི་ དེའི་སློབ་པ་སོགས་གསུམ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ནི་བྱང་སེམས་ དབང་ཐོབ་པ་(སྤྱོད་པས་ཕྱེ་པའི་ལྔ་པ་)རྣམས་ཡིན་ཞིང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་པ་ནི་གོང་དུ་ འཕེལ་བ་ཡིན་ལ། ཁམས་གསུམ་ཀའི་ཐུན་མོང་བས་ནི་(གོང་མ་གཉིས་ནའང་སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་བ་སོགས་ ཡོད་པས་)སྤྱོད་པས་ཕྱེ་བ་དྲུག་དང་། ངེས་འབྱུང་ཕྱི་མ་དང་། བརྟན་པས་ཕྱེ་བ་དང་། སྦྱོར་བས་ ཕྱེ་བ་དང་། དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་ལ་སོགས་པ་(ལྔར་ཕྱེ་བའི་ལྷག་མ་)དང་། སྤྱད་པས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ ཡིན་ནོ། ། 1-711 (ལྔ་པ།) ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕྱེ་ན། ཚོགས་ལམ་པ་ནི་དང་པོའི་དྲུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། ཚོགས་སྦྱོར་ཐུན་མོང་བ་ནི་བརྟན་པས་ཕྱེ་བ་གསུམ་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པ་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ ལ། སྦྱོར་བས་ཕྱེ་པ་གཉིས་ནི་ཕལ་ཆེར་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡིན་ཡང་(ཁ་ཅིག་)མཐོང་ལམ་དང་

【現代漢語翻譯】 將煩惱小和合修分出的兩種，初入者稱為『二非有』。 以出離心分出的三種，以及欲界自生者，是二者的共同之處。這些教法是針對聖者而言，對於致力於解脫者，可以通過分析來了解。 （三）與三乘結合來區分：初出離心和以果位區分的二十七種是聲聞乘；中間出離心和欲界自生者是緣覺乘；后出離心和欲色界菩薩、如來，以及以行區分的五種是大乘。以堅定區分的三種，以合修區分的兩種，以及三界中的六種有學和無學是三者的共同之處。以行區分的七種和三界中的三種凡夫，對於三乘來說，既有共同之處，也有不共同之處。 （四）與三界結合來區分：欲界眾生是行嗔恚者，中間出離心者，智慧解脫者，最初二禪和三禪的入定者，有生七次者，從一類到另一類投生者，一生補處者，以及（六種）阿羅漢中的前三種（也有說是五種）。欲界的三種有學者等，以及他們的自生者、菩薩和如來。色界眾生（不還者的差別）是四種涅槃者，以及色界的三種有學者等，以及他們的菩薩。無色界眾生是他們的三種有學者等。欲色界的共同之處是獲得自在的菩薩（以行區分的第五種）。以上二界的共同之處是向上提升者。三界的共同之處是（以上二界中也有貪慾較重等情況），以行區分的六種，后出離心，以堅定區分的，以合修區分的，以及信解見至等（五種區分中的剩餘部分），以及以行區分的。 （五）與五道結合來區分：資糧道是最初六種中的一部分，是入道者。資糧道和加行道的共同之處是以堅定區分的三種，隨信行者，以及三種異生中的一部分入道者。以合修區分的兩種，大多數是加行道者，但（有些人）是見道和修道者。

【English Translation】 The two kinds distinguished by small afflictions and union, the first entrants are called 'two non-existents'. The three kinds distinguished by renunciation, and the self-born of the desire realm, are common to both. These teachings are directed towards the noble ones; for those who strive for liberation, it can be understood through analysis. (3) Distinguishing by combining with the Three Vehicles: The initial renunciation and the twenty-seven kinds distinguished by results are the Hearer Vehicle; the intermediate renunciation and the self-born of the desire realm are the Solitary Realizer Vehicle; the later renunciation and the Bodhisattvas of the desire and form realms, as well as the five kinds distinguished by conduct, are the Great Vehicle. The three kinds distinguished by steadfastness, the two kinds distinguished by union, and the six learners and non-learners in the three realms are common to all three. The seven kinds distinguished by conduct and the three ordinary beings in the three realms have both common and uncommon aspects for the Three Vehicles. (4) Distinguishing by combining with the Three Realms: Beings of the desire realm are those who practice anger, those with intermediate renunciation, those with wisdom liberation, those who enter the first two and third dhyanas, those who are born seven times, those who are reborn from one class to another, those with one interruption, and the first three of the (six) Arhats (some say five). The three learners of the desire realm, etc., and their self-born ones, Bodhisattvas, and Tathagatas. Beings of the form realm (the distinction of non-returners) are the four Nirvana-goers, and the three learners of the form realm, etc., and their Bodhisattvas. Beings of the formless realm are their three learners, etc. The commonality of the desire and form realms is the Bodhisattvas who have attained power (the fifth distinguished by conduct). The commonality of the upper two realms is those who ascend upwards. The commonality of all three realms is (since there are also those with stronger desires in the upper two realms), the six distinguished by conduct, the later renunciation, those distinguished by steadfastness, those distinguished by union, and those with faith and understanding, etc. (the remainder of the five distinctions), and those distinguished by conduct. (5) Distinguishing by combining with the Five Paths: The Path of Accumulation is one aspect of the initial six, those who have entered the path. The commonality of the Path of Accumulation and the Path of Preparation is the three distinguished by steadfastness, those who act according to faith, and a portion of the three ordinary beings who have entered the path. The two distinguished by union are mostly those on the Path of Preparation, but (some) are on the Path of Seeing and the Path of Cultivation.

---

གཉིས་ ཀའི་ཐུན་མོང་བར་ཡང་འདོད་དོ། །ཞུགས་པ་དང་བོ་ནི་སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་པ་ནི་རྒྱུ་ཞུགས་དང་དེའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ ཀའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་དད་མོས་མཐོང་ཐོབ་གཉིས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སློབ་པ་གསུམ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ནང་ནས་ས་དང་པོ་པ་རྣམས་ ཡིན་ལ། སྒོམ་ལམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཟུང་བར་པ་གཉིས་དང་། དེ་དག་ གི་ཁྱད་པར་དྲུག་དང་། ཞུགས་པ་ཕྱི་མ་དང་། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་དང་། བྱང་ སེམས་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་སྔར་གྱི་མི་ སློབ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལྔ་ཀའི་ཐུན་མོང་པ་ནི་ངེས་འབྱུང་གིས་ཕྱེ་པ་གསུམ་དང་འདོད་ པའི་རང་རྒྱལ་ཏེ་བཞིའོ། །དོན་བསྡུ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ འཁོར་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འདུ་ ཞིང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པས་མ་དག་པ་སེམས་ཅན་དང་། སྒྲིབ་ པ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་དག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གིས་དག་པ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་སྟེ། དབུས་མཐར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ རྣམ་གསུམ་སྟེ། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་དག་པ་ཅི་རིགས་སྦྱར། །འདི་ལས་ ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱུད་བླ་ མར་ཡང་། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ 1-712 ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ལྔ་པ་(གྲངས་སོགས་དཔྱད་པ་)ནི། དྲུག་ཅུ་བོ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་སམ་སྙམ་ ན། མདོ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདི་ལྟ་བུས་གདུལ་བྱར་བྱ་བ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ བསྡུ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་འདུ་ཞིང་། ནང་སེམས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ ལའང་མང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་བ་དང་། ཡུམ་དང་དེའི་རྒྱན་ཉི་ཤུར་གསུངས་པ་དང་། གཞུང་གཞན་དུ་ཡང་གྲངས་གཞན་གསུངས་ ཤིང་། གོ་རིམ་ཡང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་རང་བཞིན། (གསུམ་པ་སོ་སོའི།) རང་བཞིན་ལའང་། སྤྱོད་དང་ངེས་འབྱུང་ཉེ་བར་བརྟན་པ་དང་། །སྦྱོར་ བ་འབྲས་བུ་ཁམས་དང་སྤྱད་པས་དབྱེ། ། ༈ སྤྱོད་པས་དབྱེ་བ། ཞེས་པ་ལྟར་བདུན་གྱི་དང་པོ་སྤྱོད་པས་དབྱེ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆག

【現代漢語翻譯】 二、共同之處：見道與修道二者的共同之處。初入道者是加行道和見道二者的共同之處。見道者是隨信行和隨法行二者之間的差別。見道和修道二者的共同之處是信解和見諦二者，以及三界中的三類有學，殊勝意樂行，以及有相中的初地菩薩。修道者是身證和中間者二者，以及他們之間的六種差別，后入道者，欲界和色界的菩薩，以及后三位菩薩。安住于究竟道者是之前的無學之人。五道共同之處是由出離心所區分的三者和欲界的獨覺，共四者。意義總結：從本體的角度來看，這些可以歸納為兩種：一是被煩惱染污的輪迴，二是完全清凈的涅槃。從狀態的角度來看，可以歸納為三種：一是被法界所遮蔽的不清凈的有情，二是遮蔽部分清凈的菩薩，三是遮蔽完全清凈的如來。如《中邊分別論》所說：『法界有三種，不清凈、半清凈，完全清凈，各別相應。從此如何適應，有情如是安立。』《寶性論》中也說：『不清凈、半清凈，以及極清凈，次第為有情、菩薩和如來。』 五、數量等考量：是否像這六十種一樣，數量和順序是確定的呢？並非如此，跟隨一些經部的觀點，爲了使應調伏者生起智慧而宣說，並非完全確定。如果全部歸納，可以歸納為三界有情，如果從內心區分，涅槃也有多種。聲聞地中說了二十八種，般若經及其莊嚴論中說了二十種，其他論典中也說了其他的數量，順序也有很多不同之處。 各自的自性： （三、各自的）自性方面：行和出離近穩固，加行果位界和行區分。 以行區分： 如上所說，七種中的第一種是以行來區分： 什麼是對貪慾的行呢？是由於過去的串習而產生的貪執。

【English Translation】 Two: Common ground: The common ground between the Path of Seeing and the Path of Cultivation. The initial entrant is common to both the Path of Application and the Path of Seeing. The Seer is the difference between the Follower of Faith and the Follower of Dharma. The common ground between the Path of Seeing and the Path of Cultivation is both faith and realization, as well as the three types of learners in the three realms, the practice of superior intention, and the first-ground Bodhisattvas among those with characteristics. The Cultivator is both the Body Witness and the Intermediate One, as well as the six differences between them, the later entrant, the Bodhisattvas of the Desire and Form realms, and the latter three Bodhisattvas. Those who abide on the Ultimate Path are the previous Non-Learners. The common ground of the Five Paths is the three distinguished by renunciation and the Solitary Realizer of the Desire Realm, a total of four. Summary of meaning: From the perspective of essence, these can be summarized into two: one is the cycle of samsara defiled by afflictions, and the other is the completely purified nirvana. From the perspective of state, they can be summarized into three: one is the impure sentient being obscured by the realm of Dharma, the second is the Bodhisattva with partial purification of obscurations, and the third is the Tathagata with complete purification of obscurations. As stated in the Madhyantavibhāga: 'The realm of Dharma has three types: impure, semi-pure, and completely pure, each corresponding accordingly. From this, how it adapts, sentient beings are thus established.' The Ratnagotravibhāga also states: 'Impure, semi-pure, and extremely pure, sequentially are sentient beings, Bodhisattvas, and Tathagatas.' Five: Considerations of quantity, etc.: Is the quantity and order fixed, like these sixty types? It is not so; following the views of some sutras, it is taught to generate wisdom in those who should be tamed, and it is not completely fixed. If all are summarized, they can be summarized into sentient beings of the three realms; if distinguished from the inner mind, there are also many types of nirvana. In the Hearer's Ground, twenty-eight types are mentioned, and in the Prajñāpāramitā Sutra and its Ornament, twenty types are mentioned, and other treatises also mention other quantities, and there are many different orders. The respective natures: （Three, respective) In terms of nature: conduct and renunciation are nearly stable, practice, fruit, realm, and conduct distinguish. Distinguished by conduct: As mentioned above, the first of the seven is distinguished by conduct: What is the conduct towards desire? It is attachment arising from past habits.

---

ས་བྱའི་དངོས་པོ་དམན་ པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཞེ་སྡང་ལ་ སྤྱོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་སྡང་བར་མི་འོས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་ཤས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་རིང་དུ་འབྱུང་བ་ དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་རྨོངས་པར་མི་འོས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྨོངས་པ་ཤས་ ཆེན་པོ་རྒྱུན་རིང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཁེངས་བར་མི་འོས་པའི་ཆོས་ལ་ བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཁེངས་པ་ཤས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་རིང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་ པ་ནི་འབྲོ་བར་མི་འོས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེན་པོ་འཕྲོ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་ བོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་སྤང་གཉེན་ གཉིས་ཀ་ལ་མ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀའི་མཐའ་སྤངས་ཏེ་ཡུལ་རྐྱེན་དང་འཚམ་པར་ 1-713 ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་འོས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པའམ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གཉེན་པོ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་ཤས་ཆེན་པོ་ ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང་། འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ལ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ བས་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། ། ༈ ངེས་འབྱུང་གིས་དབྱེ་བ། (གཉིས་པ།) ངེས་འབྱུང་གིས་དབྱེ་བ་གསུམ་གའང་། རིགས་དང་དབང་པོ་སྨོན་ལམ་ བསམ་པ་དང་། དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བདུན་བདུན་གྱིས་འཆད་པ་ལ། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོར། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྒྲ་ཡང་བསྒྲག་པར་བགྱི། །ཞེས་པ་ལྟར། སྲིད་པ་ ཐ་མ་བའི་དུས་སུ་ཡང་གཞན་ལས་ཉན་པར་བྱེད་པའམ་ཐོས་པ་ཙམ་སྒྲོགས་པའི་དོན་གྱིས་ ན་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་མི་ཕྲོགས་པར་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཅིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་དེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ངེས་པའམ། (དྲོད་རྩེ་)གཉིས་སློབ་རིགས་ ལས་བཟློག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་(ལ་)གཞན་(རང་རྒྱལ་དུ་)གསུམ་(པ་བཟོད་པ་བ་)ཡང་ (འགྱུར)། །ཞེས་འདོད་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་མ་ངེས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཐེག་དོན་མཐོང་(བ་འཕགས་ པ་)དང་མ་མཐོང་བ(བྱིས་པ)འོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་གཞན་དུའང་ འགྱུར་སྲིད་པ་མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་ནང་ཚན་ལ་ལྟོས་ནས་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ ཏེ་རང་བཞིན་ནམ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་བརྟུལ་བར་འགྱུར་ བ་དང་། སྨོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བདག་

【現代漢語翻譯】 對於低劣的事物，也會產生強烈的貪戀，並且在產生之後，還會長久地執著於此。對於分別唸的運用也是如此。對於嗔恨的運用，即使對於不值得憎恨的對象，也會長期產生強烈的憤怒。對於愚癡的運用，即使對於不應該如此迷惑的對象，也會長期產生強烈的迷惑。對於我慢的運用，即使不應該以此為傲的法，也會長期產生強烈的傲慢。對於分別唸的運用，即使對於不應該散亂的對象，也會產生強烈的分別念，並且長久地執著於此。 什麼是平等運用呢？對於先前沒有串習對治和煩惱兩者，捨棄過分和不足兩種極端，順應外境因緣而產生煩惱，這就是恰當、平等或安住于自性的運用。 什麼是微弱的煩惱呢？由於先前串習對治的力量，即使面對強大的外境，也只會產生微小的煩惱；對於中等和微小的外境，則根本不會產生煩惱，這就是安住于非常微薄的自性狀態。 （第二，）以出離心來區分，這三種（乘）都各有七種差別，即種姓、根器、發願、意樂、所緣、修持和果。現在先講第一種，聲聞乘的行者是什麼樣的呢？如《妙法蓮華經》所說：『世尊，今日我等成聲聞，亦當宣說最上菩提之聲。』就像這樣，在有邊之世，仍然需要聽聞他人教導，或者僅僅是宣說聽聞的內容，因此稱為聲聞。種姓的差別在於，具有不會被其他因緣所奪，必定會成就聲聞菩提的法性。雖然有人認為：『（暖位和頂位）二者是隨學種姓，與（必定成佛的）佛種姓相違，其他（忍位）三種（會成為獨覺），（勝法位）也（會成佛）。』但也有觀點認為，聲聞是不確定的兩種，即通達法義（聖者）和未通達法義（凡夫）。就像這樣，由於因緣的力量，也可能轉變為其他菩提，處於不確定的狀態。根器的差別在於，就其內部而言，雖然有隨法行等根器敏銳者，但相對於后兩種乘，其自性或體性在智慧等五根方面則顯得遲鈍。發願的差別在於，只為自己。

【English Translation】 Even for inferior things, strong attachment arises, and after it arises, it is used to adhere to it for a long time. The same applies to the use of conceptualization. The use of hatred is that even for objects that are not worthy of hatred, strong anger arises for a long time. The use of ignorance is that even for objects that should not be so ignorant, strong ignorance arises for a long time. The use of pride is that even relying on dharmas that should not be proud of, strong pride arises for a long time. The use of conceptualization is that even for objects that should not be distracted, strong conceptualization arises and is used to adhere to it for a long time. What is equanimous use? It means that one has not become accustomed to either the opponent or the affliction, abandoning both extremes of excess and deficiency, and afflictions arise in accordance with the circumstances, which is appropriate, equanimous, or abiding in its own nature. What is a minor affliction? Due to the power of having previously become accustomed to the antidote, even in the face of a large object, only a small affliction arises, and for medium and small objects, no affliction arises at all, so it abides in a very subtle nature. (Second,) The division by renunciation, all three (vehicles) have seven differences: lineage, faculty, aspiration, intention, object, practice, and result. The first is what is a Hearer Vehicle practitioner? As it says in the Lotus Sutra: 'Lord, today we have become Hearers, and we will also proclaim the sound of supreme Bodhi.' Like this, even in the last existence, one still needs to listen to others or only proclaim what is heard, therefore it is called Hearer. The difference in lineage is that it has the nature of certainly transforming into Hearer Bodhi without being robbed by other conditions. Although some think: 'The two (warmth and peak) are disciples, contrary to the Buddha lineage (which will definitely become a Buddha), the other three (patience) (will become solitary Buddhas), (the best dharma) also (will become a Buddha).' But there is also the view that Hearers are two uncertain types: those who see the meaning of the vehicle (Aryas) and those who do not see it (ordinary beings). Just like this, due to the power of conditions, it may also transform into other Bodhi, staying in an uncertain state. The difference in faculty is that, internally, although there are sharp faculties such as those who follow the Dharma, in relation to the latter two vehicles, their nature or essence becomes dull in the five faculties such as wisdom. The difference in aspiration is that it is only for oneself.

---

ཉིད་གཅིག་པོ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་ 1-714 པར་གྲོལ་བ་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་དད་མོས་ཀྱི་བསམ་ པ་ཅན་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ དམིགས་ནས། །སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཆོས་ལམ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཅིང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ མྱང་འདས་སམ། མདོ་ལས། ལུས་ཞིག་ཚོར་བ་བསིལ་བར་གྱུར། །འདུ་ཤེས་འགག་ཅིང་འདུ་ བྱེད་ཞི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །འདི་འདྲ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ། །ཞེས་པ་ལྟར་ སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའོ། ། གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་གང་ཞེ་ན། དབུ་མ་རྩ་བར། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ རྣམས་མ་བྱོན་ཞིང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟེན་ པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་པ་ལྟར་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཉིད་སོ་སོ་གཅིག་ པོར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། རིགས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཅིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་རང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ངེས་པའམ། ཚོགས་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་གཞན་དུའང་འགྱུར་སྲིད་པ་མ་ངེས་ པ་ལ་གནས་པ་དང་། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བས་འདུ་འཛི་ལ་མི་འཇུག་ ཅིང་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བས་གཞན་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ མི་འཇུག་ཅིང་སེམས་ལས་ཆུང་ངུར་གནས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཆེ་བས་སློབ་དཔོན་དང་འགྲན་ ཟླ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རིགས་ཅན་ནོ། །དབང་པོ་ནི་ནང་ཚན་ལ་རྣོ་རྟུལ་ཡོད་ཀྱང་ གོང་འོག་གཉིས་ལ་ལྟོས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་འབྲིང་ པོར་གྱུར་པ་དང་། སྨོན་པ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ། སྡུག་བསྔལ་ ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ 1-715 འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ཅན་དང་། ཁྱད་པར་ དུ་འདྲེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ པར་བྱ་བའི་དད་མོས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ནི་འདི་ལ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་འདྲ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ དམིགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་ཆོས་མྱང

【現代漢語翻譯】 僅僅爲了自己從輪迴的痛苦中解脫而發願和發心，思想的特點是對痛苦感到厭離，對集（苦因）沒有貪執，爲了獲得寂滅（涅槃）而想要修道的虔誠之心；所緣的特點是緣于為聲聞（梵文：Śrāvaka，漢語：聽聞佛陀教導的人）所說的三藏（梵文：Tripiṭaka，漢語：經、律、論）；修持的特點是通過聽聞、思維、修習與趨向于佛法寂滅的法道；果的特點是獲得有餘涅槃，或者如經中所說：『身體壞滅，感受寂靜，意識止息，行蘊寂滅，識蘊消逝，如此這般，即是苦的終結。』如同這樣，取受痛苦的蘊聚滅盡，達到究竟的無餘涅槃。 第二種是獨覺乘的補特伽羅（梵文：Pudgala，漢語：人），如《中觀根本慧論》所說：『沒有圓滿正等覺的佛陀出現，也沒有聲聞存在時，獨覺的智慧，從不依賴他者而生起。』如同這樣，不依賴於他者的言教，自己獨自證悟菩提，根器如同犀牛一樣，必定會自己證悟，確定是獨覺的法性，或者安住於行持聚落，也可能轉變為其他的菩提，這是不確定的。這些人因為煩惱微小，不喜好喧囂，喜歡獨自在寂靜處；因為悲心狹小，不以說法來利益他人，心量狹小；因為我慢心重，想要獲得沒有老師和競爭者的菩提。 根器在內部有銳利和遲鈍之分，但相對於上下兩種根器來說，自性是智慧等五根中等的；發願是爲了自己從輪迴中解脫而發願和發心；思想方面，共同的是對痛苦感到厭離，對集沒有貪執，爲了獲得寂滅而想要修道的思想；特別之處是不依賴於其他引導者，想要自己獨自現證圓滿菩提的虔誠之心；所緣方面，對此沒有明確宣說的經典等，因為道的所緣相似，所以緣于聲聞的三藏而修持，共同之處是佛法寂滅。

【English Translation】 Solely aspiring and generating Bodhicitta (the mind of enlightenment) to liberate oneself from the suffering of Samsara (cyclic existence), the distinctive thought is to be disillusioned with suffering, to be free from attachment to Samudaya (the origin of suffering), and to have a faithful mind that desires to cultivate the path to attain Nirodha (cessation). The distinctive object of focus is to focus on the Tripitaka (the three collections of scriptures) spoken for the sake of the Shravakas (listeners). The distinctive practice is to cultivate the Dharma path that aligns with the Nirvana (state of liberation) of the Dharma through the three practices of hearing, contemplating, and meditating. The distinctive result is to attain Sopadhisesa-nirvana (Nirvana with remainder), or as stated in the Sutra (discourses): 'When the body is destroyed, feelings become cool, perceptions cease, formations subside, and consciousness vanishes, such is the end of suffering.' Like this, the aggregates of clinging to suffering are exhausted, and one attains the ultimate Parinirvana (complete Nirvana) without remainder. The second is the Pratyekabuddha (Solitary Realizer) vehicle. As stated in the Mūlamadhyamakakārikā (Fundamental Verses on the Middle Way): 'When the fully enlightened Buddhas have not appeared, and the Shravakas have also ceased, the wisdom of the Pratyekabuddha arises independently.' Like this, without relying on the words of others, one attains enlightenment alone. The disposition is like a rhinoceros, inevitably becoming self-enlightened, certain to be the Dharmata (nature of reality) of a Pratyekabuddha, or abiding in practicing in groups, possibly transforming into another Bodhi (enlightenment), which is uncertain. These individuals, because their afflictions are small, do not engage in busyness and delight in solitude; because their compassion is small, they do not teach the Dharma for the benefit of others and remain small-minded; because their pride is great, they desire to attain enlightenment without a teacher or rival. The faculties have sharpness and dullness internally, but relative to the higher and lower faculties, their nature is intermediate among the five faculties such as wisdom. The aspiration is to aspire and generate Bodhicitta to liberate oneself from Samsara. In terms of thought, the commonality is to be disillusioned with suffering, to be free from attachment to Samudaya, and to have the thought of wanting to cultivate the path to attain Nirodha. The distinctive feature is the faithful mind of wanting to realize complete and perfect enlightenment alone, without relying on other guides. In terms of the object of focus, there are no explicitly stated scriptures, etc., for this, but because the objects of the path are similar, one focuses on the Tripitaka of the Shravakas and cultivates the commonality of the Dharma Nirvana.

---

་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་དེའི་ལམ་ སྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི། །བསེ་རུ་ བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚོགས་བསགས་ནས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་བདེན་ པ་དང་བཅས་པའི་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ པའི་སྦྱོར་ལམ་ཡན་ཆད་རང་གིས་མངོན་དུ་བྱ་བར་ནུས་པས་སྔོན་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་ནས་ མ་སྐྱེས་པའམ། དབང་པོའི་འབྲིང་པོ་ཚོགས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཚོགས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ སོག་ཅིང་གནས་དྲུག་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མན་ ཆད་སྔོན་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་རང་གིས་མངོན་དུ་ བྱ་བར་ནུས་པས་སྔོན་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའམ། དབང་ པོ་རྟུལ་བོ་ཚོགས་སྤྱོད་ཆུང་ངུ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱང་སྔ་མ་དག་ལས་ཉུང་བར་སོག་ཅིང་གནས་དྲུག་ ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། སྔོན་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་ ལམ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་རུང་། གསུམ་ཀའང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་པར་སྐྱེས་ཏེ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ རང་རང་གི་ལམ་ལྷག་མ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ བསེ་རུ་ལྟ་བུར་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གཅིག་པུར་གནས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའམ། ཕྱི་མ་ དག་ཀྱང་སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་རང་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་གང་སྡུག་ 1-716 བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་ཟད་ཅིང་མཐར་ཕྱིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། (དབུ་མ་སྙིང་ པོར།)དང་པོ་གཅིག་པུར་གནས་པ་སྟེ། །(རྟེན་འབྲེལ།)ཟབ་མོ་ལ་ནི་རྟོག་པ་ཡི། །མོས་པ་དང་ལྡན་ ལྷག་མ་གཉིས། །ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་སྡེར། གསུམ་ གས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་བར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པར་བཤད་ལ། ཡུམ་ གྱི་རྒྱན་དུ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བ་མེད་པའང་རྟོགས་པར་ གསུངས་ཏེ། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱིས་ བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ འབྲེལ་ཟབ་མོ་དང་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། གཞན་མ་དད་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་ དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་ཇི་རིགས་པར་སྟོན་ལ། ཞི་བ་དང་དུལ་བས་བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་པས་ ན་སྒྲ་མེད་པར་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་དེ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ།

【現代漢語翻譯】 修習與過去相應的法道，特別是，對於像犀牛一樣根器敏銳者，如『犀牛歷經百劫因』所說，通過積累資糧使相續成熟，精通包含真諦的六處，能夠親自證悟直至能斷之道的加行道，無需依賴先前的上師；對於根器中等、廣行資糧者，也應盡力積累資糧，精通六處，在先前上師處生起直至能斷之道的加行道，能夠親自證悟見道，無需依賴先前的上師而獲得沙門果；對於根器遲鈍、少行資糧者，積累資糧也應比前者少，精通六處，依賴先前的上師而獲得沙門之道的見道等果位也可以。這三種人都可以憑藉願力的力量，轉生到沒有佛陀出世的空曠剎土，不依賴他人的聲音，自己證悟各自剩餘的道。 果位方面，根器敏銳者如犀牛般無與倫比，獨自安住而獲得獨覺菩提；其餘二者也能從罪惡之法中自我解脫，與僧眾一同修行，滅盡一切痛苦之事物，獲得究竟圓滿的寂滅。（《中觀寶鬘論》中說：）『最初獨自而安住，對於甚深之緣起，具有信解及餘二，與僧眾一同而安住。』如同《地品》中所說，這三者都像聲聞一樣，僅僅證悟人無我。而在《現觀莊嚴論》中說，像犀牛一樣的人也能證悟法無我的部分內容，如頌云：『為斷所取分別故，及為不捨能取故，應知以緣起理門，能攝犀牛喻者道。』 所有這些人都專注于甚深的緣起和三解脫門，爲了遣除他人不信，也會適當地示現神變，以寂靜調柔的姿態行乞，也會通過無聲的身體來宣說佛法，如頌云：『任何事物于任何，如何如何欲聽聞，于彼彼事彼彼義，雖無音聲如是顯。』

【English Translation】 Practicing and cultivating the path of Dharma that accords with the past, especially for those with sharp faculties like the rhinoceros, as it is said, 'The rhinoceros accumulates causes for a hundred kalpas,' they ripen their continuum by accumulating merit, become proficient in the six places that contain the truth, and are able to personally realize up to the preparatory path that accords with definitive discernment, without relying on a previous teacher. For those with middling faculties who engage in great accumulation of merit, they should also accumulate merit as much as possible, become proficient in the six places, and generate up to the preparatory path that accords with definitive discernment in the presence of a previous teacher, and are able to personally realize the path of seeing, without relying on a previous teacher to obtain the fruits of a renunciate. For those with dull faculties who engage in small accumulation of merit, they should accumulate less merit than the previous ones, become proficient in the six places, and rely on a previous teacher to obtain the fruits of the renunciate's path, such as the path of seeing. All three can, by the power of their aspirations, be born in empty realms where Buddhas do not appear, and without relying on the voices of others, they realize the remaining paths on their own. In terms of results, those with sharp faculties become unparalleled like the rhinoceros, abiding alone and attaining self-awakening. The latter two can also liberate themselves from sinful dharmas, practice together with the sangha, exhaust all objects of suffering, and attain the ultimate and complete nirvana. (As it says in the Essence of the Middle Way): 'First, abiding alone, for the profound dependent arising, having faith and the remaining two, abiding together with the sangha.' As it says in the Earth Chapter, all three are said to realize only the selflessness of persons, like the Shravakas. And in the Ornament of the Womb, it is said that those like the rhinoceros also realize that there is no grasping of one aspect of the self of phenomena, as it says: 'In order to abandon the concept of what is to be grasped, and in order not to abandon the grasper, one should know that the path of those like the rhinoceros is truly gathered by dependent arising.' All of them contemplate the profound dependent arising and the three doors of liberation, and in order to turn back the disbelief of others, they also show miracles as appropriate, and enter alms with peace and gentleness, and also teach the Dharma through the door of the body without sound, as it says: 'Whatever thing to whatever, however, however one wishes to hear, to that thing that meaning, though without sound, appears thus.'

---

། གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་གང་ཞེ་ན། ཡུམ་དུ། གཏོང་བ་ཆེ་བ་དང་བློ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ ཆེ་དང་། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང་ བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ།)རིགས་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སྦྱོར་ལམ་ དང་། འབྲིང་པོ་མཐོང་ལམ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྟུལ་ཡང་སྒོམ་ལམ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་(ཅེས་དང་བསྡུ་བར་ས་ཐོབ་ནས་རིགས་ངེས་ཞེས་)པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཆོས་ཉིད་རིགས་ངེས་པ་ལ་གནས་པའམ། (དཔའ་བོས་ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པར།)ཡིད་ནི་མཆོག་ཏུ་ གཡོ་བས་ལྡོག །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་དབུགས་མ་ཕྱུང་། །ས་བཞིན་གཡོ་མེད་མ་ཐོབ་པར། །བརྟན་ 1-717 མེད་མི་གཡོའི་ས་རྟོགས་དཀའ། །ཞེས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་སྔ་རོལ་དུ་རེ་ཞིག་ ཕྱིར་སྲིད་པ་རིགས་མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང་། (བསྡུ་བར། དེ་དག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཐེག་དམན་གྱིས་འདའ་ མི་སྲིད་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །) དབང་པོ་ནི། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་ པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ནང་ཚན་ལ་རྣོ་རྟུལ་ཡོད་ཀྱང་འོག་མ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོ་བར་གྱུར་པ་དང་། སྨོན་པ་ནི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ ལམ་བཏབ་ཅིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ནི། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ།)སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ནི། (དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ལ་འཇུག་པར།)དེ་ལ་དང་པོ་མགོན་པོ་ཡིས། །དོན་གཉེར་རྣམ་པར་ཡང་དག་བཤད། །གཉིས་པ་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ལ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་པ་ལྟར་སྨོན་པ་སེམས་ བསྐྱེད་དང་། འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་བའོ། །བསམ་པ་ནི། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་ སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པས་སྲིད་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཞི་བའི་ མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་ པ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམས་གསལ་བར་ སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དམིགས་ནས། སྒྲུབ་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་ཆོས་མི་གནས་ པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཟབ་མོ་སྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ ལེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ། (རྒྱན་དུ།)ཇི་ལྟར་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི། །གཟག་དང་སྤྱོད་དུ་ རུང་བས་སྨིན་འདོད་ལྟ

【現代漢語翻譯】 第三，什麼是大乘行者呢？在《母經》（Yum，般若經的別稱）中說：『佈施廣大，智慧廣大，威力廣大，進入諸佛的大乘之最勝，披上偉大的盔甲，調伏魔的幻術。因此，被稱為大菩薩。』 具有以上所說的功德。(在《母經莊嚴論》中說：) 根器利者于加行道，中者于見道，即使根器極鈍者，從八地開始也能獲得不退轉于圓滿菩提的果位（並且在《攝類學》中說，從獲得地開始，種姓就已確定），安住于菩薩的法性——種姓已確定。(在《勇施所著的〈波羅蜜多攝頌〉》中說：) 心極動搖而退轉，因此不要對其放鬆。如大地般不動搖，未獲得之前，難以證悟不動的地。』 如前所說，在這些之前，暫時安住于尚未確定種姓的輪迴中。（《攝類學》中說：『他們最終也不可能被小乘所超越。』） 根器是：以敏銳的根器容易證悟圓滿菩提，以遲鈍的根器難以證悟。』 就像這樣，雖然內部有銳利和遲鈍之分，但相對於下面的兩種根器來說，自性上五種根——智慧等——變得敏銳。發願是：爲了使一切眾生從輪迴的痛苦中解脫出來而發願和發菩提心。本體是：（在《母經莊嚴論》中說：）『發菩提心是爲了利益他人，希求圓滿正等覺。』 就像這樣。差別是：（在《入真性》中說：）『其中，最初世尊詳細地講述了尋求利益的方式，其次宣說了進入佈施等行為的方式。』 就像這樣，分為發願菩提心和行菩提心等等。意樂是：如『以智慧不住于有，以慈悲不住于寂』所說，以智慧證悟空性而不滯留于有邊的輪迴，以方便大悲而不滯留于寂邊的涅槃，具有希求獲得大菩提的意樂。所緣是：緣于清晰地顯示菩薩的基、道、果的極其廣大的經藏。修持是：共同的是修持和體驗與不滯留于涅槃之道的深奧大乘道，特別是：（在《莊嚴論》中說：）『就像對待傷口和食物一樣，因為它們適合於搔抓和食用，所以想要成熟……』 What is a Mahayana practitioner? In the 'Mother Sutra' (Yum, another name for the Prajnaparamita Sutra) it says: 'Great in giving, great in wisdom, great in power, entering the supreme of the Great Vehicle of the Buddhas, donning great armor, subduing the illusions of Mara. Therefore, they are called great Bodhisattvas.' Possessing the qualities mentioned above. (In 'Ornament of the Mother Sutra' it says:) Those with sharp faculties are on the path of application, those with middling faculties are on the path of seeing, and even those with extremely dull faculties, from the eighth bhumi onwards, can obtain the irreversible state from complete enlightenment (and in the 'Collected Topics' it says, from obtaining the bhumi, the lineage is determined), abiding in the Dharma-nature of Bodhisattvas—the lineage is determined. (In 'Courageous Giving's Compendium of Perfections' it says:) 'The mind is extremely agitated and retreats, therefore do not relax with it. Like the earth, without obtaining immovability, it is difficult to realize the immovable ground.' As mentioned before, prior to these, temporarily abiding in samsara where the lineage is not yet determined. (The 'Collected Topics' says: 'They can never be surpassed by the Hinayana.') Faculties are: 'With sharp faculties, it is easy to realize complete enlightenment; with dull faculties, it is difficult to realize.' Like this, although there are sharp and dull distinctions internally, relative to the two lower faculties, the five faculties—wisdom, etc.—naturally become sharp. Aspiration is: to generate the aspiration and Bodhicitta to liberate all sentient beings from the suffering of samsara. The essence is: (In 'Ornament of the Mother Sutra' it says:) 'Generating Bodhicitta is for the benefit of others, desiring perfect and complete enlightenment.' Like this. The difference is: (In 'Entering Reality' it says:) 'Among them, initially, the Blessed One explained in detail the ways of seeking benefit, and secondly, proclaimed the ways of engaging in generosity, etc.' Like this, it is divided into aspirational Bodhicitta and practical Bodhicitta, and so on. Intention is: As it says, 'With wisdom, not abiding in existence; with compassion, not abiding in peace,' with wisdom realizing emptiness and not dwelling on the extreme of existence (samsara), with skillful means and great compassion not dwelling on the extreme of peace (nirvana), having the intention to attain the great enlightenment. Object of focus is: Focusing on the extremely vast collection of scriptures that clearly shows the basis, path, and result of Bodhisattvas. Practice is: Commonly, practicing and experiencing the profound Mahayana path that is in accordance with the path of non-abiding nirvana, and especially: (In 'Ornament' it says:) 'Just as with wounds and food, because they are suitable for scratching and consuming, one desires to ripen...'

【English Translation】 Third, what is a Mahayana practitioner? In the 'Mother Sutra' (Yum, another name for the Prajnaparamita Sutra) it says: 'Great in giving, great in wisdom, great in power, entering the supreme of the Great Vehicle of the Buddhas, donning great armor, subduing the illusions of Mara. Therefore, they are called great Bodhisattvas.' Possessing the qualities mentioned above. (In 'Ornament of the Mother Sutra' it says:) Those with sharp faculties are on the path of application, those with middling faculties are on the path of seeing, and even those with extremely dull faculties, from the eighth bhumi onwards, can obtain the irreversible state from complete enlightenment (and in the 'Collected Topics' it says, from obtaining the bhumi, the lineage is determined), abiding in the Dharma-nature of Bodhisattvas—the lineage is determined. (In 'Courageous Giving's Compendium of Perfections' it says:) 'The mind is extremely agitated and retreats, therefore do not relax with it. Like the earth, without obtaining immovability, it is difficult to realize the immovable ground.' As mentioned before, prior to these, temporarily abiding in samsara where the lineage is not yet determined. (The 'Collected Topics' says: 'They can never be surpassed by the Hinayana.') Faculties are: 'With sharp faculties, it is easy to realize complete enlightenment; with dull faculties, it is difficult to realize.' Like this, although there are sharp and dull distinctions internally, relative to the two lower faculties, the five faculties—wisdom, etc.—naturally become sharp. Aspiration is: to generate the aspiration and Bodhicitta to liberate all sentient beings from the suffering of samsara. The essence is: (In 'Ornament of the Mother Sutra' it says:) 'Generating Bodhicitta is for the benefit of others, desiring perfect and complete enlightenment.' Like this. The difference is: (In 'Entering Reality' it says:) 'Among them, initially, the Blessed One explained in detail the ways of seeking benefit, and secondly, proclaimed the ways of engaging in generosity, etc.' Like this, it is divided into aspirational Bodhicitta and practical Bodhicitta, and so on. Intention is: As it says, 'With wisdom, not abiding in existence; with compassion, not abiding in peace,' with wisdom realizing emptiness and not dwelling on the extreme of existence (samsara), with skillful means and great compassion not dwelling on the extreme of peace (nirvana), having the intention to attain the great enlightenment. Object of focus is: Focusing on the extremely vast collection of scriptures that clearly shows the basis, path, and result of Bodhisattvas. Practice is: Commonly, practicing and experiencing the profound Mahayana path that is in accordance with the path of non-abiding nirvana, and especially: (In 'Ornament' it says:) 'Just as with wounds and food, because they are suitable for scratching and consuming, one desires to ripen...'

---

ར། །དེ་བཞིན་རྟེན་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཞི་བ་དང་། །ཡོངས་སུ་དཔྱད་ པ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྤང་བྱ་སྤང་རུང་དང་གཉེན་པོ་སྐྱེ་རུང་དུ་བྱས་ནས་ 1-718 སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། །(དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཞུས་པའི་མདོར།)སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྦྱོང་བར་འདོད་པས་རང་གི་སེམས་སྤྱང་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་ཇི་ལྟར་ འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། (རྒྱན་དུ།)གང་ཟག་དུས་ཀྱི་བྱེ་ བྲག་གིས། །བློ་ལྡན་ལུང་སྟོན་རྣམ་པ་གཉིས། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལུང་སྟོན་པ། གཞན་ཡང་ ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་(རིགས་ངེས་པ་)མངོན་སུམ་དུ་ ལུང་སྟོན་པ་དང་(ལེ་ལོ་ཅན་)གསང་སྟེ་ལུང་སྟོན་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚད་ཡོད་པ་དང་ མེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་དངོས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ལུང་སྟོན་ འགྱུར་དུ་ལུང་སྟོན་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་སྲིད་ཞིའི་མཐར་མི་ ལྟུང་བར་ཤེས་པ་ན་ཆེན་པོར་བརྗོད་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཐོབ་ཅིང་འབྲས་བུ་ནི་གང་བླ་ ན་མེད་ཅིང་གོང་ན་གཞན་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྤང་རྟོགས་མཐའ་དག་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་ པའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། ། ༈ བརྟན་པས་དབྱེ་བ། (གསུམ་པ།) བརྟན་པས་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)ཚོགས་ལམ་ལ་སྦྱར་བའང་། ཚོགས་མ་བསགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་བཞིན་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་དད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་ཐར་བའི་ཆ་དང་ མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་ཤིང་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ ལྡན་པའོ། །དེའང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་མ་བསགས་པ་ཞེས་བྱའི་གཏན་ནས་མ་ བསགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་ བསགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ 1-719 རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ངེས་པ་བཞིན་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ དད་པ་བར་མ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ འབྲིང་པོ་ལ་གནས་ཤིང་། སྦྱོར་ལམ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་འདི་ཙམ་ལ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་ དུས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྔ་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ ན། གང་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ངེས་པ་ བཞིན་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ལ་སོགས་པའི་དད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ

【現代漢語翻譯】 如是，在此所依中，平息二邊，並欲求完全成熟的觀察。如是，通過使應斷之法可斷，對治之法可生，使眾生得以完全成熟。（《維摩詰所說經》）如經中所說，欲凈佛土，當凈自心。如是，隨其所欲，亦能完全清凈佛土。（《現觀莊嚴論》）以有情差別故，智者二種預言，菩提與預言，亦是大宣說。如是，以有情之差別（種姓決定者），顯現預言，（懈怠者）秘密預言；以時間之差別，有量與無量預言；于菩提直接預言；於他人預言轉變而預言；于第八地獲得無生法忍，知不墮輪迴與寂滅之邊際，獲得大宣說之預言。其果即是無上、無與倫比，如實不顛倒地斷證一切，圓滿究竟之大菩提，通過現證一切所知而圓滿成佛。 穩固性的分類： （第三）穩固性的分類有三：（第一）與資糧道相關聯者。何為未積資糧者？即指對於依四聖諦所開示之法，以如實認知的意樂，以及信解等微小信心之有情。彼等安住于資糧道解脫分之微小部分，且與相續道之生起，具有不確定之生世時間。然相對於後者而言，稱為未積資糧者，並非全然未積資糧。何者相對於前後兩者，既是已積資糧者，亦是未積資糧者？即指對於依四聖諦所開示之法，以如實認知的意樂，以及信解等中等信心之有情。彼等安住于資糧道解脫分之中等部分，且與相續道，具有來世乃至未來某時將生起之確定時間。何者相對於前者，是已積資糧之有情？即指對於依四聖諦所開示之法，以如實認知的意樂，以及信解等巨大信心之有情。

【English Translation】 Thus, in this basis, pacifying the two extremes, and desiring the complete maturation of investigation. As such, by making what should be abandoned abandonable, and what should be cultivated cultivatable, sentient beings are completely matured. (Vimalakirti Sutra) As it says, 'If you wish to purify the Buddha-field, you should purify your own mind.' Thus, according to one's wishes, one can also completely purify the Buddha-field. (Ornament for Clear Realization) Due to the differences in individuals, the wise have two kinds of prophecies, enlightenment and prophecy, which are also great declarations. Thus, due to the differences in individuals (those with determined lineage), manifest prophecies, (the lazy) secret prophecies; due to the differences in time, prophecies with and without measure; direct prophecies for enlightenment; prophecies that transform into others' prophecies; upon obtaining the forbearance of non-origination on the eighth ground, knowing not to fall into the extremes of samsara and nirvana, one also obtains the prophecy of great declaration, and the result is the unsurpassed, unparalleled, truly non-inverted abandonment and realization of all, the complete and ultimate great enlightenment, through the direct realization of all knowable things, one attains perfect Buddhahood. Classification by Steadfastness: (Third) The classification by steadfastness has three aspects: (First) that which is connected to the path of accumulation. Who is the one who has not accumulated merit? It refers to a person who has a small amount of faith, such as aspiration and belief, based on focusing on the teachings explained in terms of the Four Noble Truths and holding them as they are understood. They abide in a small portion of the path of accumulation that is in harmony with liberation, and they have no definite time for the rebirth of the path of joining in future lives. However, in relation to the latter, being called 'not having accumulated merit' does not mean not having accumulated it at all. Who is it that, in relation to both the former and the latter, has both accumulated and not accumulated merit? It refers to a person who has a medium amount of faith, such as aspiration and belief, based on focusing on the teachings explained in terms of the Four Noble Truths and holding them as they are understood. They abide in a medium portion of the path of accumulation that is in harmony with liberation, and they have a definite time for the path of joining, such as 'I will be born in this much time from the next life onwards.' Who is the person who has accumulated merit in relation to the former? It refers to a person who has a great amount of faith, such as aspiration and belief, based on focusing on the teachings explained in terms of the Four Noble Truths and holding them as they are understood.

---

འི་གང་ ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོགས་ལམ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་། སྦྱོར་ལམ་ ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །(འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས།)དེ་དག་གི་ ཐར་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེའི་ཆ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ན་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་ གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་ལམ་ན་དད་པ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་ནི་ཤེས་རབ་གཙོ་ ཆེ་ལ་གཉིས་ཀ་ནའང་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་ཆུང་ངུས་ཉམས་སྲིད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། (ཆུང་འབྲིང་གིས་མི་ཉམས་ལ།)ཆེན་པོས་ཉམས་ སྲིད་པ་འབྲིང་པོ་དང་། གང་གིས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) སྦྱོར་ལམ་ལ་སྦྱར་བ་ལ། ཡང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་མ་བསགས་པ་ ནི་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་ སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་ཤིང་། མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་ པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བསགས་པ་ ཡང་ཡིན་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་ 1-720 པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཟོད་པ་འབྲིང་ པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྲིང་ བོ་ལ་གནས་ཤིང་། མཐོང་ལམ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཀྱི་འདི་ཙམ་ལ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་ དུས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྔ་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ངེས་པར་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མ་གཏོགས་པར་སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་ མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་། མཐོང་ལམ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་ པ་དང་ལྡན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མི་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཇི་ལྟར་ བཟོད་ཆེན་སྐད་ཅིག་མ། །གཅིག་ཡིན་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་པ་ལྟར་དེ་ལ་རྒྱུན་མེད་ པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བས་ཚེ་རབས་དེ་ ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ཁོ་ན་ངེས་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་མི་དགོས་ཞེས་པའོ། །དེའང་ཐུན་མོང་བའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ་ནི། དེ་དག་ལའང་རྒྱུན་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱིའང་ངེས་པར

【現代漢語翻譯】 也就是說，補特伽羅（藏語，補特伽羅，梵文：Pudgala，漢語：人）安住于資糧道（藏語，ཚོགས་ལམ།，漢語：accumulation path）中與解脫分（藏語，ཐར་པའི་ཆ།，漢語：part of liberation）極度相應的階段，並且確定無疑地會在加行道（藏語，སྦྱོར་ལམ།，漢語：path of preparation）的當世獲得果位。（聖解脫部）這些解脫是分離的殊勝之處，因為它們有助於那個部分，所以被稱為『相應』。 如此說來，在資糧道上，信心至關重要；而在加行道上，智慧至關重要，但兩者都兼而有之。它們在微小等方面的差異在於，微小的差異容易被微小的違逆因素所削弱（微小和中等的差異不會被削弱），而中等的差異容易被削弱，而任何因素都無法削弱的是巨大的差異。 （第二，）將加行道應用於後續階段時，如果尚未積累資糧，則是針對四聖諦（藏語，བདེན་པ་བཞི།，漢語：four noble truths）所顯示的法，專注于真諦的自性，必定會思考並區分真諦，對於深刻的佛法不會感到恐懼，並且具有微小的忍（藏語，བཟོད་པ།，漢語：patience）。這樣的補特伽羅安住于與加行道決定性部分相應的微小階段，並且不確定何時會產生見道（藏語，མཐོང་ལམ།，漢語：path of seeing）。 如果考慮到前後兩個階段，既積累了資糧，又沒有積累資糧，則是針對四聖諦所顯示的法，專注于真諦的自性，必定會思考並區分真諦，並且具有中等的忍。這樣的補特伽羅安住于與加行道決定性部分相應的中等階段，並且確定會在來世產生見道。 如果考慮到之前的階段，已經積累了資糧，則是針對四聖諦所顯示的法，專注于真諦的自性，必定會思考並區分真諦，並且具有巨大的忍。這樣的補特伽羅安住于與加行道決定性部分相應的巨大階段，除了世間法的頂峰（藏語，འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག，漢語：supreme mundane dharma）之外，並且確定無疑地會在當世獲得見道的果位。不包括世間法的頂峰的原因是，正如『大忍一剎那，如同佛法之頂峰』所說，它沒有連續性，本質上是剎那性的。因為在第二剎那會產生見道，所以必定會在當世獲得果位，無需進一步考察。 這通常是指共同的情況。在《現觀莊嚴論》（藏語，ཡུམ་གྱི་རྒྱན།，漢語：Ornament of Clear Realization）中，據說它們也具有連續性。這些也必定是如此。

【English Translation】 That is, the Pudgala (Tibetan: གང་ཟག, Sanskrit: Pudgala, meaning 'person') abides in the accumulation path (Tibetan: ཚོགས་ལམ།) in a stage that is extremely compatible with the part of liberation (Tibetan: ཐར་པའི་ཆ།), and is definitely certain to be born in the same lifetime of the path of preparation (Tibetan: སྦྱོར་ལམ།). (Arya Vimoksha De). These liberations are the distinction of separation, and because they benefit that part, they are called 'compatible'. Thus, in the accumulation path, faith is paramount; in the path of preparation, wisdom is paramount, but both have both. The differences in their smallness, etc., are that small differences are easily weakened by small opposing factors (small and medium differences are not weakened), while medium differences are easily weakened, and what cannot be weakened by any factor is a huge difference. (Second,) When applying the path of preparation to subsequent stages, if the accumulation has not been gathered, then it is aimed at the Dharma shown by the Four Noble Truths (Tibetan: བདེན་པ་བཞི།), focusing on the nature of the truths, one will definitely think and distinguish the truths, will not be afraid of the profound Dharma, and will have a small patience (Tibetan: བཟོད་པ།). Such a Pudgala abides in a small stage corresponding to the decisive part of the path of preparation, and it is uncertain when the path of seeing (Tibetan: མཐོང་ལམ།) will arise. If considering the two stages before and after, both accumulating and not accumulating, then it is aimed at the Dharma shown by the Four Noble Truths, focusing on the nature of the truths, one will definitely think and distinguish the truths, and will have medium patience. Such a Pudgala abides in a medium stage corresponding to the decisive part of the path of preparation, and it is certain that the path of seeing will arise in the next lifetime. If considering the previous stages, having accumulated the accumulation, then it is aimed at the Dharma shown by the Four Noble Truths, focusing on the nature of the truths, one will definitely think and distinguish the truths, and will have great patience. Such a Pudgala abides in a great stage corresponding to the decisive part of the path of preparation, except for the supreme mundane dharma (Tibetan: འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག), and is definitely certain to obtain the fruit of the path of seeing in the same lifetime. The reason for not including the supreme mundane dharma is that, as it is said, 'Great patience is one moment, like the peak of the Dharma,' it has no continuity and is essentially momentary. Because the path of seeing will arise in the second moment, it is certain to obtain the fruit in the same lifetime, without further investigation. This usually refers to the common situation. In the Ornament of Clear Realization (Tibetan: ཡུམ་གྱི་རྒྱན།), it is said that they also have continuity. These must also be so.

---

་བྱེད་པ་དངོས་ནི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་ཆ་ལ་ཕན་འདོགས་ཆ་མཐུན་པ་ ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) ཉམས་མི་ཉམས་དཔྱད་པ་ནི། ཚོགས་ལམ་ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ལམ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་ པ་བརྟས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་མི་སྲིད་ལ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་རྣམས་ལས་རེ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ ཉམས་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མངོན་གྱུར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཟད་ཀྱི། བག་ཆགས་ ས་བོན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐར་བའི་ཆེད་དུ་ 1-721 དགེ་བའི་ས་བོན་སྔར་བསྐྱེད་ཟིན་པ་ཡང་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་བ་ཆ་མཐུན་ ཆུང་ངུ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། (མཛོད་དུ། རྣམ་པར་ཉམས་ན་སྔོན་མེད་ཐོབ་ཟེར་ ཡང་འདིར།)འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོངས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་ སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ ལས་འབྲས་ལ་དང་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། ། ༈ སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ། (བཞི་པ།) སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ་ལ། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ ཚོགས་ལམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ རྟུལ་པོ་ཕ་རོལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདམས་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་བཞི་ མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྒོམ་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚོགས་ལམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོ། གཞན་གྱི་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས། བདེན་པ་བཞི་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྒོམ་པའོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)ཁ་ཅིག་དེ་དག་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བར་བཞེད་ཅིང་། མཛོད་དུ་ནི། དེ་ལ་སྐད་ ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་དེ་དག་ཏུ། །དད་ དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །ཞེས་མཐོང་ལམ་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འདོད་དོ། ། ༈ འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱི་དོན། (ལྔ་པ།) འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། (དང་པོ།)ཁམས་གང་དུ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། འདོད་ པར་གསུམ་ཐོབ་ཐ་མ་ནི། །གསུམ་དུའོ་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ ཞིང་། །དེར་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་འདོད་ 1-722 ཁམས་སུ་ཐོབ་ཅིང་དགྲ་བཅོམ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཅར་དུ་ཐོབ

【現代漢語翻譯】 而實際的『行道』（藏文：མཐོང་ལམ།，梵文天城體：दर्शनमार्ग，梵文羅馬擬音：darśanamārga，漢語字面意思：見道）就是『見道』，也可以說它具有輔助和一致的性質。 (三) 觀察是否退失：與『資糧道』（藏文：ཚོགས་ལམ།，梵文天城體：सम्भारमार्ग，梵文羅馬擬音：saṃbhāramārga，漢語字面意思：積聚道）的解脫分一致，與『加行道』（藏文：སྦྱོར་ལམ།，梵文天城體：प्रयोगमार्ग，梵文羅馬擬音：prayogamārga，漢語字面意思：連線道）的抉擇分一致的那些大的功德，因為它們能夠增強產生後續道的力量，所以不可能退失。而那些小的和中等的功德，如果暫時完全退失，那只是『遍行現行』（指煩惱的活動狀態）完全退失而已，並不是因為習氣種子完全退失而認為完全退失。因為爲了獲得解脫，先前已經產生的善的種子不需要再次產生。世尊（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས།）也考慮到小的解脫分，（《俱舍論》中說：『如果退失，則獲得先前未獲得的。』但在這裡，）說：『世間的正見，對於任何已經完全獲得大的功德的人來說，即使經過一千世，也不會墮入惡趣。』這裡所說的『正見』，是指與業果相應的智慧。 四、以加行來區分： (四) 以加行來區分：什麼是『隨信行』（藏文：དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ།，梵文天城體：श्रद्धानुसारी，梵文羅馬擬音：śraddhānusārī，漢語字面意思：隨信行者）呢？就是指那些在『資糧道』中積累了資糧，相對於後者而言，五根（智慧等）比較遲鈍的人，通過跟隨老師的教導，修習『加行道』，爲了現證四諦（藏文：བདེན་པ་བཞི།，梵文天城體：चत्वारि आर्यसत्यानि，梵文羅馬擬音：catvāri āryasatyāni，漢語字面意思：四聖諦），從而獲得『見道』。 什麼是『隨法行』（藏文：ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ།，梵文天城體：धर्मानुसारी，梵文羅馬擬音：dharmānusārī，漢語字面意思：隨法行者）呢？就是指那些在『資糧道』中積累了資糧，相對於前者而言，五根（智慧等）比較敏銳的人，不依賴於他人的教導，而是通過自己對真理的理解，跟隨佛經的意義，以智慧來證悟，修習『加行道』，爲了現證四諦，從而獲得『見道』。（『智慧善友』）有些人認為，這些從『加行道』開始，直到『見道』的十五個剎那之前的階段都是共同的。而在《俱舍論》中說：『其中十五個剎那，未見而見，爲了見道，根器遲鈍和敏銳的人，分別是隨信行和隨法行。』認為這僅僅是『見道』的修行者。 五、以果來區分：總義 (五) 以果來區分：總共有五個要點：（一）在哪個界獲得的方式：『欲界獲得前三果，最後果在三界中得，不退轉經論在此造，因此處說為究竟。』正如經文所說，前三個果位在欲界獲得，而阿羅漢（藏文：དགྲ་བཅོམ།，梵文天城體：अर्हत्，梵文羅馬擬音：arhat，漢語字面意思：應供）果位在三界中都可以獲得。

【English Translation】 The actual 'Path of Seeing' (Tibetan: མཐོང་ལམ།, Sanskrit Devanagari: दर्शनमार्ग, Sanskrit Romanization: darśanamārga, Chinese literal meaning: Seeing Path) is the 'Seeing Path', and it can also be said to have auxiliary and consistent qualities. (3) Examining Whether There is Regression: Those great qualities that are consistent with the liberation aspect of the 'Path of Accumulation' (Tibetan: ཚོགས་ལམ།, Sanskrit Devanagari: सम्भारमार्ग, Sanskrit Romanization: saṃbhāramārga, Chinese literal meaning: Accumulation Path) and consistent with the decisive aspect of the 'Path of Preparation' (Tibetan: སྦྱོར་ལམ།, Sanskrit Devanagari: प्रयोगमार्ग, Sanskrit Romanization: prayogamārga, Chinese literal meaning: Joining Path), because they can enhance the power to generate subsequent paths, it is impossible to regress. And those small and medium qualities, if they are temporarily completely regressed, it is only the 'pervasive manifestation' (referring to the active state of afflictions) that is completely regressed. It is not considered completely regressed because the habitual seeds are completely regressed. Because in order to obtain liberation, the good seeds that have already been generated do not need to be generated again. The Blessed One (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས།) also considered the small liberation aspect, (In the Abhidharmakośa it says: 'If it regresses, then one obtains what was not previously obtained.' But here,) it says: 'The worldly right view, for anyone who has completely obtained great qualities, even after a thousand lifetimes, will not fall into the lower realms.' The 'right view' mentioned here refers to the wisdom that corresponds to the law of karma. Four, Differentiation by Application: (4) Differentiation by Application: What is a 'Follower of Faith' (Tibetan: དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ།, Sanskrit Devanagari: श्रद्धानुसारी, Sanskrit Romanization: śraddhānusārī, Chinese literal meaning: One Who Follows by Faith)? It refers to those who have accumulated merit in the 'Path of Accumulation', and relative to the latter, their five faculties (wisdom, etc.) are relatively dull. By following the teachings of the teacher, they practice the 'Path of Preparation' in order to directly realize the Four Noble Truths (Tibetan: བདེན་པ་བཞི།, Sanskrit Devanagari: चत्वारि आर्यसत्यानि, Sanskrit Romanization: catvāri āryasatyāni, Chinese literal meaning: Four Noble Truths), thereby obtaining the 'Path of Seeing'. What is a 'Follower of Dharma' (Tibetan: ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ།, Sanskrit Devanagari: धर्मानुसारी, Sanskrit Romanization: dharmānusārī, Chinese literal meaning: One Who Follows by Dharma)? It refers to those who have accumulated merit in the 'Path of Accumulation', and relative to the former, their five faculties (wisdom, etc.) are relatively sharp. Without relying on the teachings of others, but through their own understanding of the truth, they follow the meaning of the scriptures, and realize it with wisdom, practice the 'Path of Preparation' in order to directly realize the Four Noble Truths, thereby obtaining the 'Path of Seeing'. (The 'Wise Friend') Some people believe that these are common from the 'Path of Preparation' until the fifteen moments before the 'Path of Seeing'. And in the Abhidharmakośa it says: 'Among them, the fifteen moments, unseen and seen, for the sake of seeing the path, those with dull and sharp faculties are respectively Followers of Faith and Followers of Dharma.' It is believed that this is only the practitioner of the 'Path of Seeing'. Five, Differentiation by Result: General Meaning (5) Differentiation by Result: There are five main points in total: (1) The way to obtain it in which realm: 'The first three fruits are obtained in the desire realm, the last fruit is obtained in the three realms, the non-regressing sutra is composed here, therefore it is said to be ultimate here.' As the scripture says, the first three fruits are obtained in the desire realm, and the Arhat (Tibetan: དགྲ་བཅོམ།, Sanskrit Devanagari: अर्हत्, Sanskrit Romanization: arhat, Chinese literal meaning: Worthy One) fruit can be obtained in all three realms.

---

་པོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་ འོང་གཉིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་གོང་མར་མི་ཐོབ་པར་རིགས་མོད། ཕྱིར་མི་འོང་གོང་མར་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེན་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐོང་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ་གཟུགས་མེད་ན་ཉན་པ་མེད་ཅིང་། འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཁམས་ ན་ལམ་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལས་ འདས་བ་ལྔ་འདིར་རྩོམ་ཞིང་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལམ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་དྲི་མེད་ལམ། །འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་ འདུས་མ་བྱས། །དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །གྲོལ་ལམ་ཟད་པ་རྣམས་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་ འབྲས་བུ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་ བྱས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་ཕྱེ་ན་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ བརྒྱད་དང་། སྒོམ་སྤང་སྤོང་བའི་ལམ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །འདིར་ནི་ གྲངས་དེ་ལྟར་གཅིག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་འདོད་དེ། གཅིག་ཅར་བ་ལ་སྒོམ་ལམ་ དགུ་ལས་མེད་ཅིང་མཐོང་ལམ་ཡང་བར་ཆད་མེད་ལམ་བཞིར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) ཚེ་དུ་ལ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་ བོན་འདེབས་པ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་པོ་ལ་ ཚོགས་ལམ་དང་གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དང་གསུམ་པ་ལ་འཕགས་ལམ་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ གྲོལ་བ་སྲིད་ཅིང་། བུལ་བ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཕྱིར་མི་འོང་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། ། (བཞི་པ།) ས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བ་ནི། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ནི་སྦྱོར་ལམ་དང་། 1-723 རིགས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་། བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། མཐོང་ བའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། བསྲབས་པའི་ས་ནི་ཕྱིར་འོང་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་ནི་དགྲ་བཅོམ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཞུགས་ པ་ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། ། (ལྔ་པ།) ངེས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུན་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས་ ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འདོད་ཁམས་སུ་ལན་ཅིག་སྐྱེ་བས་ ན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། སྤང་བྱ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ལན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ འོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་ཞིང་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ

【現代漢語翻譯】 問：對於想要成為預流果（Sotapanna，梵文，Srotāpanna，入流者）和一來果（Sakadagamin，梵文，Sakṛdāgāmin，一來者）的人來說，如果他們沒有斷除貪慾，那麼他們不可能獲得更高的果位，這是合理的。但是，為什麼一來果不能獲得更高的果位呢？ 答：因為他們沒有見道（Darśanamārga，梵文，Darśanamārga，見道），因為在無色界（Arūpadhātu，梵文，Ārūpadhātu，無色界）沒有聽聞，並且他們沒有專注于下層境界。此外，在色界（Rūpadhātu，梵文，Rūpadhātu，色界）中，修習道的人不會對輪迴感到厭倦。正如經文所說：『五種涅槃（Nirvana，梵文，Nirvāṇa，寂滅）在此處開始，並在此處達到最終完成。』 （第二，關於道的自性）：正如經文所說：『苦行之法是無垢之道，其果是有為和無為。』這些共有八十九種。『解脫道與滅盡相伴。』因此，平息煩惱的苦行之法是無漏道（Anāsravamārga，梵文，Anāsravamārga，無漏道）。其解脫道之果是有為法（Saṃskṛta，梵文，Saṃskṛta，有為），而煩惱滅盡的部分是無為法（Asaṃskṛta，梵文，Asaṃskṛta，無為）。如果將它們分開，則有八種見道所斷之障礙解脫道和解脫道，以及八十一種修道所斷之道，總共八十九種。 在此，我們並不認為這個數字是絕對確定的，因為對於漸悟者來說，只有九種修道，並且見道也包含在四種無間道中。 （第三，關於成就的時間）：正如經文所說：『迅速者在三生中解脫。』就像播種、發芽和結果一樣，有可能在第一生中生起資糧道（Saṃbhāramārga，梵文，Saṃbhāramārga，資糧道），在第二生中生起加行道（Prayogamārga，梵文，Prayogamārga，加行道），在第三生中生起聖道（Āryamārga，梵文，Āryamārga，聖道）而獲得解脫。對於遲緩者來說，則沒有確定性，例如，即使成為一來果，也可能需要多次轉生。 （第四，與八地相聯繫）：白凈隨順地是加行道，種姓地是世第一法（Laukikāgradharma，梵文，Laukikāgradharma，世第一法），第八地是入預流果，見地是預流果，薄地是一來果，離欲地是不還果（Anāgāmin，梵文，Anāgāmin，不還者），作證地是阿羅漢（Arhat，梵文，Arhat，阿羅漢），聲聞地是入流果之後的三個果位。 （第五，關於詞義的區別）：因為逐漸進入涅槃之流，所以稱為入流果。爲了斷除剩餘的應斷之法，需要在欲界（Kāmadhātu，梵文，Kāmadhātu，欲界）再生一次，所以稱為一來果。因為斷除了應斷之法，不再再生，所以稱為不還果。因為斷除了所有煩惱之敵，並且值得供養，所以稱為阿羅漢。 以果位來區分，正文含義。 正文含義

【English Translation】 Q: For those who aspire to be Srotāpanna (Stream-enterer) and Sakṛdāgāmin (Once-returner), it is reasonable that they cannot attain higher fruits if they have not abandoned desire. However, why can't a Sakṛdāgāmin attain a higher fruit? A: Because they do not have Darśanamārga (Path of Seeing), as there is no hearing in the Arūpadhātu (Formless Realm), and they do not focus on the lower realms. Moreover, in the Rūpadhātu (Form Realm), those who practice the path do not feel weary of Saṃsāra (cyclic existence). As the scriptures say: 'The five Nirvanas (Cessations) begin here and reach their final completion here.' (Second, regarding the nature of the path itself): As the scriptures say: 'The practice of asceticism is the immaculate path, and its fruit is conditioned and unconditioned.' These total eighty-nine. 'The path of liberation is accompanied by cessation.' Therefore, the practice of asceticism that pacifies afflictions is the Anāsravamārga (Path of No Outflow). The fruit of the path of liberation is Saṃskṛta (Conditioned), and the part where afflictions are exhausted is Asaṃskṛta (Unconditioned). If they are separated, there are eight paths of interruption-free liberation and liberation paths that abandon what is to be seen, and eighty-one paths that abandon what is to be cultivated, totaling eighty-nine. Here, we do not consider this number to be absolutely fixed, because for gradual learners, there are only nine paths of cultivation, and the path of seeing is also included in the four paths of non-interruption. (Third, regarding the time of accomplishment): As the scriptures say: 'The swift are liberated in three lives.' Just as there are sowing seeds, sprouting, and ripening fruits, it is possible to generate the Saṃbhāramārga (Path of Accumulation) in the first life, the Prayogamārga (Path of Application) in the second life, and the Āryamārga (Noble Path) in the third life to attain liberation. For the slow, there is no certainty, such as taking many rebirths even after becoming a Sakṛdāgāmin. (Fourth, in connection with the eight grounds): The white, pure, and conforming ground is the Prayogamārga, the lineage ground is the Laukikāgradharma (Supreme Worldly Dharma), the eighth ground is entering the Srotāpanna, the seeing ground is the Srotāpanna, the thinned ground is the Sakṛdāgāmin, the ground free from desire is the Anāgāmin (Non-returner), the ground of realization is the Arhat (Foe Destroyer), and the Śrāvakabhūmi (Disciple Ground) is the three fruits after entering the stream. (Fifth, regarding the differences in etymology): Because one gradually enters the stream of Nirvana, it is called Srotāpanna. In order to abandon the remaining to-be-abandoned, one needs to be reborn once in the Kāmadhātu (Desire Realm), so it is called Sakṛdāgāmin. Because one has exhausted what is to be abandoned and is no longer reborn, it is called Anāgāmin. Because one has destroyed all enemies of afflictions and is worthy of offerings, it is called Arhat. Distinguishing by results, the meaning of the text. The meaning of the text.

---

། དབང་པོ་དང་སྙོམས་འཇུག་དབྱེ་བ། རྩ་བའི་སྐྱེ་བུ་ཟུང་བཞི། འབྲས་བུ་ བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ དབང་པོ་དང་སྙོམས་འཇུག་དབྱེ་བ། དང་པོ་ལ། དད་པས་མོས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དབང་པོ་རྟུལ་ པོ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ ཐོབ་པའི་དུས་ན་དད་པ་ལྷག་པའི་དབང་གིས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་དད་པའང་ཡོད་ཀྱང་ ཤེས་རབ་ལྷག་པའི་དབང་གིས་ལྟ་བ་ལས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ནི། (ཡེ་ཤེས་ བཤེས་གཉེན།)ཁ་ཅིག་གོ་རིམ་གྱིས་བརྟུལ་ཤུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་པོའོ་ཞེས་གསུངས་ཞིང་། (སྔ་ རབས་པ།)འགའ་ཞིག་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དུའང་བཞེད་དེ། དེ་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་དག ། དད་པས་མོས་དང་མཐོང་བས་ཐོབ། །ཅེས་པ་(སློབ་པའི་འབྲས་གནས་ལ་སྦྱར་བ་)ལྟར་རོ། ། ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སློབ་པ་(ཕྱིར་མི་འོང་མན་ཆད་ལ་མི་སྲིད་པས་)ཕྱིར་ 1-724 འོང་བ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་ཤིང་ ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་མི་འོང་། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ ཆགས་བྲལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་གང་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་ཐར་ བ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེའང་མངོན་ཤེས་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་མེད་ཀྱང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། (མ་ཁོལ་གྱིས།) ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །བདུད་ཀྱི་མིག་ རས་རྩྭ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་དག་ནི་ཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་བས་གང་ཟག་ པ་ཟད་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའང་སྤངས་པས་རྣམ་པར་ཐར་ བ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་ཤིང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ དག་ཀྱང་། འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་ བ་ལྟར་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་(དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀར།)ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ ཤེས་པར་བཤད་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ

【現代漢語翻譯】 區分根（དབང་པོ།，indriya，官能）和等至（སྙོམས་འཇུག，samāpatti，等持），以及四種補特伽羅（སྐྱེ་བུ།，pudgala，補特伽羅）和四種果的差別。 區分根和等至： 首先，何為信勝解（དད་པས་མོས་པ།，adhimukti，勝解）？即先前根器遲鈍，隨信而行的補特伽羅，後來在獲得沙門果時，因信增上而生起的勝解。 何為見至（མཐོང་བས་ཐོབ་པ།，dṛṣṭiprāpta，現觀）？即先前根器敏銳，隨法而行的補特伽羅，後來在獲得沙門果時，雖有信，但因智慧增上而由見獲得的果位。對此，有些（耶舍·謝年）認為這是次第漸進的鈍根之果。有些（早期論師）則認為這是三種學果，即根器鈍與利，由信勝解和見至所獲得（應用於學位的果位）。 何為身證（ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ།，kāyasākṣin，身證）？即不再是學位的（因為不包括不還者以下），而是指一來者，能夠如所愿地修持八解脫，特別是以身證得滅盡定的補特伽羅。如雲：『為得滅盡定，不還者，欲以身證之。』 何為慧解脫（ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ།，prajñāvimukta，慧解脫）？如雲：『以無漏無礙，於一切離貪。』即依靠近分定，以智慧斷除一切煩惱障的阿羅漢。由於未得根本定，不能如所愿地修持八解脫。即使沒有神通等功德莊嚴，也是從輪迴中解脫的阿羅漢。如（瑪闊）所說：『您的教法的追隨者，即使未得根本定，也能像踐踏草一樣，摧毀魔的眼界，從輪迴中解脫。』 何為俱解脫（གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ།，ubhayatobhāgavimukta，俱解脫）？即以智慧斷除煩惱障的阿羅漢，並且已得根本定，也斷除了等持的障礙，能夠如所愿地修持八解脫，且具有功德莊嚴的補特伽羅。如雲：『滅盡定與二者解脫，智慧乃是另一半。』等持的障礙（中邊分別論註疏）解釋為非煩惱性的無知，即所知障。

【English Translation】 The Differentiation of Indriya (དབང་པོ།, indriya, faculties) and Samāpatti (སྙོམས་འཇུག, samāpatti, attainment), and the Explanation of the Differences Between the Four Pudgalas (སྐྱེ་བུ།, pudgala, persons) and the Four Fruits. Differentiation of Indriya and Samāpatti: Firstly, what is Adhimukti (དད་པས་མོས་པ།, adhimukti, conviction)? It refers to a person who previously had dull faculties and followed faith, and later, upon attaining the fruit of a renunciant, develops adhimukti due to the increase of faith. What is Dṛṣṭiprāpta (མཐོང་བས་ཐོབ་པ།, dṛṣṭiprāpta, vision-attained)? It refers to a person who previously had sharp faculties and followed the Dharma, and later, upon attaining the fruit of a renunciant, although having faith, attains the fruit through vision due to the increase of wisdom. Some (Yeshe Shenyen) consider this as the first fruit of gradual dullness. Some (early scholars) consider it as the three fruits of learning, where the faculties are dull or sharp, and adhimukti and dṛṣṭiprāpta are attained through faith and vision (applied to the stages of learning). What is Kāyasākṣin (ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ།, kāyasākṣin, body witness)? It refers to one who is no longer a learner (since it does not include those below the non-returner), but rather a once-returner, who can meditate on the eight liberations as desired, and especially one who realizes cessation with the body. As it is said: 'To attain cessation, the non-returner desires to realize it with the body.' What is Prajñāvimukta (ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ།, prajñāvimukta, wisdom-liberated)? As it is said: 'With stainless and unimpeded, from all free from attachment.' It refers to an Arhat who, relying on proximity, has abandoned all obscurations of afflictions through wisdom. Since the fundamental attainment has not been achieved, one cannot meditate on the eight liberations as desired. Even without the adornment of qualities such as clairvoyance, it is an Arhat liberated from samsara. As (Makhol) said: 'Followers of your teachings, even without attaining fundamental meditation, can destroy the realm of Mara like trampling on grass, and liberate from samsara.' What is Ubhayatobhāgavimukta (གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ།, ubhayatobhāgavimukta, liberated in both ways)? It refers to an Arhat who has abandoned the obscurations of afflictions through wisdom, and having attained the fundamental attainment, has also abandoned the obscurations of samāpatti, being able to meditate on the eight liberations as desired, and possessing the adornment of qualities. As it is said: 'Cessation attainment and liberation from both, wisdom is the other half.' The obscuration of samāpatti (Commentary on Madhyāntavibhāga) is explained as non-afflictive ignorance, which is the obscuration of knowledge.

---

འི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ཐེག་དམན་ལའང་དེ་དག་(ཐམས་ ཅད་སྤངས་པ་མེད་ཀྱང་)ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པ་ཡོད་དོ། ། ༈ རྩ་བའི་སྐྱེ་བུ་ཟུང་བཞི། (གཉིས་པ།) ཟུང་བཞིའི་དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)དོན་དངོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་གནས་ བཤད་པ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་(འདོད་པའི་སྐྱོན་ལྔ་སྤངས་ པའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་)སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟན་གཅིག་ལ་ 1-725 མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་ནས་བཟུང་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་ལམ་ ལ་རྗེས་བཟོད་མན་ཆད་ལ་གནས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་པོ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གོ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མཐོང་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་ སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་ཤེས་ལ་གནས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུན་ལ་ ཞུགས་ཤིང་སོན་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གོ། (གཉིས་པ།) མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མིང་གཞན་བཤད་པ་ནི། འཕགས་དང་མཚམས་མེད་ བྱེད་པ་དག །(རིམ་པ་ལྟར་)ཡང་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ ནི་ཡང་དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་འགྲོ་བ་སྟེ། དོན་ དམ་པའི་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) རྟེན་གྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི། མཐོང་ལམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ ཞུགས་སུ་ངེས་སམ་སྙམ་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱང་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་འདོད་པའི་ སྒོམ་སྤང་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པའམ། གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་སྤངས་ཀྱང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས། སྔར་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་འཇུག་ པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །(འགྲེལ་པར།) སྔར་(ཉན་སར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཤས་ཆེར་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་ ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཤས་ཆེར་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་ 1-726 རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན་བདེན་པ་ རྣམས་མངོན

【現代漢語翻譯】 的區別。即使在小乘中，也有不同程度的放棄（雖然並非完全放棄一切）。 根本的四雙士： （第二）四雙中的第一個，有四種情況：（第一）解釋實際的入流果位：什麼是進入入流果的？即，（通過放棄欲界五種過患的加行道）依賴於與見道必然相符的暖位，從一個座上生起見道開始，直到見道心的第十五個剎那，安住于忍位以下，是爲了證得初果而逐漸進入的補特伽羅。 什麼是入流者？即，安住于見道心的第十六個剎那，安住于智位，進入涅槃之流，播下種子，圓滿獲得初果的補特伽羅。 （第二）解釋見道的其他名稱：如雲：『聖者和無間道，是正與邪的決定。』見道是進入並趨向于真正涅槃的決定，直接證悟勝義諦的如是性也是見道。 （第三）依憑所依的不同，果位也有差別：是否所有見道者都一定是入流者呢？不一定，因為也可能存在先前的離欲果兩種情況。意思是說，在見道之前，尚未斷除世間道（欲界修道）的任何一種欲界所斷，或者斷除了一種到五種，但尚未脫離對欲界的貪著。這樣的補特伽羅進入真正涅槃的決定，如前一樣，在前十五個剎那進入入流，在第十六個剎那安住于入流果位。（《釋論》中說：）先前（在聲聞地證悟真諦的補特伽羅有三種：即，未離欲者、部分離欲者和已離欲者。什麼是三種呢？即未離欲者，部分離欲者，已離欲者。如果完全未離一切欲而證悟真諦，則證悟真諦后立即成為入流者。如果部分離欲而證悟真諦，則證悟真諦后立即成為一來者。如果已離欲而證悟真諦，則證悟真諦后

【English Translation】 is the difference. Even in the Hinayana, there is some degree of abandonment (although not a complete abandonment of everything). The Four Pairs of Individuals at the Root: (Second) The first of the four pairs, there are four situations: (First) Explaining the actual entering into the stream of the fruit: What is entering into the fruit of stream-entry? That is, (relying on the preparatory practice of abandoning the five faults of desire) relying on the warm stage that is necessarily in accordance with the path of seeing, from the arising of the path of seeing on a single seat, up to the fifteenth moment of the mind of the path of seeing, abiding in the stage below forbearance, is the individual who gradually enters in order to manifest the first fruit. What is a stream-enterer? That is, abiding in the sixteenth moment of the mind of the path of seeing, abiding in the stage of knowledge, entering the stream of Nirvana, sowing the seed, and fully obtaining the first fruit. (Second) Explaining other names for the path of seeing: As it says, 'The noble and the immediate action, are the determination of right and wrong.' The path of seeing is entering and tending towards the determination of true Nirvana, and directly realizing the suchness of ultimate truth is also the path of seeing. (Third) The difference in fruits depending on the basis: Is it certain that all those on the path of seeing are stream-enterers? It is not certain, because there may also be the two fruits of prior detachment from desire. This means that before the path of seeing, one has not abandoned any of the desires to be abandoned on the worldly path (path of cultivation in the desire realm), or one has abandoned one to five, but has not yet separated from attachment to desires. Such an individual enters into the determination of true Nirvana, and as before, in the first fifteen moments enters into stream-entry, and in the sixteenth moment abides in the fruit of stream-entry. (In the commentary:) Previously (the individual who realizes the truth in the Hearer's ground is of three types: namely, the one who has not separated from desire, the one who has partially separated from desire, and the one who has separated from desire. What are the three? Namely, the one who has not separated from desire, the one who has partially separated from desire, and the one who has separated from desire. If one realizes the truths without having separated from all desires, then immediately upon realizing the truths, one becomes a stream-enterer. If one realizes the truths having partially separated from desire, then immediately upon realizing the truths, one becomes a once-returner. If one realizes the truths having separated from desire, then upon realizing the truths

---

་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །)འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ སྒོམ་སྤང་དྲུག་པ་སྤངས་པའམ། (སྔ་རབས་པ།)དེར་མ་ཟད་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྤངས་པའང་ ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་མི་སྡོད་པར། སྐད་ ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་ཕྱིར་འོང་ལ་འཇུག་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །(འགྲེལ་པར།)སྔར་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་ཅར་སྤངས་ ནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། (སྔ་རབས་པ་)དེར་མ་ཟད་བསམ་ གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བར་གྱི་སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་པ་ཡང་རུང་། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ མ་ཐག་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་མི་སྡོད་པར། སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ ལ་འཇུག་པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ དག་དང་ཆ་མཐུན་པར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་གནས་སུ་འགྱུར་བའང་ སྲིད་དམ་སྙམ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་སྔར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (བཞི་པ།) ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ ལུང་དུ། (སྟོང་ཆེན་རབ་འཇོམས་ལས།)འཇིག་ཚོགས་ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། །ཐེ་ ཚོམ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་གསུམ་པོ་དག །ཅིག་ཅར་སྤངས་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་། ། ཞེས་པ་དང་། (ཡུམ་དུ།)གང་ཟག་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ 1-727 ཞེས་པ་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཀུན་ སྦྱོར་གསུམ་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ ཤུགས་ལ་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་ གསུམ་པོ་མཐོང་སྤང་གི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་ བདག་གིར་ཞེན་ནས་གནས་ལ་དགའ་ཞིང་ཐར་བར་འགྲོ་མི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་ འཕགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་སྟེ་འཕགས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ ནི་ལམ་ངན་པ་ལ་ཐར་བའི་ལམ་དུ་ཞེན་ནས་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བས་ཡང་དག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་མི་འདོད་དང་ལམ་ནོར་དང་། །ལམ་ལ

【現代漢語翻譯】 因此，一旦證悟，就不會再返回。(如是說。) 以世間道斷除欲界修斷六品，或者（古派觀點）甚至斷除第七品和第八品，大多是遠離貪慾的。這樣的人一旦進入正道，並在獲得見道時，不會停留在須陀洹果位，而是在十五剎那之內進入斯陀含果位，並在第十六剎那安住於一來果位。(註釋中說) 先前斷除了欲界修斷九品，從而對欲界諸法遠離貪慾，或者（古派觀點）依次斷除從初禪到無所有處之間的修斷品。這樣的人一旦進入正道，並在獲得見道時，不會停留在須陀洹果和斯陀含果位，而是在十五剎那之內進入阿那含果位，並在第十六剎那安住于不還果位。與此類似，是否可能在獲得見道時立即進入阿羅漢果位呢？ 不可能，因為先前不可能通過世間道來遠離有頂天的貪慾。 （四）駁斥與經文相違的爭論：如果在此生中，通過見道斷除一切應斷的煩惱，從而成為須陀洹，那麼為什麼經文中說：（《大空摧毀經》中說）'有身見與戒禁取，以及疑和三煩惱，同時斷除見聖諦。'（《母經》中說）'此人斷除三結，成為須陀洹。' 等等，這些說法難道不矛盾嗎？不矛盾，因為三結是須陀洹果位所斷的主要內容，直接指出了這些，同時也暗示了所有其他次要的煩惱也都被斷除了。為什麼說三結是見道所斷的主要內容呢？ 因為有身見執著於五蘊為我或我所，從而貪戀于輪迴，不願解脫，這是不超越痛苦之因；即使超越了，戒禁取執著于錯誤的道路為解脫道，這是邪道，是不能解脫之因；疑對正確的道路產生懷疑，因此不能通過正道獲得解脫之因。不願去，路錯謬，于道疑。

【English Translation】 Therefore, once realized, one will not return. (Thus it is said.) Having abandoned the six levels of abandonment through meditation in the desire realm by worldly paths, or (according to earlier traditions) even abandoning the seventh and eighth levels, one is mostly free from attachment. Such a person, having entered the path of certainty and upon attaining the path of seeing, does not remain in the state of Stream-enterer (Sotapanna), but within fifteen moments enters the state of Once-returner (Sakadagami), and in the sixteenth moment abides in the fruit of Once-returner. (In the commentary) Having previously abandoned all nine levels of abandonment through meditation in the desire realm, and thus being free from attachment to desires, or (according to earlier traditions) having gradually abandoned the levels of abandonment through meditation from the first dhyana to the state of nothingness, such a person, having entered the path of certainty and upon attaining the path of seeing, does not remain in the state of Stream-enterer or Once-returner, but within fifteen moments enters the state of Non-returner (Anagami), and in the sixteenth moment abides in the fruit of Non-returner. Is it possible that, similarly, upon attaining the path of seeing, one immediately becomes an Arhat? It is not possible, because it is impossible to be free from attachment to the peak of existence through worldly paths. (Four) Refuting arguments that contradict the scriptures: If one becomes a Stream-enterer by abandoning all the afflictions to be abandoned by seeing in this life, then why do the scriptures say: (From the 'Great Empty Destroyer') 'The view of the aggregates and adherence to vows and rituals, and doubt and the three afflictions, are abandoned simultaneously upon seeing the noble truths.' (In the 'Mother Sutra') 'This person, having abandoned the three bonds, becomes a Stream-enterer.' Are these statements not contradictory? They are not contradictory, because the three bonds are the main things to be abandoned in the state of Stream-enterer, and by directly pointing these out, it is implied that all other minor afflictions are also abandoned. Why are the three bonds called the main things to be abandoned by the path of seeing? Because the view of the aggregates clings to the aggregates as self or belonging to self, thus delighting in existence and not wanting to be liberated, which is the cause of not transcending suffering; and even if one transcends, adherence to vows and rituals as supreme clings to the wrong path as the path to liberation, which is a wrong path and a cause of not being liberated; and doubt doubts the good path, thus it is a cause of not being liberated by the right path. Not wanting to go, the path is wrong, doubting the path.

---

་ཐེ་ཚོམ་དེ་སྙེད་ཅིག །ཐར་ བར་བགྲོད་པའི་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ འཇིག་ལྟ་ནི་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་བདག་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། མཆོག་འཛིན་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་འདག་ གྲོལ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་གཉེན་པོ་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ངེས་པར་མི་འཛིན་ཅིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ སྤང་གི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། ། ཟུང་བར་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོད་རྒལ་དུ་ཐོབ་པའི་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་བཤད་ཟིན་ ནས། འདི་རིམ་གྱིས་འཆད་པ་ལ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔར་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ པའི་ལམ་གང་རུང་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་པ་ འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་ 1-728 བར་བཅོམ་པ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དྲུག་པ་འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་གྱུར་པ། དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། ཟུང་གསུམ་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་འོང་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་ པ་བདུན་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་བརྒྱད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་སྤངས་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་གོ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའང་སྤངས་པའི་ལམ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་། ཉེས་ཆ་བདུན་དང་བརྒྱད་ ཟད་པ། །ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན། །དེ་དགུ་ཟད་ པ་ཕྱིར་མི་འོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་འགལ་སྤོང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་པས་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་སྔར་ གྱི་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་དང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ཏེ། (ཡུམ་བརྒྱད་སྟོང་ལ་སོགས་ པར།)གང་ཟག་འདི་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན

【現代漢語翻譯】 正如所說：『猶豫是如此之多，是通往解脫的障礙，因此宣說了三種。』此外，惡見是對於知識的對象——蘊，執著于無我僅僅是痛苦，卻錯誤地認為是『我』和『我的』的根源；執取是對於錯誤的見解，相信解脫等等的根源；猶豫是對皈依三寶沒有確定的信念，是錯誤認識的根源，因此它們成為見道所斷的主要障礙。 在解釋了獲得雙果（指預流果和一來果）的超越性離貪之後，現在依次解釋。進入一來果是指什麼呢？是指在先前獲得預流果之後，無論是在世俗道還是出世間道的禪修道上，斷除了欲界修道所斷煩惱的前五品中的中品之中的中品的補特伽羅。正如所說：『斷除了五品，即是進入二果。』什麼是一來果的補特伽羅呢？是指在任何禪修道上，斷除了欲界修道所斷煩惱的第六品，即中品之中的小品的補特伽羅。正如所說：『斷除了第六品，即是一來果。』 第三雙（指不還果）。（一、真實意義的開示）進入不還果是指什麼呢？是指在獲得一來果之後，無論是在世俗道還是出世間道的任何禪修道上，斷除了欲界修道所斷煩惱的第七品，即小品之中的大品和第八品，即小品之中的中品的道上的補特伽羅。 什麼是不還果的補特伽羅呢？是指在任何禪修道上，斷除了欲界修道所斷煩惱的第九品，即小品之中的小品，完全安住于道上的補特伽羅。這些也如是說：『斷除了七品和八品，一生中只有一個障礙，即是進入三果。斷除了九品，即是不還果。』 （二、破除與經文的矛盾）如果說在此生中，通過修道斷除了一切應斷之物，就能成為不還果，那麼為什麼在經文中（如《八千頌般若經》等）說，『此人與最後的有分相應』，提到了先前的三種結（薩迦耶見，戒禁取見，疑）以及對欲的貪慾和嗔恚呢？

【English Translation】 As it is said: 'So much doubt, is an obstacle to liberation, therefore three are taught.' Furthermore, the view of the perishable is the root of clinging to the aggregates of knowable objects as 'I' and 'mine,' clinging to the absence of self and only suffering, and wrongly conceiving them; clinging to the supreme is the root of believing in liberation etc. in wrong views; doubt is the root of not holding firmly to the Three Jewels and wrongly conceiving them, therefore they become the main obstacles to be abandoned on the path of seeing. Having explained the transcendence of detachment that attains the fruits of the first two pairs (referring to the Stream Enterer and Once Returner), now explain this sequentially. What does it mean to enter the fruit of Once Returner? It refers to the individual who, after previously attaining Stream Entry, on either the mundane or supramundane path of meditation, dwells on the path of abandoning the fifth aspect of the afflictions to be abandoned by meditation in the desire realm, which is the middle of the middle. As it is said: 'Having destroyed the five aspects, one enters the second fruit.' What is the individual of the Once Returner? It refers to the individual who, on any path of meditation, dwells on the path of abandoning the sixth aspect of the afflictions to be abandoned by meditation in the desire realm, which is the small of the middle. As it is said: 'Having exhausted the sixth aspect, that is the Once Returner.' The third pair (referring to the Non-Returner). (1. Showing the actual meaning) What does it mean to enter the fruit of Non-Returner? It refers to the individual who, after attaining Once Returner, on any path of meditation, whether mundane or supramundane, dwells on the path of abandoning the seventh aspect of the afflictions to be abandoned by meditation in the desire realm, which is the great of the small, and the eighth aspect, which is the middle of the small. What is the individual of the Non-Returner? It refers to the individual who, on any path of meditation, has abandoned the ninth aspect of the afflictions to be abandoned by meditation in the desire realm, which is the small of the small, and dwells on the path that is completely perfected. These are also said: 'Having exhausted the seven and eight faults, with one interruption in one lifetime, one enters the third fruit. Having exhausted the nine, one does not return.' (2. Refuting contradictions in the scriptures) If it is the case that in this life, by abandoning all that is to be abandoned by meditation in the desire realm, one becomes a Non-Returner, then why do the scriptures (such as the Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra) mention the previous three fetters (belief in a self, clinging to ethical discipline and vows, and doubt), as well as desire and aversion, saying, 'This person is in accordance with the final part'?

---

་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་ བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་བོ་ཕྱིར་མི་ 1-729 འོང་གི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དག་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་གཞན་ རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་པོ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ ན། འཇིག་ལྟ་དང་མཆོག་འཛིན་དང་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ནི་འགྲོ་བ་ཐ་མ་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ མི་འདའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ནི་ཁམས་ཐ་མར་ འདོད་ཁམས་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཁམས་ ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ཅི་སྟེ་འདས་ཀྱང་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ལས་མི་འདའ་ལ། །གསུམ་པོ་ཡིས་ནི་ཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ཟུང་བཞི་པ་ལའང་(གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་ པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་མན་ཆད་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ གོ། དེའང་། སྲིད་རྩེའི་ཆ་བརྒྱད་པར་ཟད་པ། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ སྟེ། མཛོད་འགྲེལ་དུ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་སྤངས་པ་ནས་མགོ་རྩོམ་ པར་ཡང་བཤད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའང་སྤངས་བའི་ རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གོ། ཞེས་པ་སྟེ། དགུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་། །དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན། །དེ་ཟད་ཐོབ་དང་ ཟད་པ་ཤེས། །དེ་ཚེ་དེ་མི་སློབ་དགྲ་བཅོམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་འགལ་སྤང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ། 1-730 ཁམས་གོང་མ་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ། གཟུགས་དང་གཟུགས་ མེད་ལས་སྐྱེས་པའི། །འདོད་ཆགས་གཉིད་རྒོད་ང་རྒྱལ་རྨོངས། །ཞེས་པ་ལྔ་སྤངས་པས་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའི་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་ དགྲ་བཅོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས་ཕལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་སྤངས་པར་ཤུགས་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་ བོ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དག་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ར

【現代漢語翻譯】 如果說，『通過斷除五種結縛（Kuntu Sbyor Ba Lnga），被稱為不還者』，這與之前的說法不矛盾嗎？不矛盾。因為這五種結縛是不還者需要斷除的主要部分，直接概括地指出了這些，也間接表示了其他的結縛。那麼，為什麼說這五種結縛是需要斷除的主要部分呢？因為有身見（'Jig Lta）、戒禁取見（Mchog 'Dzin）和懷疑（The Tshom）這三種是不會超出三種惡道輪迴的因；貪慾（'Dod Yon La 'Dun Pa）和嗔恚（Gnod Sems）是不會超出欲界的因。而且，後面的兩種不會超出欲界，即使超出了，也會被前面的三種所阻止，因此說是主要的。正如所說：『二者不會超出欲界，三者會阻止。』 （二、從二者中的第一個方面來說）關於實際意義的闡述是：什麼是入于阿羅漢果（Dgra Bcom Pa'i 'Bras Bu）？是指那些獲得不還果（Phyir Mi 'Ong）之後，處於斷除有頂（Srid Pa'i Rtse Mo）的修斷煩惱（Sgom Spang Nyon Mongs Pa）的第八品——小之中的中品以下的道的補特伽羅。也就是，『僅在有頂的第八品，就已入于阿羅漢。』正如《俱舍論釋》（Mdzod 'Grel）中所說，也有從斷除初禪的第一個煩惱開始的說法。什麼是阿羅漢？是指那些依靠金剛喻定（Rdo rJe Lta Bu Ting Nge 'Dzin），斷除了有頂的修斷煩惱的第九品——小之中的最小的，安住于解脫道或圓滿道，獲得滅盡和智慧的補特伽羅。正如所說：『第九品的無間道，就是金剛喻定。獲得滅盡和滅盡智，那時就是無學阿羅漢。』 （二、從第二個方面來說）關於消除教義上的矛盾是：當一個人斷除了在這三界中活動的所有煩惱，成為阿羅漢時，為什麼經中說：『斷除與上二界相應的五種結縛，即色界和無色界所生的貪慾、睡眠、掉舉、我慢、無明，被稱為阿羅漢』，這與之前的說法不矛盾嗎？不矛盾。因為這五種是阿羅漢需要斷除的主要部分，直接概括地指出了這些，也間接表示已經斷除了所有其他的煩惱。那麼，為什麼說與上界相應的五種是需要斷除的主要部分呢？因為上界的貪慾是導致投生到那些地方的近取因，而且，...

【English Translation】 If it is said, 'Through abandoning the five bonds (Kuntu Sbyor Ba Lnga), one is called a Non-Returner,' does this contradict the previous statement? It does not contradict. Because these five bonds are the main part to be abandoned by a Non-Returner, and by directly and comprehensively pointing these out, it also indirectly indicates the other bonds. Then, why are these five bonds said to be the main part to be abandoned? Because the three—belief in a self ( 'Jig Lta), holding to precepts and vows (Mchog 'Dzin), and doubt (The Tshom)—are the cause of not transcending the three lower realms of existence; desire for sensual pleasures ('Dod Yon La 'Dun Pa) and malice (Gnod Sems) are the cause of not transcending the desire realm. Moreover, the latter two do not transcend the desire realm, and even if they do, they are prevented by the first three, therefore they are called the main ones. As it is said: 'The two do not transcend the desire realm, the three prevent it.' (II. From the first aspect of the two) The explanation of the actual meaning is: What is entering the fruit of Arhat (Dgra Bcom Pa'i 'Bras Bu)? It refers to those who, after obtaining the fruit of Non-Returning (Phyir Mi 'Ong), abide in the path of abandoning the afflictions to be abandoned by meditation (Sgom Spang Nyon Mongs Pa) of the peak of existence (Srid Pa'i Rtse Mo), the eighth category—the medium of the small and below. That is, 'Merely in the eighth category of the peak of existence, one has entered Arhatship.' As stated in the Commentary on the Abhidharmakosha (Mdzod 'Grel), it is also said to begin from abandoning the first affliction of the first dhyana. What is an Arhat? It refers to those who, relying on the Vajra-like Samadhi (Rdo rJe Lta Bu Ting Nge 'Dzin), have abandoned the ninth category—the smallest of the small—of the afflictions to be abandoned by meditation of the peak of existence, and abide in the path of liberation or the complete path, having attained cessation and wisdom. As it is said: 'The uninterrupted path of the ninth category is the Vajra-like Samadhi. Having attained cessation and the knowledge of cessation, at that time, one is a Non-Learner Arhat.' (II. From the second aspect) Regarding eliminating doctrinal contradictions: When one abandons all the afflictions that operate in these three realms and becomes an Arhat, why does the scripture say: 'Abandoning the five bonds corresponding to the upper two realms, namely, the desire, sleep, excitement, pride, and ignorance born from the form and formless realms, is called an Arhat,' does this contradict the previous statement? It does not contradict. Because these five are the main part to be abandoned by an Arhat, and by directly and comprehensively pointing these out, it also indirectly indicates that all other afflictions have been abandoned. Then, why are the five corresponding to the upper realms said to be the main part to be abandoned? Because the desire of the upper realms is the proximate cause of being born in those places, and...

---

ྒོད་པས་སྲེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བ་དང་། མ་རིག་པས་ཐེ་ ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་གསུམ་ ནི་གོང་མ་དག་ལས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུང་བཞི་པོ་དེར་ འབྲས་བུས་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་འདུ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་རང་རང་གི་སྔ་ མའི་འབྲས་གནས་སུ་འདུ་བས་བསྡུ་ན་ལྔ་ཉིད་དེ། ཉན་སར་ཡང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་ ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ཞུགས་པ་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ འབྲས་བུ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། (གསུམ་པ།) ཁྱད་པར་ལའང་བཞི་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་རེ་ ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་(དབང་པོ་རྟུལ་པོ་)སྔར་སྒོམ་སྤང་གཅིག་ཀྱང་མ་ཟད་པ་ཉིད་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གླིང་ གསུམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ། (མི་འཁྲུག་པའི་ཞིང་བཀོད་ལས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ ལན་བདུན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །)ལྷ་ནས་མིར་སྐྱེ་ཞིང་མི་ནས་ ལྷར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ལན་བདུན་ཡན་མན་དུ་སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་ པར་བྱས་ནས་གང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའང་སྔར་ལྷའི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་ན་ལྷའི་ནང་དང་། 1-731 མིའི་ནང་དུ་ཐོབ་ན་མིའི་ནང་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འབྲས་གནས་སྒོམ་སྤང་བྱ་མ་ཟད། ། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་རིང་ཡང་དེའི་ཁོངས་སུ་འགྲུབ་ པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་རིང་བ་མི་འགྲོ་བས་སྦྲུལ་གོམ་པ་བདུན་པ་ཞེས་ བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །(བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ།)ཁ་ཅིག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་དེ་དག་གི་བར་དོ་བདུན་བདུན་ ཏེ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལེན་ཡང་བདུན་ཚན་དུ་ཆོས་མཐུན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ ན་ཤིང་སྡོང་ལ་འདབ་མ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཡལ་ག་རེ་རེ་ལ་བདུན་བདུན་ཡོད་པས་ཤིང་འདབ་ མ་བདུན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བའོ། །རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ ན། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་ཕྱིར་འོང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། འདོད་པའི་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུའམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སོང་ ཞིང་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་སྲིད་པ་ལན་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བར་བྱས་ཏེ་གང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །ཚེ་ གཉིས་གསུམ་དུ་རིགས་ནས་རིགས། །ཞེས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གསུམ་མམ་བཞི་སྤངས་པ

【現代漢語翻譯】 由於貪慾、我慢以及因無明而對猶豫不決者進行全面困擾的禪定者，這三者是無法超越更高境界的根本原因。所有四雙補特伽羅都包含在果位中，而依次進入后三果位者也包含在各自前一果位中，因此如果進行歸納，則只有五種。正如經部中說，『入流果』和『一來果』之間只有一個障礙，它們本質相同。 四果的差別 （三）關於差別，也有四種。（一）關於入流果的差別，如果最多經歷七次輪迴，指的是什麼呢？安住于入流果位的補特伽羅（根器遲鈍者），如果尚未斷除任何修斷，在欲界天人和贍部洲的人類中（《不眊亂田經》中說：『入流者並非最多經歷七次輪迴，而是以同一身體證得阿羅漢果。』），從天界到人間，從人間到天界，以這樣的次第，在輪迴中最多經歷七次生死，之後不再於其他地方結生，獲得苦的終結——涅槃。如果在天界獲得入流果，就在天界成就；如果在人間獲得，就在人間成就。如經所說：『果位修斷尚未斷，若最多經歷則為七次。』如果時間更長，也包含在其中，所以說『最多』。不會超過這個時間，就像蛇最多走七步一樣。（分別說部）一些人說，天界、人間以及它們之間的中陰各有七次，總共經歷二十八次生死，但因為七次為一組符合規律，所以這樣說。例如，樹有很多葉子，但每根樹枝上有七片葉子，所以稱為『七葉樹』。』從一類到另一類轉生指的是什麼呢？具有特殊功德的入流果位者，依次進入一來果，在欲界天人或人類中，從一類到另一類轉生，經歷兩次生死後，獲得苦的終結——涅槃。對此，經中說：『從三界或四界解脫，在兩三次生命中從一類到另一類轉生。』斷除了欲界的三種或四種修斷。

【English Translation】 Because of craving, pride, and the meditator who is thoroughly afflicted by doubt due to ignorance, these three are the fundamental causes that prevent one from surpassing higher states. All four pairs of individuals are included in the fruits, and those who successively enter the latter three fruits are also included in their respective previous fruits, so if summarized, there are only five. As it is said in the Sutra, 'There is only one obstacle between the 'Stream-enterer' and the 'Once-returner,' they are of the same essence.' The Differences of the Four Fruits (3) Regarding the differences, there are also four. (1) Regarding the difference of the fruit of Stream-entry, what does it mean to say that if one attains it at most, one will experience seven rebirths? The individual (with dull faculties) who abides in the fruit of Stream-entry, if they have not yet eliminated even one object to be abandoned by cultivation, among the gods of the desire realm and the humans of Jambudvipa (From the Sutra of the Undisturbed Field: 'The Stream-enterer does not experience seven rebirths at most, but manifests the fruit of Arhat with the same body.'), from gods to humans, and from humans to gods, in such a sequence, they take birth in the cycle of existence at most seven times, and then, without connecting to another place of rebirth, they attain the end of suffering—Nirvana. If one attains Stream-entry in the realm of gods, they will achieve it in the realm of gods; if one attains it in the realm of humans, they will achieve it in the realm of humans. As the Sutra says: 'The fruit state has not abandoned what is to be abandoned by cultivation, if one attains it at most, it will be seven times.' If it is longer, it is also included in that, so it is said 'at most.' It does not go beyond this time, just as a snake takes at most seven steps. (Vaibhashika) Some say that there are seven each of gods, humans, and the intermediate states between them, totaling twenty-eight rebirths, but because seven is a group that conforms to the law, it is said that way. For example, a tree has many leaves, but each branch has seven leaves, so it is called a 'seven-leaf tree.' What does it mean to be born from one class to another? The Stream-enterer with special qualities, successively enters the fruit of Once-returner, and among the gods of the desire realm or humans, they are born from one class to another, and after experiencing two rebirths, they attain the end of suffering—Nirvana. Regarding this, the Sutra says: 'Liberated from the three or four realms, in two or three lives they are born from one class to another.' They have abandoned three or four objects to be abandoned by cultivation in the desire realm.

---

་ དེ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལེན་པར་ཡང་འདོད་དོ། ། (གཉིས་པ།) ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི། བར་ཆད་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཉིད་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ སྤངས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་བླངས་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པས་ སམ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པས་ན་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) ཕྱིར་མི་འོང་གི་ཁྱད་པར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྔའི་(དང་པོ།)བར་མ་དོར་ 1-732 ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཁམས་སུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ ཁམས་སུའང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་པས་མི་སྐྱེ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་ བ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ནི་ལྷག་མར་ལུས་ཤིང་མ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་གི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ན་དེ་མ་ཐག་གང་ སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་མྱུར་བར་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་རེ་ཞིག་འདུག་ནས་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་ མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་མྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ དང་། རིང་དུ་འདུག་ཅིང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་བསམས་ནས་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་མངོན་པར་འཇུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ ཙམ་ཉིད་ན་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་ཡུན་ རིང་མོ་ཞིག་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་(བར་དོ་གསུམ་དང་གཞན་བཞི་ སྟེ་)འགྲོ་བ་བདུན་གྱི་མདོར། ཞོགས་མེའི་མེ་སྟག་གནམ་དུ་ཡར་མ་ཐག་འཆི་བ་དང་། ལྕགས་ བསྲེགས་བརྡུངས་པའི་ཟེགས་མ་ཡར་ནས་ལྡོག་ཁར་འཆི་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཚྭ་ཚྭ་ཡར་ནས་ ས་ལ་མ་ལྷུང་ཙམ་འཆི་བའི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་ གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གཉིས་ཀར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མ་སྤངས་པ། དེའི་ དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མང

【現代漢語翻譯】 他們也認為，從這一類到那一類，會經歷兩到三次的轉生。 （第二，）關於不還果的差別：何為『一間』（bar chad gcig pa）？答：安住於一來果之人，斷除了七或八種修道所應斷之法，逐漸進入不還果位。在後世，于諸欲天之中受生一次，然後證得苦盡之涅槃。或者，安住于不還果位之人，被一個煩惱所阻隔，或者被一生所阻隔而證得阿羅漢果，因此稱為『一間』。 （第三，）關於不還果的差別：關於五種涅槃（第一個），何為在中陰（bar ma do）中完全證得涅槃？答：在欲界證得不還果之人，由於導致於色界受生的『一切結合』（kun tu sbyor ba）煩惱之力的緣故，不再受生；但導致色界中陰身顯現的『一切結合』煩惱之習氣（bag la nyal）仍然殘留，尚未斷除。因此，當於任何色界的中陰身顯現時，立即通過先前串習之道而證得苦盡之涅槃，迅速證得涅槃。或者，在中陰身顯現之後，暫時停留，不生起『我將前往受生』之念，僅通過先前串習之道而證得苦盡之涅槃，並非迅速證得涅槃。或者，長久停留，並生起『我將前往受生』之念，從而傾向並進入受生之狀態；然而，僅僅在尚未獲得受生之狀態時，便通過先前串習之道而證得苦盡之涅槃，經歷很長時間后才證得涅槃。這三種情況，正如《聖士七趣經》（skyes bu dam pa'i (bar do gsum dang gzhan bzhi ste) 'gro ba bdun gyi mdo）中所說：『如朝霞之火花，剛升起于空中便熄滅；如鍛鐵時飛濺之火星，剛升起便落下時熄滅；如鐵之火花，剛升起尚未落地便熄滅。』這三種譬喻所描述的情況。 （第二，）何為受生后完全證得涅槃？答：不還果之人，對於受生和顯現二者，都未斷除『一切結合』。由於這個原因，僅僅在色界任何一處受生之後，立即通過先前串習之道而證得涅槃。

【English Translation】 They also believe that from one such class to another, two or three rebirths are taken. (Second,) Regarding the distinctions of the Anagami fruit: What is meant by 'one interval' (bar chad gcig pa)? Answer: One who abides in the fruit of once-returner, having abandoned seven or eight of the paths to be abandoned through meditation, gradually enters the Anagami fruit. In the future, having taken one birth among the gods of the desire realm, they then attain the exhaustion of suffering, which is the ultimate Nirvana. Or, one who abides in the Anagami fruit is obstructed by one affliction, or obstructed by one lifetime from attaining Arhatship, hence it is called 'one interval'. (Third,) Regarding the distinctions of the Anagami fruit: Concerning the five kinds of Nirvana (first), what is it to fully attain Nirvana in the intermediate state (bar ma do)? Answer: One who has attained Anagami in the desire realm, due to the power of the afflictions of 'all combinations' (kun tu sbyor ba) that cause rebirth in the form realm, no longer takes rebirth; but the habit (bag la nyal) of the afflictions of 'all combinations' that cause the manifestation of the intermediate state of form remains and has not been abandoned. Therefore, when the intermediate state of any form realm manifests, immediately, by making manifest the path previously practiced, they attain the exhaustion of suffering, quickly attaining Nirvana. Or, having manifested in the intermediate state, they remain for a while, not thinking 'I will go to take rebirth', but merely by making manifest the path previously practiced, they attain the exhaustion of suffering, not quickly attaining Nirvana. Or, remaining for a long time, and thinking 'I will go to take rebirth', they incline and enter into the state of rebirth; however, merely at the moment when the state of rebirth has not yet been attained, by making manifest the path previously practiced, they attain the exhaustion of suffering, attaining Nirvana after a long time. These three situations are as described in the Sutra of the Seven Destinies of the Noble Person (skyes bu dam pa'i (bar do gsum dang gzhan bzhi ste) 'gro ba bdun gyi mdo): 'Like a spark of morning fire, dying as soon as it rises into the sky; like a spark flying from hammered iron, dying as it rises and falls; like a spark of iron, dying as it rises and before it falls to the ground.' These are the three similes. (Second,) What is it to fully attain Nirvana after being born? Answer: The Anagami who has not abandoned 'all combinations' for both birth and manifestation. Because of this, merely having been born in any of the abodes of the form realm, immediately, by making manifest the path previously practiced, they attain Nirvana.

---

ོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ 1-733 ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (གསུམ་པ།) མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཅུང་ཟད་ལོན་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སྔོན་གོམས་པ་ལས་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (བཞི་པ།) མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་ན་རང་གི་ངང་ གིས་མི་འབྱུང་བར། བསྒྲིམས་ཏེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པས་ལམ་ མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (ལྔ་པ།) གོང་དུ་འཕོ་བ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། བསམ་ གཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རོ་མྱང་མང་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གང་ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ གནས་རིས་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་ས་ནས་སར་ལན་རེ་རེ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཞིང་། མཐར་སྤེལ་མར་ བསྒོམས་པས་བཅུ་བདུན་པ་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ཞུགས་ནས་དེར་ལམ་ལྷག་མ་མངོན་དུ་བྱས་ ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའོ། །མཛོད་དུ་ནི་འདི་ནས་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་འཕར་བ་དང་། འདི་ནས་ཚངས་རིས་དང་དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་ འོག་མ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ ཀྱང་གསུངས་ཤིང་། ས་དང་སར་སྐྱེ་བའང་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་ཞིང་གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ པས་ཚངས་ཆེན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བཞེད་དོ། ། (གཉིས་པ།) སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་ནི། ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ལ་ 1-734 ནི་སྤེལ་མར་མ་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མར་མི་སྐྱེ་ལ། གཞན་སྔར་བཞིན་ས་ཐམས་ཅད་ དུ་སྐྱེ་ཞིང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་དུའང་སྐྱེས་ཏེ་མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སོང་ ནས། དེར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ དག་ཀྱང་། དེ་འཕར་ཕྱེད་འཕར་ཐམས་ཅད་དུ། །འཆི་འཕོ་གཞན་སྲིད་རྩེ་མོར་འགྲོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལྔར་བསྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས། (མཛོད་འགྲེལ་ལྟར།)དབང་པོ་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་རིམ་པ་དང་གནས་གཞན་ལ་ སོགས་པས་ཕྱེ་ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སྤེལ་མ་རྒྱུ་འབྲས་བཤད་པ་ནི། དང་པོར་བཞི་པ་སྤེལ་བར་བྱེད། །སྐད་ཅིག་ མ་ནི་བསྲེས་པས་འགྲུབ། །སྐྱེ་དང་གནས་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། ཉ

【現代漢語翻譯】 因此，證得苦的止息，即涅槃。 (三) 無行般涅槃是什麼？ 指不還者生於色界任何一處，稍有成就時，無需顯功用行，僅憑先前串習，自然生起道，從而證得苦的止息，即涅槃。 (四) 有行般涅槃是什麼？ 指不還者生於色界任何一處，長久成就時，不憑自身之力，而是努力顯功用行，從而證得苦的止息，即涅槃。 (五) 上流是什麼？(分為三) 前往色究竟天：指不還者，多耽著禪定的小分等，且多修習勝觀，從梵眾天開始，不間斷地在色界十六處，一處接一處地受生，最終串習修習，到達第十七處色究竟天，並在那裡證得剩餘之道，從而證得苦的止息，即涅槃。在《俱舍論》中，有從此生於梵眾天，再從梵眾天前往色究竟天的增上，以及從此生於梵眾天，再從梵眾天前往凈居天之下的任何一處，再從那裡前往色究竟天的半增上兩種說法。生於一處又一處也是觀察之所在，主要在於一處，因此不認為會生於大梵天。 到達有頂：指多修習止觀的不還者，有的不串習修習，因此不生於凈居天，其他的如前一樣，生於所有處所，也生於無色界前三處，最終到達有頂。在那裡證得道，從而證得苦的止息，即涅槃。這些也如『彼增半增皆，死歿余有頂。』所說。所示現的五種涅槃，是從種類的角度進行的簡略概括，從實物的角度（如《俱舍釋》所說），根據根器、離貪次第和處所不同等進行劃分，則會變得非常多。 (三) 宣說串習的因果：最初第四為串習，剎那由混合而成，為生和住立，以及

【English Translation】 Therefore, one attains the cessation of suffering, which is Nirvana. (3) What is Nirvana without exertion? It refers to a non-returner who, having been born in any realm of the Form Realm, upon achieving some progress, without the effort of manifest exertion, solely through prior habituation, naturally generates the path, thereby attaining the cessation of suffering, which is Nirvana. (4) What is Nirvana with exertion? It refers to a non-returner who, having been born in any realm of the Form Realm, upon achieving prolonged progress, not through their own inherent ability, but by diligently applying manifest exertion, thereby attains the cessation of suffering, which is Nirvana. (5) What is upward-moving? (Divided into three) Going to Akanistha (Tibetan: འོག་མིན་, Wylie: 'og min, meaning 'not below' or 'highest'): It refers to a non-returner who frequently savors the minor aspects of meditative absorption and predominantly practices higher insight, starting from the Brahma Assembly and continuously taking rebirth in each of the sixteen realms of the Form Realm, one after another. Eventually, through alternating cultivation, they enter the seventeenth realm, Akanistha, and there realize the remaining path, thereby attaining the cessation of suffering, which is Nirvana. In the Abhidharmakosha, it is also stated that there are two types: the 'increasing' (Tibetan: འཕར་བ་, Wylie: 'phar ba), where one is born in the Brahma Assembly and then goes to Akanistha, and the 'half-increasing' (Tibetan: ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་, Wylie: 'phyed du 'phar ba), where one is born in the Brahma Assembly and then to any of the lower Pure Abodes, and from there to Akanistha. Being born in one place after another is also a matter of perspective, with the main point being a single destination, thus it is not considered that one would be born in the Great Brahma. Going to the Peak of Existence: It refers to a non-returner who predominantly practices calm abiding, and some do not cultivate alternatingly, thus they are not born in the Pure Abodes. Others, as before, are born in all realms, and also in the first three realms of the Formless Realm, eventually reaching the Peak of Existence. There, they realize the path, thereby attaining the cessation of suffering, which is Nirvana. These are also as stated: 'All increasing, half-increasing, die, transmigrate, go to the Peak of Existence.' The five types of Nirvana shown are a brief summary from the perspective of categories. From the perspective of substances (as stated in the Abhidharmakosha commentary), if divided according to faculties, stages of detachment, and different locations, it would become extremely numerous. (3) Explaining the cause and effect of habituation: Initially, the fourth is for habituation, moments are accomplished by mixing, for birth and abiding, and

---

ོན་མོངས་པས་ནི་འཇིག་ཕྱིར་ ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྣོན་གནས་གཙང་བར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་རྟུལ་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ ནས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་ལམ་སླ་བའི་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞི་པ་ཉིད་དང་པོར་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་སྤེལ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་རྒྱུན་ཕྲི་ནས་ སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་པ་ཐོག་མར་མའི་ནང་དུ་སྒོམ་ལ་ཕྱིས་ཉམས་ན་གཟུགས་ཁམས་སུའང་ སྒོམ་པར་འདོད་མོད། དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་བ་སངས་རྒྱས་ལས་ གཞན་པས་མི་ནུས་པས་རྒྱུན་ཆགས་སྤེལ་བར་བཞེད་དོ། །དེའང་དང་པོ་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་ཅིང་དེ་ནས་ཟག་བཅས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་མཐར་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤེལ་མར་སྒོམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉིད་ཆུང་ངུ་སུམ་སྤེལ་ དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལན་གཉིས་ཀྱིས་འབྲིང་པོ་དྲུག་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་ པ་དང་། ལན་གསུམ་གྱིས་ཆེན་པོ་དགུ་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། ལན་བཞིས་ཆེས་ 1-735 ཆེར་བཅུ་གཉིས་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། ལན་ལྔས་ཤིན་དུ་ཆེས་ཆེར་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་དུ་ ཡོངས་སུ་སྒོམ་རྣམས་ནི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་ཕྱིར། །གནས་གཙང་སྐྱེ་ བ་ལྔ་ཁོ་ན། ཞེས་པ་ལྟར་ཆུང་ངུས་མི་ཆེ་བ་དང་། འབྲིང་གིས་མི་གདུང་བ་དང་། ཆེན་པོས་གྱ་ ནོམ་སྣང་བ་དང་། ཆེས་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བས་འོག་མིན་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོ་དང་མ་འདྲེས་པ་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་ རྗེས་སུ། གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་འགྲོ་རྣམ་བཞི། །ཞེས་ཕྱིར་མི་འོང་འདོད་པ་ན་གཟུགས་ མེད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བར་དོ་མེད་པས་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་འདུ་བྱེད་ཡོད་མེད་ དང་། སྲིད་རྩེ་མ་གཏོགས་པ་ལ་གོང་དུ་འཕོ་བ་སྟེ་བཞི་བཞི་ཡང་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ནི་ འདི་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་འདོད་པར་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཐར་ཐོབ་པའང་ གསུངས་ལ། དེའི་བྱེ་བྲག་འདོད་ཁམས་སུ་ཚེ་གཉིས་པར་འཕོས་པའང་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་མྱང་ འདས་ཐོབ་ཅིང་ཁམས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་བཤད་དེ། འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་པས་ འཕགས། །ཁམས་གཞན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་ པར་ལ། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་འདོད་དེ་དག་ལས། །ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་ལས་སྐྱེས། །དེ་དག་ རྣམ་གྲོལ་དུས་དང་སྦྱོར། །མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་མི་གཡོ་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དུས་མི་སྦྱོར་དེས། །དེ་ ནི་མཐོང་ཐོབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་ལྔ་ནི་(རྒྱུ་)དད་པས་མོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། (རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་)ཡོ་བྱད་ད

【現代漢語翻譯】 又如「因煩惱而毀滅」所說，爲了使不還者（梵文：Anāgāmin，不再返回欲界的人）中的利根者生於凈居天（梵文：Śuddhāvāsa）， 爲了使他們在現法中安樂住，爲了使鈍根者因煩惱而恐懼並延長修行時間。 在一切方法中，最容易實踐且道路平坦的第四禪，首先應持續修習，然後逐漸減少持續時間，增加剎那間的修習。最初在母胎中修習，如果後來退失，也可以在色界中修習。然而，世親（梵文：Vasubandhu）等人認為，除了佛陀之外，沒有人能修習剎那間的禪定，因此主張持續修習。 修習方法是，首先入于無漏定（梵文：anāsrava-samādhi），然後入于有漏定（梵文：sāsrava-samādhi），最後以入于無漏定的方式交替修習。這就是將第四禪完全修習成小、中、大三種交替禪定。 像這樣，兩次修習成中等六交替禪定，三次修習成大等九交替禪定，四次修習成極大十二交替禪定，五次修習成極甚大十五交替禪定，這些都是持續的修習。其果報是：『因為有五種相，所以只有五種凈居天。』 如經文所說，通過小等禪定，可以生於無煩天（梵文：Avṛha）；通過中等禪定，可以生於無熱天（梵文：Atapa）；通過大等禪定，可以生於善現天（梵文：Sudṛśa）；通過極大禪定，可以生於善見天（梵文：Sudarśana）；通過極甚大禪定，可以生於色究竟天（梵文：Akaniṣṭha）。這些都是與凡夫不混雜的凈居天。 像這樣，在隨順於色界之後，『其他則為四種無色界。』也就是說，不還者在欲界中，如果前往無色界，則沒有中陰身（梵文：antarābhava），而是直接往生並在那裡入滅，或者有行、無行，除了有頂天（梵文：Bhavāgra）之外，還可以向上遷移，經中也說了四種四種的情況。此外，『其他則在此入滅。』也就是說，在欲界獲得不還果時，就在那裡獲得解脫。 關於這一點，也有解釋說，在欲界轉生為第二世時，就在那個身體上獲得涅槃（梵文：nirvāṇa），而不會前往其他界，如經文所說：『在欲界圓滿一生，即成聖者，不會前往其他界。』 關於阿羅漢（梵文：Arhat）果的區別，有六種阿羅漢的說法，其中五種是從信解（梵文：śraddhādhimukta）中產生的，他們證得解脫需要一段時間和努力。具有不動法（梵文：āniñjya-dharma）的阿羅漢是不動者，因此他們證得解脫不需要時間和努力。他們是從見道（梵文：darśanamārga）中產生的。前五種是因信解而生，（證得解脫后）也需要資具。

【English Translation】 Furthermore, as it says 'destroyed by afflictions', it is for the purpose of causing the Anāgāmin (non-returner) with sharp faculties to be born in the Śuddhāvāsa (Pure Abodes); For the purpose of dwelling happily in the present Dharma, and for the purpose of the dull faculties being frightened by afflictions and prolonging the time of practice. Among all methods, the fourth Dhyana (meditative absorption), which is the easiest to practice and the path is smooth, should first be cultivated continuously, and then gradually reduce the duration and increase the momentary practice. Initially, practice in the mother's womb, and if later degenerated, it is also desirable to practice in the Rūpadhātu (Form Realm). However, Vasubandhu and others believe that no one other than the Buddha can practice momentary meditation, so they advocate continuous practice. The method of practice is to first enter into anāsrava-samādhi (undefiled concentration), then enter into sāsrava-samādhi (defiled concentration), and finally alternate practice by entering into anāsrava-samādhi. This is to completely cultivate the fourth Dhyana into small, medium, and large three-fold alternating meditations. Like this, practicing twice becomes medium six-fold alternating meditation, practicing three times becomes large nine-fold alternating meditation, practicing four times becomes very large twelve-fold alternating meditation, and practicing five times becomes extremely large fifteen-fold alternating meditation. These are continuous practices. The result is: 'Because there are five aspects, there are only five Pure Abodes.' As the scripture says, through small meditation, one can be born in Avṛha (No Affliction); through medium meditation, one can be born in Atapa (No Heat); through large meditation, one can be born in Sudṛśa (Good Appearance); through very large meditation, one can be born in Sudarśana (Clear Vision); and through extremely large meditation, one can be born in Akaniṣṭha (Highest Form). These are all Pure Abodes where they are not mixed with ordinary beings. Like this, after following the Rūpadhātu, 'Others are the four kinds of Arūpadhātu (Formless Realm).' That is, if the non-returner in the desire realm goes to the formless realm, there is no antarābhava (intermediate state), but they are directly born and enter into Nirvana there, or with or without activity, except for Bhavāgra (Peak of Existence), they can also migrate upwards, and the sutras also speak of four kinds of four situations. Furthermore, 'Others enter Nirvana here.' That is, when one obtains the non-returner fruit in the desire realm, one obtains liberation there. Regarding this, it is also explained that when one is reborn in the second life in the desire realm, one attains Nirvana in that very body and does not go to other realms, as the scripture says: 'Completing one's life in the desire realm, one becomes a noble being and does not go to other realms.' Regarding the differences in the Arhat fruit, there are said to be six kinds of Arhats, of which five are born from śraddhādhimukta (faith-liberated), and it takes time and effort for them to attain liberation. The Arhat who possesses āniñjya-dharma (immovable Dharma) is the immovable one, so it does not take time and effort for them to attain liberation. They are born from darśanamārga (path of seeing). The first five are born from faith-liberation, and (after attaining liberation) they also need resources.

---

ང་ནད་མེད་པ་དང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའམ་ཉམས་ སྲིད་པས་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་ནི་(རྒྱུ་)མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ལས་སྐྱེས་ ཤིང་། (རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པ་ནི་)འདོད་རྒུར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའམ། ཉམས་པ་མི་སྲིད་པས་དུས་ དང་མི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉེར་སྤྱད་ལས། །ཡོངས་ཉམས་རྣམ་པ་གསུམ་ ཞེས་བྱ། །སྟོན་པ་ཐ་མ་མི་གཡོ་ལ། །བར་པའང་གཞན་ལ་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ 1-736 སྤྱིར་ཉམས་པ་ལས་ཕྱེ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ཟིན་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་པར་ བྱ་བ་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པ་ སྟེ་གསུམ་ལས། སྟོན་པ་ལ་ཐ་མ་དང་། མི་གཡོ་བ་ལ་བར་པ་དང་ཐ་མ་གཉིས་དང་། གཞན་ རྣམས་ལ་གསུམ་ཀའང་ཡོད་པར་འདོད་ལ། འབྲས་ལས་ཉམས་ལས་འཆི་བ་མེད། །བྱ་བ་མ་ ཡིན་དེ་མི་བྱེད། །ཅེས་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའང་དེ་སོར་མ་ཆུད་པར་མི་འཆི་ཞིང་། ཉམས་ ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་མོད། མདོ་ལས། འཕགས་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤངས་པའོ་ཞེས་པ་དང་། སློབ་པ་ལ་ བག་ཡོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། སློབ་པ་ལ་ཉམས་པ་སྲིད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་ བུ་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་ལ། ཉམས་པར་གསུངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྙེད་དང་བཀུར་ སྟིས་དབྱེན་སྤྱོད་པས་དབང་པོ་ཉམས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ནི་ (རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་མདོ་དྲངས་པ་ལྟར་)ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པ་དང་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་རྩོད་པ་ ལ་ཞུགས་པ་དང་། རིང་དུ་རྒྱུ་བས་དུབ་པ་དང་ནད་ཡུན་རིང་པོས་ཐེབས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། རང་གིས་རང་ གསོད་ཀྱང་རུང་མི་གསོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་ པ་(འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལས་མི་ཉམས་ཀྱང་)འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ ཐོབ་པ་ལས་ཅིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ། །བདག་གསོད་ པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་མྱོས་ 1-737 ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། རང་གིས་རང་མི་གསོད་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་ བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་སེམས་སྔར་ཐོབ་པ་ལས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ག

【現代漢語翻譯】 我（獲得禪定）不退失的原因在於不依賴於疾病，也不依賴於地域的特殊性，或者說不會因為衰退而受影響，這被稱為『時』和『結合』。第六種情況是（通過）（因）見到（真諦）而獲得的（果），（獲得解脫）是因為隨心所欲地成就禪定，或者說不會因為衰退而受影響，這被稱為『時』和『不結合』。從獲得和未獲得以及反覆使用中，有三種完全退失的情況。如經中所說：『導師不會退失，中間者也會因其他原因而有三種退失。』 一般來說，如果從退失的角度來區分，那麼從已經獲得的功德中退失，從尚未獲得的功德中退失，以及雖然獲得但不顯現，從反覆使用中退失，共有三種情況。對於導師來說，有最後一種退失；對於不退轉者來說，有中間和最後兩種退失；對於其他人來說，則認為三種退失都有。從果的角度來說，從退失中不會死亡，不做不應該做的事情。』也就是說，從果的角度退失，也不會因為沒有恢復原狀而死亡，即使退失也不會做與果相違背的事情。然而，經中說：『凡是聖者的智慧所斷除的，就是徹底斷除的。』並且說：『對於學習者，應當保持謹慎。』因此，對於學習者來說，可能會有退失的情況，但對於阿羅漢的果位來說，不會有退失的情況。所謂退失，是指從禪定正行的現法樂住中退失，因為貪圖利養和恭敬而導致根門衰退是有可能的。導致退失的五種原因是（如國王的兒子所引用的經文）：沉溺於事業的邊際，沉溺於言談，沉溺於爭論，長途跋涉而疲憊，以及長期患病。不退失的原因是用正念和正知守護自己的心。 那麼，什麼是具有完全退失之法的阿羅漢呢？無論是智慧等根門遲鈍，還是因利養和恭敬而昏聵，或者沒有昏聵，無論是自殺還是不自殺，只要從現法樂住（即不會從超越世間的解脫中退失），一定會從世間的禪定正行中完全退失。什麼是具有自殺之法的阿羅漢呢？阿羅漢的根門遲鈍，無論是因利養和恭敬而昏聵，或者沒有昏聵，如果他不自殺，那麼從現法樂住中，他先前獲得的禪定正行之心，後來一定會完全退失。

【English Translation】 My (non-decline of Samadhi) is because it does not depend on illness, nor does it depend on the particularity of the region, or it is said to be 'time' and 'combination' because it is not affected by decline. The sixth case is (through) (cause) seeing (truth) that is obtained (fruit), (obtaining liberation) is because of accomplishing Samadhi at will, or it is said to be 'time' and 'non-combination' because it is not affected by decline. From obtaining and not obtaining and repeated use, there are three cases of complete decline. As it says in the sutra: 'The guide will not decline, and the middle one will also have three declines for other reasons.' Generally speaking, if we distinguish from the perspective of decline, then there are three cases of decline from the merits that have already been obtained, decline from the merits that have not yet been obtained, and although obtained but not manifested, decline from repeated use. For the guide, there is the last decline; for the non-retreating, there are the middle and last two declines; for others, it is believed that all three declines exist. From the perspective of the fruit, there is no death from decline, and one does not do what should not be done. That is to say, from the perspective of the decline of the fruit, one will not die because one has not restored the original state, and even if one declines, one will not do things that contradict the fruit. However, the sutra says: 'Whatever is abandoned by the wisdom of the noble ones is completely abandoned.' And it says: 'For the learners, one should be cautious.' Therefore, for the learners, there may be cases of decline, but for the fruit of Arhat, there will be no cases of decline. The so-called decline refers to the decline from the present-life happiness dwelling of the actual practice of Samadhi, because it is possible to decline the sense faculties by being greedy for profit and respect. The five reasons for causing decline are (as quoted by the son of the king): indulging in the edge of business, indulging in speech, indulging in disputes, being exhausted from long journeys, and suffering from long-term illness. The reason for not declining is to guard one's mind with mindfulness and awareness. Then, what is the Arhat who has the Dharma of complete decline? Whether the sense faculties such as wisdom are dull, or whether one is confused by profit and respect, or not confused, whether one commits suicide or does not commit suicide, as long as one is from the present-life happiness dwelling (that is, one will not decline from the liberation beyond the world), one will surely completely decline from the worldly actual practice of Samadhi. What is the Arhat who has the Dharma of suicide? The Arhat's sense faculties are dull, whether one is confused by profit and respect, or not confused, if he does not commit suicide, then from the present-life happiness dwelling, his previously obtained mind of the actual practice of Samadhi will surely completely decline later.

---

སོད་ནུས་ན་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ མ་ཉམས་པའི་གོང་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །(ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནག་ཚོགས་ཅན་སློབ་ པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡང་ཉམས་ནས་ལྕེབས་པ་ན་འཆི་ཁར་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པ་བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་དགྲ་ བཅོམ་བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །) རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་རྙེད་པ་ དང་བཀུར་སྟིས་དབྱེན་སྤྱོད་པས་མྱོས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་ པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ལས་ཕྱིས་ ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དྲན་པ་དང་ཤེས་ བཞིན་གྱི་བཟུང་སྟེ་མ་མྱོས་ན་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་དོགས་ནས་ རང་གི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། དགྲ་ བཅོམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལས་ཡོངས་ སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ རྣམས་རྟུལ་བོ་ལས་རྣོན་པོར་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཞི་དེ་ལས་གོང་འོག་ ཏུ་མི་འཕོ་བའི་གང་ཟག་གོ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་ དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་བཀུར་གྱིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་ ཡང་མ་ཡིན་ལ། འབད་རྩོལ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་རྟུལ་པོ་ལས་རྣོན་པོར་སྦྱོང་ཞིང་སྦྱངས་པ་ 1-738 ལས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་གང་ ཟག་གོ། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་ རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་ན་དབང་པོ་སྦྱང་མི་དགོས་ཤིང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པ་ལས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་ ཞིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ། (དྲུག་པ།) ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དགུ་ཐུན་ མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་སེལ་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཟག་མེད་ཀྱི་ ལམ་རྣམས་ནི་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པས་འཕགས་པ་ཡིན་པ་བ

【現代漢語翻譯】 如果能夠做到，就不會有退失的可能，因此要在未退失之前捨棄壽命的行蘊。（具壽黑眾如果成為學道者，屢次退失而衰弱，臨終時獲得阿羅漢果，這是學道者具有自殺的性質，而不是阿羅漢具有自殺的性質。） 什麼是隨順守護的性質呢？如果阿羅漢獲得遲鈍的根器，並且因利養恭敬而昏昧，在現法樂住中，先前已經獲得並且能夠現證根本定的等持，後來完全退失而不能現證，這是有退失可能的。如果能夠攝持正念和正知而不昏昧，就不會有退失的可能，因此因為害怕退失而隨順守護自己的心。什麼是不動轉的性質呢？阿羅漢獲得遲鈍的根器，即使因利養恭敬而昏昧或不昏昧，在現法樂住中，也不會有從根本定中完全退失的可能，也沒有將智慧等根器從遲鈍磨礪為敏銳的可能，因此是不會從那個基礎上向上或向下移動的補特伽羅。什麼是堪能如實通達的呢？阿羅漢獲得遲鈍的根器，即使因利養恭敬而昏昧或不昏昧，在現法樂住中，也不會有從根本定中完全退失的可能，通過精勤努力將根器從遲鈍磨礪為敏銳，並且從磨礪中獲得堪能如實通達不動轉法性的補特伽羅。什麼是不動轉的法性呢？阿羅漢自然具有智慧等五種敏銳的根器，因此不需要磨礪根器，即使因利養恭敬而昏昧或不昏昧，在現法樂住中，從根本定的心永遠不會動搖，也不會有完全退失的可能。 按照界進行區分： （第六品）按照界進行區分。（二者中的第一個）共同宣說三界九有情：什麼是欲界所攝的異生？是指生於欲界，由此排除生於上二界者。沒有獲得聖者無漏道法的補特伽羅，由此排除是聖者。

【English Translation】 If it can be done, there will be no possibility of falling away, therefore, before falling away, one should abandon the aggregates of life. (If the venerable Gnak Tshogs Can becomes a student, he repeatedly falls away and weakens, and obtains Arhatship at the time of death. This is because the student has the nature of self-killing, but the Arhat does not have the nature of self-killing.) What is the nature of subsequent protection? If an Arhat obtains dull faculties and is intoxicated by honor and reverence, he dwells happily in the present life, having previously attained and manifested the Samadhi of the fundamental meditation, but later completely falls away and is unable to manifest it. This is because he is likely to fall away. If he can maintain mindfulness and awareness and not be intoxicated, he will not be likely to fall away, and therefore, fearing falling away, he will protect his mind accordingly. What is the nature of not moving from the dwelling? An Arhat who has obtained dull faculties, whether intoxicated or not by honor and reverence, will not be likely to completely fall away from the fundamental meditation while dwelling happily in the present life. He will also not be likely to train his faculties, such as wisdom, from dull to sharp. Therefore, he is a person who does not move up or down from that basis. What is suitable for complete understanding? An Arhat who has obtained dull faculties, whether intoxicated or not by honor and reverence, will not be likely to completely fall away from the fundamental meditation while dwelling happily in the present life. Through diligent effort, he trains his faculties from dull to sharp, and from training, he obtains a person who is likely to attain the Dharma of unwavering complete understanding. What is the nature of non-disturbance? An Arhat who naturally has five sharp faculties, such as wisdom, does not need to train his faculties. Whether intoxicated or not by honor and reverence, his mind will never waver from the Samadhi of the fundamental meditation while dwelling happily in the present life, and he will not be likely to completely fall away. Distinguishing by realms: (Sixth Chapter) Distinguishing by realms. (The first of two) Commonly showing the nine types of beings in the three realms: What is a common being who dwells in the desire realm? It refers to someone who is born in the desire realm, thus excluding those born in the upper two realms. It refers to someone who has not attained the undefiled paths of the noble ones, thus excluding those who are noble.

---

སལ་ནས་བྱིས་པར་ མཚོན་ཏེ་རང་རང་གི་ལས་སོ་སོའི་དབང་གིས་གནས་ཐ་དད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ ན་སྤྱོད་པའི་སློབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅེས་པས་གོང་མ་གཉིས་ སུ་སྐྱེས་པས་སེལ་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ཅེས་པས་བྱིས་པ་ཡིན་པ་སེལ་ལ། ཀུན་ ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པས་མི་སློབ་པའང་བསལ་ནས་འཕགས་ པ་སློབ་པར་མཚོན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མི་སློབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅེས་པའི་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་སེལ་ཏེ། འཕགས་པར་འཇོག་པའི་ཆོས་ རྣམས་ཐོབ་ཅེས་པས་སོ་སོར་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པ་ལ་སེལ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་མེད་པའི་གང་ ཟག་གོ། ཞེས་པའི་སློབ་པའང་བསལ་ནས་མི་སློབ་པར་མཚོན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ གང་ཟག་གསུམ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བར། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོ་དང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་ 1-739 པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ དུ་སྦྱར་ཏེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདོད་གཟུགས་ཀྱི་གང་ཟག་བཞི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། གང་མཐུའི་ ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སེམས་ཐོབ་པའི་བདེ་བས་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མཉམ་བཞིན་ དུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་གང་ཟག་གོ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་སྨོན་ལམ་ བཏབ་པའི་དབང་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ མེད་པར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། གཞན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ལྟོས་ པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ། དབུ་མ་སྙིང་པོར། ཆོས་རྣམས་ བསལ་དང་གཞག་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་གཤེགས་གྱུར་ པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ ལྡན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་དེའི་ངང་དུ་གཤེགས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་དགའ་ ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བདུད་ལས་རྒྱལ་བའི་བར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཛད་པ་ དགུ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་

【現代漢語翻譯】 從凡夫到孩童，都因各自業力的影響而生於不同的境界。什麼是欲界中的有學？生於欲界意味著排除了生於上兩界（色界和無色界），獲得聖者之法意味著排除了孩童，『具有未斷盡的煩惱結縛者』則排除了無學，從而表明了聖者有學。什麼是欲界中的無學？生於欲界意味著排除了生於上兩界，『獲得安住于聖者之法』則排除了凡夫，『沒有未斷盡的煩惱結縛者』則排除了有學，從而表明了無學。如何詳細解釋欲界中的這三種人？同樣，對於色界的凡夫、有學和無學，以及無色界的凡夫、有學和無學，也應按照同樣的定義來理解。 爲了區分欲界和色界的四種人，什麼是欲界和色界的菩薩？指那些獲得殊勝能力的上等聖者，爲了成熟眾生，不住于無色界，具有禪定和三摩地，以禪定的本體和心所獲得的快樂而安住，並從中平等地爲了利益眾多眾生而生於欲界的菩薩，以及生於任何色界的菩薩。什麼是欲界的獨覺？指那些因往昔發願力的影響，在沒有圓滿佛陀和佛陀聲聞出現的情況下，生於欲界，不依賴其他善知識，自己證得菩提的補特伽羅。《中觀心要》中說：『諸法無破亦無立，如其法性如是住，以彼如是而逝故，是故彼即如來也。』正如經中所說，現證清凈具二諦之法性，並於此中逝沒，宣說如是真如者。 什麼是身語意之秘密不可思議的補特伽羅？指從安住于兜率天開始，直到戰勝魔軍之間，具有九種菩薩行，圓滿正覺……

【English Translation】 From ordinary beings to children, all are born in different realms due to the influence of their respective karmas. What is a 'learner' (Skt. śaikṣa) in the desire realm? Being born in the desire realm means excluding those born in the upper two realms (form and formless realms). 'Having attained the Dharma of the noble ones' means excluding children. 'A person with remaining bonds' excludes the 'non-learner' (Skt. aśaikṣa), thus indicating a noble learner. What is a non-learner in the desire realm? Being born in the desire realm means excluding those born in the upper two realms. 'Having attained the Dharma of abiding in the noble ones' excludes ordinary beings. 'A person without remaining bonds' excludes the learner, thus indicating a non-learner. How are these three types of individuals in the desire realm explained in detail? Similarly, the characteristics of ordinary beings, learners, and non-learners in the form realm, as well as ordinary beings, learners, and non-learners in the formless realm, should be understood by applying the same definitions. To differentiate the four types of individuals in the desire and form realms, what is a Bodhisattva in the desire and form realms? It refers to those superior noble ones who have attained special abilities, who, in order to ripen sentient beings, do not dwell in the formless realm, possess meditative concentration and samadhi, abide in the bliss obtained from the essence and mind of meditation, and from there, equally, for the benefit of many sentient beings, are born as Bodhisattvas in the desire realm, as well as Bodhisattvas born in any of the form realms. What is a Pratyekabuddha (Solitary Buddha) in the desire realm? It refers to those who, due to the influence of past aspirations, are born in the desire realm without the appearance of a fully enlightened Buddha or Buddha's Shravakas (listeners), and who, without relying on other spiritual friends, realize enlightenment on their own. As it says in the Madhyamaka-hrdaya (Essence of the Middle Way): 'Since phenomena are neither refuted nor established, abiding as their nature is, because they departed in such a way, therefore, they are the Tathagatas.' As it is said, directly realizing the pure nature of reality, which possesses the two truths, and having passed away within it, proclaiming suchness. What is the individual whose body, speech, and mind secrets are inconceivable? It refers to those who, starting from residing in the Tushita heaven, up to defeating the Maras (demons), possess the nine deeds of a Bodhisattva, perfectly and completely...

---

པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་ པོའི་བར་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་ པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡང་འདོད་ 1-740 པའི་ཁམས་སུ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་བླ་མར། དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་ བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་ མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་བ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུང་སྙིང་པོར་ གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་འཇོམས་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ བསྐོར། །མྱང་ངན་འདས་པར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། ། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་ན་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་དགའ་ལྡན་པའི་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འཁྲུངས་ ནས་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་དེ། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཐམས་ ཅད་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་བྱམས་པ་ལ་གནང་ནས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་ དབང་བསྐུར་ཞིང་། ལྷ་རྣམས་ལ་ཁོ་བོ་མི་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་སྟེ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་མི་ ཕམ་པ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱིས་བག་ཡོད་པར་གྱིས་ལ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་ན་ཡང་མཉན་པའི་ཆེད་དུ་ཤོག་ཅིག །ཅེས་གསུངས་ནས་རིམ་གྱིས་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་ དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཕོ་བའི་མཛད་པ་(༡)དང་། དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ལེན་པའི་ཚུལ་ བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་བྱེད་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་གླང་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་མཆེ་ བ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་རྒྱབ་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གཡོགས་པ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་ གནས་པའི་གློ་གཡས་པ་ནས་དགེ་བའི་ལྟས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པས་ཞུགས་ ཤིང་། ལྷུམས་དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་ནས་ཟླ་བ་བཅུའི་བར་དུ་བདེ་བའི་ངང་ལ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པའི་ མཛད་པ་(༢)དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྣམས་སུ་མེ་ ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཁ་འབུས་པ་དང་གཏེར་ཆེན་པོ་ཉི་ཁྲི་ཡང་ཁ་བྱེ་བ་དང་། མཛོད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ 1-741 རྣམས་ལས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་བཟང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་བྱུང་ཞིང་བཙའ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་ལུམྦི་ནཱིའི་ཚལ་ ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་ནང་དུ་གཤེགས་པ་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བྱས་པའི་ཡལ་ག་ ནས་བཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ནོར་བུ་ལྟར་དྭངས་ཤིང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ ཀྱིས་མཛེས་པ་རྒྱན་དང་ན་

【現代漢語翻譯】 從證得菩提到完全進入大涅槃之間，有佛陀的三種事業。因此，所有與菩薩行相符的解脫，以及佛陀行的解脫，都是在欲界中示現的補特伽羅（梵文：Pudgala，指人）。關於這些，在《寶性論》中說：『從兜率天降生，進入母胎和誕生，精通工藝，享受妃嬪的陪伴，出離，苦行，前往菩提樹，降伏魔軍，圓滿證悟，轉法輪，進入涅槃。』這些都是在不完全清凈的剎土中，示現存在多久就多久。就像這樣，如果就這位導師本身而言，偉大的聖者從兜率天的聖子白幢（Śvetaketu）降生，使無數的天眾成熟和解脫。當調伏所有贍部洲眾生的時機成熟時，他將珍寶冠冕賜予彌勒（Maitreya），並授權他為繼承者。他對諸天說：『我將去調伏人類，彌勒將為你們說法，所以要小心。即使我在贍部洲轉法輪，也爲了聽法而來吧！』像這樣，從兜率天降生的事業(1)。然後，爲了示現受生，他化現成一頭非常潔白、有六顆牙齒、背上覆蓋著金網的大象，與婆羅門種姓的傳統相符。他從正在進行齋戒的母親的右脅進入，伴隨著無數吉祥的徵兆。那個子宮也被加持成名為珍寶莊嚴的大殿，他在其中安樂地住了十個月，這就是進入母胎的事業(2)。然後，在國王的都城的大花園裡，各種鮮花盛開，兩萬個大寶藏也開啟了，倉庫里的珍寶也長出了珍寶的嫩芽等等，出現了無數吉祥的徵兆。當分娩的時刻到來時，摩耶夫人（Māyādevī）前往藍毗尼園（Lumbinī），那裡裝飾得非常漂亮。當她抓住一棵大樹被樹枝彎曲時，菩薩的身體像寶石一樣清澈，具有相好，裝飾著飾品和衣服。

【English Translation】 From the attainment of Bodhi to the complete entry into the Great Nirvana, there are three deeds of the Buddha. Therefore, all the liberations that are in accordance with the conduct of a Bodhisattva, as well as the liberation of the conduct of a Buddha, are the individuals who demonstrate in the desire realm. Regarding these, in the Uttaratantra it says: 'From the Tushita heaven, the descent, entering the womb and being born, being skilled in crafts, enjoying the company of consorts, renunciation, practicing austerities, going to the Bodhi tree, destroying the armies of Mara, complete enlightenment, turning the wheel of Dharma, passing into Nirvana.' These are shown in impure realms for as long as existence lasts. Like this, if we consider this teacher himself, the great being was born as the holy son Shvetaketu (White Banner) in the Tushita heaven, maturing and liberating countless hosts of gods. When the time came to tame all the beings of Jambudvipa, he gave the jeweled crown to Maitreya and empowered him as his successor. He said to the gods: 'I am going to tame humans, Maitreya will teach you the Dharma, so be careful. Even if I turn the wheel of Dharma in Jambudvipa, come to listen!' Like this, the deed of descending from the Tushita heaven (1). Then, to show the manner of taking rebirth, he manifested as a very white elephant with six tusks, covered with a golden net on its back, in accordance with the traditions of the Brahmin caste. He entered from the right side of his mother, who was observing the fast, with countless auspicious signs. That womb was also blessed as a great palace called 'Adorned with Jewels,' and he resided there comfortably for ten months, this is the deed of entering the womb (2). Then, in the great gardens of the king's city, various flowers bloomed, and twenty thousand great treasures also opened, and from the treasures of the treasury, sprouts of jewels grew, and so on, countless auspicious signs appeared. When the time of birth arrived, the goddess Mahamaya went to Lumbini Garden, which was beautifully decorated. When she grabbed the branch of a large tree that had bowed down, the body of the Bodhisattva was as clear as a jewel, beautiful with marks and signs, adorned with ornaments and clothes.

---

བཟའ་དང་བཅས་པ་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གློ་གཡས་པ་ནས་ འཁྲུངས་པ་ལ། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མཆོད་ ཅིང་ཕྱོགས་དྲུག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་བདུན་པོར་བ་ལས་པད་མ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཤིང་ རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་རེ་རེ་ཡང་བྱུང་ཞིང་། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་པ་ཡང་མཛད་དེ་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བྲམ་ཟེས་མཚན་བཟང་པོ་ ཡང་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་པའི་མཛད་པ་(༣)དང་། དེ་ནས་ཡིག་ཤིང་ནོར་ བུ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྲས་པ་གསེར་གྱི་ཡང་མིག་ཅན་ཐོགས་ཏེ་བྱིས་པ་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡི་ གེའི་གྲར་བྱིན་ནས་ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལི་རྣམས་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་ མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་གེའི་རིགས་མཐའ་ཡས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་པས་བྱིས་པ་ སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡང་སྨིན་པར་མཛད་ལ། རྩིས་པ་ཤཱཀྱ་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་རྩིས་ དང་ཤྭོ་དགོད་པ་དང་འཕོང་དང་གྱད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསླབ་ པའི་གནས་རྣམས་ལ་ཡང་སློབ་པར་མཛད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ལས་ལྷག་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་ པས་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པ་ (༤)དང་། དེ་ནས་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་ན་རྒྱལ་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་མི་འཆད་པའི་དོན་དུ་ ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་བཙུན་མོ་རྣམས་བཞེས་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཕ་ཤཱཀྱ་ལག་ན་བེ་ཅོན་ལ་སོགས་པས་གང་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ 1-742 ཞེས་སྨྲས་པ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཐོས་ནས། ཡི་གེ་དང་རྩིས་དང་གྱད་ཀྱི་ འཛིན་སྟངས་དང་བོང་དང་མཆོངས་དང་རྐྱལ་དང་འཕོང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ ཐམས་ཅད་ལ་འགྲན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ས་འཚོ་མ་དང་གྲགས་ འཛིན་མ་དང་ལེགས་སྐྱེས་མ་དང་རི་དྭགས་འཛིན་མ་རྣམས་འཁོར་ཉི་ཁྲི་ཉི་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་དགྱེས་པར་རོལ་བའི་མཛད་ པ་(༥)དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ལས་མི་འདའ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ བསྐུལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རོལ་མོ་རྣམས་ལས་སྔོན་ གྱི་དམ་བཅས་པ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ཡང་ཡང་བྱུང་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བཞེད་པ་ ལ། ཡབ་ཀྱིས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འདོད་ཡོན་ལ་རྩེར་བཏང་བའི་ལམ་དུ་རྒས་པ་དང་ན་བ་དང་ ཤི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་གཟིགས་ཤིང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་གཟིགས་ནས། ཡབ་ལ་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཞུས་པས་མ་གནང་བར་ཁང་བཟང་ཟབ་མོར་བཅུག་སྟེ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ ཤཱཀྱ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱས་སྲུང་ཞིང་གནས

【現代漢語翻譯】 從右脅降生，沒有對母親造成任何傷害。梵天（Tshangs pa）和帝釋天（brGya byin）等無數天神供養，並在六個方向各走了七步，每一步都涌現出一朵千瓣蓮花，大小如車輪。他還宣稱『我是世間最尊貴的』等話語，併發出獅子吼。具有神通的婆羅門也預言了他的吉祥徵兆。這就像從母胎降生的示現（三）。之後，他拿著飾有寶石的木製筆和金色的墨水瓶，來到孩子們的老師那裡學習字母，並展示了學習元音（Āli）和輔音（Kāli）的方式。他當場展示了老師連名字都不知道的無數種字母，使三萬二千名兒童得以成熟。他還前往會計師釋迦政行（Shākya srid sgrub）那裡，學習了算術、投骰子、摔跤和角力等世俗的學問，並在這些方面超越了他的老師，使人們感到非常驚奇。這就像精通工藝的示現（四）。之後，當他十五歲時，爲了不中斷王室血統，人們請求他迎娶具有特殊美德的妃子。那些妃子的父親，手持棍棒的釋迦族人說：『誰的技藝最高超，就把女兒嫁給他。』天授（Lha sbyin）等許多人聽到了這些話。菩薩通過比賽在文字、算術、摔跤、投擲、跳躍、游泳和射箭等所有技藝上都獲得了最高的成就。他迎娶了土地母（Sa 'tsho ma）、名聲母（Grags 'dzin ma）、善生母（Legs skyes ma）和持鹿母（Ri dwags 'dzin ma）等妃子，每位妃子都帶領著兩萬眷屬。這就像享受妃子眷屬的示現（五）。之後，雖然菩薩超越了時間，但諸佛的勸說是自然規律。他們反覆說：『從那些被加持的樂器中回憶起你之前的誓言吧！』他想出家，但他的父親帶他到花園中，讓他沉溺於享樂，在那裡他看到了衰老、疾病和死亡的痛苦，也看到了修行的功德。他請求父親允許他出家，但沒有得到允許，而是被關在深深的宮殿里，由來自四個方向的五百名釋迦族人守護著。

【English Translation】 He was born from the right side without harming his mother. Countless deities such as Brahma (Tshangs pa) and Indra (brGya byin) made offerings, and he took seven steps in each of the six directions, with each step giving rise to a thousand-petaled lotus flower, the size of a chariot wheel. He also proclaimed 'I am the most supreme in the world' and roared like a lion. Brahmins with clairvoyance also predicted his auspicious signs. This is like the manifestation of being born from the womb (three). Afterwards, holding a wooden pen adorned with jewels and a golden inkpot, he went to the teachers of the children to learn the alphabet, and showed how to learn vowels (Āli) and consonants (Kāli). He immediately demonstrated countless kinds of letters that even the teachers did not know the names of, enabling thirty-two thousand children to mature. He also went to the accountant Shakya srid sgrub and learned worldly subjects such as arithmetic, dice games, wrestling, and grappling, and surpassed his teachers in these aspects, causing people to be very amazed. This is like the manifestation of being skilled in crafts (four). Afterwards, when he was fifteen years old, in order not to interrupt the royal lineage, people requested him to marry consorts with special virtues. The fathers of those consorts, the Shakyas holding clubs, said: 'Whoever is the most skilled in the arts, we will give our daughters to him.' Devasbyin and many others heard these words. The Bodhisattva attained the highest achievement in all the arts such as writing, arithmetic, wrestling, throwing, jumping, swimming, and archery through competition. He married consorts such as Sa 'tsho ma, Grags 'dzin ma, Legs skyes ma, and Ri dwags 'dzin ma, each leading twenty thousand attendants. This is like the manifestation of enjoying the company of consorts (five). Afterwards, although the Bodhisattva transcends time, the exhortation of the Buddhas is the law of nature. They repeatedly said: 'From those blessed instruments, remember your previous vows!' He wanted to renounce, but his father took him to the garden and made him indulge in pleasures, where he saw the suffering of old age, sickness, and death, and also saw the merits of practice. He asked his father to allow him to renounce, but was not allowed, and was instead confined in a deep palace, guarded by five hundred Shakyas from four directions.

---

་པ་ལས། ཞག་བདུན་འདས་པའི་ནམ་ཕྱེད་ན་ལྷའི་ མཐུས་མི་རྣམས་གཉིད་མཐུག་པོར་གྱུར་པ་དང་ཡབ་ལ་ཞུས་ཤིང་གནང་སྟེ། འདུན་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་རྟའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆིབས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ ཏུ་མེད་པས་མཆོད་བཞིན་པས་བར་སྣང་ལ་མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་གི་དྲུང་དུ་བྱོན་ཏེ་རྟ་མཆོག་ རྒྱན་དང་བཅས་པ་འདུན་པ་ལ་ཟློག་ཅིང་། རལ་གྲི་ཨུཏྤལ་མཐིང་ག་ལྟ་བུས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ ཉིད་ཀྱིས་བཞར་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བའི་རྔོན་པས་ན་བཟའ་ངུར་སྨྲིག་ཕུལ་བ་ཡང་ བླངས་ཏེ་དཔལ་རང་བྱུང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་མཛད་པ་(༦)དང་། དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ལ་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གཅེར་བུ་དང་རྩེ་གསུམ་ལ་མཆོང་པ་དང་མེ་ལྔ་བསྟེན་པའི་ 1-743 དཀའ་སྤྱད་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་རློམ་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆུ་བོ་ནཻ་ རན་ཛ་ནའི་འགྲམ་དུ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་བཀག་སྟེ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ མཐའ་ཡས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཏིལ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཙམ་གསོལ་བའི་དཀའ་བ་ལོ་དྲུག་ སྤྱད་པས་སྐུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་རིད་ཅིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ རྗེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུར་ནས་ ཞིང་བའི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་ཆན་དང་འོ་ཐུག་དྲངས་པ་གསོལ་བས་ སྐུ་གསེར་གྱི་གཏན་པ་ཕྱིས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་མཛད་པ་(༧)དང་། དེ་ ནས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་གནས། །རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ ཐུགས་གཏད་དེ་གཤེགས་པའི་ལམ་དུ་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རྩྭ་ཀུ་ཤ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ ལྟར་སྔོ་ཞིང་འཇམ་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་ཕུལ་བ་རྣམས་བླངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་མ་ འཁྲུགས་པར་བཏིང་བ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་དྲང་པོར་བསྲངས་བའི་ཞལ་ ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྟན་དེ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ བར་དམ་བཅས་པ་མཛད་པ་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་ པ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་(༨)དང་། དེ་ནས་སྲོད་ལ་བབ་པའི་དུས་ སུ་སྨིན་མཚམས་ནས་བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ མཐའ་ཡས་པ་བཀྱེ་ཞིང་། འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་མོ་རྣམས་ལས་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་ པོ་བྱུང་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱིན་ གྱིས་བརླབས་པ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་ནས་འཇིགས་ སུ་རུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་མ་དང་བཅས་པའི་དཔ

【現代漢語翻譯】 第七日午夜，憑藉天神的力量，人們都進入了沉睡。他向父親稟告並獲得允許，與Chandaka（人名，車伕）一同騎上Kanthaka（馬名，白馬）離開了王宮。四大天王等無數天神供養著他，他在空中來到了清凈的佛塔前，將裝飾華麗的駿馬交給Chandaka（人名，車伕），並用像藍色蓮花一樣的劍親自剃掉了自己的頭髮。天神幻化出的獵人獻上了袈裟，他也接受了。這就像是吉祥自生圓滿一樣，是離開王宮的決定性行為（第六）。 之後，爲了駁斥那些認為通過持守低劣的戒律和苦行，如裸體、三尖杖、拜火等就能解脫的異教徒，他在Nairanjana（尼連禪河）河邊屏住呼吸，進入了包括不動定在內的無量禪定，每天只吃半粒芝麻，苦修了六年，導致身體極度消瘦。之後，受到諸佛慈悲之光加持，他從禪定中起身。天神獻上食物，農家女Lekhakyima（人名，樂賢女）等人供養了米飯和牛奶粥，他的身體恢復得像擦拭過的金柱一樣。這就像是苦行的行為（第七）。 之後，他下定決心前往過去三世諸佛證悟的地點——菩提伽耶。在前往的路上，吉祥草販子獻上了像孔雀頸部一樣翠綠、柔軟且芬芳的吉祥草。他接過草，將其鋪在菩提樹下，毫不動搖地結跏趺坐，身體端直，面朝東方。他發誓在未證得大菩提之前絕不離開此座。諸佛及其眷屬都對此讚歎不已。這就像是前往菩提樹下的行為（第八）。 之後，在黃昏時分，他從眉間放出了名為『摧毀魔眾壇城』的無量光芒，光芒的頂端發出了降伏魔眾的巨大聲音，加持了整個三千大千世界。惡魔及其眷屬極度驚恐，現出各種恐怖的姿態。

【English Translation】 At midnight on the seventh day, through the power of the gods, the people fell into a deep sleep. He reported to his father and received permission, and together with Chandaka (name of a person, the charioteer), he rode the royal horse Kanthaka (name of a horse, a white horse) and left the palace. Countless hosts of gods, including the Four Great Kings, made offerings to him. In the sky, he arrived before the pure stupa, handed the adorned royal horse to Chandaka (name of a person, the charioteer), and with a sword like a blue lotus, he personally shaved his own hair. The hunter, manifested by the gods, offered a saffron robe, which he also accepted. This was like the auspicious self-arising completion, the decisive act of leaving the palace (sixth). Thereafter, in order to refute the heretics who believe that liberation can be achieved through upholding inferior vows and ascetic practices, such as nudity, tridents, and fire worship, he held his breath by the Nairanjana River, entered into limitless samadhi including the immovable samadhi, and consumed only half a sesame seed each day. He practiced asceticism for six years, causing his body to become extremely emaciated. Then, blessed by the rays of compassion of the Buddhas, he arose from samadhi. The gods offered food, and the farmer's daughter Lekhakyima (name of a person, Lekha the Good) and others offered rice and milk porridge, restoring his body like a polished golden pillar. This was like the act of practicing asceticism (seventh). Thereafter, he resolved to go to Bodh Gaya, the place where many Buddhas of the three times attained enlightenment. On the way, a grass vendor named Tashi offered auspicious grass that was as green, soft, and fragrant as a peacock's neck. He took the grass, spread it under the Bodhi tree without disturbance, sat in the vajra posture, straightened his body, and faced east. He vowed not to move from that seat until he attained great enlightenment. The Buddhas and their retinues praised this greatly. This was like the act of going to the Bodhi tree (eighth). Thereafter, at dusk, he emitted limitless light from between his eyebrows, called 'Destroying the Mandala of the Maras,' and a great sound of subduing the Maras arose from the tips of the rays, blessing the entire three-thousandfold great thousand world system. The wicked Mara and his retinue were extremely agitated, displaying various terrifying forms.

---

ུང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ འོངས་ཏེ། རི་དང་བྲག་དང་མེ་དང་ཐོག་དང་འཁོར་ལོ་དང་མདུང་ཐུང་དང་རལ་གྲི་དང་གཏུན་ 1-744 ཤིང་དང་མདའ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སེར་བ་དྲག་པོའི་རྒྱུན་བཞིན་ དུ་བར་དང་མཚམས་མེད་པ་ཕབ་ཀྱང་། དེའི་བྱམས་པའི་མཐུ་ལས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མེ་ ཏོག་གི་ཆར་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ལྡིང་ཞིང་འབབ་པར་གྱུར་པས་ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་འགྱུར་ གྱིས་ཀྱང་བརྫི་བར་མ་ནུས་ལ། བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་རྣམ་ འགྱུར་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་བསླུ་བར་མ་ནུས་པ་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་མཐའ་དག་ འཇོམས་པའི་མཛད་པ་(༩)དང་། དེ་ནས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་མངོན་དུ་ མཛད་ཅིང་གུང་ཐུན་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ཐོ་རངས་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་ དུ་མཛད་པ་སྟེ། ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ས་གཡོ་བ་དང་འོད་གསལ་བ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་བཟང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་བ་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་ཤིང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོས་ཀྱང་མཆོད་ ཅིང་བསྟོད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཛད་པ་(༡༠) དང་། དེ་ནས་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་གསེར་ གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡོན་དུ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་བཏབ་པས། བཱ་ར་ཎཱ་ སཱིར་བྱོན་ཏེ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་བདུན་དུ་བསྐོར་བས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་ནས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ་དང་། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བྱོན་ ཏེ་གང་ཟག་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་བར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ 1-745 ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བསྐོར་བས་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་ནས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང་། མཉན་ཡོད་དང་ལང་ཀ་པུ་རི་ལ་སོགས་ པར་བྱོན་ཏེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་སུམ་ཅུར་བསྐོར་བས་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པའི་ ལྟ་བ་བཟློག་ནས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ལྟ་ བུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་(༡༡)དང་། དེ་ནས་རེ་ཞིག་འོས་སུ

【現代漢語翻譯】 在盛大的集會之上，魔眾來到虛空中，從空中降下無數的武器，如山、巖、火、雷、輪、短矛、劍、巨杵、巨箭等，像猛烈的冰雹一樣連綿不絕。然而，由於他的慈悲力量，這些武器沒有造成任何傷害，反而變成了傾瀉而下的花雨，盤旋飄落。即使是憤怒的表情也無法動搖他，魔女們展現出無盡的魅惑也無法誘惑他。他降伏了一切魔眾，這就是降魔的作為(9)。 之後，他在上半夜證得四禪，半夜生起各種神通，黎明時分證得諸漏已盡。在十地修行的最後階段，他以金剛喻定一剎那的智慧，斷除了所有剩餘的所斷，圓滿了究竟的證悟，顯現為法身和智慧的自性，圓滿成佛。此時，所有世界都發生了地震、光明閃耀、天降花雨等不可思議的瑞相。十方諸佛都讚歎他，包括天神在內的眾多眾生也供養和讚美他，他獲得了這樣的果位，這就是圓滿菩提的作為(10)。 之後，無數的梵天和帝釋天等天神，向他獻上具有千輻的金輪，並再三祈請。於是，他前往波羅奈斯，為五比丘等應化眾生，初轉四諦法輪，歷時七年，使他們從執著於人我的見解中解脫出來，進入涅槃之道。之後，他前往鷲峰山等地，為四眾弟子等應化眾生，中轉無相法輪，歷時十年，使他們從執著于實有的見解中解脫出來，以大乘道使他們成熟。之後，他前往舍衛城和楞伽布日等地，為具有各種根性的應化眾生，末轉了義抉擇法輪，歷時三十年，使他們從執著于有無常斷的邊見中解脫出來，與遠離四邊戲論的大菩提相結合，這就是轉法輪的作為(11)。 此後，暫時應機...

【English Translation】 Above the grand assembly, the hordes of demons came into the sky, descending countless weapons like mountains, rocks, fire, thunder, wheels, short spears, swords, giant clubs, and giant arrows, raining down continuously like a fierce hailstorm. However, due to his power of loving-kindness, these weapons caused no harm; instead, they transformed into a rain of flowers, swirling and falling. Even expressions of anger could not shake him, and the infinitely alluring displays of the demon daughters could not seduce him. He subdued all the hordes of demons; this is the act of subduing demons (9). Afterward, in the first part of the night, he manifested the four dhyanas (meditative absorptions); at midnight, he generated various supernormal knowledges; and at dawn, he manifested the exhaustion of all defilements. At the final stage of the ten bhumis (grounds), with the vajra-like samadhi (concentration) and a single moment of wisdom, he abandoned all remaining objects to be abandoned, perfected the ultimate realization, manifested as the nature of Dharmakaya (truth body) and wisdom, and attained perfect Buddhahood. At this time, in all realms of the world, there occurred inconceivable auspicious signs such as earthquakes, radiant light, and the falling of flower rain. All the Buddhas of the ten directions praised him, and many beings, including gods, also offered and praised him. He attained such a state; this is the act of perfect enlightenment (10). Thereafter, countless hosts of gods, such as Brahma and Indra, offered him a golden wheel with a thousand spokes and repeatedly requested him to teach. Then, he went to Varanasi and, for the disciples to be tamed, such as the group of five excellent ones, he first turned the Wheel of Dharma of the Four Noble Truths for seven years, causing them to turn away from the view of self in persons and enter the path of Nirvana. Afterward, he went to places such as Vulture Peak Mountain and, for the disciples to be tamed, such as the four groups, he turned the intermediate Wheel of Dharma of no characteristics for ten years, causing them to turn away from the view of inherent existence and mature on the path of the Great Vehicle. Afterward, he went to places such as Shravasti and Lanka Puri and, for the disciples to be tamed with various natures, he turned the final Wheel of Dharma of definitive meaning for thirty years, causing them to turn away from the extreme views of existence, non-existence, permanence, and annihilation, and join with the Great Bodhi (enlightenment) that is free from the elaborations of the four extremes; this is the act of turning the Wheel of Dharma (11). Then, for a while, appropriately...

---

་གྱུར་པའི་གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གཟུགས་ཏེ་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ བ་དང་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ ཏུ་གཤེགས་ནས་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་དུ་གཟིམས་མལ་གྱི་ཐ་མ་མཛད་ཅིང་ས་གཡོ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པས་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པས་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་ཤིང་བལ་འཇམ་པོས་དཀྲིས་ཤིང་རས་ ཟུང་སྟོང་གིས་ཀྱང་བཅིངས་ནས་འབྲུ་མར་གྱིས་བཀང་བའི་སྒྲོམ་དུ་བཅུག་སྟེ་ཙན་དན་གྱི་མེ་ ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་སྦྱངས་ཀྱང་ཚིག་པར་མ་གྱུར་པ་ལས། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ བྱུང་བས་ཞག་བདུན་དུ་སྦྱངས་པ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པས་མཆོད་པའི་ ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཕུལ་བས། རིང་བསྲེལ་མ་ག་དྷཱའི་ཁལ་བཅུ་གཉིས་བྱོན་པ་ཆ་བརྒྱད་དུ་ གྱུར་ནས་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བབས་ཏེ་སྐུ་གདུང་གིས་ཀྱང་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ (༡༢)རྣམས་སོ། ། ༈ སྤྱད་པས་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དོན། (བདུན་པ།) སྤྱད་པས་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དོན་གཉིས་ཏེ། གང་ལ་གནས་པ་སའི་རང་བཞིན་ 1-746 དང་། ས་ལ་ཞུགས་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོའི་ རང་བཞིན་གཉིས་ལས། དབྱེ་བ་ལ། (གཉིས་ཀྱི་དང་པོ།)ཐོབ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ ལ་མོས་པ་གཙོར་སྤྱོད་པས་འཇུག་པ་མོས་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ལ་ཇི་ལྟར་ འདོད་པ་བཞིན་འཇུག་པ་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཆོས་ཉིད་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་འབད་ མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པ་གྲུབ་པས་ཐོབ་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། རྒྱན་ལས། ས་ཐོབ་པ་ ནི་མོས་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ས་རྣམས་ནི། །གྲུབ་ པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)གྲུབ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ ས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་གནས་སྐབས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ས་ནི་གྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་པ་ལའང་ དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པའི་ཆ་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། བརྒྱད་ པ་ཡན་ཆད་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ གྲུབ་དང་། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །གྲུབ་པ་

【現代漢語翻譯】 爲了使那些可以被調伏的眾生圓滿，爲了鼓勵懶惰者修行佛法，爲了使執著于常有者從執著中解脫出來等等目的，（佛陀）前往拘尸那揭羅（Kushinagar，印度古城名），在雙娑羅樹林（Twin Sala Grove）中完成了最後的睡眠，並以地震等不可思議的神變，如薪盡火滅般示現了色身的涅槃之相。阿難陀（Ananda，佛陀十大弟子之一）等人按照轉輪王的葬禮儀式，用柔軟的棉布包裹佛身，再用雙層粗布捆綁，放入裝滿麻油的棺槨中，用極熱的旃檀木火焚燒，但未能焚燬。之後，從佛陀的心間生出智慧之火，焚燒了七天，天人等無量眾生供養了無量的供品。舍利（Relic）有摩揭陀（Magadha，古印度國名）十二佉梨（Kharis，古代度量單位）之多，分為八份，分到王舍城（Rajagriha）、毗舍離（Vaishali）等大城市，佛陀的遺體也因此廣大利益了眾生。以上就是佛陀示現涅槃的十二種事業。 關於修習的分類，總義： （第七）關於修習的分類，總共有兩個總義：一是所依止的地的自性，二是安住于地后修習的方式。 第一點又分為共同的分類和各自的自性。分類方面：（二者中的第一點）從獲得方式上分類：對佛法具有信解而主要依此修習，由此進入的稱為信解獲得的地；對於十種修行按照自己的意願而行，由此進入的稱為行獲得的地；在初地之前能夠現量見到法性，通過證悟而獲得的稱為證悟獲得的地；特別是從第八地開始，能夠毫不費力地自然而然地進入，由此獲得的稱為成就獲得的地。如《莊嚴經論》（Abhisamayalankara，論述般若波羅蜜多的重要論典）中所說：『獲得地有四種，即信解與行，以及爲了證悟，諸地以成就。』 （第二）從成就方式上分類：處於資糧道和加行道時，以信解修習的地稱為未成就；處於見道和修道時，以信解修習的地也稱為未成就；處於見道和修道時，具有清凈增上意樂的地稱為已成就；在已成就中，從初地到七地之間，由於需要努力，所以稱為未成就；從第八地開始，由於無需努力，所以稱為已成就。如經中所說：『所有地都應知為未成就，以及已成就。』

【English Translation】 To completely transform those who can be tamed, to encourage the lazy to practice Dharma, and to liberate those attached to permanence from their attachment, etc., (the Buddha) went to Kushinagar (an ancient Indian city), completed his final sleep in the Twin Sala Grove, and with inconceivable miracles such as earthquakes, like a fire extinguished when the fuel is exhausted, he demonstrated the appearance of the physical body passing into Nirvana. Ananda (one of the Buddha's ten great disciples) and others, according to the funeral rites of a Chakravartin King, wrapped the Buddha's body in soft cotton cloth, then bound it with double-layered coarse cloth, placed it in a coffin filled with sesame oil, and burned it with extremely hot sandalwood fire, but it could not be burned. Afterwards, the fire of wisdom arose from the Buddha's heart, burning for seven days, and countless beings, including gods, offered immeasurable offerings. The relics amounted to twelve Kharis (ancient units of measurement) of Magadha (an ancient Indian kingdom), divided into eight parts, and distributed to great cities such as Rajagriha and Vaishali. The Buddha's remains thus extensively benefited sentient beings. The above are the twelve deeds of the Buddha demonstrating his passing into Nirvana. Regarding the classification of practice, general meaning: (Seventh) Regarding the classification of practice, there are two general meanings: first, the nature of the ground on which one relies; second, the manner of practice after dwelling on the ground. The first point is further divided into common classifications and individual natures. Regarding the classification: (the first of the two) classified by the method of attainment: those who have faith and mainly rely on this practice, entering thereby, are called the ground attained by faith; those who practice the ten practices according to their own wishes, entering thereby, are called the ground attained by practice; those who can directly see the Dharma nature before the first ground, attaining it through realization, are called the ground attained by realization; especially from the eighth ground onwards, one can effortlessly and naturally enter, attaining it thereby, is called the ground attained by accomplishment. As stated in the 'Abhisamayalankara' (an important treatise on the Prajnaparamita): 'There are four ways to attain the ground, namely faith and practice, and for the sake of realization, the grounds are through accomplishment.' (Second) Classified by the method of accomplishment: when in the stages of accumulation and preparation, the ground practiced with faith is called unaccomplished; when in the stages of seeing and cultivation, the ground practiced with faith is also called unaccomplished; when in the stages of seeing and cultivation, the ground with pure higher intention is called accomplished; among the accomplished, from the first to the seventh ground, because effort is required, it is called unaccomplished; from the eighth ground onwards, because no effort is required, it is called accomplished. As stated in the sutra: 'All grounds should be known as unaccomplished, and accomplished.'

---

དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཡང་ འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།) མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནི། ཐེག་ཆེན་རྒྱས་འགྱུར་ རིགས་སད་ཅིང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་དང་བོར་མ་ཆུད་ཀྱི་བར་གྱི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གོང་ ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། 1-747 (གཉིས་པ།) ལྷག་བསམ་དག་པའི་ས་ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སྤངས་པ་རྟོགས་པ་དང་། ། ཡོངས་སྦྱོང་འཕོ་ཚུལ་ཡོན་ཏན་ངེས་ཚིག་གོ། མཚན་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཆར་ཕྱེ་བ་ལ་ནི་སའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀར་ཡང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དབྱེ་བ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)གང་ཟག་གིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་གང་ཟག་ ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། བཞི་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ ཐ་དད་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། ལྔ་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ལ་ཐ་དད་ པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། དྲུག་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་རྣམ་བྱང་ལ་ཐ་དད་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་ པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་རྣམས་སྒོམ་པའི་བློ་ཐོབ་པ་དང་། བརྒྱད་ པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཤིང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། དགུ་པ་ལ་སོ་ སོ་ཡང་དག་རིག་བཞི་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། བཅུ་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཐུ་ཆེ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ 1-748 ཀྱི་སྒོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ་དགའ་ལྡན་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངེས་པར་ སྟོན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་དབང་སྐུར་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག

【現代漢語翻譯】 正如所說：『未成立的也未成立，成立的也被認為是成立的。』 自性分為二：(第一) 依信行地：從大乘種姓覺醒並生起最初菩提心，到未進入初地之間的菩薩相續中，相續生起殊勝的智慧功德之所依或基礎。此地也稱為最初業者的地。 (第二) 增上意樂清凈地：包含體性、分類、斷除、轉變方式、功德、定義。 體性是：聖菩薩的智慧及其相應之法，是殊勝功德的所依。《入中論》中說：『由菩薩的慈悲等所攝持的智慧，僅僅是增長，就能獲得地的名稱，因為它是功德的所依。』 《中邊分別論註疏》中也說：『通達周遍等意義的各個階段，是功德生起的基礎，因此是地。』 分類有四：(第一) 從補特伽羅（個人）的角度分類：安住于初地，因為通達法界空性和人無我，所以稱為見地清凈的補特伽羅。同樣，安住於二地，因為不為細微的墮罪所染，所以是戒律清凈。安住於三地，因為獲得禪定和無量三摩地，所以是極度寂止。安住於四地，因為沒有執著，所以對法沒有差別之慢。安住於五地，因為獲得心平等性，所以對相續沒有差別之慢。安住於六地，因為自性清凈，所以對煩惱和清凈沒有差別之慢。安住於七地，因為安住于無相，所以獲得剎那剎那修持菩提分法的智慧。安住於八地，因為任運成就，所以捨棄並清凈凈土。安住於九地，因為獲得四無礙解的自在，所以在成熟有情方面很擅長。安住於十地，因為獲得大神通，所以是具有大威力的三摩地和陀羅尼門之身圓滿，並且歡喜安住于兜率天等，必定示現化身，並且是從一切佛處獲得灌頂的補特伽羅。菩薩的見地極清凈，戒律極清凈。

【English Translation】 As it is said: 'What is not established is also not established, and what is established is also considered established.' The nature is divided into two: (First) The ground of practice by aspiration: From the awakening of the Mahayana lineage and the arising of the initial Bodhicitta, until not entering the first ground, the basis or foundation for the gradual arising of special wisdom qualities in the continuum of a Bodhisattva. This is also called the ground of the first practitioner. (Second) The ground of pure higher intention: Includes nature, classification, abandonment, mode of transformation, qualities, and definition. The nature is: The wisdom of the noble Bodhisattva and its associated dharmas, which are the basis of special qualities. In the Madhyamakavatara (Entering the Middle Way), it says: 'The wisdom held by the compassion of the Bodhisattva, etc., merely increases and obtains the name of the ground, because it is the basis of qualities.' Also, in the Madhyantavibhaga-tika (Commentary on Distinguishing the Middle from the Extremes), it says: 'The stages of comprehending the meaning of pervasiveness, etc., are the grounds in the manner of the basis of qualities arising from them.' The classification is fourfold: (First) Classification by person: Abiding on the first ground, because of realizing the emptiness of the dharmadhatu and selflessness, it is called a person with pure view. Similarly, abiding on the second ground, because not stained by subtle downfalls, it is pure in discipline. Abiding on the third ground, because of attaining meditation and limitless samadhi, it is extremely pacified. Abiding on the fourth ground, because of no grasping, there is no pride in the difference of dharmas. Abiding on the fifth ground, because of attaining equanimity of mind, there is no pride in the difference of continuums. Abiding on the sixth ground, because of being pure by nature, there is no pride in the difference between defilement and purification. Abiding on the seventh ground, because of abiding without characteristics, there is the wisdom of meditating on the aspects of enlightenment moment by moment. Abiding on the eighth ground, because of spontaneous accomplishment, there is abandonment and purification of the pure land. Abiding on the ninth ground, because of obtaining mastery over the four analytical knowledges, one is skilled in maturing sentient beings. Abiding on the tenth ground, because of obtaining great superknowledge, one is a person with great power, complete with the body of samadhi and dharani doors, and rejoices in abiding in Tushita, etc., and necessarily shows emanations, and is a person who has received empowerment from all Buddhas. The Bodhisattva's view is extremely pure, and the discipline is extremely pure.

---

་མཉམ་པར་གཞག །ཆོས་ ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་ང་རྒྱལ་མེད། །སྐད་ཅིག་ གཅིག་བློ་ཐོབ་པ་བཏང་སྙོམས་པ། །ཞིང་རྣམས་སྦྱོར་བ་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་པ། །མཁས་པ་ མཐུ་ཆེན་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་པ་དང་། །ངེས་པར་སྟོན་ལ་མཁས་པ་དབང་སྐུར་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) བསླབ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོར་བསླབ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ རྒྱུ་ལ་སློབ་ཅིང་། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། གསུམ་པར་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ དང་། བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་རིམ་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བདེན་པ་དང་རྟེན་ འབྲེལ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ལ་བསླབས་པས། དེ་དག་གི་འབྲས་བུས་ས་བདུན་པ་ལ་ མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བརྒྱད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དགུ་པ་ལ་ སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བཅུ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ འགྲུབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་སེམས་དང་། ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རྗེས་སློབ། ཅེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ནི། །ས་བཞི་པོ་ ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) ཕུང་པོ་ལྔས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ནས། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། གསུམ་པར་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། བཞི་པ་ལྔ་ པ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། བདུན་པ་ལ་སོགས་པར་འབྲས་བུ་བཞིའི་སྒྲིབ་ པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོགས་པའི་ 1-749 སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ སྦྱོང་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་། །དེ་ཡི་འོག་ ཏུ་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ནི། །སྒྲིབ་ པ་བཞི་དང་ཐོགས་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲོལ་དང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ སྦྱོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) ཕར་ཕྱིན་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་རེ་རེ་ནའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་ བར་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དང་པོ་ན་སྤྱིན་པ་གཙོ་ཆེ་བ་ནས་བཅུ་པ་ན་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ཆེ་བའི་ བར་ཏེ། དབུས་མཐར། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་དང་ནི་ ཤེས་རབ་ཐབས། །སྨོན་ལམ་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འདི་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ། །ཞེས་ པ་ལྟར། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་ནི། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སྤངས་པ་ནི། ས་བཅུ་སོ་སོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རང་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རི

【現代漢語翻譯】 保持平等。在佛法中，佛的傳承和所有煩惱，完全清凈，沒有高慢自大。一瞬間獲得智慧，保持平靜。凈化所有佛土，成熟所有眾生。智者擁有強大的力量，身形完整。一定能正確開示，是灌頂的智者。如是說。 (第二，)以三學來區分：在第一地學習完全清凈三學的因；在第二地學習戒律；在第三地學習心；在第四、第五、第六地，依次學習菩提分法、真諦和緣起的智慧。這些果報使得在第七地獲得無相的智慧；在第八地獲得任運成就的智慧；在第九地成熟所有眾生；在第十地成就三摩地和陀羅尼的功德。因此，在徹底證悟法性之後，要學習增上戒學、增上心學和增上慧學。如是說。這四種果報真實地依賴於這四個地。如是說。 (第三，)以五蘊來區分：在第一地直接證悟法性之後，在第二地修習戒蘊；在第三地修習定蘊；在第四、第五、第六地修習慧蘊；在第七地等修習從四種果報的障礙中解脫出來的蘊；在佛地修習從所知障中解脫出來，以及證悟解脫智慧的蘊。因此，在徹底證悟法性之後，要修習戒蘊。在其後修習定蘊和慧蘊。對於其他地，要修習從四種障礙和所知障中解脫出來，以及證悟解脫智慧。如是說。 (第四，)以波羅蜜多來區分：雖然每個地都圓滿了所有的波羅蜜多，但是從第一地佈施為主，到第十地智慧為主。如《中邊分別論》所說：『佈施、持戒、忍辱、精進、禪定、智慧、方便、愿、力、智，這些是十波羅蜜多。』特殊與不特殊，應當在十地中瞭解。如是說。 所斷除的：在每個地，以證悟法界之智慧，斷除各自不相順應的方面。

【English Translation】 Maintain equanimity. In the Dharma, the Buddha's lineage and all afflictions, completely pure, without arrogance. In a single moment, attain wisdom, maintain calmness. Purify all Buddha-fields, mature all sentient beings. The wise possess great power, with a complete form. Certainly able to correctly teach, is the wise one of empowerment. Thus it is said. (Second,) Differentiated by the Threefold Training: In the first bhumi, one trains in the cause of the complete purification of the threefold training; in the second, the training of moral discipline; in the third, the training of mind; and in the fourth, fifth, and sixth, one trains sequentially in the wisdom of the aspects of enlightenment, the truth, and dependent origination. The results of these are that in the seventh bhumi, one attains the wisdom of no characteristics; in the eighth, the spontaneously accomplished wisdom; in the ninth, the complete maturation of sentient beings; and in the tenth, the qualities of samadhi and dharani are accomplished. Therefore, after thoroughly realizing the nature of reality, one should train in higher moral discipline, higher mind, and higher wisdom. Thus it is said. These four results truly rely on these four bhumis. Thus it is said. (Third,) Differentiated by the Five Aggregates: In the first bhumi, after directly realizing the nature of reality, in the second, one trains in the aggregate of moral discipline; in the third, the aggregate of samadhi; in the fourth, fifth, and sixth, the aggregate of wisdom; in the seventh and so on, one trains in the aggregate of liberation from the obscurations of the four results; and in the Buddha-bhumi, one trains in the aggregate of seeing the wisdom of liberation from the obscurations of knowable objects. Therefore, after thoroughly realizing the nature of reality, one should train in the aggregate of moral discipline. After that, train in the aggregates of samadhi and wisdom. For the other bhumis, one should train in liberation from the four obscurations and the obscurations of knowable objects, and in the wisdom of liberation. Thus it is said. (Fourth,) Differentiated by the Paramitas: Although each bhumi is complete with all the paramitas, from the first bhumi with generosity as the main focus, to the tenth bhumi with wisdom as the main focus. As the Madhyantavibhaga states: 'Generosity, moral discipline, patience, diligence, meditation, wisdom, skillful means, aspiration, power, and knowledge, these are the ten paramitas.' Special and not special, should be understood in the ten bhumis. Thus it is said. What is abandoned: In each bhumi, with the wisdom of realizing the realm of phenomena, one abandons the respective opposing factors.

---

ག་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་རིག་པ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སྒྲིབ་པ་བཅུ། །ས་བཅུའི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི། །གཉེན་པོ་དག་ནི་ས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་། (ས་ བཅུ་པའི་)མདོ་ལས། ས་ཐོབ་འགྱུར་མ་ཐག་ཏུ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ། །འཚོ་བ་ཆད་དང་འཆི་ དང་མི་བསྔགས་ངན་འགྲོ་དང་། །འཁོར་གྱི་འཇིགས་བྲལ་དེ་ལ་བག་ཚའི་རྣམ་པ་མེད། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་ལ་བདག་གི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིགས་པ་ལྔ་སྤངས་པ་དང་། རྒྱུད་ བླ་མར། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་དང་། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་ དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་ བོ་བཞིའང་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། 1-750 རྟོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཤིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ ཇི་སྙེད་པའི་ཚུལ་སྣང་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་སུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་ མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སོ་ སོས་ནི། ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ ཚུལ་དུ་རྟོགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་འོད་གསལ་བར་ མཐོང་བས་མཆོག་གི་དོན་དང་། གསུམ་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ མཐུན་པའི་དོན་དང་། བཞི་པར་གང་ལ་ཡང་བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ དོན་དང་། ལྔ་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཐ་དད་མེད་ པའི་དོན་དང་། དྲུག་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ་རང་ བཞིན་གྱིས་དག་པས་གསལ་དུ་རྣམ་པར་དག་པའང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དང་། བདུན་པར་མདོ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་དང་། བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་བྲི་བ་དང་རྣམས་པར་བྱང་བ་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དབང་བའི་དོན་དང་། དབང་ཤེས་གནས་ གྱུར་བས་ཞིང་དག་པ་ལ་དབང་པའི་དོན་དང་། དགུ་པར་ཡིད་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་པའི་དོན་དང་། བཅུ་པར་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དབུས་ མཐར། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དོན་མཆོག

【現代漢語翻譯】 如經中所說，通過逐漸斷除由何者所攝持的所知障，對法界產生無明，以及斷除十種非煩惱障，十地的對治品即是地。此外，如《十地經》所說：『證得初地之時，即脫離五種怖畏，即斷命、貧困、死亡、惡名和惡趣，以及脫離眷屬的怖畏，因此沒有怯懦之相，因為彼處沒有我的存在。』如是斷除五種怖畏。又如《寶性論》所說：『聖者徹底斷除了生、老、病、死的痛苦，由業和煩惱所生的痛苦，因彼處無有業和煩惱，故無有痛苦。』如是也斷除了四種苦流等等。 證悟方面：一切眾生皆在等持中證悟法性勝義諦，遠離戲論，如虛空般；后得位中，證悟一切世俗顯現之法，皆無自性，如幻化般。如入無分別陀羅尼經中說：『以無分別智，見一切法如虛空；以其後得智，見一切法如幻化等八喻。』 各自而言：初地證悟法界為一切法之自性；二地證悟自性光明，為殊勝之義；三地證悟一切教法為證悟之因；四地證悟對任何事物皆無我執；五地證悟清凈界中，自他相續無有差別；六地證悟煩惱為客塵，非自性，自性本凈，亦非極凈之義；七地證悟經等教法無有差別之義；八地獲得無生法忍，煩惱不增不減，亦無清凈之義；九地轉依意根，獲得無分別之自在；十地轉依識根，獲得清凈剎土之自在；九地轉依意根，獲得無分別之自在；十地轉依識根，獲得清凈剎土之自在；轉依意識，獲得分別智之自在；十地如所愿般化現，利益眾生，獲得事業之自在。如《中邊分別論》所說：『利益一切眾生，最為殊勝。』

【English Translation】 As it is said in the scriptures, by gradually abandoning the obscurations of knowledge held by what, ignorance arises towards the Dharmadhatu (ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་, dharmadhātu, 法界, the realm of dharma), and by abandoning the ten non-afflictive obscurations, the antidotes of the ten bhumis (ས་, bhūmi, 地, ground/level) are the bhumis themselves. Furthermore, as it is said in the Dashabhumika Sutra (ས་བཅུ་པའི་མདོ་, Daśabhūmika Sūtra, 十地經, Sutra of the Ten Grounds): 'Upon attaining the first bhumi, one is immediately free from five fears: the cutting off of livelihood, death, disgrace, evil destinies, and freedom from the fear of retinue. Therefore, there is no aspect of timidity, because there is no abode of self there.' Thus, the five fears are abandoned. Also, as it is said in the Uttaratantra (རྒྱུད་བླ་མ, Uttaratantra, 寶性論, Treatise on the Sublime Continuum): 'The noble ones have completely abandoned the suffering of birth, sickness, old age, and death. Suffering arises from the power of karma and afflictions; since these are absent there, that suffering is absent.' Thus, the four rivers of suffering are also abandoned, and so on. Regarding realization: All beings equally realize in meditative equipoise (མཉམ་གཞག་, samāhita, 等持, meditative equipoise) the ultimate truth (དོན་དམ་, paramārtha, 勝義諦, ultimate truth) of the nature of reality, free from the extremes of elaboration, like the sky. In the post-meditative state (རྗེས་ཐོབ་, prsthalabdha, 后得, subsequent attainment), they realize that all phenomena of conventional truth (ཀུན་རྫོབ་, saṃvṛti, 世俗諦, conventional truth) are without inherent existence, like illusions. As it is said in the Dharani of Entering Non-Conceptualization: 'With non-conceptual wisdom, all phenomena are seen as equal to the expanse of the sky. With the wisdom attained after that, all phenomena are seen as equal to eight things, such as illusions.' Individually: On the first bhumi, one realizes the Dharmadhatu as the nature of all phenomena. Similarly, on the second bhumi, one sees the naturally luminous nature as the supreme meaning. On the third bhumi, one realizes that all teachings are the cause for realization. On the fourth bhumi, one realizes that there is no grasping at self in anything. On the fifth bhumi, one realizes that in the pure realm, there is no difference between one's own and others' continuums. On the sixth bhumi, one realizes that afflictions are adventitious and not inherent, and that the nature is pure, but not completely purified. On the seventh bhumi, one realizes that there is no difference between the characteristics of the teachings, such as the sutras. On the eighth bhumi, having attained acceptance of the unborn dharma, there is no increase or decrease of afflictions, nor is there an increase of purification. On the ninth bhumi, by transforming the mind-basis consciousness, one gains mastery over non-conceptualization. On the tenth bhumi, by transforming the afflicted consciousness, one gains mastery over pure realms. On the ninth bhumi, by transforming the mind consciousness, one gains mastery over discriminating awareness wisdom. On the tenth bhumi, one emanates as one wishes and benefits sentient beings, thus gaining mastery over the state of activity. As it is said in the Madhyantavibhaga (དབུས་མཐར, Madhyāntavibhāga, 中邊分別論, Distinguishing the Middle from the Extremes): 'The supreme benefit is to benefit all beings.'

---

་གི་དོན། །རྒྱུ་མཐུན་དོན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དང་། །ཡོངས་སུ་ 1-751 འཛིན་པ་མེད་དོན་དང་། །རྒྱུད་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་མིན་དོན་ དང་། །ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་ཉིད་དང་། །བྲི་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དོན་དང་། །དབང་ནི་རྣམ་ པ་བཞི་ཡི་གནས། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་དུ། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །(གཅིག་པ་ལྟར་) གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ ཡིན་ནོ། །དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གཅིག་ལ་(བརྒྱད་ པ་ལྟར་)རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །(དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་)དབང་རེ་རེར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་(སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་)རྟོགས་བྱའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་མོད། འོན་ཀྱང་གློ་ བུར་གྱིས་དྲི་མ་རིམ་གྱིས་སྤངས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ནི། །སྐད་ ཅིག་སྐད་ཅིག་རྒྱས་པར་མཐོང་། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས། །རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ འཕེལ་པར་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡོངས་སྦྱོང་ནི། རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ སྟེ། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་ དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། འཕོ་ཚུལ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རང་རང་གི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་ས་དེ་དང་ དེ་ཡིན་ཞེས་དང་རྫོགས་ནས་གོང་མ་གོང་མར་འཕོ་བ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པར། ས་གོང་ གི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ནི་ས་དེ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ས་ དང་པོར་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལའང་། (མདོའི་དོན་སྡོམ་དུ་བྱས་པ།)ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་ཐོབ་དེ་ལ་འཇུག་ 1-752 པ་དང་(གཅིག)། །སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་(གཉིས།)དེ་ཡིས་བྱིན་རླབས་རིག(གསུམ)། འཇིག་རྟེན་ ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་(བཞི་)ཞིང་ཞིང་བརྒྱར་(ལྔ་)འགྲོ། དེ་བརྒྱ་སྣང་བྱེད་(དྲུག་)འགྲོ་བར་བརྒྱ་སྨིན་ པར་བྱེད(བདུན)། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་(བརྒྱད་)གནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འཇུག(དགུ)། ཆོས་སྒོ་བརྒྱ་ (བཅུ་)འབྱེད་ལུས་བརྒྱ་སྟོན་དང་(བཅུ་གཅིག)། །ལུས་རེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་ཕྲག་ གི། འཁོར་གྱིས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་སྟོན(བཅུ་གཉིས)། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། ས་གཉིས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ལ

【現代漢語翻譯】 的意義是：具有共同原因的卓越性，沒有完全執持的意義，諸續流沒有差異，煩惱完全清凈的意義，沒有差異的意義，沒有減少增長的意義，以及四種自在的處所。如《莊嚴經論》所說：『意和執持及種種分別，（如一）故不分別，于凈土和智慧中，自在有四種。』自在於不動等，三地有四種，於一（如第八地），有兩種，于其他（如第九地和第十地），則欲求每一種自在。如同這些所說。其中一些人（雖然在斷除增益方面有所不同），但因為所證悟的意義沒有差別，所以證悟法界也沒有差別。然而，從逐漸去除突發性的垢染中，證悟法界也會越來越增上，如《法界贊》所說：『猶如初生的月亮，剎那剎那增長可見，同樣，入地者們，逐漸逐漸增上可見。』 完全清凈是指：各自的特殊功德逐漸增長，如《現觀莊嚴論》所說：『以十種完全清凈，獲得初地，即思維和利益的自性。』等等，廣說如前。 轉變的方式是：在各自的完全清凈未圓滿之前，仍然是那個地，圓滿后則向上向上轉變。如《八千頌釋》所說：『將成為上地完全清凈的法，在未圓滿之前，就是那個地，完全圓滿后，則應知是其他地。』功德是指：在初地，每一個剎那，（總結經義）獲得並進入一百種三摩地（一），見到一百尊佛（二），被其加持（三），震動一百個世界（四），前往一百個凈土（五），照亮一百個世界（六），成熟一百個有情（七），安住一百個劫（八），進入前後際（九），開啟一百個法門（十），示現一百個身體（十一），並且每個身體都示現被成百上千的菩薩眷屬圍繞（十二）。如同這些所說，具有十二個百種功德。在二地，獲得一千種三摩地。

【English Translation】 The meaning of that is: the excellence of having a common cause, the meaning of not being completely grasped, the absence of difference in the continuums, the meaning of completely purifying afflictions, the meaning of non-difference, the meaning of neither decreasing nor increasing, and the place of the four powers. As stated in the Ornament: 'Because mind, grasping, and various discriminations (are like one), there is no discrimination. In pure lands and wisdom, there are four powers.' The powers in the immovable and so forth, the three grounds have four types. In one (like the eighth ground), there are two types, and in others (the ninth and tenth grounds), each power is desired. As these are said. Among them, some (although there are differences in how they cut off superimpositions), because there is no difference in the meaning to be realized, there is no difference in realizing the Dharmadhatu. However, from gradually abandoning adventitious stains, the realization of the Dharmadhatu will also increase more and more. As the Praise of Dharmadhatu says: 'Just as the waxing moon, is seen to grow moment by moment, similarly, those who have entered the grounds, are seen to increase gradually.' Complete purification means: gradually increasing the special qualities of each, as stated in the Ornament of the Mother: 'With ten complete purifications, the first ground is attained, namely, the nature of thought and benefit.' And so on, as extensively explained before. The way of transition is: as long as the complete purification of each has not been completed, it is still that ground, and after completion, it transitions upwards and upwards. As stated in the Commentary on the Eight Thousand Verses: 'The Dharma that will become the complete purification of the upper ground, until it is not completed, is that ground, and after it is completely completed, it should be known as another ground.' The qualities are: on the first ground, in each moment, (summarizing the meaning of the sutra) one obtains and enters a hundred samadhis (1), sees a hundred Buddhas (2), is blessed by them (3), shakes a hundred world realms (4), goes to a hundred pure lands (5), illuminates a hundred worlds (6), matures a hundred beings (7), abides for a hundred kalpas (8), enters the past and future (9), opens a hundred Dharma gates (10), manifests a hundred bodies (11), and each body shows being completely surrounded by hundreds of thousands of Bodhisattva retinues (12). As these are said, one has twelve hundred qualities. On the second ground, one obtains a thousand samadhis.

---

་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་ པ་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། ས་གསུམ་པར་ཡོན་ཏན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཐོབ་ཅིང་། ས་བཅུ་པར་དབང་ བསྐུར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཐོབ་སྟེ། རྒྱན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་ དབང་བསྐུར་བྱིན། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སངས་རྒྱས་འཁོར་ གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས། །བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཚར་གཅོད་ཕན་འདོགས་ བྱེད་ལ་བརྩོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་སྨིན་རང་ལུགས་སུ་གཞག་པ། (དང་པོ་ལ་) འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་(གཉིས་པ་ལ་)གླིང་བཞི་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་(གསུམ་པ་ལ་)བརྒྱ་བྱིན་ ལ་སོགས་པ་ནས་(རིམ་གྱིས་)གནས་གཙང་མའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་། ས་དང་པོར་སྟོང་གསུམ་གཏེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་གང་བར་མཐོང་བ་ ལ་སོགས་པའི་རྨི་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་(གསེར་འོད་སོགས་སུ་)གསུངས་སོ། ། ངེས་ཚིག་ནི། འབྱུང་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱིར་ ཞིང་གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་མེད་ ཕྱིར། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སར་ 1-753 འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལུས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཕན་ པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་ པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐེག་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྤྱོད་ པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཉི་གའང་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུན་པའི་ སྤྱོད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། (རྒྱན་དུ།)ལུས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་དང་། །ཐེག་པ་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས། །གཉི་ག་འདུན་པར་བྱ་བ་དང་། །གདུལ་བར་བྱ་ ཕྱིར་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་མདོ་བཞིན་དུ། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྤྱད་པས་དབྱེ་བ་ལ་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མོས་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ བཏབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ གནས་སྐབས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་རྐྱེན་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཉམས་སྲིད་པ་ ཆུང་ངུ་དང་། རྐྱེན་ཆེན་པོས་ཉམས་སྲིད་པ་འབྲིང་པོ་དང་། རྐ

【現代漢語翻譯】 獲得包括等持在內的十二千種功德，以及第三地上的十二萬種功德等，從高到低各有殊勝之處。在第十地上也獲得特殊的灌頂。《寶鬘論》中說：『一切佛以大光明灌頂，彼於法自在，一切皆圓滿。知佛眷屬之壇城相，勤于以學處調伏，饒益眾生。』如是。此外，成熟異熟果報，（第一地）獲得瞻部洲之國王，（第二地）獲得四大洲之國王，（第三地）從帝釋天等（依次）獲得清凈天之天王等果位，以及初地見到三千世界充滿百千俱胝寶藏等殊勝夢兆，（在《金光明經》等經典中）也有記載。 詞源解釋：爲了使無量眾生無所畏懼，具有向更高境界前進的特性，所以稱為『地』。如雲：『無量眾生無畏故，于彼無量眾生中，具有步步高陞之特性，故於彼等稱為地。』 行持方式：菩薩們為無量眾生廣行利益。對於信奉大乘者，以波羅蜜多的行持來利益；對於信奉小乘者，以菩提分法的行持來利益；爲了使二者皆能信服，以神通的行持來利益；爲了逐步調伏一切眾生，以成熟眾生的行持來利益。（《寶鬘論》中說：）『眾生信大乘，及信小乘者，為令二者悅，為調伏所化，當隨四種行，如經中所說。』 以行持區分的經文要義： 經文要義：何為信解行者？從安住于種姓，發起大愿開始，直至未獲得各自證悟的超世間智慧之前，僅僅以對法性的信解作為意念，主要以修行資糧道和加行道的階段，對佛法堅定不移的忍耐，小小的違緣也能使其退失的情況較少；大的違緣也能使其退失的情況屬於中等；

【English Translation】 Gaining twelve thousand virtues including samadhi, and one hundred and twenty thousand virtues on the third bhumi, and so on, each higher bhumi being more excellent than the last. On the tenth bhumi, one also obtains a special empowerment. As the Ratnavali says, 'All Buddhas bestow empowerment with great light. He is master of the Dharma, complete in all ways. He knows the appearance of the mandala of the Buddha's retinue. He strives to subdue with discipline and benefit others.' Thus it is. Furthermore, ripening the results of actions, (on the first bhumi) one obtains the kingship of Jambudvipa (the southern continent), (on the second bhumi) the kingship of the four continents, (on the third bhumi) from Indra (Shakra) and so on, (gradually) one obtains the kingship of the gods of the Pure Abodes, and on the first bhumi, one sees the three thousand worlds filled with hundreds of thousands of billions of treasures, and other special dream signs are also accomplished, as stated in the Suvarnaprabhasa Sutra (Golden Light Sutra) and other scriptures. Etymology: It is called 'bhumi' (ground) because it has the characteristic of advancing to higher realms in order to make limitless beings fearless. As it says, 'Because limitless beings are without fear, among those limitless beings, it has the characteristic of going higher and higher, therefore it is called bhumi among them.' Manner of Practice: Bodhisattvas perform vast benefits for limitless sentient beings. For those who believe in the Mahayana, they benefit by practicing the paramitas; for those who believe in the Hinayana, they benefit by practicing the limbs of enlightenment; in order to make both believe, they benefit by practicing miraculous powers; in order to gradually tame all beings, they benefit by maturing sentient beings. (The Ratnavali says,) 'Sentient beings who believe in the Mahayana, and those who believe in the Hinayana, in order to please both, and to tame those to be tamed, one should follow the four practices, as explained in the sutras.' The essential points of the scriptures distinguished by practice: The essential point of the text: What is a practitioner of faith? From the time of abiding in the lineage and making great aspirations, until one has not obtained the transcendental wisdom of one's own realization, merely taking faith in the nature of reality as the object of thought, mainly practicing the stages of accumulation and application, the patience of unwavering mind in the Dharma, the situation where small adverse conditions can cause one to degenerate is rare; the situation where large adverse conditions can cause one to degenerate is medium;

---

ྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེའང་ཐེག་བསྡུས་ སུ། (སྤང་བྱས་མི་བརྫི་བ་)བཟང་དང་(རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་)སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང་། ། (སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་མི་འགྱུར་བ་)སེམས་བརྟན་(འདི་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་མི་ཉམས་ཤིང་)ཁྱད་པར་འགྲོ་ བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེས་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་གྲངས་མེད་དང་པོས་རྫོགས་པར་གསུངས་སོ། ། 1-754 ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། (ཨ་བྷི་དཱ་ན་ལས།)རབ་ཏུ་དགའ་དང་དྲི་མ་མེད། ། འོད་བྱེད་པ་དང་འོད་འཕྲོ་བ། སྦྱང་དཀའ་བ་དང་མངོན་དུ་གྱུར། །རིང་དུ་སོང་དང་མི་གཡོ་ བ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་པ་ལྟར། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ ལ་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་ པའི་གང་ཟག་གོ། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱན་དུ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་ བ་ན། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལས། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་ དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ དང་། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ཐེག་དམན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་ མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཚོལ་ཞིང་གཞན་དག་ལའང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་ པོ་བྱེད་པས་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་དང་། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་ སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི། །གཉིས་པོ་སྲེག་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན། །ཞེས་ པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྲེག་པར་བྱེད་ པས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་ སེམས་ཀྱང་སྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱང་དཀའ་བ། དེ་ཕྱིར་སྤྱང་དཀའ་ཞེས་ བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་མང་པོ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་ལོག་སྒྲུབ་ལས་སེམས་ སྲུང་བར་ཡང་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བས་ས་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱང་དཀའ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པའི་ཤེས་ 1-755 རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་ཞིའི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ས་དྲུག་པ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞ

【現代漢語翻譯】 菩薩是無論任何情況都不會退轉，且具有偉大功德的人。正如《攝大乘論》中所說：（斷除后不退轉）善良，（恒常與善知識相遇）具有願力，（不為惡友所動搖）心堅，（此生來世一切善行皆不退失）以殊勝的方式前進。無量菩薩眾，恒常精進修持。從這裡開始，就講了第一個無量。 那麼，增上意樂的行持是什麼呢？（出自《阿毗達磨》）極喜、離垢、發光、焰慧、難勝、現前、遠行、不動、善慧、法雲。正如這些所說，這是指安住于菩薩十地，因獲得超世間的智慧而意樂清凈的人。什麼是具有相狀的行持呢？《寶鬘論》中說：『于菩提近時，見眾生利樂，生起極大歡喜，故名極喜地。』正如所說，這是指菩薩的初地極喜地。『離毀犯尸羅，勤斷分別故，此地名離垢。』正如所說，遠離毀犯戒律和作意小乘，因此二地名為離垢地。『大法光明現，故此名發光。』正如所說，以三摩地的力量尋求無量佛法，併爲他人帶來大法光明，因此三地名為發光地。『如是菩提分，能燒諸惑薪，具彼慧地名，燒二焰慧地。』正如所說，依靠與菩提分相應的智慧，焚燒二障，因此四地名為焰慧地。『能熟眾有情，亦護自心故，智者名難勝，是故名難勝。』正如所說，能成熟眾多有情，並守護自心免受彼等邪行影響，此地難以修持，因此五地名為極難勝地。『依止般若度，于輪迴涅槃，二者現證故，說名現前地。』正如所說，依靠了知緣起的智慧，現證輪迴與涅槃的自性平等，因此六地名為現前地。

【English Translation】 A Bodhisattva is one who does not degenerate under any circumstances and possesses great qualities. As stated in the Compendium of Mahayana: '(Not retreating after abandoning) Goodness, (constantly encountering virtuous friends) possessing the power of aspiration, (not being swayed by evil companions) steadfast in mind, (not diminishing all virtues in this and future lives) advancing in a special way. Countless Bodhisattvas, constantly strive in practice.' From here onwards, the first countless is spoken of as complete. What is the practice of higher intention? (From the Abhidharma) Utmost joy, stainless, illuminating, radiating light, difficult to tame, manifest, far-reaching, immovable, excellent wisdom, cloud of Dharma. As it says, this refers to those who abide in the ten Bodhisattva grounds, having attained transcendental wisdom and thus having a completely pure intention. What is practice with characteristics? In the Garland Sutra: 'When near to enlightenment, seeing the benefit of sentient beings, great joy arises, therefore it is called the Utmost Joy.' As it says, this refers to the first ground of the Bodhisattva, the Utmost Joy. 'Free from immoral conduct and striving to eliminate effort, therefore this ground is called Stainless.' As it says, being free from immoral conduct and the defilement of focusing on the Lesser Vehicle, the second ground is called Stainless. 'The great light of Dharma appears, therefore it is called Illuminating.' As it says, through the power of Samadhi, seeking limitless Dharmas and also bringing the great light of Dharma to others, the third ground is called Illuminating. 'Thus, the qualities aligned with enlightenment, burn like fire, possessing that wisdom ground, burning the two is the Radiant Light.' As it says, relying on the wisdom that aligns with the qualities of enlightenment, burning the two obscurations, the fourth ground is called Radiant Light. 'Making sentient beings fully ripen and also protecting one's own mind, the wise call it Difficult to Tame, therefore it is called Difficult to Tame.' As it says, making many sentient beings ripen and also protecting the mind from their wrongdoings is difficult to accomplish, therefore the fifth ground is called Extremely Difficult to Tame. 'Relying on the perfection of wisdom, in samsara and nirvana, both are manifested here, therefore it is said to be the Manifest Ground.' As it says, relying on the wisdom of understanding dependent origination, directly realizing the equality of the nature of existence and peace, the sixth ground is called the Manifest Ground.

---

ེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དྲུག་ཐོབ་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་ དུ་(གཟུགས་སོགས་སྤྲོས་པའི་)མཚན་མ་དང་འདྲེས་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གོ། མཚན་མ་མེད་ པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །རིང་དུ་ སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བསྒྲིམས་ནས་ཇི་སྲིད་པར་ འདོད་པར་མཚན་མ་མངོན་གྱུར་མི་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ལྟར་ས་བདུན་ནི་གྲངས་མེད་ གཉིས་པས་རྫོགས་པར་(ཐེག་བསྡུས་སུ་)གསུངས་སོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ ཅན་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་ པ་ལྟར་མཚན་མར་རྩོལ་བ་དང་མཚན་མེད་དུ་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་མི་གཡོ་ བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། ། ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་ས་ དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ཐོས་པའི་ཆོས་ གནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པས་ན་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། ས་ སྔ་མ་རྣམས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ ཏུ་འབྱུང་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ལྟར་དག་པ་ས་ གསུམ་ནི་གྲངས་མེད་གསུམ་པས་རྫོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་། གཅིག་ནི་མོས་པ་ དང་ལྡན་པ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་གཞན། །མཚན་མ་དང་ནི་མཚན་མ་མེད། །མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་མེད་སྤྱོད་པ། །ལྔ་བོ་འདི་དག་ས་ཀུན་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཞེས་ 1-756 བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྒྱུན་ཞུགས་གཉིས་ལ་དཔྱད་པ། རྒྱུན་ཞུགས་གཉིས་པ་ལ་དཔྱད་པ་ལ། དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་ མདོ་ལས་གང་གསུངས་ཤིང་འདིར་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་ གཉིས་ཏེ་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་གཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ངོ་བོ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)རིམ་གྱིས་པ་བཤད་ཟིན་དྲན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་ནི། རིམ་ གྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི་སྤང་བྱ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ནས་འབྲས་བུ་བཞི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་ པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) གཅིག་ཅར་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ལ། གཅིག་ཅར་ངེས་པར་ འབྱིན་པ་ནི་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པས་

【現代漢語翻譯】 安住于應知事物中。如是獲得六地，雖不情願，然與（色等戲論之）相雜而行持之補特伽羅。何為無相行持之補特伽羅？以與一趣道相關聯之故。如『于久遠行至之地而欲求』之說，以與不退轉地相關聯之故，即安住于菩薩七地久遠行至地者，精進至欲求之時，相不現前之補特伽羅。如是七地于第二無數劫圓滿（于攝大乘論中）宣說。何為無功用行持者？以二種作意不動搖之故，名為不動。如是，以任何相之勤作與無相之勤作之作意皆不動搖，故為菩薩八地不動地。『各別正知智賢善，此地乃為善妙慧』。如是，以獲得四種各別正知之故，九地為善慧地。『如雲二者虛空法，遍佈之故名法雲』。如是，以三摩地與陀羅尼之門如雲般遍佈所聞之法如虛空，故十地名為法雲地。安住于彼等，於前諸地串習之異熟果，無分別智任運成就，故為無功用行持之補特伽羅。如是清凈三地于第三無數劫圓滿宣說。彼等亦如『一者具信，增上意樂凈，相與無相，無功用行持，此五者於一切地，名為菩薩』之說。 二、關於入流果的探討 關於二種入流果的探討。分類：經中常說『入流者』，此處亦如前述。入流者有二種，即漸次決定出離者與頓次決定出離者。 體性：(一、二者中的前者)漸次者已述，可與憶念者相合。漸次決定出離者，即漸次斷除所斷，漸次獲得四果者，如前所述。 （二）顯示頓次者的道與果。頓次決定出離者，即現證聖者四諦之法性者。

【English Translation】 Abiding in the knowable things. Thus, having attained the six grounds, although unwilling, one engages in conduct mixed with characteristics (such as forms). What is a person who engages in conduct without characteristics? Because of being associated with the one path to liberation. As it is said, 'Desiring to be in a place that has been gone to for a long time.' Because of being associated with the ground of non-retrogression, it is the seventh Bodhisattva ground, abiding in the ground of having gone far. It is a person who, striving until the time of desire, does not manifest characteristics. Thus, the seven grounds are said to be completed by the second countless aeon (in the Compendium of Vehicles). What is a person who engages in conduct without manifestation? Because of not being moved by two cognitions, it is called immovable. Thus, because one is not moved by any cognition of striving for characteristics or striving for non-characteristics, it is the eighth Bodhisattva ground, the immovable ground. 'Distinct correct knowledge, wise and good, this ground is excellent wisdom.' Thus, because of having attained the four distinct correct knowledges, the ninth ground is the ground of good wisdom. 'Like clouds, the two cover the Dharma of the sky, therefore it is called the cloud of Dharma.' Thus, because the doors of samadhi and dharani, like clouds, cover the Dharma of hearing like the sky, the tenth ground is called the cloud of Dharma. Abiding in these, the ripened fruit of having become accustomed to the previous grounds, the non-conceptual wisdom arises spontaneously, therefore it is a person who engages in conduct without manifestation. Thus, the three pure grounds are said to be completed by the third countless aeon. These are also as it is said, 'One is endowed with faith, another is pure with superior intention, with characteristics and without characteristics, engaging in conduct without manifestation. These five are on all grounds, called Bodhisattvas.' Analysis of the Two Stream-Enterers Regarding the analysis of the two types of Stream-Enterers: Classification: The 'Stream-Enterer' is mentioned in the sutras, and here as well, as previously explained. There are two types of Stream-Enterers: those who gradually attain certainty and those who attain certainty all at once. Nature: (The first of the two) The gradual one has been explained and can be applied to those who remember. The gradual attainer of certainty is one who gradually abandons what is to be abandoned and gradually attains the four fruits, as previously shown. (The second) Showing the path and fruit of the one who attains certainty all at once. The one who attains certainty all at once is one who directly realizes the nature of the four noble truths.

---

མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ན་ སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་རྣམས། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་ པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་ན་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྣམས་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བ་ན་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི། དཔེར་ ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་གཅིག་ཅར་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པས་གཅིག་ཅར་སྤོང་བ་ སྟེ། སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་ཅིའང་རུང་ འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནས་རྒྱང་རིང་པོ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བར་དེ་ ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ 1-757 ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཐོག་མཐའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ ལ་གདགས་སོ། ། བར་པ་གཉིས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་ ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྣམ་ པར་འབྱེད་པའི་མདོར་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། དེ་ཕལ་ ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་དེ་ལས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ ཀུན་ཤེས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་འདོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་པས། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྒོམ་ སྤང་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ན་དེའི་ ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་དུ་གྱུར་པའང་སྲིད་ཅིང་དེ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའང་སྲིད་དེ། རྒྱན་དུ། དོན་བྱས་མ་ཡིན་དེ་སངས་རྒྱས། ། མེད་པར་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་དོན་གཉེར། །བསམ་གཏན་དོན་བརྩོན་དེར་བརྟེན་ནས། །བྱང་ ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོར། མེའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ནས་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཐོབ་བྱའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྤྱི་དོན། མངོན་རྟོགས་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། བསྡུ་བར་བ

【現代漢語翻譯】 通過獲得見道，憑藉不間斷地修習初禪的近分定，以出世間的修行道，斷除三界九地中所有八十一種修所斷煩惱。在斷除欲界修所斷的大煩惱中的大煩惱時，也斷除直至有頂的大煩惱中的大煩惱；同樣，在斷除欲界修所斷的小煩惱中的小煩惱時，也斷除直至有頂的小煩惱中的小煩惱。例如，就像同時斷除三界的見所斷一樣，以同樣的方式同時斷除。如《指鬘經》所說：『無論是色等五蘊中的任何一個，無論是過去、未來還是現在，無論是遠的還是近的，都全部歸納為一個部分。歸納為一個，總合為一個，將蘊聚為一個，然後這樣如實地學習：這一切都是無常的，這一切都是痛苦的』等等，廣為宣說。這是斷除了三界所有見所斷的入流果，以及斷除了所有修所斷的阿羅漢果，即最初和最終的兩種果位。 中間的兩種果位不是這樣，因為它們是根據是否還有剩餘的欲界修所斷來區分的，而這種情況不適用于這裡。根據這一點，《分別經》中將阿羅漢果位放在入流果位之後。大多數情況下，在獲得見法的入流果時，或者在從入流果位去世時，通過一切智獲得阿羅漢果位。即使不這樣做，也因為具有迅速從輪迴中解脫的願力，憑藉願力的力量，爲了斷除剩餘的修所斷，而在欲界中受生，當佛陀出世時，可能會成為佛陀的聲聞阿羅漢，如果沒有佛陀出世，則會成為獨覺。如果逐漸成就大菩提也是有可能的。《寶性論》中說：『不作利益彼佛陀，無佛出世生彼剎，為利有情而化生，依于靜慮得菩提。』 《妙臂請問經》中說：『以火為例，先成為聲聞，然後成為獨覺，之後也會成為佛陀。』 應獲得的現觀總義： 現觀有三個總義：（第一）體性是：總攝一切...

【English Translation】 Having attained the Path of Seeing, by relying on the uninterrupted practice of the preliminary concentration of the First Dhyana, with the path of meditation that transcends the world, one abandons all eighty-one afflictions to be abandoned by meditation that are practiced in the nine grounds of the three realms. When abandoning the greatest of the great afflictions to be abandoned by meditation in the Desire Realm, one also abandons the greatest of the great afflictions up to the Peak of Existence; similarly, when abandoning the smallest of the small afflictions to be abandoned by meditation in the Desire Realm, one also abandons the smallest of the small afflictions up to the Peak of Existence. For example, just as one abandons the afflictions to be abandoned by seeing of the three realms all at once, one abandons them all at once in the same way. As it says in the Sutra of the Garland of Fingers: 'Whatever of the five aggregates, such as form, whether past, future, or present, whether far or near, all of that is gathered into one part. Having made it one, having combined it into one, having made the aggregates into one, then one trains correctly in this way: all of this is impermanent, all of this is suffering,' and so forth, it is extensively taught. This is the fruit of Stream-entry, having abandoned all the afflictions to be abandoned by seeing of the three realms, and the fruit of Arhatship, having abandoned all the afflictions to be abandoned by meditation, which are the two fruits of beginning and end. The two intermediate fruits are not like this, because they are distinguished by whether or not there are remaining afflictions to be abandoned by meditation in the Desire Realm, and such a case is not applicable here. Taking this into account, in the Sutra of Distinctions, the Arhat is placed after the Stream-enterer. In most cases, at the time of attaining the Stream-entry of seeing the Dharma, or at the time of death from that Stream-entry, one attains the Arhatship through omniscience. Even if one does not do so, because one has the power of the aspiration to quickly pass beyond suffering, by the power of aspiration, in order to abandon the remaining afflictions to be abandoned by meditation, one is born in the Desire Realm itself, and when a Buddha appears, one may become a Hearer Arhat of that Buddha, and if there is no Buddha, one will become a Solitary Realizer. If one gradually becomes a Great Bodhi, that is also possible. In the Ornament it says: 'Not doing benefit, that Buddha, without arising, born in that realm, seeking the benefit of transformation, striving for meditation, relying on that, one will attain the supreme Bodhi.' In the Sutra of the Splendid Garland it says: 'Taking fire as an example, one first becomes a Hearer, then becomes a Solitary Realizer, and later one will also become a Buddha.' The General Meaning of the Manifest Realization to be Obtained: Manifest Realization has three general meanings: (First) The essence is: gathering together...

---

དེན་པ་རྣམས་ལ་ངེས་ པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཡང་ ན་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་སོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ལམ་ལྔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ 1-758 ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་རྟོགས་པའམ། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པས་ན་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ ཐོབ་བྱའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ གང་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ༈ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་ནི། གང་ཟག་ གི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། དེའང་ངོ་བོས་ཕྱེ་ན་ཚོགས་ལམ་ དུ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྤྱོར་ལམ་དུ་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ དུ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་དུ་རྗེས་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀར་དཀོན་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་ པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པས་ ཕྱེ་ན་ཐེག་ཆུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བར་མ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ། ངོ་བོ་ལ། ཆོས་དོན་དེ་རྗེས་དཀོན་མཆོག་དང་། །ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་མཐར་ཐུག་པ། །ཉན་ རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ ན་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་ངེས་ པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ ཐོབ་པས་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །དོན་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མཐར་ ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་ངེས་པར་སེམས་ 1-759 ཤིང་། རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་ཆེན་ པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་དེ་ཡང་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ འཛིན་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ བོ་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་

【現代漢語翻譯】 正如經文中說，對於那些具有決定性智慧和隨行者的人來說，這是一個特徵。或者，（智慧的善知識）也會說，'自己完全理解'。 （第二部分）分類：本質的分類是五道的證悟，形式的分類是三乘的證悟。 （第三部分）詞源：因為趨向于顯現而證悟，或者因為證悟本身就是顯現，所以稱為證悟。 獲得之證悟的經文要義： 經文要義包括：證悟的分類，各自的本質，以及乘的差別。 共同的分類： 分類是：在個人的相續中要獲得的證悟有十種。如果從本質上區分，有資糧道中對法的證悟，加行道中對義的證悟，見道中對真如的證悟，修道中對隨行道的證悟，見道和修道中對三寶的證悟，不斷生起之證悟，以及無學道中對究竟的證悟。如果從形式上區分，有小乘聲聞的證悟，中乘獨覺的證悟，以及大乘菩薩的證悟。 各自的本質： 本質包括：法、義、隨行、三寶，不斷生起和究竟，以及聲聞、獨覺、菩薩的十種證悟。什麼是對法的證悟呢？在與解脫分相應的資糧道大階段，以四諦為基礎，緣于所教導的法，如其所是地領悟，獲得極大的意樂和確信的信心。因為獲得了它，所以被稱為對這些真理的法的證悟。什麼是對義的證悟呢？在與加行道決定性部分相應的究竟階段，僅僅緣于以四諦為基礎所教導的法，對四諦的十六種行相，如無常等，確定地思考，分析而不恐懼的忍耐，不被相違品所奪，從而獲得極大的忍耐。對於甚深之法不恐懼的忍耐，也與如實地領悟實相一致，是極大作意的小部分，即暖位的智慧；極大作意的中等部分，即頂位和忍位的智慧。

【English Translation】 As it is said in the scriptures, it is a characteristic of those who have definitive wisdom and its followers. Or, (the wise spiritual friend) will also say, 'One has truly understood it oneself.' (Second part) Classification: The classification of essence is the realization of the five paths, and the classification of form is the realization of the three vehicles. (Third part) Etymology: Because it tends towards manifestation, it is realized, or because realization itself is manifestation, it is called realization. The main points of the scriptures on the realization to be attained: The main points of the scriptures include: the classification of realization, the respective essences, and the differences of the vehicles. Common classification: The classification is: the realizations to be attained in the individual's continuum are ten. If distinguished by essence, there is the realization of Dharma in the path of accumulation, the realization of meaning in the path of preparation, the realization of suchness in the path of seeing, the realization of the following path in the path of meditation, the realization of the Three Jewels in both the path of seeing and the path of meditation, the realization of non-arising, and the realization of the ultimate in the path of no more learning. If distinguished by form, there is the realization of the Hearer of the Small Vehicle, the realization of the Solitary Realizer of the Intermediate Vehicle, and the realization of the Bodhisattva of the Great Vehicle. Respective essences: The essence includes: Dharma, meaning, following, the Three Jewels, non-arising, and ultimate, as well as the ten realizations of Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas. What is the realization of Dharma? In the great stage of the path of accumulation corresponding to the part of liberation, based on the Four Noble Truths, focusing on the teachings that are taught, obtaining great aspiration and confident faith by grasping as it is certain. Because of obtaining it, it is said that one will realize the Dharma of those truths. What is the realization of meaning? In the ultimate stage corresponding to the part of the path of preparation that is definitely liberating, focusing only on the teachings taught based on the Four Noble Truths, certainly thinking about the sixteen aspects of the Four Noble Truths, such as impermanence, analyzing without fear, and obtaining great patience because it is not robbed by opposing factors. The patience of not fearing the profound Dharma is also consistent with grasping reality as it is, and is a small part of great mindfulness, which is the wisdom of the heat position; the middle part of great mindfulness is the wisdom of the peak and patience positions.

---

། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཆོས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པ་ གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔར་བསྟན་པ་ ལྟར་བདེན་པ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ དམིགས་རྣམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོགས་པ་མཉམ་གཞག་ཆོས་ཉིད་མངོན་ པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་ཐོབ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ས་བོན་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ བྱེད་དོ། །རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་མགོ་ནོན་པས་སྤོང་ བ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་རུང་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་རུང་། དེའང་ཕྱི་ མ་གཙོ་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ སྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །དཀོན་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དམ་ པའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ པ་དང་། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པའོ་ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་ཡོན་ཏན་ 1-760 ཤེས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་དང་བ་ཟག་མེད་ཐོབ་པའོ། །(མཛོད་དུ།)བདེན་(པ་དང་པོ་)གསུམ་མཐོང་ ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་(ཐོབ་པ་)དང་། །ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ། །ལམ་མངོན་(པར་)རྟོགས་ ནས་སངས་རྒྱས་དང་། །དེ་ཡི་དགེ་འདུན་དག་ལ་ཡང་(ཤེས་ནས་དད་དོ)། །ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། ། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་ ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་རྒྱུད་ ལ་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ལས་ངན་པ་ཟད་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཟད་དོ་དུད་འགྲོ་ཟད་ དོ་ཡི་དྭགས་ཟད་དོ། །ཆོས་ངན་པ་སྤྱོད་པས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བས་ངན་ འགྲོའི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བས་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཟད་དོ། །སྔར་གྱི་ལས་ངན་པ་སྤངས་ པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱིས་ཀྱང་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ བདག་ཡང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལས་ངན་པ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུ

【現代漢語翻譯】 偉大的偉大，以三種方式完全區分的殊勝佛法之智慧。 那麼，什麼是現觀呢？ 如前所述，以四聖諦為對境，獲得見道之心剎那十六的圓滿。 見道是如此這般的四聖諦之對境和行相，如此般安立的等持法性現觀之邊際所生的后得世俗智，也因超世智慧的力量，以播種的方式獲得。於十六剎那無間產生時，因無有世間心之空隙，故非為現前。 然而，這些后得世俗智于修道中現前。 什麼是后現觀呢？ 煩惱障的種子被壓制，無論是世間的斷除，還是根本斷除的超世間斷除，以後者為主。 簡而言之，現見法性之後，串習一切修道。 什麼是皈依現觀呢？ 唉呀！世尊是圓滿正等覺佛陀，如實知曉佛陀的功德，獲得不退轉的信心。 同樣，正法是善說，等等，知曉佛法后獲得信心。 聖僧是善入者，知曉僧眾的功德后，獲得無漏的歡喜和信任。 （在《俱舍論》中說：）見三（第一諦）后，獲得戒律（獲得）。 知曉佛法后，獲得信心。 現觀道后，對於佛陀和他的僧眾也（知曉後生信）。』也是如此認為的。 什麼是不再產生現觀呢？ 獲得不造一切惡業之別解脫戒的無漏戒的聖者學人如此思慮：我的相續中，惡趣之因的惡業已盡，故果報地獄已盡，旁生已盡，餓鬼已盡。 因行持惡法而感受惡趣的巨大痛苦，墮入惡趣的巨大懸崖，故墮落已盡。 不僅是捨棄了以前的惡業，而且因為捨棄了後來也生起惡行的因——煩惱，我亦將生於惡趣之因的惡業，成熟于惡趣的果報之痛苦已盡。

【English Translation】 The great of the great, the wisdom of the supreme Dharma, fully distinguished by three aspects. Then, what is Abhisamaya (現觀, xiàn guān, Manifest Realization)? As previously shown, focusing on the Four Noble Truths, one attains the complete perfection of the sixteen moments of the mind of the Path of Seeing. The Path of Seeing is such and such an object and aspect of the Four Noble Truths. The subsequent worldly wisdom arising from the edge of the Samadhi Dharmata Abhisamaya, which is established in this way, is also obtained by the power of transcendental wisdom in the manner of planting seeds. When sixteen moments arise without interruption, it is not manifest because there is no opportunity for worldly mind. However, those subsequent worldly wisdoms are manifested on the Path of Meditation. What is subsequent Abhisamaya? The seeds of what is to be abandoned by meditation are suppressed, whether it is worldly abandonment or transcendental abandonment that abandons from the root. The latter is more important. In short, after directly seeing Dharmata, all the paths of meditation are practiced. What is Ratnatraya (三寶, sān bǎo, Three Jewels) Abhisamaya? Alas! The Bhagavan (薄伽梵, Bójiāfàn, Blessed One) is the perfectly complete Buddha, knowing the qualities of the Buddha as they truly are, and obtaining unwavering faith. Similarly, the Holy Dharma is well-spoken, etc., obtaining faith after knowing the Dharma. The Sangha of the Aryas is well-entered, obtaining stainless joy and trust after knowing the qualities of the Sangha. (In the Abhidharmakośa (俱舍論, Jù shě lùn, Treasury of Knowledge), it says:) 'After seeing the three (first truth), one obtains the precepts (obtains). After knowing the Dharma, one obtains faith. After manifesting the path, also for the Buddha and his Sangha (knowing and having faith).' This is also believed. What is the Abhisamaya of non-arising? This Arya student who has obtained the stainless precepts of refraining from all non-virtuous deeds thinks thus: In my continuum, the evil deeds that are the cause of bad migrations have been exhausted, so the result, the hell realm, has been exhausted, animals have been exhausted, hungry ghosts have been exhausted. Because of practicing evil Dharma, experiencing great suffering in bad migrations, falling into the great abyss of bad migrations, falling into wrong views has been exhausted. Not only have I abandoned previous evil deeds, but also because I have abandoned the afflictions that cause all misconduct to arise later, I have exhausted the suffering of the evil deeds that are the cause of my being born in bad migrations, ripening into the results of bad migrations.

---

ག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བར་ རྟོགས་པའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཞིང་སྔ་མ་ནི་དད་པ་ཡིན་ལ་གཉི་ཀའང་མཐོང་ ལམ་ནས་ཐོབ་ཅིང་སྒོམ་ལམ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །མཐར་ཐུག་པ་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་སྔར་ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་ཟིན་པ་ལྟ་ བུའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་མངོན་ རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་དུས་ ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ཆ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་མངོན་ 1-761 པར་རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཆ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་བཟོད་པ་ ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྙིང་ རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ཞིང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ བསྟན་ནས་སླར་ཡང་ས་དང་བོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་བྱ་ བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རབ་དགའ་དངོས་སུ་སྨོས་པས་ཆོས་དང་ དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བར་ཡང་འགྲུབ་ཅིང་། རྗེས་ལ་ས་གཞན་རིགས་འདྲ་ བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨྱུག་ཚིགས་དང་པོ་ལ། །བཀས་པའི་ ཚུལ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་འགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ ནས་གཅིག། ཅེས་(ཐེག་བསྡུས་སུ་)བཤད་སྦྱར་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཐེག་པའི་ཁྱད་པར། ཁྱད་པར་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁྱད་ པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་ན། ༈ ཁྱད་པར་བཅུའི་དབྱེ་བ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) ཁྱད་པར་བཅུའི་དབྱེ་བ་ལ། དམི

【現代漢語翻譯】 認為自己沒有獲得痛苦的果報，從而認識到所有與聖者喜悅的戒律相違背的事都不會發生。因此，這被稱為戒律，而前者被稱為信仰。兩者都從見道中獲得，並在修道中實現。究竟的證悟是指斷除一切惡趣等，就像之前已經展示了在道諦中如何達到斷證圓滿的道一樣。聲聞的證悟是指，將之前共同展示的七種法證悟等內容進行概括，特別是在有生之年的最後時刻，主要依賴於其他導師的教導而獲得的證悟，稱為聲聞的證悟。緣覺的證悟是指，之前的七種證悟，主要不依賴於其他導師的教導，而是通過自己領悟甚深緣起之義而獲得的證悟，稱為緣覺的證悟。菩薩的證悟是指，爲了調伏聲聞和緣覺，菩薩善於運用方便，對於聲聞和緣覺的七種證悟，菩薩以正確定解的智慧，如實地瞭解，並且以慈悲心關注眾生，因為不會被小乘所束縛，所以不會去實現聲聞和緣覺的證悟。如是，在宣說了應知的證悟之後，再次，在初地極喜地，由於現證法界，菩薩進入無過失的境界，這被稱為菩薩應實現的證悟。如是，由於直接提到了極喜地，因此也成就了對法和義的證悟先於極喜地，並且也成就了之後其他相似的地的依次證悟，就像（《攝大乘論》中）所引用的比喻：『如竹節初爆，一切亦如是，速疾皆爆裂，如是智一生。』 殊勝之處在於，與聲聞的證悟相比，菩薩應實現的證悟有何殊勝之處？ （二者中的第一個）殊勝之處在於十種差別，即所緣的差別等。

【English Translation】 Thinking that one is not destined to experience the fruition of suffering, and thus realizing that all things contrary to the precepts that please the noble ones will not arise. Therefore, this is called discipline, and the former is called faith. Both are obtained from the path of seeing and manifested from the path of meditation. Ultimate realization is the cutting off of all unfortunate states, etc., just as it was previously shown how the path of truth is perfected in terms of abandonment and realization. What is the realization of a Shravaka (Hearer)? It is a summary of the seven types of realization that were previously taught in common. In particular, the aspect of realization that is mostly obtained by relying on the words of other teachers, even in the final lifetime, is called the realization of a Shravaka. What is the realization of a Pratyekabuddha (Solitary Realizer)? The seven types of realization mentioned earlier, mostly not relying on the words of other teachers, but rather the aspect of realization obtained by oneself realizing the profound meaning of dependent origination, is called the realization of a Pratyekabuddha. What is the realization of a Bodhisattva? It is because Bodhisattvas are skilled in methods for taming Shravakas and Pratyekabuddhas, they understand the seven types of realization of Shravakas and Pratyekabuddhas as they are, with the wisdom of certain acceptance of the Dharma, and because they look upon sentient beings with compassion and are not bound by the Lesser Vehicle, they do not manifest the realizations of Shravakas and Pratyekabuddhas. Having thus explained the realizations to be known, again, on the first ground, Joyful Ground, by directly realizing the Dharmadhatu (realm of phenomena), Bodhisattvas enter the faultless state, which is called the realization to be manifested by Bodhisattvas. Thus, by explicitly mentioning the Joyful Ground, it is also accomplished that the realization of Dharma and meaning precedes it, and it is also accomplished that subsequent similar grounds are realized in sequence, just as the example quoted (in the Compendium of Vehicles): 'As the first bamboo node bursts, so too do all others, quickly and completely burst open; likewise, from one wisdom to the next.' Regarding the distinctions, what is the distinction between the realization to be manifested by a Bodhisattva and the realization of a Shravaka? (The first of the two) The distinction lies in ten differences, such as the difference in the object of focus, etc.

---

གས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་དམན་ རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཙམ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ ཡང་དམིགས་པ་དང་། ཉེ་བར་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་དམན་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་ལ་ 1-762 སོགས་པ་ཙམ་ལས་ཚོགས་མི་སོག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་ཤིང་། རང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་ཕྱེད་ དང་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཙམ་རྟོགས་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་ དག་གི་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་རང་དོན་ཙམ་ སྒྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་ཐེག་ཆེན་པས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ པར་ཁས་ལེན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཇི་ལྟར་ཉན་ ཐོས་ཐེག་པ་ལས། །ཉན་ཐོས་ས་ནི་བརྒྱད་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་ཉུང་བ་དང་མང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་འཁོར་བའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཞི་བའི་མཐའ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། ཐེག་ཆེན་པ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ ཀ་སྤངས་ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གནས་དང་ གཡོག་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་ཞིང་སྦྱོང་བ་དང་འཁོར་སྡུད་པ་མི་བྱེད་ལ། ཐེག་ ཆེན་པ་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་འཁོར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། བཙུན་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གདུང་སོབ་མི་ནུས་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་ཡབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་འཛིན་ནུས་ པས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་རྣམས་ ཕལ་བར་སྐྱེ་ལ་ཐེག་ཆེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་པད་མ་ལས་ བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཐེག་ཆུང་བས་ གནས་གྱུར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མི་ཐོབ་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་མཐར་ 1-763 ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྤྱི་དོན། (གཉིས་པ།) ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། གང་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། ཇི་ ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། གང་ཞིག་འགྲུབ་པའི་དོན། སྒྲུབ་པར་རིགས་པའི་ཚུལ་ལོ། ། ༈ གང་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། རྒྱུ་ནི། བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པས་སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ར

【現代漢語翻譯】 大小乘的差別在於，小乘行者只專注于聲聞藏，而大乘行者則專注于極其廣大的藏。親近的差別在於，小乘行者只積累三有等有限的福德，而大乘行者則在無數劫中積累廣大的福德和智慧資糧。證悟的差別在於，聲聞只證悟人無我，緣覺只證悟一半和二分之一的空性，而大乘行者則證悟人法二無我。承諾的差別在於，小乘行者只承諾成就自利，而大乘行者則承諾平等成就自他一切利益。出離的差別在於，《寶鬘論》中說：『如是聲聞乘，說聲聞地八，如是于大乘，菩薩地有十。』就像這樣，地的數量多少決定了出離的程度。 受持的差別在於，小乘行者捨棄輪迴的邊際而受持寂滅的邊際，而大乘行者以智慧和慈悲捨棄有寂二邊，受持不住涅槃。處所和侍從的差別在於，小乘行者不凈佛土，也不攝受眷屬，而大乘行者則清凈佛的剎土，並攝受無量無邊的調伏眾生。成為僧侶的差別在於，小乘行者不能延續佛陀的種姓，而大乘行者能夠繼承父親佛陀的血統，因此具有佛子的特徵。出生的差別在於，小乘行者是普通出生，而大乘行者則在諸佛眷屬的壇城中從蓮花中化生。果位的差別在於，在獲得涅槃時，小乘行者不能獲得轉依等殊勝功德，而大乘行者則能圓滿獲得一切究竟的功德。 接下來，確定後世。總義：確定後世有四個總義：由何而成就之因，如何成就之方式，成就何者之義，以及成立之理。 由何而成就之因：因是：具備菩提心，以佈施等六度所攝持的廣大二資糧。

【English Translation】 The difference between Hīnayāna and Mahāyāna lies in that Hīnayāna practitioners focus only on the Śrāvakapiṭaka (Hearer's Collection), while Mahāyāna practitioners focus on the extremely vast Piṭaka. The difference in reliance is that Hīnayāna practitioners accumulate only limited merit such as the three realms of existence, while Mahāyāna practitioners accumulate vast collections of merit and wisdom over three countless kalpas. The difference in realization is that Śrāvakas realize only the absence of self of persons, Pratyekabuddhas realize only half and one-half of emptiness, while Mahāyāna practitioners realize the emptiness of all phenomena and persons. The difference in commitment is that Hīnayāna practitioners commit to accomplishing only their own benefit, while Mahāyāna practitioners commit to equally accomplishing the benefit of themselves and others. The difference in definite emergence is as stated in the Ratnāvalī (Precious Garland): 'Just as in the Śrāvakayāna, eight Śrāvaka grounds are taught, similarly in the Mahāyāna, there are ten Bodhisattva grounds.' Thus, the number of grounds determines the degree of definite emergence. The difference in complete acceptance is that Hīnayāna practitioners abandon the extreme of saṃsāra and accept the extreme of nirvāṇa, while Mahāyāna practitioners, with wisdom and compassion, abandon both extremes of existence and peace and accept non-abiding nirvāṇa. The difference in abode and retinue is that Hīnayāna practitioners do not purify buddha-fields or gather retinues, while Mahāyāna practitioners purify buddha-fields and gather immeasurable beings to be tamed. The difference in being ordained is that Hīnayāna practitioners cannot continue the lineage of the Buddha, while Mahāyāna practitioners can inherit the lineage of the father Buddha, and therefore possess the characteristics of a true son. The difference in birth is that Hīnayāna practitioners are born ordinarily, while Mahāyāna practitioners are born miraculously from lotuses in the maṇḍalas of the Buddha's retinue. The difference in fruition is that at the time of attaining nirvāṇa, Hīnayāna practitioners do not attain special qualities such as transformation of the basis, while Mahāyāna practitioners completely attain all ultimate qualities. Next, establishing the future life. General meaning: There are four general meanings in establishing the future life: the cause from which it is accomplished, the manner in which it is accomplished, the meaning of what is accomplished, and the way in which it is reasonable to establish. The cause from which it is accomplished: The cause is: possessing the mind of enlightenment (bodhicitta), and the vast two accumulations gathered by the six perfections such as generosity.

---

ྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི(འོ)། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀའི་ (ཚོགས་)སྟེ། །ལྔ་ཅར་ཡང་ནི་(མི་རྟོག་པས་ཟིན་ན་)ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་ མདོར་བསྡུ་ན་མཉམ་གཞག་ཏུ་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། རྗེས་ཐོབ་ ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་འབད་ པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གཞན་ནི་ ཇི་བཞིན་རྣམ་འཇོག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམ་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ ཚོགས་གཉིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པ་ལས་འགྲུབ་པར་གསུངས་མོད། འོན་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐལ་བ་མང་པོའང་དུས་ ཐུང་ངུར་འདུ་བ་སྲིད་དེ། དུས་གསུམ་བརྟག་པར། རྨི་ལམ་ལ་ནི་ལོ་གཅིག་ཀུན། །ཡུད་ཙམ་ གྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་སྟེ། །དེས་ན་དཔག་མེད་དུས་རྣམས་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་འདུ་བར་ འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། འགྲུབ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)གང་ལས་གང་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ པ་ལས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། སངས་ 1-764 རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ མདོར་བསྡུ་ན། །རྒྱལ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) གནས་གང་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། འོག་མིན་ཆེན་པོར་ལོངས་སྐུའི་རྟེན་ལ་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་ཅིང་། གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པར་མཛད་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པར། གཙང་མའི་གནས་རྣམས་སྤངས་པ་ཡི། ། འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། ཡང་དག་རྫོགས་སངས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་ པོ་འདིར་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) གནས་གྱུར་ལས་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། དཔྱད་ན་དོན་ལ་མེད་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་མི་སྣང་ཞིང་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ཡོད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྱོར་པ་སྤྱོད་པ་ལ་ སྟེ། རྒྱན་ལས། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག །མི་སྣང་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་གནས་ གཞན་གྱུར་པ་སྟེ། །འདོད་དགུར་སྤྱོད་ཕྱིར་ཐར་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ གང་ཞིག་འགྲུབ་པའི་

【現代漢語翻譯】 使其圓滿。如《莊嚴經論》所說：『佈施、持戒與福德之資糧，以及智慧之般若（梵文：prajñā，智慧）/智慧（梵文：jñāna，知識，智慧），此三者，其餘二者乃二者之（集合），若五者皆為（無分別所攝持），即是智慧之資糧。』以上所述。 總而言之，于入定中修習無分別智是智慧資糧，于出定后成熟眾生是福德資糧，故當精勤於此。如雲：『無分別之智慧，能清凈諸佛之法，其餘如實安立者，能令眾生完全成熟。』 如是積累二資糧，需經三大阿僧祇劫方能成就。然以精進及善巧方便之差別，眾多劫亦可縮短為短時。如《三時觀察》所云：『夢中一年之境，亦可於須臾間觀見，故無數時劫，亦可彙集於一剎那。』 如何成就之理？ 成就之理有三：(一)從何而成就何者之理：為福德資糧之故，行利益眾生之事，由此成熟之果，成就色身（梵文：rūpakāya，化身）；為智慧資糧之故，修習無分別之禪定，由此遠離垢染之果，成就法身（梵文：dharmakāya，法身）。如《寶鬘論》所云：『諸佛之色身，從福德資糧所生；法身若略而言，乃由勝者智慧資糧所生。』 (二)於何處成就之理：于大樂土（梵文：Akaniṣṭha），于報身（梵文：saṃbhogakāya，報身）之所依上，顯現法身；於四大部洲之百俱胝剎土中，同時顯現化身而成正覺。如《楞伽經》所云：『舍離清凈之諸處，于勝妙之色究竟天，如來於彼成正覺，化身於此顯現成正覺。』 (三)從轉依而成就之理：若細察之，則能了知，捨棄于實義上本無，然為客塵之垢染所遮蔽之一切障礙后，法界（梵文：dharmadhātu，法界）無有隱沒且恒常不變之體性將如實顯現，故能如所愿般受用無漏之受用。如《莊嚴經論》所云：『無義與有義，不現與顯現，是為轉依，為欲所欲故，是為解脫。』 成就何者之理？

【English Translation】 To perfect them. As stated in the Ornament: 'Giving, discipline, and merit are the accumulations of, know that wisdom is the accumulation of knowledge. The three, the others are the accumulations of both. If all five are taken by non-conceptuality, it is the accumulation of wisdom.' These are the ones. In short, meditating on non-conceptuality in equipoise is the accumulation of wisdom, and ripening sentient beings in the post-equipoise is the accumulation of merit, so one should strive for these. As it says: 'Non-conceptual wisdom purifies the Buddha's teachings. The others, as they are, establish completely, and completely ripen sentient beings.' Thus, it is said that accumulating the two accumulations for three countless eons will accomplish it. However, due to the difference in diligence and skill in means, many eons can be reduced to a short time. As in the Examination of the Three Times: 'In a dream, a year is all, and the object is also momentary. Therefore, immeasurable times also gather into a single instant.' How to accomplish it? There are three ways to accomplish it: (First) How to accomplish what from what: For the sake of the accumulation of merit, accomplishing benefit for sentient beings, from this the ripened fruit, the Form Body (Sanskrit: rūpakāya) is accomplished; for the sake of the accumulation of wisdom, meditating on non-conceptual samadhi, from this the fruit free from defilements, the Dharma Body (Sanskrit: dharmakāya) is accomplished. As in the Precious Garland: 'The Form Body of the Buddhas is born from the accumulation of merit; the Dharma Body, in brief, is born from the accumulation of the Victorious One's wisdom.' (Second) Where to accomplish it: In the Great Akanishta, the Dharma Body is manifested on the basis of the Sambhogakaya; in hundreds of billions of four continents, the Nirmanakaya is simultaneously manifested and awakened. As in the Lankavatara Sutra: 'Abandoning the pure places, in the delightful Akanishta, the Tathagata awakens there, and the Nirmanakaya manifests awakening here.' (Third) How to accomplish it from the transformation of the basis: Upon examination, after abandoning all the adventitious stains and obscurations that are not truly present, the essence of Dharma (Sanskrit: dharmadhātu), which is invisible and eternally unchanging, is manifestly apparent, thus enjoying the uncontaminated wealth as desired. As in the Ornament: 'Meaningless and meaningful, invisible and visible, this is the transformation of the basis, for the sake of enjoying desires, it is liberation.' What is accomplished?

---

དོན། གྲུབ་པའི་དོན་ལ། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ དོན། ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན། ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཟབ་པའི་དོན། དང་པོ་ ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་ནི། རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་ལའང་གདུལ་བྱ་ཉེ་བ་ལ་སྣང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། རིང་བ་ལ་ སྣང་བ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སྟེ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་པོའང་རིམ་པ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེ་བ། །རང་ བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །གཞན་ནི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དང་པོ་གཉིས་པོའི་རྟེན་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-765 (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་རང་བཞིན་ལ། (གསུམ་གྱི་)ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་གློ་བུར་ གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་བྲལ་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡུམ་ གྱི་རྒྱན་དུ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག། ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་ རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའི་སྐུ་ནི་འོག་མིན་ཆེན་པོར་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུས་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་ པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ པ་སྟེ། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་ བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པས་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཛད་པ་སྟེ། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་དྲི་ཟ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་རྒྱུད་མངས་སྤྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོའི་ སྤྲུལ་པ་དང་། རི་བོང་དང་རུ་རུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོན་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྲུལ་བ་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་ པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་དང་། དུས་ལ་བབ་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་ཡང་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྣམ་གྲོལ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་སྟེ། རྒྱན་དུ། བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟག་སྟོན་པ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འདི་ ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)དེ་དག་གི་འཇོག་ཚུལ་ནི། འགའ་ཞིག་སྐུ་བཞིར་འདོད་པའང་རང་དོན་དོན་ དམ་པའི་ས

【現代漢語翻譯】 意義： 成就的意義在於：圓滿具足三身的意義；具有四智的意義；事業圓滿的意義；在無漏法界中深邃的意義。首先，分為四部分。第一，共同的區分是：自利達到究竟是法身（藏文：ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།，梵文天城體：स्वभावकाय，梵文羅馬擬音：Svabhavakaya，漢語字面意思：自性身）；爲了利益他人，對於容易教化的眾生顯現的是報身（藏文：ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།，梵文天城體：संभोगकाय，梵文羅馬擬音：Sambhogakaya，漢語字面意思：受用圓滿身）；對於難以教化的眾生顯現的是化身（藏文：སྤྲུལ་བའི་སྐུ།，梵文天城體：निर्माणकाय，梵文羅馬擬音：Nirmanakaya，漢語字面意思：變化身），這三種身。其中，第一身是后兩身的所依，后兩身也依次是所依和能依。如經中所說：『諸佛的身的區分，是自性身、報身和化身，第一身是后兩身的所依。』

第二，各自的自性是：法身是具有一切無漏功德的法界，自性清凈，遠離一切暫時的垢染，成為具有二種清凈的自性。如《現觀莊嚴論》中所說：『佛陀的法身，是獲得一切無漏的功德，完全清凈，具有自性的特徵。』 報身是在色究竟天，以具足相好莊嚴的身，與諸佛子聖者一同不斷享受大乘佛法。具有三十二相和八十隨好的自性，爲了享受大乘，被認為是佛陀的報身。』 化身是根據無量無邊眾生的意願，以各種各樣的化現，不斷地利益眾生。如經中所說：『無論存在多久，都能同時利益眾生的身，是佛陀不斷示現的化身。』 例如，爲了調伏樂神，示現琵琶等工巧化身；示現為兔、鹿等形象，是導師出生的化身；示現釋迦牟尼佛等形象，是導師證得菩提的化身；在適當的時候，也示現涅槃，從而使被調伏的眾生與解脫相應。如《現觀莊嚴論》中所說：『工巧和出生以及大菩提，常示現涅槃，佛陀的化身，是獲得解脫的偉大方法。』

第三，這些的安立方式是：有些人認為有四身，自利是勝義諦的...

【English Translation】 Meaning: The meaning of accomplishment is: the meaning of completely perfecting the three kayas; the meaning of possessing the four wisdoms; the meaning of abundant activity; the meaning of being profound in the uncontaminated realm of reality. First, it is divided into four parts. First, the common distinction is: accomplishing one's own benefit is the Dharmakaya (Tibetan: ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།, Sanskrit Devanagari: स्वभावकाय, Sanskrit Romanization: Svabhavakaya, literal meaning: Essence Body); for the benefit of others, appearing to those who are easy to tame is the Sambhogakaya (Tibetan: ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།, Sanskrit Devanagari: संभोगकाय, Sanskrit Romanization: Sambhogakaya, literal meaning: Enjoyment Body); appearing to those who are difficult to tame is the Nirmanakaya (Tibetan: སྤྲུལ་བའི་སྐུ།, Sanskrit Devanagari: निर्माणकाय, Sanskrit Romanization: Nirmanakaya, literal meaning: Emanation Body), these three kayas. Among them, the first kaya is the basis of the latter two, and the latter two are also the basis and the dependent in order. As it is said in the scriptures: 'The distinction of the Buddhas' kayas is the Svabhavakaya, the Sambhogakaya, and the Nirmanakaya, the first is the basis of the latter two.'

Second, the individual nature of each is: the Dharmakaya is the realm of reality that possesses all uncontaminated qualities, is naturally pure, is separated from all temporary defilements, and becomes the nature of possessing two purities. As it is said in the Ornament of the Mother: 'The Dharmakaya of the Buddha is whatever uncontaminated qualities are attained, completely pure in every way, possessing the nature of self-nature.' The Sambhogakaya is in Akanishta, with a body adorned with marks and signs, constantly enjoying the Great Vehicle Dharma together with the Bodhisattva Aryas. Possessing the nature of the thirty-two marks and eighty minor marks, it is considered the Sambhogakaya of the Buddha for the sake of enjoying the Great Vehicle.' The Nirmanakaya is constantly performing the benefit of sentient beings with various emanations in accordance with the thoughts of limitless sentient beings. As it is said in the scriptures: 'The body that simultaneously benefits beings as long as existence lasts is the Nirmanakaya of the Buddha, which is constantly appearing.' For example, in order to subdue the Gandharvas, showing the skillful emanations of lutes and so on; showing the forms of rabbits and deer, etc., is the emanation of the teacher's birth; showing the form of Shakyamuni Buddha, etc., is the emanation of the teacher's attainment of enlightenment; at the appropriate time, also showing Nirvana, thereby causing the beings to be tamed to correspond with liberation. As it is said in the Ornament: 'Skill and birth and great enlightenment, constantly showing Nirvana, the Nirmanakaya of the Buddha is the great method of obtaining liberation.'

Third, the way these are established is: some people think there are four kayas, self-benefit is the ultimate truth of...

---

ྐུ་ལ་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་ཆ་ཆོས་ཀྱི་ 1-766 སྐུར་ཕྱེ་བའམ། ཡང་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བསྡུ་ན་སྐུ་ གཉིས་དང་གསུམ་དུ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་སྐུ་གཉིས་སུ་འདོད་པའང་རྒྱུད་བླ་ མར། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་འབྱོར་པའི་གནས། །དམ་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ ཀྱི་བརྡ་ཡི་སྐུ། །ཕ་རོལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱེ་ན་གསུམ་ དང་བཞིར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པར་བལྟ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་རང་ བཞིན་གྱི། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ནི། མི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རང་གིས་མ་མཐོང་བ་དང་། ལུང་ ལས་ཀྱང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ སྙམ་དུ་སེམས་མོད། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་ཤིན་ ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། རིམ་གྱིས་དེ་མཐོང་དེ་བརྟེན་ནས། །ཐེག་པ་འདི་ལ་ གནས་པ་རྣམས། །ནང་གི་དམ་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་ཞུགས་ན་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆ་དཔྱད་ན་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་གྱི་ཆ་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་ གིས་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་། 1-767 སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བར་ཟད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། ཇི་ལྟར་ཡི་ དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རྒྱ་མཚོ་སྐེམས་པར་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་ པས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་བཏགས། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡི་ སྣོད་ཆག་ན། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །སངས་ རྒྱས་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དོན་དམ་ པའི་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ

【現代漢語翻譯】 是否將清凈二身（kula dagpa gnyis kyi cha）：自性身（ngo bo nyid kyi sku）和智慧究竟之分，分判為法身（chos kyi sku）呢？或者將大樂（bde ba chen po）和空性（stong pa nyid）分判為二者呢？如果歸納起來，並不是不承認二身或三身。其他宗派認為有二身，如《寶性論》（gyud bla ma）所說：『自性乃是成就處，是勝義諦身，是仙人名言身，是彼岸圓滿處。』如同將自利之二身認為是法身，將利他之二身認為是色身。如果分判，並不是不承認三身或四身，所以一切都應視為不矛盾。如《現觀莊嚴論》（gyan las）所說：『三身攝略佛陀身，三身亦顯自性義，此義依于所依示。』 （四、）斷除顛倒：有些不智之人，因為自己沒有見到，而且經典中也說色蘊乃至一切智（rnam mkhyen）都是無自性的，以此為理由，認為所謂的『佛』只是假名安立，實際上沒有任何實義。這樣就誹謗了究竟的果位——大菩提（byang chub chen po），這是非常不合理的。《寶性論》中說：『逐漸見彼依于彼，安住此乘諸眾生，以智慧眼見內法身。』如同世俗的色身，因為願力的緣故，僅僅顯現給所化眾生，依靠見到它，如果進入大乘，那麼勝義的法身也會在各自的自證智慧的行境中顯現。所謂無自性，也如前所說，是指在世俗諦的層面進行觀察時是無自性的，而在勝義諦的層面，是指勝義諦是空性的。並不是完全不存在。即使自己沒有見到，也不能因此就斷定它不存在，只是因為被煩惱障蔽，或者因為沒有相應的根器，所以才沒有見到。如《法界贊》（chos dbyings bstod pa）所說：『如餓鬼見大海枯竭，同樣，無知者被遮蔽，便說諸佛不存在。』《現觀莊嚴論》中說：『如水器破裂時，月亮倒影不復現，同樣，惡劣有情前，佛陀之身亦不顯。』 還有些人認為色身就是勝義的佛陀，這是錯誤的。

【English Translation】 Are the two pure Kayas (kula dagpa gnyis kyi cha)—the Svabhavikakaya (ngo bo nyid kyi sku) and the ultimate wisdom aspect—divided into the Dharmakaya (chos kyi sku)? Or are great bliss (bde ba chen po) and emptiness (stong pa nyid) divided into these? If summarized, it is not that two or three Kayas are not accepted. Others believe in two Kayas, as stated in the Uttaratantra (gyud bla ma): 'Self-nature is the place of attainment, it is the body of ultimate meaning, it is the body of the sages' expression, it is the place of perfect fulfillment beyond.' It is like considering the two Kayas for one's own benefit as the Dharmakaya, and the two Kayas for the benefit of others as the Rupakaya. If divided, it is not that three or four Kayas are not accepted, so everything should be seen as not contradictory. As stated in the Abhisamayalankara (gyan las): 'The three Kayas summarize the Buddha's body, the three Kayas also reveal the meaning of self-nature, this meaning is shown based on the support.' (4) Abandoning Inverted Views: Some unwise people, because they have not seen it themselves, and because the scriptures also say that from the form to omniscience (rnam mkhyen) are without self-nature, use this as a reason to think that the so-called 'Buddha' is just a nominal designation, and there is no real substance at all. To slander the ultimate result, the great Bodhi (byang chub chen po), is very unreasonable. As stated in the Uttaratantra: 'Gradually seeing that, relying on that, those who abide in this vehicle, will see the inner Dharmakaya with the eye of wisdom.' Like the conventional Rupakaya, it only appears to those to be tamed because of the power of aspiration, and relying on seeing it, if one enters the Mahayana, then the ultimate Dharmakaya will also appear in the realm of experience of each individual's self-aware wisdom. The so-called self-naturelessness, as previously stated, refers to the absence when examining the conventional aspect, and the ultimate aspect refers to emptiness. It is not completely non-existent. Even if one has not seen it oneself, it cannot be concluded that it does not exist, but it is only because it is obscured by afflictions, or because one does not have the appropriate fortune, that one has not seen it. As stated in the Dharmadhatu Stotra (chos dbyings bstod pa): 'Just as pretas see the ocean as dried up, similarly, the ignorant are obscured and claim that the Buddhas do not exist.' As stated in the Abhisamayalankara: 'Just as when a water vessel is broken, the reflection of the moon does not appear, similarly, the form of the Buddha does not appear to evil beings.' Also, some people think that the Rupakaya is the ultimate Buddha, which is wrong.

---

ྟར་ཡང་མི་བསམ་སྟེ། དེ་ནི་སྐལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ གཞན་སྣང་ལ་གྲུབ་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་ དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ སྐུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར། གང་དག་ང་ ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སོང་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་ བོ་དེ་ཡིན་ང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ལ། སྤྲིན་ཆེན་པོར་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བཅོམ་ལྡན་སྐུ་ནི་དེ་འདྲ་ལ། །ཆོས་ བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་མོད། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མ་འགགས་ཀྱི་བར་ལ་ སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། (ཆོས་དབྱིངས་)བསྟོད་པར། འདོད་ཆགས་ཟད་པས་མྱ་ངན་ འདའ། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཟད་པ་དང་། །དེ་དག་འགགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ལུས་ཅན་ ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ལས་ཐོབ་པར་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་གསུངས་པའང་ཆོས་ཅན་འཁོར་བའི་ངོ་ བོ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཐམས་ 1-768 ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། རྒྱན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་(མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་སོགས།)བསྟན་བསྟན་ པ་ལ། །བློ་ལྡན་དགོངས་པ་དེ་ཡིན་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ལྔར་འབྱེད་པ་ན་ ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ ཉིད་དེ། །དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས། །དབང་ཟད་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ བཞིའི་དང་པོ་ནི་མི་གཡོ་ཞིང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག ། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ། (བཞི་ལས།)མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ ཡུལ་མཐའ་དག་དུས་རྟག་ཏུ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་གསལ་བར་མཁྱེན་ན

【現代漢語翻譯】 然而，不要這樣認為。這指的是依賴於因緣，在顯現上成立的，屬於有為法的範疇，而不是指無為法等具有勝義諦的體性。在《般若經》中說：『比丘們，你們要看我以法身圓滿。』《金剛經》中說：『凡以色見我，以音聲求我，是人行邪道，不能見如來。』《大云經》中也說：『世尊佛是法身，如來是法界，世尊的身體是這樣的，所說的法也是這樣的。』 還有一些人認為，因為經典中說輪迴與涅槃無二無別，所以僅僅是證悟到輪迴的實相是空性的，就能獲得涅槃。但是，即使如此證悟，在輪迴的過患沒有止息之前，也不能稱之為成佛。在《法界贊》中說：『貪慾止息即涅槃，嗔恨愚癡亦復然，彼等止息即是佛，是諸有情之救護。』等等經文都說明，涅槃是從斷除一切障礙而獲得的。說輪迴與涅槃無二無別，並不是說輪迴的自性本身就是涅槃，而是說法界周遍一切，輪迴的法性本自清凈，這才是涅槃。在《現觀莊嚴論》中說：『除了法界之外，因為沒有其他的法，所以，對於宣說一切煩惱（無明和菩提是一個等等），有智慧的人認為是那個密意。』 關於智慧，也有四種分類。第一，共同的分類方法是將智慧分為五種。其中，法界智是：『諸法之真如，二障凈之相，以知事物為對境，無力不知是其相。』意思是說，法界智是具有真如和清凈二者的體性。這裡所說的四種智慧，第一個如明鏡般的智慧是不動搖的，是作為基礎的；後面的三種智慧是依賴於它的。如頌云：『明鏡智不動，三智依于彼，平等性與妙觀察，成所作智唯成辦。』 關於各自的體性（四種智慧），明鏡般的智慧是指，通過無我執的方式，像明鏡反映影像一樣，在任何時候都能清晰地了知一切對境。

【English Translation】 However, do not think like that. This refers to what is established in appearance depending on conditions, belonging to the category of conditioned phenomena, and not referring to unconditioned phenomena, etc., which have the nature of ultimate truth. In the Sutra, it says: 'Monks, you should see me as being fully complete with the Dharmakaya (法身, Dharma body).' In the Diamond Sutra, it says: 'Those who see me in form, those who seek me in sound, those people have entered a wrong path and cannot see the Tathagata (如來).' In the Great Cloud Sutra, it also says: 'The Blessed One Buddha is the Dharmakaya, the Tathagata is the Dharmadhatu (法界, Dharma realm), the body of the Blessed One is like this, and the Dharma taught is also like this.' There are also some who think that because the scriptures say that samsara (輪迴, cyclic existence) and nirvana (涅槃, liberation) are inseparable, merely realizing that the true nature of samsara is emptiness can attain nirvana. However, even with such realization, one cannot be called a Buddha until the faults of samsara have ceased. In the 'Praise of Dharmadhatu,' it says: 'Nirvana is the cessation of desire, so are hatred and delusion; their cessation is Buddhahood itself, the refuge of all sentient beings.' And so on, it is said that it is attained from abandoning all obscurations. Saying that samsara and nirvana are inseparable does not mean that the nature of samsara itself is nirvana, but that the Dharmadhatu pervades everything, and the nature of samsara is naturally pure, which is nirvana. In the Ornament of Clear Realization, it says: 'Apart from the Dharmadhatu, because there is no other Dharma, therefore, for the teaching of all afflictions (ignorance and bodhi are one, etc.), the wise consider that to be the intent.' Regarding wisdom (智慧, jnana), there are also four classifications. First, the common classification divides wisdom into five types. Among them, Dharmadhatu wisdom (法界智, wisdom of the Dharmadhatu) is: 'The suchness of all dharmas, the characteristic of purifying the two obscurations, focusing on knowing objects, the characteristic of being powerless and not knowing.' It means that Dharmadhatu wisdom has the nature of both suchness and purity. Here, the first of the four wisdoms, like a mirror, is unmoving and serves as the basis; the latter three wisdoms rely on it. As the verse says: 'Mirror-like wisdom is unmoving, the three wisdoms rely on it, equality and discriminating wisdom, accomplishing activity alone.' Regarding the individual nature (of the four wisdoms), mirror-like wisdom means that through the absence of self-grasping, one clearly knows all objects at all times, like a mirror reflecting images.

---

ས་ཤེས་བྱ་ ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ་ལྟོས་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མེ་ལོང་ ཡེ་ཤེས་ང་ཡི་མེད། །ཡོངས་སུ་མ་ཆད་རྟག་ཏུ་ལྡན། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །རྟག་ཏུ་ དེ་ལ་མངོན་ཕྱོགས་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སློབ་ལམ་དུ་བདག་ གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ན་ སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་སྟེ། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ལ། །བསྒོམ་པ་དག་ པ་ལས་འདོད་དེ། །མི་གནས་ཞི་བར་ཞུགས་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན་ཅིང་ 1-769 ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། གཏེར་དང་འདྲ་བ་ ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་སྤྲུལ་ བ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་ པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཞིང་། །དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་བསྡུད་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་མང་དུ་ཐོབ་ཤིང་འཛིན་པ་ལས་ མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་ཆོས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་། གཞན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་འབྱུང་བ་སྟེ། འཛིན་ པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་མཉམ་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཆོས་རབ་སྟོན་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་བཞི་པོའང་ཡང་དག་འབྱུང་། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གནས་གྱུར་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟར་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་ ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་སོ་སོར་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ (སྐུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་དང་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་ལ་སོགས་པས་)གསུངས་སོ། ། (བཞི་པ།) ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་གཞན་སྣང་ལ་ལྟོས་ནས་ བཞག་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་དེ། འཇུག་པ་ ལས། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་འགགས་པར་གསུངས་པའང་མདོ་ལས་སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་ 1-770 སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་གློ་བུ

【現代漢語翻譯】 智慧是所知的一切事物，並非對一切都無知，也不是依賴於外境的顯現。如經中所說：『如鏡智慧我沒有，完全不缺恒時有，對於所知皆不昧，恒時于彼不顯現。』 平等性智在修道位時，通過修習自他平等，證得不住涅槃時，了知輪迴與寂滅的平等性。如經中所說：『平等性智于有情，從修習清凈而生，不住寂滅而入者，是名平等性智也。』 妙觀察智是對於一切所知無礙了知，並且具有無量三摩地和陀羅尼之門。如經中所說：『妙觀察智于所知，一切恒時皆無礙，三摩地與諸陀羅尼，猶如寶藏無盡藏。』 成所作智是在無量剎土中示現種種化身，成辦一切有情之利益。如經中所說：『成所作智於一切，界中示現種種剎，無量無邊之化身，成辦一切有情利。』 （三、）從生起方式歸納：從多聞受持正法中生起如鏡智慧；從修習自他平等中生起平等性智；從如實開顯正法中生起妙觀察智；從成辦他利事業中生起成所作智。如經中所說：『為持故及心平等，為顯真實正法故，及為成辦諸事業，四種智慧亦得生。』 從轉依生起的方式是：阿賴耶識轉依成為如鏡智慧；染污意轉依成為平等性智；意識轉依成為妙觀察智；五根識轉依成為成所作智。（《入三身經》和旃扎拉郭彌等人）如是宣說。 （四、）斷除顛倒：有些人認為智慧是依賴於外境顯現而安立的，成佛時並沒有自續所攝的智慧。因為《入行論》中說：『心滅彼即現身。』等等。如果這樣認為，那麼經中說心滅，如經中所說：『心者實無心。』如同驟然…

【English Translation】 Wisdom is the knowledge of all knowable things, not being ignorant of everything, nor relying on the appearance of external objects. As it is said in the scriptures: 'The mirror-like wisdom I do not have, it is complete and always present, not being ignorant of all knowable things, and always not appearing to them.' Equality Wisdom, in the path of learning, through the practice of equality between oneself and others, when attaining non-abiding Nirvana, knows the equality of Samsara and Nirvana. As it is said in the scriptures: 'Equality Wisdom for sentient beings, arises from the purification of practice, entering into non-abiding peace, is considered Equality Wisdom.' Discriminating Wisdom is the unobstructed knowledge of all knowable things, and possesses limitless Samadhi and Dharani gates. As it is said in the scriptures: 'Discriminating Wisdom towards the knowable, is always unobstructed to everything, Samadhi and all Dharanis, are like an inexhaustible treasure.' Accomplishing Activity Wisdom is the manifestation of various emanations in limitless Buddha-fields, accomplishing the benefit of all sentient beings. As it is said in the scriptures: 'Accomplishing Activity Wisdom in all, realms manifests various fields, immeasurable and inconceivable emanations, accomplishing the benefit of all sentient beings.' (3) Summarizing from the mode of arising: From hearing and upholding the Dharma arises Mirror-like Wisdom; from practicing equality between oneself and others arises Equality Wisdom; from truly revealing the Dharma arises Discriminating Wisdom; from accomplishing the benefit of others arises Accomplishing Activity Wisdom. As it is said in the scriptures: 'For the sake of upholding and equality of mind, for the sake of revealing the true Dharma, and for the sake of accomplishing all activities, the four wisdoms also arise.' The way of arising from transformation is: the transformation of the Alaya consciousness into Mirror-like Wisdom; the transformation of the afflicted mind into Equality Wisdom; the transformation of the consciousness into Discriminating Wisdom; the transformation of the five sense consciousnesses into Accomplishing Activity Wisdom. (As stated in the Sutra Entering the Three Bodies and by Chandragomin and others.) (4) Abandoning Inversion: Some people think that wisdom is established depending on the appearance of external objects, and there is no wisdom gathered by one's own continuum when becoming a Buddha. Because it is said in the Bodhisattvacharyavatara: 'When the mind ceases, that is when the body manifests.' etc. If one thinks like this, then the Sutra says that the mind ceases, as it is said in the Sutra: 'The mind is actually no mind.' Like suddenly...

---

ར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་འགགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ འགགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། (རྒྱུད་བླ་མར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་པ་ལྟར།) ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་ མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མ་བགྱིས་པར་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ འགའ་ཞིག་མཉམ་བཞག་ལའང་(བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་སོགས་སུ།)མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ ཡོད་ལ། (ཕྱི་རོལ་དོན་སྒྲུབ་ཏུ།)རྗེས་ཐོབ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཡང་ འདོད་མོད། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་གཞན་སྣང་ལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ལུང་ལས། གླང་ཆེན་བཞེངས་ཀྱང་མཉམ་པར་ བཞག །གླང་ཆེན་བཞུགས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མཉམ་གཞག་ལས་གཡོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་ འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་ཤིང་། (རྒྱུད་བླ་མར། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་) འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་ པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་(མཛོད་འགྲེལ་དུ།)ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་རིམ་གྱིས་མཁྱེན་པ་དང་། ཕལ་ཆེ་བ་ མཁྱེན་གྱི་མཐའ་དག་མི་མཁྱེན་པ་དང་། (རལ་གྲི།)ད་ལྟར་པ་དངོས་སུ་མཁྱེན་པས་འདས་མ་ འོངས་ཤུགས་ལ་མཁྱེན་པར་འདོད་པའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། (རྒྱན་དུ།)སངས་རྒྱས་རྣམ་ནི་ 1-771 མངོན་སུམ་སྤྱན། །ཞེས་པ་དང་། (རྒྱུད་བླར།)དུས་ལའང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། (བདེན་གཉིས་སུ།)མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ནི། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྣང་ན་འཁྲུལ་བར་ འགྱུར་ལ། མི་སྣང་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་ནི་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བས་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དཔྱད་ན་ ཀུན་རྫོབ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ལ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པར་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན

【現代漢語翻譯】 認為『煩惱的污垢遮蔽了智慧的部分』，但並非指遮蔽了心性本自光明的智慧部分，（如《寶性論》所說：『心性光明，猶如虛空，永恒不變。』）因為心性如虛空般不可改變。如果說沒有智慧，那麼菩提及其功德事業也將不復存在，（如《般若經》所說：『若無智慧，則無功德增長，亦無菩提，猶如大海般的佛法也將不復存在。』）並且，若未獲得一切智智，便無法轉動法輪。因此，有些人認為在入定（如《八千頌釋》等）時，有入定和出定兩種狀態，（如《外境義成》中說）出定包含著能取所取二相的分別念。但這並不合理，因為從內在的如實安住中起身等，只是爲了向他人示現，（如經文所說：『大象站立亦是入定，大象坐下亦是入定，恒常處於入定之中。』）因此，從勝義諦的角度來看，不會從入定中動搖，並且證悟到能取所取諸法皆空，（如《寶性論》所說：『分別三輪之念，即是所知障。』）因為已經斷除了不分別三輪等所有障礙。 還有些人（如《俱舍論釋》中說）認為智慧是逐漸了知所知境，並且大多時候不能完全了知，（如《寶劍》中說）現在的事物是直接了知的，過去和未來是通過推斷而知的，這種觀點也是不合理的，（如《現觀莊嚴論》所說：『佛陀具有現見之眼。』）並且（如《寶性論》所說：『智慧於時間無有遮蔽。』）（如《二諦論》所說：『以一智慧剎那間，周遍了知一切所知境。』）因此，三時的一切所知境都是同時現量了知的。還有些人認為，如果智慧顯現世俗諦的事物，就會產生錯亂，如果不顯現，就與一切智相違背。但對於轉依后的智慧來說，不會顯現不清凈的事物，因此不會產生錯亂。如果進行分析，由於了知世俗諦有為法皆是空性，因此與一切智並不相違背。（如《般若經莊嚴論》中說）

【English Translation】 It is thought that 'the dirt of afflictions obscures the part of consciousness,' but it does not mean that it obscures the part of innate wisdom that is clear in nature, (as the Uttaratantra says: 'The nature of mind is clear light, like the sky, it is immutable.') Because the nature of mind is immutable like the sky. If there is no wisdom, then Bodhi and its virtuous activities will also cease to exist, (as the Prajnaparamita Sutra says: 'If there is no wisdom, there will be no increase in merit, nor will there be Bodhi, and the Buddha's teachings like the ocean will also cease to exist.') Moreover, one cannot turn the wheel of Dharma without attaining all-knowing wisdom. Therefore, some people think that there are two states of meditative equipoise and post-meditation (as in the Explanation of the Eight Thousand Verses), (as in Establishing External Objects) post-meditation includes conceptual thoughts of dualistic appearance. But this is not reasonable, because rising from the inner authentic abiding is only to show others, (as the scripture says: 'The elephant standing is also in meditative equipoise, the elephant sitting is also in meditative equipoise, always in meditative equipoise.') Therefore, from the perspective of ultimate truth, there is no wavering from meditative equipoise, and realizing that all phenomena of grasping and being grasped are empty, (as the Uttaratantra says: 'The thought of the three circles is considered the obscuration of the knowable.') Because all obscurations such as not thinking about the three circles have been abandoned. Some (as in the Commentary on the Abhidharmakosa) also think that wisdom gradually knows the objects of knowledge, and mostly does not know all of them, (as in Sword of Wisdom) the present things are directly known, and the past and future are known by inference, which is also unreasonable, (as in Ornament of Clear Realization) 'Buddhas have direct vision.' And (as in Uttaratantra) 'Wisdom has no obscuration in time.' (as in Two Truths) 'With one moment of wisdom, one pervades all the realms of knowable objects.' Therefore, all the knowable objects of the three times are directly known simultaneously. Some also think that if wisdom manifests the objects of conventional truth, it will become confused, and if it does not manifest, it will contradict omniscience. But for the wisdom after transformation, impure objects do not appear, so there will be no confusion. If analyzed, since it is known that all conditioned phenomena of conventional truth are empty, it does not contradict omniscience. (as in Ornament of the Prajnaparamita Sutra)

---

་དུ།)ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་ ལྟར་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། གཟུགས་སོགས་དང་ནི་སེམས་དེ་ལྟར། །གཟུང་བའི་མཚན་ ཉིད་སྤྱོད་པ་ནི། །མ་དག་བློ་ཅན་ལས་ཡིན་གྱི། །རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། འཕྲིན་ལས་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེས་ རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་པ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་འབད་རྩོལ་མེད་ བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་མཐུན་པར། རང་རང་གི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་སྤྲུལ་བ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བྱ་མཐའ་ ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ཀྱང་། འདི་དང་འདི་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ འབད་རྩོལ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་རྔ་དག་མ་བརྡུངས་པར། །སྒྲ་ནི་ ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་བཟོ་མེད་པར། །བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་། ། 1-772 ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་འབད་མེད་པར། །རང་གི་འོད་ནི་སྟོན་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བཟོ་ མེད་པར། །དེ་བཞིན་མཛད་པའང་ངེས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ སུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བཞིན་དུ། ཟག་པ་མེད་པའི་ དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དུས་ལ་བབ་པ་ན་ཕྲིན་ ལས་འཇུག་ཅིང་མ་བབ་ན་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་ དབྱིངས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་རྟག་ཏུ་ནི། །བྱ་བ་ ཉམས་ཤིང་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་སྐྱེ་ ཞིང་འབྲིང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སྐལ་པར་ལྟོས་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་དང་བ་ཅན་གྱི་སྣོད་མང་པོར་ཉི་མའི་ གཟུགས་བརྙན་གཅིག་ཅར་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཅར་འཇུག་པས་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། གང་ཕྱིར་ གདུལ་བྱ་དག་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་སྣོད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་གཅིག་ཅར་འཆར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དཔེར་ན་རིའི་ཁྱད་པར་ལས་ ཉི་མ་རིམ་གྱིས་འཆར་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་བར་མ་དང་དམན་པ་ རྣམས་ལ་སངས་ར

{ "translations": [ '為什麼呢？因為如佛所說：『知而未見諸法故。』最終的智慧如何瞭解所知之法呢？因為超出了思辨的範疇，所以凡夫俗子無法想像。如《釋量論》所說：『色等與心亦如是，所取之相即行相，乃是不凈心之所為，瑜伽之證悟不可思議。』', '事業方面：（三者中的第一個）任運成就的意義是：例如，天鼓無需思慮就能宣說四法印，如意寶無需努力就能放射光芒一樣，根據各自的界、意念和習氣，以說法和化現等方式，使無量無邊的所化眾生得以成熟，卻不帶有『要做這個，要做那個』的分別念和勤作。如《寶性論》所說：『如鼓不擊自然鳴，音聲處處普皆聞，如是佛陀無造作，說法亦復處處聞。猶如摩尼無功用，自然顯現其光明，如是諸佛無造作，利生事業亦恒現。』', '（第二個）相續不斷的意義是：例如，在非造作的虛空界中，造作之法的生滅相續不斷一樣，在無漏的法界中，現證圓滿正等覺之後，當所化眾生時機成熟時，便會示現事業，時機未成熟時，則不示現，以這種方式，佛陀的事業相續不斷。如：『如虛空界於世間，事業不斷常執行，如是無漏法界中，佛陀事業亦不斷。猶如虛空恒時中，諸法壞滅及生起，如是無漏法界中，佛陀事業生而住。』', '（第三個）觀待根器的意義是：例如，在許多盛滿水的器皿中，太陽的影像同時顯現一樣，對於具有良好根器的所化眾生，佛陀的事業同時示現，使他們得以成熟。如《寶性論》所說：『何以故，清凈所化眾，猶如一切凈水器，佛陀日輪之影像，無量同時皆顯現。』又如，由於山的高度不同，太陽依次升起一樣，對於具有上、中、下等根器的所化眾生，佛' ], "english_translations": [ 'Why? Because, as the Buddha said: \'Knowing but not seeing all phenomena.\' How does ultimate wisdom know knowable things? Because it transcends the realm of speculation, ordinary people cannot imagine it. As stated in the Pramanavarttika: \'Forms and so on, and the mind are like that, the characteristic of grasping is the activity, which is done by impure minds, the realization of yoga is inconceivable.\'', 'In terms of activity: (The first of the three) The meaning of spontaneous accomplishment is: For example, just as the drum of the gods proclaims the four seals of the Dharma without deliberation, and the wish-fulfilling jewel radiates light without effort, according to their respective realms, thoughts, and predispositions, they teach the Dharma and manifest emanations, thereby bringing limitless sentient beings to maturity, without any deliberation or effort of \'I must do this, I must do that.\' As stated in the Ratnagotravibhāga: \'Just as a drum sounds everywhere without being struck, so too the Victorious One teaches everywhere without contrivance. Just as a jewel effortlessly displays its own light, so too the Buddhas unfailingly manifest their activities without contrivance.\'', '(The second) The meaning of continuous is: For example, just as the arising and ceasing of conditioned phenomena are continuous in the unconditioned realm of space, so too, having attained complete and perfect enlightenment in the realm of the unpolluted, when the disciples are ready, activity will be shown, and when they are not ready, it will not be shown. In this way, the activity of the Victorious Ones is continuous. As: \'Just as the activity of the sky in the world is continuous, so too the activity of the Victorious Ones is continuous in the unpolluted realm. Just as in the sky, things decay and arise constantly, so too in the unpolluted realm, the activity of the Buddhas arises and abides.\'', '(The third) The meaning of depending on the capacity is: For example, just as the image of the sun appears simultaneously in many vessels filled with water, so too, for those disciples with good capacity, the activity of the Buddhas appears simultaneously, bringing them to maturity. As stated in the Uttaratantra: \'Why is it that for pure disciples, like all pure water vessels, the image of the sun of the Buddhas appears immeasurably and simultaneously?\' Also, just as the sun rises gradually due to the differences in the height of mountains, so too, for those disciples with superior, intermediate, and inferior capacities, the Buddhas' ] }

---

ྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་ཀྱང་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ རྒྱ་ཆེན་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཉི་ཤར་འདི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་ནི། ། མཆོག་དང་བར་མ་དམན་པའི་རི་ལ་འབབ་དེ་བཞིན། །རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་སེམས་ཅན་ཚོགས་ ལ་རིམ་ཀྱིས་འབབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-773 ཟབ་པའི་དོན་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་དགོས་པ་ མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པ་ན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པའང་མ་ ཡིན་པས་ཟབ་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། སྒྲིབ་པ་ ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད། །དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་དག་གིས་ སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའང་ཡིན་ལ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དག་དག་པའི་བདག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ བདག་ཡོད་པའང་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་དག་ན། །བདག་ མེད་མཆོག་གི་བདག་ཐོབ་པས། །སངས་རྒྱས་དག་པའི་བདག་ཐོབ་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཆེན་ པོའི་བདག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པའང་ མ་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ སངས་རྒྱས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དེ་སྐད་ འདྲི། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་ མིག་གི་རབ་རིབ་སྤངས་ནས་མེད་ཀྱང་ལྕགས་གྲང་མོ་དང་མིག་གསལ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་པ་ན་རྣམ་ཤེས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་སྤངས་ནས་མེད་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་སྐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་དང་། །མིག་ ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པར་མི་བརྗོད་ དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ ལྟར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མང་པོ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྗེས་ སུ་འབྲང་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པུའང་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ སྟེ། ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མཁའ་ལྟར་ལུས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་གྱི་ 1-774 ལུས་རྗེས་འབྲང་བའི་ཕྱིར། །མང་པོ་མ་ཡིན་གཅིག་ཉིད་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་གང་དུ་འབྱུང་བ་ན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ ཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་

【現代漢語翻譯】 佛的事業次第生起，也使眾產生熟，如： 『猶如廣大光明具足千束的旭日東昇，照亮整個世界，然後次第地， 降臨于殊勝、中等、低劣的山峰之上，同樣，佛陀的日光也次第地降臨于眾生群中。』 甚深之義是：輪迴與涅槃的自性沒有差別，因此無需清凈；成佛時，因為斷除了所有突發的垢染，所以也不是不清凈，因此是甚深且不可思議的。《寶性論》中說：『先前與後來沒有差別，卻無一切障礙的垢染，如是之性即是佛陀，非清凈亦非不清凈。』 同樣，證得佛果時，因為空性一切人與法的我執，所以是無我；然而，因為證得了清凈的真如之我，所以也是有我，因此是不可思議的。如雲：『空性若清凈，證得殊勝之無我，佛陀證得清凈之我，故成大我之主。』 因此，存在於有漏的自性中也不是，不存在於無漏的自性中也不是，因此是不可思議的。如雲：『因此佛陀非有亦非無，如是佛陀如是問，視為不回答之方式。』 例如，去除鐵的灼熱和眼睛的昏花后，雖然灼熱和昏花已不存在，但冰冷的鐵和明亮的眼睛仍然存在。同樣，成佛時，雖然斷除了意識中突發的垢染，但因為存在著智慧解脫之身，所以是不可思議的。如雲：『猶如鐵離熱，眼離翳，佛陀之心與智慧，不可言說有與無。』 此外，在無漏的法界中，勝義法身如虛空般同一體性，因此不是眾多；世俗色身追隨往昔的願力而顯現為多種多樣，因此也不是唯一，因此是不可思議的。如雲：『無漏法界中，諸佛如虛空，無身故，隨昔身，非多亦非一。』 例如，當一道陽光出現時，所有光芒都會出現一樣，當一位佛陀的事業開始時，所有佛陀的智慧都會一同運作，因此也是不可思議的。例如太陽的光芒……

【English Translation】 The activity of the Buddha gradually arises, also causing beings to mature, as: 'Like the rising sun with a vast, bright light possessing a thousand rays, illuminating the entire world, and then gradually, descending upon the superior, intermediate, and inferior mountains, similarly, the sun of the Victorious One gradually descends upon the assembly of sentient beings.' The profound meaning is: because there is no difference in the nature of samsara and nirvana, there is no need to purify; when one becomes a Buddha, because all sudden defilements are abandoned, it is also not impure, therefore it is profound and inconceivable. As stated in the Ornament of the Mahayana Sutras: 'Though there is no difference between before and after, it is without the defilement of all obscurations. Suchness is considered the Buddha, neither pure nor impure.' Similarly, when Buddhahood is attained, because it is empty of all self-grasping of persons and phenomena, it is selflessness; however, because the pure Suchness-self is attained, it is also self, therefore it is inconceivable. As it says: 'If emptiness is pure, one attains the supreme selflessness, because the Buddha attains the pure self, one becomes the self of the great self.' Therefore, it neither exists in the nature of contaminated elements, nor does it not exist in the nature of uncontaminated elements, thus it is inconceivable. As it says: 'Therefore, the Buddha is neither existent nor non-existent, thus the Buddha is asked in this way, considered as a form of non-response.' For example, just as when the heat of iron and the dimness of the eyes are removed, although the heat and dimness no longer exist, the cold iron and clear eyes still exist. Similarly, when one becomes a Buddha, although the sudden defilements of consciousness are abandoned, because the body of wisdom liberation exists, it is inconceivable. As it says: 'Just as heat leaves iron, and dimness leaves the eye, the mind and wisdom of the Buddha, cannot be said to be existent or non-existent.' Furthermore, in the uncontaminated realm, the ultimate Dharmakaya is of one taste like space, therefore it is not many; the conventional Rupakaya follows the aspirations of the past and appears in various forms, therefore it is not one, thus it is inconceivable. As it says: 'In the uncontaminated realm, the Buddhas are like space, because the body is non-existent, following the former body, it is neither many nor one.' For example, just as when one ray of sunlight appears, all rays appear, when the activity of one Buddha begins, the wisdom of all Buddhas operates together, therefore it is also inconceivable. For example, the rays of the sun...

---

འོད་ཟེར་གཅིག །བྱུང་ན་འོད་ཟེར་ཀུན་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྒྲུབ་པར་རིགས་པའི་ཚུལ། སྒྲུབ་པར་རིགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས། །དཔེ་མེད་ལྡན་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །བདེ་ དགེ་དམ་པ་མི་ཟད་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དགེ་བླང་བའི་རིགས། ། ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་རིགས་ཀྱི་མིར་སྐྱེས་ནས། །ཕན་དང་གནོད་ པ་ངོ་ཤེས་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་ཐོབ། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དོན་བཅུས་འཆད་པ་སྟེ། གནས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཐེག་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གནས་གྱུར་ པ་ཙམ་ལས་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། གང་ལ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ ས་བོན་དུས་རིང་རྟག་ལྡན་པ། །སྤང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་གྱུར་ ཏེ། །གནས་གྱུར་ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནི་ མི་རྟོག་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་མཉམ་གཞག་དང་ རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ 1-775 མ་ལུས་པ་སྤངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་བསམས་ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་རེ་ ཙམ་ལས་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བ་ལ་འདི་རྣམས་མེད་ཅིང་། ཐེག་ ཆེན་པ་ལ། འགྲེལ་པར། རྣམ་པར་དག་དང་ཡོངས་དག་དང་། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པ་དང་། །ལས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་དང་། ལུས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པས་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་སྐུ་གསུམ

【現代漢語翻譯】 光明一現，則眾光明皆生。如是，當知諸佛之智慧亦生。如是說。 修持之理： 修持之理在於，如是成就佛陀之位時，為成辦自他一切圓滿之利益，具慧者應發起無上菩提心，行持廣大菩薩行。如是：『佛陀本身即是白凈之法，具備無與倫比之特質，是利益與安樂之因，是安樂、善妙、殊勝、無盡之源泉，故具慧者應發菩提心，精進修持。』 如《入菩薩行論》所說：『我既生於能辨別利害之人種，若不捨棄菩薩行，我為何不能成就菩提？』如是說。 關於究竟決定未來，其要義在於： 其要義在於，以十種差別闡述獲得究竟果位的殊勝之處： 關於轉依之差別，小乘行者僅能獲得煩惱之轉依，而大乘行者，如《寶性論》中所說：『于彼煩惱及所知障之習氣，長時恒常相隨，斷除極其廣大，以一切方式徹底摧毀，獲得轉依，具備白凈功德之殊勝者，即是佛陀。』此乃以無分別之極凈、極具境之智慧道所獲得。 如是，依靠等持與后得之智慧，斷除一切煩惱及所知障之習氣，從而獲得無上功德。關於功德圓滿之差別，小乘行者僅能獲得如思擇之智慧等部分功德，而大乘行者則能獲得如十力、四無畏以及不共佛法等一切功德，獲得無量功德。關於五種相之差別，小乘行者不具備此等，而大乘行者，如釋論所說：『極凈與全凈，身與受用圓滿，以及事業之佛法，其差別完全穩固。』 如是，斷除包括習氣在內的所有障礙，獲得極凈，佛土完全清凈，身（法身）完全成就，圓滿受用大乘之法，並通過化身於無量剎土中成辦事業。

【English Translation】 A single ray of light arising means all rays of light arise. Likewise, one should understand that the wisdom of all Buddhas arises. As it is said. The way to practice: The way to practice is that, upon attaining Buddhahood in this way, in order to accomplish all the perfect benefits for oneself and others, those with intelligence should generate the supreme Bodhicitta and engage in the vast practices of a Bodhisattva. Thus: 'Buddhahood itself is a pure white Dharma, possessing unparalleled qualities, being the cause of benefit and happiness, being the source of bliss, virtue, supreme goodness, and inexhaustibility, therefore, those with intelligence should generate Bodhicitta and diligently practice.' As it is said in the Bodhicaryāvatāra (Entering the Path of Enlightenment): 'Since I am born into a race that can distinguish between benefit and harm, if I do not abandon the practice of Bodhisattva, why would I not attain enlightenment?' As it is said. Regarding definitively establishing the future, the essence lies in: The essence lies in explaining the distinction of attaining the ultimate result through ten differences: Regarding the difference in transformation, the Lesser Vehicle only attains the transformation of the afflictions, whereas the Great Vehicle, as stated in the Ratnagotravibhāga (Treatise on the Buddha-nature): 'For those afflictions and habitual tendencies of the obscurations to knowledge, which are constantly present for a long time, the elimination is extremely vast, completely destroying them in every way, attaining transformation, possessing the supreme qualities of pure white Dharma, is Buddhahood itself.' This is attained through the path of non-conceptual, extremely pure, and extremely object-oriented wisdom. Thus, relying on the wisdom of meditative equipoise and subsequent attainment, all afflictions and habitual tendencies of the obscurations to knowledge are abandoned, thereby attaining unsurpassed qualities. Regarding the difference in the perfection of qualities, the Lesser Vehicle only attains some qualities such as the wisdom of deliberation, whereas the Great Vehicle attains all qualities such as the ten powers, four fearlessnesses, and unshared Dharmas of the Buddha, attaining immeasurable qualities. Regarding the difference in the five aspects, the Lesser Vehicle does not possess these, whereas the Great Vehicle, as stated in the commentary: 'Perfect purity and complete purity, the body and enjoyment being complete, and the Buddhadharmas of activity, their differences are completely stable.' Thus, abandoning all obscurations including habitual tendencies, attaining perfect purity, the Buddha-field being completely pure, the body (Dharmakāya) being completely accomplished, fully enjoying the Dharma of the Great Vehicle, and accomplishing activities in limitless realms through emanations.

---

་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ ཆེན་པས། (རྒྱན་དུ།)རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཐ་དད་འཇུག ། ཅེས་པ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཡོན་ ཏན་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་པས་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདིའི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ནི་ (ཀླུའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)སྐུ་གསུམ་གྲུབ་པར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ ལ་བཞག་པ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་པ་ ལྟ་བུ་དང་། འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ དམན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དག་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་བརྟེན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ 1-776 འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་སྒྲིབ་པ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྤངས་པ་ལས་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་ པས་དབུས་མཐར། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་ཏུ་བསྟན། །དེར་ ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཟད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་མ་ ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ ནི། ཐེག་དམན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི། །འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་། །རྟག་ཏུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག། འཇིག་རྟེན་ལ་ ཡང་སྣང་བར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ ཤིང་། །མཛད་པ་གཅིག་ནི་མཛད་པ་ལ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཛད་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ སེམས་ཅན་རེ་རེ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་དམན་ལ་ཐབས་ དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་ཐེག་བསྡུས་སུ། ལ་ལར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན། །ལ་ ལར་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདའ། །ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་ སྐུ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ ལ་ལར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ལ་ལར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ལ་ལར་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ སྨིན་གྲོལ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ར

【現代漢語翻譯】 沒有獲得。大乘（《莊嚴經論》中說）：『自性圓滿報身和，化身各異行利生。』因此，爲了圓滿獲得三身。涅槃的差別在於，小乘斷滅了有餘依涅槃中利益眾生的功德，而大乘則不中斷。此處的有餘依和無餘依，如（龍樹論師所說）：『三身成就時，有蘊之涅槃。是為二佛身。離蘊之故，法身無蘊。』等等。通過混合和緊密混合的智慧獲得力量的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘中，所有佛陀在清凈的法界中融為一體，所有所依都與一切智緊密混合，從而獲得最終的力量。清凈業障的差別在於，小乘僅僅斷除了一部分的業障，而大乘（《中邊分別論》中說）：『煩惱障和所知障，如是宣說了二障。彼處一切障，彼盡故解脫。』因此，爲了斷除所有的二障。混合和緊密混合的事業的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘（《莊嚴經論》中說）：『如日輪之光，無數混合，恒常從事一事，亦照耀世間。如是無漏界中，無數佛陀混合，一事業即事業，智慧照耀而行。』因此，爲了調伏每一個眾生，所有佛陀的智慧都融為一體，以一種事業的力量混合而行。示現圓滿菩提和涅槃的方法的差別在於，小乘沒有這樣的方法，而大乘（《攝大乘論》中說）：『于某些示現圓滿菩提，于某些如火般入滅。非為永無，如來是常身。』因此，在十方無盡的剎土中，輪迴存在多久，就在某些地方示現圓滿菩提，在某些地方轉法輪，在某些地方示現涅槃等等，以各種適當的方法使所化眾生走向成熟和解脫。完全救護的差 別在于

【English Translation】 is not attained. In the Mahāyāna (as stated in the Ornament of the Mahāyāna Sūtra): 'The Svābhāvikakāya (自性身，Zìxìng shēn, Essence Body) and Saṃbhogakāya (報身，Bàoshēn, Enjoyment Body) are complete, and the Nirmāṇakāyas (化身，Huàshēn, Emanation Body) engage in various ways to benefit beings.' Therefore, it is to fully attain the complete three bodies. The distinction of Nirvāṇa (涅槃，Nièpán, cessation) is that the Hīnayāna (小乘，Xiǎoshèng, Lesser Vehicle) severs the qualities of benefiting sentient beings in the Nirvāṇa with remainder, while the Mahāyāna does not sever them. The Nirvāṇa with remainder and without remainder here, as (said by Nāgārjuna (龍樹，Lóngshù, Dragon Tree)): 'When the three bodies are accomplished, there is Nirvāṇa with aggregates. This is established for the two Buddha bodies. Because of being separated from all aggregates, the Dharmakāya (法身，Fǎshēn, Dharma Body) has no aggregates.' and so on. The distinction of attaining power through the wisdom of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while in the Mahāyāna, all Buddhas merge into one taste in the pure Dharmadhātu (法界，Fǎjiè, Dharma Realm), and all supports are closely mixed with omniscience, thereby attaining ultimate power. The distinction of purifying obscurations is that the Hīnayāna only abandons some aspects of obscurations, while the Mahāyāna (in the Madhyāntavibhāga (中邊分別論，Zhōng biān fēnbié lùn, Distinguishing the Middle from the Extremes)): 'The obscuration of afflictions and the obscuration of knowledge, thus the two obscurations are taught. In that place, all obscurations, are said to be exhausted and then liberated.' Therefore, it is to abandon all the two obscurations. The distinction of the activity of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while the Mahāyāna (in the Ornament of the Mahāyāna Sūtra): 'Just as the rays of the sun's orb, are mixed immeasurably, constantly engaging in one activity, and also illuminating the world. Likewise, in the uncontaminated realm, countless Buddhas are mixed, one activity is the activity, it is said that wisdom illuminates and acts.' Therefore, in order to tame each sentient being, the wisdom of all Buddhas merges into one, and the power of one activity merges and engages. The distinction of the method of showing complete enlightenment and Nirvāṇa is that the Hīnayāna does not have such a method, while the Mahāyāna (in the Compendium of the Mahāyāna): 'In some, it shows complete enlightenment, in some, it enters Nirvāṇa like fire. It is not that it is never there, the Tathāgata (如來，Rúlái, Thus Come One) is a permanent body.' Therefore, in the infinite realms of the ten directions, as long as Saṃsāra (輪迴，Lúnhuí, Cyclic Existence) exists, in some places it shows complete enlightenment, in some places it turns the wheel of Dharma (法輪，Fǎlún, Dharma Wheel), in some places it shows Nirvāṇa, and so on, using various appropriate methods to lead beings to maturity and liberation. The difference of completely protecting is that

---

ྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་དམན་ གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་གཞན་ཡོངས་སུ་སྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། འཚེ་བ་ དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང་། །འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་ 1-777 པ་ལས། །དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འོན་པ་ དང་ལོང་བ་དང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་ནད་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་ པས་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་ནས་དགེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་ ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱོབ་ པ་དང་། གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་མྱང་འདས་ལའང་བཀོད་ནས་འཇུག་ཚོགས་ ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་བྱང་སེམས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་དམན་དུ་མི་ལྟུང་བར་མཛད་པས་ ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་རྣམས་རིག་པར་བྱས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་སུ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱི་དོན། ཡོན་ཏན་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་དང་མཐར་ཐུག་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚད་མེད་པས་དང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ ལ་མངའ་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་ ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་དགུའི་དོན་དམ་གྱི་ཆ་ནི་ རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལའང་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་སངས་ རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) མཐར་ཐུག་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གདོད་མ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་ ཡོད་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། གཞན་ དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡོད་པར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་ལས་གྲུབ་པ་རྣམ་ 1-778 པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བྱ་ཞེས་བྱ་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་ འདུ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། རང་དོན་གཞན་དོན་དོན་དམ་སྐུ་དང་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ སྐུ་ཉིད་དེ། །བྲལ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་བཞི་འདི་ དག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་ཀྱང་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། སྟོབས་བཅུ་བོས་མ་རིག་པ་ལ་ སོ

【現代漢語翻譯】 五種差別的特點是：即使獲得小乘（Hīnayāna）的果位，也不能完全利益他人。而大乘（Mahāyāna）如莊嚴中所說：『從一切損害，以及惡趣和非方便，還有墮落的小乘中，因此是救護之殊勝。』就像僅僅見到佛陀，就能平息耳聾、眼盲、精神錯亂和疾病等損害，因此能從一切損害中救護；從不善中扭轉，引導向善，安置於見道等，因此能從一切惡趣中救護；從一切邪見中扭轉，安置於正確的見解，因此能從非方便中救護；暫時將他們安置於二乘的涅槃中，最終從五蘊、三界的痛苦中救護；最終，不確定的小乘行者也能進入大乘，不確定的菩薩也不會墮入小乘，因此也能從下劣的乘中救護。通過這些，也能瞭解大小乘證悟的差別，從而努力修持大乘的果位。 總攝證悟功德之要義： 功德的要義有三：（第一）歸納為共同和究竟兩種：如無量等，最初的十種無量在究竟的佛陀處具足，但在暫時階段，其他人也能相應獲得，因此稱為共同的功德。而十力等后九種的勝義諦部分，雖然以自性清凈的方式也存在於他人之中，但以顯現的角度來說，只有佛陀才具有，因此稱為非共同的究竟功德。 （第二）究竟也歸納為二諦：佛陀的一切功德，從自利圓滿的角度來說，與勝義法身（Dharmakāya）從原始以來就無二無別，只是通過遠離垢染的果來區分的三十二相；從利他圓滿的角度來說，存在於世俗色身（Rūpakāya）中，通過逐漸生起而成就的、成熟的果來區分的三十二好。因此分為兩類。如《寶性論》所說：『自利與利他，勝義身與彼所依，世俗身。離垢與成熟之果，是六十四種功德之差別。』 （第三）將這些與比喻結合起來闡述：十力能摧毀無明等。

【English Translation】 The distinctions of the five aspects are: Even if one attains the fruit of the Hīnayāna (Lesser Vehicle), one cannot fully benefit others. However, the Mahāyāna (Great Vehicle), as stated in the Ornament: 'From all harm, and from evil destinies and non-means, and from the inferior vehicle of destruction, therefore it is the supreme protector.' Just by seeing the Buddha, harms such as deafness, blindness, mental confusion, and diseases are pacified, thus protecting from all harm; turning away from non-virtue and guiding towards virtue, placing them on the path of seeing, etc., thus protecting from all evil destinies; turning away from all wrong views and placing them on the correct view, thus protecting from non-means; temporarily placing them in the nirvāṇa of the two vehicles, and ultimately protecting them from the suffering of the five aggregates and the three realms; ultimately, uncertain Śrāvakas also enter the Mahāyāna, and uncertain Bodhisattvas do not fall into the inferior vehicle, thus also protecting from the inferior vehicle. Through these, one can also understand the differences in the realization of the Great and Lesser Vehicles, and thus strive to accomplish the fruit of the Great Vehicle. General Meaning of the Qualities Included in Realization: There are three general meanings of qualities: (First) The collection into common and ultimate: Such as the immeasurable, etc. The first ten immeasurables are ultimately possessed by the Buddha, but in the temporary state, others can also attain them accordingly, thus they are called common qualities. The essential aspect of the latter nine, such as the ten powers, although existing in others in the form of naturally pure nature, is possessed only by the Buddha in terms of manifestation, thus it is called the uncommon ultimate quality. (Second) The ultimate is also collected into the two truths: All the qualities of the Buddha, from the perspective of self-benefit, are inseparable from the Dharmakāya (Body of Truth) from the beginning, and the thirty-two marks are distinguished only by the fruit of being free from defilements; from the perspective of benefiting others, they exist in the Rūpakāya (Form Body), which is gradually born and accomplished, and the thirty-two minor marks are distinguished by the fruit of ripening. Therefore, they are divided into two categories. As stated in the Uttaratantra: 'Self-benefit and benefit of others, the Dharmakāya and the dependent, the Rūpakāya. The fruit of separation and ripening, these sixty-four distinctions of qualities.' (Third) These are also shown in conjunction with examples: The ten powers destroy ignorance, etc.

---

གས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སྒྲིབ་པས་སླར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞིས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་སྐུ་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དེའི་ངོ་ བོར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་(སྤྲུལ་སྐུ་)ཆུ་(ལ་ཟླ་བ་)དང་(ལོངས་སྐུ་)ནམ་མཁར་ཤར་བའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ སྟེ། སྟོབས་ནི་མ་རིག་སྒྲིབ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཞིན། །མི་འཇིགས་རྣམས་ནི་འཁོར་དུ་སེང་གེ་བཞིན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་འདྲེས་མཁའ་བཞིན་ཏེ། །ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་གཉིས་ཆུ་ཟླ་ བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་སུ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མངོན་རྟོགས་གང་གིས་བསྡུས་ཚུལ། མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། གང་གིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ། ཉམས་རྗེས་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ། སོ་ སོའི་བྱེད་ལས་བཤད་པའོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་གང་གིས་བསྡུས་ཚུལ། དང་པོ་ལ། མངོན་རྟོགས་སུམ་འདུས་པའི་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་འགའ་ཡང་ མེད་པས། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ དག་བཤད་ཟིན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་གི་བསྡུས་ཞེ་ 1-779 ན། སྒོམ་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མི་སློབ་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་ རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་སོ། །དེའང་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ པ་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཟད་པ་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་དང་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ ལ་སོགས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། མི་སྡུག་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས། ། ཡང་དག་མིན་ལའང་ཞེས་པ་དང་། མྱ་ངན་བསལ་བར། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། ། མཁའ་ལ་རྐྱང་རིང་འགྲོ་བ་ཡང་། །གང་ན་སྤྱོད་ཡུལ་འཆི་མེད་པའི། །གནས་དེར་འགྲོ་བ་ ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། དབྱེ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་བ་རྣམས་ དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་འགོག་ པའི་རྣམ་ཐར་བོར་བ་དང་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ནི་བྱིས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམས་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་འཕགས་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་དང་།

【現代漢語翻譯】 猶如金剛，摧毀煩惱障，且煩惱障無法再次侵入； 猶如獅子，于大眾之中無畏無懼地宣說佛法； 猶如虛空，如來十八不共法不為外人所知； 猶如水中月（化身）和空中月（報身），佛之二身三十二相，雖隨所化眾生而顯現種種，然其體性本空。 如經中所說：力量如金剛，能摧毀無明障；無畏如獅子，于大眾中無所畏懼；如來不共法如虛空般不可測；佛陀二身如水中月和空中月。 以上是關於現觀所攝功德之論義。 論義包括：以何現觀攝持，名相之簡要分類，意義之詳細解釋，以何種方式證得，歸納為修道和證后，以及各自的作用。 首先，討論以何現觀攝持： 既然沒有任何聖者功德之法未包含在現觀之中，那麼這些即將講解的無量等殊勝功德，又被包含在已講的十種現觀中的哪一種呢？ 在修道上成就的，被攝於隨順現觀；在無學道上成就的，被攝於究竟現觀。這主要是就聖者相續中的大多數情況而言。然而，斷盡者（指阿羅漢）的某些方面，以及前五種神通等，凡夫也有。如《釋量論》中說：『不凈、斷盡、地等。』《除憂經》中說：『五大仙人有神通，空中行走亦有之。』但無論在何處，都無法到達超越死亡的境界。 接下來，簡要說明名相分類： 分類包括：無量、解脫、勝處、滅盡定生處，以及捨棄了滅盡定解脫的前五神通，這些是凡夫和聖者共有的；無煩惱、思擇、種種差別妙智，以及神通，這些是大小乘聖者共有的；妙相和隨好等。

【English Translation】 Like a vajra, destroying the veils of defilements, and the veils cannot be reversed; Like a lion, fearlessly teaching the Dharma in the assembly without fear or hesitation; Like the sky, the eighteen unshared qualities of the Tathagata are not manifest to others; Like the moon in water (Nirmanakaya) and the moon rising in the sky (Sambhogakaya), the thirty-two marks of the two forms of the Buddha appear in various ways according to the disciples, but their essence is without inherent existence. As it says: 'Power is like a vajra to the veil of ignorance. The fearless are like lions in the assembly. The unmixed qualities of the Thus-Gone-One are like the sky. The two teachings of the Sage are like the moon in water.' The meaning of the text on the qualities included in Abhisamayalankara. The meaning of the text includes: How the Abhisamayalankara is summarized, a brief explanation of the names, a detailed explanation of the meaning, how to accomplish it, summarizing into practice and after-attainment, and explaining the functions of each. First, how the Abhisamayalankara is summarized: Since there are no qualities of the noble ones that are not included in the Abhisamayalankara, which of the ten Abhisamayalankaras that have already been explained include these special qualities such as the immeasurable ones that will be explained? Those accomplished on the path of meditation are included in the subsequent Abhisamayalankara, and those accomplished on the path of no more learning are included in the ultimate Abhisamayalankara. This is mainly based on what is present in the continuum of the noble ones. However, aspects of exhaustion (referring to Arhats) and the first five superknowledges are present in ordinary beings. As it says in the Commentary on Valid Cognition: 'Impurity, exhaustion, earth, etc., are also not correct.' In the Removal of Sorrow: 'The five great sages have superknowledges, and also go in the sky. Wherever the realm of activity is, there is no going to the deathless place.' Next, a brief explanation of the names: The divisions include: the immeasurables, the liberations, the spheres of dominance, the spheres of exhaustion, the abandonment of the liberation of cessation, and the first five superknowledges, which are common to all ordinary beings and noble ones; the absence of defilements, thinking and knowing, individual correct knowledge, and the superknowledges, which are common to all noble ones of the great and small vehicles; and the excellent marks and signs.

---

ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་ དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ལེགས་ པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་ཆེན་མི་སློབ་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ ལ། ཚད་མེད་རྣམ་ཐར་ཟིལ་གནོན་ཟད་པར་ཉོན་མོངས་མེད་དང་བསམས་ནས་ཤེས། །རིག་ 1-780 དང་མངོན་ཤེས་མཚན་དཔེ་ཡོངས་དག་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེར་ གཞག་བསྲུང་མེད་བསྙེལ་མེད་བག་ཆགས་བཅོམ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། །མ་འདྲེས་བཅོ་བརྒྱད་ རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་རྣམས་ལ་འདུད། ཅེས་པ་ལྟར་བཅུ་དགུ་སྟེ། རེ་ རེ་ཞིང་ཡང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གྲོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པར་ བྱའོ། །(དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི། རྒྱན་དུ།)བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་(ཚད་མེད་)དེ་དག་(སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་) བདེ་འདོད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་དང་བདེ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཅན་(ལ་དམིགས་ པ་)དང་(ཆོས་ལ་དམིགས་པ་)དེ་དག་(སྟོན་པའི་)བསྟན་བཅོས་(ལ་དམིགས་པ་)དང་། (དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་) དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །ཅེས་པ་ལྟར་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་མེད་པ་སྟེ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་ལ། འདིར་ནི་ གཙོ་ཆེར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་འཆད་པའི་བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ བཞི་ལས། བྱམས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་གང་རུང་ལ་རྟེན་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཕན་ཞིང་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ པར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་དབང་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ སོགས། གནས་དང་གྲོགས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་རྣམས་ལའང་དེ་དག་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་ བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་རྟེན་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམས་པའི་གནས་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་ 1-781 མ་བཞིན། དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེ

ན་ཏེ་དམིགས་ ཡུལ་བདེ་བ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒོ་ནས་བདེ་ བ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དངོས་གཞི་གང་རུང་ལ་རྟེན་ཏེ་དམིགས་ ཡུལ་ཆགས་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་ པ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཕན་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་ དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པས་བསྒོམ་པའང་ཡོད་ལ། གནས་སྐབས་ཚངས་ པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚངས་པའི་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་(ས་དང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་)པས་ན་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱན་དང་ཐེག་བསྡུས་བསྟོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འདྲལ་བ་ཡི་ དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེའི་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་ཐར་ལ་ སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ནི། མཛོད་དུ། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་ གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་དང་། ༈ དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། ངོ་བོ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་བརྒྱད་དང་པོ་ གཉིས། །མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །གསུམ་པ་མཐའ་ན་དེ་མ་ཆགས། །གཟུགས་ མེད་མཉམ་གཞག་དགེ་རྣམས་སོ། །ཞེས་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ནི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡོད་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ཡོད་ཅིང་ 1-782 ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་ནི་དེའི་ས་བའི་མཉམ་གཞག་ དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། ཟད་པར་བཅུའོ་བརྒྱད་མ་ཆགས། །བསམ་གཏན་མཐའ་ན་སྤྱོད་ ཡུལ་ནི། །འདོད་པ་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་དག །སྤྱོད་ཡུལ་རང་གི་ཕུང་པོ་བཞི། །ཞེས་པ་ དང་པོ་བརྒྱད་ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་དང་ས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་དམིགས་པ་འདོད་པའི་ གཟུགས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐ་མ་གཉིས་གཟུགས་མེད་དག་པའི་རང་བཞིན་རང་སའི་ཕུང་ པོ་བཞི་ལ་དམིགས་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། འདིར་ནི་རྣམ་ཐར་ལའང་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགོས་ཆེད་དམ་ངེས་ཚིག་ ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་དང་དབང་སྒྱུར་ བར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་

【現代漢語翻譯】 此後，以對目標（དམིགས་ཡུལ།）的安樂和殊勝有情生起隨喜之心的方式，思維愿他們不離安樂，安住於此，即是真實成就其自性的等持（ཏིང་ངེ་འཛིན།）與智慧（ཤེས་རབ།）雙運，以及各種行相。如前所述。 舍（བཏང་སྙོམས།）又是什麼呢？ 依賴於任何所緣之境，對於那些因貪嗔而心生煩惱的有情，思維愿他們解脫煩惱，安住於此，即是真實成就其自性的等持與智慧雙運，以及各種行相。如前所述。 以上這些是就多數情況而言，依賴於禪定（བསམ་གཏན།），但也有未得禪定者修習的情況。因為這是暫時轉生梵天的原因，所以也稱為梵住（ཚངས་པའི་གནས་པ།）。又因為所緣是無量有情（སེམས་ཅན།），（能獲得無量的處所和果報），所以是無量。所有這些最終都是通過佛陀所具有的方式來讚頌和概括： 『對有情生起慈悲心，具有遠離貪慾的意念，具有不離安樂的意念，對利益和安樂具有意念，我向您頂禮！』 關於解脫等三類補特伽羅（གང་ཟག）：《俱舍論》中說：『無色界稱為三界，其餘有依者生於人道。』 詳細解釋意義的自性： 自性是：八解脫（རྣམ་པར་ཐར།）的前兩種，存在於不凈觀（མི་སྡུག）的前兩種禪定中。第三種存在於第四禪定中，並且沒有貪慾。無色界的等持都是善的。』也就是說，前兩種解脫是不凈觀的行相，存在於前兩種禪定中。第三種存在於第四禪定中，並且自性是沒有貪慾的。四種無色界的解脫，是其各自地界的等持，僅僅是善的。 『十遍處（ཟད་པར།）的前八種沒有貪慾，行境是第四禪定。前兩種是無色界，行境是各自的蘊。』也就是說，前八種自性是沒有貪慾的，地界是第四禪定，所緣是欲界的色。后兩種是無色界的自性，所緣是各自地界的四蘊。 這裡，關於解脫也有三種：（第一種）關於有色解脫的三種： 有色觀色（གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ།）是怎樣的呢？ 也就是說，目的或必要是，將地等所緣轉化為金等色，並能自在地去除障礙。

【English Translation】 Then, with a mind of rejoicing in the happiness and supreme beings of the object, thinking that they may not be separated from happiness, and abiding in this, is the Samadhi (ཏིང་ངེ་འཛིན།) that truly attains its own nature, and the union of wisdom (ཤེས་རབ།), along with various aspects. As mentioned before. What is equanimity (བཏང་སྙོམས།)? Relying on any object of focus, for those sentient beings whose minds are afflicted by attachment and aversion, thinking that they may be liberated from affliction, and abiding in this, is the Samadhi that truly attains its own nature, and the union of wisdom, along with various aspects. As mentioned before. The above is mostly based on meditation (བསམ་གཏན།), but there are also those who practice without having attained meditation. Because it is the cause of being born in the Brahma realm temporarily, it is also called the Brahma abode (ཚངས་པའི་གནས་པ།). Also, because the object of focus is immeasurable sentient beings (སེམས་ཅན།), (one obtains immeasurable places and fruits), it is immeasurable. All of these are ultimately praised and summarized through the way that the Buddha possesses: 'Having compassion for sentient beings, having the intention of being separated from attachment, having the intention of not being separated from happiness, having the intention of benefiting and bringing happiness, I prostrate to you!' Regarding the three types of individuals (གང་ཟག) such as liberation: The Treasury of Knowledge says: 'The formless realm is called the three realms, and the remaining dependent ones are born from humans.' Detailed explanation of the nature of the meaning: The nature is: The first two of the eight liberations (རྣམ་པར་ཐར།) are in the first two meditations on ugliness (མི་སྡུག). The third is at the end, without attachment. The formless samadhis are all virtuous.' That is, the first two liberations are aspects of ugliness, existing in the first two meditations. The third exists in the fourth meditation, and its nature is without attachment. The four formless liberations are the samadhis of their respective grounds, and are only virtuous. 'The first eight of the ten perfections (ཟད་པར།) are without attachment, and the realm of activity is the fourth meditation. The first two are formless, and the realm of activity is their own aggregates.' That is, the first eight natures are without attachment, the ground is the fourth meditation, and the object of focus is the form of the desire realm. The last two are the nature of the formless realm, and the object of focus is the four aggregates of their respective grounds. Here, there are also three types of liberation: (First) Regarding the three types of liberation with form: What is 'observing forms in forms' (གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ།)? That is, the purpose or necessity is to transform the objects of focus such as earth into colors such as gold, and to freely remove obstacles.

---

རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའམ། འགྲེལ་བར་ གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་བཤད་པས་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་ པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་ཡུལ་རང་བཞིན་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་མཛེས་པ་ལ་ མི་མཛེས་པ་དང་མི་མཛེས་པ་ལ་མཛེས་པ་ལ་སོགས་གང་སྤྲུལ་པར་འདོད་པར་མོས་པ་ལྟ་ བའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ སོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་(འགྲེལ་པར།)གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་པ་(ཞེས་པ་ལྟར།)ཡིན་ན་ལྟ་བ་པོ་ བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའམ་མིན་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-783 རང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་མིང་བཞིའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་ ཡུལ་རང་བཞིན་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གང་སྤྲུལ་ བར་འདོད་པ་མོས་ནས་ལྟ་བའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པའི་ རྣམ་པར་(བསྡུ་བར། དེ་ལ་འཕགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ ཤེས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ངོ་། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ ཏེ་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་ འབྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ ཤེས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཐ་མ་སྟེ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་ཡང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སོ། །)ཐར་བ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན། དགོས་ཆེད་ནི་སྡུག་ཅིང་མཛེས་པ་དང་མི་སྡུག་ཅིང་མི་མཛེས་པ་ལ་སྤྲུལ་བར་འདོད་པའི་ རྗེས་ཆགས་དང་སྤྲུལ་པར་མི་འདོད་པའི་ལེ་ལོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་པ་ རང་གིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སྤྲུལ་བ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་དཔེར་ན་དངུལ་བུམ་ ནི་ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་ནས་སྡུག་པ་དང་གསེར་བུམ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་སྡུག་པ་ཡིན་གྱི་མ་ལྟོས་ པར་རིགས་གཅིག་པ་

【現代漢語翻譯】 爲了獲得解脫，基於第四禪定，觀察者對於自身是否還執著於色相？（註釋中也說可以基於無色界，如果這樣，專注於色相的概念也是可以的。）對於目標，即那些顯現為真實存在的、大小好壞等各種色相，以小變大、以大變小、以美變醜、以丑變美等，隨欲變化並對此深信不疑，這種觀的住處，以及與之相應的正定和智慧，以及與這些（定和慧）相應的意識和心所法。 如果內心專注于無色，那麼如何觀察外在的色相呢？如果（如註釋所說）基於無色界的等持，那麼觀察者對於自身是否還執著於色相？或者，即使不執著於色相，也可以基於禪定，專注于自身無色四蘊的概念。對於目標，即那些顯現為真實存在的各種好壞色相，隨欲變化並對此深信不疑，這種觀的住處，以及與之相應的正定和智慧，以及與這些（定和慧）相應的助伴。這與之前所說相同。 以不凈之相獲得解脫，並通過身體證悟並安住于解脫，這是怎樣的呢？其目的是爲了從對醜陋和美麗、不醜陋和不美麗的色相進行隨欲變化所產生的貪戀，以及不願變化所產生的懈怠等煩惱中解脫出來。因此，基於第四禪定，對於自己所變化的醜陋和不醜陋的色相，例如，銀瓶相對於銅瓶是美麗的，相對於金瓶是不美麗的，但並非沒有參照物，而是同類的比較。

【English Translation】 For the sake of liberation, based on the fourth dhyana (meditative absorption), does the observer still perceive themselves as having form? (The commentary also explains that it can be based on the formless realms. If so, it is also acceptable to focus on the concept of form.) Regarding the objects, such as the various forms that appear to be real, whether large or small, good or bad, etc., transforming the small into large, the large into small, the beautiful into ugly, the ugly into beautiful, etc., believing in whatever transformation one desires, this dwelling place of observation, and the correct samadhi (concentration) and prajna (wisdom) that correspond to it, as well as the consciousness and mental factors that are in accordance with these (samadhi and prajna). If the mind is focused on the formless, how does one observe external forms? If (as the commentary says) based on the samapatti (attainment) of the formless realms, does the observer still perceive themselves as having form? Or, even if not attached to form, one can be based on dhyana, focusing on the concept of the four formless aggregates within oneself. Regarding the objects, such as the various good and bad forms that appear to be real, transforming them as desired and believing in it, this dwelling place of observation, and the correct samadhi and prajna that correspond to it, as well as the companions that are in accordance with these (samadhi and prajna). This is the same as what was said before. How does one attain liberation through the aspect of ugliness, and realize and abide in liberation through the body? The purpose is to be liberated from the attachment arising from the desire to transform ugly and beautiful, not ugly and not beautiful forms at will, and from the obscurations arising from laziness and other afflictions that arise from the unwillingness to transform. Therefore, based on the fourth dhyana, regarding the ugly and not ugly forms that one transforms oneself, for example, a silver vase is beautiful compared to a copper vase, and not beautiful compared to a gold vase, but not without reference, but rather a comparison of the same kind.

---

ལ་སྡུག་མི་སྡུག་གི་བློ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྡུག་པ་ལ་གསེར་ལ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་ངོ་བོ་ གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཞིང་མི་སྡུག་པ་ལའང་སྡུག་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའམ་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་ པར་གྲགས་པའང་ལྤགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་དེའང་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་མི་སྡུག་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའོ་སྙམ་པའི་ 1-784 འདུ་ཤེས་དང་། དེ་ལྟར་སྡུག་མི་སྡུག་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བསྲེས་ཏེ་མདོ་ལས་ སྡུག་པའོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་རོ་ གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་ནས་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཐར་བ་གང་ཞེ་ན། ཐར་བའམ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ནམ་མཁའ་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནམ་ མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་རང་རང་གི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི་ རང་རང་གི་དངོས་གཞི་ཡིན་ཞིང་དམིགས་རྣམ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དགོས་ཆེད་ནི་འདི་ ལྟར་མ་ཞི་བ་གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཟག་བཅས་ ལ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱོང་བའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གཅིག་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགོས་ཆེད་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་ 1-785 མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ ལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་གནས་པས་མཆོག་ཏུ་ ཞི་ཞིང་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐར་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ངོ་བོ་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོ

【現代漢語翻譯】 The perception of looking at each other with the thought that 'attractiveness and unattractiveness do not arise,' and similarly, the unattractiveness in relation to a copper pot, and the unattractiveness in relation to gold, are connected as one entity, and attractiveness also follows unattractiveness, or what is known as attractiveness to sentient beings is merely skin-deep, and even that is composed of thirty-six impure substances such as hair. Therefore, the perception that attractiveness and unattractiveness are mutually related. Thus, mixing all forms of attractiveness and unattractiveness, as it says in the Sutra, 'one becomes inclined to think of it as unattractive,' like the third one, having attained the perception that all are of one taste of unattractiveness, and abiding in them, the Samadhi (定，concentration) and Prajna (慧，wisdom) that truly attain the essence, along with their corresponding companions, are as before. (Second:) Among the four formless liberations, what is the liberation of the sphere of infinite space? It is abiding in the pure essence of the sphere of infinite space, which is in accordance with liberation or the absence of outflows, truly attaining the Samadhi and Prajna, along with their corresponding companions, as before. How is the liberation of the sphere of infinite space? Similarly, the liberation of the sphere of infinite consciousness, the liberation of the sphere of nothingness, and the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception should also be regarded as abiding in the pure essence of their respective spheres, in accordance with the absence of outflows, truly attaining the Samadhi and Prajna, along with their corresponding companions. The abode of all is their respective essence, and the object of focus has already been explained above. The purpose is to be liberated from the obscuration of attachment and enjoyment of conditioned existence, which is the formless, peaceful liberation that transcends form, which has not been pacified. (Third:) Among the one liberation of cessation, what is the liberation of the cessation of perception and feeling? It is like this: the purpose is to be liberated from the obscuration of entering into the cessation of perception and feeling. Relying on the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception, and having truly transcended even abiding in the formless, peaceful liberation, the state of the path without outflows is supremely peaceful, and because disturbing emotions do not arise, abiding in accordance with liberation, Nirvana (མྱ་ངན་ལས་འདས།，梵文：निर्वाण，梵文羅馬轉寫：nirvāṇa，字面意思：寂滅), truly attaining the essence, whatever is mind and mental factors...

【English Translation】 The perception of looking at each other with the thought that 'attractiveness and unattractiveness do not arise,' and similarly, the unattractiveness in relation to a copper pot, and the unattractiveness in relation to gold, are connected as one entity, and attractiveness also follows unattractiveness, or what is known as attractiveness to sentient beings is merely skin-deep, and even that is composed of thirty-six impure substances such as hair. Therefore, the perception that attractiveness and unattractiveness are mutually related. Thus, mixing all forms of attractiveness and unattractiveness, as it says in the Sutra, 'one becomes inclined to think of it as unattractive,' like the third one, having attained the perception that all are of one taste of unattractiveness, and abiding in them, the Samadhi and Prajna that truly attain the essence, along with their corresponding companions, are as before. (Second:) Among the four formless liberations, what is the liberation of the sphere of infinite space? It is abiding in the pure essence of the sphere of infinite space, which is in accordance with liberation or the absence of outflows, truly attaining the Samadhi and Prajna, along with their corresponding companions, are as before. How is the liberation of the sphere of infinite space? Similarly, the liberation of the sphere of infinite consciousness, the liberation of the sphere of nothingness, and the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception should also be regarded as abiding in the pure essence of their respective spheres, in accordance with the absence of outflows, truly attaining the Samadhi and Prajna, along with their corresponding companions. The abode of all is their respective essence, and the object of focus has already been explained above. The purpose is to be liberated from the obscuration of attachment and enjoyment of conditioned existence, which is the formless, peaceful liberation that transcends form, which has not been pacified. (Third:) Among the one liberation of cessation, what is the liberation of the cessation of perception and feeling? It is like this: the purpose is to be liberated from the obscuration of entering into the cessation of perception and feeling. Relying on the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception, and having truly transcended even abiding in the formless, peaceful liberation, the state of the path without outflows is supremely peaceful, and because disturbing emotions do not arise, abiding in accordance with liberation, Nirvana (མྱ་ངན་ལས་འདས།，梵文：निर्वाण，梵文羅馬轉寫：nirvāṇa，字面意思：extinction), truly attaining the essence, whatever is mind and mental factors...

---

ས་ ཚོགས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་འགོག་པའོ། །(འགྲེལ་པར།)ཤེས་རིག་བཀག་པའི་ ཕྱིར་དམིགས་རྣམ་དང་གྲོགས་ནི་མེད་ཅིང་། འཕགས་པ་རྣམས་འདི་དག་གིས་གནས་པས་ འཕགས་པ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་གསུམ་ པ་དང་བརྒྱད་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་པས་ལན་མང་དུ་གནས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་ལྟར་ གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་གྱུར་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟིལ་གནོན་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་ནང་གཟུགས་ སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང་ ངན་པ་དང་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་དག་ ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་ཞིང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ལ་ལྟ་བ་ནི་གསུམ་པ་དང་། ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་ནི་བཞི་པ་ སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ནང་གཟུགས་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་ལས་ བྱུང་བས། དེ་ལྟར་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་པོ་ གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ 1-786 གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ་ཡུལ་བཱ་ར་ཎཱ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ་ཁ་ དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུག་མེད་པར་ འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་ འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ ནས་མཐོང་སྟེ་དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ་ཞེས་པ་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ་སེར་པོ་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་(དང་རས་སེར་པོ་)ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ནི་ དྲུག་པ་དང་། དམར་པོ་བན་དྷུ་ཛཱི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་བདུན་པ་དང་། དཀར་ པོ་སྐར་མ་པ་བ་སངས་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་ བྱས་ནས་གནས་པ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་གཉ

【現代漢語翻譯】 阻止包含七種集合（指眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識、末那識）及其相關因素。（《解釋》中說：）因為知識被阻止，所以沒有目標和朋友。聖者們通過這些（解脫）而安住，因此也被稱為『聖者安住的八種解脫』。在這些解脫中，第三種和第八種是最好的，所以經常安住於此。因為這兩種解脫分別清除了對有色和無色解脫的所有障礙，並且圓滿地實現了狀態的轉變。 關於勝伏處，有三種：（第一）從解脫中產生的過程是：經文中說，內心觀想有色之相，觀察外在的微小、顏色美麗、顏色醜陋、不好和好的事物，並且勝伏這些色相而見。像這樣觀想，這就是第一個勝伏處。同樣，擴充套件開來，觀察外在的巨大色相是第二個。這些是從觀有色之相的解脫中產生的。內心觀想無色之相，觀察外在的微小色相是第三個，觀察巨大的色相是第四個。這兩個是從內心知道無色之相而觀察外在色相的解脫中產生的。因此，要知道前四個勝伏處是由前兩種解脫產生的。內心觀想無色之相，觀察外在的藍色，顏色是藍色，顯現為藍色，光芒是藍色的事物。例如，像亞麻花或瓦拉納西地區精美的藍色布料，顏色是藍色，顯現為藍色，光芒是藍色的一樣。同樣，內心觀想無色之相，觀察外在的藍色，顏色是藍色，顯現為藍色，光芒是藍色的事物，並且勝伏這些色相而知，勝伏這些色相而見，像這樣觀想，這就是第五個勝伏處。同樣，擴充套件開來，看到黃色像棟嘎花（和黃色布料）是第六個，看到紅色像班度扎瓦卡花是第七個，看到白色像卡拉帕瓦桑星是第八個。因此，要知道后四個勝伏處是由身體親身實踐醜陋的解脫，圓滿並安住於此而產生的。 （第二）這兩種...

【English Translation】 Preventing the seven collections (referring to eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, mind consciousness, and the alaya consciousness) and their related factors. (The commentary says:) Because knowledge is prevented, there are no objects and no friends. The noble ones abide through these (liberations), therefore they are also called 'the eight liberations in which the noble ones abide.' Among these liberations, the third and eighth are the best, so one often abides in them. Because these two liberations respectively clear all the obscurations to the liberation of form and formlessness, and completely realize the transformation of state. Regarding the spheres of mastery, there are three: (First) The process of arising from liberation is: The sutra says, inwardly contemplating the appearance of form, observing external small, beautiful-colored, ugly-colored, bad, and good things, and mastering these appearances of form and seeing them. Contemplating in this way, this is the first sphere of mastery. Similarly, expanding it, observing external large appearances of form is the second. These arise from the liberation of observing the appearance of form. Inwardly contemplating the appearance of formlessness, observing external small appearances of form is the third, and observing large appearances of form is the fourth. These two arise from knowing the appearance of formlessness inwardly and observing external appearances of form. Therefore, know that the first four spheres of mastery are produced by the first two liberations. Inwardly contemplating the appearance of formlessness, observing external blue, the color is blue, appearing as blue, the light is blue. For example, like a flax flower or a fine blue cloth from the Varanasi region, the color is blue, appearing as blue, the light is blue. Similarly, inwardly contemplating the appearance of formlessness, observing external blue, the color is blue, appearing as blue, the light is blue, and mastering these appearances of form and knowing them, mastering these appearances of form and seeing them, contemplating in this way, this is the fifth sphere of mastery. Similarly, expanding it, seeing yellow like a Dongga flower (and yellow cloth) is the sixth, seeing red like a Bandhujivaka flower is the seventh, and seeing white like a Karapavasang star is the eighth. Therefore, know that the latter four spheres of mastery are produced by physically practicing the liberation of ugliness, perfecting it, and abiding in it. (Second) These two...

---

ིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྣམ་ཐར་ལས་ཟིལ་གནོན་འབྱུང་ན་དེ་དག་ལ་ཁྱད་ པར་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། རྣམ་པར་ཐར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དང་པོར་དམིགས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ ངན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་སྤྲུལ་བར་འདོད་པར་མོས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་བ་ དང་བསྒྱུར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་དམིགས་པ་དེ་མི་སྣང་པར་བྱེད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་ཏོ། ། (གསུམ་པ།) མདོའི་དོན་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པར་གཏོགས་པ་རི་དང་ཁང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཆུང་ངུ་དང་ ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ཡིན་ 1-787 ལ། མི་དང་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ངན་པ་དང་བཟང་བོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ དེ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྒྱུར་ཏེ། ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཤེས་ཤིང་། མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ལ། དེ་ལྟ་བུར་ འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་མ་མནན་ཇི་ལྟར་བར་ཤེས་པས་མངོན་པའི་ ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཕྱི་མ་བཞིའི་སྐབས་སུ་སྔོན་པོ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ནི་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འོད་སྔོན་ པོ་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་འོད་འཕྲོ་ཞིང་གསལ་བ་ཡིན་ལ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་རས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ དཔེའོ། །ལྷག་མ་ནང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། གནས་ བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། དམིགས་པ་སྣང་བའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པ་བཟང་ངན་ལ་ སོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་། གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་ བཅས་པའོ་ཞེས་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། ཟད་པར་ལ་(གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ བརྟེན་ཏེ། སྔར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཐ་མལ་བ་ཟིལ་གྱིས་ མནན་ཞིང་དབང་བསྒྱུར་ནས་འདིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ས་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་ཤིང་ཟད་པར་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པར་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་ པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་དང་བཅས་པ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཟད་པར་ས་དང་ཆུ་དང་

【現代漢語翻譯】 如果認為解脫與勝伏的差別在於，從解脫中產生勝伏，那麼它們之間有什麼差別呢？解脫是指首先對目標的大小、好壞等進行意願和完全的訓練。 而勝伏的生處是指在其下，能夠隨意變化和轉變，因此先前的目標變得不明顯，從而被勝伏。 (第三)經文的意義解釋：有情眾生的色和不屬於有情眾生的山和房屋等的色，依次稱為小和大。顏色美麗和不美麗是指悅意和不悅意。 人和天神的色，依次是惡劣和美好。那些色也被勝伏，是指控制。知是指通過止觀之道而知，見是指通過勝觀之道而見。像那樣認知是指無論是否勝伏，都知道，從而沒有慢心。 在後面的四種情況下，藍色是普遍的指示，青色是俱生，顯示為青色是結合產生的，發出青色光芒是指兩者都發出光芒和明亮。黃色等也同樣適用。花和布是俱生和結合產生的例子。剩餘的認知內部的色和無色，並觀察外部的色等，就像從解脫中產生的一樣，即安住于第四禪定，目標是顯現的色，相狀是好壞等，本體是等持和智慧，以及具有相應的助伴，如上所述。 （兩種中的第一種）關於遍盡處，實際意義的解釋是：依靠第四禪定，先前勝伏生處的目標被勝伏和控制后，這裡的遍盡處生處對地等目標，以所有方式完全、無餘地擴充套件和遍佈，安住于真實獲得的等持和智慧，以及與那些助伴相應的具有心和心所法，稱為遍盡處生處。也就是遍盡地、水和

【English Translation】 If it is thought that the difference between liberation and subjugation lies in the fact that subjugation arises from liberation, then what is the difference between them? Liberation refers to the initial intention and complete training in the size, goodness, etc., of the object. The spheres of subjugation, on the other hand, refer to the ability to transform and change as desired beneath it, so the previous object becomes invisible and is thus subjugated. (Third) Explanation of the meaning of the sutra: The forms of sentient beings and the forms of mountains and houses, etc., which do not belong to sentient beings, are called small and large respectively. Beautiful and unsightly colors refer to pleasant and unpleasant. The forms of humans and gods are, in order, bad and good. Those forms are also subdued, which means control. Knowing means knowing through the path of tranquility and insight, and seeing means seeing through the path of superior vision. To perceive in this way means to know whether or not one is subdued, so there is no pride. In the following four cases, blue is a general indication, blue color is co-emergent, showing as blue is produced by combination, and the appearance of blue light means that both emit light and are bright. The same applies to yellow and so on. Flowers and cloths are examples of co-emergent and combined. The remainder is to perceive internal form and formlessness, and to observe external forms, etc., just as it arises from liberation, that is, abiding in the fourth dhyana, the object is the manifested form, the aspects are good and bad, etc., the essence is samadhi and wisdom, and the corresponding companions, as stated above. (The first of the two) Regarding the exhaustion, the explanation of the actual meaning is: relying on the fourth dhyana, after the object of the previous sphere of subjugation has been subdued and controlled, here the sphere of exhaustion extends and pervades the objects of earth, etc., in all ways completely and without remainder, abiding in the samadhi and wisdom that are truly attained, and the mind and mental factors that correspond to those companions are called the sphere of exhaustion. That is, the exhaustion of earth, water, and

---

1-788 མེ་དང་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་ ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཟད་པར་ས་ལ་དབང་འབྱོར་པས་ཆུ་ལ་སོགས་པའང་ སར་སྤྲུལ་ཞིང་མི་བྱིང་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཆུས་ས་ལ་སོགས་པའང་ཆུར་སྤྲུལ་ནས་འཛུལ་བར་ ནུས་པ་དང་། མེས་ཆུ་ལ་སོགས་པའང་མེ་འབར་ཞིང་མེའི་ཆར་འབེབས་པ་དང་། རླུང་གིས་ རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་ཞིང་རླུང་གི་ཆར་འབེབས་པ་དང་། སྔོན་པོས་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་ པར་སྒྱུར་བ་དང་། སེར་པོས་གསེར་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། དམར་པོས་མུ་ཏིག་དམར་ པོ་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། དཀར་པོས་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། ནམ་ མཁས་རི་ལ་སོགས་པའང་ནམ་མཁར་སྤྲུལ་ནས་ཐོགས་མེད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་ པར་ཤེས་པས་གཉིད་དང་རྨུགས་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་བསམས་ ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་ཆོས་དཔྱད་པ་ནི། རྣམ་ཐར་དང་ཟིལ་གནོན་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་མི་འཇོག་ པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་དུ་གདགས་ཞེ་ན། འདིར་ནི་གནས་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འབྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཟད་པར་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ ས་ལ་སོགས་པའང་གཞག་སྟེ་གནས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ ན་གནས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་ཐར་གྱིས་མོས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་ རྩོམ་ཞིང་ཟིལ་གནོན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། 1-789 གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་མངའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཐུབ་པ་སྒྲིབ་ཀུན་ངེས་པར་གྲོལ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཁྱབ། །ཐུགས་གྲོལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ དམིགས་པ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་ལ་ དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བལྟས་ཏེ་སྐྱེ་ན་དེའི་གནས་སུ་མི་འགྲོ་བའམ་འགྲོ་ན་ ཡང་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་འཐབ་རྩོད་ ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་ཞིང་སྤོང་བར་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར

【現代漢語翻譯】 火、風，以及遍處青、黃、紅、白，還有遍處虛空和遍處識，即遍處地能使水等化為地，且能不沉沒地行走；遍處水能使地等化為水，並能潛入；遍處火能使水等燃燒，並降下火雨；遍處風能如風般快速行走，並降下風雨；遍處青能將事物變為青琉璃等；遍處黃能將事物變為黃金等；遍處紅能將事物變為紅色珍珠等；遍處白能將事物變為月亮、水晶等；遍處虛空能使山等化為虛空，從而無礙地行走；遍處識能消除睡眠和昏沉等，且無有煩惱，並能成就思慮和智慧等。 (第二，) 特徵分析：為何在解脫和勝伏中不設立四種要素，而要在遍處生處中將地等設定為遍處呢？ 這是因為，此處是就住所（གནས།）與要素（འབྱུང་བ།）相結合，以及果的形象——青色等所有方面，進行擴充套件和普及，從而使獲得成就的角度來設立遍處，因此也設立地等。如果住所不能與要素的形象相結合進行擴充套件和普及，就無法使住所與果的形象相結合進行擴充套件和普及。至於剩下的遍處虛空和遍處識，如何能像無色界前二者的解脫一樣協調一致呢？ 然而，解脫是通過信解入門，勝伏是通過控制來協調，而遍處生處則是使解脫所開始的事物圓滿完成。這三者，普通人只能獲得一部分，而圓滿具足的唯有佛陀。如經中所說：『能仁（ཐུབ་པ།，釋迦牟尼佛）必定從一切障礙中解脫，勝伏一切世間，您的智慧遍及所知，心已解脫，向您頂禮！』。無有煩惱是什麼意思呢？依靠住所禪定，以其他所緣的煩惱為目標，觀察眾生是否因執著於我而生起煩惱，如果生起，則不去那個地方，或者即使去了，也能守護和斷除貪嗔等煩惱以及由此引發的爭鬥等，安住于真實的自性。

【English Translation】 Fire, wind, and the all-pervading blue, yellow, red, and white, as well as the all-pervading space and all-pervading consciousness, that is, the all-pervading earth can transform water and so on into earth, and can walk without sinking; the all-pervading water can transform earth and so on into water, and can penetrate; the all-pervading fire can make water and so on burn, and rain down fire; the all-pervading wind can walk as fast as the wind, and rain down wind; the all-pervading blue can transform things into blue lapis lazuli and so on; the all-pervading yellow can transform things into gold and so on; the all-pervading red can transform things into red pearls and so on; the all-pervading white can transform things into the moon, crystal and so on; the all-pervading space can transform mountains and so on into space, so as to walk without hindrance; the all-pervading consciousness can eliminate sleep and drowsiness and so on, and be without afflictions, and can accomplish thinking and wisdom and so on. (Second,) Analysis of characteristics: Why are the four elements not established in liberation and subjugation, but earth and so on are set up as all-pervading in the all-pervading birth place? This is because, here, it is from the perspective of the combination of the dwelling (གནས།) and the elements (འབྱུང་བ།), and the expansion and generalization of all aspects of the image of the fruit—blue and so on, so as to achieve the attainment, that the all-pervading is established, so earth and so on are also established. If the dwelling cannot be combined with the image of the elements for expansion and generalization, it will not be possible to combine the dwelling with the image of the fruit for expansion and generalization. As for the remaining all-pervading space and all-pervading consciousness, how can they be coordinated in the same way as the liberation of the first two of the formless realms? However, liberation begins with faith and understanding, and subjugation is coordinated through control, while the all-pervading birth place is to complete the things that have been started by liberation. Of these three, ordinary people can only obtain a part, while the only one who is fully endowed is the Buddha. As it is said in the sutra: 'The Able One (ཐུབ་པ།, Shakyamuni Buddha) will surely be liberated from all obstacles, subduing all the worlds, your wisdom pervades the knowable, the mind is liberated, I prostrate to you!'. What does it mean to be without afflictions? Relying on the dwelling meditation, taking the afflictions of other objects as the target, observing whether sentient beings give rise to afflictions due to attachment to the self, if they arise, then do not go to that place, or even if you go, you can guard and abandon afflictions such as greed and hatred, and the struggles and so on caused by them, and abide in the true nature.

---

་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའང་། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ།)ཉན་ཐོས་ཉོན་ མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །གྲོང་སོགས་སུ་དེའི་ཉོན་མོངས་ རྣམས། །རྒྱུན་གཅོད་རྒྱལ་བའི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བདག་ མཐོང་བ་ལས་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ རྣམས་ནི་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པར་གཤེགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་ཤིང་ རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ ཐམས་ཅད་འདུལ། །ཉོན་མོངས་འཇོམས་མཛད་ཉོན་མོངས་ལ། །བརྩེར་བཅས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བསམ་ནས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་དུས་ གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་བསམས་ཤིང་སྨོན་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ 1-790 བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པས་ དམན་ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཆགས་མི་མངའ། །ཐོགས་པ་མི་མངའ་རྟག་པར་ནི། །མཉམ་པར་གཞག་ ཅིང་འདྲི་ཀུན་གྱི། །ལན་ལྡོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རིག་པ་ལ། ཆོས་ དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལས། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་ དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། བཞི་ཀའང་གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ། བཅོམ་ལྡན་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། །མ་རིག་པ་དང་མི་ཤེས་པ། །མི་མཐོང་མངོན་པར་མི་ རྟོག་པ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཏི་མུག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་ པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་དང་། དོན་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་ མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། (རྒྱ་གར་ བ་)ཀུམྦྷ་དང་(བོད་)བུམ་པ་ཞེས་(བརྗོད་)པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མི་

【現代漢語翻譯】 是何等的三摩地和智慧？以及與這些助伴相應的諸心及心所法？如《現觀莊嚴論》所說：『聲聞無煩惱見，凡夫永斷煩惱，城等處彼之煩惱，常斷勝者無煩惱。』如是，聲聞眾僅是隨護因我見而生的煩惱，而諸佛則是前往任何應調伏之處，滅盡一切煩惱並加以攝受。如頌云：『眾生一切諸煩惱，一切調伏無有餘，煩惱滅盡于煩惱，慈悲為懷我敬禮。』 何為思擇而知？即依止住於三摩地，對於想要了解的三世等所知境，思擇並祈願『應如此瞭解』，如是安住而知，其自性為真實成就之三摩地與智慧，以及相應的助伴。如前所說。聲聞、緣覺眾以勤作等而劣，諸佛則以任運成就等而殊勝。如頌云：『任運成就無染著，無有障礙恒常住，安住且答一切問，敬禮于汝能仁尊。』 何為四種正知中的法正知？四者皆依止住於三摩地，以諸如『薄伽梵（Bhagavan，有 भगवन्，bhagavan，世尊），善逝（Sugata，如來），一切智（Sarvajna，一切智者）』等佛之異名，以及『無明與不識，不見不現觀』等愚癡之異名等，屬於名相之類別，無礙了知，其自性為真實成就之三摩地與智慧，以及相應的助伴。如前所說。 何為義正知？即緣于諸法之自性與共相，以及其他意義等，無礙了知，其自性為真實成就之三摩地與智慧，以及相應的助伴。如前所說。 何爲了義正知？即對於（梵文）Kumbha（कुम्भ，kumbha，瓶子）與（藏文）Bum pa（བུམ་པ་，瓶子）等，因地域不同

【English Translation】 What are the Samadhi and wisdom that are attained, and the minds and mental factors that correspond to those companions? As stated in the 'Ornament of the Mahayana Sutras': 'The Hearers (Shravakas) have a view free from afflictions, ordinary people completely abandon afflictions, in cities and other places their afflictions are constantly cut off, the Victorious Ones have no afflictions.' Thus, the Hearers merely guard against the afflictions arising from seeing self, while the Buddhas go to wherever beings need to be tamed, destroying all afflictions and embracing them. As the verse says: 'All the afflictions of all beings, completely subdue without remainder, having compassion for the afflictions that destroy afflictions, I pay homage to you.' What is knowing through reflection? It is relying on dwelling in meditative concentration (Samadhi), reflecting on and wishing to understand the objects of knowledge, such as the three times, saying, 'This should be understood in this way.' Thus, abiding in that state, the nature of knowing is the Samadhi and wisdom that are genuinely attained, along with their corresponding companions. As before. The Hearers and Solitary Realizers (Pratyekabuddhas) are inferior due to effort and so on, while the Buddhas are supreme due to spontaneous accomplishment and so on. As the verse says: 'Spontaneously accomplished and without attachment, without hindrance, constantly abiding, dwelling and answering all questions, I pay homage to you, the Able One.' What is the Right Knowledge of Dharma (chos so so yang dag par rig pa) among the four Right Knowledges? All four rely on dwelling in meditative concentration, with objects such as the various names of the Buddha, like 'Bhagavan (薄伽梵，有，Bhagavan，世尊)', 'Sugata (善逝，如來)', 'Sarvajna (一切智，一切智者)', and the various names of ignorance, like 'ignorance and unknowing, not seeing, not perceiving', belonging to the category of names, knowing without obstruction, its nature is the Samadhi and wisdom that are genuinely attained, along with their corresponding companions. As before. What is the Right Knowledge of Meaning (don so so yang dag par rig pa)? It is focusing on the intrinsic nature and general characteristics of phenomena, as well as other meanings, knowing without obstruction, its nature is the Samadhi and wisdom that are genuinely attained, along with their corresponding companions. As before. What is the Right Knowledge of Exact Words (nges pa'i tshig so so yang dag par rig pa)? It is regarding (Sanskrit) 'Kumbha (कुम्भ，kumbha，vase)' and (Tibetan) 'Bum pa (བུམ་པ་，vase)', due to different regions

---

སོ་སོའི་སྐད་མི་འདྲ་བ་དང་། (འགྲེལ་པར།)འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱལ་ ཆེན་རིས་བཞི་ན་(ཆོས་)བདེན་པ་བཞི་ལ་ཨེ་ནེ་དང་མེ་ནེ་དང་དམ་པོ་དང་ད་དམ་པོ་ཞེས་ གྲགས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤེས་ 1-791 པ་ཡང་དག་པ་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ ཡོད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ཆོས་དང་བརྟེན་པ་དོན་ནི་བཤད་བྱ་ཡིན་ལ། གསུང་ ངེས་ཚིག་དང་མཁྱེན་པ་སྤོབས་པ་ནི་འཆད་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ སྟེ། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཤད་བྱ་དང་། །གསུང་དང་ མཁྱེན་པ་འཆད་བྱེད་ལ། །བློ་གྲོས་རྟག་ཐོགས་མི་མངའ་བས། །ལེགས་སྟོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། མངོན་ཤེས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ལྷ་ཡི་རྣ་བ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྔོན་གནས་དྲན། ། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཟག་པ་ཟད། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག། ཅེས་པ་ལྟར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་(སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དེའི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ཟས་ཟོས་ནས་ སྤྲུལ་པའི་ལྟོར་འཇུ་བ་ཡིན་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ནི་སེམས་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་པོའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ཟས་ཟོས་ནས་སྤྲུལ་ པ་པོའི་ལྟོར་འཇུ་བའོ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་བསྒོམས་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་ལྟ་བུའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་རིས་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་བྱ་རྣམས་དང་། ཡི་དྭགས་ཁ་ཅིག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྡུ་བར་རོ། །)སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་ 1-792 གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ར

【現代漢語翻譯】 各自不同的語言。 （註釋：）因為毀滅和徹底毀滅，所以稱為『世界』等等。例如，四大天王處，對於四種真理，有被稱為『埃內』、『梅內』、『丹波』和『達丹波』的（法），像這樣對於法的決定性詞語進行專注，以無分別的方式了知，獲得正確的禪定和智慧，這與之前所說的一樣。什麼是各自的無畏的正確認知呢？對於實有和假有等法的各種分類進行專注，以無分別的方式了知，獲得正確的禪定和智慧，這與之前所說的一樣。這些的所依是法，能依是義，是所要講述的內容。言語的決定性詞語和智慧的無畏是能詮釋的，其本體是卓越的智慧。最終在佛陀那裡所擁有的是：所依和能依是所要講述的，言語和智慧是能詮釋的，智慧永遠不會受到阻礙，向善于教導的您頂禮！就像這樣。 對於神通，如經中所說：『神通天耳與他心，憶念宿命知死生，煩惱滅盡名漏盡，六種皆名爲了知。』什麼是神通的了知呢？一切都依賴於第四禪定的正行，目標專注於一，然後變化為多等等，是神通的變化。（生得的化身是由有情眾生的心意所變化，吃了食物后在化身的腹中消化。修得的化身是沒有心識的，由化身者的心意所變化，吃了食物后在化身者的腹中消化。生而獲得的化身是，在色界出生的眾生，依賴於先前修習的，後來生而獲得的。在欲界，一些天人和人類依靠福德的力量獲得。例如國王Nala。神通是與同類聚集的鳥類，以及一些餓鬼所擁有的。）對於各種各樣的變化，如所希望的那樣了知，本體是正確獲得的禪定和智慧，以及與這些為伴的，相應的意識和意識的生起之法。什麼是天耳的了知呢？對於天人和人類等各種大小的聲音進行專注，然後...

【English Translation】 Different languages for each. (Commentary:) Because of destruction and utter destruction, it is called 'world,' and so on. For example, in the realm of the Four Great Kings, regarding the four truths, there are (dharmas) known as 'Ene,' 'Mene,' 'Dampo,' and 'Dadampo.' Like this, focusing on the definitive words of the Dharma, knowing without differentiation, attaining correct samadhi and wisdom, is the same as previously stated. What is the correct knowledge of individual fearlessness? Focusing on the various classifications of dharmas, such as real and imputed, knowing without differentiation, attaining correct samadhi and wisdom, is the same as previously stated. The basis of these is Dharma, and the dependent is meaning, which is what is to be explained. The definitive words of speech and the fearlessness of wisdom are what explain, and their essence is excellent wisdom. Ultimately, what is possessed by the Buddha is: the basis and the dependent are what are to be explained, speech and wisdom are what explain, wisdom is never obstructed, I prostrate to you who are skilled in teaching! Like this. Regarding clairvoyance, as it says: 'Miraculous power, divine ear, and knowing others' minds, remembering past lives, knowing death and birth, the exhaustion of defilements. These six are known as clairvoyance.' What is the clairvoyance of miraculous power? Everything relies on the actual basis of the fourth dhyana, focusing on one object, and then transforming into many, etc., is the transformation of miraculous power. (The emanation of birth is transformed by the mind of sentient beings, and after eating food, it digests in the belly of the emanation. The emanation of meditation is without consciousness, transformed by the mind of the emanator, and after eating food, it digests in the belly of the emanator. The emanation obtained from birth is that which is born in the form realm, relying on previous practice, and later obtained from birth. In the desire realm, some gods and humans obtain it through the power of merit. For example, King Nala. Miraculous power is also possessed by birds gathered by similar species, and by some pretas.) Knowing the various transformations as desired, the essence is correctly attained samadhi and wisdom, and the consciousness and mental factors that are associated with these. What is the clairvoyance of the divine ear? Focusing on the various sounds, large and small, of gods and humans, etc., and then...

---

ྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཅིང་ཐོས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་(མཛོད་ འགྲེལ་ལས། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའམ་དམིགས་པ་གང་འཛིན་ཅེ་ན་མི་འཛིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་ པའམ་དམིགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་འདི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཀྱི། གཟུགས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལ་ཆགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ འཛིན་པ་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །)ཆགས་པ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་ དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་འདས་པའི་མཐའི་སྤྱོད་པ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་ པ་མང་པོའི་མིང་དང་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་ནས་འཆི་འཕོ་དང་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་རྣམས་ ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་བཟང་ངན་དང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བར་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-793 དམིགས་ཡུལ་ཐབས་གང་གིས་ཟག་པ་ཟད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་གང་ ཡིན་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་གྲོགས་དེ་དག་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སོགས་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་ གཉེན་)གསུང་ངོ་། །འདི་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་ འགྱུར་བའི་བྱེད་ལས་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ནི། གཤེགས་ནས་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་མཛད་དེ། ། དེ་དག་སྐད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི། །འོང་དང་འགྲོ་དང་ངེས་འབྱུང་ལ། །ལེགས་འདོམས་ཁྱོད་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །

【現代漢語翻譯】 此外，如實聽聞並如實證得的，與等持（梵文：Samādhi，心專注一境）、智慧相應的神通，如前所述。 何為知他心智神通？即緣于其他眾生的心行（《俱舍論釋》中說：『知他人心，並非執著於他人心的相或所緣，而是不依賴於相或所緣，知此心是貪染。』知此心是貪染，但不知是對某個色法貪染。若如此，則彼心緣於色法，緣于彼色法時，則會執著于其自性。），如貪慾的有無等，如實了知並如實證得的，與等持、智慧相應的神通，如前所述。 何為憶念前世神通？即緣於過去世的行境，憶念多生累世的姓名、種姓、家族等，如實憶念並如實證得的，與等持、智慧相應的神通，如前所述。 何為死生智神通？即緣于眾生的前世死亡和後世生起，以及中陰身的存在，如實以天眼照見彼等形態的好壞、善趣和惡趣等差別，並如實證得的，與等持、智慧相應的神通，如前所述。 何為漏盡神通？即依于第四禪的實有基礎上，緣于以何種方便能使煩惱斷盡且不再生起，以及斷盡且不再生起的體性為何，如實現見彼等狀態，並如實證得的等持和智慧，以及與彼等相應的友伴之心和心所法。 等持等，是以神通之因為神通之果命名。（益西協年）如是說。這些最終都將在佛陀所擁有的角度來闡述，爲了與事業相符而讚頌：『逝者行持悉知曉，以語教誡諸有情，往來生死解脫道，至尊之前我頂禮。』如是。

【English Translation】 Furthermore, the supernatural power that comes from listening and attaining correctly, along with Samadhi (梵文：Samādhi，心專注一境), and wisdom, is as before. What is the supernatural power of knowing the minds of others? It is based on the actions of other beings' minds (The Commentary on the Abhidharmakośa states: 'Knowing the minds of others does not mean clinging to the appearance or object of another's mind. Rather, it does not depend on appearance or object, but knows that this mind is attached.' It knows that this mind is attached, but does not know that it is attached to a particular form. If it were so, then that mind would be focused on form, and when focused on that form, it would be clinging to its own nature.), such as whether there is attachment or not, knowing and attaining correctly, along with Samadhi and wisdom, is as before. What is the supernatural power of remembering past lives? It is based on the experiences of past lives, remembering the names, lineages, families, and so on of many lifetimes, remembering correctly and attaining correctly, along with Samadhi and wisdom, is as before. What is the supernatural power of knowing death and birth? It is based on the previous death and subsequent birth of beings, as well as the existence of the intermediate state of existence (Bardo), seeing with the divine eye the differences in the goodness or badness of those forms, good or bad destinies, and so on, and attaining correctly, along with Samadhi and wisdom, is as before. What is the supernatural power of the exhaustion of outflows? It is based on the actual basis of the fourth dhyana (meditative absorption), focusing on what means can exhaust the outflows and prevent them from arising again, and what the nature of exhaustion and non-arising is, directly knowing the state of those forms, and the Samadhi and wisdom that correctly attain it, as well as the mind and mental factors that are in harmony with those companions. Samadhi and so on, are named as the fruit of supernatural power because of the cause of supernatural power. (Yeshe Shenyen) said so. These will ultimately be explained from the perspective of what the Buddha possesses, praising in accordance with the activity: 'The actions of the departed are fully known, with words teaching all sentient beings, the path of coming and going, birth and death, and liberation, to the Supreme One I prostrate.' Thus it is.

---

མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་བཟང་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ བྱེད་པའི་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཀུན་ཏུ་ སྟོན་པའི་ཚུལ་མཁྱེན་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་། ཞེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་མཚན་དཔེར་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ (འགྲེལ་པར་)སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། (དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ ནུས་པ་)བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིའང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ 1-721 དགེ་བའི་ས་བོན་སྔར་བསྐྱེད་ཟིན་པ་ཡང་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་བ་ཆ་མཐུན་ ཆུང་ངུ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། (མཛོད་དུ། རྣམ་པར་ཉམས་ན་སྔོན་མེད་ཐོབ་ཟེར་ ཡང་འདིར།)འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོངས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་ སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ ལས་འབྲས་ལ་དང་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། ། ༈ སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ། (བཞི་པ།) སྦྱོར་བས་དབྱེ་བ་ལ། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ ཚོགས་ལམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ རྟུལ་པོ་ཕ་རོལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདམས་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་བཞི་ མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྒོམ་པའོ། ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚོགས་ལམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོ། གཞན་གྱི་ལུང་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས། བདེན་པ་བཞི་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྒོམ་པའོ། །(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)ཁ་ཅིག་དེ་དག་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བར་བཞེད་ཅིང་། མཛོད་དུ་ནི། དེ་ལ་སྐད་ ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་དེ་དག་ཏུ། །དད་ དང་ཆོས་ཀྱི

【現代漢語翻譯】 什麼是殊勝的相好？ 依靠第四禪定，以目標（為所緣），如手足有輪相、龜背足（等），這些象徵大丈夫的三十二相，以及佛陀的指甲呈紅色等，這些彰顯內在功德的八十隨好，以這些功德莊嚴的身體，以各種方式在所化眾生面前示現，並且通達這些示現之理。其自性是真實圓滿的等持和智慧，以及與這些等持和智慧相應的（心）和心所法。如經中所說，等持等相好，是從勝義諦（的角度），將佛陀的法身進行區分而安立的。 (能夠如此示現) 菩薩八地以上也能做到與其相似，而其他菩薩的等持等，因為已經生起了從這些等持等產生的異熟果，所以不需要再次生起善的種子。世尊考慮到與解脫分相應的微小功德，（在《俱舍論》中說：『如果退失，則說獲得未得之物，但此處並非如此。』）說：『具有正見之人，無論多麼偉大，即使經歷千百世，也不會墮入惡趣。』這裡所說的正見，是指與業果相應的智慧。 以修行分類： （四、）以修行分類：什麼是隨信行者？ 某人于資糧道中積累資糧，相對於後者而言，其智慧等五根遲鈍，跟隨其他上師的教導，爲了現見四諦而獲得見道，而修習加行道。 什麼是隨法行者？ 某人于資糧道中積累資糧，相對於前者而言，其智慧等五根敏銳，不依賴他人之語，自己以智慧通達真諦之法（佛經）的意義，跟隨（自己所證悟的）意義，爲了現見四諦而獲得見道，而修習加行道。（耶舍·謝寧）有些人認為，這些（隨信行者和隨法行者）從加行道開始，到見道十五剎那之前是共同的。《俱舍論》中說：『其中十五剎那，未見而見故，是見道。根鈍與根利，即是信與法。』

【English Translation】 What are the excellent marks and signs? Relying on the fourth dhyana (meditative concentration), with an object (as the focus), such as the wheel marks on the hands and feet, turtle-back feet, etc., these are the thirty-two excellent marks that symbolize a great being, and the Buddha's nails being copper-colored, etc., these are the eighty minor marks that manifest inner qualities. The body adorned with these qualities, manifesting in various ways to those to be tamed, and understanding the manner of these manifestations. Its essence is the samadhi (concentration) and wisdom that are truly complete, and the (mind) and mental factors that correspond to these samadhi and wisdom. As stated in the scriptures, the marks and signs such as samadhi are established from the perspective of the ultimate truth, distinguishing the Dharmakaya (body of dharma) of the Buddha. (Being able to manifest in this way) is similar for Bodhisattvas from the eighth bhumi (level) and above, while the samadhi etc. of other Bodhisattvas, because the Vipaka (result of actions) arising from these samadhi etc. has already arisen, there is no need to generate the seeds of virtue again. The Bhagavan (Lord Buddha), considering the small merits corresponding to the part of liberation, (said in the Abhidharmakosha: 'If it is lost, it is said to obtain what has not been obtained, but this is not the case here.') said: 'A person with right view, no matter how great, will not fall into the lower realms even after thousands of lifetimes.' The right view mentioned here refers to the wisdom corresponding to the cause and effect of karma. Classification by practice: (Four,) Classification by practice: What is a follower of faith? Someone who accumulates merit in the path of accumulation, relative to the latter, whose five faculties such as wisdom are dull, follows the teachings of other teachers, and cultivates the path of application in order to attain the path of seeing by directly realizing the four noble truths. What is a follower of dharma? Someone who accumulates merit in the path of accumulation, relative to the former, whose five faculties such as wisdom are sharp, does not rely on the words of others, but understands the meaning of the Dharma (Buddha's teachings) that is the truth, and follows (the meaning he/she has realized), and cultivates the path of application in order to attain the path of seeing by directly realizing the four noble truths. (Yeshe Shenpen) Some people think that these (followers of faith and followers of dharma) are common from the path of application to the fifteen moments before the path of seeing. The Abhidharmakosha says: 'Among them, fifteen moments, because of seeing what has not been seen, is the path of seeing. Dull and sharp faculties are faith and dharma.'

---

་རྗེས་འབྲང་བ། །ཞེས་མཐོང་ལམ་པ་ཁོ་ནར་ཡང་འདོད་དོ། ། ༈ འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱི་དོན། (ལྔ་པ།) འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱི་དོན་ལྔ་སྟེ། (དང་པོ།)ཁམས་གང་དུ་ཐོབ་ཚུལ་ནི། འདོད་ པར་གསུམ་ཐོབ་ཐ་མ་ནི། །གསུམ་དུའོ་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ ཞིང་། །དེར་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་འདོད་ 1-722 ཁམས་སུ་ཐོབ་ཅིང་དགྲ་བཅོམ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཅར་དུ་ཐོབ་པོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་ འོང་གཉིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་གོང་མར་མི་ཐོབ་པར་རིགས་མོད། ཕྱིར་མི་འོང་གོང་མར་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེན་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐོང་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ་གཟུགས་མེད་ན་ཉན་པ་མེད་ཅིང་། འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་ཁམས་ ན་ལམ་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ལས་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལས་ འདས་བ་ལྔ་འདིར་རྩོམ་ཞིང་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལམ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་དྲི་མེད་ལམ། །འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་ འདུས་མ་བྱས། །དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །གྲོལ་ལམ་ཟད་པ་རྣམས་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་ འབྲས་བུ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་ བྱས་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་ཕྱེ་ན་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ བརྒྱད་དང་། སྒོམ་སྤང་སྤོང་བའི་ལམ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །འདིར་ནི་ གྲངས་དེ་ལྟར་གཅིག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་འདོད་དེ། གཅིག་ཅར་བ་ལ་སྒོམ་ལམ་ དགུ་ལས་མེད་ཅིང་མཐོང་ལམ་ཡང་བར་ཆད་མེད་ལམ་བཞིར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) ཚེ་དུ་ལ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་ བོན་འདེབས་པ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་པོ་ལ་ ཚོགས་ལམ་དང་གཉིས་པ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དང་གསུམ་པ་ལ་འཕགས་ལམ་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ གྲོལ་བ་སྲིད་ཅིང་། བུལ་བ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཕྱིར་མི་འོང་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མང་པོ་ ལེན་པ་ལྟ་བུའོ། ། (བཞི་པ།) ས་བརྒྱད་དང་སྦྱར་བ་ནི། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ནི་སྦྱོར་ལམ་དང་། 1-723 རིགས་ཀྱི་ས་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་། བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། མཐོང་ བའི་ས་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། བསྲབས་པའི་ས་ནི་ཕྱིར་འོང་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་། བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་ནི་དགྲ་བཅོམ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཞུགས་ པ་ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་གསུངས་ས

【現代漢語翻譯】 『追隨者』，也被認為是僅僅見道位者。 第五，以果位區分，共有五個要點： （第一）在何處獲得果位：欲界得三果，阿羅漢三界皆得，上界無見道。根據《律經》的說法，在此處開始，在那裡完成。如經中所說，前三個果位在欲界獲得，而阿羅漢果位在三界中都能獲得。對於須陀洹和斯陀含，由於他們尚未斷除對欲界的貪著，因此不可能在上界獲得果位。那麼，阿那含為什麼不能在上界獲得果位呢？因為他們沒有見道，在無色界沒有聽聞，也不專注于地獄，並且在色界修道時，沒有對輪迴的厭離。此外，經中也說：『五種涅槃在此處開始，在那裡完成。』 （第二）道的自性：修持之法是無垢道，果位是有為法和無為法。共有八十九種。解脫道與滅盡有關。如經中所說，息滅煩惱的修持之法是無漏道，其果位解脫道是有為法，煩惱滅盡的部分是無為法。如果細分，包括見道所斷的無間道和解脫道八種，以及修道所斷的八十一種，總共八十九種。但這裡並不認為數字是絕對的，因為對於一剎那證悟者來說，只有九種修道，見道也歸為四種無間道。 （第三）需要多少世才能成就：最快三世解脫。如經中所說，就像播種、發芽、結果一樣，第一世積累資糧道，第二世進入加行道，第三世生起聖道，從而獲得解脫是可能的。但對於遲緩者來說，則不一定，例如成為阿那含后，也可能需要多次轉生。 （第四）與八地相聯繫：白凈現見地是加行道，種姓地是世第一法，第八地是入流果，見地是須陀洹，薄地是斯陀含，離欲地是阿那含，已作地是阿羅漢，聲聞地是入流果之後的后三果。

【English Translation】 'Follower', is also considered to be only the Path of Seeing. Fifth, distinguishing by results, there are five main points: (First) Where to attain the results: The first three are attained in the desire realm, while Arhatship is attained in all three realms; there is no Path of Seeing in the higher realms. According to the Vinaya, it starts here and finishes there. As it says, the first three fruits are attained in the desire realm, and Arhatship is attained in all three realms. For Stream-enterers and Once-returners, since they have not yet abandoned attachment to the desire realm, it is unlikely to attain the higher realms. So, why can't a Non-returner attain the higher realms? Because they do not have the Path of Seeing, there is no hearing in the formless realm, and they do not focus on the lower realms, and when practicing in the form realm, there is no weariness of samsara. Furthermore, the scriptures also say: 'The five kinds of Nirvana start here and finish there.' (Second) The nature of the path itself: The practice of discipline is the undefiled path, and the results are conditioned and unconditioned. There are eighty-nine in total. The path of liberation is related to cessation. As it says, the practice of discipline that pacifies afflictions is the undefiled path, and its result, the path of liberation, is conditioned, and the parts where afflictions are exhausted are unconditioned. If divided, it includes the eight unobstructed paths and liberation paths that are abandoned by the Path of Seeing, and the eighty-one paths that are abandoned by the Path of Meditation, totaling eighty-nine. But here, it is not considered that the number is absolute, because for a one-instant realization, there are only nine paths of meditation, and the Path of Seeing is also classified into four unobstructed paths. (Third) How many lifetimes are needed to achieve it: The fastest is liberation in three lifetimes. As it says, just like planting seeds, sprouting, and ripening fruits, it is possible to generate the Path of Accumulation in the first lifetime, the Path of Preparation in the second lifetime, and the Noble Path in the third lifetime, thereby attaining liberation. But for the slow, it is not certain, such as becoming a Non-returner and still taking many rebirths. (Fourth) Association with the Eight Grounds: The White Pure Vision Ground is the Path of Preparation, the Lineage Ground is the Supreme Dharma, the Eighth Ground is entering the Stream-enterer, the Vision Ground is the Stream-enterer, the Thin Ground is the Once-returner, the Ground of Detachment from Desire is the Non-returner, the Accomplished Ground is the Arhat, and the Hearer Ground is the latter three fruits after the Stream-enterer.

---

ོ། ། (ལྔ་པ།) ངེས་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུན་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས་ ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། སྤང་བྱ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འདོད་ཁམས་སུ་ལན་ཅིག་སྐྱེ་བས་ ན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། སྤང་བྱ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ལན་གཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ འོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་ཞིང་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ འབྲས་བུས་དབྱེ་བ་ལ། གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། དབང་པོ་དང་སྙོམས་འཇུག་དབྱེ་བ། རྩ་བའི་སྐྱེ་བུ་ཟུང་བཞི། འབྲས་བུ་ བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ དབང་པོ་དང་སྙོམས་འཇུག་དབྱེ་བ། དང་པོ་ལ། དད་པས་མོས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དབང་པོ་རྟུལ་ པོ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ ཐོབ་པའི་དུས་ན་དད་པ་ལྷག་པའི་དབང་གིས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ ཟག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་དད་པའང་ཡོད་ཀྱང་ ཤེས་རབ་ལྷག་པའི་དབང་གིས་ལྟ་བ་ལས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ནི། (ཡེ་ཤེས་ བཤེས་གཉེན།)ཁ་ཅིག་གོ་རིམ་གྱིས་བརྟུལ་ཤུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་པོའོ་ཞེས་གསུངས་ཞིང་། (སྔ་ རབས་པ།)འགའ་ཞིག་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དུའང་བཞེད་དེ། དེ་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་རྣོ་དག ། དད་པས་མོས་དང་མཐོང་བས་ཐོབ། །ཅེས་པ་(སློབ་པའི་འབྲས་གནས་ལ་སྦྱར་བ་)ལྟར་རོ། ། ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སློབ་པ་(ཕྱིར་མི་འོང་མན་ཆད་ལ་མི་སྲིད་པས་)ཕྱིར་ 1-724 འོང་བ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་ཤིང་ ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་མི་འོང་། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ ཆགས་བྲལ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་གང་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པས་རྣམ་པར་ཐར་ བ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེའང་མངོན་ཤེས་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་མེད་ཀྱང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། (མ་ཁོལ་གྱིས།) ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འབྲང་བ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །བདུད་ཀྱི་མིག་ རས་རྩྭ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་དག་ནི་ཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན

【現代漢語翻譯】 （五）關於詞義的區別：由於逐漸進入涅槃（藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ，梵文：nirvāṇa，梵文羅馬擬音：nirvana，漢語字面意思：無煩惱的寂滅）的次第，所以稱為入流（藏文：རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ）；爲了斷除剩餘的應斷之物，需要在欲界再生一次，所以稱為一來（藏文：ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ）；由於應斷之物已盡，甚至一次也不再出生，所以稱為不還（藏文：ཕྱིར་མི་འོང་བ）；由於徹底摧毀了一切煩惱之敵，並且值得供養，所以稱為阿羅漢（藏文：དགྲ་བཅོམ་པ）。 關於果位的分類，分為正文和要義兩部分。 正文包括：根器和等持的分類，四雙八輩伽羅，以及四種果位的區別。 關於根器和等持的分類： 首先，什麼是信解（藏文：དད་པས་མོས་པ）？是指先前根器遲鈍，跟隨信仰的補特伽羅（藏文：གང་ཟག），後來在獲得沙門（藏文：དགེ་སྦྱོང་）果位時，由於信增上的緣故，稱為信解。 什麼是見至（藏文：མཐོང་བས་ཐོབ་པ）？是指先前根器敏銳，跟隨正法的補特伽羅，後來在獲得沙門果位時，雖然也有信仰，但由於智慧增上的緣故，稱為見至。關於這些果位，（耶謝協年）有些人說，次第上是鈍根者力量的第一個果位。（古代的）一些人認為也是三種有學果，就像（將有學果位安立於）'根器鈍與利，信解與見至'一樣。 什麼是身證（藏文：ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ）？是指有學者（不包括不還者以下），如何隨欲自在地進入八解脫，特別是能夠以身體現證滅盡定的補特伽羅。如雲：'爲了獲得滅盡定，稱為身證不還果'。 什麼是慧解脫（藏文：ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ）？如雲：'以無漏無能勝，於一切離貪'。是指依靠近分定，以智慧斷除一切煩惱障的補特伽羅，即阿羅漢果。由於沒有獲得根本定，所以是不能隨欲自在地進入八解脫的補特伽羅。雖然沒有神通等功德莊嚴，但卻是從輪迴中解脫的阿羅漢。如（瑪覺）所說：'您的教法的追隨者，即使沒有獲得根本定，也能像草一樣，摧毀魔的眼翳，從輪迴中解脫'。 什麼是俱解脫（藏文：གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ）？是指以智慧斷除煩惱

【English Translation】 (5) The difference in meaning: Because of gradually entering the stream of Nirvana (藏文：མྱ་ངན་ལས་འདས་པ，梵文：nirvāṇa，梵文羅馬擬音：nirvana，漢語字面意思：cessation of suffering), it is called 'Stream-enterer'; in order to abandon the remaining things to be abandoned, one must be born once in the desire realm, so it is called 'Once-returner'; because the things to be abandoned are exhausted, and one is not even born once, it is called 'Non-returner'; because one has completely destroyed all the enemies of afflictions and is worthy of offering, it is called 'Arhat'. Regarding the classification by results, it is divided into the main text and the essence. The main text includes: the classification of faculties and meditative absorptions, the four pairs of individuals, and the explanation of the differences between the four fruits. Regarding the classification of faculties and meditative absorptions: First, what is 'faith-liberated' (藏文：དད་པས་མོས་པ)? It refers to the person whose previous faculties were dull and who followed faith, and who later, when attaining the fruit of a renunciate, is called 'faith-liberated' because of the increase of faith. What is 'vision-attained' (藏文：མཐོང་བས་ཐོབ་པ)? It refers to the person whose previous faculties were sharp and who followed the Dharma, and who later, when attaining the fruit of a renunciate, although there is also faith, is called 'vision-attained' because of the increase of wisdom. Regarding these fruits, (Yeshe Shenyen) some say that in order, it is the first fruit of the power of dullness. Some (ancients) consider it also as the three fruits of learning, just as (establishing the fruits of learning) as 'faculties dull and sharp, faith-liberated and vision-attained'. What is 'body-witness' (藏文：ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ)? It refers to the learner (excluding those below the non-returner), who can enter the eight liberations as desired, and especially the person who directly experiences cessation with the body. As it is said: 'In order to attain cessation, it is called the non-returner who is a body-witness'. What is 'wisdom-liberated' (藏文：ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ)? As it is said: 'By the unpolluted, invincible, from all free from desire'. It refers to the person who, relying on the near-attainment, has abandoned all the obscurations of afflictions with wisdom, that is, the Arhat. Since the fundamental attainment has not been obtained, it is not the person who can enter the eight liberations as desired. Although there is no adornment of qualities such as clairvoyance, it is an Arhat who is liberated from existence. As (Makol) said: 'The followers of your teachings, even if they have not obtained the fundamental attainment, can, like grass, destroy the eye-obscurations of Mara and liberate from existence'. What is 'liberated in both ways' (藏文：གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ)? It refers to the one who has abandoned afflictions with wisdom

---

་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་བས་གང་ཟག་ པ་ཟད་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའང་སྤངས་པས་རྣམ་པར་ཐར་ བ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ནུས་ཤིང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ དག་ཀྱང་། འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཤོས་སོ། །ཞེས་ བ་ལྟར་ཏེ། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་(དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀར།)ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ ཤེས་པར་བཤད་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ཐེག་དམན་ལའང་དེ་དག་(ཐམས་ ཅད་སྤངས་པ་མེད་ཀྱང་)ཅི་རིགས་པ་སྤངས་པ་ཡོད་དོ། ། ༈ རྩ་བའི་སྐྱེ་བུ་ཟུང་བཞི། (གཉིས་པ།) ཟུང་བཞིའི་དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)དོན་དངོས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་གནས་ བཤད་པ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་(འདོད་པའི་སྐྱོན་ལྔ་སྤངས་ པའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་)སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟན་གཅིག་ལ་ 1-725 མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་ནས་བཟུང་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པ་ལམ་ ལ་རྗེས་བཟོད་མན་ཆད་ལ་གནས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་པོ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གོ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མཐོང་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་ སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་ཤེས་ལ་གནས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུན་ལ་ ཞུགས་ཤིང་སོན་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གོ། (གཉིས་པ།) མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མིང་གཞན་བཤད་པ་ནི། འཕགས་དང་མཚམས་མེད་ བྱེད་པ་དག །(རིམ་པ་ལྟར་)ཡང་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ ནི་ཡང་དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་འགྲོ་བ་སྟེ། དོན་ དམ་པའི་ཆོས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཡིན་ནོ། ། (གསུམ་པ།) རྟེན་གྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི། མཐོང་ལམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ ཞུགས་སུ་ངེས་སམ་སྙམ་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱང་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ་གྱི་འདོད་པའི་ སྒོམ་སྤང་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པའམ། གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་སྤངས་ཀྱང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས། སྔར་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་འཇུག་ པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །(འགྲེལ་པར།) སྔར་(ཉན་སར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཤས་

【現代漢語翻譯】 通過斷除煩惱障，成為證得滅盡者，並且通過斷除根本和等持的障礙，能夠禪定於八解脫，是具有功德莊嚴的補特伽羅（Person）。正如所說：『從滅盡和獲得二者中解脫，通過智慧解脫另一者。』等持的障礙（《中邊分別論》的註釋中說）是不屬於煩惱的無知，是所知障的差別。即使是小乘，也存在斷除這些（雖然沒有全部斷除）的情況。 根本的四雙士 （第二，）四雙士的第一組有四種。（第一，）解釋實際的入流果位：什麼是趣入入流果？即從生起見道開始，在同一座上，與抉擇分相應的加行道（斷除欲界五種過患的加行），直到見道心的第十五個剎那（道類智忍位）為止，爲了顯現第一個果位而次第趣入的補特伽羅。什麼是入流果？即安住于見道心的第十六個剎那（道類智），趣入涅槃之流，圓滿獲得初果的補特伽羅。 （第二，）解釋見道的其他名稱：『聖者和無間業者，確定是正與邪。』正如所說，見道是趣入並走向確定為真實涅槃的道路，直接證悟勝義諦的如是性也是見道。 （第三，）根據所依的不同，果位的差別是：是否所有見道者都一定是入流果呢？不一定，因為也可能存在先已離欲的兩種果位。意思是說，在見道之前，即使沒有斷除一個世間道修道所斷的欲界煩惱，或者斷除了一個到五個，但仍然沒有脫離對欲界的貪慾。這樣的補特伽羅趣入確定為真實的道路后，仍然像之前一樣，在第十五個剎那之前趣入入流，在第十六個剎那安住于入流果。（《釋論》中說）之前（在聽聞處證悟真理的補特伽羅有三種，是哪三種呢？即沒有脫離貪慾者，以及貪慾較少者。

【English Translation】 By abandoning the obscuration of afflictions, one becomes an Arhat (one who has exhausted defilements), and by abandoning the obscuration of the basis and meditative absorption, one is able to meditate on the eight liberations, being a person adorned with qualities. As it is said: 'Liberated from both cessation and attainment, and the other through wisdom.' The obscuration of meditative absorption (as explained in the commentary on the Madhyāntavibhāga) is the non-afflicted ignorance, a distinction of the obscuration of knowledge. Even in the Lesser Vehicle, there is abandonment of these (though not all). The four pairs of fundamental individuals. (Secondly,) the first of the four pairs has four aspects. (Firstly,) explaining the actual state of entering the stream: What is entering the fruit of stream-entry? It is the person who, from the arising of the path of seeing on a single seat, in accordance with the preparatory path that definitely distinguishes (the preparatory accumulation that abandons the five faults of desire), dwells up to the fifteenth moment of the mind of the path of seeing (Kṣānti-jñāna), gradually entering in order to manifest the first fruit. What is the stream-enterer? It is the person who dwells in the sixteenth moment of the mind of the path of seeing (Jñāna), entering the stream of nirvāṇa, having fully attained the first fruit. (Secondly,) explaining other names for the path of seeing: 'The noble and the one who commits immediate karma, are definitely the correct and the wrong.' As it is said, the path of seeing is entering and going towards what is definitely the true nirvāṇa, and directly realizing the suchness of ultimate truth is also the path of seeing. (Thirdly,) the difference in fruits due to the basis: Is it certain that all those on the path of seeing are stream-enterers? It is not certain, because there may also be two fruits of those who have previously abandoned desire. This means that before the path of seeing, even if one has not abandoned a single object of abandonment of the worldly path of cultivation in the desire realm, or has abandoned one to five, but is still not free from attachment to desires. Such a person, having entered the path that is definitely true, will, as before, enter the stream-entry before the fifteenth moment, and dwell in the fruit of stream-entry at the sixteenth moment. (In the Commentary:) Before (the person who realizes the truth in the place of hearing is of three types, what are the three? They are those who have not abandoned desire, and those who have less desire.

---

ཆེར་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་ ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཤས་ཆེར་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་ 1-726 རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན་བདེན་པ་ རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །)འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་ སྒོམ་སྤང་དྲུག་པ་སྤངས་པའམ། (སྔ་རབས་པ།)དེར་མ་ཟད་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྤངས་པའང་ ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་མི་སྡོད་པར། སྐད་ ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་ཕྱིར་འོང་ལ་འཇུག་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །(འགྲེལ་པར།)སྔར་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དགུ་ཅར་སྤངས་ ནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། (སྔ་རབས་པ་)དེར་མ་ཟད་བསམ་ གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བར་གྱི་སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་པ་ཡང་རུང་། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ མ་ཐག་རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ལ་མི་སྡོད་པར། སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མན་ཆད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ ལ་འཇུག་པ་དང་། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ དག་དང་ཆ་མཐུན་པར་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་གནས་སུ་འགྱུར་བའང་ སྲིད་དམ་སྙམ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་སྔར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (བཞི་པ།) ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ ལུང་དུ། (སྟོང་ཆེན་རབ་འཇོམས་ལས།)འཇིག་ཚོགས་ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། །ཐེ་ ཚོམ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་གསུམ་པོ་དག །ཅིག་ཅར་སྤངས་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་། ། ཞེས་པ་དང་། (ཡུམ་དུ།)གང་ཟག་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ 1-727 ཞེས་པ་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཀུན་ སྦྱོར་གསུམ་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ ཤུགས་ལ་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤངས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་ གསུམ་པོ་མཐོང་སྤང་གི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་

【現代漢語翻譯】 完全分離，以及與貪慾分離。如果未能完全斷除對一切事物的貪慾而證悟真諦，那麼在證悟真諦的那一刻，就會成為入流者。如果與貪慾大部分分離而證悟真諦，那麼在證悟真諦的那一刻，就會成為一來者。如果與貪慾完全分離而證悟真諦，那麼在證悟真諦的那一刻，就會成為不還者。』 通過世間道斷除了欲界的六種修斷煩惱，或者（古派觀點）甚至斷除了第七種和第八種，這在很大程度上也是與貪慾分離。像這樣的人，一旦進入確定正確的狀態，並在獲得見道的那一刻，不會停留在入流果位，而是在十五剎那之內進入一來果位，並在第十六剎那安住於一來果位。 （註釋中說）如果先前已經斷除了欲界的全部九種修斷煩惱，從而對慾望不再貪戀，或者（古派觀點）依次斷除了從初禪到無所有處之間的修斷煩惱，像這樣的人，一旦進入確定正確的狀態，並在獲得見道的那一刻，不會停留在入流果和一來果位，而是在十五剎那之內進入不還果位，並在第十六剎那安住于不還果位。與此類似，是否有可能在獲得見道的那一刻就成為阿羅漢的入位者呢？ 不可能，因為先前不可能通過世間道來斷除有頂的貪慾。 （第四，）駁斥與經文相悖的爭論：如果在此生中，通過見道斷除了一切應斷除的煩惱，從而成為入流者，那麼為什麼經文中說：（《摧毀大千世界經》中說）『有身見、戒禁取，以及懷疑這三種煩惱，一旦同時斷除，就能證見聖諦。』以及（《般若經》中說）『此人斷除了三種結縛，從而成為入流者。』等等，這難道不矛盾嗎？ 並不矛盾，因為三種結縛是入流者所要斷除的主要對象，直接指出了這些，實際上也暗示了已經斷除了所有次要的煩惱。那麼，為什麼說三種結縛是見道所斷的主要對象呢？因為有身見

【English Translation】 Completely separated, and separated from desire. If one does not completely separate from desire for all things and realizes the truths, then at the moment of realizing the truths, one becomes a Stream-enterer. If one is mostly separated from desire and realizes the truths, then at the moment of realizing the truths, one becomes a Once-returner. If one is completely separated from desire and realizes the truths, then at the moment of realizing the truths, one becomes a Non-returner.' Having abandoned the six meditation-abandoned afflictions of the desire realm through the worldly path, or (according to the ancient view) even abandoning the seventh and eighth, is largely separated from desire. Such a person, once entering the state of certainty of correctness, and upon obtaining the path of seeing, does not remain in the Stream-enterer's fruit, but within fifteen moments enters the Once-returner's state, and in the sixteenth moment abides in the fruit of the Once-returner. (In the commentary:) If one has previously abandoned all nine meditation-abandoned afflictions of the desire realm, thus being without desire for desires, or (according to the ancient view) has gradually abandoned the meditation-abandoned afflictions from the first dhyana to the state of nothingness, such a person, once entering the state of certainty of correctness, and upon obtaining the path of seeing, does not remain in the Stream-enterer's or Once-returner's state, but within fifteen moments enters the Non-returner's state, and in the sixteenth moment abides in the fruit of the Non-returner. Is it possible that, in accordance with this, one could become an Arhat upon obtaining the path of seeing? It is not possible, because it is impossible to have previously separated from desire for the peak of existence through the worldly path. (Fourth,) Refuting the argument that contradicts the scriptures: If in this life, one becomes a Stream-enterer by abandoning all the afflictions to be abandoned by seeing, then why do the scriptures say: (From the 'Vast Destruction of Worlds Sutra:') 'The view of the aggregates, adherence to vows and rituals, and doubt, these three afflictions, once abandoned simultaneously, one sees the noble truths.' And (from the 'Mother Sutra:') 'This person, having abandoned the three bonds, becomes a Stream-enterer.' etc. Does this not contradict? It does not contradict, because the three bonds are the main objects to be abandoned by a Stream-enterer, and by directly pointing these out, it implicitly implies that all the minor afflictions have also been abandoned. Then, why are the three bonds called the main objects to be abandoned by the path of seeing? Because the view of the aggregates

---

ལྟ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་ བདག་གིར་ཞེན་ནས་གནས་ལ་དགའ་ཞིང་ཐར་བར་འགྲོ་མི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་ འཕགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཅི་སྟེ་འཕགས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ ནི་ལམ་ངན་པ་ལ་ཐར་བའི་ལམ་དུ་ཞེན་ནས་ལོག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བས་ཡང་དག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་མི་འདོད་དང་ལམ་ནོར་དང་། །ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དེ་སྙེད་ཅིག །ཐར་ བར་བགྲོད་པའི་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ འཇིག་ལྟ་ནི་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་བདག་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། མཆོག་འཛིན་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་འདག་ གྲོལ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་གཉེན་པོ་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ངེས་པར་མི་འཛིན་ཅིང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ སྤང་གི་གཙོ་བོར་འགྱུར་རོ། ། ཟུང་བར་པ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོད་རྒལ་དུ་ཐོབ་པའི་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་བཤད་ཟིན་ ནས། འདི་རིམ་གྱིས་འཆད་པ་ལ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔར་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ པའི་ལམ་གང་རུང་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་པ་ འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་ 1-728 བར་བཅོམ་པ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་ གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དྲུག་པ་འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་གྱུར་པ། དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །ཞེས་པ་ ལྟར་རོ། ། ཟུང་གསུམ་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་འོང་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་ པ་བདུན་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་བརྒྱད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་སྤངས་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་གོ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་སྒོམ་པའི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འདོད་ པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའང་སྤངས་པའི་ལམ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་། ཉེས་ཆ་བདུན་དང་བརྒྱད་ ཟད་པ། །ཚ

【現代漢語翻譯】 從見解上來說，執著於五蘊為『我』和『我的』，貪戀于輪迴的狀態，不願從中解脫，這是無法超越痛苦的根源。即使有所超越，若執持錯誤的戒律和苦行，將錯誤的道路視為解脫之道，這必定是墮落的根源。猶豫不決，對正確的道路產生懷疑，這會導致無法真正解脫。正如偈頌所說：『不願解脫和道路錯，對道猶豫不決，這些都是解脫的障礙，因此佛陀宣說了這三者。』 此外，壞聚見認為，應知諸法五蘊本無自性，唯是痛苦，卻妄加分別，執著為『我』和『我的』。持戒禁取見則相信錯誤的見解，如將外道的修行方式視為解脫之道。疑則是不相信三寶的功德，猶豫不決。因此，這三種邪見是見道需要斷除的主要障礙。 前面已經講完了證得一來果之前，通過頓悟而獲得離貪的修行方法。現在按次第講解。什麼是趣入一來果？是指在證得須陀洹果之後，無論修習世間道還是出世間道，對於欲界的修所斷煩惱，斷除了第五品，即中品的中品，安住於此道上的補特伽羅。正如偈頌所說：『斷除五品煩惱者，趣入二果一來果。』 什麼是一來果的補特伽羅？是指無論修習何種修道，對於欲界的修所斷煩惱，斷除了第六品，即中品的下品，安住於此道上的補特伽羅。正如偈頌所說：『斷除第六品煩惱者，證得一來果。』 第三雙。（分為兩部分，第一部分）宣說真實義：什麼是趣入不還果？是指在證得一來果之後，無論修習世間道還是出世間道，對於欲界的修所斷煩惱，斷除了第七品，即下品中的上品，以及第八品，即下品中的中品，安住於此道上的補特伽羅。 什麼是不還果的補特伽羅？是指無論修習何種修道，對於欲界的修所斷煩惱，斷除了第九品，即下品中的下品，完全安住於此道上的補特伽羅。這些也如經中所說：『斷除七品和八品，證得…

【English Translation】 From the perspective of views, clinging to the aggregates as 'self' and 'mine,' delighting in the state of existence, and being unwilling to go to liberation are the causes of not transcending suffering. Even if one transcends, adhering to supreme moral discipline and asceticism, clinging to the wrong path as the path to liberation, is certainly the cause of falling. Doubt is hesitating about the good path, so it is the cause of not certainly arising from the right path. As it is said: 'Unwilling to go and the wrong path, doubting the path, so many are the obstacles to going to liberation. Therefore, these three are taught.' Furthermore, the view of the perishable is the cause of wrongly conceiving and clinging to the aggregates of knowable things, which are without self and merely suffering, as 'self' and 'mine.' Holding to the supreme is the cause of believing in wrong views, such as liberation, and wrongly conceiving. Doubt is the cause of not certainly holding to the refuge of the Three Jewels and wrongly conceiving. Therefore, it becomes the main thing to be abandoned by seeing. Having previously explained the detachment that is obtained suddenly as the fruit of the two intermediate ones, this is explained in order. What is entering the fruit of once-returning? It refers to someone who, after having previously attained stream-entry, dwells on the path of abandoning the fifth aspect, the middle of the middle, of the afflictions to be abandoned by meditation that are practiced in desire, from either the worldly or the transcendental path of meditation. As it is said: 'Having destroyed between the five aspects, one enters the second.' What is the once-returning person? It refers to someone who dwells on the path of abandoning the sixth aspect, the small of the middle, of the afflictions to be abandoned by meditation that are practiced in desire, from any path of meditation. As it is said: 'The sixth aspect having been exhausted, that is the once-returning.' In the third pair, (the first of the two) showing the actual meaning: What is entering the fruit of non-returning? It refers to someone who, after having attained once-returning, dwells on the path of abandoning the seventh aspect, the great of the small, and the eighth aspect, the middle of the small, of the afflictions to be abandoned by meditation that are practiced in desire, from any path of meditation, either worldly or transcendental. What is the non-returning person? It refers to someone who dwells on the path of completely perfecting the abandonment of the ninth aspect, the small of the small, of the afflictions to be abandoned by meditation that are practiced in desire, from any path of meditation. These are also as it is said: 'Having exhausted the seventh and eighth faults, one attains...'

---

ེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན། །དེ་དགུ་ཟད་ པ་ཕྱིར་མི་འོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་འགལ་སྤོང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདིར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་པས་སྤང་ བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་སྔར་ གྱི་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་དང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ཏེ། (ཡུམ་བརྒྱད་སྟོང་ལ་སོགས་ པར།)གང་ཟག་འདི་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་ བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་བོ་ཕྱིར་མི་ 1-729 འོང་གི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དག་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་གཞན་ རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་པོ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ ན། འཇིག་ལྟ་དང་མཆོག་འཛིན་དང་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་ནི་འགྲོ་བ་ཐ་མ་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ མི་འདའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ནི་ཁམས་ཐ་མར་ འདོད་ཁམས་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཁམས་ ལས་མི་འདའ་ཞིང་། ཅི་སྟེ་འདས་ཀྱང་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ལས་མི་འདའ་ལ། །གསུམ་པོ་ཡིས་ནི་ཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ཟུང་བཞི་པ་ལའང་(གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་ པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་མན་ཆད་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ གོ། དེའང་། སྲིད་རྩེའི་ཆ་བརྒྱད་པར་ཟད་པ། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ སྟེ། མཛོད་འགྲེལ་དུ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་སྤངས་པ་ནས་མགོ་རྩོམ་ པར་ཡང་བཤད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའང་སྤངས་བའི་ རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཟད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གོ། ཞེས་པ་སྟེ། དགུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་། །དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན། །དེ་ཟད་ཐོབ་དང་ ཟད་པ་ཤེས། །དེ་ཚེ་དེ་མི་སློབ་དགྲ་བཅོམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) ལུང་འགལ་སྤང་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་ པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ། 1-730 ཁམས་གོང་མ་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ། གཟུགས་དང་གཟུགས་ མེད་ལས་སྐྱེས་པའི། །འདོད་ཆགས་གཉིད་རྒོ

【現代漢語翻譯】 如經文所說：『一個間隔，一個障礙，第三個是進入。那九個（煩惱）滅盡，故不復還。』 （第二，）破除與經文的矛盾：如果在此生中，通過修習欲界的禪定，斷除了所有應斷之物，就能成為不還者，為什麼經文中說，（在《八千頌般若經》等中，）斷除了先前的三種結（薩迦耶見、戒禁取見、疑），以及對欲的貪慾和嗔恚，『此人斷除了與下分相應的五種結，被稱為不還者』，這難道不矛盾嗎？不矛盾，因為五種結是不還者所應斷的主要部分，直接指出了這些，也暗示了其他（煩惱）。為什麼說五種結是所斷的主要部分呢？因為薩迦耶見、戒禁取見和疑這三種結，是不超出三種惡趣（地獄、餓鬼、畜生）的因；而對欲的貪慾和嗔恚，是不超出欲界的因。此外，后兩種（貪慾和嗔恚）使人不超出欲界，即使超出了，也被前三種（薩迦耶見、戒禁取見、疑）所阻止，所以也是主要的。如經文所說：『兩種使人不離欲，三種則能阻止。』 （雙四支中的第二支，分為兩部分，第一部分是）揭示真實意義：什麼是進入阿羅漢果？是指那些獲得不還果后，處於斷除有頂（色界和無色界最高層）的修斷煩惱的道上，斷除了第八品（九品中的第八品）以下（包括第八品）的修斷煩惱的人。如經文所說：『在有頂的第八品滅盡時，即是進入阿羅漢果。』《俱舍論釋》中也說，從斷除初禪的第一個煩惱開始。 什麼是阿羅漢？是指那些依靠金剛喻定，斷除了有頂的修斷煩惱的第九品（九品中的第九品，即最小的最小）的煩惱，處於解脫道或圓滿道，獲得滅盡和智慧的人。如經文所說：『第九品的無間道，即是金剛喻定。獲得滅盡和滅盡智，此時即是不再需要學習的阿羅漢。』 （第二，）破除與經文的矛盾：如果斷除了在此三界中所生的一切煩惱，就能成為阿羅漢，為什麼經文中說，斷除了與上二界（色界和無色界）相應的結，即色界和無色界所生的貪慾和無明？

【English Translation】 As the scripture says: 'One interval, one obstacle, the third is entering. When those nine (defilements) are exhausted, hence no return.' (Second,) Refuting contradictions with the scriptures: If in this life, by practicing meditation in the desire realm, all that should be abandoned is abandoned, one becomes a Non-Returner, why do the scriptures say (in the 'Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra' etc.) that by abandoning the previous three fetters (Sakkaya-ditthi, Silabbata-paramasa, Vicikiccha), as well as desire and aversion towards desire, 'this person, having abandoned the five fetters corresponding to the lower part, is called a Non-Returner'? Isn't this contradictory? It is not contradictory, because the five fetters are the main part to be abandoned by a Non-Returner, and directly pointing out these also implies the others (defilements). Why are the five fetters called the main part to be abandoned? Because the three fetters of Sakkaya-ditthi, Silabbata-paramasa, and Vicikiccha are the cause of not exceeding the three lower realms (hell, hungry ghosts, animals); and desire and aversion towards desire are the cause of not exceeding the desire realm. Furthermore, the latter two (desire and aversion) cause one not to exceed the desire realm, and even if one does exceed it, they are prevented by the first three (Sakkaya-ditthi, Silabbata-paramasa, Vicikiccha), so they are also the main ones. As the scripture says: 'Two do not leave desire, three can prevent.' (The second of the four pairs, divided into two parts, the first part is) Revealing the true meaning: What is entering the Arhat fruit? It refers to those who, having attained the Non-Returner fruit, are on the path of abandoning the defilements to be abandoned by cultivation in the peak of existence (the highest level of the form and formless realms), having abandoned the defilements to be abandoned by cultivation of the eighth grade (the eighth of the nine grades) and below (including the eighth grade). As the scripture says: 'When the eighth grade of the peak of existence is exhausted, it is entering the Arhat fruit.' The 'Commentary on the Abhidharmakosa' also says that it starts from abandoning the first defilement of the first dhyana. What is an Arhat? It refers to those who, relying on the Vajra-like Samadhi, have abandoned the defilements to be abandoned by cultivation of the ninth grade (the ninth of the nine grades, i.e., the smallest of the smallest) of the peak of existence, are in the path of liberation or the path of perfection, and have attained cessation and wisdom. As the scripture says: 'The immediate path of the ninth grade is the Vajra-like Samadhi. Having attained cessation and the wisdom of cessation, at this time, it is the Arhat who no longer needs to learn.' (Second,) Refuting contradictions with the scriptures: If one becomes an Arhat by abandoning all the defilements arising in these three realms, why do the scriptures say that by abandoning the fetters corresponding to the upper two realms (the form and formless realms), i.e., the desire and ignorance arising from the form and formless realms?

---

ད་ང་རྒྱལ་རྨོངས། །ཞེས་པ་ལྔ་སྤངས་པས་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའི་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་ དགྲ་བཅོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་དེ་དངོས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས་ཕལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་སྤངས་པར་ཤུགས་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་མཐུན་ལྔ་ བོ་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དག་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། རྒོད་པས་སྲེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བ་དང་། མ་རིག་པས་ཐེ་ ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་གསུམ་ ནི་གོང་མ་དག་ལས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུང་བཞི་པོ་དེར་ འབྲས་བུས་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་འདུ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡང་རང་རང་གི་སྔ་ མའི་འབྲས་གནས་སུ་འདུ་བས་བསྡུ་ན་ལྔ་ཉིད་དེ། ཉན་སར་ཡང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་ ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ཞུགས་པ་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ འབྲས་བུ་བཞིའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། (གསུམ་པ།) ཁྱད་པར་ལའང་བཞི་ལས། (དང་པོ།)རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་རེ་ ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་ གང་ཟག་(དབང་པོ་རྟུལ་པོ་)སྔར་སྒོམ་སྤང་གཅིག་ཀྱང་མ་ཟད་པ་ཉིད་འདོད་པའི་ལྷ་དང་གླིང་ གསུམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ། (མི་འཁྲུག་པའི་ཞིང་བཀོད་ལས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ ལན་བདུན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །)ལྷ་ནས་མིར་སྐྱེ་ཞིང་མི་ནས་ ལྷར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ལན་བདུན་ཡན་མན་དུ་སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་ པར་བྱས་ནས་གང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེའང་སྔར་ལྷའི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་ན་ལྷའི་ནང་དང་། 1-731 མིའི་ནང་དུ་ཐོབ་ན་མིའི་ནང་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འབྲས་གནས་སྒོམ་སྤང་བྱ་མ་ཟད། ། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་རིང་ཡང་དེའི་ཁོངས་སུ་འགྲུབ་ པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་རིང་བ་མི་འགྲོ་བས་སྦྲུལ་གོམ་པ་བདུན་པ་ཞེས་ བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །(བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ།)ཁ་ཅིག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་དེ་དག་གི་བར་དོ་བདུན་བདུན་ ཏེ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ལེན་ཡང་བདུན་ཚན་དུ་ཆོས་མཐུན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ ན་ཤིང་སྡོང་ལ་འདབ་མ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཡལ་ག་རེ་རེ་ལ་བདུན་བདུན་ཡོད་པས་ཤིང་འདབ་ མ་བདུན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བའོ། །རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ ན

【現代漢語翻譯】 那麼，『我慢、愚昧』等五種煩惱的斷除，與『阿羅漢』的說法不矛盾嗎？不矛盾。因為這五種煩惱是阿羅漢所要斷除的主要部分，直接概括地指出了這些，也就意味著間接地斷除了所有次要的煩惱。為什麼說上面的五種與上界相應的煩惱是主要斷除對象呢？因為對上界的貪慾是導致投生到那些地方的近取因，而掉舉會增強對世間的貪戀，我慢會使人更加驕傲自大，無明則容易使禪定者產生懷疑和困惑。這三者是不願捨棄上界的根本原因。四雙八輩的聖者包含了所有果位的差別，依次趣入果位的后三者也包含在各自前者的果位中，所以歸納起來就是五種。就像經部中說的那樣，『入於一來果和不還果者，其體性是相同的』。 第三，關於四種果位的差別。其中，初果須陀洹的差別是，如果最多經歷七次生死，指的是什麼呢？安住于須陀洹果位的人（根器愚鈍者），如果先前沒有斷除任何修道所斷的煩惱，那麼在欲界天和人間的三個洲部中（根據《不退轉莊嚴經》的說法：『入流者若最多七有，非謂以身證阿羅漢果』），從天道到人道，再從人道到天道，這樣循環往復地經歷最多七次的生死輪迴，之後便能獲得不再受後有的痛苦，最終證得涅槃。而且，如果先前在天界證得須陀洹果，就在天界成就；如果在人間證得，就在人間成就。就像『果位不斷修所斷，最多七有便能證』所說的那樣。如果時間更長，也包含在這個範圍內，所以說是『最多』。不會超過這個時間，就像蛇最多走七步一樣。（分別說部）有些人說，天、人以及它們的中陰身各有七個，總共二十八次投生，但因為都是七個一組，所以在數量上是相符的，所以才這樣說。例如，一棵樹有很多葉子，但每根樹枝上有七片葉子，所以就說這棵樹有七片葉子。從一種生命形式到另一種生命形式的投生，指的是什麼呢？

【English Translation】 Now, does the statement that 'arrogance, ignorance,' etc., are abandoned, contradict the term 'Arhat'? It does not contradict. Because these five are the main aspects to be abandoned by an Arhat, and by directly and comprehensively pointing them out, it implicitly implies the abandonment of all minor aspects as well. Why are the above five afflictions corresponding to the higher realms considered the main objects to be abandoned? Because attachment to the higher realms is the proximate cause for being born in those realms, and agitation increases craving, arrogance makes one more conceited, and ignorance easily causes meditators to have doubts and confusion. These three are the fundamental reasons for not wanting to abandon the higher realms. The four pairs of individuals include all the differences in fruition, and the latter three who enter the fruition sequentially are also included in the fruition of their respective predecessors, so when summarized, there are only five. Just as it is said in the Sutra, 'Those who enter the Once-Returner and Non-Returner states have the same nature.' Third, regarding the distinctions of the four fruits. Among them, the distinction of the Stream-Enterer fruit is, what does it mean if one experiences a maximum of seven rebirths? A person abiding in the Stream-Enterer fruit (with dull faculties), if they have not previously abandoned any of the afflictions to be abandoned through meditation, then within the desire realm gods and the three continents of humans (according to the Inexhaustible Treasury Sutra: 'A Stream-Enterer who experiences a maximum of seven rebirths does not mean they will manifest the Arhat fruit with that body'), from the god realm to the human realm, and from the human realm to the god realm, in this way, by taking birth in the cycle of existence for a maximum of seven times, they will then obtain the end of suffering, where they no longer connect to another existence, and ultimately attain Nirvana. Moreover, if one attains the Stream-Enterer fruit in the god realm, they will achieve it in the god realm; if they attain it in the human realm, they will achieve it in the human realm. It is like saying, 'The fruit position does not abandon what is to be abandoned through meditation; at most, one can attain it in seven rebirths.' Even if it takes longer, it is included within that range, so it is said 'at most.' It will not exceed this time, just like a snake takes a maximum of seven steps. (Vaibhashikas) Some say that there are seven each of gods, humans, and their intermediate states, totaling twenty-eight rebirths, but because they are in sets of seven, they are consistent in number, so it is said that way. For example, a tree has many leaves, but each branch has seven leaves, so it is said that the tree has seven leaves. What does it mean to be born from one life form to another?

---

། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་ཕྱིར་འོང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། འདོད་པའི་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུའམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སོང་ ཞིང་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་སྲིད་པ་ལན་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བར་བྱས་ཏེ་གང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །ཚེ་ གཉིས་གསུམ་དུ་རིགས་ནས་རིགས། །ཞེས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་གསུམ་མམ་བཞི་སྤངས་པ་ དེ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལེན་པར་ཡང་འདོད་དོ། ། (གཉིས་པ།) ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི། བར་ཆད་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཉིད་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ སྤངས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་། ཕྱི་མ་ལ་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་བླངས་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པས་ སམ། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་བར་ཆོད་པས་ན་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) ཕྱིར་མི་འོང་གི་ཁྱད་པར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྔའི་(དང་པོ།)བར་མ་དོར་ 1-732 ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཁམས་སུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ ཁམས་སུའང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ནི་སྤངས་པས་མི་སྐྱེ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་བར་སྲིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་ བ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ནི་ལྷག་མར་ལུས་ཤིང་མ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ ནས་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་གི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ན་དེ་མ་ཐག་གང་ སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་མྱུར་བར་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལ་རེ་ཞིག་འདུག་ནས་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་ མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་མྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ དང་། རིང་དུ་འདུག་ཅིང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་བསམས་ནས་ སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་མངོན་པར་འཇུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ ཙམ་ཉིད་ན་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་ཐོབ་པ་ཡུན་ རིང་མོ་ཞིག་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་(བར་དོ་གསུམ་དང་གཞན་བཞི་ སྟེ་)འགྲོ་བ་བདུན་གྱི་མདོར། ཞོགས་མེའི་མེ་སྟག་གནམ་དུ་ཡར་མ་ཐག་འཆི་བ་དང་། ལྕགས་ བསྲེགས་བརྡ

【現代漢語翻譯】 證得預流果位后，逐漸進入一來果位。從欲界天道到天道，或在人道中從一生到另一生，受生后在輪迴中經歷兩次生命，最終證得苦盡涅槃。 對此，有人認為，解脫了三種或四種煩惱，即斷除了欲界修斷煩惱的三種或四種，才會經歷兩到三次的轉生。 （二）一來果的特點：何為『一間』？答：安住於一來果位，斷除了欲界修斷的七種或八種煩惱，逐漸進入不還果位。在來世，于欲界天道中受生一次，最終證得苦盡涅槃。因此，不還果位被一種煩惱所隔斷，或證得阿羅漢果位被一生所隔斷，故稱為『一間』。 （三）不還果的特點：在五種涅槃中，（第一）中般涅槃是指：欲界的不還者，由於導致於色界受生的『遍行』煩惱之力的束縛而不再受生，因為已經斷除了導致結生的煩惱。然而，導致色界中陰身顯現的『遍行』煩惱的習氣仍然殘留，尚未斷除。因此，當他於色界任何一處的中陰身顯現時，立即現前先前串習的道，迅速證得苦盡，入于涅槃；或者，在中陰身顯現后，暫時停留，不生起『我將前往受生』的念頭，只是現前先前串習的道，並非迅速證得苦盡，而是入于涅槃；或者，長久停留，並生起『我將前往受生』的念頭，專注于受生，並顯現受生之相，但實際上尚未獲得受生，只是現前先前串習的道，經過很長時間才證得苦盡，入于涅槃。這三種情況被稱為中般涅槃。在《聖士七有經》中說：『如朝陽之火花，昇天即滅；如熱鐵錘擊打，'

【English Translation】 Having attained the Stream-enterer fruit, one gradually enters the Once-returner fruit. From the realm of desire gods to the realm of gods, or among humans from one life to another, having taken birth and revolved twice in existence, one ultimately attains the cessation of suffering, Nirvana. Regarding this, it is also held that one who is liberated from three or four aspects, that is, having abandoned three or four of the afflictions to be abandoned by cultivation in the desire realm, takes two or three births from one lineage to another. (2) The Distinction of the Once-returner Fruit: What is 'one interruption'? Answer: One who abides in the fruit of the Once-returner, having abandoned seven or eight of the afflictions to be abandoned by cultivation in the desire realm, gradually enters the Non-returner fruit. In the next life, having taken one birth among the gods of the desire realm, one attains the cessation of suffering, Nirvana. Therefore, the Non-returner fruit is interrupted by one affliction, or the attainment of Arhatship is interrupted by one lifetime, hence it is called 'one interruption'. (3) The Distinction of the Non-returner: Among the five Nirvanas, (first) Intermediate Nirvana refers to: The Non-returner in the desire realm no longer takes birth due to the power of the 'pervasive' afflictions that cause rebirth in the form realm, because the afflictions that cause linking have been abandoned. However, only the latent tendencies of the 'pervasive' afflictions that cause the manifestation of the intermediate state of form remain and have not been abandoned. Therefore, when the intermediate state of any form realm manifests, immediately the path previously practiced is manifested, and one quickly attains the cessation of suffering and enters Nirvana; or, having remained for a while after the manifestation of the intermediate state, without thinking 'I will go to take birth', only the path previously practiced is manifested, and one does not quickly attain the cessation of suffering, but enters Nirvana; or, having remained for a long time and thinking 'I will go to take birth', one focuses on taking birth and manifests the appearance of taking birth, but just before actually obtaining birth, the path previously practiced is manifested, and after a long time one attains the cessation of suffering and enters Nirvana. These three are called Intermediate Nirvana. In the Sutra of the Seven Destinies of the Noble Person (three intermediate states and four others), it says: 'Like a spark of morning fire, dying as soon as it rises into the sky; like a red-hot iron struck,'

---

ུངས་པའི་ཟེགས་མ་ཡར་ནས་ལྡོག་ཁར་འཆི་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཚྭ་ཚྭ་ཡར་ནས་ ས་ལ་མ་ལྷུང་ཙམ་འཆི་བའི་དཔེ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་ གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གཉིས་ཀར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མ་སྤངས་པ། དེའི་ དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་གང་སྔོན་གོམས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ 1-733 ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (གསུམ་པ།) མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཅུང་ཟད་ལོན་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སྔོན་གོམས་པ་ལས་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (བཞི་པ།) མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་གཟུགས་ཁམས་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་ན་རང་གི་ངང་ གིས་མི་འབྱུང་བར། བསྒྲིམས་ཏེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པས་ལམ་ མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། ། (ལྔ་པ།) གོང་དུ་འཕོ་བ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། བསམ་ གཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རོ་མྱང་མང་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གང་ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ གནས་རིས་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་ས་ནས་སར་ལན་རེ་རེ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཞིང་། མཐར་སྤེལ་མར་ བསྒོམས་པས་བཅུ་བདུན་པ་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ཞུགས་ནས་དེར་ལམ་ལྷག་མ་མངོན་དུ་བྱས་ ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའོ། །མཛོད་དུ་ནི་འདི་ནས་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་འཕར་བ་དང་། འདི་ནས་ཚངས་རིས་དང་དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་ འོག་མ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ ཀྱང་གསུངས་ཤིང་། ས་དང་སར་སྐྱེ་བའང་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་ཞིང་གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ པས་ཚངས་ཆེན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བཞེད་དོ། ། (གཉིས་པ།) སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་ནི། ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ལ་ 1-734 ནི་སྤེལ་མར་མ་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མར་མི་སྐྱེ་ལ། གཞན་སྔར་བཞིན་ས་ཐམས་ཅད་ དུ་སྐྱེ་ཞིང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་དུའང་སྐྱེས་ཏེ་མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སོང་ ནས། དེར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ དག་ཀྱང་། དེ་འཕར་ཕྱེད་འཕར་ཐམས

【現代漢語翻譯】 就像從空中飄落的雨滴尚未落地便已消失，燒紅的鐵塊尚未落地便已冷卻一樣，這三種譬喻說明了死亡的迅速。 （二）何為生后即入涅槃？即不還果的聖者，於色界受生，且於受生和證得果位二者，皆未斷除俱生煩惱。因此，無論於色界何處受生，僅于受生之際，立即顯現先前串習之道，證得苦之邊際，入于涅槃。 （三）何為無行入涅槃？即不還果的聖者，於色界任何一處受生后，稍經一段時間，無需任何精勤努力，僅憑先前串習之力，自然顯現道，證得苦之邊際，入于涅槃。 （四）何為有行入涅槃？即不還果的聖者，於色界任何一處受生后，經歷較長時間，無法自然證得，必須通過精勤努力，方能顯現道，證得苦之邊際，入于涅槃。 （五）何為上行？（分為三種，此處為第一種）前往色究竟天：即不還果的聖者，由於多耽著禪定之樂，且多修習勝觀，故從梵眾天開始，不間斷地於色界十六處次第受生，每一處各受生一次。最終，通過交替修習止觀，進入第十七處色究竟天，並在那裡顯現剩餘之道，證得苦之邊際，入于涅槃。《俱舍論》中說，從此處生於梵眾天，再從梵眾天前往色究竟天，稱為『跳躍』；從此處生於梵眾天，再從梵眾天生於凈居天之下的任何一天，再從那裡前往色究竟天，稱為『半跳躍』。于各處受生也是一種觀點，但主要在於一處，因此不生於大梵天。《俱舍論》如是認為。 （二）前往有頂天：即有些不還果的聖者，由於多修習止觀，故不生於凈居天。其餘則如前所述，于所有處所受生，也生於無色界前三處，最終到達有頂天。在那裡顯現道，證得苦之邊際，入于涅槃。這些也屬於『跳躍』、『半跳躍』等。

【English Translation】 It is like the raindrops falling from the sky disappearing before they hit the ground, or the red-hot iron cooling before it falls to the ground. These three metaphors illustrate the swiftness of death. (2) What is it to attain Nirvana immediately after birth? It refers to the Non-Returner who is born in the Realm of Form, and who has not abandoned the co-emergent afflictions in both birth and attainment. Therefore, wherever they are born in the Realm of Form, immediately upon birth, they manifest the path they have previously cultivated, attain the end of suffering, and enter Nirvana. (3) What is it to attain Nirvana without exertion? It refers to the Non-Returner who, after being born in any Realm of Form, after a short period, without any effort of exertion, naturally manifests the path from previous cultivation, attains the end of suffering, and enters Nirvana. (4) What is it to attain Nirvana with exertion? It refers to the Non-Returner who, after being born in any Realm of Form, after a long period, cannot attain it naturally, but must manifest the path with diligent effort, attain the end of suffering, and enter Nirvana. (5) What is it to go upwards? (There are three types, this is the first) Going to Akanistha (highest pure abode): It refers to the Non-Returner who indulges in the taste of the aspects of meditation and mostly practices higher insight. Therefore, starting from the Brahma Heaven, they continuously take rebirth in each of the sixteen abodes of the Realm of Form, one rebirth in each place. Finally, through alternating cultivation, they enter the seventeenth, Akanistha, and there manifest the remaining path, attain the end of suffering, and attain Nirvana. In the Abhidharmakosa, it is said that from here, being born in the Brahma Heaven and then going to Akanistha is called 'leaping', and from here, being born in the Brahma Heaven and then being born in any of the lower Pure Abodes and then going to Akanistha is called 'half-leaping'. Being born in each place is also a view, but it mainly ends in one place, so it is not considered to be born in the Great Brahma Heaven. (2) Going to the Peak of Existence: Some Non-Returners, because they mostly practice calm abiding, are not born in the Pure Abodes. Others are born in all places as before, and are also born in the first three Formless Realms, and finally go to the Peak of Existence. There, they manifest the path, attain the end of suffering, and attain Nirvana. These also belong to 'leaping', 'half-leaping', etc.

---

་ཅད་དུ། །འཆི་འཕོ་གཞན་སྲིད་རྩེ་མོར་འགྲོ། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལྔར་བསྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས། (མཛོད་འགྲེལ་ལྟར།)དབང་པོ་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་རིམ་པ་དང་གནས་གཞན་ལ་ སོགས་པས་ཕྱེ་ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སྤེལ་མ་རྒྱུ་འབྲས་བཤད་པ་ནི། དང་པོར་བཞི་པ་སྤེལ་བར་བྱེད། །སྐད་ཅིག་ མ་ནི་བསྲེས་པས་འགྲུབ། །སྐྱེ་དང་གནས་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པས་ནི་འཇིག་ཕྱིར་ ཡང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྣོན་གནས་གཙང་བར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་རྟུལ་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ ནས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་ལམ་སླ་བའི་ མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞི་པ་ཉིད་དང་པོར་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་སྤེལ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་རྒྱུན་ཕྲི་ནས་ སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་པ་ཐོག་མར་མའི་ནང་དུ་སྒོམ་ལ་ཕྱིས་ཉམས་ན་གཟུགས་ཁམས་སུའང་ སྒོམ་པར་འདོད་མོད། དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་བ་སངས་རྒྱས་ལས་ གཞན་པས་མི་ནུས་པས་རྒྱུན་ཆགས་སྤེལ་བར་བཞེད་དོ། །དེའང་དང་པོ་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་ཅིང་དེ་ནས་ཟག་བཅས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་མཐར་ཟག་མེད་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤེལ་མར་སྒོམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉིད་ཆུང་ངུ་སུམ་སྤེལ་ དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལན་གཉིས་ཀྱིས་འབྲིང་པོ་དྲུག་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་ པ་དང་། ལན་གསུམ་གྱིས་ཆེན་པོ་དགུ་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། ལན་བཞིས་ཆེས་ 1-735 ཆེར་བཅུ་གཉིས་སྤེལ་དུ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། ལན་ལྔས་ཤིན་དུ་ཆེས་ཆེར་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་དུ་ ཡོངས་སུ་སྒོམ་རྣམས་ནི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་ཕྱིར། །གནས་གཙང་སྐྱེ་ བ་ལྔ་ཁོ་ན། ཞེས་པ་ལྟར་ཆུང་ངུས་མི་ཆེ་བ་དང་། འབྲིང་གིས་མི་གདུང་བ་དང་། ཆེན་པོས་གྱ་ ནོམ་སྣང་བ་དང་། ཆེས་ཆེ་བས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བས་འོག་མིན་ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོ་དང་མ་འདྲེས་པ་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་ རྗེས་སུ། གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་འགྲོ་རྣམ་བཞི། །ཞེས་ཕྱིར་མི་འོང་འདོད་པ་ན་གཟུགས་ མེད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བར་དོ་མེད་པས་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་འདུ་བྱེད་ཡོད་མེད་ དང་། སྲིད་རྩེ་མ་གཏོགས་པ་ལ་གོང་དུ་འཕོ་བ་སྟེ་བཞི་བཞི་ཡང་གསུངས་ཤིང་། གཞན་ནི་ འདི་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་འདོད་པར་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཐར་ཐོབ་པའང་ གསུངས་ལ། དེའི་བྱེ་བྲག་འདོད་ཁམས་སུ་ཚེ་གཉིས་པར་འཕོས་པའང་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་མྱང་ འདས་ཐོབ་ཅིང་ཁམས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་བཤད་དེ། འདོད་

【現代漢語翻譯】 如是說：『死亡之後，將往生於其他有頂天。』 如上所述。所說的五種寂滅，是從種姓的角度進行的概括。 從物質的角度來看，（如《俱舍論》的解釋）如果從根基、離欲的次第以及其他處所等方面進行區分，則會變得非常多。 （三）解釋交替修和果報：首先修習第四禪，剎那修是混合而成。爲了生和住，也爲了煩惱而壞滅。 如是說，爲了使不還果的利根者投生於凈居天，爲了使現法安樂而住，爲了使鈍根者因煩惱而壞滅並延長壽命。 在一切之中，將最容易修習且道路平坦的第四禪，首先與相續結合，逐漸減少相續，然後修習剎那修，最初在母胎中修習，後來如果退失，則在色界中也修習。 世親等人認為，除了佛陀之外，沒有人能夠修習剎那修，因此主張修習相續修。也就是說，首先入于無漏定，然後入于有漏定，最後以入于無漏定的方式進行交替修習，這就是將第四禪完全修習成小三交替修。 像這樣兩次修習，就是將中間的修習成六交替修，三次修習就是將大的修習成九交替修，四次修習就是將極大的修習成十二交替修，五次修習就是將非常極大的修習成十五交替修，這些都是相續修。 果報是：『這是爲了五種形態，只有五種凈居天的投生。』 如是說，小修生於非大天，中修生於非苦惱天，大修生於善現天，極大修生於善見天，非常極大修生於色究竟天，這些都是與異生不混雜的凈居天。 如是，在隨順於色界之後，『其他四種為無色界。』 如是不還果在欲界中，由於沒有中陰身而直接往生於無色界，並在出生后獲得寂滅，以及有想和無想，除了有頂天之外，還可以向上轉移，也說了四種四種。 『其他則在此寂滅。』如是說，在欲界獲得不還果時，就在那裡獲得解脫，也說了。 其差別在於，在欲界中轉生為第二世時，也在那個所依處獲得寂滅，而不會前往其他界，這樣解釋道：『欲』

【English Translation】 As it is said: 'After death, one will go to the summit of another existence.' As mentioned above. The five kinds of Nirvana (myāṇgalas'da'ba) that are taught are a brief summary from the perspective of lineage. From the perspective of substance, (according to the commentary on the Abhidharmakośa) if one distinguishes them by faculties, the stages of detachment, and other places, they can become very numerous. (3) Explaining the alternating cause and effect: 'First, the fourth is cultivated alternately. The momentary is accomplished by mixing. For the sake of birth and abiding, and also for the sake of destruction by afflictions.' As it is said, in order to cause the non-returner (phyir mi 'ong) with sharp faculties to be born in the Pure Abodes (gnas gtsang), and in order to abide in happiness in the present life, and in order to cause the dull faculties to be destroyed by afflictions and to prolong life. Among all, the fourth dhyana (bsam gtan) which is the most workable and the easiest path is first cultivated in continuity, gradually reducing the continuity, and then cultivating the momentary. Initially, it is cultivated in the womb, and later, if it declines, it is also desired to be cultivated in the Form Realm. Vasubandhu (dbyig gnyen) and others believe that cultivating the momentary cannot be done by anyone other than the Buddha, so they assert that the continuous is cultivated. That is, first one enters into the uncontaminated (zag med) samadhi (snyoms par 'jug), and then one enters into the contaminated (zag bcas) samadhi, and finally one cultivates alternately in the manner of entering into the uncontaminated samadhi, which is to fully cultivate the fourth dhyana itself into a small three-fold alternation. In this way, cultivating twice is to fully cultivate the middle into a six-fold alternation, cultivating three times is to fully cultivate the large into a nine-fold alternation, cultivating four times is to fully cultivate the very large into a twelve-fold alternation, and cultivating five times is to fully cultivate the extremely very large into a fifteen-fold alternation, these are continuous. The result is: 'This is for the sake of five aspects, only five births in the Pure Abodes.' As it is said, the small is born in the Aviha (mi che ba), the middle is born in the Atapa (mi gdung ba), the large is born in the Sudarshana (gya nom snang ba), the very large is born in the Sudarshana (shin tu mthong), and the extremely very large is born in the Akanishtha (og min), these are the gods of the Pure Abodes who are not mixed with ordinary beings. Thus, following the approach to the Form Realm, 'The other four are the forms of the Formless Realm.' Thus, the non-returner in the Desire Realm, since there is no intermediate state for going to the Formless Realm, attains Nirvana after birth, and also the existence or non-existence of conceptual thought, and except for the Peak of Existence, there is also the transference to the higher realms, and four and four are also spoken of. 'Others attain Nirvana in this.' It is said that when the non-returner is attained in the Desire Realm, liberation is attained in that very place. The distinction is that when one is reborn in the Desire Realm for the second time, one attains Nirvana in that very basis and does not go to another realm, it is explained: 'Desire'

---

པར་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་པས་ འཕགས། །ཁམས་གཞན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་ པར་ལ། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་འདོད་དེ་དག་ལས། །ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་ལས་སྐྱེས། །དེ་དག་ རྣམ་གྲོལ་དུས་དང་སྦྱོར། །མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་མི་གཡོ་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དུས་མི་སྦྱོར་དེས། །དེ་ ནི་མཐོང་ཐོབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་ལྔ་ནི་(རྒྱུ་)དད་པས་མོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། (རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་)ཡོ་བྱད་དང་ནད་མེད་པ་དང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའམ་ཉམས་ སྲིད་པས་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་ནི་(རྒྱུ་)མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ལས་སྐྱེས་ ཤིང་། (རྣམ་གྲོལ་ཐོབ་པ་ནི་)འདོད་རྒུར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའམ། ཉམས་པ་མི་སྲིད་པས་དུས་ དང་མི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉེར་སྤྱད་ལས། །ཡོངས་ཉམས་རྣམ་པ་གསུམ་ ཞེས་བྱ། །སྟོན་པ་ཐ་མ་མི་གཡོ་ལ། །བར་པའང་གཞན་ལ་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ 1-736 སྤྱིར་ཉམས་པ་ལས་ཕྱེ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ཟིན་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་པར་ བྱ་བ་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པ་ སྟེ་གསུམ་ལས། སྟོན་པ་ལ་ཐ་མ་དང་། མི་གཡོ་བ་ལ་བར་པ་དང་ཐ་མ་གཉིས་དང་། གཞན་ རྣམས་ལ་གསུམ་ཀའང་ཡོད་པར་འདོད་ལ། འབྲས་ལས་ཉམས་ལས་འཆི་བ་མེད། །བྱ་བ་མ་ ཡིན་དེ་མི་བྱེད། །ཅེས་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའང་དེ་སོར་མ་ཆུད་པར་མི་འཆི་ཞིང་། ཉམས་ ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་མོད། མདོ་ལས། འཕགས་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤངས་པའོ་ཞེས་པ་དང་། སློབ་པ་ལ་ བག་ཡོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས། སློབ་པ་ལ་ཉམས་པ་སྲིད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་ བུ་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་ལ། ཉམས་པར་གསུངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྙེད་དང་བཀུར་ སྟིས་དབྱེན་སྤྱོད་པས་དབང་པོ་ཉམས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ནི་ (རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱིས་མདོ་དྲངས་པ་ལྟར་)ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པ་དང་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་རྩོད་པ་ ལ་ཞུགས་པ་དང་། རིང་དུ་རྒྱུ་བས་དུབ་པ་དང་ནད་ཡུན་རིང་པོས་ཐེབས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། རང་གིས་རང་ གསོད་ཀྱང་རུང་མི་གསོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་ པ་(འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལས་མི

【現代漢語翻譯】 '當一切都已轉變，聖者就不會再前往其他境界。'正如所說。阿羅漢果位的差別在於，有六種阿羅漢的觀點。其中五種是因信而出生的，他們與解脫的時間有關聯。具有不動搖之法性者是不動搖的。因此，他們不與時間關聯。他們是由見道之因產生的。'正如所說，最初的五種是因（因）信而出生的，（即使獲得解脫后）也依賴於資具、無病和地域的差別，或者可能會退失，所以稱為與時間關聯。第六種是因（因）見道而生，（獲得解脫）能隨心所欲地成就三摩地，或者不會退失，所以稱為不與時間關聯。從獲得和未獲得以及近用中，有三種完全退失的方式。最後的導師是不動搖的，中間的導師對其他人也有三種。'正如所說， 一般來說，如果從退失來區分，有從已獲得的功德中退失，有從尚未獲得的應獲得之物中退失，以及雖已獲得但不顯現，從近用中退失這三種。導師有最後一種，不動搖者有中間和最後兩種，其他人則認為三種都有。從果位退失不會死亡，不會做不應做之事。'即使從果位退失也不會因此而死亡，也不會做與果位相違背的事情。然而，經中說：'凡是聖者的智慧所斷除的，就是徹底斷除的。'並且說：'對於學道者，應當謹慎。'因此，學道者可能會退失，但阿羅漢的果位不會退失。所謂退失，是指從禪定正行的三摩地，即從見法樂住中退失，因為貪圖利養和恭敬而爭鬥，可能會導致根門衰損。退失的五種原因是（如國王之子所引用的經文）：沉溺於事業的邊際，沉溺於言談，沉溺於爭論，長途跋涉而疲憊，以及長期患病。不退失的原因是用正念和正知守護自心。那麼，誰是具有完全退失之法性的阿羅漢呢？即使智慧等根門遲鈍，無論是否因利養和恭敬而昏聵，無論是否自殺，只要安住于見法之世，（從超越世間的解脫中……） 藏文種子字和咒語部分待補充

【English Translation】 'When everything has transformed, the noble one will not go to other realms.' As it is said. The difference in the fruit of Arhat is that there are six views of Arhat. Five of these are born from faith, and they are associated with the time of liberation. Those with unwavering Dharma nature are unwavering. Therefore, they are not associated with time. They are born from the cause of the path of seeing.' As it is said, the first five are born from (cause) faith, and (even after attaining liberation) they depend on resources, health, and regional differences, or they may regress, so they are called associated with time. The sixth is born from (cause) the path of seeing, and (attaining liberation) can accomplish Samadhi at will, or will not regress, so it is called not associated with time. From attainment and non-attainment, and from near use, there are three ways of complete regression. The last teacher is unwavering, and the middle teacher also has three for others.' As it is said, Generally, if distinguished from regression, there is regression from the merits already attained, regression from what should be attained but has not yet been attained, and regression from near use, although it has been attained but not manifested. The teacher has the last one, the unwavering one has the middle and last two, and others think that all three are present. 'Regression from the fruit does not lead to death, and one does not do what should not be done.' Even if one regresses from the fruit, one will not die because of it, and one will not do things that contradict the fruit. However, the Sutra says: 'Whatever is abandoned by the wisdom of the noble ones is completely abandoned.' And it says: 'For those who are learning, one should be cautious.' Therefore, those who are learning may regress, but the fruit of Arhat will not regress. Regression refers to regression from the Samadhi of the actual practice of meditation, that is, from dwelling in the bliss of seeing the Dharma, because greed for gain and respect and contention may lead to the deterioration of the senses. The five causes of regression are (as quoted by the prince): indulging in the extremes of activities, indulging in speech, indulging in disputes, being exhausted from long journeys, and being afflicted by prolonged illness. The cause of non-regression is to protect one's mind with mindfulness and awareness. So, who is the Arhat who has the Dharma nature of complete regression? Even if the senses such as wisdom are dull, whether or not one is intoxicated by gain and respect, whether or not one commits suicide, as long as one dwells in the world of seeing the Dharma, (from liberation beyond the world...) Tibetan seed syllables and mantras to be supplemented

---

་ཉམས་ཀྱང་)འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ ཐོབ་པ་ལས་ཅིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ། །བདག་གསོད་ པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་མྱོས་ 1-737 ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། རང་གིས་རང་མི་གསོད་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་ བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་སེམས་སྔར་ཐོབ་པ་ལས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་གསོད་ནུས་ན་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ མ་ཉམས་པའི་གོང་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །(ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནག་ཚོགས་ཅན་སློབ་ པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡང་ཉམས་ནས་ལྕེབས་པ་ན་འཆི་ཁར་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པ་བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་དགྲ་ བཅོམ་བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །) རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་རྙེད་པ་ དང་བཀུར་སྟིས་དབྱེན་སྤྱོད་པས་མྱོས་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་ པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔར་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ལས་ཕྱིས་ ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དྲན་པ་དང་ཤེས་ བཞིན་གྱི་བཟུང་སྟེ་མ་མྱོས་ན་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་དོགས་ནས་ རང་གི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། དགྲ་ བཅོམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལས་ཡོངས་ སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ རྣམས་རྟུལ་བོ་ལས་རྣོན་པོར་སྦྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པས་གཞི་དེ་ལས་གོང་འོག་ ཏུ་མི་འཕོ་བའི་གང་ཟག་གོ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དགྲ་བཅོམ་ དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྙེད་བཀུར་གྱིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ཉིད་ ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་ ཡང་མ་ཡིན་ལ། འབད་རྩོལ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་རྟུལ་པོ་ལས་རྣོན་པོར་སྦྱོང་ཞིང་སྦྱངས་པ་ 1-738 ལས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་གང་ ཟག་གོ། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་ རབ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་ན་དབང་པོ་སྦྱང་མི་དགོས་ཤིང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་མྱོས་ཀྱང་རུང་མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་དེ་ ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་པ་ལས་

【現代漢語翻譯】 （即使）失去了世間禪定的根本，也註定會完全退失。（什麼是）會自我殺害的法？阿羅漢鈍根者，無論是否因獲得利養和恭敬而昏昧，如果他不自我殺害，就能在現法中安樂住于禪定根本的心，但由於他註定會從先前獲得的禪定中完全退失，所以如果他能殺害自己，就不會是退失的命數，因此在未退失之前就捨棄壽命。（具壽黑眾，在學道時屢屢退失而灰心，臨終時獲得阿羅漢果，這是學道者會自我殺害的法，而不是阿羅漢會自我殺害的法。） （什麼是）會隨後守護的法？如果阿羅漢鈍根者因獲得利養和恭敬而心生乖離而昏昧，他就能在現法中安樂住于禪定根本的等持，先前已經獲得並且能夠現前，但之後註定會完全退失而不能現前。如果他能以正念和正知來攝持自己而不昏昧，他就不會是退失的命數，因此因為害怕退失而守護自己的心。（什麼人）安住而不動搖？阿羅漢鈍根者，無論是否因獲得利養和恭敬而昏昧，他都不會從現法中安樂住于禪定的根本中退失，也不會有機會將智慧等諸根從遲鈍轉為敏銳，因此他是不會從那個基礎上向上或向下移動的人。（什麼人）適合完全覺悟？阿羅漢鈍根者，無論是否因獲得利養和恭敬而昏昧，他都不會從現法中安樂住于禪定的根本中退失，並且通過努力將諸根從遲鈍轉為敏銳，並且從已經調伏的諸根中獲得不會動搖的完全覺悟。（什麼是）不會擾亂的法？阿羅漢，他的智慧等五根自然變得敏銳，因此他不需要調伏諸根。無論是否因獲得利養和恭敬而昏昧，他都能在現法中安樂住于禪定根本的心。

【English Translation】 （Even if）one loses the basis of worldly meditation, one is destined to completely degenerate. What is the dharma of self-killing? An Arhat with dull faculties, whether intoxicated by gain and honor or not, if he does not kill himself, he can abide happily in the present life with the mind of the basis of meditation, but because he is destined to completely degenerate from the previously attained meditation, if he can kill himself, he will not be destined to degenerate, so before degenerating, he should abandon his life. (The venerable Gnak Tshogs-can, who repeatedly degenerated while learning and became discouraged, attained Arhatship at the time of death, is a learner who is a self-killing dharma, but not an Arhat who is a self-killing dharma.) What is the dharma of subsequent protection? If an Arhat with dull faculties is intoxicated by divisive conduct due to gain and honor, he can abide happily in the present life with the samadhi of the basis of meditation, which he has previously attained and can manifest, but later he is destined to completely degenerate and cannot manifest it. If he can restrain himself with mindfulness and awareness and not be intoxicated, he will not be destined to degenerate, so fearing degeneration, he protects his own mind. Who abides without moving? An Arhat with dull faculties, whether intoxicated by gain and honor or not, is neither destined to degenerate from the basis of meditation in the present life, nor is he destined to train the faculties such as wisdom from dull to sharp, so he is a person who does not move up or down from that basis. Who is fit for complete realization? An Arhat with dull faculties, whether intoxicated by gain and honor or not, is neither destined to degenerate from the basis of meditation in the present life, nor does he diligently train the faculties from dull to sharp, and from the trained faculties he attains the unwavering dharma of complete realization. What is the dharma of non-disturbance? An Arhat whose five faculties, such as wisdom, have naturally become sharp, so he does not need to train the faculties. Whether intoxicated by gain and honor or not, he can abide happily in the present life with the mind of the basis of meditation.

---

ནམ་ཡང་མི་གཡོ་ ཞིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། ། ༈ ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ། (དྲུག་པ།) ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)ཁམས་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དགུ་ཐུན་ མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་སེལ་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཟག་མེད་ཀྱི་ ལམ་རྣམས་ནི་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པས་འཕགས་པ་ཡིན་པ་བསལ་ནས་བྱིས་པར་ མཚོན་ཏེ་རང་རང་གི་ལས་སོ་སོའི་དབང་གིས་གནས་ཐ་དད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ ན་སྤྱོད་པའི་སློབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅེས་པས་གོང་མ་གཉིས་ སུ་སྐྱེས་པས་སེལ་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ཅེས་པས་བྱིས་པ་ཡིན་པ་སེལ་ལ། ཀུན་ ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་པས་མི་སློབ་པའང་བསལ་ནས་འཕགས་ པ་སློབ་པར་མཚོན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མི་སློབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅེས་པའི་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་སེལ་ཏེ། འཕགས་པར་འཇོག་པའི་ཆོས་ རྣམས་ཐོབ་ཅེས་པས་སོ་སོར་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པ་ལ་སེལ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་མེད་པའི་གང་ ཟག་གོ། ཞེས་པའི་སློབ་པའང་བསལ་ནས་མི་སློབ་པར་མཚོན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ གང་ཟག་གསུམ་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བར། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོ་དང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་ 1-739 པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ དུ་སྦྱར་ཏེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདོད་གཟུགས་ཀྱི་གང་ཟག་བཞི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ལ་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། གང་མཐུའི་ ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་ ལ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སེམས་ཐོབ་པའི་བདེ་བས་གནས་ཤིང་དེ་ལས་མཉམ་བཞིན་ དུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡང་རུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་གང་ཟག་གོ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་སྨོན་ལམ་ བཏབ་པའི་དབང་གིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ མེད་པར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། གཞན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ལྟོས་ པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གོ། དབུ་མ་སྙིང་པོར། ཆོས་རྣམས་ བསལ་དང་གཞག་མེད་ཕྱ

【現代漢語翻譯】 永不退轉， 且非註定完全衰敗之命運者。 分類： (六) 以界分類：(二者中的第一者)共同闡述三界九種補特伽羅（梵文：Pudgala，意為「人」、「有情」）是：欲界中的異生凡夫（梵文：Prthag-jana）是誰呢？即生於欲界，以此排除生於上二界者。未獲得無漏道之聖者，以此排除聖者，指代凡夫，因各自業力而生於不同之處者。欲界中的有學（梵文：Śaikṣa）是誰呢？即生於欲界，以此排除生於上二界者。已獲得聖法，以此排除凡夫，指代具有剩餘煩惱之有學，以此也排除無學。欲界中的無學（梵文：Aśaikṣa）是誰呢？即生於欲界，以此排除生於上二界者。已獲得安立為聖者之法，以此排除異生凡夫，指代無剩餘煩惱之補特伽羅，以此也排除有學者，指代無學者。 如何詳細解釋欲界中的三種補特伽羅呢？同樣，色界中的異生凡夫、有學和無學三種，以及無色界中的異生凡夫、有學和無學三種，也應以相同的方式進行理解。 詳細解釋欲界和色界的四種補特伽羅：欲界和色界中的菩薩（梵文：Bodhisattva）是誰呢？即獲得殊勝能力之聖者，爲了成熟有情，不生於無色界，具有禪定（梵文：Dhyāna）和三摩地（梵文：Samādhi），安住于禪定之本體心所獲得的快樂中，並從中平等地爲了利益眾多有情而生於欲界的菩薩，以及生於任何色界的菩薩。 欲界中的獨覺（梵文：Pratyekabuddha）是誰呢？即因往昔發願之力量，在無圓滿正等覺（梵文：Samyak-saṃbuddha）和佛之聲聞（梵文：Śrāvaka）出世之時，生於欲界，不依賴其他善知識，自己證得菩提（梵文：Bodhi）之補特伽羅。 《中觀心髓》（梵文：Madhyamakahṛdaya）中說：『諸法無破立』

【English Translation】 Never wavering, And not destined to be completely ruined. Classification: (6) Classification by realms: (The first of the two) Commonly explaining the nine types of Pudgalas (individuals, sentient beings) in the three realms: Who is the ordinary being (Prthag-jana) in the desire realm? It is the one born in the desire realm, thus excluding those born in the upper two realms. The one who has not attained the undefiled path of the noble ones, thus excluding the noble ones, referring to ordinary beings, who are born in different places due to their respective karmas. Who is the Śaikṣa (trainee) in the desire realm? It is the one born in the desire realm, thus excluding those born in the upper two realms. The one who has attained the noble Dharma, thus excluding ordinary beings, referring to the Śaikṣa who still has remaining afflictions, thus also excluding the Aśaikṣa (no more learning). Who is the Aśaikṣa in the desire realm? It is the one born in the desire realm, thus excluding those born in the upper two realms. The one who has attained the Dharma that establishes them as noble ones, thus excluding ordinary beings, referring to the Pudgala without remaining afflictions, thus also excluding the Śaikṣa, referring to the Aśaikṣa. How to explain in detail the three types of Pudgalas in the desire realm? Similarly, the three types of ordinary beings, Śaikṣas, and Aśaikṣas in the form realm, and the three types of ordinary beings, Śaikṣas, and Aśaikṣas in the formless realm, should also be understood in the same way. Explaining in detail the four types of Pudgalas in the desire and form realms: Who is the Bodhisattva in the desire and form realms? It is the noble one who has attained special abilities, who, in order to ripen sentient beings, is not born in the formless realm, possesses Dhyāna (meditation) and Samādhi (concentration), abides in the bliss obtained from the essence of meditation, and from there equally benefits many sentient beings by being born in the desire realm, and the Bodhisattva who is born in any of the form realms. Who is the Pratyekabuddha (solitary realizer) in the desire realm? It is the Pudgala who, due to the power of past aspirations, is born in the desire realm when there is no Samyak-saṃbuddha (perfectly enlightened Buddha) and Śrāvaka (hearer) of the Buddha, and attains Bodhi (enlightenment) by themselves without relying on other spiritual friends. The Madhyamakahṛdaya (Essence of the Middle Way) says: 'Dharmas are neither negated nor established.'

---

ིར། །ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་གཤེགས་གྱུར་ པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ ལྡན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་དེའི་ངང་དུ་གཤེགས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་དགའ་ ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བདུད་ལས་རྒྱལ་བའི་བར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མཛད་པ་ དགུ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་ པོའི་བར་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་ པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡང་འདོད་ 1-740 པའི་ཁམས་སུ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་བླ་མར། དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་ བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་ མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་བ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུང་སྙིང་པོར་ གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་འཇོམས་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ བསྐོར། །མྱང་ངན་འདས་པར་གཤེགས་མཛད་རྣམས། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། ། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་ན་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་དགའ་ལྡན་པའི་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འཁྲུངས་ ནས་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་དེ། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཐམས་ ཅད་གདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་བྱམས་པ་ལ་གནང་ནས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་ དབང་བསྐུར་ཞིང་། ལྷ་རྣམས་ལ་ཁོ་བོ་མི་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་སྟེ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་མི་ ཕམ་པ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱིས་བག་ཡོད་པར་གྱིས་ལ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་ན་ཡང་མཉན་པའི་ཆེད་དུ་ཤོག་ཅིག །ཅེས་གསུངས་ནས་རིམ་གྱིས་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་ དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཕོ་བའི་མཛད་པ་(༡)དང་། དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ལེན་པའི་ཚུལ་ བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་བྱེད་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་གླང་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་མཆེ་ བ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་རྒྱབ་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གཡོགས་པ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ། ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་ལ་ གནས་པའི་གློ་གཡས་པ་ནས་དགེ་བའི་ལྟས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པས་ཞུགས་ ཤིང་། ལྷུམས་དེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་ནས་ཟླ་བ་བཅུའི་བར་དུ་བདེ་བའི་ངང་ལ་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པའི་ མཛད་པ་(༢)དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྣམས་སུ་མེ་ ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཁ་འབུས་པ་དང་གཏེར་ཆེན་པོ་ཉི

【現代漢語翻譯】 如經中所說：『法性如何，即如是般，彼已逝去。因此，彼即如來。』 意即如來如實證悟並安住于具足清凈之法性，並宣說如實之法性。 那麼，身語意之秘密不可思議者是誰呢？ 即從安住于兜率天開始，直至戰勝魔軍之間，示現九種菩薩行，以及從現證圓滿菩提直至示現入大涅槃之間，示現三種如來行。如是，示現一切與菩薩行相應的解脫，以及於欲界中示現佛陀行之解脫者。 如《寶性論》所說：『從兜率天降，入胎與誕生，工巧處善巧，后妃眷屬樂，出離行苦行，趨菩提樹心，摧魔軍眾已，圓滿證菩提，轉法輪妙 Wheel of Dharma，示現入涅槃，于不凈剎土，盡輪迴際住。』 就以導師而言，大士曾化生為兜率天之聖子白幢，成熟解脫無量天眾。當調伏贍部洲眾生之時已到，便將珍寶冠冕授予慈氏菩薩（彌勒），立之為補處。並對諸天眾說：『我為調伏眾生故將前往人間，彌勒將為汝等說法，汝等當精進。于贍部洲轉法輪時，亦當為聽法而來。』 如是次第而降。 如是，從兜率天降之事業(1)。 之後，示現以婆羅門種姓之方式受生，幻化成六牙白象，背覆金網，從安住于齋戒之母后右脅而入胎，並伴隨無數吉祥之兆。其胎藏亦被加持為名為『珍寶莊嚴』之廣大宮殿，于其中安樂住胎十月，此乃入胎之事業(2)。之後，于王舍城之眾多園林中，百花盛開，涌現眾多寶藏。

【English Translation】 As it is said in the scriptures: 'As is the nature of reality, so has he gone; therefore, he is the Thus-Gone One (Tathagata).' This means that the Tathagata truly realizes and abides in the pure nature of reality, and proclaims the truth of reality. So, who is the one whose body, speech, and mind are inconceivably secret? It is the one who, from dwelling in the Tushita Heaven, demonstrates the nine deeds of a Bodhisattva until the victory over the Maras, and from the attainment of perfect enlightenment until the demonstration of entering into the Great Nirvana, demonstrates the three deeds of a Buddha. Thus, it is the one who demonstrates all liberations corresponding to the conduct of a Bodhisattva, as well as the liberation of the conduct of a Buddha in the desire realm. As stated in the 'Ratnagotravibhāga': 'Descending from Tushita, entering the womb and being born, being skilled in crafts, delighting in the retinue of consorts, renunciation, practicing austerities, proceeding to the heart of the Bodhi tree, destroying the hosts of Maras, perfectly attaining enlightenment, turning the Wheel of Dharma, demonstrating entering into Nirvana, dwelling in impure realms as long as samsara lasts.' In the case of the Teacher himself, the great being was born as the holy son 'White Banner' in the Tushita Heaven, maturing and liberating countless hosts of gods. When the time came to tame the beings of Jambudvipa, he bestowed the jeweled crown upon Maitreya, installing him as his successor. He said to the gods, 'I am going to tame humans, Maitreya will teach you the Dharma, so be diligent. When the Wheel of Dharma is turned in Jambudvipa, come to listen to the Dharma.' Thus, he descended in stages. Thus, the deed of descending from Tushita (1). Then, he manifested taking birth in the manner of the Brahmin caste, transforming into a pure white elephant with six tusks, its back covered with a golden net, entering the right side of his mother, who was abiding in the practice of sojong (fasting and purification), accompanied by countless auspicious signs. His womb was also blessed as a great palace called 'Adorned with Jewels,' where he dwelt in bliss for ten months, this is the deed of entering the womb (2). Then, in the numerous gardens of the great city of Rajagriha, various flowers bloomed, and great treasures appeared.

---

་ཁྲི་ཡང་ཁ་བྱེ་བ་དང་། མཛོད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ 1-741 རྣམས་ལས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་བཟང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་བྱུང་ཞིང་བཙའ་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་ལུམྦི་ནཱིའི་ཚལ་ ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་ནང་དུ་གཤེགས་པ་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བྱས་པའི་ཡལ་ག་ ནས་བཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་ནོར་བུ་ལྟར་དྭངས་ཤིང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ ཀྱིས་མཛེས་པ་རྒྱན་དང་ན་བཟའ་དང་བཅས་པ་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་གློ་གཡས་པ་ནས་ འཁྲུངས་པ་ལ། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མཆོད་ ཅིང་ཕྱོགས་དྲུག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་བདུན་པོར་བ་ལས་པད་མ་འདབ་མ་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཤིང་ རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་རེ་རེ་ཡང་བྱུང་ཞིང་། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་པ་ཡང་མཛད་དེ་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བྲམ་ཟེས་མཚན་བཟང་པོ་ ཡང་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་པའི་མཛད་པ་(༣)དང་། དེ་ནས་ཡིག་ཤིང་ནོར་ བུ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྲས་པ་གསེར་གྱི་ཡང་མིག་ཅན་ཐོགས་ཏེ་བྱིས་པ་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡི་ གེའི་གྲར་བྱིན་ནས་ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལི་རྣམས་ལ་སློབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཞིང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་ མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཡེ་གེའི་རིགས་མཐའ་ཡས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་པས་བྱིས་པ་ སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡང་སྨིན་པར་མཛད་ལ། རྩིས་པ་ཤཱཀྱ་སྲིད་སྒྲུབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་རྩིས་ དང་ཤྭོ་དགོད་པ་དང་འཕོང་དང་གྱད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསླབ་ པའི་གནས་རྣམས་ལ་ཡང་སློབ་པར་མཛད་ཅིང་སློབ་དཔོན་ལས་ལྷག་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་ པས་སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པའི་མཛད་པ་ (༤)དང་། དེ་ནས་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལོན་པ་ན་རྒྱལ་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་མི་འཆད་པའི་དོན་དུ་ ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་བཙུན་མོ་རྣམས་བཞེས་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཕ་ཤཱཀྱ་ལག་ན་བེ་ཅོན་ལ་སོགས་པས་གང་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ 1-742 ཞེས་སྨྲས་པ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཐོས་ནས། ཡི་གེ་དང་རྩིས་དང་གྱད་ཀྱི་ འཛིན་སྟངས་དང་བོང་དང་མཆོངས་དང་རྐྱལ་དང་འཕོང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ ཐམས་ཅད་ལ་འགྲན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ས་འཚོ་མ་དང་གྲགས་ འཛིན་མ་དང་ལེགས་སྐྱེས་མ་དང་རི་དྭགས་འཛིན་མ་རྣམས་འཁོར་ཉི་ཁྲི་ཉི་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ ཁབ་ཏུ་བཞེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་དགྱེས་པར་རོལ་བའི་མཛད་ པ་(༥)དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ལས་མི་འདའ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ བསྐུལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ག

ིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རོལ་མོ་རྣམས་ལས་སྔོན་ གྱི་དམ་བཅས་པ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ཡང་ཡང་བྱུང་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བཞེད་པ་ ལ། ཡབ་ཀྱིས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འདོད་ཡོན་ལ་རྩེར་བཏང་བའི་ལམ་དུ་རྒས་པ་དང་ན་བ་དང་ ཤི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་གཟིགས་ཤིང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་གཟིགས་ནས། ཡབ་ལ་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཞུས་པས་མ་གནང་བར་ཁང་བཟང་ཟབ་མོར་བཅུག་སྟེ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ ཤཱཀྱ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱས་སྲུང་ཞིང་གནས་པ་ལས། ཞག་བདུན་འདས་པའི་ནམ་ཕྱེད་ན་ལྷའི་ མཐུས་མི་རྣམས་གཉིད་མཐུག་པོར་གྱུར་པ་དང་ཡབ་ལ་ཞུས་ཤིང་གནང་སྟེ། འདུན་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་རྟའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆིབས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ ཏུ་མེད་པས་མཆོད་བཞིན་པས་བར་སྣང་ལ་མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་གི་དྲུང་དུ་བྱོན་ཏེ་རྟ་མཆོག་ རྒྱན་དང་བཅས་པ་འདུན་པ་ལ་ཟློག་ཅིང་། རལ་གྲི་ཨུཏྤལ་མཐིང་ག་ལྟ་བུས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ ཉིད་ཀྱིས་བཞར་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བའི་རྔོན་པས་ན་བཟའ་ངུར་སྨྲིག་ཕུལ་བ་ཡང་ བླངས་ཏེ་དཔལ་རང་བྱུང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་མཛད་པ་(༦)དང་། དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་པ་ལ་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གཅེར་བུ་དང་རྩེ་གསུམ་ལ་མཆོང་པ་དང་མེ་ལྔ་བསྟེན་པའི་ 1-743 དཀའ་སྤྱད་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་རློམ་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཆུ་བོ་ནཻ་ རན་ཛ་ནའི་འགྲམ་དུ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་བཀག་སྟེ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ མཐའ་ཡས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཏིལ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཙམ་གསོལ་བའི་དཀའ་བ་ལོ་དྲུག་ སྤྱད་པས་སྐུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་རིད་ཅིང་བསྐམས་པར་གྱུར་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ རྗེའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུར་ནས་ ཞིང་བའི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་ཆན་དང་འོ་ཐུག་དྲངས་པ་གསོལ་བས་ སྐུ་གསེར་གྱི་གཏན་པ་ཕྱིས་པ་ལྟར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་མཛད་པ་(༧)དང་། དེ་ ནས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་གནས། །རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ ཐུགས་གཏད་དེ་གཤེགས་པའི་ལམ་དུ་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རྩྭ་ཀུ་ཤ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ ལྟར་སྔོ་ཞིང་འཇམ་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་ཕུལ་བ་རྣམས་བླངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་མ་ འཁྲུགས་པར་བཏིང་བ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་དྲང་པོར་བསྲངས་བའི་ཞལ་ ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྟན་དེ་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ བར་དམ་བཅས་པ་མཛད་པ་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་ པ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་(༨)ད

【現代漢語翻譯】 從諸佛加持的音樂中，他反覆回憶起先前的誓言，渴望出家。他的父親讓他沉溺於花園的享樂之中，在那裡他看到了衰老、疾病和死亡的痛苦，也看到了修道者的優點。他請求父親允許他出家，但未獲準許，而是被關在深宮之中，由來自四面八方的五百名釋迦族人守護。七天過去後的半夜，由於天神的力量，人們都沉睡了。他請求父親並獲得允許，與侍從一起騎上駿馬，無數的天神，包括四大天王等，供養著他。他在空中來到清凈的佛塔前，將裝飾華麗的駿馬交還給侍從。他用一把像藍色蓮花一樣的劍親自剃度，天神幻化的獵人獻上赭紅色的僧衣，他也接受了，如同吉祥自生圓滿出家一般，這是從王宮出走的示現（６）。 之後，爲了駁斥那些視低劣的戒律和苦行為至上的外道，如裸體者、跳三尖者和事火者，他們自以為僅憑苦行就能解脫。他在尼連禪河邊屏住呼吸，進入無動等無量禪定，每天只吃半粒芝麻，苦修了六年，導致身體極度消瘦。諸佛以慈悲的光芒加持他，他從禪定中起身。天神獻上供養，農家女樂施等供養了米飯和牛奶粥，他食用后，身體如同擦拭過的金柱一般。這是苦修的示現（７）。 之後，他下定決心前往過去三世諸佛證悟菩提的地方——金剛座。在前往的路上，賣草人吉祥獻上了像孔雀頸項一樣翠綠、柔軟且芬芳的吉祥草，他接受了這些草，並將它們鋪在菩提樹下，結跏趺坐，身體端直，面朝東方。他發誓在未證得大菩提之前，絕不離開此座。諸佛及其眷屬都對此讚歎不已。這是前往菩提樹的示現（８）。

【English Translation】 From the music blessed by the Buddhas, he repeatedly recalled his previous vows, longing to renounce the world. His father indulged him in the pleasures of the garden, where he saw the suffering of aging, sickness, and death, and also the virtues of a renunciate. He requested his father to allow him to renounce, but was not permitted, and instead was confined in a deep palace, guarded by five hundred Shakyas from all four directions. After seven days, in the middle of the night, due to the power of the gods, the people fell into a deep sleep. He requested his father and was granted permission, and together with his attendant, he rode the royal horse, being offered to by countless gods, including the Four Great Kings. He arrived in the sky at the pure stupa, returned the decorated royal horse to his attendant. He personally shaved his head with a sword like a blue lotus, and the hunter transformed by the gods offered him ochre robes, which he also accepted, like the auspicious self-arisen perfect renunciation, this is the manifestation of departing from the royal palace (6). After that, in order to refute the heretics who regarded inferior discipline and asceticism as supreme, such as the naked ones, the trident jumpers, and the fire-worshippers, who presumptuously thought they could be liberated merely by asceticism. He held his breath by the Nairanjana River, entered into limitless samadhis such as immovability, and practiced austerities for six years, eating only half a sesame seed each day, which caused his body to become extremely thin and emaciated. The Buddhas blessed him with rays of compassion, and he arose from samadhi. The gods offered him sustenance, and the farmer's daughter Lekshya and others offered him rice and milk porridge, which he ate, and his body became like a polished golden pillar. This is the manifestation of practicing austerities (7). After that, he resolved to go to Vajrasana, the place where many Buddhas of the three times had attained enlightenment. On the way, the grass seller Tashi offered him auspicious grass, green, soft, and fragrant like a peacock's neck, which he accepted and spread under the Bodhi tree, sitting in the lotus position, with his body upright and his face facing east. He vowed not to move from that seat until he had attained great enlightenment. The Buddhas and their retinues praised him greatly. This is the manifestation of going to the Bodhi tree (8).

---

ང་། དེ་ནས་སྲོད་ལ་བབ་པའི་དུས་ སུ་སྨིན་མཚམས་ནས་བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ མཐའ་ཡས་པ་བཀྱེ་ཞིང་། འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་མོ་རྣམས་ལས་བདུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་ པོ་བྱུང་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱིན་ གྱིས་བརླབས་པ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་ནས་འཇིགས་ སུ་རུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་མ་དང་བཅས་པའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ འོངས་ཏེ། རི་དང་བྲག་དང་མེ་དང་ཐོག་དང་འཁོར་ལོ་དང་མདུང་ཐུང་དང་རལ་གྲི་དང་གཏུན་ 1-744 ཤིང་དང་མདའ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སེར་བ་དྲག་པོའི་རྒྱུན་བཞིན་ དུ་བར་དང་མཚམས་མེད་པ་ཕབ་ཀྱང་། དེའི་བྱམས་པའི་མཐུ་ལས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མེ་ ཏོག་གི་ཆར་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ལྡིང་ཞིང་འབབ་པར་གྱུར་པས་ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་འགྱུར་ གྱིས་ཀྱང་བརྫི་བར་མ་ནུས་ལ། བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པའི་རྣམ་ འགྱུར་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་བསླུ་བར་མ་ནུས་པ་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་མཐའ་དག་ འཇོམས་པའི་མཛད་པ་(༩)དང་། དེ་ནས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་མངོན་དུ་ མཛད་ཅིང་གུང་ཐུན་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ཐོ་རངས་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་ དུ་མཛད་པ་སྟེ། ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཤིང་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ས་གཡོ་བ་དང་འོད་གསལ་བ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་བཟང་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་བ་ལ། ཕྱོགས་བཅུའི་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་ཤིང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོས་ཀྱང་མཆོད་ ཅིང་བསྟོད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཛད་པ་(༡༠) དང་། དེ་ནས་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་གསེར་ གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡོན་དུ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་བཏབ་པས། བཱ་ར་ཎཱ་ སཱིར་བྱོན་ཏེ་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་བདུན་དུ་བསྐོར་བས་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་ནས་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ་དང་། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་བྱོན་ ཏེ་གང་ཟག་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་བར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ 1-745 ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་བཅུའི་བར་དུ་བསྐོར་བས་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་

【現代漢語翻譯】 然後，當夜幕降臨時，從眉間放射出名為『摧毀魔眾壇城』的無量光芒。從光芒的頂端發出降伏魔眾的巨大聲音，加持遍佈三千大千世界。兇惡的魔及其眷屬極度混亂，帶著令人恐懼的各種姿態，龐大的軍隊聚集在上方虛空中。他們如猛烈的冰雹般，毫無間隙地降下無數的武器，如山、巖、火、雷、輪、短矛、劍、杵、巨箭等。然而，憑藉佛陀慈愛的力量，這些武器毫無傷害，反而變成了花雨，飄舞降落，無法被嗔恨所摧毀。魔女們展現出無盡的愛慾姿態，也無法引誘佛陀。就這樣，佛陀完成了摧毀一切魔眾的事業(9)。 之後，在上半夜，佛陀證得四禪；在半夜，生起各種神通；在黎明，證得諸漏已盡。在十地修行的最後階段，以金剛喻定一剎那的智慧，斷除所有剩餘的所斷，圓滿究竟的證悟，顯現為法身和智慧的自性，圓滿成佛。此時，所有世界都發生了震動、光明閃耀、天降花雨等不可思議的吉祥徵兆。十方諸佛都讚歎不已，包括天神在內的眾多眾生也供養和讚頌佛陀，獲得了這樣的果位，這就是圓滿證悟菩提的事業(10)。 此後，梵天和帝釋天等無數天神獻上具有千輻的金輪，再三祈請佛陀轉法輪。於是，佛陀前往波羅奈斯，為五比丘等應化眾生，初轉四諦法輪，歷時七年，使他們從執著於人我的觀點中解脫出來，進入涅槃之道。佛陀又前往鷲峰山等地，為四眾弟子等應化眾生，中轉無相法輪，歷時十年，使他們從執著於事物實有的觀點中解脫出來。

【English Translation】 Then, as night fell, from between his eyebrows he emitted immeasurable rays of light called 'Destroying the Mandala of the Maras'. From the tips of the rays came a great sound subduing the Maras, blessing and pervading all the three thousand great thousand world realms. The wicked Maras and their retinues were extremely agitated, and with various terrifying appearances, a great host of forces came into the space above. They rained down countless weapons like mountains, rocks, fire, lightning, wheels, short spears, swords, clubs, and great arrows, like a violent hailstorm without interval. However, through the power of his loving-kindness, there was no harm, and it turned into a rain of flowers, hovering and falling, unable to be crushed even by the appearance of hatred. The extremely beautiful daughters of the Maras displayed endless appearances of desire, but were unable to seduce him. Thus, he accomplished the deed of destroying all the hosts of Maras (9). Then, in the first part of the night, he manifested the four concentrations; at midnight, he generated the superknowledges; and at dawn, he manifested the exhaustion of defilements. At the end of the ten bhumis, with the vajra-like samadhi, in a single instant of wisdom, he abandoned all the remaining to-be-abandoned, completely perfected ultimate realization, and manifestly awakened into the nature of body and wisdom, becoming perfectly enlightened. At that time, in all the world realms, there occurred inconceivable auspicious signs such as the earth shaking, light shining, and rain of flowers falling. All the Buddhas of the ten directions praised him, and many beings, including gods, also made offerings and praised him, attaining such a state. This is the deed of perfect enlightenment (10). Thereafter, countless hosts of gods, including Brahma and Indra, offered a golden wheel with a thousand spokes and repeatedly requested him to turn the wheel of Dharma. Then, he went to Varanasi and for the five excellent monks and other disciples to be tamed, he first turned the wheel of Dharma of the Four Noble Truths for seven years, causing them to turn away from the view of self of a person and enter the path of Nirvana. He then went to Vulture Peak and other places, and for the disciples to be tamed such as the four assemblies, he turned the intermediate wheel of Dharma of no characteristics for ten years, causing them to turn away from the view of grasping at entities.

---

ནས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང་། མཉན་ཡོད་དང་ལང་ཀ་པུ་རི་ལ་སོགས་ པར་བྱོན་ཏེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལོ་སུམ་ཅུར་བསྐོར་བས་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པའི་ ལྟ་བ་བཟློག་ནས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ལྟ་ བུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་མཛད་པ་(༡༡)དང་། དེ་ནས་རེ་ཞིག་འོས་སུ་གྱུར་པའི་གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གཟུགས་ཏེ་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ བ་དང་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ། གྲོང་ཁྱེར་རྩྭ་མཆོག་ ཏུ་གཤེགས་ནས་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་དུ་གཟིམས་མལ་གྱི་ཐ་མ་མཛད་ཅིང་ས་གཡོ་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བཅས་པས་བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པས་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་ཤིང་བལ་འཇམ་པོས་དཀྲིས་ཤིང་རས་ ཟུང་སྟོང་གིས་ཀྱང་བཅིངས་ནས་འབྲུ་མར་གྱིས་བཀང་བའི་སྒྲོམ་དུ་བཅུག་སྟེ་ཙན་དན་གྱི་མེ་ ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་སྦྱངས་ཀྱང་ཚིག་པར་མ་གྱུར་པ་ལས། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ བྱུང་བས་ཞག་བདུན་དུ་སྦྱངས་པ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པས་མཆོད་པའི་ ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཕུལ་བས། རིང་བསྲེལ་མ་ག་དྷཱའི་ཁལ་བཅུ་གཉིས་བྱོན་པ་ཆ་བརྒྱད་དུ་ གྱུར་ནས་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བབས་ཏེ་སྐུ་གདུང་གིས་ཀྱང་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ (༡༢)རྣམས་སོ། ། ༈ སྤྱད་པས་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དོན། (བདུན་པ།) སྤྱད་པས་དབྱེ་བ་ལ་སྤྱི་དོན་གཉིས་ཏེ། གང་ལ་གནས་པ་སའི་རང་བཞིན་ 1-746 དང་། ས་ལ་ཞུགས་ནས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོའི་ རང་བཞིན་གཉིས་ལས། དབྱེ་བ་ལ། (གཉིས་ཀྱི་དང་པོ།)ཐོབ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ ལ་མོས་པ་གཙོར་སྤྱོད་པས་འཇུག་པ་མོས་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ལ་ཇི་ལྟར་ འདོད་པ་བཞིན་འཇུག་པ་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཆོས་ཉིད་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་ཐོབ་པའི་ས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་འབད་ མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཇུག་པ་གྲུབ་པས་ཐོབ་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། རྒྱན་ལས། ས་ཐོབ་པ་ ནི་མོས་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ས་རྣམས་ནི། །གྲུབ་ པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།)གྲུབ་ཚུལ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི

【現代漢語翻譯】 此後，通過大乘道使其成熟，前往舍衛城（梵文：Śrāvastī，古印度城市，意為『豐饒』）和楞伽補梨（梵文：Laṅkāpurī，羅剎之城）等地，為各種不同根器的眾生，轉了三十年最後意義的決定性法輪，從而扭轉了執著于有無、常斷等極端的見解，引導他們趨向于遠離四邊戲論的大菩提，如是轉法輪的事業(11)。然後，暫時爲了那些堪能被調伏的眾生的利益而示現圓滿，爲了策勵懈怠者修行，並使執常者從常的執著中解脫等目的，前往拘尸那揭羅（梵文：Kuśinagara，意為『茅草城』），在雙娑羅樹林中示現最後的臥姿，並伴隨著地動等不可思議的神變，如薪盡火滅般示現色身入滅之相。阿難陀（梵文：Ānanda，佛陀十大弟子之一，意為『歡喜』）等人按照轉輪王的葬儀，用柔軟的棉花包裹佛身，再用雙重粗布纏繞，放入裝滿麻油的棺槨中，雖然用極熱的旃檀木焚燒，卻無法焚燬。之後，從佛陀的心間生出智慧之火，焚燒了七日，天人等無量眾生供養了無量的供品。最終，燒出摩揭陀國（梵文：Magadha，古印度十六雄國之一）十二卡爾沙帕納（重量單位）的舍利，分成八份，分到劫比羅伐窣堵（梵文：Kapilavastu，意為『黃褐色』）等大城市，佛陀的遺體也因此行了廣大的利益眾生之事，如是示現涅槃的事業(12)。 接下來是依行持的分類的總義。 (第七)依行持的分類有兩個總義：一是所依止的地的自性，二是在地上修行的方式。 首先是共同的分類和各自的自性。分類方面：(二者的第一個)依獲得方式的分類是：以對法類的信解為主而進入的信解所獲得的地；以及按照對十種行持的意願而進入的行持所獲得的地；以及第一個地以上，能夠現量見到法性而證悟的證悟所獲得的地；特別是第八地以上，能夠毫不費力地任運成就而進入的成就所獲得的地，共有四種。如《莊嚴經論》所說：『獲得地是依于信解和進入行持，以及爲了證悟，諸地是依于成就的方式，共有四種。』 (第二個)依成就方式的分類是：資糧道和加行道

【English Translation】 Thereafter, maturing beings through the path of the Great Vehicle, he traveled to places like Shravasti (Sanskrit: Śrāvastī, an ancient Indian city, meaning 'abundance') and Lankapuri (Sanskrit: Laṅkāpurī, city of Rakshasas), and for thirty years turned the final, definitive Wheel of Dharma for disciples of various dispositions, reversing views that clung to extremes of existence and non-existence, permanence and annihilation, and guiding them towards the Great Bodhi, free from the elaborations of the four extremes. Such was the deed of turning the Wheel of Dharma (11). Then, temporarily manifesting the completion of the task for the sake of those disciples who were ready to be tamed, to encourage the lazy to practice Dharma and to liberate those who cling to permanence from that clinging, he went to Kushinagar (Sanskrit: Kuśinagara, meaning 'city of straw'), manifested his final reclining posture in the grove of twin Sala trees, and with inconceivable miracles such as the earth shaking, like a fire that goes out when the fuel is exhausted, he manifested the manner of the physical body passing into Nirvana. Ananda (Sanskrit: Ānanda, one of the ten great disciples of the Buddha, meaning 'joy') and others, according to the funeral rites for a Chakravartin king, wrapped the Buddha's body in soft cotton, bound it with two layers of coarse cloth, and placed it in a coffin filled with sesame oil. Although burned with extremely hot sandalwood, it could not be burned. Then, from the Buddha's heart, a fire of wisdom arose, burning for seven days, and countless beings, including gods, offered immeasurable offerings. Finally, twelve kalsas (unit of weight) of relics from Magadha (Sanskrit: Magadha, one of the sixteen ancient Indian kingdoms) were produced, divided into eight parts, and distributed to great cities such as Kapilavastu (Sanskrit: Kapilavastu, meaning 'tawny'). The Buddha's relics thus performed vast deeds for the benefit of sentient beings. Such were the deeds of passing into Nirvana (12). Next is the general meaning of the classification by practice. (Seventh) The classification by practice has two general meanings: first, the nature of the ground on which one relies; second, the manner of practicing on that ground. First, there is the common classification and the individual characteristics. Regarding the classification: (The first of the two) The classification by the method of attainment is: the ground attained by faith, which is entered primarily through faith in the Dharma; and the ground attained by practice, which is entered according to one's desire for the ten practices; and the ground attained by realization, which is the knowledge of directly seeing the nature of reality from the first ground onwards; and especially the ground attained by accomplishment, which is entered effortlessly and spontaneously from the eighth ground onwards. As the Ornament of Realization says: 'The attainment of the ground is based on faith and entering into practice, and for the sake of realization, the grounds are based on the mode of accomplishment, there are four types.' (Second) The classification by the method of accomplishment is: the paths of accumulation and preparation.

---

་གནས་སྐབས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ ས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་གནས་སྐབས་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ས་ནི་གྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་པ་ལའང་ དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པའི་ཆ་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། བརྒྱད་ པ་ཡན་ཆད་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ གྲུབ་དང་། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཡང་ འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ལས། (དང་པོ།) མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནི། ཐེག་ཆེན་རྒྱས་འགྱུར་ རིགས་སད་ཅིང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་དང་བོར་མ་ཆུད་ཀྱི་བར་གྱི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་གོང་ ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། ། 1-747 (གཉིས་པ།) ལྷག་བསམ་དག་པའི་ས་ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སྤངས་པ་རྟོགས་པ་དང་། ། ཡོངས་སྦྱོང་འཕོ་ཚུལ་ཡོན་ཏན་ངེས་ཚིག་གོ། མཚན་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཆར་ཕྱེ་བ་ལ་ནི་སའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང་། དབུས་མཐའི་ཊཱི་ཀར་ཡང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ས་ རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དབྱེ་བ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)གང་ཟག་གིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་གང་ཟག་ ཅེས་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། བཞི་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ ཐ་དད་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། ལྔ་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ལ་ཐ་དད་ པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། དྲུག་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་རྣམ་བྱང་ལ་ཐ་དད་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་ པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་རྣམས་སྒོམ་པའི་བློ་ཐོབ་པ་དང་། བརྒྱད་ པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཤིང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བ་དང

【現代漢語翻譯】 暫時以信解行持之地未成就，見道修道之暫時信解行持之地未成就， 見道修道之清凈意樂地已成就，已成就者中，初地至七地之間，就帶功用方面而言未成就，八地以上，因無功用而成就，此為四種。如雲：『一切諸地未成就，當知成就與未成，已成亦說未成就，亦許說為已成就。』 自性分二：(一)信解行地：從大乘種姓增長，生起初發心，直至未入初地之間的菩薩相續中，具有的殊勝智慧功德，次第增上生長的所依或基礎。此亦名為初業地。 (二)清凈意樂地：體性為：『證無相差別，清凈及轉趣，功德與定義。』體性即是：聖菩薩有學道之智慧及其相應法，作為殊勝功德之所依。如《入中論》云：『由菩薩之大悲等所攝持之智慧，唯以此智慧而分判，可獲得地之名稱，因其為功德之所依。』又如《中邊分別論》之 टीका (梵文天城體：टीका，梵文羅馬擬音：ṭīkā，漢語字面意思：註釋)云：『通達周遍行等義之諸位，乃是彼等所生功德之基礎，即是諸地。』 差別分四：(一)就補特伽羅 (藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人)而言：安住于初地，因證悟法界，了知二取空性，故名為見清凈之補特伽羅。如是，二地不為細微罪垢所染，故為戒律清凈。三地獲得禪定及無量三摩地 (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持)，故為極寂靜。四地因無所執著，故於法無有差別之慢。五地獲得心平等性，故於相續無有差別之慢。六地自性清凈，故於雜染及清凈無有差別之慢。七地安住于無相，故於每一剎那，獲得修習菩提分法之意樂。八地任運成就，故能捨平等性，清凈佛土等。

【English Translation】 The stage of temporarily engaging through faith is not established, and the stage of temporarily engaging through faith in seeing and meditating is not established. The stage of pure intention in seeing and meditating is established. Among those established, from the first to the seventh bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), it is not established in terms of effort, and from the eighth bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) onwards, it is established because there is no effort. These are the four. As it says: 'All the bhumis (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) are not established, one should know what is established and not established. What is established is also said to be not established, and it is also allowed to be said to be established.' There are two types of nature: (1) The bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) of engaging through faith: From the awakening of the Mahayana (藏文：ཐེག་ཆེན，梵文天城體：महायान，梵文羅馬擬音：mahāyāna，漢語字面意思：大乘) lineage and the generation of the first mind, up to the point of not entering the first bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), it is the support or basis for the gradual increase of special wisdom qualities in the continuum of a Bodhisattva (藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ，梵文天城體：बोधिसत्त्व，梵文羅馬擬音：bodhisattva，漢語字面意思：菩薩). It is also called the bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) of the first action. (2) The bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) of pure intention: 'Realizing the absence of characteristics and distinctions, purification and transformation, qualities and definitions.' The characteristic is: the noble Bodhisattva's (藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ，梵文天城體：बोधिसत्त्व，梵文羅馬擬音：bodhisattva，漢語字面意思：菩薩) wisdom in learning, together with its corresponding qualities, serves as the basis for special qualities. As it says in the Entering the Middle Way: 'The name of bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) is obtained only by dividing the wisdom held by the Bodhisattva's (藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ，梵文天城體：बोधिसत्त्व，梵文羅馬擬音：bodhisattva，漢語字面意思：菩薩) compassion, etc., because it serves as the basis for qualities.' Also, in the टीका (梵文天城體：टीका，梵文羅馬擬音：ṭīkā，漢語字面意思：註釋) of the Distinguishing the Middle from the Extremes: 'The stages of understanding the meaning of all-pervading, etc., are the bhumis (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地) in the manner of the basis of the qualities arising from them.' There are four distinctions: (1) The distinction by person: abiding in the first bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because of realizing the emptiness of the realm of phenomena and self, it is called a person with pure view. Similarly, in the second bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because it is not stained by even subtle downfalls, it is pure in discipline. In the third bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because of attaining meditation and infinite samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持), it is extremely tranquil. In the fourth bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because there is no grasping, there is no pride in the difference of dharmas. In the fifth bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because of attaining equanimity of mind, there is no pride in the difference of continuums. In the sixth bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because it is naturally pure, there is no pride in the difference between defilement and purification. In the seventh bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because of abiding without characteristics, one obtains the mind to meditate on the aspects of enlightenment in each moment. In the eighth bhumi (藏文：ས་，梵文天城體：भूमि，梵文羅馬擬音：bhūmi，漢語字面意思：地), because it is spontaneously accomplished, one can abandon equanimity and purify the Buddha-fields, etc.

---

་། དགུ་པ་ལ་སོ་ སོ་ཡང་དག་རིག་བཞི་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། བཅུ་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཐུ་ཆེ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ 1-748 ཀྱི་སྒོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ་དགའ་ལྡན་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངེས་པར་ སྟོན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་དབང་སྐུར་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མཉམ་པར་གཞག །ཆོས་ ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱུད་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་ང་རྒྱལ་མེད། །སྐད་ཅིག་ གཅིག་བློ་ཐོབ་པ་བཏང་སྙོམས་པ། །ཞིང་རྣམས་སྦྱོར་བ་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་པ། །མཁས་པ་ མཐུ་ཆེན་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་པ་དང་། །ངེས་པར་སྟོན་ལ་མཁས་པ་དབང་སྐུར་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) བསླབ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོར་བསླབ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ རྒྱུ་ལ་སློབ་ཅིང་། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། གསུམ་པར་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ དང་། བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་རིམ་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བདེན་པ་དང་རྟེན་ འབྲེལ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ལ་བསླབས་པས། དེ་དག་གི་འབྲས་བུས་ས་བདུན་པ་ལ་ མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བརྒྱད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དགུ་པ་ལ་ སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། བཅུ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ འགྲུབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་སེམས་དང་། ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རྗེས་སློབ། ཅེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ནི། །ས་བཞི་པོ་ ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) ཕུང་པོ་ལྔས་དབྱེ་བ་ནི། ས་དང་པོར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ནས། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། གསུམ་པར་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། བཞི་པ་ལྔ་ པ་དྲུག་པ་རྣམས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། བདུན་པ་ལ་སོགས་པར་འབྲས་བུ་བཞིའི་སྒྲིབ་ པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོགས་པའི་ 1-749 སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ སྦྱོང་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་། །དེ་ཡི་འོག་ ཏུ་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ནི། །སྒྲིབ་ པ་བཞི་དང་ཐོགས་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲོལ་དང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ སྦྱོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) ཕར་ཕྱིན་གྱིས་དབྱེ་བ་ནི། ས་རེ་རེ་ནའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་ བར་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དང་པོ་ན་སྤྱིན་པ་ག

【現代漢語翻譯】 第九，爲了獲得對四種正確智慧的完全掌控，他精於成熟眾生。 第十，爲了獲得偉大的神通，他力量強大，完全具備禪定和陀羅尼（梵文：dhāraṇī，梵文羅馬擬音：dharani，藏文：གཟུངས་，漢語字面意思：總持）之門的身體，並且樂於住在兜率天等處，必定示現化身，並且是從所有佛陀那裡獲得灌頂的人。被稱為菩薩的見地完全清凈，戒律極其清凈，平等安住，對於佛陀的教法、傳承和所有煩惱，完全清凈，沒有差別和傲慢。一瞬間獲得智慧，保持平靜，凈化凈土，成熟眾生。精於神通，完全具備身體，必定示現，並且精於灌頂。如是說。 （第二，）以三學區分：第一地學習完全清凈三學的因，第二地學習戒律，第三地學習心，第四、第五、第六地依次學習菩提之分、真諦和緣起之智慧。因此，這些果實使得第七地獲得無相智慧，第八地獲得任運成就智慧，第九地成熟眾生，第十地成就禪定和陀羅尼的功德。在此，徹底領悟法性之後，學習增上戒律、增上心和增上智慧。這四種果實真實地依賴於這四地。如是說。 （第三，）以五蘊區分：第一地直接領悟法性之後，第二地凈化戒蘊，第三地凈化定蘊，第四、第五、第六地凈化慧蘊，第七地等凈化從四果之障礙中解脫的蘊，在佛陀的境界中，也凈化從所知障中解脫和解脫之智慧所見的蘊。在此，徹底領悟法性之後，凈化戒蘊，其後凈化定蘊和慧蘊。除此之外，凈化從四種障礙和所知障中解脫，以及解脫之智慧。如是說。 （第四，）以六度區分：雖然每一地都圓滿了所有的波羅蜜多（梵文：pāramitā，梵文羅馬擬音：paramita，藏文：ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་，漢語字面意思：到彼岸），但第一地主要修佈施波羅蜜多（梵文：dāna-pāramitā，梵文羅馬擬音：dana-paramita，藏文：སྦྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་，漢語字面意思：佈施到彼岸）。

【English Translation】 Ninth, in order to gain complete control over the four correct wisdoms, he is skilled in maturing sentient beings. Tenth, in order to gain great supernatural powers, he is powerful, fully possesses the body of the gates of dhyana and dharani, and is happy to dwell in Tushita Heaven and other places, and will surely show manifestations, and is the person who has received empowerment from all Buddhas. Called a Bodhisattva whose view is completely pure, whose discipline is extremely pure, who abides in equality, and who, for the Buddhas' teachings, lineage, and all afflictions, is completely pure, without difference or arrogance. In an instant, he gains wisdom, remains calm, purifies the pure lands, and matures sentient beings. Skilled in supernatural powers, fully possessing the body, surely showing manifestations, and skilled in empowerment. Thus it is said. (Second,) distinguished by the three trainings: In the first bhumi, one learns the cause of completely purifying the three trainings; in the second, the training of discipline; in the third, the training of mind; and in the fourth, fifth, and sixth, one learns, in order, the wisdom of the aspects of enlightenment, truth, and dependent origination. Therefore, the fruits of these cause the seventh bhumi to obtain the wisdom of no characteristics, the eighth to obtain the wisdom of spontaneous accomplishment, the ninth to mature sentient beings, and the tenth to accomplish the qualities of dhyana and dharani. Here, after thoroughly understanding the nature of reality, one learns the superior discipline, the superior mind, and the superior wisdom. These four kinds of fruits truly rely on these four bhumis. Thus it is said. (Third,) distinguished by the five skandhas: After directly realizing the nature of reality in the first bhumi, the second bhumi purifies the skandha of discipline, the third bhumi purifies the skandha of samadhi, the fourth, fifth, and sixth bhumis purify the skandha of wisdom, and the seventh bhumi and so on purify the skandha of liberation from the obscurations of the four fruits. In the realm of the Buddha, one also purifies the skandha of seeing the wisdom of liberation and liberation from the obscurations of knowable objects. Here, after thoroughly understanding the nature of reality, one purifies the skandha of discipline, after that, one purifies the skandha of samadhi and the skandha of wisdom. Other than that, one purifies the liberation from the four obscurations and the obscurations of knowable objects, and the wisdom of liberation. Thus it is said. (Fourth,) distinguished by the paramitas: Although each bhumi is complete with all the paramitas, the first bhumi mainly practices the dana-paramita.

---

ཙོ་ཆེ་བ་ནས་བཅུ་པ་ན་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ཆེ་བའི་ བར་ཏེ། དབུས་མཐར། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་དང་ནི་ ཤེས་རབ་ཐབས། །སྨོན་ལམ་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འདི་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ། །ཞེས་ པ་ལྟར། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་ནི། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སྤངས་པ་ནི། ས་བཅུ་སོ་སོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ རང་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་རིག་པ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སྒྲིབ་པ་བཅུ། །ས་བཅུའི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི། །གཉེན་པོ་དག་ནི་ས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་། (ས་ བཅུ་པའི་)མདོ་ལས། ས་ཐོབ་འགྱུར་མ་ཐག་ཏུ་འཇིགས་པ་ལྔ་དང་བྲལ། །འཚོ་བ་ཆད་དང་འཆི་ དང་མི་བསྔགས་ངན་འགྲོ་དང་། །འཁོར་གྱི་འཇིགས་བྲལ་དེ་ལ་བག་ཚའི་རྣམ་པ་མེད། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་ལ་བདག་གི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་འཇིགས་པ་ལྔ་སྤངས་པ་དང་། རྒྱུད་ བླ་མར། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་དང་། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ལས་ དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་ བོ་བཞིའང་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། 1-750 རྟོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མཉམ་གཞག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཤིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ ཇི་སྙེད་པའི་ཚུལ་སྣང་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་སུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་ མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སོ་ སོས་ནི། ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ ཚུལ་དུ་རྟོགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་གཉིས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འདི་འོད་གསལ་བར་ མཐོང་བས་མཆོག་གི་དོན་དང་། གསུམ་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ མཐུན་པའི་དོན་དང་། བཞི་པར་གང་ལ་ཡང་བདག་གི་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ དོན་དང་། ལྔ་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཐ་དད་མེད་ པའི་དོན་དང་། དྲུག་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ་རང་ བཞིན་གྱིས་དག་པས་གསལ་དུ་རྣམ་པར་དག་པའང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དང་། བདུན་པར་མདོ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་དང་། བརྒྱད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ཉོན་མོང

【現代漢語翻譯】 從第一地到第十地，智慧是主要的。如《中邊分別論》所說：『佈施、持戒、忍辱、精進，禪定、智慧、方便善巧，願力、力量與智慧，此等是十度彼岸。』 如是，特殊與非特殊，應於十地中知曉。』 如是。 斷除方面：于各個十地中，以證悟法界之智慧，次第斷除各自不相順之品，即由無明所攝之所知障。如雲：『法界無明，非煩惱性，十種障礙，十地之不順品，彼等之對治即是地。』 如是。此外，《十地經》中說：『獲得初地之際，即脫離五種怖畏：生活斷絕、死亡、不讚嘆、惡趣以及眷屬之怖畏，彼無有怯懦之相，何以故？因彼無有我之住處。』 如是斷除五種怖畏。于《寶性論》中雲：『聖者已斷除，死亡、疾病與衰老之痛苦根源。由業與煩惱所生，于彼無有，故彼不存在。』 如是，亦斷除了四種苦流等等。 證悟方面：一切眾生皆于等持中，證悟法性勝義諦之如實，遠離戲論邊，如虛空般；於後得位，證悟世俗諦之顯現，無自性如幻化。如入無分別陀羅尼經云：『以無分別之智慧，見一切法如虛空之中心。由彼之後得智慧，見一切法如幻化等八喻。』 如是。各自而言：于初地，證悟法界自性為一切之本體；如是，於二地，見自性光明，為最勝之義；於三地，證悟一切教法為證悟之同因；於四地，于任何事物皆無有我之執著；於五地，于清凈之界中，自他之相續無有差別；於六地，煩惱為突發性的，非自性，以自性清凈故，亦非顯現清凈；於七地，經部等之法相無有差別；於八地，獲得不生法忍，煩惱

【English Translation】 From the first Bhumi to the tenth, wisdom is paramount. As the Madhyantavibhaga states: 'Generosity, ethics, patience, diligence, meditation, and wisdom, skillful means, aspiration, power, and wisdom; these are the ten perfections.' Thus, the special and non-special should be understood within the ten Bhumis. In terms of abandonment: In each of the ten Bhumis, the obscurations to knowledge, encompassed by ignorance, which are the respective discordant aspects, are gradually abandoned through the wisdom that realizes the Dharmadhatu. As it is said: 'Ignorance of the Dharmadhatu, not of the nature of affliction, ten obscurations, the discordant aspects of the ten Bhumis, their antidotes are the Bhumis.' Thus. Furthermore, the Dashabhumika Sutra states: 'Upon attaining the first Bhumi, one is immediately free from five fears: the cessation of livelihood, death, disapproval, evil destinies, and the fear of retinue; there is no aspect of cowardice in that, why? Because there is no abode of self in that.' Thus, the five fears are abandoned. In the Uttaratantra, it is said: 'The noble ones have eradicated the root of suffering of death, disease, and old age. Born from karma and afflictions, that is not in them, therefore it does not exist.' Thus, the four rivers of suffering and so forth are also abandoned. In terms of realization: All beings, in equipoise, realize the suchness of the ultimate truth of Dharmata, free from the extremes of elaboration, like the sky; in post-meditation, they realize the appearance of conventional truth, without inherent existence, like illusion. As the Dharani of Entering Non-Conceptualization Sutra states: 'With non-conceptual wisdom, one sees all phenomena as equal to the center of the sky. From the wisdom attained after that, one sees all phenomena as equal to eight similes such as illusion.' Thus. Individually: In the first Bhumi, one realizes the Dharmadhatu's nature as the essence of all; likewise, in the second Bhumi, seeing the nature as luminosity is the supreme meaning; in the third Bhumi, one realizes all teachings as the common cause of realization; in the fourth Bhumi, there is no grasping of self in anything; in the fifth Bhumi, in the realm of purity, there is no difference between one's own and others' continuums; in the sixth Bhumi, afflictions are adventitious, not intrinsic, and because of intrinsic purity, it is also not manifestly pure; in the seventh Bhumi, there is no difference in the characteristics of the teachings such as the Sutras; in the eighth Bhumi, having obtained acceptance of the unborn Dharma, afflictions

---

ས་པ་བྲི་བ་དང་རྣམས་པར་བྱང་བ་འཕེལ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། ཉོན་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་རྣམས་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དབང་བའི་དོན་དང་། དབང་ཤེས་གནས་ གྱུར་བས་ཞིང་དག་པ་ལ་དབང་པའི་དོན་དང་། དགུ་པར་ཡིད་ཤེས་གནས་གྱུར་པས་སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་པའི་དོན་དང་། བཅུ་པར་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ཕྲིན་ལས་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དབུས་ མཐར། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དོན་མཆོག་གི་དོན། །རྒྱུ་མཐུན་དོན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དང་། །ཡོངས་སུ་ 1-751 འཛིན་པ་མེད་དོན་དང་། །རྒྱུད་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་མིན་དོན་ དང་། །ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་ཉིད་དང་། །བྲི་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དོན་དང་། །དབང་ནི་རྣམ་ པ་བཞི་ཡི་གནས། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་དུ། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །(གཅིག་པ་ལྟར་) གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ ཡིན་ནོ། །དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གཅིག་ལ་(བརྒྱད་ པ་ལྟར་)རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །(དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་)དབང་རེ་རེར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་(སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་ཡོད་ཀྱང་)རྟོགས་བྱའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་མོད། འོན་ཀྱང་གློ་ བུར་གྱིས་དྲི་མ་རིམ་གྱིས་སྤངས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། ཇི་ལྟར་ཚེས་པའི་ཟླ་བ་ནི། །སྐད་ ཅིག་སྐད་ཅིག་རྒྱས་པར་མཐོང་། །དེ་བཞིན་ས་ལ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས། །རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ འཕེལ་པར་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡོངས་སྦྱོང་ནི། རང་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ སྟེ། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་ དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། འཕོ་ཚུལ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རང་རང་གི་ཡོངས་སྦྱོང་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་ས་དེ་དང་ དེ་ཡིན་ཞེས་དང་རྫོགས་ནས་གོང་མ་གོང་མར་འཕོ་བ་སྟེ། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་པར། ས་གོང་ གི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ནི་ས་དེ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ས་གཞན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ས་ དང་པོར་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལའང་། (མདོའི་དོན་སྡོམ་དུ་བྱས་པ།)ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་ཐོབ་དེ་ལ་འཇུག་ 1-752 པ་དང་(གཅིག)། །སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་(གཉིས།)དེ་ཡིས་བྱིན་རླབས་རིག(གསུམ)། འཇིག་རྟེན་ ཁམས་བརྒ

【現代漢語翻譯】 一是遠離污垢、增長清凈之義； 二是轉依意識而得自在不分別之義；轉依末那識而得自在不分別之義； 三是轉依第六意識而得自在清凈佛土之義； 四是轉依第七意識而得自在妙觀察智之義； 五是轉依第八意識而得如所愿化現利益有情之義，即得自在事業之義。如《中邊分別論》云：『周遍利樂最勝義，同因勝義自性義，無有執著無自義，諸續無異無別義，煩惱清凈無別義，無異性義自性義，無減無增無別義，四種自在之體性。』又如《寶性論》云：『意識及執著，轉變無分別，凈土及智故，四種為自在。』此自在於不動等三地有四種，一地（第八地）有兩種，其餘（第九地和第十地）各地有一種自在。』 雖然有些觀點在斷除增益方面有所不同，但由於所證悟的意義沒有差別，因此證悟法界也沒有差別。然而，從逐漸去除客塵的角度來看，對法界的證悟也會越來越殊勝。如《法界贊》云：『如同初一之新月，剎那剎那漸增長，如是入地諸菩薩，次第次第見增長。』 清凈是指各自的殊勝功德逐漸增長。如《現觀莊嚴論》云：『以十種清凈，初地得成就，思擇及利益，自性即是彼。』等等，廣說如是。 轉變的方式是：在各自的清凈未圓滿之前，仍然是那個地，圓滿之後則向上轉變。如《八千頌釋》云：『何為上地之清凈，若彼未圓滿，則仍為彼地，若已圓滿，則應知為異地。』功德方面，初地菩薩于每一剎那間，（總結經義）獲得併入定於一百個三摩地， 能見一百尊佛，蒙受其加持，能震動一百個世界。

【English Translation】 First, it means being free from defilements and increasing purity; Second, it means gaining mastery over non-discrimination by transforming consciousness; transforming the manas consciousness to gain mastery over non-discrimination; Third, it means gaining mastery over the pure Buddha-field by transforming the sixth consciousness; Fourth, it means gaining mastery over the discriminating awareness wisdom by transforming the seventh consciousness; Fifth, it means benefiting sentient beings by manifesting according to one's wishes by transforming the eighth consciousness, which means gaining mastery over activities. As the Madhyāntavibhāga says: 'The best meaning of pervasive benefit and joy, the best nature of the same cause, the meaning of non-attachment, the meaning of no difference in the continuums, the meaning of pure non-affliction, the meaning of no difference, the meaning of no decrease and no increase, the nature of the four freedoms.' Also, as the Ratnagotravibhāga says: 'Because consciousness and clinging transform into non-discrimination, pure lands and wisdom, there are four freedoms.' These freedoms are fourfold on the immovable and other three grounds, with two kinds on one ground (the eighth ground), and one freedom each on the others (the ninth and tenth grounds).' Although some views differ in how they cut off superimpositions, since there is no difference in the meaning to be realized, there is also no difference in realizing the dharmadhatu. However, from the perspective of gradually removing adventitious stains, the realization of the dharmadhatu will also become more and more excellent. As the Dharmadhātu-stotra says: 'Just as the waxing moon is seen to grow moment by moment, so those who have entered the grounds gradually see it grow.' Purification means that each's special qualities gradually increase. As the Ornament of the Mother Sutra says: 'With ten purifications, the first ground is attained, deliberation and benefit, its nature is that.' And so on, it is extensively explained. The way of transition is: as long as one's own purification is not complete, it is still that ground, and after it is complete, it transitions upwards. As the Explanation of the Eight Thousand Verse Sutra says: 'Whatever qualities become the purification of the upper ground, as long as they are not complete, it is that ground, and after they are complete, it should be known as another ground.' In terms of qualities, in the first ground, in each moment, (summarizing the meaning of the sutra) one obtains and enters into one hundred samadhis, Sees one hundred Buddhas, receives their blessings, and shakes one hundred worlds.

---

ྱ་གཡོ་(བཞི་)ཞིང་ཞིང་བརྒྱར་(ལྔ་)འགྲོ། དེ་བརྒྱ་སྣང་བྱེད་(དྲུག་)འགྲོ་བར་བརྒྱ་སྨིན་ པར་བྱེད(བདུན)། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་(བརྒྱད་)གནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འཇུག(དགུ)། ཆོས་སྒོ་བརྒྱ་ (བཅུ་)འབྱེད་ལུས་བརྒྱ་སྟོན་དང་(བཅུ་གཅིག)། །ལུས་རེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་ཕྲག་ གི། འཁོར་གྱིས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་སྟོན(བཅུ་གཉིས)། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། ས་གཉིས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་ པ་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། ས་གསུམ་པར་ཡོན་ཏན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཐོབ་ཅིང་། ས་བཅུ་པར་དབང་ བསྐུར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཐོབ་སྟེ། རྒྱན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་ དབང་བསྐུར་བྱིན། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སངས་རྒྱས་འཁོར་ གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས། །བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཚར་གཅོད་ཕན་འདོགས་ བྱེད་ལ་བརྩོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་སྨིན་རང་ལུགས་སུ་གཞག་པ། (དང་པོ་ལ་) འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་(གཉིས་པ་ལ་)གླིང་བཞི་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་(གསུམ་པ་ལ་)བརྒྱ་བྱིན་ ལ་སོགས་པ་ནས་(རིམ་གྱིས་)གནས་གཙང་མའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་། ས་དང་པོར་སྟོང་གསུམ་གཏེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་གང་བར་མཐོང་བ་ ལ་སོགས་པའི་རྨི་ལྟས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་(གསེར་འོད་སོགས་སུ་)གསུངས་སོ། ། ངེས་ཚིག་ནི། འབྱུང་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱིར་ ཞིང་གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་མེད་ ཕྱིར། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སར་ 1-753 འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལུས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཕན་ པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ཐེག་ཆེན་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་ པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐེག་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྤྱོད་ པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གཉི་གའང་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུན་པའི་ སྤྱོད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པས་ཕན་འདོགས་པ་དང་། (རྒྱན་དུ།)ལུས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་དང་། །ཐེག་པ་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས། །གཉི་ག་འདུན་པར་བྱ་བ་དང་། །གདུལ་བར་བྱ་ ཕྱིར་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་མདོ་བཞིན་དུ། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྤྱད་པ

【現代漢語翻譯】 此外，如經中所說，『四方遊行至百方，百方顯現至百成熟，百劫安住前後入，開啟百法門，示現百身。』每個身都顯示被成百上千的菩薩眷屬所圍繞。』如上所述，獲得成百上千的十二種功德。在第二地，進入成千上萬的禪定等等，獲得成千上萬的十二種功德。在第三地，獲得成千上萬的十二種功德等等，從高到低，獲得卓越的功德。在第十地，也獲得特殊的灌頂。如《寶鬘論》所說：『所有佛陀都給予大光明灌頂，他完全具備對法的控制權，他知道如何展示佛陀眷屬的壇城，他努力通過戒律來約束和幫助他人。』如上所述。此外，將異熟果置於自身。 (首先)成為贍部洲的國王，(其次)成為四大洲的國王，(再次)成為帝釋天等等，(逐漸地)獲得投生到凈居天眾之王的功德。在第一地，實現看到三千世界充滿價值數萬億的寶藏等等的特殊夢兆(如《金光明經》等)中所說。 詞源是：爲了使無數眾生無所畏懼，他具有向上和向前發展的能力，因此被稱為地。如經中所說：『爲了使無數眾生無所畏懼，對於那些無數的眾生，他具有向上和向前發展的能力，因此，他被稱為地。』 實踐的方式是：菩薩們爲了利益無量眾生而進行廣大的事業。也就是說，對於那些信仰大乘的人，通過波羅蜜多的實踐來幫助他們；對於那些信仰小乘的人，通過與菩提道相順應的實踐來幫助他們；爲了使兩者都感到滿意，通過神通的實踐來幫助他們；爲了逐漸調伏一切眾生，通過使眾生完全成熟的實踐來幫助他們。(如《寶鬘論》所說：)『對於那些信仰大乘和小乘的眾生，以及爲了使兩者都感到滿意，爲了調伏眾生，那些堅定的人們，按照經文，遵循並闡述這四種實踐。』

【English Translation】 Furthermore, as stated in the scriptures, 'Wandering in four directions to a hundred directions, manifesting a hundred to a hundredfold maturity, abiding for a hundred kalpas, entering before and after, opening a hundred Dharma gates, displaying a hundred bodies.' Each body shows being surrounded by hundreds and thousands of Bodhisattva retinues. As mentioned above, one obtains hundreds and thousands of twelve qualities. In the second Bhumi, entering into thousands upon thousands of samadhis, etc., one obtains thousands upon thousands of twelve qualities. In the third Bhumi, one obtains hundreds of thousands of twelve qualities, etc., excelling from higher to higher, one obtains excellent qualities. In the tenth Bhumi, one also obtains special empowerments. As stated in the Ratnamala, 'All Buddhas bestow empowerment of great light, he is fully endowed with control over the Dharma, he knows how to display the mandala of the Buddha's retinue, he strives to restrain and benefit others through discipline.' As mentioned above. Furthermore, placing the Vipaka (karmic result) in one's own nature. (Firstly) becoming the king of Jambudvipa, (secondly) becoming the king of the four continents, (again) becoming Indra, etc., (gradually) obtaining the merit of being born as the king of the Pure Abode gods. In the first Bhumi, realizing the special dream omens of seeing the three thousand worlds filled with treasures worth billions upon billions, as stated in the Suvarnaprabhasa Sutra, etc. The etymology is: For the sake of making countless beings fearless, it has the ability to go upwards and forwards, therefore it is called Bhumi. As stated in the scriptures, 'For the sake of making countless beings fearless, for those countless beings, it has the ability to go upwards and forwards, therefore, it is called Bhumi.' The way of practice is: Bodhisattvas perform vast deeds for the benefit of limitless beings. That is to say, for those who believe in the Mahayana, helping them through the practice of the Paramitas; for those who believe in the Hinayana, helping them through the practice that is in accordance with the Bodhi path; in order to make both satisfied, helping them through the practice of Abhijna (supernatural knowledge); in order to gradually tame all beings, helping them through the practice of fully maturing beings. (As stated in the Ratnamala:) 'For those beings who believe in the Mahayana and Hinayana, and in order to make both satisfied, in order to tame beings, those steadfast ones, according to the scriptures, follow and expound these four practices.'

---

ས་དབྱེ་བ་ལ་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མོས་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ བཏབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ གནས་སྐབས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་རྐྱེན་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཉམས་སྲིད་པ་ ཆུང་ངུ་དང་། རྐྱེན་ཆེན་པོས་ཉམས་སྲིད་པ་འབྲིང་པོ་དང་། རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེའང་ཐེག་བསྡུས་ སུ། (སྤང་བྱས་མི་བརྫི་བ་)བཟང་དང་(རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་)སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང་། ། (སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་མི་འགྱུར་བ་)སེམས་བརྟན་(འདི་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་མི་ཉམས་ཤིང་)ཁྱད་པར་འགྲོ་ བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་མཛད་ཅེས་བརྗོད། ། ཅེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་གྲངས་མེད་དང་པོས་རྫོགས་པར་གསུངས་སོ། ། 1-754 ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། (ཨ་བྷི་དཱ་ན་ལས།)རབ་ཏུ་དགའ་དང་དྲི་མ་མེད། ། འོད་བྱེད་པ་དང་འོད་འཕྲོ་བ། སྦྱང་དཀའ་བ་དང་མངོན་དུ་གྱུར། །རིང་དུ་སོང་དང་མི་གཡོ་ བ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་པ་ལྟར། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ ལ་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་ པའི་གང་ཟག་གོ། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱན་དུ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་ བ་ན། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལས། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་ དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ དང་། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ཐེག་དམན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་ མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཚོལ་ཞིང་གཞན་དག་ལའང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་ པོ་བྱེད་པས་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་དང་། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་ སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི། །གཉིས་པོ་སྲེག་པས་འོད་འཕྲོ་ཅན། །ཞེས་ པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྲེག་པར་བྱེད་ པས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་ སེམས་ཀྱང་སྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱང་དཀའ་བ། དེ་ཕྱིར་སྤྱང་དཀའ་ཞེས་ བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་མང

【現代漢語翻譯】 關於分類的要點： 要點：什麼是具有信欲和行為的人？從安住于種姓，發起大愿開始，直到各自未獲得超越世間的智慧之前，僅僅以信欲於法性為意，主要以行為的集合瑜伽的階段，對法具有堅定的信念，即使是微小的因緣也可能退失，這是小；大的因緣可能退失，這是中；任何因緣都不能使其退失，這是大。具有這些特點的補特伽羅（梵文，pudgala，人）是誰？是菩薩。 此外，《攝大乘論》中說：（捨棄后不退轉）是善，（常遇善知識）具有願力，（不為惡友所動）心堅，（此生來世一切善法不退失）以殊勝的方式行進。無數的菩薩，恒常精進。從這裡開始，第一個無數劫圓滿。 什麼是通過殊勝意樂的行為？（出自《阿毗達磨》）極喜和無垢，發光和光芒四射，難以調伏和現前，遠行和不動，善慧和法雲。如是，安住于菩薩十地，獲得超越世間的智慧，是意樂完全清凈的補特伽羅。什麼是以相狀而行？《寶鬘論》中說：于菩提近時，見成辦有情利樂，生起極喜，故說為極喜地。如是，安住于菩薩初地極喜地，以及，離毀犯戒律之勤作，故名無垢地。如是，遠離戒律毀犯和作意小乘的垢染，是二地無垢地，以及，法之大光明，是為能作光，如是，以三摩地的力量尋求無量法，併爲他人作法之大光明，是三地發光地，以及，如是菩提順品法，能焚諸障如火焰，具彼故彼地，焚二為發光。如是，依靠菩提順品之智慧，焚燒二障，是四地發光地，以及，成熟有情且，守護自心故，智者說難伏，故名難伏地。如是，成熟有情眾生

【English Translation】 The main points of classification: Main points: Who is the one with faith and conduct? Starting from abiding in the lineage and making great aspirations, until one has not obtained the wisdom that transcends the world, merely taking faith in the Dharma-nature as the mind, mainly using the stage of the assembly yoga of conduct, having a firm belief in the Dharma, even a small cause may lead to regression, which is small; a large cause may lead to regression, which is medium; no cause can make it regress, which is large. Who is the person with these characteristics (Sanskrit: pudgala, person)? It is a Bodhisattva. Furthermore, in the Compendium of Determinations it says: '(Not retreating after abandoning) is good, (always meeting good spiritual friends) having the power of aspiration, (not being moved by evil friends) having a steadfast mind, (all good things in this life and the next not diminishing) proceeding in a special way.' Countless Bodhisattvas, constantly strive. From here, the first countless aeon is completed. What is the conduct through superior intention? (From the Abhidharma) 'Extreme joy and stainless, illuminating and radiating light, difficult to tame and manifest, going far and unmoving, good wisdom and clouds of Dharma.' Thus, abiding in the ten Bhumis (grounds) of a Bodhisattva, having obtained wisdom that transcends the world, is a person whose intention is completely pure. What is acting with characteristics? In the Garland of Jewels it says: 'When near enlightenment, seeing the accomplishment of the welfare of sentient beings, joy arises, therefore it is called the Extremely Joyful Ground.' Thus, abiding in the first Bhumi of a Bodhisattva, the Extremely Joyful Ground, and, free from the effort of violating precepts, therefore it is called the Stainless Ground. Thus, being free from the defilement of violating precepts and focusing on the Lesser Vehicle, is the second Bhumi, the Stainless Ground, and, the great light of Dharma, is the one who makes light, thus, seeking immeasurable Dharma through the power of Samadhi and making the great light of Dharma for others, is the third Bhumi, the Illuminating Ground, and, thus, the Dharma that accords with enlightenment, can burn away obscurations like a flame, possessing that, that ground, burning the two is radiating light. Thus, relying on the wisdom that accords with enlightenment, burning away the two obscurations, is the fourth Bhumi, the Radiating Ground, and, maturing sentient beings and, protecting one's own mind, therefore, the wise say it is difficult to tame, therefore it is called the Difficult to Tame Ground. Thus, maturing sentient beings

---

་པོ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གི་ལོག་སྒྲུབ་ལས་སེམས་ སྲུང་བར་ཡང་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བས་ས་ལྔ་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱང་དཀའ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པའི་ཤེས་ 1-755 རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་ཞིའི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ས་དྲུག་པ་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དྲུག་ཐོབ་ཀྱང་མི་འདོད་བཞིན་ དུ་(གཟུགས་སོགས་སྤྲོས་པའི་)མཚན་མ་དང་འདྲེས་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གོ། མཚན་མ་མེད་ པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །རིང་དུ་ སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། བསྒྲིམས་ནས་ཇི་སྲིད་པར་ འདོད་པར་མཚན་མ་མངོན་གྱུར་མི་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ལྟར་ས་བདུན་ནི་གྲངས་མེད་ གཉིས་པས་རྫོགས་པར་(ཐེག་བསྡུས་སུ་)གསུངས་སོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ ཅན་གང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་ པ་ལྟར་མཚན་མར་རྩོལ་བ་དང་མཚན་མེད་དུ་རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་མི་གཡོ་ བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། ། ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པས་ས་ དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་སྤྲིན་ལྟ་བུས་ཐོས་པའི་ཆོས་ གནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པས་ན་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། ས་ སྔ་མ་རྣམས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ ཏུ་འབྱུང་བས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གོ། དེ་ལྟར་དག་པ་ས་ གསུམ་ནི་གྲངས་མེད་གསུམ་པས་རྫོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་། གཅིག་ནི་མོས་པ་ དང་ལྡན་པ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་གཞན། །མཚན་མ་དང་ནི་མཚན་མ་མེད། །མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་མེད་སྤྱོད་པ། །ལྔ་བོ་འདི་དག་ས་ཀུན་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཞེས་ 1-756 བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ རྒྱུན་ཞུགས་གཉིས་ལ་དཔྱད་པ། རྒྱུན་ཞུགས་གཉིས་པ་ལ་དཔྱད་པ་ལ། དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་ མདོ་ལས་གང་གསུངས་ཤིང་འདིར་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་ གཉིས་ཏེ་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་

【現代漢語翻譯】 能使成熟，並且守護他們的顛倒行持之心，因為難以修行，所以第五地極難修持。依靠般若波羅蜜多，輪迴與涅槃，在此二者顯現之故，稱為顯現地。如是依靠了知緣起的智慧，輪迴與寂滅的自性平等顯現，因此第六地稱為現前地。安住于這些果位。如是即使獲得了第六地，也有不情願地（與色等戲論）和合而行持的補特伽羅。那麼，不行持相的補特伽羅是誰呢？因為與一味道相聯結之故，被認為是遠行地。如是由於與不退轉地相聯結，安住于第七地遠行地的菩薩，是盡其所能不希望相顯現的補特伽羅。如是第七地在第二無數劫圓滿（在攝大乘論中）宣說。那麼，不行持無功用的補特伽羅是誰呢？因為不為二取所動搖之故，被稱作不動地。如是不為有相作功用和無相作功用的念頭所動搖，因此是菩薩的第八地不動地。以及，個別正等覺的智慧賢善，此地是善慧地。如是獲得了四種個別正等覺的智慧，第九地是善慧地。如同云一樣，以二者遍佈虛空之法，因此是法雲地。如是如同以三摩地和陀羅尼之門如雲般遍佈所聞之法，如虛空一般，因此第十地稱為法雲地。安住于這些果位。因為在之前的各地上串習的異熟果，無分別智任運而生，所以是不行持無功用的補特伽羅。如是清凈的三地在第三無數劫圓滿宣說。這些也就是：一者具有勝解，其他是增上意樂清凈，有相與無相，無功用行持。這五者在一切地上，被稱為菩薩。 對入流二者的考察：對入流二者的考察。分類是：經中說到的『入流的補特伽羅』，這裡也如前所說。入流的補特伽羅有兩種，即漸次決定出離者和

【English Translation】 It causes ripening, and also protects the mind from their perverse actions, because it is difficult to practice, the fifth ground is extremely difficult to practice. Relying on the Perfection of Wisdom, Samsara and Nirvana, because these two manifest here, it is called the Manifest Ground. Thus, relying on the wisdom of understanding dependent origination, the equality of the nature of Samsara and Nirvana is manifested, therefore the sixth ground is called the Manifest Ground. Abiding in these positions. Thus, even if one attains the sixth ground, there are those who unwillingly practice in conjunction with (forms and other elaborations). Who is the person who practices without characteristics? Because it is connected with the One Vehicle Path, it is considered the Far-Reaching Ground. Thus, because it is connected with the Non-Returning Ground, the Bodhisattva who abides in the seventh ground, the Far-Reaching Ground, is the person who strives to prevent characteristics from manifesting as much as possible. Thus, the seventh ground is said to be completed in the second countless eons (in the Compendium of Vehicles). Who is the person who practices without effort? Because it is not moved by the two perceptions, it is called the Immovable Ground. Thus, because it is not moved by the perception of striving for characteristics and striving for non-characteristics, it is the eighth ground of the Bodhisattva, the Immovable Ground. And, the wisdom of individual perfect knowledge is good, this ground is the Ground of Good Intelligence. Thus, having attained the four kinds of individual perfect knowledge, the ninth ground is the Ground of Good Intelligence. Like clouds, because the Dharma of the sky is pervaded by the two, it is the Cloud of Dharma. Thus, because the Dharma that is heard is pervaded like the sky by the doors of Samadhi and Dharani like clouds, the tenth ground is called the Cloud of Dharma. Abiding in these positions. Because the ripened fruit of the habits cultivated in the previous grounds, non-conceptual wisdom arises spontaneously, it is the person who practices without effort. Thus, the three pure grounds are said to be completed in the third countless eons. These are: one has faith, the other is pure with superior intention, with characteristics and without characteristics, practicing without effort. These five are said to be Bodhisattvas on all grounds. Examination of the Two Stream-Enterers: Examination of the two Stream-Enterers. The classification is: 'The person who has entered the stream' mentioned in the Sutra, and here also as previously explained. There are two kinds of Stream-Enterers, namely, those who gradually and definitely attain liberation and

---

གཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ངོ་བོ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)རིམ་གྱིས་པ་བཤད་ཟིན་དྲན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་ནི། རིམ་ གྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ནི་སྤང་བྱ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ནས་འབྲས་བུ་བཞི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་ པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) གཅིག་ཅར་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ལ། གཅིག་ཅར་ངེས་པར་ འབྱིན་པ་ནི་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ན་ སྤྱོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་རྣམས། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཆེན་ པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་ན་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྣམས་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ པའི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བ་ན་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི། དཔེར་ ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་གཅིག་ཅར་སྤོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པས་གཅིག་ཅར་སྤོང་བ་ སྟེ། སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་མདོ་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གང་ཅིའང་རུང་ འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནས་རྒྱང་རིང་པོ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བར་དེ་ ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཏུ་བཟླུམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་ 1-757 ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྒོམ་སྤང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཐོག་མཐའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ ལ་གདགས་སོ། ། བར་པ་གཉིས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་ ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རྣམ་ པར་འབྱེད་པའི་མདོར་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། དེ་ཕལ་ ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་དེ་ལས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ ཀུན་ཤེས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱེད་ན་ཡང་དེ་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་འདོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་པས། སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྒོམ་ སྤང་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ན་དེའི་ ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་དུ་གྱུར་པའང་སྲིད་ཅིང་དེ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའང་སྲིད་དེ། ར

【現代漢語翻譯】 被稱為'一次性證悟'。 關於其本質：（分為兩部分，第一部分）對於已經解釋過的漸次證悟，應用於憶念：漸次證悟是指通過漸次斷除所應斷除之物，從而漸次獲得四種果位，如前所述。 （第二部分）關於一次性證悟的道和果的闡述：一次性證悟是指通過現證聖者四諦的法性，從而獲得見道，並依靠初禪近分的無間等持，通過出世間的修道，斷除三界九地中所行的八十一種修所斷煩惱。當斷除欲界的修所斷大中之大時，同時也斷除了直至有頂的大中之大；同樣，當斷除欲界的修所斷小中之小時，同時也斷除了直至有頂的小中之小。例如，就像一次性斷除三界的見所斷一樣，以同樣的方式一次性斷除。如《指鬘經》中所說：'無論是色等五蘊中的任何一個，無論是過去、未來還是現在，無論是遙遠的還是臨近的，都將它們全部歸納為一個部分。將它們歸為一體，將它們聚集在一起，將它們視為一個蘊，並如此正確地學習：這一切都是無常的，這一切都是痛苦的'等等，其中廣說了這些內容。' 這是指完全斷除了三界的見所斷，從而獲得了入流果；以及完全斷除了修所斷，從而獲得了阿羅漢果，即最初和最終的兩種果位。 不包括中間的兩種果位，因為它們是通過是否還有剩餘的欲界修所斷來區分的，而這種情況不適用於此。根據這一點，《分別經》中將阿羅漢置於入流果之下。這主要是因為在獲得見道的入流果時，或者在從入流果死亡時，就能獲得一切智的阿羅漢果。即使沒有這樣做，也因為具有渴望迅速涅槃的願力，憑藉願力的力量，爲了斷除剩餘的修所斷，而出生在欲界，當佛陀出現時，也可能成為佛陀的聲聞阿羅漢，如果沒有佛陀出現，則會成為獨覺。如果逐漸證得大菩提也是有可能的，因為...

【English Translation】 It is called 'achieving certainty all at once'. Regarding its essence: (Two parts, the first) For those who have already explained the gradual path, applying to mindfulness: Achieving certainty gradually is to gradually abandon what should be abandoned, thereby gradually obtaining the four fruits, as previously shown. (Second) Explaining the path and fruit of the all-at-once: Achieving certainty all at once is to attain the path of seeing by manifestly realizing the nature of the four noble truths of the noble ones, and relying on the unwavering proximity of the first dhyana, through the path of cultivation that transcends the world, the eighty-one afflictions to be abandoned through cultivation that are practiced in the nine grounds of the three realms. When abandoning the great of the great to be abandoned through cultivation in the desire realm, one also abandons the great of the great up to the peak of existence; similarly, when abandoning the small of the small in the desire realm, one also abandons the small of the small up to the peak of existence. For example, just as one abandons the to-be-seen in the three realms all at once, one abandons in the same way all at once. As it says in the Sutra of the Tip of the Finger: 'Whatever of the five aggregates, such as form, whether past, future, or present, from far away to near, all of that is gathered into one part. Gathered into one, combined into one, made into one aggregate, and thus correctly learn: all of this is impermanent, all of this is suffering,' and so on, as extensively explained. This refers to having completely abandoned the to-be-seen of the three realms, thereby attaining the fruit of stream-entry; and having completely abandoned the to-be-cultivated, thereby attaining the fruit of arhatship, which are the first and last fruits. Not the two in between, because those are distinguished by whether or not there are remaining afflictions to be abandoned through cultivation in the desire realm, and such is not possible here. Taking this into account, in the Sutra of Distinctions, the arhat is placed below the stream-enterer. Mostly, at the time of attaining the stream-entry of the path of seeing, or at the time of dying from that, one attains the all-knowing arhatship. Even if one does not do so, one is powerful with the aspiration to quickly pass into nirvana, so by the power of aspiration, in order to abandon the remaining to-be-cultivated, one is born in the desire realm itself, and when a Buddha appears, one may become a shravaka arhat of that Buddha, and if there is no Buddha, one will become a pratyekabuddha. If one gradually becomes a great Bodhi, that is also possible, because...

---

ྒྱན་དུ། དོན་བྱས་མ་ཡིན་དེ་སངས་རྒྱས། ། མེད་པར་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་དོན་གཉེར། །བསམ་གཏན་དོན་བརྩོན་དེར་བརྟེན་ནས། །བྱང་ ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོར། མེའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ནས་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཐོབ་བྱའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྤྱི་དོན། མངོན་རྟོགས་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)ངོ་བོ་ནི། བསྡུ་བར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ངེས་ པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཡང་ ན་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་གཉེན།)བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་སོ། ། (གཉིས་པ།)དབྱེ་བ་ནི། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ལམ་ལྔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ 1-758 ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། (གསུམ་པ།) ངེས་ཚིག་ནི། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་རྟོགས་པའམ། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པས་ན་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱའོ། ། ༈ ཐོབ་བྱའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ གང་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། ། ༈ ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་ནི། གང་ཟག་ གི་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། དེའང་ངོ་བོས་ཕྱེ་ན་ཚོགས་ལམ་ དུ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྤྱོར་ལམ་དུ་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ དུ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་དུ་རྗེས་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཀར་དཀོན་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་ པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པས་ ཕྱེ་ན་ཐེག་ཆུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། བར་མ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། ༈ སོ་སོའི་ངོ་བོ། ངོ་བོ་ལ། ཆོས་དོན་དེ་རྗེས་དཀོན་མཆོག་དང་། །ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་མཐར་ཐུག་པ། །ཉན་ རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ ན་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཇི་ལྟར་ངེས་ པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་མོས་པ་དང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ ཐོབ་པས་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །དོན་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མཐར་ ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ

【現代漢語翻譯】 如經文所說：『若非真修實證，何能成佛？』 『無中生有，只為尋求解脫之道。』 『專注禪定，精進不懈，終將證得至高無上的菩提。』 《華鬘經》中也提到：『如火之喻，聲聞由此轉為緣覺，最終亦可成就佛果。』 獲得證悟之總義： 證悟有三重總義：（一）本體：如經中所說，其特質在於對所攝之真諦，具有決定的智慧及其隨行。 或者，如（《智慧導師》）所說：『由自身完全領悟。』 （二）分類：本體的分類包括五道之證悟；相的分類包括三乘之證悟。 （三）詞義解釋：因趨向顯現而證悟，或因如實顯現而證悟，故稱為『證悟』。 獲得證悟之經義： 經義包含：證悟之分類、各自之本體、乘之差別。 共同之分類： 分類為：在修行者相續中可獲得的十種證悟。若從本體上區分，則有資糧道之法證悟、加行道之義證悟、見道之真如證悟、修道之後道證悟、見道與修道二者之聖寶證悟、不斷證悟、無學道之究竟證悟；若從相上區分，則有小乘聲聞之證悟、中乘緣覺之證悟、大乘菩薩之證悟。 各自之本體： 本體包含：法、義、真如、后道、聖寶，以及不斷、究竟，還有聲聞、緣覺、菩薩之十種證悟。 何為法證悟？ 與解脫分相應的資糧道大位，以四聖諦為基礎，對所宣說的法，如實地生起定解，獲得極大的信欲和勝解信，因此，獲得此證悟，即被稱為對這些真諦的法證悟。 何為義證悟？ 與加行道決定勝分相應的究竟位，以四聖諦為基礎，對所宣說的法，如實地生起定解

【English Translation】 As the scripture says, 'If one does not truly practice and realize, how can one become a Buddha?' 'Born from nothingness, only to seek the path of liberation.' 'Focus on meditation, strive diligently, and ultimately attain the supreme Bodhi.' The Garland Sutra also mentions: 'Like the analogy of fire, a Shravaka (Hearer) transforms into a Pratyekabuddha (Solitary Realizer), and eventually can also achieve Buddhahood.' The General Meaning of Attaining Realization: There are three general meanings of realization: (1) Essence: As stated in the scriptures, its characteristic lies in the definitive wisdom regarding the truths that are gathered, along with its accompanying factors. Or, as stated in the (Yeshe Shenyen), 'Completely understood by oneself.' (2) Classification: The classification of the essence includes the realization of the five paths; the classification of the aspects includes the realization of the three vehicles. (3) Etymological Explanation: Because it moves towards manifestation, it is realization, or because it realizes as it is manifest, it is called 'realization'. The Scriptural Meaning of Attaining Realization: The scriptural meaning includes: the classification of realization, their respective essences, and the differences of the vehicles. Common Classification: The classification is: the ten realizations that can be attained in the continuum of a practitioner. If distinguished by essence, there are the Dharma Realization of the Path of Accumulation, the Meaning Realization of the Path of Preparation, the Suchness Realization of the Path of Seeing, the Subsequent Path Realization of the Path of Meditation, the Jewel Realization of both the Path of Seeing and the Path of Meditation, the Non-Arising Realization, and the Ultimate Realization of the Path of No More Learning; if distinguished by aspect, there are the Realization of the Hearer of the Lesser Vehicle, the Realization of the Solitary Realizer of the Intermediate Vehicle, and the Realization of the Bodhisattva of the Great Vehicle. Respective Essences: The essences include: Dharma, Meaning, Suchness, Subsequent Path, Jewel, as well as Non-Arising, Ultimate, and the ten realizations of Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas. What is Dharma Realization? The great position of the Path of Accumulation corresponding to the part of liberation, based on the Four Noble Truths, generates definite understanding of the teachings that are proclaimed, and obtains great faith of aspiration and confident belief. Therefore, obtaining this realization is said to be the Dharma Realization of these truths. What is Meaning Realization? The ultimate position corresponding to the decisive excellent part of the Path of Preparation, based on the Four Noble Truths

---

་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་ངེས་པར་སེམས་ 1-759 ཤིང་། རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པས་ཆེན་ པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་དེ་ཡང་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ འཛིན་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དྲོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ བོ་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཆོས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པ་ གསུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔར་བསྟན་པ་ ལྟར་བདེན་པ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ དམིགས་རྣམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོགས་པ་མཉམ་གཞག་ཆོས་ཉིད་མངོན་ པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་ཐོབ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ས་བོན་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་ བྱེད་དོ། །རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་མགོ་ནོན་པས་སྤོང་ བ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་རུང་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་རུང་། དེའང་ཕྱི་ མ་གཙོ་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྗེས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ སྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །དཀོན་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དམ་ པའི་ཆོས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ པ་དང་། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པའོ་ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་ཡོན་ཏན་ 1-760 ཤེས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་དང་བ་ཟག་མེད་ཐོབ་པའོ། །(མཛོད་དུ།)བདེན་(པ་དང་པོ་)གསུམ་མཐོང་ ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་(ཐོབ་པ་)དང་། །ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ། །ལམ་མངོན་(པར་)རྟོགས་ ནས་སངས་རྒྱས་དང་། །དེ་ཡི་དགེ་འདུན་དག་ལ་ཡང་(ཤེས་ནས་དད་དོ)། །ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། ། ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་ ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་རྒྱུད་ ལ་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ལས་ངན་པ་ཟད་པས་འབྲས

【現代漢語翻譯】 僅僅專注于教法，必須確信四聖諦的十六種行相，如無常等。通過分析，獲得不畏懼的忍，不會被相違品所奪，從而獲得偉大的成就。對於深奧的佛法，不畏懼的忍，也要與實相相符地執持，如理作意。偉大的小的暖位智慧，偉大的中等的頂位和忍位智慧，偉大的偉大的世第一法位智慧，通過這三種方式來區分。什麼是現觀呢？就是如前所述，專注於四聖諦，完全獲得見道的十六個剎那的心。見道是對四聖諦的觀察方式，像這樣安立，從等持法性現觀的邊際生起后得世俗智，也是憑藉出世間智慧的力量，以播種的方式獲得。因為十六個剎那無間斷地生起，沒有世間心的機會，所以不是現前顯現。然而，這些后得世俗智在修道中會顯現。什麼是隨現觀呢？就是修所斷的種子被壓伏，無論是世間的斷除還是根本斷除的出世間斷除。其中以後者為主。總之，在如實見到法性之後，串習修道的一切。什麼是皈依三寶現觀呢？感嘆道：『世尊是圓滿正等覺的佛陀』，像這樣如實了知佛陀的功德，獲得不退轉的信心。同樣，『正法是善說的』等等，了知佛法后獲得信心。『聖僧是善入道的』，像這樣了知僧眾的功德，獲得無漏的歡喜。 （《俱舍論》中說：）『見三（諦）得律儀，知法得信心，現觀（于）道得佛，及其僧眾亦（知而信）。』也有這樣主張的。 什麼是永不生起現觀呢？獲得不造一切惡業的無漏律儀的聖者有學這樣想：我的相續中，惡趣之因的惡業已經滅盡，所以不會產生惡趣的果報。

【English Translation】 Focusing solely on the teachings of the Dharma, one must be certain of the sixteen aspects of the Four Noble Truths, such as impermanence. Through analysis, one obtains the forbearance that is without fear, which cannot be taken away by opposing factors, thus attaining great accomplishment. This forbearance that is without fear of the profound Dharma should also be held in accordance with reality, with great mindfulness. The great small warmth wisdom, the great medium peak and forbearance wisdom, and the great great supreme Dharma wisdom are distinguished by these three ways. What is direct realization? It is, as previously stated, focusing on the Four Noble Truths and fully attaining the sixteen moments of the mind of the path of seeing. The path of seeing is the way of observing the Four Noble Truths, establishing it in this way. The subsequent worldly wisdom that arises from the edge of the direct realization of the samadhi nature of reality is also obtained by the power of transcendental wisdom, in the manner of planting seeds. Because the sixteen moments arise without interruption, there is no opportunity for worldly mind, so it is not a direct manifestation. However, these subsequent worldly wisdoms will manifest in the path of cultivation. What is subsequent realization? It is the suppression of the seeds of what is to be abandoned by cultivation, whether it is worldly abandonment or the fundamental abandonment of transcendental abandonment. Among these, the latter is the main one. In short, after directly seeing the nature of reality, one cultivates all of the path of cultivation. What is the direct realization of taking refuge in the Three Jewels? Exclaiming, 'The Bhagavan is the perfectly complete Buddha,' like this, knowing the qualities of the Buddha as they are, one obtains unwavering faith. Similarly, 'The Dharma is well-spoken,' and so on, knowing the Dharma and obtaining faith. 'The Sangha of the noble ones is well-entered,' like this, knowing the qualities of the Sangha and obtaining pure joy of conviction. (In the Treasury of Knowledge it says:) 'Having seen the three (truths), one obtains ethics; knowing the Dharma, one obtains faith; having directly realized the path, one obtains the Buddha; and also (knowing and believing) in his Sangha.' This is also asserted. What is the direct realization of non-arising? The noble one in training who has obtained the flawless ethics of abstaining from all non-virtuous deeds thinks thus: Because the evil deeds that are the cause of bad migrations have been exhausted in my continuum, the result of bad migrations will not arise.

---

་བུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཟད་དོ་དུད་འགྲོ་ཟད་ དོ་ཡི་དྭགས་ཟད་དོ། །ཆོས་ངན་པ་སྤྱོད་པས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བས་ངན་ འགྲོའི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བས་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཟད་དོ། །སྔར་གྱི་ལས་ངན་པ་སྤངས་ པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྱིས་ཀྱང་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ བདག་ཡང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལས་ངན་པ་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ སེམས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བར་ རྟོགས་པའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཞིང་སྔ་མ་ནི་དད་པ་ཡིན་ལ་གཉི་ཀའང་མཐོང་ ལམ་ནས་ཐོབ་ཅིང་སྒོམ་ལམ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །མཐར་ཐུག་པ་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་སྔར་ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་ཟིན་པ་ལྟ་ བུའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་མངོན་ རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་དུས་ ན་ཡང་ཕལ་ཆེར་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པའི་ཆ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་མངོན་ 1-761 པར་རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཆ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་བཟོད་པ་ ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྙིང་ རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ཞིང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉན་རང་གི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ བསྟན་ནས་སླར་ཡང་ས་དང་བོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་བྱ་ བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རབ་དགའ་དངོས་སུ་སྨོས་པས་ཆོས་དང་ དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བར་ཡང་འགྲུབ་ཅིང་། རྗེས་ལ་ས་གཞན་རིགས་འདྲ་ བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ།

【現代漢語翻譯】 弟子們啊，地獄眾生滅盡，畜生滅盡，餓鬼滅盡。（這是指）行持惡法，遭受惡趣的巨大痛苦，墮入惡道的深淵，從而惡趣的墮落滅盡。（這不僅是）捨棄了過去的惡業，而且爲了將來也斷除一切產生罪行的煩惱之因，我也不再有造作惡業而成熟于惡趣，顯現痛苦果報的因緣了，這樣思維。即是通達聖者所喜悅的戒律的違品不會產生。因此，這是戒律，而前者是信仰，二者都是從見道獲得，從修道證得。究竟的證悟是什麼呢？如斷除一切煩惱障等，如同之前已經講完了在道之諦上，斷證達到究竟的道一樣。 聲聞的證悟是什麼呢？之前共同宣說的七種證法等，將其簡略歸納，特別是在有生之年的最後時刻，大多依賴於其他善知識的教言而獲得的，稱為聲聞的證悟。 獨覺的證悟是什麼呢？之前的七種證悟，大多不依賴於其他善知識的教言，而是自己通過領悟甚深緣起的道理而獲得的，稱為獨覺的證悟。菩薩的證悟是什麼呢？爲了調伏聲聞和獨覺，對於聲聞和獨覺的七種證悟，菩薩以正等成就的忍耐和對法的堅定智慧如實了知，以慈悲心關懷眾生，並且因為不決定於小乘，所以不是爲了證得聲聞和獨覺的證悟。 如是宣說了應知的證悟后，再次在初地極喜地，由於現證法界，進入菩薩無過失之道的菩薩應證之證悟。如是，由於直接提到了極喜地，也成就了之前對法和義的證悟，之後也次第成就了其他相似的地的證悟。

【English Translation】 'Disciples, may the beings in hell be exhausted, may the animals be exhausted, may the hungry ghosts be exhausted.' (This refers to) practicing evil Dharma, experiencing great suffering in the lower realms, falling into the abyss of evil paths, thereby exhausting the fall into evil paths. (This is not only) abandoning past evil deeds, but also, in order to eliminate the causes of afflictions that generate all misdeeds in the future, I will no longer have the causes to create evil deeds that ripen in the lower realms, manifesting the fruition of suffering. Thinking in this way means realizing that the opposite of the precepts pleasing to the noble ones will not arise. Therefore, this is discipline, and the former is faith, both of which are obtained from the path of seeing and realized from the path of cultivation. What is ultimate realization? Such as cutting off all afflictive obscurations, etc., as if the path of complete abandonment and realization on the truth of the path has already been taught. What is the realization of a Shravaka (Hearer)? The seven types of realization, etc., that were previously taught in common, are summarized and, in particular, mostly obtained by relying on the words of other spiritual teachers even at the time of their last existence, which is called the realization of a Shravaka. What is the realization of a Pratyekabuddha (Solitary Realizer)? The previous seven realizations, mostly not relying on the words of other spiritual teachers, but obtained by oneself through understanding the profound meaning of dependent origination, is called the realization of a Pratyekabuddha. What is the realization of a Bodhisattva? In order to tame Shravakas and Pratyekabuddhas, for the seven realizations of Shravakas and Pratyekabuddhas, the Bodhisattva knows as they are with the forbearance of perfect accomplishment and the wisdom of definite thought about the Dharma, caring for sentient beings with compassion, and because they are not determined by the Lesser Vehicle, they do not realize the realizations of Shravakas and Pratyekabuddhas. Having thus taught the realizations to be known, again, on the first ground, the Joyful Ground, the realization to be realized by a Bodhisattva who has entered the faultless path of a Bodhisattva by directly realizing the Dharmadhatu. Thus, by explicitly mentioning the Joyful Ground, the previous realization of Dharma and meaning is also accomplished, and the subsequent gradual realization of other similar grounds is also accomplished.

---

ཇི་ལྟར་སྨྱུག་ཚིགས་དང་པོ་ལ། །བཀས་པའི་ ཚུལ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་འགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ ནས་གཅིག། ཅེས་(ཐེག་བསྡུས་སུ་)བཤད་སྦྱར་དུ་དྲངས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཐེག་པའི་ཁྱད་པར། ཁྱད་པར་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁྱད་ པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་ན། ༈ ཁྱད་པར་བཅུའི་དབྱེ་བ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།) ཁྱད་པར་བཅུའི་དབྱེ་བ་ལ། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་དམན་ རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཙམ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ ཡང་དམིགས་པ་དང་། ཉེ་བར་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་དམན་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་ལ་ 1-762 སོགས་པ་ཙམ་ལས་ཚོགས་མི་སོག་ཅིང་ཐེག་ཆེན་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོག་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་ཤིང་། རང་རྒྱལ་གྱིས་བདག་ཕྱེད་ དང་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཙམ་རྟོགས་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་ དག་གི་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་རང་དོན་ཙམ་ སྒྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ཞིང་ཐེག་ཆེན་པས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ པར་ཁས་ལེན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཇི་ལྟར་ཉན་ ཐོས་ཐེག་པ་ལས། །ཉན་ཐོས་ས་ནི་བརྒྱད་བཤད་པ། །དེ་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ས་ཉུང་བ་དང་མང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་འཁོར་བའི་མཐའ་སྤངས་ནས་ཞི་བའི་མཐའ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། ཐེག་ཆེན་པ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་གཉིས་ ཀ་སྤངས་ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གནས་དང་ གཡོག་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་ཞིང་སྦྱོང་བ་དང་འཁོར་སྡུད་པ་མི་བྱེད་ལ། ཐེག་ ཆེན་པ་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་འཁོར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། བཙུན་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གདུང་སོབ་མི་ནུས་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་ཡབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་འཛིན་ནུས་ པས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བ་རྣམས་ ཕལ་བར་སྐྱེ་ལ་ཐེག་ཆེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་པད་མ་ལས་ བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཐེག་ཆུང་བས་ གནས་གྱུར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མི་ཐོབ་ལ། ཐེག་ཆེན་པས་མཐར་ 1-763 ཐུག་གི་ཡོན་

【現代漢語翻譯】 正如蘆葦稈最初破裂的方式，一切都會迅速瓦解。同樣，智慧也是一個接一個地增長。』正如（《攝大乘論》中）所引用的那樣。 大乘的特點： 在特點方面，聲聞（梵文：Śrāvaka）的現觀與菩薩（梵文：Bodhisattva）應實現的現觀有何區別？ 十種差別的分類： （二者中的第一個）十種差別的分類：所緣的差別是，小乘行者只專注于聲聞藏，而大乘行者也專注于極其廣大的藏。所依的差別是，小乘行者只積累三有等的福德，而大乘行者在無數劫中積累廣大的福德和智慧資糧。證悟的差別是，聲聞只證悟人無我，緣覺（梵文：Pratyekabuddha）只證悟一半的我，而大乘行者證悟人法二無我。承諾的差別是，小乘行者承諾只為自己謀求利益，而大乘行者承諾平等地為自己和他人謀求利益。出離的差別是，如《寶鬘論》所說：『正如聲聞乘中，宣說了八地，同樣在大乘中，有菩薩十地。』因此，地的數量多少決定了出離的程度。完全接受的差別是，小乘行者放棄輪迴的邊際，完全接受寂滅的邊際，而大乘行者以智慧和慈悲，放棄有寂二邊，完全接受無住涅槃。處所和侍從的差別是，小乘行者不凈佛土，也不聚集眷屬，而大乘行者完全清凈佛土，並聚集無數調伏的眾生。成為尊者的差別是，小乘行者不能延續佛陀的種姓，而大乘行者能夠繼承父親佛陀的血統，因此具有嫡子的特徵。出生的差別是，小乘行者是普通出生，而大乘行者在佛陀眷屬的壇城中，從蓮花中化生。果的差別是，在獲得涅槃時，小乘行者不能獲得轉依等殊勝功德，而大乘行者最終獲得究竟的功德。

【English Translation】 Just as the first break in a reed stalk, everything will quickly fall apart. Likewise, wisdom grows one after another.』 As quoted in (Compendium of The Great Vehicle). The Distinction of the Great Vehicle: Regarding the distinctions, what is the difference between the Abhisamaya (realization) of a Śrāvaka (Hearer) and the Abhisamaya to be realized by a Bodhisattva? Classification of Ten Distinctions: (The first of the two) The classification of ten distinctions: The distinction of the object is that the Lesser Vehicle practitioners only focus on the Śrāvakapiṭaka (Hearer's Collection), while the Great Vehicle practitioners also focus on the extremely extensive Piṭaka. The distinction of reliance is that the Lesser Vehicle practitioners only accumulate merit of the Three Realms, etc., while the Great Vehicle practitioners accumulate vast collections of merit and wisdom for countless eons. The distinction of realization is that the Hearers only realize the absence of self of persons, the Pratyekabuddhas (Solitary Realizers) only realize half of the self, while the Great Vehicle practitioners realize the emptiness of all phenomena and persons. The distinction of commitment is that the Lesser Vehicle practitioners commit to only seeking their own benefit, while the Great Vehicle practitioners commit to equally seeking the benefit of themselves and others. The distinction of emergence is, as stated in the Ratnavali (Precious Garland): 『Just as in the Hearer Vehicle, eight grounds are taught, similarly in the Great Vehicle, there are ten Bodhisattva grounds.』 Therefore, the number of grounds determines the degree of emergence. The distinction of complete acceptance is that the Lesser Vehicle practitioners abandon the edge of Samsara and completely accept the edge of Nirvana, while the Great Vehicle practitioners, with wisdom and compassion, abandon both edges of Samsara and Nirvana, and completely accept Non-Abiding Nirvana. The distinction of place and retinue is that the Lesser Vehicle practitioners do not purify Buddha-fields nor gather retinues, while the Great Vehicle practitioners completely purify Buddha-fields and gather countless beings to be tamed. The distinction of being a venerable one is that the Lesser Vehicle practitioners cannot continue the lineage of the Buddha, while the Great Vehicle practitioners can inherit the lineage of the father Buddha, and therefore possess the characteristics of a true son. The distinction of birth is that the Lesser Vehicle practitioners are born ordinarily, while the Great Vehicle practitioners are born miraculously from lotuses in the mandala of the Buddha's retinue. The distinction of result is that at the time of attaining Nirvana, the Lesser Vehicle practitioners do not attain special qualities such as transformation of the basis, while the Great Vehicle practitioners ultimately attain ultimate qualities.

---

ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྤྱི་དོན། (གཉིས་པ།) ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། སྤྱི་དོན་བཞི་སྟེ། གང་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། ཇི་ ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། གང་ཞིག་འགྲུབ་པའི་དོན། སྒྲུབ་པར་རིགས་པའི་ཚུལ་ལོ། ། ༈ གང་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ། རྒྱུ་ནི། བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པས་སྦྱོར་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི(འོ)། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀའི་ (ཚོགས་)སྟེ། །ལྔ་ཅར་ཡང་ནི་(མི་རྟོག་པས་ཟིན་ན་)ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །དེའང་ མདོར་བསྡུ་ན་མཉམ་གཞག་ཏུ་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། རྗེས་ཐོབ་ ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་འབད་ པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གཞན་ནི་ ཇི་བཞིན་རྣམ་འཇོག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམ་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ ཚོགས་གཉིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པ་ལས་འགྲུབ་པར་གསུངས་མོད། འོན་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐལ་བ་མང་པོའང་དུས་ ཐུང་ངུར་འདུ་བ་སྲིད་དེ། དུས་གསུམ་བརྟག་པར། རྨི་ལམ་ལ་ནི་ལོ་གཅིག་ཀུན། །ཡུད་ཙམ་ གྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་སྟེ། །དེས་ན་དཔག་མེད་དུས་རྣམས་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་འདུ་བར་ འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ། འགྲུབ་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། (དང་པོ།)གང་ལས་གང་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ པ་ལས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། སངས་ 1-764 རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ མདོར་བསྡུ་ན། །རྒྱལ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ལས་འཁྲུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) གནས་གང་དུ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། འོག་མིན་ཆེན་པོར་ལོངས་སྐུའི་རྟེན་ལ་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་ཅིང་། གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པར་མཛད་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པར། གཙང་མའི་གནས་རྣམས་སྤངས་པ་ཡི། ། འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། ཡང་དག་རྫོགས་སངས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་ པོ་འདིར་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) གནས་གྱུར་ལས་འ

【現代漢語翻譯】 爲了圓滿獲得一切。 接下來是關於最終確定的部分，總共有四個要點：成就的因、成就的方式、成就的意義、以及成就的合理性。 成就的因： 因是： 具備菩提心，並通過六度波羅蜜多所攝持的廣大二資糧得以圓滿。如《寶鬘論》所說：『佈施與戒律，是福德之資糧，智慧乃是智慧之資糧。』其餘三者是二者的結合，若五者皆被無分別智所攝持，則為智慧之資糧。總而言之，在入定時修習無分別智是智慧資糧，在出定時成熟眾生是福德資糧，因此應當努力。如雲：『無分別之智慧，能凈化諸佛之法，其餘如實安立者，能圓滿成熟諸有情。』 如是積累二資糧需經歷三大阿僧祇劫，然而通過精進和善巧方便的差別，許多劫也能縮短為短暫的時間。如《三時觀察》所說：『夢中一年之經歷，亦可於須臾間體驗。』因此，無數的時間也能匯聚於一剎那。 成就的方式有三種：（第一）從何處成就何物：爲了福德資糧而利益眾生，由此成就異熟果——色身；爲了智慧資糧而修習無分別禪定，由此成就離垢果——法身。如《寶鬘論》所說：『諸佛之色身，從福德資糧生；法身若略說，乃從智慧資糧生。』 （第二）在何處成就：在殊勝的色究竟天，于報身的所依上顯現法身；在四大部洲的百俱胝（百億）剎土中，同時顯現化身而成佛。如《楞伽經》所說：『捨棄清凈之諸處，色究竟天甚可樂，于彼處證得圓滿佛，化身於此顯現成佛。』 （第三）從轉變中

【English Translation】 In order to fully attain all. Next is the section on definitive ascertainment, which has four main points: the cause from which it is accomplished, the manner in which it is accomplished, the meaning of what is accomplished, and the reason why it is reasonable to accomplish it. The cause from which it is accomplished: The cause is: Having bodhicitta (བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་, byang chub kyi sems, bodhicitta, the mind of enlightenment), and fully accomplishing the vast accumulation of the two accumulations (ཚོགས་གཉིས་, tshogs gnyis, dve saṃbhāra, two accumulations) gathered by the six pāramitās (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་, pha rol tu phyin pa drug, ṣaṭ pāramitā, six perfections). As it says in the Garland of Jewels: 'Giving and morality, are the accumulation of merit, wisdom is the accumulation of wisdom. The other three are the combination of both, if all five are grasped by non-conceptual wisdom, then it is the accumulation of wisdom.' In short, meditating on non-conceptual wisdom in meditative equipoise is the accumulation of wisdom, and maturing sentient beings in the post-meditation period is the accumulation of merit, so one should strive for these. As it says: 'Non-conceptual wisdom, purifies the Buddha's dharmas, the others who establish them as they are, fully mature sentient beings.' It is said that accumulating these two accumulations over three countless eons is how it is accomplished, but through the distinction of diligence and skillful means, many eons can be condensed into a short time. As it says in the Examination of the Three Times: 'In a dream, a year is all, even a moment is an object of focus. Therefore, immeasurable times, will be gathered into a single instant.' The manner of accomplishment has three aspects: (First) From what, what is accomplished: benefiting sentient beings for the sake of the accumulation of merit, from this the fruition of complete maturation, the Form Body (གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་, gzugs kyi sku, rūpakāya, form body) is accomplished; meditating on non-conceptual samadhi (ཏིང་ངེ་འཛིན་, ting nge 'dzin, samādhi, concentration) for the sake of the accumulation of wisdom, from this the fruition of freedom from defilements, the Dharma Body (ཆོས་ཀྱི་སྐུ་, chos kyi sku, dharmakāya, dharma body) is accomplished. As it says in the Precious Garland: 'The Form Body of the Buddhas, is born from the accumulation of merit; the Dharma Body, in brief, is born from the accumulation of wisdom.' (Second) Where it is accomplished: In the great Akaniṣṭha (འོག་མིན་, 'og min, Akaniṣṭha, the highest pure land), the Dharma Body is manifested on the basis of the Sambhogakāya (ལོངས་སྐུའི་རྟེན་, longs sku'i rten, saṃbhogakāya, enjoyment body); in hundreds of millions of four continents, the Nirmāṇakāya (སྤྲུལ་པའི་སྐུ་, sprul pa'i sku, nirmāṇakāya, emanation body) is simultaneously manifested as complete enlightenment. As it says in the Laṅkāvatāra Sūtra: 'Abandoning the pure places, the Akaniṣṭha place is delightful, there the perfectly enlightened Buddha becomes enlightened, the Nirmāṇakāya manifests enlightenment here.' (Third) From the transformation of the place

---

གྲུབ་ཚུལ་ནི། དཔྱད་ན་དོན་ལ་མེད་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་མི་སྣང་ཞིང་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ཡོད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྱོར་པ་སྤྱོད་པ་ལ་ སྟེ། རྒྱན་ལས། དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག །མི་སྣང་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་གནས་ གཞན་གྱུར་པ་སྟེ། །འདོད་དགུར་སྤྱོད་ཕྱིར་ཐར་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ གང་ཞིག་འགྲུབ་པའི་དོན། གྲུབ་པའི་དོན་ལ། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ དོན། ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན། ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཟབ་པའི་དོན། དང་པོ་ ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་ནི། རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་ལའང་གདུལ་བྱ་ཉེ་བ་ལ་སྣང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། རིང་བ་ལ་ སྣང་བ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སྟེ་གསུམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་པོའང་རིམ་པ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེ་བ། །རང་ བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །གཞན་ནི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དང་པོ་གཉིས་པོའི་རྟེན་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-765 (གཉིས་པ།) སོ་སོའི་རང་བཞིན་ལ། (གསུམ་གྱི་)ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་གློ་བུར་ གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་བྲལ་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡུམ་ གྱི་རྒྱན་དུ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག། ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་ རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའི་སྐུ་ནི་འོག་མིན་ཆེན་པོར་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུས་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་ པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ པ་སྟེ། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་ བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་ནི་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པས་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཛད་པ་སྟེ། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེའང་དྲི་ཟ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་རྒྱུད་མངས་སྤྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོའི་ སྤྲུལ་པ་དང་། རི་བོང་དང་རུ་རུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོན་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྲུལ་བ་དང

【現代漢語翻譯】 成就之理：考察而言，是捨棄了本無實義的、突如其來的垢染，一切遮障都已斷除，以不顯現且恒常不變的方式存在，一切法界（Dharmadhatu）都得以顯現，如其所愿地享用無漏的財富。 如《寶性論》所說：『無意義和有意義，不顯現和顯現，這是狀態的轉變，爲了隨心所欲地享用，故為解脫。』 成就之義為何？ 成就之義包括：圓滿三身之義，具足四智之義，事業圓滿之義，以及在無漏界中深邃之義。首先，在第一個方面有四點： （第一點）共同的區分是：自利達到究竟是法身（Svabhavikakaya），為度化與自己較近的眾生而顯現的是報身（Sambhogakaya），為度化與自己較遠的眾生而顯現的是化身（Nirmanakaya），此三身。其中，第一身是後兩者的所依，後兩者也依次是所依和能依。如經文所說：『諸佛之身有區分，自性圓滿報身，另一是他化身，第一是后二者之所依。』 （第二點）各自的自性是：（三身的）法身是具足一切無漏功德的法界，其自性本自清凈，遠離一切突如其來的垢染，成為具足二種清凈的自性。如《現觀莊嚴論》所說：『佛陀的法身，獲得一切無漏之法，完全清凈，是自性之特徵。』 報身是在色究竟天（Akanistha）以具足相好之身，與諸佛子聖者一同不斷享用大乘佛法。如經文所說：『具足三十二相和八十隨形好，爲了享用大乘，佛陀被認為是報身。』 化身是根據無量無邊所化眾生的意願，以各種各樣的化現，不間斷地利益眾生。如經文所說：『只要輪迴存在，就同時以各種方式利益眾生，那樣的身就是佛陀不間斷的化身。』 例如，爲了調伏乾闥婆（Gandharva），化現為琵琶等工巧化身；又如，化現為兔王和鹿王等形象，示現為本生化身。

【English Translation】 The principle of accomplishment: Upon examination, it is the abandonment of adventitious defilements that are without inherent meaning, all obscurations are eliminated, existing in a way that is invisible and eternally unchanging, with all of Dharmadhatu (realm of phenomena) manifestly apparent, enjoying the uncontaminated wealth as desired. As stated in the Ornament: 'Meaningless and meaningful, invisible and visible, these are transformations of states; for the sake of enjoying as desired, it is liberation.' What is the meaning of accomplishment? The meaning of accomplishment includes: the meaning of perfecting the three bodies (Trikaya), the meaning of possessing the four wisdoms (Jnana), the meaning of complete activity (Karma), and the meaning of profundity in the uncontaminated realm. Firstly, in the first aspect, there are four points: (First point) The common distinction is: the ultimate fulfillment of one's own benefit is the Essence Body (Svabhavikakaya), the manifestation to those who are close to be tamed is the Enjoyment Body (Sambhogakaya), and the manifestation to those who are far away is the Emanation Body (Nirmanakaya). Among these, the first body is the basis of the latter two, and the latter two are, in order, the basis and what depends on it. As the scripture says: 'The bodies of the Buddhas are distinguished, the self-nature is the complete enjoyment body, the other is the emanation body, the first is the basis of the latter two.' (Second point) The individual nature of each is: (of the three bodies) the Essence Body is the Dharmadhatu, possessing all uncontaminated qualities, its nature is naturally pure, separated from all adventitious defilements, becoming the essence of possessing two purities. As stated in the Ornament of the Mother: 'The Essence Body of the Buddha, whatever uncontaminated dharmas are attained, completely pure in every way, these are characterized by self-nature.' The Enjoyment Body is in Akanistha (highest pure land), with a body adorned with marks and signs, constantly enjoying the Great Vehicle Dharma together with the noble sons of the Buddhas. As the scripture says: 'Possessing the thirty-two marks and eighty minor marks, for the sake of enjoying the Great Vehicle, the Buddha is regarded as the Enjoyment Body.' The Emanation Body is, according to the wishes of limitless beings to be tamed, constantly performing various emanations to benefit sentient beings. As the scripture says: 'As long as samsara exists, simultaneously benefiting beings in various ways, that body is the continuous emanation body of the Buddha.' For example, in order to tame the Gandharvas, manifesting as the skillful emanation of lutes and so on; and also, manifesting as the forms of rabbit kings and deer kings, showing the emanation of the Jataka.

---

་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་ པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་དང་། དུས་ལ་བབ་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་ཡང་སྟོན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྣམ་གྲོལ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་སྟེ། རྒྱན་དུ། བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟག་སྟོན་པ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འདི་ ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།)དེ་དག་གི་འཇོག་ཚུལ་ནི། འགའ་ཞིག་སྐུ་བཞིར་འདོད་པའང་རང་དོན་དོན་ དམ་པའི་སྐུ་ལ་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པའི་ཆ་ཆོས་ཀྱི་ 1-766 སྐུར་ཕྱེ་བའམ། ཡང་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བསྡུ་ན་སྐུ་ གཉིས་དང་གསུམ་དུ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་སྐུ་གཉིས་སུ་འདོད་པའང་རྒྱུད་བླ་ མར། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་འབྱོར་པའི་གནས། །དམ་པའི་དོན་གྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ ཀྱི་བརྡ་ཡི་སྐུ། །ཕ་རོལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཞན་དོན་གྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱེ་ན་གསུམ་ དང་བཞིར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པར་བལྟ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་རང་ བཞིན་གྱི། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (བཞི་པ།) ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ནི། མི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རང་གིས་མ་མཐོང་བ་དང་། ལུང་ ལས་ཀྱང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ སྙམ་དུ་སེམས་མོད། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་ཤིན་ ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། རིམ་གྱིས་དེ་མཐོང་དེ་བརྟེན་ནས། །ཐེག་པ་འདི་ལ་ གནས་པ་རྣམས། །ནང་གི་དམ་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་ཆེན་པ་ལ་ཞུགས་ན་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆ་དཔྱད་ན་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་གྱི་ཆ་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་ གིས་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་། 1-767 སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བར་ཟད་དེ།

【現代漢語翻譯】 ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ (釋迦牟尼佛，Śākyamuni) 等示現證悟無上菩提之化身，時機成熟時，也示現涅槃，以此引導所化眾生趨向解脫。如《寶性論》中說： '示現工藝與誕生，示現證悟大菩提， 恒常示現入涅槃，此乃佛陀之化身， 是為解脫之殊勝法。' (三) 關於這些佛身的安立方式：有些宗義認為有四身，將自利之勝義諦身份為二，以二諦清凈之分作為自性身，以究竟圓滿之智慧作為法身；或者將大樂與空性分為這二者。但總的來說，並非不承認二身或三身。另一些宗義認為有二身，如《寶性論》所說： '自性之所在，是為勝義諦身； 正士之語言身，是為他利圓滿之所依。' 也就是說，將二種自利之身視為法身，將二種他利之身視為色身。但如果細分，也並非不承認三身或四身。因此，所有這些觀點都應視為沒有矛盾。如《寶性論》中說： '應知三身已攝盡，佛陀之一切身； 三身亦將自性之，意義連同所依示。' (四) 遮破顛倒之見：有些不智之人，因為自己沒有親見，並且經典中也說從色身到一切種智之間，諸法皆無自性，就以此為理由，認為所謂的佛陀只是一個假名安立，實際上沒有任何實義。這種誹謗究竟之果——大菩提，是極其不合理的。如《寶性論》所說： '逐漸見彼漸依彼，安住於此乘者們， 內在之勝法身，將以智慧之眼見。' 也就是說，世俗的色身是由於願力的緣故，僅僅在所化眾生面前顯現而已。依靠見到色身，如果進入大乘，那麼勝義的法身也會成為各自智慧所能領受的對境。所謂無自性，如前所述，是指從世俗的角度觀察時，諸法是無自性的；而從勝義的角度來說，是指諸法空性。但這並非意味著完全不存在。即使自己沒有親見，也不能僅僅因此就斷定其不存在，這僅僅是因為被煩惱所遮蔽，或者因為缺乏相應的根器和福德而已。

【English Translation】 Śākyamuni (釋迦牟尼佛，Śākyamuni) and others manifest as emanations of supreme enlightenment, and when the time is right, they also manifest nirvana, thereby guiding sentient beings to liberation. As stated in the Ratnagotravibhāga: 'Manifesting crafts and birth, manifesting great enlightenment, Constantly manifesting entering nirvana, this is the emanation of the Buddha, It is a great method of liberation.' (3) Regarding the ways of establishing these bodies: Some schools consider there to be four bodies, dividing the self-benefiting Dharmakāya of ultimate truth into two, with the aspect of twofold purity as the Svābhāvikakāya (自性身，Essence Body), and the aspect of ultimate wisdom as the Dharmakāya (法身，Dharma Body); or dividing great bliss and emptiness into these two. But in general, it is not that they do not acknowledge two or three bodies. Other schools consider there to be two bodies, as stated in the Ratnagotravibhāga: 'The place of self-nature is the Dharmakāya of ultimate truth; The body of language of the righteous is the basis for the perfection of others.' That is, they consider the two self-benefiting bodies as the Dharmakāya, and the two other-benefiting bodies as the Rūpakāya (色身，Form Body). But if divided further, it is not that they do not acknowledge three or four bodies. Therefore, all these views should be seen as without contradiction. As stated in the Ratnagotravibhāga: 'It should be known that the three bodies encompass all the bodies of the Buddha; The three bodies also show the meaning of self-nature together with its basis.' (4) Refuting inverted views: Some unwise people, because they have not seen it themselves, and because the scriptures also say that from the Rūpakāya to omniscience, all phenomena are without inherent existence, take this as a reason to think that the so-called Buddha is just a nominal designation, and in reality, there is no substance at all. This slander of the ultimate result—great enlightenment—is extremely unreasonable. As stated in the Ratnagotravibhāga: 'Gradually seeing that, gradually relying on that, those who abide in this vehicle, The inner Dharmakāya of the holy ones will be seen with the eye of wisdom.' That is, the conventional Rūpakāya is merely manifested to sentient beings due to the power of aspiration. Relying on seeing the Rūpakāya, if one enters the Mahāyāna, then the ultimate Dharmakāya will also become an object of experience that can be perceived by one's own wisdom. The so-called lack of inherent existence, as explained earlier, refers to the fact that from the conventional point of view, phenomena are without inherent existence; while from the ultimate point of view, it refers to the emptiness of phenomena. But this does not mean that they do not exist at all. Even if one has not seen it oneself, one cannot simply conclude that it does not exist, it is merely because one is obscured by afflictions, or because one lacks the corresponding capacity and merit.

---

ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། ཇི་ལྟར་ཡི་ དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །རྒྱ་མཚོ་སྐེམས་པར་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་ པས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་བཏགས། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡི་ སྣོད་ཆག་ན། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །སངས་ རྒྱས་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དོན་དམ་ པའི་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མི་བསམ་སྟེ། དེ་ནི་སྐལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ གཞན་སྣང་ལ་གྲུབ་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་ དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ སྐུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཤིང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར། གང་དག་ང་ ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་དག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སོང་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་ བོ་དེ་ཡིན་ང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ལ། སྤྲིན་ཆེན་པོར་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བཅོམ་ལྡན་སྐུ་ནི་དེ་འདྲ་ལ། །ཆོས་ བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་མོད། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མ་འགགས་ཀྱི་བར་ལ་ སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། (ཆོས་དབྱིངས་)བསྟོད་པར། འདོད་ཆགས་ཟད་པས་མྱ་ངན་ འདའ། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཟད་པ་དང་། །དེ་དག་འགགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ལུས་ཅན་ ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ལས་ཐོབ་པར་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་གསུངས་པའང་ཆོས་ཅན་འཁོར་བའི་ངོ་ བོ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཐམས་ 1-768 ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། རྒྱན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་(མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་སོགས།)བསྟན་བསྟན་ པ་ལ། །བློ་ལྡན་དགོངས་པ་དེ་ཡིན་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་བཞི་ལས། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ལྔར་འབྱེད་པ་ན་ ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ ཉིད་དེ། །དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས། །དབང་ཟད་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་མེ་

【現代漢語翻譯】 在《法界贊》中說：『如同飢餓的餓鬼們，看到大海乾涸一樣。』同樣，由於無知的遮蔽，他們認為佛陀也不存在。』正如《寶性論》中所說：『如果水器破裂，月亮的倒影就不會顯現。同樣，對於惡劣的眾生，佛陀的身相也不會顯現。』 有些人認為色身（Rūpakāya，色蘊所成的佛身）就是究竟真實的佛陀，但也不應這樣認為。因為色身是依賴於眾生的業力顯現，是因緣和合而成的有為法，而不是無為法等具有究竟真實特徵的法。如《般若經》中說：『比丘們，你們應觀我為法身（Dharmakāya，佛的法性之身），方為圓滿。』《金剛經》中說：『凡以色身見我，以音聲求我，是人行邪道，不能見如來。』《大云經》中也說：『世尊佛是法身，如來是法界。世尊的身相是如此，所宣說的法也與之相同。』 還有些人認為，既然經典中說輪迴（Saṃsāra，生死輪迴）與涅槃（Nirvāṇa，解脫）無二無別，那麼僅僅是認識到輪迴的實相是空性，就能獲得涅槃。但即使如此認識，在輪迴的過患沒有止息之前，也不能稱為獲得佛果。《法界贊》中說：『貪慾止息即涅槃，嗔恨愚癡亦復然，彼等止息即是佛，乃是眾生之怙主。』因此，只有斷除一切障礙才能獲得佛果。 所謂輪迴與涅槃無二無別，並不是說輪迴的自性本身就是涅槃，而是說法界（Dharmadhātu，一切法的本性）周遍一切，輪迴的法性本自清凈，這才是涅槃的真義。《寶性論》中說：『因為除了法界之外，沒有其他的法存在，所以有智慧的人認為，經典中所說的煩惱（如無明與菩提是一體）等，都是這個意思。』 關於智慧（Jñāna，對事物正確、如實的認知），有四種分類。第一種是共同的分類，將智慧分為五種。其中，法界智（Dharmadhātujñāna，證悟法界體性的智慧）是：『諸法之真如，二障凈之相，對境知事物，自在無不知。』也就是說，法界智是具有真如和清凈二種特性的智慧。這裡說的是火。

【English Translation】 In the 'In Praise of Dharmadhatu': 'Just as hungry ghosts see the ocean drying up, similarly, obscured by ignorance, they posit that Buddhas do not exist.' As stated in the 'Ratnagotravibhāga': 'If a water vessel breaks, the reflection of the moon will not appear. Likewise, the Buddha's form will not appear to evil beings.' Some think that the Form Body (Rūpakāya) is the ultimate Buddha, but one should not think so. Because it depends on karma and appears to others, it is taught as a conditioned phenomenon, not as an unconditioned one with ultimate characteristics. As the 'Perfection of Wisdom Sutra' says: 'Monks, look at me as the Dharmakāya, which is complete.' The 'Vajracchedikā Prajñāpāramitā Sūtra' says: 'Those who see me by form, and those who know me by sound, have entered a wrong path and cannot see the Tathāgata.' Also, in the 'Great Cloud Sutra': 'The Bhagavan Buddha is the Dharmakāya, the Tathāgata is the Dharmadhātu. The Bhagavan's body is like that, and the teaching is also the same.' Some also believe that since it is said that Samsara and Nirvana are inseparable, merely realizing the lack of inherent existence of Samsara will lead to the attainment of Nirvana. However, even with such realization, one cannot be called a Buddha until the faults of Samsara cease. In the 'In Praise of Dharmadhatu': 'Nirvana is the cessation of desire, as well as hatred and delusion. The cessation of these is Buddhahood, the refuge of all beings.' It is said that it is attained by abandoning all obscurations. The statement that Samsara and Nirvana are inseparable does not mean that the nature of Samsara itself is Nirvana. Rather, it means that the Dharmadhātu pervades everything, and the nature of Samsara is inherently pure, which is Nirvana. In the 'Ratnagotravibhāga': 'Because there is no Dharma apart from the Dharmadhātu, the wise consider that the teachings on afflictions (such as ignorance and enlightenment being one) have this meaning.' Regarding wisdom (Jñāna), there are four divisions. The first is the common division, dividing wisdom into five. Among them, Dharmadhātujñāna is: 'The Suchness of all Dharmas, the characteristic of purifying the two obscurations, it focuses on knowing objects, and is all-knowing without exhaustion.' That is, Dharmadhātujñāna is wisdom with the two characteristics of Suchness and purity. Here it refers to fire.

---

ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ བཞིའི་དང་པོ་ནི་མི་གཡོ་ཞིང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག ། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ། (བཞི་ལས།)མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ ཡུལ་མཐའ་དག་དུས་རྟག་ཏུ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་གསལ་བར་མཁྱེན་ནས་ཤེས་བྱ་ ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་ལ་ལྟོས་པའང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མེ་ལོང་ ཡེ་ཤེས་ང་ཡི་མེད། །ཡོངས་སུ་མ་ཆད་རྟག་ཏུ་ལྡན། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །རྟག་ཏུ་ དེ་ལ་མངོན་ཕྱོགས་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སློབ་ལམ་དུ་བདག་ གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ན་ སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་སྟེ། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ལ། །བསྒོམ་པ་དག་ པ་ལས་འདོད་དེ། །མི་གནས་ཞི་བར་ཞུགས་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད། ། ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན་ཅིང་ 1-769 ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། གཏེར་དང་འདྲ་བ་ ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་སྤྲུལ་ བ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་མཁྱེན་པ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་ པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཞིང་། །དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) འབྱུང་ཚུལ་གྱིས་བསྡུད་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་མང་དུ་ཐོབ་ཤིང་འཛིན་པ་ལས་ མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་ཆོས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ དང་། གཞན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་འབྱུང་བ་སྟེ། འཛིན་ པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་མཉམ་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཆོས་རབ་སྟོན་ཕྱིར་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་བཞི་པོའང་ཡང་དག་འབྱུང་། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གནས་གྱུར་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ ནི། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་མེ་ལོང་ལྟར་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་ ཡིད་གནས་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་སོ་སོར་ རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གནས་གྱུར་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ (སྐ

【現代漢語翻譯】 如鏡子般的智慧等四種智慧，第一種是不動搖且作為基礎，其餘三種依賴於它。 如頌云：『如鏡智慧不動搖，三種智慧依于彼，平等性智與妙觀察，成所作智唯成辦。』 就各自的體性而言：（四種智慧中）如鏡般的智慧，通過無我執的方式，使一切對境如鏡中影像般恒常顯現，從而了知一切所知而無迷惘，且不依賴於對境的顯現。如頌云：『如鏡智慧無我執，周遍不斷恒時具，于諸所知皆無惑，恒時非為彼所向。』 平等性智，在學道位時，通過修習自他平等性，證得不住涅槃，從而了知輪迴與寂滅的平等性。如頌云：『平等性智于有情，由修習清凈而生，不住寂滅入涅槃，是名平等性智也。』 妙觀察智，無礙地了知一切所知，且具足無量三摩地和陀羅尼之門。如頌云：『妙觀察智者，於一切所知恒無礙，三摩地與總持門，猶如寶藏無盡藏。』 成所作智，于無量剎土中示現種種化身，成辦一切有情之利益。如頌云：『成所作智者，於一切剎土中，以無量不可思議之化身，成辦一切有情之利益。』 （第三，）以生起方式歸納：從多聞且受持正法中生起如鏡般的智慧；從修習自他平等性中生起平等性智；從如實開示正法中生起妙觀察智；從成辦他利事業中生起成所作智。如頌云：『由受持故及心平等故，由如實開示正法故，由成辦事業之故，四種智慧亦如實生起。』 從轉依中生起的方式是：阿賴耶識轉依成為如鏡般的智慧；染污意轉依成為平等性智；意識轉依成為妙觀察智；五根識轉依成為成所作智。

【English Translation】 The first of the four wisdoms, such as mirror-like wisdom, is unmoving and serves as the basis, while the latter three rely on it. As the verse says: 'Mirror-like wisdom is unmoving, the three wisdoms rely on it, the wisdom of equality and the wisdom of discernment, the wisdom of accomplishing activities only accomplishes.' Regarding their individual nature: (Among the four wisdoms) mirror-like wisdom, through the absence of clinging to self, makes all objects appear clearly at all times like reflections in a mirror, thereby knowing all knowable things without confusion, and not depending on the appearance of objects. As the verse says: 'Mirror-like wisdom has no self-clinging, it is pervasive, continuous, and always present, it is not confused about all knowable things, and it is not always directed towards them.' The wisdom of equality, in the stage of learning, through cultivating the equality of self and others, attains non-abiding nirvana, thereby knowing the equality of samsara and nirvana. As the verse says: 'The wisdom of equality, for sentient beings, arises from the purification of cultivation, entering non-abiding peace, is considered the wisdom of equality.' The wisdom of discernment, knows all knowable things without obstruction, and possesses limitless samadhi and dharani gates. As the verse says: 'The wisdom of discernment, is always unobstructed to all knowable things, like a treasure trove of samadhi and dharani.' The wisdom of accomplishing activities, manifests various emanations in limitless realms, accomplishing the benefit of all sentient beings. As the verse says: 'The wisdom of accomplishing activities, in all realms, with immeasurable and inconceivable emanations, accomplishes the benefit of all sentient beings.' (Third,) Summarizing by the way of arising: From much learning and upholding the Dharma arises mirror-like wisdom; from cultivating the equality of self and others arises the wisdom of equality; from truly revealing the Dharma arises the wisdom of discernment; from accomplishing the benefit of others arises the wisdom of accomplishing activities. As the verse says: 'Because of upholding and because of equality of mind, because of truly revealing the Dharma, and because of accomplishing activities, the four wisdoms also truly arise.' The way of arising from transformation is: the transformation of the alaya consciousness becomes mirror-like wisdom; the transformation of the afflicted mind becomes the wisdom of equality; the transformation of the mind consciousness becomes the wisdom of discernment; the transformation of the five sense consciousnesses becomes the wisdom of accomplishing activities.

---

ུ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་དང་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་ལ་སོགས་པས་)གསུངས་སོ། ། (བཞི་པ།) ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་གཞན་སྣང་ལ་ལྟོས་ནས་ བཞག་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་དེ། འཇུག་པ་ ལས། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་འགགས་པར་གསུངས་པའང་མདོ་ལས་སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་ 1-770 སྟེ། ཞེས་པ་ལྟར་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་འགགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ འགགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། (རྒྱུད་བླ་མར། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ འགྱུར་མེད་དེ། །ཞེས་པ་ལྟར།) ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་ མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མ་བགྱིས་པར་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ འགའ་ཞིག་མཉམ་བཞག་ལའང་(བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་སོགས་སུ།)མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ ཡོད་ལ། (ཕྱི་རོལ་དོན་སྒྲུབ་ཏུ།)རྗེས་ཐོབ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ཡང་ འདོད་མོད། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་གཞན་སྣང་ལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ལུང་ལས། གླང་ཆེན་བཞེངས་ཀྱང་མཉམ་པར་ བཞག །གླང་ཆེན་བཞུགས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། ། ཞེས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མཉམ་གཞག་ལས་གཡོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་ འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་ཤིང་། (རྒྱུད་བླ་མར། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་) འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་ པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་(མཛོད་འགྲེལ་དུ།)ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་རིམ་གྱིས་མཁྱེན་པ་དང་། ཕལ་ཆེ་བ་ མཁྱེན་གྱི་མཐའ་དག་མི་མཁྱེན་པ་དང་། (རལ་གྲི།)ད་ལྟར་པ་དངོས་སུ་མཁྱེན་པས་འདས་མ་ འོངས་ཤུགས་ལ་མཁྱེན་པར་འདོད་པའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། (རྒྱན་དུ།)སངས་རྒྱས་རྣམ་ནི་ 1-771 མངོན་སུམ་སྤྱན། །ཞེས་པ་དང་། (རྒྱུད་བླར།)དུས་ལའང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། (བདེན་གཉིས་སུ།)མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ནི། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་མཐ

【現代漢語翻譯】 （《入中論》和旃陀羅·果彌等所說。） （四、）破除顛倒見：有些人認為諸佛的智慧是依賴於外境顯現而安立的。成佛時，並沒有由自相續所攝持的智慧。《入中論》中說：『心識止息即是佛陀現證。』等等。如果這樣認為，經典中說心識止息，是如經中所說：『心不是心。』一樣，是指剎那的客塵，即染污識的止息，而不是指心識的自性是光明。如經中所說：『心識的自性是光明。』一樣，不是指自性清凈的智慧止息。（《寶性論》中說：『心之自性是光明，猶如虛空無變異。』一樣。）因為像虛空一樣沒有變異。如果說沒有智慧，那麼菩提的功德和事業也不會有，因為《般若經》中說：『沒有智慧就沒有功德增長，沒有菩提。如海一般的佛法也不會有。』以及『沒有獲得一切種智就不能轉法輪。』等等。還有些人（在《八千頌釋》等中）認為，在入定中也有入定和出定兩種。（在外境成辦中）出定也認為是具有能取所取二取執著的分別念。這也是不合理的，因為從內在的如實安住中起立等等，只是對外境的示現而已。經典中說：『大象站立也是入定，大象行走也是入定，恒常都是入定。』一樣，因為就勝義諦而言，佛陀不會從入定中動搖。並且證悟遠離能取所取一切法之自性空性。（《寶性論》中說：『三輪之分別念，是為所知障。』）因為已經斷除了不分別三輪等等的一切障礙。 還有些人（在《俱舍論釋》中）認為，智慧是次第了知所知境，並且大多數是不了知一切，（《寶劍釋》）現在直接了知，過去未來是間接了知，這也是不合理的。（《現觀莊嚴論》中說：『佛陀具有現見一切之眼。』）以及（《寶性論》中說：『智慧於時間無有障礙。』）以及（《二諦論》中說：『以一剎那之智慧，周遍一切所知境。』）一樣，三時的一切所知境...

【English Translation】 (Said by texts such as the Madhyamakavatara and Chandra Gomi.) (4) Abandoning inverted views: Some believe that the wisdom of the Buddhas is established in dependence on the appearance of external objects. When one becomes a Buddha, there is no wisdom gathered by one's own continuum. The Madhyamakavatara says, 'The cessation of mind is the direct realization of the Buddha,' and so on. If this is the case, the cessation of mind mentioned in the sutras, as in the sutra 'Mind is not mind,' refers to the cessation of momentary adventitious defilements, i.e., the defiled consciousness, and not the cessation of the nature of mind, which is luminosity. As the sutra says, 'The nature of mind is luminosity,' it does not mean that the wisdom of self-nature purity ceases. (The Uttaratantra says, 'The nature of mind is luminosity, like space, unchanging.') Because it is unchanging like space. If there is no wisdom, then the qualities and activities of Bodhi will also not exist, because the Prajnaparamita Sutra says, 'Without wisdom, there is no increase of qualities, no Bodhi. The Dharma of the Buddha, like the ocean, will also not exist.' And 'Without attaining omniscience, one cannot turn the wheel of Dharma,' and so on. Also, some (in the commentary on the Ashtasahasrika, etc.) believe that in meditative equipoise there are two types: meditative equipoise and subsequent attainment. (In the establishment of external objects) subsequent attainment is also considered to have dualistic grasping and conceptual thought. This is also unreasonable, because arising from the inner, correct abiding is merely a manifestation to external objects. The sutra says, 'The elephant standing is also in meditative equipoise, the elephant walking is also in meditative equipoise, always in meditative equipoise.' Because, in terms of ultimate truth, the Buddha does not waver from meditative equipoise. And realizing the emptiness of all phenomena of grasping and grasped. (The Uttaratantra says, 'The conceptual thought of the three spheres is considered an obscuration of knowledge.') Because all obscurations, such as not conceptualizing the three spheres, have been abandoned. Some (in the commentary on the Abhidharmakosha) believe that wisdom knows knowable objects gradually, and mostly does not know everything, (the commentary on the Sword) directly knowing the present, and indirectly knowing the past and future. This is also unreasonable. (The Ornament says, 'The Buddhas have the eye of direct perception.') And (the Uttaratantra says, 'Wisdom has no obscuration in time.') And (the Two Truths says, 'With one instant of wisdom, one pervades the entire sphere of knowable objects.') Like this, all knowable objects of the three times...

---

འ་དག་གཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྣང་ན་འཁྲུལ་བར་ འགྱུར་ལ། མི་སྣང་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་ནི་མ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བས་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དཔྱད་ན་ ཀུན་རྫོབ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ལ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པར་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ།)ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་ ལྟར་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། གཟུགས་སོགས་དང་ནི་སེམས་དེ་ལྟར། །གཟུང་བའི་མཚན་ ཉིད་སྤྱོད་པ་ནི། །མ་དག་བློ་ཅན་ལས་ཡིན་གྱི། །རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། འཕྲིན་ལས་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེས་ རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་པ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་འབད་རྩོལ་མེད་ བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་དང་མཐུན་པར། རང་རང་གི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་སྤྲུལ་བ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བྱ་མཐའ་ ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ཀྱང་། འདི་དང་འདི་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ འབད་རྩོལ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། ཇི་ལྟར་རྔ་དག་མ་བརྡུངས་པར། །སྒྲ་ནི་ ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་བཟོ་མེད་པར། །བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་། ། 1-772 ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་འབད་མེད་པར། །རང་གི་འོད་ནི་སྟོན་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བཟོ་ མེད་པར། །དེ་བཞིན་མཛད་པའང་ངེས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ སུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བཞིན་དུ། ཟག་པ་མེད་པའི་ དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དུས་ལ་བབ་པ་ན་ཕྲིན་ ལས་འཇུག་ཅིང་མ་བབ་ན་མི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་ དབྱིངས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་རྟག་ཏུ་ནི། །བྱ་བ་ ཉམས་ཤིང་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་སྐྱེ་ ཞིང་འབྲིང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) སྐལ་པར་ལྟོས་པའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་དང་བ་ཅན་གྱི་སྣོད་མང་པོར་ཉི་མའི་

【現代漢語翻譯】 因為他們同時直接地瞭解一切。 還有些人認為，如果智慧顯現世俗的事物，就會產生錯覺；如果不顯現，就與全知相矛盾。但對於轉依的智慧來說，不凈的事物都不會顯現，因此不會產生錯覺。如果進行分析，由於他們瞭解世俗的、有為的法是不存在的，所以也與全知不矛盾。《般若經》中說：『因為佛陀知曉卻不觀察諸法。』 究竟的智慧如何瞭解所知的事物呢？因為這超出了邏輯推理的範圍，所以凡夫俗子無法理解。《釋量論》中說：『色等與心，如是取相之行境，乃是不凈心者有，瑜伽之證悟不可思議。』 關於事業：（三者中的第一個）任運成就的意義是：例如，天鼓無需思慮就能宣說四法印，如意寶無需努力就能散發光芒。同樣，根據各自的根器、意願和習氣，以說法和化現等方式，使無量無邊的眾生得以成熟，但他們不會產生『我應該做這個』的想法，也不會付出任何努力。《寶性論》中說：『如鼓不擊自發聲，如是勝者無造作，說法自然遍一切。』 『如意寶珠無勤勞，自然顯現其光芒，如是佛陀無造作，事業亦定能顯現。』 （第二個）相續不斷的意義是：例如，在非造作的虛空界中，有為法的生滅相續不斷。同樣，在無漏的法界中，一旦證得圓滿正等覺，當所化眾生機緣成熟時，佛陀的事業就會展開；機緣未成熟時，則不會展開。因此，佛陀的事業相續不斷。《寶性論》中說：『如虛空界於世間，事業相續無間斷，如是無漏法界中，勝者事業亦不斷。』 『如虛空中恒常有，事業生滅與壞滅，如是無漏法界中，佛陀事業生起且增長。』 （第三個）觀待根器的意義是：例如，在裝滿水和乳汁的許多容器中，太陽的倒影會同時顯現，但只有水中的倒影清晰可見，乳汁中的倒影則不清晰。同樣，佛陀的事業雖然普遍存在，但只有那些具備善業和清凈心的人才能見到，不具備這些條件的人則無法見到。《寶性論》中說：『如日影現於水中，雖普照耀然非等，如是佛陀之事業，普現然隨有情異。』

【English Translation】 Because they directly know everything simultaneously. Some also think that if wisdom perceives conventional objects, it will become deluded; if it does not perceive them, it will contradict omniscience. However, for the wisdom of transformation, all impure objects do not appear, so it will not become deluded. Upon analysis, since they know that conventional, conditioned dharmas are non-existent, it does not contradict omniscience. (In the Ornament of the Mother Sutra:) 'Why? Because the Buddhas, knowing, do not see the dharmas.' How does ultimate wisdom know knowable objects? Because it transcends the realm of logical reasoning, ordinary people cannot comprehend it. (In the Commentary on Valid Cognition:) 'Forms and so forth, and the mind, likewise, the characteristic of grasping, the activity, is from impure-minded ones, the realization of yoga is inconceivable.' Regarding activity: (The first of the three) The meaning of spontaneous accomplishment is: For example, just as the drum of the gods teaches the four seals of the Dharma without thought, and just as a wish-fulfilling jewel radiates light without effort, similarly, according to their respective dispositions, intentions, and latent tendencies, they ripen limitless beings through teaching the Dharma, manifesting emanations, and so forth, without having the thought 'I should do this' or exerting any effort. (In the Ornament:) 'Just as a drum, without being struck, produces sound everywhere, so too, the Victorious Ones, without contrivance, teach everywhere.' 'Just as a wish-fulfilling jewel, without effort, displays its own light, so too, the Buddhas, without contrivance, certainly show their activities.' (The second) The meaning of unceasing continuity is: For example, just as in the unconditioned expanse of space, the arising and ceasing of conditioned things is unceasing, similarly, having attained complete and perfect enlightenment in the unpolluted realm, the activities of the Victorious Ones continue without interruption, engaging when disciples are ready and not engaging when they are not. (In the Ornament:) 'Just as in the sky, the activities of the world are unceasing, so too, in the unpolluted realm, the activities of the Victorious Ones are unceasing.' 'Just as in the sky, activities constantly decay and arise, so too, in the unpolluted realm, the activities of the Buddhas arise and increase.' (The third) The meaning of depending on capacity is: For example, in many vessels filled with water and milk, the reflection of the sun appears simultaneously, but only the reflection in the water is clear, while the reflection in the milk is not clear. Similarly, although the activities of the Buddhas are pervasive, only those who possess merit and pure minds can see them, while those who do not possess these qualities cannot see them. (In the Ornament:) 'Just as the sun's reflection appears in water, although it shines universally, it is not equal, so too, the activities of the Buddhas, appear universally, but vary according to sentient beings.'

---

གཟུགས་བརྙན་གཅིག་ཅར་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཅར་འཇུག་པས་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། གང་ཕྱིར་ གདུལ་བྱ་དག་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་སྣོད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་གཅིག་ཅར་འཆར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དཔེར་ན་རིའི་ཁྱད་པར་ལས་ ཉི་མ་རིམ་གྱིས་འཆར་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དང་བར་མ་དང་དམན་པ་ རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་ཀྱང་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ རྒྱ་ཆེན་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཉི་ཤར་འདི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་ནི། ། མཆོག་དང་བར་མ་དམན་པའི་རི་ལ་འབབ་དེ་བཞིན། །རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་སེམས་ཅན་ཚོགས་ ལ་རིམ་ཀྱིས་འབབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-773 ཟབ་པའི་དོན་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་དགོས་པ་ མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པ་ན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པའང་མ་ ཡིན་པས་ཟབ་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། སྒྲིབ་པ་ ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད། །དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐའ་དག་གིས་ སྟོང་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའང་ཡིན་ལ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དག་དག་པའི་བདག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ བདག་ཡོད་པའང་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་དག་ན། །བདག་ མེད་མཆོག་གི་བདག་ཐོབ་པས། །སངས་རྒྱས་དག་པའི་བདག་ཐོབ་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཆེན་ པོའི་བདག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པའང་ མ་ཡིན་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ སངས་རྒྱས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དེ་སྐད་ འདྲི། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་ མིག་གི་རབ་རིབ་སྤངས་ནས་མེད་ཀྱང་ལྕགས་གྲང་མོ་དང་མིག་གསལ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་པ་ན་རྣམ་ཤེས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་སྤངས་ནས་མེད་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་སྐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་དང་། །མིག་ ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པར་མི་བརྗོད་ དོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནམ་མཁའ་ ལྟར་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མང་པོ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྗེས་ སུ་འབྲང་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཅིག

【現代漢語翻譯】 如同影像同時顯現一般，對於那些具有良好根器的可調伏者，佛陀的事業也同時進入他們的心中，使他們成熟。《寶性論》中說：『因為可調伏者清凈的，所有水器之中，佛陀日輪的影像，無數同時顯現。』就像這樣。又比如，如同太陽隨著山的高度不同而依次升起一般，對於那些具有上、中、下等不同根器的可調伏者，佛陀的事業也依次進入他們的心中，使他們成熟。正如：『猶如廣大光明具足千束之日出，照亮世間一切后次第，降臨于殊勝中下之山頂，如是勝者日輪次第降眾生。』就像這樣。 甚深之義：輪迴與涅槃的自性沒有差別，因此不需要清凈；成佛時，因為捨棄了一切暫時的垢染，因此也不是不清凈的，所以是甚深且不可思議的。《寶鬘論》中說：『前後雖無有差別，然離一切諸垢染，如是真如佛所欲，非凈非不凈。』就像這樣。同樣，證得佛果時，因為遠離了人我和法我，所以是無我的；因為證得了清凈的真如，所以是有我的，因此是不可思議的。『空性若時得清凈，獲得無我最勝我，證得佛陀清凈我，即成大我之自體。』就像這樣。因此，也不是存在於有漏的自性中，也不是不存在於無漏的自性中，所以是不可思議的。『是故佛陀非有性，亦復不能說為無，如是問佛彼義時，是名不答之正理。』就像這樣。例如，如同鐵離開了熱度，眼睛離開了翳障，雖然熱度和翳障消失了，但冰冷的鐵和明亮的眼睛仍然存在一樣，成佛時，雖然意識捨棄了暫時的垢染而消失了，但因為存在著智慧解脫之身，所以是不可思議的。『如鐵離熱及眼翳，佛之意及智慧中，有與非有皆不言。』就像這樣。此外，在無漏的法界中，勝義法身如虛空般同一體性，因此不是多；世俗色身追隨往昔的願力，顯現為種種形象，因此不是一。

【English Translation】 Like images appearing simultaneously, the activities of the Buddha simultaneously enter the minds of those fortunate disciples with good karma, causing them to mature. As stated in the Uttaratantra: 'Because the pure, all the water vessels of those to be tamed, the image of the Buddha's sun, appear immeasurably and simultaneously.' Just like that. Furthermore, just as the sun rises gradually depending on the differences in mountains, the activities of the Buddha gradually enter the minds of those to be tamed with superior, intermediate, and inferior karma, also causing them to mature. As it says: 'Just as this great sun with a thousand rays, having illuminated all the world, gradually descends upon the superior, intermediate, and inferior mountains, so does the sun of the Victorious One gradually descend upon the assembly of sentient beings.' Just like that. The profound meaning: Because there is no difference in the nature of samsara and nirvana, there is no need for purification; when one becomes a Buddha, because all temporary defilements are abandoned, it is also not impure, so it is profound and inconceivable. As stated in the Ratnavali: 'Although there is no difference between before and after, it is free from the defilement of all obscurations. Suchness is what the Buddha desires, neither pure nor impure.' Just like that. Similarly, when Buddhahood is attained, because it is empty of all personal and phenomenal self, it is selfless; because pure Suchness is attained, it is self-full, so it is inconceivable. 'When emptiness is purified, the supreme self of no-self is attained, because the pure self of the Buddha is attained, it becomes the self of the great self.' Just like that. Therefore, it is neither present in the nature of contaminated existence, nor is it absent in the nature of uncontaminated existence, so it is inconceivable. 'Therefore, the Buddha is neither existent, nor can it be said to be non-existent. When the Buddha is asked about this, it is considered an undeclared principle.' Just like that. For example, just as when heat is removed from iron and dimness is removed from the eyes, although the heat and dimness disappear, the cold iron and clear eyes still exist, so when one becomes a Buddha, although consciousness abandons temporary defilements and disappears, because there is a wisdom-liberated body, it is inconceivable. 'Just as heat is to iron and dimness is to the eyes, existence and non-existence are not spoken of in the mind and wisdom of the Buddha.' Just like that. Furthermore, in the uncontaminated realm, the ultimate Dharmakaya is of one taste like the sky, so it is not many; the conventional Rupakaya follows the aspirations of the past and appears in various forms, so it is not one.

---

་པུའང་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ སྟེ། ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མཁའ་ལྟར་ལུས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་གྱི་ 1-774 ལུས་རྗེས་འབྲང་བའི་ཕྱིར། །མང་པོ་མ་ཡིན་གཅིག་ཉིད་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེར་ན་ ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་གང་དུ་འབྱུང་བ་ན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ ཕྲིན་ལས་འཇུག་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག །བྱུང་ན་འོད་ཟེར་ཀུན་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ སྒྲུབ་པར་རིགས་པའི་ཚུལ། སྒྲུབ་པར་རིགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ན་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས། །དཔེ་མེད་ལྡན་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །བདེ་ དགེ་དམ་པ་མི་ཟད་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དགེ་བླང་བའི་རིགས། ། ཞེས་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་། བདག་ལྟ་རིགས་ཀྱི་མིར་སྐྱེས་ནས། །ཕན་དང་གནོད་ པ་ངོ་ཤེས་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་ཐོབ། །ཅེས་ པ་ལྟར་རོ། ། ༈ ཕྱི་མ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དོན་བཅུས་འཆད་པ་སྟེ། གནས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཐེག་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གནས་གྱུར་ པ་ཙམ་ལས་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། གང་ལ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ ས་བོན་དུས་རིང་རྟག་ལྡན་པ། །སྤང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་གྱུར་ ཏེ། །གནས་གྱུར་ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནི་ མི་རྟོག་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལྟར་མཉམ་གཞག་དང་ རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ 1-775 མ་ལུས་པ་སྤངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་བསམས་ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་རེ་ ཙམ་ལས་མ་ཐོབ་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བ་ལ་འདི་རྣམས་མེད་ཅིང་། ཐེག་ ཆེན་པ་ལ། འགྲེལ་པར། རྣམ་པར་དག་དང་ཡོངས་དག་དང་། །ལུས་དང་ལོ

【現代漢語翻譯】 不可思議，因為既非『有』也非『無』。 如經云：『無漏法界中，諸佛如虛空，無身故無後，非多亦非一。』 譬如一縷陽光出現，則萬道光芒皆現；同樣，一佛之事業展現，則一切佛之智慧亦同時展現，故不可思議。 如雲：『譬如一縷光，出現眾光生，如是諸佛之，智慧應知生。』 修持之理： 如是，證得佛果，則自他一切圓滿皆得成就。故具慧者應發無上菩提心，修持廣大菩薩行。 如是，佛陀乃是純白之法，具足無與倫比之功德，乃利樂之因，是安樂、善妙、無盡之源泉。故具慧者應修持菩提心。 如《入菩薩行論》云：『我既生於覺悟種族，如實了知利與害，若不捨棄菩薩行，我豈不能證菩提？』 究竟決斷： 經義： 以十種功德闡述獲得究竟果位之殊勝之處： 轉依之差別：小乘行者僅能轉變煩惱之惡業，而大乘行者，如《寶性論》云：『何者煩惱與所知障之種子，長時恒常相隨，斷除極其廣大，以各種方式徹底摧毀，轉依獲得純白功德之最勝者，即是佛陀。此乃以無分別、極清凈、極具境之智慧道所證得。』 即依靠止觀雙運之智慧，斷除一切煩惱及所知障之惡業，從而獲得無上功德。 功德圓滿之差別：小乘行者僅能獲得部分如思擇之智等功德，而大乘行者則能獲得如十力、四無畏、十八不共法等無量功德。 五種差別：小乘無此五種差別，而大乘則有。如《釋論》云：『極凈與全凈，身與…'

【English Translation】 Inconceivable, because it is neither 'being' nor 'non-being'. As it says: 'In the stainless realm, Buddhas are like the sky, without bodies and without succession, neither many nor one.' Just as when a single ray of sunlight appears, all rays appear; similarly, when the activity of one Buddha manifests, the wisdom of all Buddhas manifests simultaneously, hence inconceivable. As it says: 'Like a single ray of light, giving rise to all lights, so too, the wisdom of all Buddhas should be known to arise.' The way to practice: Thus, upon attaining Buddhahood, all perfections for oneself and others are accomplished. Therefore, those with wisdom should generate the supreme Bodhicitta and practice the vast conduct of a Bodhisattva. Thus, the Buddha is the pure white Dharma, possessing unparalleled qualities, the cause of benefit and happiness, the source of bliss, virtue, and inexhaustibility. Therefore, those with wisdom should cultivate Bodhicitta. As the Bodhicaryāvatāra says: 'Since I am born into the family of enlightenment, truly knowing benefit and harm, if I do not abandon the practice of Bodhisattva, how can I not attain enlightenment?' Final determination: Meaning of the text: Explaining the distinction of attaining the ultimate fruit with ten qualities: The difference in transformation: Hinayana practitioners only transform the negative karma of afflictions, while Mahayana practitioners, as the Ratnagotravibhāga says: 'That which is the seed of afflictions and cognitive obscurations, constantly accompanying for a long time, is eliminated extremely vastly, utterly destroyed in every way, the transformation attaining the supreme of pure white qualities, is Buddhahood. This is attained through the path of non-conceptual, extremely pure, extremely object-possessing wisdom.' That is, relying on the wisdom of shamatha and vipassanā, eliminating all negative karma of afflictions and cognitive obscurations, thereby attaining unsurpassed qualities. The difference in the perfection of qualities: Hinayana practitioners only attain some qualities such as the wisdom of deliberation, while Mahayana practitioners attain immeasurable qualities such as the ten powers, four fearlessnesses, and eighteen unshared qualities of a Buddha. The five differences: Hinayana does not have these five differences, while Mahayana does. As the Commentary says: 'Extremely pure and completely pure, body and…'

---

ངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པ་དང་། །ལས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་ སུ་དག་པ་དང་། ལུས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྲུལ་པས་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ ཆེན་པས། (རྒྱན་དུ།)རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཐ་དད་འཇུག ། ཅེས་པ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་ཆུང་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཡོན་ ཏན་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་པས་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདིའི་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ནི་ (ཀླུའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས།)སྐུ་གསུམ་གྲུབ་པར། ཕུང་པོར་བཅས་པའི་མྱ་ངན་འདས། །ཐུབ་སྐུ་གཉིས་ ལ་བཞག་པ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕུང་པོ་མེད། །ཅེས་པ་ ལྟ་བུ་དང་། འདྲེས་ཤིང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ དམན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྣམ་པར་དག་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་བརྟེན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ 1-776 འདྲེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་ པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་ཆུང་བས་སྒྲིབ་པ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྤངས་པ་ལས་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་ པས་དབུས་མཐར། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་ཏུ་བསྟན། །དེར་ ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཟད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་མ་ ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ ནི། ཐེག་དམན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི། །འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་། །རྟག་ཏུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག། འཇིག་རྟེན་ལ་ ཡང་སྣང་བར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ ཤིང་། །མཛད་པ་གཅིག་ནི་མཛད་པ་ལ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཛད་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ སེམས་ཅན་རེ་རེ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ ནུས་པ་ཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་དམན་ལ་ཐབས་ དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང་། ཐེག་ཆེན་པས་ཐེག་བསྡུས་ས

【現代漢語翻譯】 正如『行持圓滿，諸佛事業法，差別完全穩固』所說，因為具有清凈一切業障和習氣，清凈佛土，圓滿法身，圓滿受用大乘之法，以及通過化身在無邊佛土中成辦事業。三身的差別在於，小乘沒有獲得三身，而大乘如《寶性論》所說：『自性圓滿報身和化身，以各種方式利益眾生。』因此圓滿獲得三身。涅槃的差別在於，小乘進入有餘涅槃后，斷絕了利益眾生的功德之流，而大乘則不會斷絕。關於有餘涅槃和無餘涅槃，龍樹菩薩說：『成就三身時，住于蘊身的涅槃，是為二勝者所安立。因已遠離一切蘊身，法身無有蘊身。』等等。通過混合和緊密混合的智慧獲得能力的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘中，一切佛陀在清凈的法界中融為一體，所有顯現都融入一切智智的智慧中，從而獲得究竟的能力。清凈業障的差別在於，小乘僅僅斷除了一部分業障，而大乘如《中邊分別論》所說：『煩惱障和所知障，被稱為兩種業障。在那裡，一切業障都將止息，當它們滅盡時，就被認為是解脫。』因此，斷除了所有二障。混合和緊密混合的行持的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘如《寶性論》所說：『猶如日輪的光芒，無數混合在一起，始終專注於一個事業，也照亮世界。同樣，在無漏的法界中，無數佛陀混合在一起，以一個事業作為行持，被認為是智慧之光。』因此，即使是調伏一個眾生，所有佛陀的智慧也會混合成一體，以一種事業的力量混合並運作。示現圓滿正等覺和涅槃的方便的差別在於，小乘沒有這種方便，而大乘在《攝大乘論》中…… 正如'行持圓滿，諸佛事業法，差別完全穩固'所說，因為具有清凈一切業障和習氣，清凈佛土，圓滿法身，圓滿受用大乘之法，以及通過化身在無邊佛土中成辦事業。三身的差別在於，小乘沒有獲得三身，而大乘如《寶性論》所說：'自性圓滿報身和化身，以各種方式利益眾生。'因此圓滿獲得三身。涅槃的差別在於，小乘進入有餘涅槃后，斷絕了利益眾生的功德之流，而大乘則不會斷絕。關於有餘涅槃和無餘涅槃，龍樹菩薩說：'成就三身時，住于蘊身的涅槃，是為二勝者所安立。因已遠離一切蘊身，法身無有蘊身。'等等。通過混合和緊密混合的智慧獲得能力的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘中，一切佛陀在清凈的法界中融為一體，所有顯現都融入一切智智的智慧中，從而獲得究竟的能力。清凈業障的差別在於，小乘僅僅斷除了一部分業障，而大乘如《中邊分別論》所說：'煩惱障和所知障，被稱為兩種業障。在那裡，一切業障都將止息，當它們滅盡時，就被認為是解脫。'因此，斷除了所有二障。混合和緊密混合的行持的差別在於，小乘沒有這種情況，而大乘如《寶性論》所說：'猶如日輪的光芒，無數混合在一起，始終專注於一個事業，也照亮世界。同樣，在無漏的法界中，無數佛陀混合在一起，以一個事業作為行持，被認為是智慧之光。'因此，即使是調伏一個眾生，所有佛陀的智慧也會混合成一體，以一種事業的力量混合並運作。示現圓滿正等覺和涅槃的方便的差別在於，小乘沒有這種方便，而大乘在《攝大乘論》中……

【English Translation】 As it is said, 'Accomplishing conduct, the Dharma of the Buddhas' activities, their distinctions are completely stable,' because it possesses the purification of all obscurations and habitual tendencies, the purification of the Buddha-fields, the complete accomplishment of the Dharmakāya, the complete enjoyment of the Mahāyāna Dharma, and the accomplishment of activities in limitless realms through emanations. The difference in the Trikāya (three bodies of Buddha) is that the Hīnayāna (small vehicle) does not attain the Trikāya, while the Mahāyāna, as stated in the Ratnagotravibhāga (Treatise on the Buddha-Nature): 'The Svābhāvikakāya (self-existent body), the Sambhogakāya (enjoyment body), and the Nirmāṇakāya (emanation body) engage in various ways.' Therefore, the Trikāya is completely attained. The difference in Nirvāṇa is that the Hīnayāna, upon entering Parinirvāṇa (complete Nirvāṇa), severs the stream of merit that benefits sentient beings, while the Mahāyāna does not sever it. Regarding Sopadhiśeṣa-nirvāṇa (Nirvāṇa with remainder) and Nirupadhiśeṣa-nirvāṇa (Nirvāṇa without remainder), Nāgārjuna (the friend of the Nāgas) said: 'When the Trikāya is accomplished, the Nirvāṇa with the aggregates remaining is established for the two Victors. Because it is separated from all aggregates, the Dharmakāya has no aggregates,' and so forth. The difference in obtaining the power of the Jnana (wisdom) of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while in the Mahāyāna, all Buddhas merge into one taste in the pure Dharmadhātu (realm of Dharma), and all appearances merge into the Jnana of Sarvākārajñatā (all-knowingness), thereby obtaining ultimate power. The difference in purifying obscurations is that the Hīnayāna only abandons some obscurations, while the Mahāyāna, as stated in the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes): 'The Klesha-avarana (obscuration of afflictions) and the Jneya-avarana (obscuration of knowledge) are taught as two obscurations. There, all obscurations will cease, and when they are extinguished, it is considered liberation.' Therefore, all two obscurations are abandoned. The difference in the activity of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while the Mahāyāna, as stated in the Ratnagotravibhāga: 'Just as the rays of the sun's orb, countless and mixed together, always engage in one activity, and also illuminate the world. Similarly, in the uncontaminated Dharmadhātu, countless Buddhas mix together, with one activity as their action, it is considered the illumination of Jnana.' Therefore, even in taming one sentient being, the Jnana of all Buddhas mixes into one, and the power of one activity mixes and operates. The difference in the means of showing complete perfect enlightenment and Nirvāṇa is that the Hīnayāna does not have such means, while the Mahāyāna, in the Mahāyānasaṃgraha (Compendium of the Mahāyāna) ... As it is said, 'Accomplishing conduct, the Dharma of the Buddhas' activities, their distinctions are completely stable,' because it possesses the purification of all obscurations and habitual tendencies, the purification of the Buddha-fields, the complete accomplishment of the Dharmakāya, the complete enjoyment of the Mahāyāna Dharma, and the accomplishment of activities in limitless realms through emanations. The difference in the Trikāya (three bodies of Buddha) is that the Hīnayāna (small vehicle) does not attain the Trikāya, while the Mahāyāna, as stated in the Ratnagotravibhāga (Treatise on the Buddha-Nature): 'The Svābhāvikakāya (self-existent body), the Sambhogakāya (enjoyment body), and the Nirmāṇakāya (emanation body) engage in various ways.' Therefore, the Trikāya is completely attained. The difference in Nirvāṇa is that the Hīnayāna, upon entering Parinirvāṇa (complete Nirvāṇa), severs the stream of merit that benefits sentient beings, while the Mahāyāna does not sever it. Regarding Sopadhiśeṣa-nirvāṇa (Nirvāṇa with remainder) and Nirupadhiśeṣa-nirvāṇa (Nirvāṇa without remainder), Nāgārjuna (the friend of the Nāgas) said: 'When the Trikāya is accomplished, the Nirvāṇa with the aggregates remaining is established for the two Victors. Because it is separated from all aggregates, the Dharmakāya has no aggregates,' and so forth. The difference in obtaining the power of the Jnana (wisdom) of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while in the Mahāyāna, all Buddhas merge into one taste in the pure Dharmadhātu (realm of Dharma), and all appearances merge into the Jnana of Sarvākārajñatā (all-knowingness), thereby obtaining ultimate power. The difference in purifying obscurations is that the Hīnayāna only abandons some obscurations, while the Mahāyāna, as stated in the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes): 'The Klesha-avarana (obscuration of afflictions) and the Jneya-avarana (obscuration of knowledge) are taught as two obscurations. There, all obscurations will cease, and when they are extinguished, it is considered liberation.' Therefore, all two obscurations are abandoned. The difference in the activity of mixing and closely mixing is that the Hīnayāna does not have such a thing, while the Mahāyāna, as stated in the Ratnagotravibhāga: 'Just as the rays of the sun's orb, countless and mixed together, always engage in one activity, and also illuminate the world. Similarly, in the uncontaminated Dharmadhātu, countless Buddhas mix together, with one activity as their action, it is considered the illumination of Jnana.' Therefore, even in taming one sentient being, the Jnana of all Buddhas mixes into one, and the power of one activity mixes and operates. The difference in the means of showing complete perfect enlightenment and Nirvāṇa is that the Hīnayāna does not have such means, while the Mahāyāna, in the Mahāyānasaṃgraha (Compendium of the Mahāyāna) ...

---

ུ། ལ་ལར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན། །ལ་ ལར་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདའ། །ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་ སྐུ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ ལ་ལར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ལ་ལར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ལ་ལར་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ སྨིན་གྲོལ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ནི། ཐེག་དམན་ གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་གཞན་ཡོངས་སུ་སྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། ཐེག་ཆེན་པས་རྒྱན་དུ། འཚེ་བ་ དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང་། །འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་ 1-777 པ་ལས། །དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འོན་པ་ དང་ལོང་བ་དང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་ནད་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་ པས་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་ནས་དགེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་ ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པས་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱོབ་ པ་དང་། གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་མྱང་འདས་ལའང་བཀོད་ནས་འཇུག་ཚོགས་ ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་བྱང་སེམས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་དམན་དུ་མི་ལྟུང་བར་མཛད་པས་ ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་རྣམས་རིག་པར་བྱས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་སུ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱི་དོན། ཡོན་ཏན་ལ་སྤྱི་དོན་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)ཐུན་མོང་དང་མཐར་ཐུག་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚད་མེད་པས་དང་པོ་བཅུ་པོ་རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ ལ་མངའ་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་ ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་དགུའི་དོན་དམ་གྱི་ཆ་ནི་ རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལའང་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་སངས་ རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) མཐར་ཐུག་ཀྱང་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གདོད་མ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་ ཡོད་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། གཞན་ དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡོད་པར་རིམ་གྱ

【現代漢語翻譯】 『有時示現圓滿菩提，有時如火般入滅。並非永遠不存在，如來是常恒之身。』 如是，在十方無盡的剎土中，輪迴未盡之際，有時示現現證菩提，有時轉法輪，有時也示現入滅等等，以各種方便使應調伏的眾生趨向成熟解脫，並且，五種救護的差別是：小乘的修行者即使獲得果位，也不能救護其他眾生。大乘經典中說：『一切的損害，以及惡趣和非方便，還有壞聚見和下劣乘，因此是殊勝的救護者。』 如是，僅僅見到佛陀，就能平息聾啞、盲目、精神錯亂和疾病等損害，因此能從一切損害中救護；從不善中扭轉，引導向善，安置於見道等，因此能從一切惡趣中救護；從一切邪見中扭轉，安置於正見，因此能從非方便中救護；暫時將眾生安置於二乘的涅槃中，最終從壞聚見三界的痛苦中救護；最終使不確定的小乘行者也進入大乘，使不確定的菩薩不墮入小乘，因此也能從下劣乘中救護。通過這些，也應認識到大乘和小乘證悟的差別，從而努力修持大乘的果位。 總義：彙集于現觀中的功德之總義。 功德有三個總義：（第一）歸納為共同和究竟兩種：如無量等，最初的十種無量，雖然究竟是佛陀所具有，但暫時其他補特伽羅也能以各自的方式獲得，因此稱為共同的功德。十力等後面的九種，其勝義諦的層面，以自性清凈的方式也存在於其他眾生心中，但從顯現的角度來說，只有佛陀才具有，因此稱為非共同的究竟功德。 （第二）究竟也歸納為二諦：佛陀的一切功德，從自利究竟的角度來說，與勝義法身從原始以來就無二無別，僅僅以遠離垢染的果來區分的三十二相；以及從利他究竟的角度來說，存在於世俗色身中的次第功德。

【English Translation】 'Sometimes he shows perfect enlightenment, sometimes he passes into nirvana like a fire. He is not ever non-existent; the Thus-Gone One is of eternal form.' Thus, in the boundless realms of the ten directions, as long as samsara exists, sometimes he shows manifest enlightenment, sometimes he turns the wheel of Dharma, and sometimes he also shows passing into nirvana, etc., using various methods to guide sentient beings who are to be tamed towards maturation and liberation. Furthermore, the distinctions of the five protections are: practitioners of the Lesser Vehicle, even if they attain fruition, cannot protect other beings. The Great Vehicle scriptures say: 'All harms, as well as evil destinies and non-means, and the perishable collection and the inferior vehicle, therefore are supreme protectors.' Thus, merely seeing the Buddha can pacify harms such as deafness, blindness, mental confusion, and diseases, thus protecting from all harms; turning away from non-virtue and guiding towards virtue, placing them on the path of seeing, etc., thus protecting from all evil destinies; turning away from all wrong views and placing them on right views, thus protecting from non-means; temporarily placing beings in the nirvana of the two vehicles, and ultimately protecting from the suffering of the perishable collection of the three realms; ultimately causing uncertain Hearers to also enter the Great Vehicle, and preventing uncertain Bodhisattvas from falling into the Lesser Vehicle, thus also protecting from the inferior vehicle. Through these, one should also recognize the differences in the realization of the Great and Lesser Vehicles, and thereby strive to cultivate the fruition of the Great Vehicle. General Meaning: The general meaning of the qualities gathered in the Abhisamayalankara (Ornament of Clear Realization). Qualities have three general meanings: (First) Summarizing into two types: common and ultimate: such as the immeasurables, the first ten immeasurables, although ultimately possessed by the Buddha, temporarily other individuals can also attain them in their own ways, thus they are called common qualities. The ten powers and the subsequent nine, their ultimate aspect, in the nature of self-purification, also exists in other beings, but from the aspect of manifestation, only the Buddha possesses them, thus they are called uncommon ultimate qualities. (Second) The ultimate is also summarized into two truths: all the qualities of the Buddha, from the aspect of ultimate self-benefit, are inseparable from the Dharmakaya of ultimate truth from the beginning, the thirty-two marks distinguished only by the fruit of being free from defilements; and from the aspect of ultimate benefit for others, the sequential qualities existing in the form body of conventional truth.

---

ིས་སྐྱེས་པ་ལས་གྲུབ་པ་རྣམ་ 1-778 པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བྱ་ཞེས་བྱ་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་ འདུ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། རང་དོན་གཞན་དོན་དོན་དམ་སྐུ་དང་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ སྐུ་ཉིད་དེ། །བྲལ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་བཞི་འདི་ དག །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་དག་ཀྱང་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། སྟོབས་བཅུ་བོས་མ་རིག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སྒྲིབ་པས་སླར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞིས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་ མཛད་པའི་ཕྱིར་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་སྐུ་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དེའི་ངོ་ བོར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་(སྤྲུལ་སྐུ་)ཆུ་(ལ་ཟླ་བ་)དང་(ལོངས་སྐུ་)ནམ་མཁར་ཤར་བའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ སྟེ། སྟོབས་ནི་མ་རིག་སྒྲིབ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཞིན། །མི་འཇིགས་རྣམས་ནི་འཁོར་དུ་སེང་གེ་བཞིན། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་འདྲེས་མཁའ་བཞིན་ཏེ། །ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་གཉིས་ཆུ་ཟླ་ བཞིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་སུ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ། མངོན་རྟོགས་གང་གིས་བསྡུས་ཚུལ། མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། གང་གིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ། ཉམས་རྗེས་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ། སོ་ སོའི་བྱེད་ལས་བཤད་པའོ། ། ༈ མངོན་རྟོགས་གང་གིས་བསྡུས་ཚུལ། དང་པོ་ལ། མངོན་རྟོགས་སུམ་འདུས་པའི་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་འགའ་ཡང་ མེད་པས། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ དག་བཤད་ཟིན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་གི་བསྡུས་ཞེ་ 1-779 ན། སྒོམ་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མི་སློབ་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་ རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་སོ། །དེའང་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ པ་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཟད་པ་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་དང་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ ལ་སོགས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། མི་སྡུག་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས། ། ཡང་དག་མིན་ལའང་ཞེས་པ་དང་། མྱ་ངན་བསལ་བར། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལྔ་མངོན་ཤེས། ། མཁའ་ལ་རྐྱང་རིང་འགྲོ་བ་ཡང་། །གང་ན་སྤྱོད་ཡུལ་འཆི་མེད་པའི། །གནས་དེར་འགྲོ་བ་ ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ༈ མིང་གི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན། དབྱེ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་

【現代漢語翻譯】 這些由出生而成就，成熟的果實所區分的功德三十二，可以歸納為兩個類別。如《寶性論》所說：『為自他利益，勝義諦之身，以及依於此的世俗諦之身，解脫和成熟的果實，這六十四種功德的差別。』 (第三部分) 接下來，通過比喻來展示這些功德：十力摧毀無明等障礙，且不被障礙所摧毀，因此如同金剛；四無畏在眷屬中無懼無畏地說法，因此如同獅子；十八不共法不為他人所見，因此如同虛空不與四大種混合；二色身的32相，隨應所化眾生的根器而顯現種種形象，但其自性中並無實有，因此（化身）如同水中的月亮，（報身）如同顯現在天空中的月亮。如是說：『十力如金剛，摧毀無明障，四無畏如獅子，于眷屬中說法，如來不共法，如虛空一般，能仁之二身，如水中月。』 關於包含在現觀中的功德之論義要點： 論義要點包括：現觀所包含的內容，名稱的簡要分類，意義的詳細解釋，如何成就，歸納為寂止和勝觀，以及各自的作用。 現觀所包含的內容： 首先，由於沒有包含在現觀中的聖者功德法，因此，將要解釋的無量等殊勝功德，包含在已解釋的十種現觀中的哪一種呢？在修道上成就的，包含在隨順現觀中；在無學道上成就的，包含在究竟現觀中。這主要是指聖者相續中存在的功德。然而，滅盡定和前五神通等也存在於凡夫中。如《釋量論》所說：『不凈、滅盡定、地等，亦非真實。』《除憂經》中說：『大仙具有五神通，可在空中行走，但不能到達無死之地。』 名稱的簡要分類： 分類包括：無量等功德，以及...

【English Translation】 These, accomplished by birth, the thirty-two qualities distinguished by the fruits of maturation, are grouped into two categories. As stated in the Uttaratantra: 'For the benefit of oneself and others, the Dharmakaya (truth body), and the Nirmanakaya (emanation body) based on it, the fruits of separation and maturation, these sixty-four distinctions of qualities.' (Third part) Next, these are shown with examples: The ten powers destroy the obscurations of ignorance, etc., and are not reversed by obscurations, therefore like a vajra; the four fearlessnesses teach the Dharma without fear or hesitation in the assembly, therefore like a lion; the eighteen unshared qualities are not manifest to others, therefore like space not mixed with the four elements; the thirty-two marks of the two form bodies appear in various ways according to the capacity of those to be tamed, but are not established in their essence, therefore (Nirmanakaya) like the moon in water, (Sambhogakaya) like the moon rising in the sky. Thus it is said: 'The ten powers are like a vajra to the obscurations of ignorance, the fearlessnesses are like a lion in the assembly, the unmixed qualities of the Tathagata are like space, the two teachings of the Thubpa (Buddha) are like the moon in water.' The essential points of the treatise on the qualities included in Abhisamaya: The essential points of the treatise include: how the Abhisamaya includes them, a brief classification of names, a detailed explanation of the meaning, how to accomplish them, grouping them into Shamatha (calm abiding) and Vipassana (insight), and explaining their respective functions. How the Abhisamaya includes them: Firstly, since there are no qualities of the noble ones that are not included in the Abhisamaya, which of the ten Abhisamayas that have already been explained include these special qualities such as the immeasurables that will be explained? Those accomplished on the path of meditation are included in the subsequent Abhisamaya, and those accomplished on the path of no more learning are included in the ultimate Abhisamaya. This is mainly based on what exists in the continuum of the noble ones. However, cessation and the first five superknowledges, etc., also exist in ordinary beings. As it is said in the Pramanavarttika: 'Impurity, cessation, earth, etc., are also not real.' In the Niryana-visodhana it says: 'The great sage has five superknowledges, and can walk in the sky, but there is no going to the place of immortality, where there is no field of activity.' Brief classification of names: The classification includes: the immeasurables and...

---

ཐར་བ་རྣམས་ དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་འགོག་ པའི་རྣམ་ཐར་བོར་བ་དང་མངོན་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་ནི་བྱིས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བསམས་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་འཕགས་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་ཆེན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་བ་ དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ལེགས་ པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་ཆེན་མི་སློབ་པ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ ལ། ཚད་མེད་རྣམ་ཐར་ཟིལ་གནོན་ཟད་པར་ཉོན་མོངས་མེད་དང་བསམས་ནས་ཤེས། །རིག་ 1-780 དང་མངོན་ཤེས་མཚན་དཔེ་ཡོངས་དག་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེར་ གཞག་བསྲུང་མེད་བསྙེལ་མེད་བག་ཆགས་བཅོམ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། །མ་འདྲེས་བཅོ་བརྒྱད་ རྣམ་མཁྱེན་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་རྣམས་ལ་འདུད། ཅེས་པ་ལྟར་བཅུ་དགུ་སྟེ། རེ་ རེ་ཞིང་ཡང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་གྲོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པར་ བྱའོ། །(དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི། རྒྱན་དུ།)བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་(ཚད་མེད་)དེ་དག་(སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་) བདེ་འདོད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་དང་བདེ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཅན་(ལ་དམིགས་ པ་)དང་(ཆོས་ལ་དམིགས་པ་)དེ་དག་(སྟོན་པའི་)བསྟན་བཅོས་(ལ་དམིགས་པ་)དང་། (དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་) དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །ཅེས་པ་ལྟར་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་མེད་པ་སྟེ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་ལ། འདིར་ནི་ གཙོ་ཆེར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་འཆད་པའི་བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་ བཞི་ལས། བྱམས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་གང་རུང་ལ་རྟེན་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཕན་ཞིང་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ པར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་དབང་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ སོགས། གནས་དང་གྲོགས་དངོས་སུ་མ་སྨོས་པ་རྣམས

【現代漢語翻譯】 解脫（thar ba，從輪迴中解脫），勝處（zil gyis gnon pa'i skye mched，通過禪定克服感官），遍處（zad par gyi skye mched，擴充套件禪定至無限），這些的止息之解脫，以及前五種神通，是凡夫和聖者共有的。無煩惱（nyon mongs pa med pa，沒有情緒困擾），思擇而知（bsams nas shes pa，通過思考而知），個別正知（so so yang dag par rig pa，對每個現象的清晰理解），以及神通（mngon par shes pa，超自然能力），這些是大乘和小乘聖者共有的。妙相（mtshan，佛陀身上的特殊標記）和隨好（dpe byad，較小的身體特徵），以及完全清凈（yongs su dag pa，完全的純潔），這些是大乘的學道者和無學道者共有的。十力（stobs，佛陀的十種力量），四無畏（mi 'jigs pa，佛陀的四種無畏），四念住（dran pa nye bar gzhag pa，保持正念），無守護（bsrung ba med pa，沒有需要守護的），無有遺忘法性（bsnyel ba mi mnga' ba'i chos nyid，不忘記教義的性質），習氣徹底摧毀（bag chags legs par bcom pa，徹底摧毀不良習氣），大悲（thugs rje chen po，偉大的同情），十八不共佛法（sangs rgyas kyi chos ma 'dres pa bco brgyad，佛陀獨有的十八種品質），以及一切種智（rnam pa thams cad mkhyen pa nyid，對一切事物各個方面的知識），這些是大乘無學道者，也就是佛陀獨有的。所有這些都如經部（mdo sde）中所說的那樣。 本體上，無量解脫，勝處，遍處，無煩惱和思擇而知，正知和神通，妙相隨好，完全清凈，十力和無畏，以及四念住，無守護，無有遺忘，習氣摧毀和大悲，十八不共法，一切種智等等，我頂禮擁有這些殊勝功德者。如上所述，共有十九種功德。每一種都應從處所、所緣、行相和自性以及助伴等方面進行解釋。（其中，四無量心，如《寶性論》中說：）『那些（無量心）以有情為所緣，渴望快樂，被痛苦折磨，擁有快樂，以及有煩惱者（為所緣），以及（以法為所緣）那些（無量心）的教義（為所緣），以及（無所緣）完全進入其真如。』如上所述，每一種都有以有情為所緣、以法為所緣和無所緣三種。這裡主要解釋以有情為所緣的慈、悲、喜、舍四無量心。什麼是慈心？安住于任何禪定的基礎上，以渴望快樂的有情為對境，想著利益他們，愿他們獲得快樂，這種安住的本體是真實地獲得並如所愿地掌控的等持，無論是止（zhi gnas，奢摩他）還是觀（shes rab lhag mthong，毗婆舍那），以及與這些相應的作意和心所等。那些沒有明確提到的處所和助伴等。

【English Translation】 Liberations (thar ba, liberation from samsara), victorious abodes (zil gyis gnon pa'i skye mched, overcoming senses through meditation), all-encompassing abodes (zad par gyi skye mched, extending meditation to infinity), the liberation of cessation of these, and the first five superknowledges are common to all ordinary beings and noble ones. Absence of afflictions (nyon mongs pa med pa, without emotional distress), knowing through reflection (bsams nas shes pa, knowing through thinking), individual correct knowledge (so so yang dag par rig pa, clear understanding of each phenomenon), and superknowledges (mngon par shes pa, supernatural abilities) are common to all noble ones of the Great Vehicle and Small Vehicle. Major marks (mtshan, special marks on the Buddha's body) and minor marks (dpe byad, smaller physical characteristics), and complete purification (yongs su dag pa, complete purity) are common to both learners and non-learners of the Great Vehicle. The ten powers (stobs, ten powers of the Buddha), the four fearlessnesses (mi 'jigs pa, four fearlessnesses of the Buddha), the four mindfulnesses (dran pa nye bar gzhag pa, maintaining mindfulness), without protection (bsrung ba med pa, without needing protection), the nature of not forgetting (bsnyel ba mi mnga' ba'i chos nyid, the nature of not forgetting the teachings), completely destroying habitual tendencies (bag chags legs par bcom pa, completely destroying bad habits), great compassion (thugs rje chen po, great compassion), the eighteen unshared qualities of a Buddha (sangs rgyas kyi chos ma 'dres pa bco brgyad, eighteen unique qualities of a Buddha), and omniscience (rnam pa thams cad mkhyen pa nyid, knowledge of all aspects of everything) are unique to the non-learner of the Great Vehicle, that is, the Buddha alone. All of these are as they appear in the Sutra Pitaka (mdo sde). In essence, immeasurable liberations, victorious abodes, all-encompassing abodes, absence of afflictions and knowing through reflection, correct knowledge and superknowledges, major and minor marks, complete purification, ten powers and fearlessnesses, and the four mindfulnesses, without protection, without forgetting, destroying habitual tendencies and great compassion, the eighteen unshared qualities, omniscience, etc., I prostrate to those who possess these supreme qualities. As mentioned above, there are nineteen qualities in total. Each one should be explained in terms of its place, object, aspect, and nature, as well as its companions. (Among them, the four immeasurables, as stated in the Ratnagotravibhāga:) 'Those (immeasurables) with sentient beings as their object, desiring happiness, tormented by suffering, possessing happiness, and those with afflictions (as their object), and (with Dharma as their object) the teachings of those (immeasurables) (as their object), and (without object) completely entering into its suchness.' As mentioned above, each has three: with sentient beings as the object, with Dharma as the object, and without an object. Here, we mainly explain the four immeasurables with sentient beings as the object: loving-kindness, compassion, joy, and equanimity. What is loving-kindness? Abiding on the basis of any of the actual substances of meditation, with sentient beings desiring happiness as the object, thinking of benefiting them, wishing them to attain happiness, the essence of this abiding is the samadhi that truly attains and controls as desired, whether it is śamatha (zhi gnas, calm abiding) or vipaśyanā (shes rab lhag mthong, insight), and the mental factors and mental events that correspond to these. Those places and companions, etc., that are not explicitly mentioned.

---

་ལའང་དེ་དག་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་ བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་རྟེན་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམས་པའི་གནས་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་ 1-781 མ་བཞིན། དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་ ཡུལ་བདེ་བ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒོ་ནས་བདེ་ བ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཤོག་ཤིག་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། གནས་ཀྱི་དངོས་གཞི་གང་རུང་ལ་རྟེན་ཏེ་དམིགས་ ཡུལ་ཆགས་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་ པ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ཕན་པར་བསམ་པའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་ དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པས་བསྒོམ་པའང་ཡོད་ལ། གནས་སྐབས་ཚངས་ པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚངས་པའི་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞིང་། དམིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་(ས་དང་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་)པས་ན་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱན་དང་ཐེག་བསྡུས་བསྟོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འདྲལ་བ་ཡི་ དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེའི་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རྣམ་ཐར་ལ་ སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ནི། མཛོད་དུ། གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་ཁམས་གསུམ་ གྱི། །རྟེན་ཅན་ལྷག་མ་མི་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་དང་། ༈ དོན་གྱི་ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད། ངོ་བོ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་བརྒྱད་དང་པོ་ གཉིས། །མི་སྡུག་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །གསུམ་པ་མཐའ་ན་དེ་མ་ཆགས། །གཟུགས་ མེད་མཉམ་གཞག་དགེ་རྣམས་སོ། །ཞེས་རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ནི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ བསམ་གཏན་དང་པོ་གཉིས་ན་ཡོད་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་ཡོད་ཅིང་ 1-782 ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་ནི་དེའི་ས་བའི་མཉམ་གཞག་ དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་། ཟད་པར་བཅུའོ་བརྒྱད་མ་ཆགས། །བསམ་གཏན་མཐའ་ན་སྤྱོད་ ཡུལ་ནི། །འདོད་པ་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་དག །སྤྱོད་ཡུལ་རང་གི་ཕུང་པོ་བཞི། །ཞེས་པ་ དང་པོ་བརྒྱད་ངོ་བོ་མ་ཆགས་པ་དང་ས་བསམ

【現代漢語翻譯】 並且也應當將這些結合起來進行解說。何為慈悲？即安住于禪定，以苦及其原因為目標，對於眾生，想著『愿他們脫離一切痛苦』而安住於此。其自性是真實獲得的等持和智慧，以及與之相應的有心和心所。這與之前所說相同。何為喜？即安住于初禪和二禪，以安樂為目標，對於殊勝的眾生，以隨喜的方式想著『愿他們不離安樂』而安住於此。其自性是真實獲得的等持和智慧，以及與之相應的有心和心所。這與之前所說相同。何為舍？即安住于任何一個禪定的基礎上，以被貪嗔所染污的眾生為目標，想著『愿他們從煩惱中解脫』而安住於此。其自性是真實獲得的等持和智慧，以及與之相應的有心和心所。這與之前所說相同。這些以禪定為基礎，是就大多數情況而言的，也有未獲得禪定者修習的情況。因為是暫時轉生到梵天界的因，所以也稱為梵住。因為目標是無量無邊的眾生（獲得無量的土地和果報功德），所以是無量的。所有這些最終都以佛所擁有的方式來讚美和概括： 『對眾生充滿慈愛，具有遠離嗔恚的意念，具有不離安樂的意念，向您致敬，您具有利益和安樂的意念。』就像這樣。關於解脫等三類補特伽羅（Pudgala）：《俱舍論》中說：『無色界稱為三界，有依者從人中生。』 詳細解釋意義的自性：自性是八解脫中的前兩種，存在於不凈觀的前兩個禪定中。第三種存在於第四禪定中，其自性是不執著。四種無色解脫只是其地的等持善法。十遍處和八解脫是不執著的。禪定的盡頭是行境。兩種欲界是無色界。行境是各自的蘊。

【English Translation】 And these should also be combined and explained. What is compassion? It is to abide in meditative concentration, with the object being sentient beings who experience suffering and its causes, thinking, 'May they be free from all suffering.' Its nature is the samadhi (藏文ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體samādhi，梵文羅馬擬音samādhi，漢語字面意思：等持) and wisdom that are truly attained, along with the associated mind and mental factors. This is the same as what was said before. What is joy? It is to abide in the first and second dhyanas (禪那), with the object being happiness, thinking, 'May they not be separated from happiness' for the excellent sentient beings in a way of rejoicing. Its nature is the samadhi (藏文ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體samādhi，梵文羅馬擬音samādhi，漢語字面意思：等持) and wisdom that are truly attained, along with the associated mind and mental factors. This is the same as what was said before. What is equanimity? It is to abide on any basis of dhyana (禪那), with the object being sentient beings who are afflicted by attachment and aversion, thinking, 'May they be liberated from afflictions.' Its nature is the samadhi (藏文ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體samādhi，梵文羅馬擬音samādhi，漢語字面意思：等持) and wisdom that are truly attained, along with the associated mind and mental factors. This is the same as what was said before. These are based on dhyana (禪那), which is the case for the majority, but there are also those who practice without having attained dhyana (禪那). Because it is the cause of temporarily being born in the Brahma realm, it is also called the Brahma-vihara (梵住). Because the object is immeasurable sentient beings (obtaining immeasurable land and the merit of fruition), it is immeasurable. All of these are ultimately praised and summarized in the way that the Buddha possesses: 'Loving to sentient beings, having the intention of being free from hatred, having the intention of not being separated from happiness, I prostrate to you, who have the intention of benefit and happiness.' Like this. Regarding the three types of individuals, such as liberation: In the Abhidharmakośa (俱舍論), it says: 'The formless realm is called the three realms, those with a basis are born from humans.' Detailed explanation of the nature of meaning: The nature is the first two of the eight liberations, which exist in the first two dhyanas (禪那) of the impure contemplation. The third exists in the fourth dhyana (禪那), and its nature is non-attachment. The four formless liberations are only the samadhi (藏文ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體samādhi，梵文羅馬擬音samādhi，漢語字面意思：等持) virtues of that ground. The ten kasinas (遍處) and eight liberations are non-attachment. The end of dhyana (禪那) is the object. The two desire realms are the formless realm. The object is one's own four skandhas (蘊).

---

་གཏན་བཞི་པ་དང་དམིགས་པ་འདོད་པའི་ གཟུགས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཐ་མ་གཉིས་གཟུགས་མེད་དག་པའི་རང་བཞིན་རང་སའི་ཕུང་ པོ་བཞི་ལ་དམིགས་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། འདིར་ནི་རྣམ་ཐར་ལའང་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར་གསུམ་ལ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགོས་ཆེད་དམ་ངེས་ཚིག་ ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་པ་དང་དབང་སྒྱུར་ བར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའམ། འགྲེལ་བར་ གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་བཤད་པས་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གཞག་ པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་ཡུལ་རང་བཞིན་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་མཛེས་པ་ལ་ མི་མཛེས་པ་དང་མི་མཛེས་པ་ལ་མཛེས་པ་ལ་སོགས་གང་སྤྲུལ་པར་འདོད་པར་མོས་པ་ལྟ་ བའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ སོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་(འགྲེལ་པར།)གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་ལ་བརྟེན་པ་(ཞེས་པ་ལྟར།)ཡིན་ན་ལྟ་བ་པོ་ བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའམ་མིན་ཡང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-783 རང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་མིང་བཞིའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་ ཡུལ་རང་བཞིན་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གང་སྤྲུལ་ བར་འདོད་པ་མོས་ནས་ལྟ་བའི་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པའི་ རྣམ་པར་(བསྡུ་བར། དེ་ལ་འཕགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ ཤེས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ངོ་། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ ཏེ་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་ འབྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པར་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ ཤེས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཐ་མ་སྟེ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་ཡང་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སོ། །)ཐར་བ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན། དགོས་ཆེད་ནི་སྡུག་ཅིང

【現代漢語翻譯】 第四禪定和專注所緣境的色法，後兩者也說是以無色界的清凈自性為所緣境，即安住於四蘊之上。 這裡也有三種解脫法：（第一種）關於三種有色解脫法，如何觀有色之色？ 如此說：其必要或定義是爲了從地等所緣境轉化為金等色法，併爲了解脫自在的障礙。 安住于第四禪定，觀者于自身生起色想且不分離，或如解釋所說，也可依于無色界，如此則可安住於色想。 所緣境為自然顯現的色法，如大小、好壞等。 對於小想成大、大想成小、美想成丑、丑想成美等，隨欲變化，安住于觀想，真實通達其自性的等持和智慧，以及與這些助伴相應的諸心和心所法。 內心觀想無色，如何觀外在之色？ 若安住于（如釋文中說）無色界的等持，觀者于自身生起色想且不分離，或不生起色想，也可依于禪定，于自身安住于無色四名蘊之想。 所緣境為自然顯現的色法，如好壞等，隨欲變化，安住于觀想，真實通達其自性的等持和智慧，以及與助伴相應的諸法，如前所述。 關於以身體證悟並圓滿安住于不凈觀解脫，如何是好？ 其必要是，因為不凈……

【English Translation】 The fourth dhyana and focusing on the form of the object of focus, the latter two are also said to take the pure nature of the formless realm as the object of focus, that is, abiding on the four skandhas. Here, there are also three kinds of liberation: (The first kind) Regarding the three kinds of colored liberation, how to view the colored form? It is said like this: Its necessity or definition is to transform from the object of focus such as earth into form dharmas such as gold, and to liberate from the obstacles of freedom. Abiding in the fourth dhyana, the viewer generates the thought of form in himself and does not separate, or as the explanation says, it can also rely on the formless realm, so it can also abide in the thought of form. The object of focus is the naturally appearing form dharmas, such as size, good and bad, etc. For the small wanting to become big, the big wanting to become small, the beautiful wanting to become ugly, the ugly wanting to become beautiful, etc., changing as desired, abiding in contemplation, truly understanding the samadhi and wisdom of its own nature, and the minds and mental dharmas corresponding to these companions. Internally contemplating formlessness, how to view external form? If abiding in the samadhi of the formless realm (as stated in the commentary), the viewer generates the thought of form in himself and does not separate, or does not generate the thought of form, can also rely on dhyana, and abide in the thought of the four formless name skandhas in himself. The object of focus is the naturally appearing form dharmas, such as good and bad, etc., changing as desired, abiding in contemplation, truly understanding the samadhi and wisdom of its own nature, and the dharmas corresponding to the companions, as mentioned before. Regarding the liberation of contemplating impurity, which is realized and perfected by the body, how is it? Its necessity is because of impurity...

---

་མཛེས་པ་དང་མི་སྡུག་ཅིང་མི་མཛེས་པ་ལ་སྤྲུལ་བར་འདོད་པའི་ རྗེས་ཆགས་དང་སྤྲུལ་པར་མི་འདོད་པའི་ལེ་ལོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་པ་ རང་གིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སྤྲུལ་བ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་དཔེར་ན་དངུལ་བུམ་ ནི་ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་ནས་སྡུག་པ་དང་གསེར་བུམ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་སྡུག་པ་ཡིན་གྱི་མ་ལྟོས་ པར་རིགས་གཅིག་པ་ལ་སྡུག་མི་སྡུག་གི་བློ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟངས་བུམ་ལ་ལྟོས་པའི་སྡུག་པ་ལ་གསེར་ལ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་ངོ་བོ་ གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཞིང་མི་སྡུག་པ་ལའང་སྡུག་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའམ་སེམས་ཅན་ལ་སྡུག་ པར་གྲགས་པའང་ལྤགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་དེའང་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་མི་སྡུག་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའོ་སྙམ་པའི་ 1-784 འདུ་ཤེས་དང་། དེ་ལྟར་སྡུག་མི་སྡུག་གི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བསྲེས་ཏེ་མདོ་ལས་ སྡུག་པའོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་རོ་ གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་ནས་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞི་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཐར་བ་གང་ཞེ་ན། ཐར་བའམ་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ནམ་མཁའ་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནམ་ མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་རང་རང་གི་དངོས་གཞི་དག་པ་བ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི་ རང་རང་གི་དངོས་གཞི་ཡིན་ཞིང་དམིགས་རྣམ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། དགོས་ཆེད་ནི་འདི་ ལྟར་མ་ཞི་བ་གཟུགས་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཟག་བཅས་ ལ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱོང་བའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། (གསུམ་པ།) འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གཅིག་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགོས་ཆེད་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་

【現代漢語翻譯】 爲了從對美與醜，以及想要化現和不想要化現的執著和懈怠所產生的煩惱障中解脫，依靠第四禪定，專注在自己所化現的醜與美的形象上。例如，銀瓶相對於銅瓶是美的，相對於金瓶是醜的，如果不作比較，就不會產生同類事物美與醜的念頭。因此，要生起相互比較的觀念。同樣，相對於銅瓶的美，相對於金瓶的醜，本質上是相互關聯的，丑也與美相關聯。或者說，眾生認為美的，也只是外面的面板而已，而面板也包含在頭髮等三十六種不凈物之中，所以美與醜是相互關聯的。要生起這樣的觀念。 像這樣，將所有美與醜的形象混合在一起，如經中所說，『觀想一切皆為丑』，獲得一切皆為醜的同一感受，並安住於此。與此相應的，是與正定和智慧等同具備的（狀態），如前所述。 （二）四種無色解脫中，何為虛空無邊處解脫？即安住于與解脫或無漏相應的虛空無邊處之清凈實體的正定和智慧，並與之等同具備。（狀態）如前所述。虛空無邊處解脫如何，識無邊處解脫、無所有處解脫、非想非非想處解脫也應如是觀待，即安住于與無漏相應的各自清凈實體的正定和智慧，並與之等同具備。所有這些的所依是各自的實體，所緣的行相如前所述，目的是爲了從對未寂靜的色界，以及超越色界的寂靜無色界之有漏的執著和體驗的障礙中解脫。 （三）一種滅盡解脫中，何為滅盡受想解脫？即爲了滅盡受想。

【English Translation】 In order to be liberated from the obscurations of afflictions arising from attachment to beauty and ugliness, and from the desire to manifest and the laziness of not wanting to manifest, one relies on the fourth dhyana (meditative absorption), focusing on the ugly and beautiful forms that one has manifested oneself. For example, a silver vase is beautiful relative to a copper vase, and ugly relative to a gold vase. If there is no comparison, the thought of beauty and ugliness will not arise within the same category. Therefore, one should generate the concept of mutual comparison. Similarly, the beauty relative to a copper vase and the ugliness relative to a gold vase are essentially interconnected, and ugliness is also related to beauty. Or, what beings consider beautiful is only the skin, and that skin is also included among the thirty-six impure substances such as hair. Therefore, beauty and ugliness are interconnected. One should generate such a concept. Like this, mixing together all beautiful and ugly forms, as it is said in the sutra, 'Imagine everything as ugly,' one obtains the same feeling that everything is ugly, and abides in that. Corresponding to this are the samadhi (concentration) and prajna (wisdom) that are equally possessed, as mentioned before. (2) Among the four formless liberations, what is the liberation of the sphere of infinite space? It is the samadhi and wisdom that abide in the pure entity of the sphere of infinite space, which is in accordance with liberation or the absence of outflows, and are equally possessed with it. (State) As before. How is the liberation of the sphere of infinite space? The liberation of the sphere of infinite consciousness, the liberation of the sphere of nothingness, and the liberation of the sphere of neither perception nor non-perception should also be viewed in the same way, that is, abiding in the pure entity of their respective entities that are in accordance with the absence of outflows, and equally possessed with samadhi and wisdom. The basis of all these is their respective entities, and the aspects of the object are as described above. The purpose is to be liberated from the attachment and experience of the unpacified form realm and the outflows of the peaceful formless realm that transcends the form realm. (3) Among the one cessation liberation, what is the liberation of the cessation of perception and feeling? It is like this: the purpose is to cease perception and feeling.

---

ལ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་ 1-785 མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་མེད་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ ལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་གནས་པས་མཆོག་ཏུ་ ཞི་ཞིང་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐར་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ངོ་བོ་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ ཚོགས་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་འགོག་པའོ། །(འགྲེལ་པར།)ཤེས་རིག་བཀག་པའི་ ཕྱིར་དམིགས་རྣམ་དང་གྲོགས་ནི་མེད་ཅིང་། འཕགས་པ་རྣམས་འདི་དག་གིས་གནས་པས་ འཕགས་པ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་གསུམ་ པ་དང་བརྒྱད་པ་ནི་མཆོག་ཡིན་པས་ལན་མང་དུ་གནས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་པ་ལྟར་ གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་གྱུར་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟིལ་གནོན་ལ་གསུམ་གྱི། (དང་པོ།)རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་ཚུལ་ནི། མདོ་ལས་ནང་གཟུགས་ སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང་ ངན་པ་དང་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་དག་ ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་ཞིང་། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ལ་ལྟ་བ་ནི་གསུམ་པ་དང་། ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་ནི་བཞི་པ་ སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ནང་གཟུགས་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར་ལས་ བྱུང་བས། དེ་ལྟར་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་པོ་ གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ 1-786 གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ་ཡུལ་བཱ་ར་ཎཱ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ་ཁ་ དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུག་མེད་པར་ འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་ འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ ནས་མཐོང་སྟེ་དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ་ཞེས་པ་ དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒ

【現代漢語翻譯】 爲了從等至的障礙中解脫出來，依靠無所有處和非想非非想處這兩種解脫，安住于無色寂靜的解脫中，並且完全超越，以無漏道安住，達到極度的寂靜，煩惱也不再產生，爲了與解脫涅槃相符，真實地獲得心和心所法，以及七種圓滿的集合，都要斷除。（註釋中說：）爲了斷除知識和智慧，目標、相狀和友伴都不存在。聖者們依靠這些而安住，因此也稱為聖者安住的八種解脫。其中，第三種和第八種最為殊勝，所以經常安住于這兩種解脫中，因為這兩種解脫能夠次第地斷除有色和無色解脫的所有障礙，並且圓滿地證得轉依。 關於勝伏處有三種：（第一種）從解脫中產生的次第是：經中說，內心觀想有色，外觀看微小、顏色鮮艷、顏色醜陋、惡劣和美好的外境之色，並且勝伏、見到這些色，像這樣去認識，這就是第一種勝伏處。同樣，加以擴充套件，外觀看巨大的外境之色，這是第二種。這些是從觀想有色之色的解脫中產生的。內心觀想無色，外觀看微小的外境之色，這是第三種；外觀看巨大的外境之色，這是第四種。這兩種是從內心知道無色而外觀看外境之色的解脫中產生的。這樣，前四種勝伏處要知道是由前兩種解脫所產生的。內心觀想無色，外觀看青色，顯現為青色、青色之相，青色的光芒等，例如亞麻花或者瓦拉納西地區精美的青色布匹，顯現為青色、青色之相，青色的光芒等。同樣，內心觀想無色，外觀看青色，顯現為青色、青色之相，青色的光芒等，並且勝伏、了知、勝伏、見到這些色，像這樣去認識，這就是第五種勝伏處。同樣，關於黃

【English Translation】 In order to be liberated from the obscurations of meditative absorption, relying on the liberations of the realms of neither perception nor non-perception and the realm of nothingness, abiding in the formless, peaceful liberation, and also completely transcending, abiding in the state of the stainless path, supremely pacified and without the arising of afflictions, in order to be in accordance with liberation and nirvana, the very nature of perfectly attaining the mind and mental factors, along with the sevenfold assembly, is to cease them. (In the commentary:) In order to obstruct knowledge and wisdom, there are no objects, aspects, or companions. Because the noble ones abide in these, they are also called the eight liberations of the noble ones' abiding. Among these, the third and eighth are the most supreme, so they abide in them frequently, because these two liberate from all the obscurations of the form and formless liberations respectively, and because they manifest the complete transformation of the basis. Regarding the mastery of the spheres, there are three aspects: (First,) the way they arise from liberation is as follows: The sutra says, 'Internally, perceiving form, one sees external forms that are small, beautiful in color, ugly in color, bad, and good, and one masters and sees those forms, perceiving them in that way. This is the first sphere of mastery.' Similarly, expanding on this, seeing external forms that are large is the second. These arise from the liberation of seeing form in form. Internally, perceiving no form, one sees external forms that are small is the third, and seeing large forms is the fourth. These two arise from the liberation of knowing no form internally and seeing external forms. Thus, the first four spheres of mastery should be understood to be generated by the first two liberations. Internally, perceiving no form, one sees external blue forms, showing as blue in color, like blue, with blue light appearing, such as flax flowers or fine Varanasi cloth, showing as blue in color, like blue, with blue light appearing. Similarly, internally, perceiving no form, one sees external blue forms, showing as blue in color, like blue, with blue light appearing, and one masters, knows, masters, and sees those forms, perceiving them in that way. This is the fifth sphere of mastery.' Similarly, regarding yello

---

ྱས་པར་སྦྱར་ཏེ་སེར་པོ་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་(དང་རས་སེར་པོ་)ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ནི་ དྲུག་པ་དང་། དམར་པོ་བན་དྷུ་ཛཱི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་བདུན་པ་དང་། དཀར་ པོ་སྐར་མ་པ་བ་སངས་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་ བྱས་ནས་གནས་པ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྣམ་ཐར་ལས་ཟིལ་གནོན་འབྱུང་ན་དེ་དག་ལ་ཁྱད་ པར་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། རྣམ་པར་ཐར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དང་པོར་དམིགས་པ་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ ངན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་སྤྲུལ་བར་འདོད་པར་མོས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྤྲུལ་བ་ དང་བསྒྱུར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་དམིགས་པ་དེ་མི་སྣང་པར་བྱེད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་ཏོ། ། (གསུམ་པ།) མདོའི་དོན་བཤད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པར་གཏོགས་པ་རི་དང་ཁང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཆུང་ངུ་དང་ ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་ཡིན་ 1-787 ལ། མི་དང་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ངན་པ་དང་བཟང་བོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ དེ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་པ་ནི་དབང་བསྒྱུར་ཏེ། ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཤེས་ཤིང་། མཐོང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་མཐོང་ལ། དེ་ལྟ་བུར་ འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་མ་མནན་ཇི་ལྟར་བར་ཤེས་པས་མངོན་པའི་ ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཕྱི་མ་བཞིའི་སྐབས་སུ་སྔོན་པོ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ནི་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། འོད་སྔོན་ པོ་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་འོད་འཕྲོ་ཞིང་གསལ་བ་ཡིན་ལ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་རས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ དཔེའོ། །ལྷག་མ་ནང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། གནས་ བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། དམིགས་པ་སྣང་བའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པ་བཟང་ངན་ལ་ སོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་། གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་ བཅས་པའོ་ཞེས་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། ཟད་པར་ལ་(གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ནི། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ བརྟེན་ཏེ། སྔར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཐ་མལ

【現代漢語翻譯】 第六，看到像黃波東加花（和黃色布料）一樣；第七，看到像紅班度吉瓦卡花一樣；第八，看到像白星巴瓦桑一樣。因此，應該理解，通過身體的顯現來完成和安住於四種超越性誕生的厭惡解脫，是由一種所產生的。 （第二）這二者的區別是：如果從解脫中產生克服，那麼有人會想，這些有什麼區別呢？解脫首先是對目標的大小、好壞等進行渴望和完全訓練。克服的誕生是因為能夠按照自己的意願轉化和改變，所以之前的目標變得不可見，並被克服。 （第三）經文的意義解釋是：眾生的形色和不屬於眾生的山和房屋等形色，依次被稱為小和大。顏色美麗和醜陋是指令人愉快和不令人愉快。人和神的形色依次是壞和好。克服這些形色是指控制。『知道』是指通過止觀之道知道，『看到』是指通過勝觀之道看到，『像那樣感知』是指知道是否克服，從而沒有傲慢。在後四種情況下，藍色是普遍的指示，藍色是與生俱來的，像藍色一樣顯示是結合產生的，出現藍光是從兩者都發出光芒和清晰。黃色等也同樣適用。花和布料是與生俱來和結合產生的例子。其餘的，如感知內部形色和無形色，並觀察外部形色等，就像從解脫中產生的一樣，即安住于第四禪定，目標是顯現的形色，形態是好壞等，本體是三摩地和智慧，以及同伴相應的等等，正如上面所顯示的那樣。 關於滅盡（二者中的第一個）：指示真實意義是：依靠第四禪定，之前克服誕生的目標是普通的。

【English Translation】 Sixth, seeing like a yellow Dongga flower (and yellow cloth); seventh, seeing like a red Bandhujivaka flower; eighth, seeing like a white star Pabasang. Therefore, it should be understood that completing and abiding in the four transcendence births of aversion liberation through the manifestation of the body is generated by one. (Second) The difference between the two is: If overcoming arises from liberation, then one might think, what is the difference between these? Liberation first desires and completely trains the size, good and bad, etc., of the object. The birth of overcoming is because it is able to transform and change as one wishes, so the previous object becomes invisible and is overcome. (Third) The explanation of the meaning of the sutra is: The forms of sentient beings and the forms of mountains and houses, etc., that do not belong to sentient beings are called small and large respectively. Beautiful and ugly colors refer to pleasant and unpleasant. The forms of humans and gods are bad and good respectively. Overcoming these forms means controlling. 'Knowing' means knowing through the path of Samatha-vipassana, 'seeing' means seeing through the path of Vipassana, 'perceiving like that' means knowing whether or not one has overcome, so there is no arrogance. In the latter four cases, blue is a general indication, blue is innate, showing like blue is produced by combination, and the appearance of blue light is shining and clear from both. The same applies to yellow, etc. Flowers and cloths are examples of innate and combined production. The rest, such as perceiving internal forms and formlessness, and observing external forms, etc., are just like what arises from liberation, that is, abiding in the fourth Dhyana, the object is the manifested form, the form is good and bad, etc., the essence is Samadhi and wisdom, and the companions are corresponding, etc., as shown above. Regarding cessation (the first of the two): Indicating the true meaning is: Relying on the fourth Dhyana, the object of the previous overcoming birth is ordinary.

---

་བ་ཟིལ་གྱིས་ མནན་ཞིང་དབང་བསྒྱུར་ནས་འདིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ས་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་ཤིང་ཟད་པར་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པར་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་ པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་དང་བཅས་པ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཟད་པར་ས་དང་ཆུ་དང་ 1-788 མེ་དང་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་ ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཟད་པར་ས་ལ་དབང་འབྱོར་པས་ཆུ་ལ་སོགས་པའང་ སར་སྤྲུལ་ཞིང་མི་བྱིང་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཆུས་ས་ལ་སོགས་པའང་ཆུར་སྤྲུལ་ནས་འཛུལ་བར་ ནུས་པ་དང་། མེས་ཆུ་ལ་སོགས་པའང་མེ་འབར་ཞིང་མེའི་ཆར་འབེབས་པ་དང་། རླུང་གིས་ རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་ཞིང་རླུང་གི་ཆར་འབེབས་པ་དང་། སྔོན་པོས་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་ པར་སྒྱུར་བ་དང་། སེར་པོས་གསེར་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། དམར་པོས་མུ་ཏིག་དམར་ པོ་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། དཀར་པོས་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ལ་སོགས་པར་སྒྱུར་བ་དང་། ནམ་ མཁས་རི་ལ་སོགས་པའང་ནམ་མཁར་སྤྲུལ་ནས་ཐོགས་མེད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་ པར་ཤེས་པས་གཉིད་དང་རྨུགས་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་བསམས་ ནས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་ཆོས་དཔྱད་པ་ནི། རྣམ་ཐར་དང་ཟིལ་གནོན་ལ་འབྱུང་བ་བཞི་མི་འཇོག་ པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་དུ་གདགས་ཞེ་ན། འདིར་ནི་གནས་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འབྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཟད་པར་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ ས་ལ་སོགས་པའང་གཞག་སྟེ་གནས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ ན་གནས་པ་འབྲས་བུའི་གཟུགས་ལ་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་ཐར་གྱིས་མོས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་ རྩོམ་ཞིང་ཟིལ་གནོན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། ། 1-789 གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པར་མངའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཐུབ་པ་སྒྲིབ་ཀུན་ངེས་པར་གྲོལ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཁྱབ། །ཐུགས་གྲོལ་ཁྱ

【現代漢語翻譯】 以威力鎮壓並控制，在此，滅盡處（指滅盡定）的生處，以地等為所緣，所有這些都完全、無餘地滅盡、增長和遍佈，安住于真實獲得的等持和智慧，以及與這些助伴相應的具有心和心所的法，稱為滅盡處。也就是滅盡地、水、火、風，滅盡藍、黃、紅、白，滅盡虛空和識，滅盡處通過對地獲得自在，可以將水等轉化為地，並且行走時不沉沒；用水可以將地等轉化為水，並且能夠進入；用火可以使水等燃燒，並且降下火雨；用風可以像風一樣快速行走，並且降下風雨；用藍色可以將事物轉化為青金石等；用黃色可以將事物轉化為黃金等；用紅色可以將事物轉化為紅色珍珠等；用白色可以將事物轉化為月亮、水晶等；用虛空可以將山等轉化為虛空，並且無礙地行走；用識可以消除睡眠和昏沉等，並且成就無煩惱和思擇后的智慧等。 (第二，) 特徵分析：為什麼在解脫和勝伏處不設立四大，而要在滅盡處中將地等設定為滅盡呢？ 這裡，安住處與生處一起，爲了使果的色相，如藍色等，在所有方面都增長和遍佈，僅僅從獲得的方面來安立滅盡，所以也安立地等，因為如果安住處不能使生處的色相增長和遍佈，就不能使安住處的果的色相增長和遍佈。其餘的滅盡虛空和識，如何能像無色界前二者的解脫一樣協調一致呢？然而，解脫以信解為開端，勝伏處以威力控制來進行修習，而滅盡處則能圓滿成就解脫所開始的修習。 這三者也只是普通人獲得一部分而已，而完全擁有者只有佛陀，能仁（釋迦牟尼佛）必定從一切障礙中解脫，以威力鎮壓一切世間，您的智慧遍及所知，心意解脫。

【English Translation】 Subduing and controlling with power, here, the spheres of exhaustion (referring to the attainment of cessation), with objects such as earth, all of which are completely, without remainder, exhausted, increased, and pervaded, abiding in the samadhi and wisdom that truly attain the essence, and the mind and mental factors that correspond to these companions, are called the spheres of exhaustion. That is, the exhaustion of earth, water, fire, and wind, the exhaustion of blue, yellow, red, and white, the exhaustion of space and consciousness. Through gaining mastery over the exhaustion of earth, one can transform water, etc., into earth, and walk without sinking; with water, one can transform earth, etc., into water, and be able to enter; with fire, one can make water, etc., burn, and rain down fire; with wind, one can walk as fast as the wind, and rain down wind; with blue, one can transform things into lapis lazuli, etc.; with yellow, one can transform things into gold, etc.; with red, one can transform things into red pearls, etc.; with white, one can transform things into the moon, crystal, etc.; with space, one can transform mountains, etc., into space, and walk without obstruction; with consciousness, one can eliminate sleep and drowsiness, etc., and accomplish freedom from afflictions and wisdom after deliberation, etc. (Second,) Analysis of characteristics: Why are the four elements not established in the liberations and spheres of mastery, but earth, etc., are designated as exhaustion in the spheres of exhaustion? Here, the abiding place together with the arising place, in order to make the form of the fruit, such as blue, etc., increase and pervade in all aspects, exhaustion is established solely from the aspect of attainment, so earth, etc., are also established, because if the abiding place cannot make the form of the arising place increase and pervade, it cannot make the form of the fruit of the abiding place increase and pervade. How can the remaining exhaustion of space and consciousness be coordinated in the same way as the first two formless liberations? However, liberation begins with faith and understanding, and the spheres of mastery are practiced by controlling with power, while the spheres of exhaustion can perfectly accomplish the practice begun by liberation. These three are only partially attained by ordinary people, while the one who possesses them completely is only the Buddha, the Able One (Shakyamuni Buddha) is certain to be liberated from all obstacles, subdues all the worlds with power, your wisdom pervades the knowable, and your mind is liberated.

---

ོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ དམིགས་པ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བདག་ལ་ དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བལྟས་ཏེ་སྐྱེ་ན་དེའི་གནས་སུ་མི་འགྲོ་བའམ་འགྲོ་ན་ ཡང་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་འཐབ་རྩོད་ ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་ཞིང་སྤོང་བར་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའང་། (ཡུམ་གྱི་རྒྱན་དུ།)ཉན་ཐོས་ཉོན་ མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །གྲོང་སོགས་སུ་དེའི་ཉོན་མོངས་ རྣམས། །རྒྱུན་གཅོད་རྒྱལ་བའི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བདག་ མཐོང་བ་ལས་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ རྣམས་ནི་གདུལ་བྱ་གང་ན་ཡོད་པར་གཤེགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་འཇོམས་ཤིང་ རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ ཐམས་ཅད་འདུལ། །ཉོན་མོངས་འཇོམས་མཛད་ཉོན་མོངས་ལ། །བརྩེར་བཅས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བསམ་ནས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་དུས་ གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་གང་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ ཞེས་བསམས་ཤིང་སྨོན་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ 1-790 བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པས་ དམན་ཞིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཆགས་མི་མངའ། །ཐོགས་པ་མི་མངའ་རྟག་པར་ནི། །མཉམ་པར་གཞག་ ཅིང་འདྲི་ཀུན་གྱི། །ལན་ལྡོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རིག་པ་ལ། ཆོས་ དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལས། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་ དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། བཞི་ཀའང་གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ། བཅོམ་ལྡན་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། །མ་རིག་པ་དང་མི་ཤེས་པ། །མི་མཐོང་མངོན་པར་མི་ རྟོག་པ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཏི་མུག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་ པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པའ

【現代漢語翻譯】 敬禮于蓮花！如是說。何為無煩惱？即依于住三摩地，以其他所緣之煩惱為所緣，觀想眾生之相，觀自身是否生起煩惱。若生起，則不去彼處；若去，亦守護並斷除貪嗔等煩惱，以及由此引發之爭鬥等，安住于真實成就之等持與智慧，以及與彼等為伴之心與心所法。如《般若經》云：『聲聞無煩惱之見，能斷除人之煩惱，于城市等處，彼之煩惱，常斷，勝者無煩惱。』如是，聲聞眾僅守護不生起由我見而生之煩惱。然諸佛則前往任何應調伏之眾生處，息滅一切煩惱並攝受之。如雲：『眾生之，一切煩惱，皆調伏。息滅煩惱，于煩惱，具悲者，敬禮您！』 何為思而知？即依于住三摩地，于所欲知之三時等所知境，思惟『應知此』並祈願，如是安住，如實成就之等持與智慧，以及具足同伴者。如前所說。然聲聞緣覺眾以勤作等而劣，諸佛則以任運成就等而殊勝。如雲：『任運成就且無染，無礙且常恒，安住且應一切問，答者，敬禮您！』於四無礙解中，何為法無礙解？四者皆依于住三摩地，以『薄伽梵、善逝、一切智，法王如來』等佛之異名，以及『無明與不識，不見、不現證』等癡之異名等，于屬於名之異名者，無礙了知，如實成就之等持、智慧及具足同伴者。

【English Translation】 Homage to the lotus! As it is said. What is without affliction? It is relying on abiding in samadhi, taking the afflictions of other objects as objects, observing the appearances of beings, and observing whether afflictions arise in oneself. If they arise, then one does not go to that place; if one goes, one also guards and abandons afflictions such as attachment and aversion, and the strife and contention arising from them, abiding in the samadhi and wisdom that have truly attained their essence, and the mind and mental factors that are in accordance with those companions. As it says in the Ornament of the Mother (Yumgyi Gyen): 'The Hearers' view is without affliction, it completely abandons the afflictions of humans. In cities and so on, their afflictions, are constantly cut off, the Victorious Ones are without affliction.' Thus, the Hearers only guard against the arising of afflictions other than seeing self. But the Buddhas go wherever there are beings to be tamed, destroying all afflictions and taking them in. As it says: 'The afflictions of all beings, all are tamed. Destroying afflictions, to afflictions, with compassion, I pay homage to you!' What is knowing through thinking? It is relying on abiding in samadhi, thinking and wishing to know whatever knowable things such as the three times are desired to be known, 'I should know this,' and remaining in equanimity, the samadhi and wisdom that have truly attained their essence, along with companions. As before. The Hearers and Solitary Realizers are inferior due to effort and so on, while the Buddhas are superior due to spontaneous accomplishment and so on. As it says: 'Spontaneously accomplished and without attachment, without obstruction and always, abiding in equanimity and answering all questions, I pay homage to you!' Among the four kinds of perfect knowledge, what is the perfect knowledge of individual doctrines? All four rely on abiding in samadhi, with the object of focus being: 'Bhagavan, Sugata, Omniscient, King of Dharma, Tathagata,' such as the names of the Buddha, and 'Ignorance and not knowing, not seeing, not realizing,' such as the names of delusion, knowing without obstruction the names belonging to the category of names, the samadhi and wisdom that have truly attained their essence, along with companions.

---

ི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྤྱིའི་མཚན་ ཉིད་དང་། དོན་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་ མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། (རྒྱ་གར་ བ་)ཀུམྦྷ་དང་(བོད་)བུམ་པ་ཞེས་(བརྗོད་)པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མི་སོ་སོའི་སྐད་མི་འདྲ་བ་དང་། (འགྲེལ་པར།)འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱལ་ ཆེན་རིས་བཞི་ན་(ཆོས་)བདེན་པ་བཞི་ལ་ཨེ་ནེ་དང་མེ་ནེ་དང་དམ་པོ་དང་ད་དམ་པོ་ཞེས་ གྲགས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤེས་ 1-791 པ་ཡང་དག་པ་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ ཡོད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ཆོས་དང་བརྟེན་པ་དོན་ནི་བཤད་བྱ་ཡིན་ལ། གསུང་ ངེས་ཚིག་དང་མཁྱེན་པ་སྤོབས་པ་ནི་འཆད་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ སྟེ། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་ནི། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཤད་བྱ་དང་། །གསུང་དང་ མཁྱེན་པ་འཆད་བྱེད་ལ། །བློ་གྲོས་རྟག་ཐོགས་མི་མངའ་བས། །ལེགས་སྟོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། མངོན་ཤེས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ལྷ་ཡི་རྣ་བ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྔོན་གནས་དྲན། ། འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་ཟག་པ་ཟད། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག། ཅེས་པ་ལྟར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་(སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དེའི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ཟས་ཟོས་ནས་ སྤྲུལ་པའི་ལྟོར་འཇུ་བ་ཡིན་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ནི་སེམས་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་པོའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་ཟས་ཟོས་ནས་སྤྲུལ་ པ་པོའི་ལྟོར་འཇུ་བའོ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་བསྒོམས་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་ལྟ་བུའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ར

【現代漢語翻譯】 所謂『如前』，即指上述解釋方法。 何為『各別真實了知』？即指對於諸法（dharma）的自性（svabhāva）和共相（sāmānyalakṣaṇa），以及其他意義等意旨，不執著于任何形式而了知，與正確定位的等持（samādhi）和智慧（prajñā）相結合，如前所述。 何為『各別決定之語了知』？例如，印度語稱『kumbha』（藏文：ཀུམྦྷ་，梵文天城體：कुम्भ，梵文羅馬擬音：kumbha，漢語字面意思：瓶子）為『水瓶』（藏文：བུམ་པ་），不同地區的人們使用不同的語言；或者如解釋中所說，『因其毀滅和徹底毀滅，故稱世界』；或者如四大天王處，四諦（藏文：བདེན་པ་བཞི་）被稱為『哎內』（藏文：ཨེ་ནེ་，梵文天城體：एने，梵文羅馬擬音：ene，漢語字面意思：哎內）、『麥內』（藏文：མེ་ནེ་，梵文天城體：मेने，梵文羅馬擬音：mene，漢語字面意思：麥內）、『丹波』（藏文：དམ་པོ་，梵文天城體：दम्पो，梵文羅馬擬音：dampo，漢語字面意思：丹波）和『達丹波』（藏文：ད་དམ་པོ་，梵文天城體：ददम्पो，梵文羅馬擬音：dadampo，漢語字面意思：達丹波）等，對於這些法的決定之語，不執著于任何形式而了知，與正確定位的等持和智慧相結合，如前所述。 何為『各別無礙辯才了知』？即指對於實有（dravyasat）和假有（prajñaptisat）等法的各種分類，不執著于任何形式而了知，與正確定位的等持和智慧相結合，如前所述。 這些的所依之法（dharma）和所依之義（artha）是所詮釋的對象，而聖語（vacana）、決定之語（nīta）和智慧（mati）是能詮釋的主體。其自性是卓越的智慧，最終在佛陀處所擁有的，正如偈頌所說：『所依與能依，是詮釋之境；聖語與智慧，是詮釋之主。智慧無礙常在者，我向善逝您頂禮！』 關於神通（abhijñā），如偈頌所說：『神通天耳及他心，宿命死生與漏盡，六種神通如是說。』 何為神通之現證（abhijñā）？一切都依賴於第四禪定（dhyāna）的實地，將目標統一，然後變化為多種形式等，是神通的變化顯現。（生得的神變是由於有情眾生的心而變化，吃了食物后在神變的腹中消化。修習而成的神變是沒有心的，是由於神變者的心而變化，吃了食物后在神變者的腹中消化。生來就獲得的神通：在色界（rūpadhātu）出生的眾生，依賴於先前修習的，後來生來就獲得的；以及在欲界（kāmadhātu）活動的天人和一些人，通過福德的力量而獲得。例如，國王Nala之子。）神通是...

【English Translation】 That which is called 'as before' refers to the aforementioned method of explanation. What is 'distinct and accurate knowledge of individual meanings'? It refers to knowing the svabhāva (nature) and sāmānyalakṣaṇa (general characteristics) of dharmas (phenomena), as well as other intentions, without clinging to any form, and combined with samādhi (concentration) and prajñā (wisdom) that are accurately attained, as described before. What is 'distinct and accurate knowledge of definitive words'? For example, 'kumbha' (Sanskrit) and 'bumpa' (Tibetan) referring to 'vase', different languages used by people in different regions; or as explained in the commentary, 'because it decays and completely decays, it is called the world'; or in the realm of the Four Great Kings, the Four Noble Truths are known as 'ene', 'mene', 'dampo', and 'dadampo', like that, focusing on these definitive words of the Dharma, knowing without clinging to any form, combined with samādhi and prajñā that are accurately attained, as described before. What is 'distinct and accurate knowledge of eloquence'? It refers to knowing the various classifications of dharmas, such as dravyasat (existing substance) and prajñaptisat (nominal existence), without clinging to any form, and combined with samādhi and prajñā that are accurately attained, as described before. The dharma and artha that are the basis of these are the objects to be explained, while vacana (speech), nīta (definitive meaning), and mati (intelligence) are the subjects that explain. Its essence is excellent wisdom, ultimately possessed by the Buddha, as the verse says: 'The basis and the dependent are the objects of explanation; speech and wisdom are the subjects of explanation. To you, the Well-Gone One, I prostrate, who possesses unobstructed and constant intelligence!' Regarding abhijñā (supernormal knowledge), as the verse says: 'Miraculous powers, divine ear, knowledge of others' minds, recollection of past lives, death and rebirth, and the exhaustion of defilements, these are the six kinds of supernormal knowledge.' What is the abhijñā of miraculous powers? Everything relies on the actual ground of the fourth dhyāna (meditative absorption), unifying the object and then transforming into many forms, etc., is the manifestation of miraculous powers. (The innate transformation changes due to the mind of sentient beings; after eating food, it digests in the transformed belly. The transformation arising from meditation is without mind; it changes due to the mind of the transformer; after eating food, it digests in the transformer's belly. The one obtained from birth: those born in the form realm, relying on previous cultivation, later obtain it from birth; and some gods and humans who engage in the desire realm obtain it through the power of merit. For example, like the son of King Nala.) Miraculous powers are...

---

ིས་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་བྱ་རྣམས་དང་། ཡི་དྭགས་ཁ་ཅིག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྡུ་བར་རོ། །)སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་ 1-792 གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཅིང་ཐོས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་(མཛོད་ འགྲེལ་ལས། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའམ་དམིགས་པ་གང་འཛིན་ཅེ་ན་མི་འཛིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་ པའམ་དམིགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་འདི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཀྱི། གཟུགས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལ་ཆགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ འཛིན་པ་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །)ཆགས་པ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་ དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་འདས་པའི་མཐའི་སྤྱོད་པ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་ པ་མང་པོའི་མིང་དང་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་ནས་འཆི་འཕོ་དང་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་རྣམས་ ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དེ་དག་གི་ཁ་དོག་བཟང་ངན་དང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བར་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ 1-793 དམིགས་ཡུལ་ཐབས་གང་གིས་ཟག་པ་ཟད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་གང་ ཡིན་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་གྲོགས་དེ་དག་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་

【現代漢語翻譯】 那些由共同行為所聚集的鳥類，以及某些餓鬼，都被包括在內。各種各樣的（神通）是什麼呢？無論他們想要什麼，能夠獲得對事物本質的正確理解的禪定和智慧，以及與這些（禪定和智慧）相伴隨的心和心所法。 天耳通是什麼呢？以天人和人類等各種大小的聲音為對象，能夠如實地聽聞，並獲得正確的禪定和智慧，以及與它們相伴隨的心和心所法，就像前面所說的那樣。 他心通是什麼呢？以其他眾生的心行（《俱舍論釋》中說：『知曉他人之心，並非知曉他人之心的相狀或所緣，而是不依賴於相狀或所緣，知曉此心是貪婪的。』知曉此心是貪婪的，但並不知曉對某個特定的事物貪婪。如果那樣，就變成了緣於事物，而緣於事物時，就會執著於事物的自性。）為對象，能夠如實地知曉和進入，並獲得正確的禪定和智慧，以及與它們相伴隨的心和心所法，就像前面所說的那樣。 宿命通是什麼呢？以過去世的經歷，即許多世的姓名、種姓和家族等為對象，能夠如實地憶念，並獲得正確的禪定和智慧，以及與它們相伴隨的心和心所法，就像前面所說的那樣。 生死通是什麼呢？以眾生的前世死亡和後世出生，以及中陰身的存在為對象，能夠如實地以天眼看到這些狀態的顏色好壞，以及善趣和惡趣等差別，並獲得正確的禪定和智慧，以及與它們相伴隨的心和心所法，就像前面所說的那樣。 漏盡通是什麼呢？依靠第四禪的本體，以何種方法能使煩惱止息且不再生起，以及止息且不再生起的本質是什麼為對象。能夠如實地證悟這些狀態的實相，並獲得正確的禪定和智慧，以及與這些（禪定和智慧）相伴隨的心和心所法。

【English Translation】 Those birds gathered by common actions, and some pretas, are included. What are the various (supernormal knowledges)? Whatever they desire, the samadhi and wisdom that can attain the correct understanding of the essence of things, and the mind and mental factors that accompany these (samadhi and wisdom). What is divine ear power? Taking the various sounds, large and small, of gods and humans, etc., as objects, being able to listen and hear truthfully, and obtaining the correct samadhi and wisdom, along with their associated mind and mental factors, just as mentioned before. What is telepathy? Taking the mental activities of other sentient beings (The commentary on the Abhidharmakosha states: 'Knowing the minds of others does not mean knowing the appearance or object of the minds of others, but rather knowing that this mind is greedy without relying on appearance or object.' Knowing that this mind is greedy, but not knowing that it is greedy for a particular object. If that were the case, it would become dependent on the object, and when dependent on the object, it would grasp the self-nature of the object.) such as the presence or absence of attachment, as objects, being able to know and enter truthfully, and obtaining the correct samadhi and wisdom, along with their associated mind and mental factors, just as mentioned before. What is the supernormal knowledge of remembering past lives? Taking the experiences of past lives, such as the names, lineages, and families of many lifetimes, as objects, being able to remember truthfully, and obtaining the correct samadhi and wisdom, along with their associated mind and mental factors, just as mentioned before. What is the supernormal knowledge of death and rebirth? Taking the death of sentient beings in the previous life and the birth in the next life, as well as the existence of the intermediate state (bardo), as objects, being able to see with the divine eye the colors, good or bad, and the differences between good and bad realms, and obtaining the correct samadhi and wisdom, along with their associated mind and mental factors, just as mentioned before. What is the supernormal knowledge of the exhaustion of defilements? Relying on the actual basis of the fourth dhyana, taking as objects the means by which defilements are exhausted and do not arise, and the essence of what is exhausted and does not arise. Being able to directly realize the reality of these states, and obtaining the correct samadhi and wisdom, and the mind and mental factors that accompany these (samadhi and wisdom).

---

བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སོགས་པ་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་(ཡེ་ཤེས་བཤེས་ གཉེན་)གསུང་ངོ་། །འདི་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་ འགྱུར་བའི་བྱེད་ལས་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ནི། གཤེགས་ནས་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་མཛད་དེ། ། དེ་དག་སྐད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི། །འོང་དང་འགྲོ་དང་ངེས་འབྱུང་ལ། །ལེགས་འདོམས་ཁྱོད་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཞེས་པ་ ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་བཟང་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་ བྱེད་པའི་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཀུན་ཏུ་ སྟོན་པའི་ཚུལ་མཁྱེན་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དང་། ཞེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་མཚན་དཔེར་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ (འགྲེལ་པར་)སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། (དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ ནུས་པ་)བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིའང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ 1-794 དུ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་སར་མཚན་དཔེ་དེ་དག་གཟུགས་ཅན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་ བའི་སྒོ་ནས་བྱེད་ལས་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ནི། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ཁྱོད་མཐོང་ན། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་པར་འཚལ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་དང་བར། །མཛད་པ་ཁྱོད་ལ་ ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཡོངས་དག་ལ། གནས་དང་དམིགས་པ་ཐུགས་དང་ནི། །མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། ། གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ དུ་གནས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང་། ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། ནམ་ བཞེད་པ་ན་སྐུ་ཚེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཚུལ་རྣམས་མཁྱེན་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། རང་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་སྔར་མེད་

【現代漢語翻譯】 這些是相應的法。至於禪定等，則是以果之名來稱呼顯識之因。（耶謝謝年）也如是說。這些最終都將以佛所擁有的方式來闡述，爲了讚歎其與作用相符，如：『逝後知行事，以彼等之語，于眾生之，來去與出離，善教誨汝前，我頂禮。』 何為妙相與好？ 依賴於第四禪定，所緣境，手足法輪相與龜足等，是象徵大丈夫的三十二妙相，以及佛陀的指甲呈銅色等，是彰顯內在功德的八十隨形好所莊嚴之身，于所化眾生前恒常示現之相，知曉其方式。本體是真實成就的禪定與智慧，以及與彼等為伴的相應之心與心所法。 如是，將禪定等說為妙相，是從究竟（註釋中）佛的法身所顯現的部分而安立的。 (如是恒常示現的能力)八地以上菩薩亦與之相應。而其他菩薩的禪定等，則是從彼等所生的異熟果的自性中獲得的。如《菩薩地》中所說的妙相是色法，而禪定等則是以因之名來稱呼果。這些也以佛所擁有的方式，爲了讚歎其與作用相符，如：『有身皆見汝，知是勝丈夫，僅見亦增勝，于汝作禮讚。』 于完全清凈中，處所與所緣，以及心與，智慧皆完全清凈。何為處所完全清凈？ 一切皆依賴於處所禪定的本體，如所愿般于所緣境身之差別處，安住于受生，以壽命加持而長久住世，以及隨愿舍壽之方式皆能知曉。本體是真實成就的禪定與智慧，以及與彼等為伴的相應之心與心所法。 何為所緣完全清凈？ 如自己所愿般，于先前未有

【English Translation】 These are the corresponding dharmas. As for samadhi and so on, they are named after the result of the cause of direct knowledge. (Yeshe Shenyen) also said so. These will eventually be explained in terms of what the Buddha possesses, in order to praise their conformity with the function, such as: 'Having passed away, knowing the deeds, with their words, to sentient beings, coming and going and liberation, well teaching before you, I prostrate.' What are the excellent marks and signs? Relying on the fourth dhyana, the object of focus, the wheel mark on the hands and feet and the turtle-like feet, etc., are the thirty-two excellent marks that symbolize a great person, and the Buddha's nails are copper-colored, etc., are the eighty minor marks that adorn the body, revealing the inner qualities, constantly showing the appearance to those to be tamed, knowing its manner. The essence is the samadhi and wisdom that are truly attained, and the corresponding mind and mental factors that accompany them. Thus, saying that samadhi and so on are excellent marks is established from the part manifested by the Dharmakaya of the Buddha in the ultimate (commentary). (The ability to constantly show like this) Bodhisattvas above the eighth ground also correspond to it. And the samadhi and so on of other Bodhisattvas are obtained from the nature of the Vipaka fruit born from them. As it is said in the Bodhisattvabhumi, the excellent marks are form, and samadhi and so on are named after the result of the cause. These are also in the manner of the Buddha's possession, in order to praise their conformity with the function, such as: 'All embodied beings see you, knowing that you are a superior man, just seeing also increases, I praise you.' In complete purity, the place and the object, as well as the mind and, wisdom are all completely pure. What is the complete purity of the place? Everything relies on the essence of the place of dhyana, as desired in the difference of the object of focus body, abiding in taking birth, abiding long in the world with life blessing, and knowing the manner of giving up life at will. The essence is the samadhi and wisdom that are truly attained, and the corresponding mind and mental factors that accompany them. What is the complete purity of the object? As one wishes, in what was not before

---

པའི་ དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མང་པོ་གསར་དུ་སྤྲུལ་བ་དང་། སྔར་ཡོད་པའི་ དམིགས་པ་ས་ལ་སོགས་པའང་གསེར་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་ པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ ནོ། ། ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། རང་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་དག་ པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ 1-795 ནོ། ། མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཇི་ལྟར་ བཞེད་པ་བཞིན་དུ། (ཡུམ་ལས།)ཨ་ར་པ་ཙ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། མིང་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་གང་ ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན་དེ་དང་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ། ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་ཅིང་དྲན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག (འགྲེལ་པར།)བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་རྣམས་ལའང་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་ནི། ལེན་ དང་གནས་དང་གཏོང་བ་དང་། །སྤྲུལ་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ ཤེས་ལ། །མངའ་བརྙེས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སྟོབས་ལ། རྒྱུད་བླ་མར། གནས་དང་གནས་མིན་ལས་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པར་སྨིན་དང་དབང་པོ་དང་། །ཁམས་རྣམས་ དང་ནི་མོས་པ་དང་། །ཀུན་འགྲོའི་ལམ་དང་བསམ་གཏན་སོགས། །ཉོན་མོངས་དྲི་མ་མེད་པ་ དང་། །སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། །ལྷ་ཡི་མིག་དང་ཟག་པ་ཟད། །མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ ནི་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་སྟེ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དང་པོ་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རབ་མཐའི་ ས་ཟག་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་གནས་ཡིན་ པ་དང་། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་རྣམ་པ་ 1-796 ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ རྣམས་སོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱ

【現代漢語翻譯】 能新變出以色等為首的眾多對境的差別相，也能將原有的以地等為首的對境轉變為金等，通達此理，即是具足正等之定的智慧等持，如前所述。 何為心完全清凈？ 無論自己如何意願，都能在每個剎那間自在地運用無量無邊的等持之門，並安住其中，即是具足正等之定的智慧等持，如前所述。 何為智慧完全清凈？ 依靠處禪定，無論自己如何意願，如（《般若經》中說）：『阿ra 巴扎 納』（藏文：ཨ་ར་པ་ཙ་ན་，梵文天城體：अ र प च न，梵文羅馬擬音：arapachana，漢語字面意思：阿羅波遮那）是指依次為無生、離塵、顯真實義、無死歿、離名，因此是諸法之門等等，憶念四十二字母中的任何一個，就能獲得宣說以該字母為首的所有法類之能力等等，對於不忘詞義且具有憶念特徵的總持之門，能夠完全憶持，即是具足正等之定的智慧等持，如前所述。這些（在《釋論》中說）：『菩薩摩訶薩也有，最終佛陀才具有。』如頌云：『于受持、安住、捨棄，以及化現、完全轉變，等持與智慧，獲得自在，我向您頂禮。』關於力，在《寶性論》中說：『處與非處業，異熟與根及，界與勝解俱，一切行道等，煩惱無垢與，宿住隨念通，天眼及漏盡，十種智力。』 （二者中的第一個）首先直接宣說二者：何為知處非處智力？ 也就是，一切都依靠第四禪的究竟地——無漏地，以對境同類因產生同類果為處，對境異類因產生異類果為非處，對一切相毫無阻礙地現量了知。本體是具足正等之定的究竟智慧，以及與這些助伴相應的、無有遮障而顯現的心與心所法。什麼是業自性？

【English Translation】 It can newly transform many distinctions of objects such as form, and it can also transform existing objects such as earth into gold. Understanding this is the Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) of wisdom and equality, as mentioned before. What is complete purification of mind? No matter how one wishes, one can freely control and abide in the infinite gates of Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) in every moment. This is the Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) of wisdom and equality, as mentioned before. What is complete purification of wisdom? Relying on the state of meditative concentration, no matter how one wishes, as it is said in the (Mother Sutra): 'A ra pa tsa na' (藏文：ཨ་ར་པ་ཙ་ན་，梵文天城體：अ र प च न，梵文羅馬擬音：arapachana，漢語字面意思：阿羅波遮那) means in order, unborn, free from dust, revealing the ultimate meaning, without death or transmigration, and free from name. Therefore, it is the gate of all dharmas, etc. When one contemplates any of the forty-two letters, one obtains the ability to express all categories of dharmas that begin with that letter, etc. One is able to completely hold all the gates of Dharani (總持), which do not forget the meaning of words and have the characteristic of memory. This is the Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) of wisdom and equality, as mentioned before. These (are said in the commentary): 'Great Bodhisattvas also have them, and ultimately Buddhas possess them.' As the verse says: 'To you who have attained mastery over taking, abiding, abandoning, as well as transforming and completely changing, Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) and wisdom, I prostrate.' Regarding the powers, in the Uttaratantra it says: 'The ten powers of knowledge are: the place and non-place of actions, the ripening and faculties, the realms and aspirations, all paths, meditative concentrations, afflictions without defilement, the ability to remember past lives, the divine eye, and the exhaustion of outflows.' (The first of the two) First, directly declare the two: What is the power of knowing what is and is not the place? That is, everything relies on the ultimate ground of the fourth Dhyana (禪定) - the uncontaminated ground. The cause of the same kind producing the fruit of the same kind is the place, and the cause of the different kind producing the fruit of the different kind is the non-place. One directly knows all aspects without obstruction. The essence is the ultimate wisdom that possesses the Samadhi (藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་，梵文天城體：समाधि，梵文羅馬擬音：samādhi，漢語字面意思：等持) of correct attainment, and the mind and mental factors that are in accordance with these companions, without obscuration, are manifested. What is the nature of action?

---

ེན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། རང་རང་གིས་བྱས་པའི་ ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རང་རང་གིས་མྱོང་བའི་ཚུལ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) ལྷག་མ་རྣམས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་ལ་ སོགས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ལ་མོས་ པ་ལ་སོགས་པ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔ་དང་མྱང་འདས་གསུམ་དུ་ བགྲོད་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་བ་ དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚུལ་མཁྱེན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་མཁྱེན་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ ཏེ་སྟོབས་ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་སྔ་མ་གཉིས་པོ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་དམིགས་ ཡུལ་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཇི་ ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པས་ ཕྱུགས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་སླུ་བ་དང་། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་ པས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་ལས་སླུ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་ 1-797 པས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ན་ཐར་བའོ་ཞེས་དག་པ་ལས་སླུ་བ་ དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས་དང་པོ་བ་འདུན་པ་ཟློག་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ ལས་སླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་པས་ན་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་དང་སྐྱབས་དང་དག་པ་དང་། ། ཐེག་ཆེན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་སླུ་བའི། །བདུད་འཇོམས་ཁྱོད་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། མི་འཇིགས་པ་ནི། མདོ་ལས། (སྟོན་པ་ཆོས་གསུང་བ་ན།) ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཆོས་འདི་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་(དཀའ་ ཐུབ་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བའི་)དགེ་སྦྱོང་ངམ་(རིགས་ཀྱིས་)བྲམ་ཟེའམ་(ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་)ལྷའམ་(སྟོབས་ཀྱིས་)བདུད་ དམ་(ཆགས་བྲལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བའི་)ཚངས་པའམ་གཞན་སུ་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་(མི་མཐུན་པར་རྒོལ་ སྲིད་མོད་)མཐུན་པར་ང་ལ་(ངག་གིས་)རྒོལ་བའམ་(སེམས་ཀྱིས་)འགྲན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་མི་ མཐོང་སྟེ། མཚན་མ་དེ་མ་མཐོང་བས་(ལུས་)བདེ་བ་ཐོབ་(སེམས་)མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་(ངག་) བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་ནས་གནས་སོ། །(གནོད་པ་དང་འཇིགས་པ་ཐམ

【現代漢語翻譯】 什麼是知處非處力？ 意思是說，對於眾生各自所造之業成熟后各自承受果報的規律，以及對於一切應視為『我所』的事物，都能毫無阻礙地如實了知，並且具備與之相應的等持（梵文：Samādhi，心專注一境）、智慧。這與之前所說的相同。 （二）如何通過暗示來理解其餘的功德力： 能夠了知眾生信等根器的優劣； 能夠了知眾生三乘種姓等種種界； 能夠了知眾生對於有漏、無漏的意樂等種種勝解； 能夠了知眾生於五趣流轉及趨入三涅槃之道的種種趣入行道； 能夠了知眾生於禪定、解脫、等持、等至等方面的染污與清凈之狀況； 能夠憶念並了知過去世； 能夠以天眼了知眾生的死亡和轉生； 能夠了知諸漏已盡。這剩餘的八種功德力，也如前兩種一樣，對於各自的所緣境都能無礙了知，並且具備與之相應的等持和智慧。應當根據具體情況來理解。由於了知是處非處，因此能揭示外道以宰殺牲畜等祭祀的虛妄；由於了知業果，因此能揭示自在天等並非究竟的皈依處；由於了知禪定等，因此能揭示對外道而言，獲得有漏禪定等即是解脫的謬誤。其餘的功德力能夠摧伏魔眾，使初入大乘者不退轉，故稱為力。如雲：『以方便與救護，以及清凈與大乘決定生，于諸有情善欺惑，摧魔尊前我敬禮。』 無畏： 經中說：（導師說法時，）我說『我已現證菩提』，無論（以苦行而生傲慢的）沙門，還是（以種姓而自居高貴的）婆羅門，或者（以受用而驕傲的）天人，或者（以力量而自負的）魔，或者（以離欲而自滿的）梵天，或者其他任何人都不能在法上與我相違，也看不到他們以言語或以心來反駁或競爭的跡象。因為沒有看到這些跡象，（我的身體）獲得安樂，（我的內心）獲得無畏，（我的語言）獲得無所畏懼，安住於此。（一切損害和恐懼都已止息。）

【English Translation】 What is the power of knowing what is possible and impossible? It means that one directly knows without obstruction the way in which sentient beings experience the ripening of their own actions, and that all things to be regarded as 'mine' are perfectly attained with Samādhi (梵文：Samādhi，心專注一境), wisdom, and their equivalents, just as before. (2) How to understand the remaining qualities through implication: Knowing the superior and inferior faculties of sentient beings, such as faith; knowing the various realms of sentient beings, such as the different lineages of the three vehicles; knowing the various inclinations of sentient beings, such as their interest in contaminated and uncontaminated things; knowing the paths of sentient beings who traverse the five realms of existence and the three states of Nirvāṇa; knowing the defilement and purification of meditative states, liberations, Samādhi, and attainments; remembering and knowing past lives; knowing the death and rebirth of beings through divine vision; and knowing the exhaustion of defilements. These remaining eight powers also possess the Samādhi and wisdom that know their respective objects without obstruction, just as the first two. One should understand them accordingly. By knowing what is possible and impossible, one refutes those who deceive with methods such as animal sacrifices; by knowing the ownership of actions, one refutes those who deceive by claiming that Īśvara (自在天) and others are refuges; by knowing meditative states, one refutes those who deceive by claiming that attaining contaminated meditative states leads to liberation. The remaining powers destroy the Māras (魔眾) who turn beginners away from the Mahāyāna (大乘) and lead them astray from definite emergence, hence they are called powers. As it is said: 'With skillful means and protection, and with purity and definite birth in the Great Vehicle, you deceive sentient beings well, I prostrate before you, destroyer of Māras.' Fearlessness: In the Sutra, it is said: '(When the Teacher speaks the Dharma,) I have attained complete enlightenment,' whether a Śramaṇa (沙門，ascetic) (arrogant due to asceticism), a Brahmin (婆羅門，priest) (noble due to lineage), a Deva (天人，god) (proud due to enjoyment), a Māra (魔，demon) (self-confident due to power), a Brahmā (梵天，god) (arrogant due to detachment), or anyone else, cannot contradict me in the Dharma, nor do I see any sign of them refuting or competing with me in word or mind. Because I do not see these signs, (my body) attains comfort, (my mind) attains fearlessness, (my speech) attains unhesitating confidence, and I abide in this state. (All harm and fear have ceased.)

---

ས་ཅད་མེད་པས་)ཁྱུ་ མཆོག་གི་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཞལ་གྱིས་འཆེའོ། །(ཞི་ཞིང་བསིལ་བར་གྱུར་པས་)ཚངས་པའི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་རོ། །(ཕས་རྒོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་)འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་(གཞན་ལའང་རྒྱས་པར་)སྦྱར་ཏེ་ངས་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟག་པ་འདི་མ་ཟད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་གང་དག་བསྟན་པ་ལ་དེ་དག་བསྟེན་ཀྱང་ བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ངས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ལམ་གང་ དག་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་(ང་རྒྱལ་ཅན་)སུས་ཀྱང་རྒོལ་ བར་མི་ནུས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའང་། མངོན་རྫོགས་ བྱང་ཆུབ་ཟག་ཟད་མཁྱེན། །བར་གཅོད་ཆོས་དང་ངེས་འབྱིན་ལམ། །རང་གཞན་དོན་དུ་སྟོན་ 1-798 པ་ལ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་ འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རབ་མཐའ་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཐོག་མར་རང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དམིགས་ཡུལ་ཤེས་ བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ལ་ཆོས་དང་ མཐུན་པའི་རྒོལ་བའི་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གྲོགས་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཟག་མེད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། ། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། རང་གི་དོན་དུ་སྤངས་པ་མཐར་ ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཟག་པ་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་ཟད་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ལ་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤང་བྱ་ལས་ བརྩམས་ཏེ་ཐར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ སྟོན་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་བ་འཇོག་པ་ལ་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ གྱི་དོན་དུ་གཉེན་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ གྱི་བར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་ཞལ་གྱིས་ འཆེ་བ་འཇོག་པ་ལ་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་ 1-799

【現代漢語翻譯】 （因為沒有恐懼）他承諾在廣闊的殊勝之地。（因為寂靜而清涼）他轉動梵天之輪。（因為壓倒對手）他在僧團中發出真實的獅子吼。 同樣地（也向他人廣泛地）宣稱『我已斷盡煩惱』，但有人卻說『此煩惱未盡』；我所宣說的那些阻礙之法，即使依止它們，也不會成為阻礙；我所宣說的那些必然解脫之道，它們並非必然解脫之道——（對於傲慢者）沒有人能反駁，因此被稱為獲得了無畏。也就是： 現證菩提斷諸漏，阻斷之法解脫道，為自他利而宣說，四種無畏即如是。 什麼是現證圓滿菩提的無畏呢？一切都依賴於第四禪的最高境界，首先爲了自己的利益而從究竟的證悟開始，對於目標，如實和盡其所有的區分無量無邊的所有，都現證圓滿菩提並且現量了知，承諾確立時，不會有與法相悖的辯論的恐懼。其自性是正確獲得的等持和智慧的究竟，以及與這些助伴相應的無漏心和心所法顯現。 什麼是了知煩惱斷盡的無畏呢？從爲了自己的利益而究竟斷除開始，對於煩惱、業習及其習氣的各種相都已斷盡，承諾確立時，不會有恐懼，如前所說的正確獲得的等持和智慧及其相應者。 什麼是對於阻斷之法的無畏呢？爲了他人的利益，從應斷除之處開始，對於阻礙解脫的各種煩惱之相，都宣說出來，承諾確立時，不會有恐懼，如前所說的正確獲得的等持和智慧及其相應者。 什麼是精通解脫之道的無畏呢？依賴於禪定，爲了他人的利益，從對治開始，從三乘的加行道到究竟道之間，對於從輪迴中必然解脫之道的各種相，都宣說出來，承諾確立時，不會有恐懼，如前所說的正確獲得的等持和智慧及其相應者。

【English Translation】 (Because there is no fear) He promises in the vast and excellent place. (Because it is peaceful and cool) He turns the wheel of Brahma. (Because he overwhelms opponents) He roars the true lion's roar in the assembly. Similarly (also widely to others) declaring 'I have exhausted the defilements,' but someone says 'This defilement is not exhausted'; those obstructing dharmas that I have taught, even if relied upon, will not become obstructions; those paths of certain liberation that I have taught are not paths of certain liberation—(for the arrogant) no one can refute, therefore it is said to have obtained fearlessness. That is: Manifest enlightenment, exhaustion of defilements, obstructing dharmas, and paths of liberation, teaching for the benefit of oneself and others, these are the four kinds of fearlessness. What is the fearlessness of manifest perfect enlightenment? Everything relies on the highest state of the fourth dhyana, starting from the ultimate realization for one's own benefit, for the object, all the infinite distinctions of how it is and how many there are, all manifest perfect enlightenment and directly know, when the promise is established, there will be no fear of debate contrary to the Dharma. Its nature is the ultimate of correctly attained samadhi and wisdom, and the manifestation of uncontaminated mind and mental factors corresponding to those companions. What is the fearlessness of knowing the exhaustion of defilements? Starting from the ultimate abandonment for one's own benefit, for all the aspects of defilements, afflictions, habits, and their predispositions, it is promised that they are exhausted, when the promise is established, there will be no fear, like the previous correctly attained samadhi and wisdom and their corresponding ones. What is the fearlessness regarding obstructing dharmas? For the benefit of others, starting from what should be abandoned, for all the aspects of afflictions that obstruct liberation, they are all proclaimed, when the promise is established, there will be no fear, like the previous correctly attained samadhi and wisdom and their corresponding ones. What is the expertise in the path of certain liberation? Relying on dhyana, for the benefit of others, starting from the antidote, from the path of application of the three vehicles to the ultimate path, for all the aspects of the path of certain liberation from samsara, they are all proclaimed, when the promise is established, there will be no fear, like the previous correctly attained samadhi and wisdom.

---

རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་དོན་དུ་སྤངས་ རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་གཞན་དོན་དུ་སྤང་གཉེན་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་པ་ལ་ཕས་གྱི་རྒོལ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བརྫི་བས་ན་མི་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གཞན་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་། ། སྤངས་དང་ངེས་འབྱུང་གེགས་བྱེད་རྣམས། །སྟོན་མཛད་མུ་སྟེགས་གཞན་དག་གིས། །མི་ བརྫི་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྟོན་པ་ཐུགས་ཅན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་དག་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ཕན་ བདེར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཆོས་སྟོན་པ་ན་དམིགས་ཡུལ་སློབ་མའི་ཁྱད་པར་གསུམ་ལ་རྣམ་པ་ གུས་ཤིང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང་མི་གུས་ཤིང་ ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་འབྱུང་ཞི་བ་དང་། ཁ་ཅིག་གུས་ཤིང་ཁ་ཅིག་མི་གུས་ པ་ལ་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བར་བཏང་སྙོམས་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་ གནས་པ། ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་ དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ན་རང་ལའང་བསྙད་གདགས་སུ་འོང་ སྙམ་པའི་དོགས་པའམ་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། དམིགས་ཡུལ་གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཚར་བཅད་དེ་སྤ་བཀོང་ནས་ཡོན་ ཏན་ཐོབ་ཟིན་བསྐྱང་བའི་ཆེད་དུ་གདམས་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་བསྟན་ པ་སྦྱོར་བ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་ 1-800 དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་སྔར་གྱི་ བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ ཚུལ་ནི། བསྲུང་མེད་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བས། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བག་རྐྱོང་མཛད། །ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་གཉིས་སྤངས་པས། །འཁོར་སྡུད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དམིགས་ཡུལ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་བྱ་བ་ རྣམས་རང་རང་གི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དུས་ལས་ མི་འདའ་བར་སྐུའི་རྣམ་འཕྲུལ་མཛད་པ་དང་གསུང་གི་ལེགས་བཤད་གསུངས་བ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ཅིང་རྟག་ཏུ་མི་བསྙེལ་བར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ངོ་ བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་ པའོ་ཞ

【現代漢語翻譯】 '具有同等能力'等同於之前所說。因此，爲了自身利益而達到圓滿的斷證，爲了他人利益而示現無邊無際的斷證，由於一切外道都無法駁倒，所以稱為無畏。正如偈頌所說：'爲了自他利益而示現智慧，斷除煩惱和出離的障礙，對於無法駁倒您的外道，我向您頂禮！' 何為三種正念？導師具心者攝集無量無邊的所化眾生，說道：'諸位比丘，這些是利益和安樂，是利益和安樂之源。'在對境上，對於恭敬且如實修習的弟子，不會生起貪戀；對於不恭敬且顛倒修習的弟子，不會生起嗔恨，保持寂靜；對於一些恭敬而另一些不恭敬的弟子，對於貪戀和嗔恨兩種煩惱及其習氣，一切都不會生起，安住于舍心和正知。其自性是如實成就的正定和智慧，以及具有同等能力的助伴，這與之前所說相同。 何為三種無守護？如來（Tathāgata，如是而來者）的身語意行完全清凈，沒有絲毫過失，因此不會因為害怕他人指責而有所顧慮。對於所化眾生的攝集，根據他們的意願進行調伏，爲了使已獲得的功德增長，以及爲了使未獲得的功德得以獲得，而施與教誨。其自性是如實成就的正定和智慧，以及具有同等能力的助伴，這與之前所說相同。因此，通過三種無守護和之前所說的三種不忘失的正念來攝集眷屬的方式是：'由於無守護且不忘失，在眷屬中隨意自在。由於斷除了兩種煩惱，我向您頂禮，您能攝集眷屬！' 何為不忘失的法性？對於所化眾生的調伏事業，根據他們各自的根器、意樂和習氣，不失時機地示現身之化現，宣說語之善說，一切都清晰明瞭，恒常不忘失地安住于正念。其自性是如實成就的正定和智慧，以及具有同等能力的助伴。

【English Translation】 'Having equal abilities' is the same as previously stated. Therefore, having perfected abandonment and realization for one's own benefit, and demonstrating limitless abandonment and cultivation for the benefit of others, one is called fearless because all opponents are unable to defeat them. As the verse says: 'To you who demonstrate wisdom for the benefit of yourself and others, who eliminate the obstacles of affliction and renunciation, and who cannot be defeated by other heretics, I prostrate!' What are the three mindfulnesses? The Teacher, the Possessor of Heart, gathers limitless numbers of disciples and says, 'Monks, these are beneficial and happy, and the source of benefit and happiness.' Regarding the objects, for disciples who are respectful and practice correctly, attachment does not arise; for disciples who are disrespectful and practice incorrectly, anger does not arise, and they remain peaceful; for some disciples who are respectful and others who are not, all afflictions and their habitual tendencies of both attachment and aversion do not arise, and they abide in equanimity and mindfulness. Its nature is the correct attainment of samadhi and wisdom, along with companions of equal ability, which is the same as previously stated. What are the three unguardednesses? The Tathāgata's (Thus-Gone One) actions of body, speech, and mind are completely pure, without any faults, so there is no fear or apprehension that others might criticize them. Regarding the gathering of disciples, they are subdued according to their wishes, and teachings are given to increase the merits already attained and to attain those not yet attained. Its nature is the correct attainment of samadhi and wisdom, along with companions of equal ability, which is the same as previously stated. Therefore, the way to gather retinues through the three unguardednesses and the three unforgetting mindfulnesses mentioned earlier is: 'Because of being unguarded and unforgetting, you act freely among the retinue. Because you have abandoned the two afflictions, I prostrate to you, who can gather retinues!' What is the nature of unforgetting? Regarding the activities of subduing disciples, according to their respective faculties, intentions, and habitual tendencies, without missing the right time, they manifest emanations of the body and proclaim eloquent speech, all of which is clear and distinct, and they constantly abide in mindfulness without forgetting. Its nature is the correct attainment of samadhi and wisdom, along with companions of equal ability.

---

ེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པ་དང་ཡང་མཐུན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱ་བ་ལ། །ཁྱོད་ནི་དུས་ལས་མི་འདའ་བས། །མཛད་པ་རྟག་ཏུ་དོན་མངའ་ བ། །མི་བསྙེལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ སྤངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བག་ཆགས་ མ་སྤངས་པ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དང་གསུང་གི་གཡོ་བ་འཁྲུལ་བ་ཅ་ཅོ་ཀུན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་ འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། ། མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་གཉིས་དང་ཡང་མཐུན་པ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། ། གནས་པ་ཀུན་ལ་རྟག་པར་ཡང་། །ཀུན་མཁྱེན་མིན་སྤྱོད་མི་མངའ་བ། །ཡང་དག་དོན་ལྡན་ ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཉིན་མཚན་ལན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ནས་རྒྱུན་མི་ 1-801 འཆད་པར་དམིགས་ཡུལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་བསྒྲལ་བར་ བཞེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གནས་པ་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་གྲོགས་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་དང་ ལྡན་པ་ལ་བྱེད་ལས་དང་མཐུན་པར་བསྟོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉིན་མཚན་དུ། །ལན་ དྲུག་དུ་ནི་སོ་སོར་གཟིགས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི། །ཕན་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། (བཞི་ལས་དང་པོ།)སྤྱོད་པས་བསྡུས་ པ་དྲུག་ནི། རྒྱུད་བླ་མར། འཁྲུལ་དང་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་སྟེ། །སྟོན་ལ་དྲན་པ་ཉམས་མི་མངའ། ། མཉམ་པར་མ་བཞག་ཐུགས་མི་མངའ། །འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མི་མངའ། །མ་བརྟགས་ བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་འོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པོ་ དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་བ་དང་། གད་མོ་དང་འཕྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཅ་ ཅོ་དང་། དྲན་པ་ཐོབ་ཟིན་ཉམས་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། སྲིད་ཞིའི་ རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདུལ་བྱ་མ་བརྟགས་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ པ་རྣམས་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྲུལ་རྡོག་པས་བརྫི་བ་ལ་ སོགས་པའི་འཁྲུལ་བ་ནམ་ཡང་མི་མངའ་བ་དང་། གསུང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ ཚིག་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པར་ཡུན་རིང་བོ་ནས་མཛད་པ་དང་གསུངས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་ བ་དང་། མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅ

【現代漢語翻譯】 如前所述。與第三個不共功德相符，如偈云：『眾生諸事業，汝不逾於時，所作恒具義，不忘敬禮汝。』 何為善調伏習氣？即斷除二障及其習氣，成就一切智智，不會像未成就一切智智、未斷除習氣者那樣，出現身語的動搖、錯亂和雜語，而是真實成就等持與智慧雙運。如前所述。與前兩個不共功德相符，如偈云：『於一切智汝行境，於一切處恒常住，不具一切智不行，真實義具敬禮汝。』 何為大悲？即以晝夜三次為例，恒常不斷地緣於三界眾生及其痛苦之因，觀照一切，並欲將彼等從一切痛苦中解脫出來，安住于究竟大悲之中，本體真實成就等持與智慧助伴雙運。如前所述。與此相應，讚歎其事業云：『于諸世間晝夜中，六時個別而觀視，具足大悲憫眾生，利樂有情敬禮汝。』 何為佛陀的不共法？（四種中的第一種）六種由行持所攝：于《寶性論》中雲：『無有錯亂及雜語，開示不忘念亦無，不入等持心亦無，無有種種諸分別，不思舍置亦皆無。』如經中所說，阿羅漢們與暴象同行時會有錯亂，會有笑罵等雜語，會有已得之念退失，會有出定與未出定之時，會有對輪迴與涅槃之自性產生種種分別，會有不觀察所化眾生而舍置的情況。然而，如來於身之行持中，絕不會有被蛇踩踏等錯亂；于語之行持中，絕不會有說無意義之語等雜語；于意之行持中，不會因無有煩惱而長久憶念所作所說而失念；無論入定或出定，一切時處皆能如實了知；對於一切有情，皆能平等利益，不會有種種分別；對於可調伏與不可調伏者，皆能慈悲觀照，不會有舍置的情況。總之，如來遠離一切過失，具足一切功德。

【English Translation】 As previously mentioned. It also aligns with the third unmixed quality, as stated in the verse: 'In all the deeds of sentient beings, You do not exceed the time, Your actions are always meaningful, I prostrate to You who do not forget.' What is the perfect subduing of habits? It is abandoning the two obscurations along with their habits, becoming omniscient, and not being like those who are not omniscient and have not abandoned habits, in whom movements of body and speech, confusion, and idle chatter arise. It is truly achieving the samadhi and wisdom that are inseparably united, as previously mentioned. It also aligns with the first two unmixed qualities, as stated in the verse: 'In all that the Omniscient traverses, And in all places constantly, The Omniscient does not act without knowing, I prostrate to You who possess true meaning.' What is great compassion? It is exemplified by three times during the day and night, continuously focusing on the suffering of beings in the three realms and its causes, observing all actions, and wishing to liberate them from all suffering, abiding in ultimate great compassion, the essence of truly achieving samadhi and wisdom as inseparable companions, as previously mentioned. In accordance with this, praising its activity: 'In all worlds, during the day and night, Six times individually You observe, Possessing great compassion, I prostrate to You who intend benefit.' What are the unmixed qualities of the Buddha? (The first of four) Six included by conduct: In the 'Uttaratantra', 'There is no confusion or idle chatter, No loss of mindfulness in teaching, No mind not in equipoise, No various perceptions, No unexamined indifference.' As it says, Arhats may have confusion when walking with fierce elephants, and idle chatter such as laughter and mockery, and loss of mindfulness once attained, and non-equipoise after attainment, and various perceptions of the nature of samsara and nirvana, and indifference without examining those to be tamed. However, in the Tathagata's bodily conduct, there is never confusion such as being trampled by snakes; in speech conduct, there is no idle chatter such as speaking meaningless words; in mind conduct, there is no loss of mindfulness due to remembering what was done and said long ago without afflictions; whether in equipoise or post-equipoise, all times and places are truly known; for all sentient beings, there is equal benefit, without various perceptions; for those who can be tamed and those who cannot, there is compassionate observation, without indifference. In short, the Tathagata is free from all faults and possesses all qualities.

---

ད་མཁྱེན་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་རྟག་ཏུ་མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་འཁོར་ 1-802 འདས་ཐ་དད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ་དང་། གདུལ་བྱ་བརྟགས་ནས་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ ཡལ་བར་འདོར་བ་སྲིད་ཀྱིས་མ་བརྟགས་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ། སྒོ་ གསུམ་གྱི་ཕྲིན་ལས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བ་དཔེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འབྱོར་ བ་དང་། (གཉིས་པ།) རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ནི། འདུན་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་ཏིང་འཛིན། ། ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་རྣམ་གྲོལ་གྱི། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཉམས་མི་མངའ། །ཞེས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ལྷག་མ་ཡོད་པས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་མ་ཐོབ་པའི་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བཞི་དང་། དེ་དག་གི་གནས་འདུན་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བ་དང་། (གསུམ་པ།) མཛད་པས་བསྡུས་པ་གསུམ་ནི། ལས་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་འགྲོ་དང་། །ཞེས་ པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་རེས་དགེ་བ་དང་རེས་ལུང་མ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ བསླངས་པས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བས་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འབྲང་ བའི་ཕྱིར་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྲིན་ལས་དགེ་བ་ཁོ་ནའི་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་ འབྱོར་བ་དང་། (བཞི་པ།)མཁྱེན་པས་བསྡུས་པ་གསུམ་ནི། དུས་ལའང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ཅེས་པ་ སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པས་ཆགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྩོལ་ 1-803 བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་མ་(རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་མང་པོ་ཤེས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་ཤུགས་ལ་ གཞན་ཤེས་པར་འདོད་པ་མིན་གྱི། མཛོད་འགྲེལ་ལས། རྒྱུན་གྱིས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་དཔེར། །མེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྲེག་འདོད་ ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་བྱའི། །གཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཕྱིར་མིན། །ཅེས་སོ། །)ཐོགས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལ་གནས་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་མཚུངས་ལྡན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །དེ་ ལྟར་སྡེ་ཚན་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

【現代漢語翻譯】 由於您明智地進入，您始終不會不平等地對待他人；由於您徹底認識到輪迴與涅槃的平等性，您不會有輪迴與涅槃不同的概念；如果您在檢查受訓者后發現他們不會變得有意義，您會放棄他們，您不會不檢查可能性就隨意放棄他們。三門的事業與其他事物沒有共同之處，並且完全純凈。 (第二部分)六種由證悟所包含的功德是：『慾望、精進、憶念、禪定、智慧、解脫和解脫的智慧，您不會缺乏這些品質。』雖然阿羅漢因為還殘留著所知障，所以沒有獲得慾望等六種功德，因此會有完全的缺失。但如來已經徹底斷除了所知障，因此擁有精進、憶念、禪定和智慧四種力量，以及它們的基礎——慾望，和果實——解脫智慧，不會缺乏這些品質，並且完全具備。 (第三部分)三種由事業所包含的功德是：『三種事業以智慧為先導。』雖然阿羅漢的三門事業有時是善的，有時是不確定的，但如來的身、語、意的一切事業都是由智慧所啓發，因此智慧先導，與智慧同行，智慧隨後，所以只有與其他事物沒有共同之處的善行事業是完全具備的。 (第四部分)三種由知識所包含的功德是：『在時間上，智慧也沒有障礙。』雖然阿羅漢的智慧不能僅憑努力就能理解，因此是執著和不能理解一切事物的障礙。但如來僅憑努力就能理解一切所知事物，因此對於過去、未來和現在的事物，沒有執著和障礙地安住于智慧中，這種智慧與其他事物沒有共同之處，並且完全具備。禪定和智慧，無論哪個是相應的，都如前面所說。禪定等是因上安立果的名字。』也是這樣說的。因此，具備這四個部分，一切的……

【English Translation】 Because you enter wisely, you never treat others unequally; because you thoroughly realize the equality of samsara and nirvana, you do not have the concept of difference between samsara and nirvana; if you abandon trainees after examining them and finding they will not become meaningful, you do not abandon them casually without examining the possibilities. The activities of the three doors are not shared with other things and are completely pure. (Second part) The six qualities included by realization are: 'Desire, diligence, mindfulness, samadhi, wisdom, liberation, and the wisdom of liberation, you do not lack these qualities.' Although Arhats still have residual obscurations of knowledge, they do not attain the six qualities such as desire, so there is complete deficiency. But the Tathagata has completely abandoned the obscurations of knowledge, so he possesses the four powers of diligence, mindfulness, samadhi, and wisdom, as well as their basis—desire, and the fruit—liberation wisdom, without lacking these qualities, and is fully endowed. (Third part) The three qualities included by activity are: 'The three activities are preceded by wisdom.' Although the three doors of Arhats are sometimes virtuous and sometimes indeterminate, all the activities of the Tathagata's body, speech, and mind are inspired by wisdom, so wisdom precedes, accompanies, and follows wisdom, so only virtuous activities that are not shared with other things are fully endowed. (Fourth part) The three qualities included by knowledge are: 'In time, wisdom has no obscurations.' Although the wisdom of Arhats cannot be understood by effort alone, it is therefore attachment and an obstacle to not understanding all things. But the Tathagata can understand all knowable things by effort alone, so for past, future, and present things, he abides in wisdom without attachment or obstruction, which is not shared with other things and is fully endowed. Whichever of samadhi and wisdom is corresponding is as mentioned before. Samadhi, etc., are names established on the cause as the fruit.' It is also said this way. Therefore, possessing these four parts, all of the...

---

ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་དང་ནི་ རྟོགས་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི། །བླ་མ་ ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་རྣམས་ལ། རྣམ་པ་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ གྱི་མཚན་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་ པར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་གནས་ དང་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་མཐར་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གྲོགས་དེ་དག་དང་དོན་ལྔས་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་དང་བཅས་པ་ རྣམས་སོ། །དེའང་སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་ གི་དོན་མཛད་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །རྣམ་པ་ཀུན་བརྙེས་ཐམས་ཅད་དུ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དག། གཅོད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། ། 1-804 ༈ གང་གིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ། སྒྲུབ་ཚུལ་ལ། ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)གང་ ཞིག་གང་ལ་བསྟན་ཚུལ་ནི། །སྒྲུབ་པ་པོའི་གང་ཟག་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའམ་ནང་བའི་ཉན་ ཐོས་སམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རུང་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་གནས་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ གང་རུང་གི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །ཚད་མེད་ པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་ནང་ གཉི་གའི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་རྣམ་ཐར་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་ཕྱི་རོལ་པས་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་སྔར་ཐུན་མོང་ཡིན་མིན་དུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ཉན་ ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ་གནས་བསམ་ གཏན་དང་པོ་གསུམ་ལ་མི་བརྟེན་གྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། ། (གཉིས་པ།) དེས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གནས་ བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། མདོ་ལས། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོ་ན་ མེད་པ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་གཅུགས་མེད་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ རྣམས་མཉམ་གཞག་བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་སེམས་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ཇི་ལྟར་ འདོད་པ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ལན་མང་དུ་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེ

【現代漢語翻譯】 正如經文所說：'在內在之中最為殊勝，以行為、證悟、智慧和事業，您是所有聲聞、緣覺的導師，向您致敬！' 什麼是遍知一切？即是依靠達到究竟圓滿的第四禪定，對於以蘊、界、處所涵蓋的一切所知事物，以及事物本性的道理，以其自性、特徵和詳細分類的究竟，無礙地現量了知。其自性是真實成就的等持，即止觀雙運的究竟。以及與這些（止觀）相應的，具備五種相同特徵的無漏之心和心所。因此，獲得具足三身的偉大菩提，利益一切應調伏的眾生。如經文所說：'以三身成就偉大菩提，在一切時獲得一切相，斷除一切眾生的疑惑，向您致敬！' 如何修證這些功德？ 修證的方法是：如何顯現這些功德呢？（分為兩部分，第一部分）誰向誰展示修證的方法？修證者可以是外道徒、內道的聲聞或菩薩。修證的處所是依靠清凈的四禪定中的任何一個根本禪定，來顯現無量。如何顯現無量呢？同樣可以顯現有漏的五種神通，因為這些是內外道所共有的。至於無漏的神通和解脫等其餘功德，外道徒是無法修證的。如前所述，根據是否共有的區別，聲聞、菩薩或如來，不依靠前三個禪定，而是依靠達到究竟圓滿的第四禪定來顯現。然而，對於佛陀來說，僅僅是引導趨向顯現，就被稱為顯現修證。 （第二部分）如何修證呢？為什麼一切功德都要依靠禪定來修證呢？經中說：'慈愛之心，無有敵對，無有束縛，無有損害'等等，這些都是依靠獲得等持的根本禪定之心，如自己所愿，按照所安立的方式，多次反覆地憶念。

【English Translation】 As it is said in the scriptures: 'Among the inner ones, the most supreme, with conduct, realization, wisdom, and activities, you are the teacher of all Shravakas and Pratyekabuddhas, I pay homage to you!' What is the all-knowingness? It is relying on the ultimate perfection of the fourth Dhyana (meditative absorption), to directly know without obstruction all knowable things encompassed by the Skandhas (aggregates), Dhatus (elements), and Ayatanas (sense bases), as well as the nature of things, with their ultimate nature, characteristics, and detailed classifications. Its nature is the Samadhi (concentration) of truly achieved, the ultimate of Shamatha (calm abiding) and Vipassana (insight). And those (Shamatha and Vipassana) corresponding to, possessing five identical characteristics, the uncontaminated mind and mental factors. Therefore, having attained the great Bodhi (enlightenment) with the three Kayas (bodies), benefiting all beings to be tamed. As it is said in the scriptures: 'With the three Kayas achieving great Bodhi, at all times obtaining all aspects, cutting off the doubts of all sentient beings, I pay homage to you!' How to accomplish these qualities? The method of accomplishment is: How are these qualities manifested? (Divided into two parts, the first part) Who shows the method of accomplishment to whom? The practitioner can be an outsider, a Shravaka of the inner path, or a Bodhisattva. The place of accomplishment is relying on any of the pure four Dhyanas as the fundamental Dhyana, to manifest the immeasurable. How to manifest the immeasurable? Similarly, the five mundane superknowledges can be manifested, because these are common to both inner and outer paths. As for the uncontaminated superknowledges and liberations, etc., the remaining qualities, outsiders cannot accomplish. As mentioned earlier, according to the distinction of whether it is common or not, a Shravaka, a Bodhisattva, or a Tathagata, does not rely on the first three Dhyanas, but relies on the fourth Dhyana that has reached the ultimate perfection to manifest. However, for the Buddha, merely guiding towards manifestation is called manifesting accomplishment. (Second part) How to accomplish it? Why must all qualities be accomplished by relying on Dhyana? It is said in the sutras: 'A mind of loving-kindness, without enmity, without bondage, without harm,' etc., all these are based on obtaining the mind of the fundamental Dhyana of Samadhi, according to one's own wishes, in accordance with the established manner, repeatedly remembering.

---

ད་ ཅིང་སྒོམ་པར་ནུས་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཉམས་རྗེས་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ། མཉམ་རྗེས་གཉིས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་བཅུ་དགུ་པོ་ འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། རང་རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱིས་ བསྡུས་པ་དང་། གནས་པ་ལས་གྱུར་པ་མཉམ་གཞག་གིས་བསྡུས་པའོ། །དེའང་ཅི་རིགས་ 1-805 སུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་བར་རང་རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ ཤིང་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའང་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་ ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཀུན་རྫོབ་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །མཆོག་ཏུ་ཞི་ཞིང་ནང་དུ་སེམས་གནས་པ་ ལས་གྱུར་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ ནི་མཉམ་གཞག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ བལྟ་སྟེ་དེས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའོ། ། ༈ སོ་སོའི་བྱེད་ལས་བཤད་པ། བྱེད་ལས་ལའང་བཅུ་ དགུ་ལས། ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སོ་སོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་ སེམས་དང་རྣམ་འཚེ་དང་ཕྲག་དོག་དང་ཆགས་སྡང་རྣམས་སྤོང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུགས་ བརྩེ་བར་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། (རྒྱན་ལས།)སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་བརྩེ་ལྡན་རྣམས། །ཞི་ ལའང་ཡིད་ནི་མི་གནས་ན། །འཇིག་རྟེན་བདེ་དང་རང་སྲོག་ལ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་ལྟར་རང་དོན་ལ་མི་ལྟ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་ མི་སྐྱོའོ། ། རྣམ་པར་ཐར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། རྣམ་ཐར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ས་ ལ་སོགས་པ་གསེར་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་བའི་ལས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །གསུམ་པས་དགེ་ བ་སྟེ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྲུལ་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ རོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞིས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་ ཐར་བ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །འགོག་པས་མོས་པ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བའི་ ཕྱིར་ཉོན་ཡིད་ཀྱང་བཀག་པས་འཕགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པས་ 1-806 གནས་སོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཐ་མལ་བའི་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་ བ་གསུམ་པོ་དག་གི་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དབང་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ། ། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། མཐའ་དག་ཟད་ཅིང་མ་ལ

【現代漢語翻譯】 因此，只有通過修行禪定才能成就，如果未獲得禪定，情況就不是這樣。 將修和后得二者歸納： 將止觀二者歸納，即無量等十九種功德，可歸納為兩種：安住于各自的事務是后得所攝，從安住中轉化是止觀所攝。也就是說，從捨棄不順品到斷除疑惑，安住並進行各自事務的功德，有些是世間的，但主要以超世間的智慧之後獲得，視其為如幻的世俗。極度寂靜且內心安住後轉化而來的無緣無量等功德，應視為止觀，即超世間的無分別智慧的自性，由此能在所見之法中安樂住。 解釋各自的作用： 在作用方面，十九種功德中，無量功德的作用是什麼呢？捨棄各自的不順品，即嗔恨、惱害、嫉妒和貪嗔。一切都安住于慈悲之中，圓滿成就有利於眾生的福德資糧。因此，（如《寶性論》所說）『為悲心所攝之慈愛者，心亦不樂於寂靜，況於世間安樂及自身生命而生貪著。』不顧自身利益，不厭倦地成熟一切眾生。 解脫的作用是什麼呢？前兩種解脫能顯現將土地等變為黃金等的作用。第三種解脫不會因變現悅意之物而產生貪著的煩惱。四種無色解脫僅僅是平息色想，不會貪著于解脫。滅盡能從所欲的障礙中解脫，因此通過遮止煩惱，以聖者的安住，達到極度寂靜的安住。勝處的作用是什麼呢？爲了勝伏庸常的對境，能如所愿地自在掌控三種有色解脫的對境。一切處的作用是什麼呢？滅盡一切，不留任何事物。

【English Translation】 Therefore, it is only through the practice of meditation that accomplishment is achieved; if samadhi is not attained, it is not so. Summarizing practice and subsequent attainment: Summarizing shamatha (calm abiding) and vipassanā (insight), the nineteen qualities such as immeasurables can be summarized into two aspects: abiding in their respective activities is included in subsequent attainment, and transformation from abiding is included in shamatha and vipassanā. That is, from abandoning unfavorable factors to cutting off doubts, the qualities of abiding and performing their respective activities, some are worldly, but mainly based on the attainment after transcendental wisdom, viewing them as illusory conventionalities. Qualities such as the immeasurables that are extremely peaceful and transformed from inner abiding should be viewed as shamatha and vipassanā, the nature of non-conceptual wisdom that transcends the world, thereby enabling one to abide happily in the seen dharma. Explaining the respective functions: Regarding functions, among the nineteen qualities, what is the function of the immeasurables? Abandoning their respective unfavorable factors, namely hatred, harm, jealousy, and attachment. Everything abides in loving-kindness, and completely perfects the accumulation of merit that benefits sentient beings. Therefore, (as stated in the Ratnagotravibhāga) 'Those who are loving, embraced by compassion, their minds do not delight in peace, let alone being attached to worldly happiness and their own lives.' Without regard for one's own benefit, one does not tire of maturing all sentient beings. What is the function of the liberations? The first two liberations manifest the function of transforming earth, etc., into gold, etc. The third liberation does not become afflicted by attachment to the transformation of pleasing things. The four formless liberations merely pacify the perception of form, and do not become attached to the liberations. Cessation liberates from the desired obstacles, therefore, by blocking afflictions, with the abiding of the noble ones, one attains the supremely peaceful abiding. What is the function of the spheres of mastery? In order to overcome ordinary objects, one can freely control the objects of the three colored liberations as desired. What is the function of the spheres of totality? Exhausting everything, leaving nothing behind.

---

ུས་པར་ རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པས་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གཞན་གྱིས་སེམས་སྲུང་ཞིང་ཇི་ལྟར་ མཐུན་པར་སྨྲ་བས་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བསམས་ནས་ཤེས་པས་ལས་ ཅི་མཛད་ཅེ་ན། འདས་པ་ན་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ དོན་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་མང་པོས་བཀུར་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། བཤད་བྱ་འཆད་བྱེད་དུ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་རྣམ་པ་མང་པོས་ཐེ་ཚོམ་ གཅོད་ཅིང་བཤད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་བར་མཛད་དོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་མཛད་དོ། །ལྷའི་ རྣ་བས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ལས་ ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་མཛད་དོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་ནས་དགེ་མི་དགེ་ལ་སོགས་ པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པས་ཀྱང་འདུན་པར་མཛད་དོ། །སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པས་སེམས་ ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྔ་མ་གང་ནས་འོངས་པ་དང་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱི་མ་གང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཟག་ཟད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ 1-807 ཐབས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གདམས་ངག་འདོམས་སོ། ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གདུལ་བྱས་མཐོང་མ་ ཐག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པར་མཛད་ དོ། །སེམས་ཀྱང་མངོན་པར་དང་ཞིང་སྤྲོ་བར་མཛད་དོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གནས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ན་བསམ་བཞིན་ དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཞེད་ན་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སོ། །གཤེགས་པ་དོན་ཆེ་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདོར་རོ། །དམིགས་ པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་དངོས་པོའི་ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཟུངས་ཀྱི་ སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། ། སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པས་ མངོན་མཐོའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་ རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པས་རང་གིས་མ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི

【現代漢語翻譯】 爲了增長和擴充套件，通過解脫，他使所有渴望的目標都圓滿和完成。 如果沒有煩惱，他會做什麼呢？他會守護他人的心，並以和諧的方式說話，從而變成值得接受的言語。通過思考來了解，他會做什麼呢？他會預言過去發生的事情、未來將要發生的事情，以及他人不知道的現在的事情。因此，他會被世人尊為『一切智者』。 各種正知正見會做什麼呢？在充分了解要講的內容和講述的方式后，他會以多種方式消除疑惑，並通過講述使眾生的心滿意足和高興。 神通會做什麼呢？他會通過神通在空中行走等身體行為來引導那些渴望被教化的人。通過天耳通聽到所有的聲音后，他會通過用各種語言說法等語言行為來引導他們。通過了解他人的心，他也會通過講述善與非善等行為來引導他們。通過憶念前世，他會如實地教導眾生，告訴他們從何而來，以及通過天眼通知道他們未來將去哪裡，從而使他們能夠從輪迴中解脫出來。 殊勝的相好會做什麼呢？被教化者一見到他，就會毫不懷疑地相信他是一位偉人或至尊者。他們的心也會感到快樂和興奮。 完全清凈會做什麼呢？通過完全清凈的住所，如果爲了眾生的利益，他會自願接受無量的存在。如果他願意，他可以住世一劫或更長時間。如果他的逝去意義重大，他也會放棄壽命的行持。通過完全清凈的目標，他可以控制事物的規律。通過完全清凈的心，他可以控制無量的禪定之門。通過完全清凈的智慧，他也可以依靠陀羅尼之門來正確地掌握無量的正法。 力量會做什麼呢？通過了解什麼是正確的和什麼是不正確的，他知道高貴的果實不是由無因產生的，以及自在等與原因不一致的說法。通過了解業是自己的，他知道自己沒有做過的業。

【English Translation】 To increase and expand, through liberation, he makes all desired aims complete and accomplished. Without afflictions, what does he do? He guards the minds of others and speaks in a harmonious way, thus turning into words worthy of acceptance. Knowing through thought, what does he do? He prophesies what happened in the past, what will happen in the future, and things that others do not know in the present. Therefore, he will be revered by many in the world as 'the all-knowing one'. What do the various perfect knowledges do? After fully understanding what to say and how to say it, he dispels doubts in many ways, and by speaking, makes the minds of sentient beings satisfied and happy. What do the superknowledges do? He guides those who desire to be taught through physical actions such as walking in the sky by means of miraculous powers. After understanding all sounds through the divine ear, he guides them through verbal actions such as teaching the Dharma in various languages. By knowing the minds of others, he also guides them by speaking about good and non-good, and so forth. By remembering previous lives, he teaches sentient beings as they are, telling them where they came from, and knowing where they will go in the future through the divine eye, so that they can be liberated from samsara. What do the excellent marks and signs do? As soon as those to be taught see him, they will undoubtedly believe that he is a great being or the supreme one. Their minds will also be joyful and excited. What does complete purity do? Through a completely pure abode, if it is for the benefit of sentient beings, he will voluntarily take on immeasurable existences. If he wishes, he can remain for a kalpa or longer. If his passing is meaningful, he will also abandon the activity of life. Through a completely pure aim, he can control the laws of phenomena. Through a completely pure mind, he can control the limitless doors of samadhi. Through completely pure knowledge, he can also correctly grasp the immeasurable sacred Dharmas by relying on the door of dharani. What do the powers do? By knowing what is right and what is not right, he knows that the fruits of high status do not arise from causelessness, and that the claims of self-sovereignty and so forth are inconsistent with the cause. By knowing that karma is one's own, he knows the karma that he has not done himself.

---

་འབྲས་བུ་ དང་ཕྲད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མཛད་དེ་ཡང་དག་པར་མངོན་ པར་མཐོ་བ་བདེ་འགྲོའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་ གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་མ་དག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་ མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པས་བཤད་པའི་སྣོད་དད་སོགས་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། མོས་པ་ སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པས་བསམ་པ་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པས་ བག་ལ་ཉལ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གང་ཤས་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། ཀུན་འགྲོའི་ལམ་ མཁྱེན་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་ 1-808 དྲན་པས་སྔ་མར་ཚོགས་ཇི་ཙམ་བསགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱི་མ་ལ་ལམ་ གང་སྐྱེ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཟག་ཟད་མཁྱེན་པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཐར་བའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚར་གཅོད་དོ། །ཤེས་བྱའི་ སྒྲིབ་པ་སྤངས་ཤིང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་བས་ དྲིས་པ་ཡང་ལུང་སྟོན་ཏོ། ། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། འཁོར་མང་པོ་འདུས་པའི་ནང་དུ་བདག་ ཉིད་རང་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པའི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། རང་གིས་སྤང་རྟོགས་ཐོབ་པ་དང་གཞན་ལ་སྤང་གཉེན་སྟོན་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྒོལ་བ་ གཞན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་དོ། ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། གུས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་མི་ གུས་པ་ལ་སྡང་བ་དང་གཉིས་ཀ་ལ་འདྲེས་མའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་དོ། ། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། རང་གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་དུ་ དོགས་པ་མེད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚོགས་ལ་གདམས་ངག་འདོམས་སོ། །ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། (ལས་བརྒྱ་པར།)རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་ རྣམས་ཀྱི་གནས། །དུས་རླབས་ཡོལ་བར་འགྱུར་བའང་སྲིད། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྲས་ རྣམས་ལ། །སངས་རྒྱས་དུས་ལས་ཡོལ་མི་མངའ། །ཞེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ སེམས་ཅན་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་རོ། ། 1-809 བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་ དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འཁྲུལ་བ་དང་ཅ་ཅོ་ ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་མི་སྟོན་ནོ། ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་གིས་མཚོན་ནས་རྒྱུན་མི་ འཆད་པ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག

【現代漢語翻譯】 斷除宣說與果相遇，使人信因果，從而正確地顯現增上生（善趣）之道。以知曉禪定等，瞭解眾生心之行爲了不瞭解等差別；以知曉根器殊勝與否，了解說法之器是否成熟等差別；以知曉種種意樂，瞭解思想好壞之差別；以知曉種種界，瞭解隨眠煩惱種子何者居多的差別；以知曉普行之道，瞭解以三乘等為何所緣之差別；以憶念宿世，瞭解先前積累了多少資糧之差別；以天眼，瞭解未來生於何道之可能；以知曉漏盡，了知必定從輪迴中解脫，從而如其根器般指示決定性的解脫道。 以一切（功德），也能摧伏蘊等一切魔障。因已斷除所知障且無有阻礙，故於各自的行境中，對於所提出的問題也能給予解答。 無畏（十力）能做什麼事業呢？在眾多眷屬聚集之中，確立自身為真實無謬、利益自他的導師。對於自己已獲得的斷證功德和為他人宣說斷證之道的顛倒邪說，也能以符合正法的方式予以駁斥。 四念住能做什麼事業呢？不以貪執恭敬者、嗔恨不恭敬者以及兩者混雜的雜染心來攝受所化眾生。 無有守護能做什麼事業呢？因不擔心他人指責自己身語意的過失，故能持續不斷地對僧眾進行教誡，從而正確地引導他們。 不忘失之法能做什麼事業呢？如（《百業經》）所說：『大海是水族之家，時有波浪亦可能止息，然佛陀絕不會錯過應調伏之眾生。』因此，佛陀的事業，即成辦有情之利益，是永不放棄的。 善於摧毀習氣能做什麼事業呢？因已斷除包括習氣在內的煩惱，故不會示現如煩惱現行般的迷惑行為和無意義的言語。 大悲心能做什麼事業呢？以日夜六時為代表，持續不斷地利益一切世間。

【English Translation】 Cutting off the talk of encountering the fruit, making people believe in cause and effect, thereby correctly manifesting the path of higher rebirth (good realms). By knowing meditation and so on, understanding the differences in the conduct of sentient beings' minds, such as understanding or not understanding; by knowing whether the faculties are superior or not, understanding the differences in whether the vessels for teaching are ripe or not; by knowing various inclinations, understanding the differences in good and bad thoughts; by knowing various realms, understanding the differences in which seeds of latent afflictions are more dominant; by knowing the path of universal going, understanding the differences in what is focused on, such as the Three Vehicles; by remembering past lives, understanding the differences in how much accumulation was previously gathered; with the divine eye, understanding which path is likely to arise in the future; by knowing the exhaustion of outflows, understanding the definite liberation from samsara, thereby indicating the definitive path of liberation according to their capacity. With all (virtues), one can also subdue all demons such as the aggregates. Because one has abandoned the obscuration of knowledge and has no obstruction, one can answer questions in all one's respective spheres of activity. What actions do the fearless ones (the Ten Powers) perform? In the midst of a gathering of many retinues, establishing oneself as a true and unerring guide who benefits both oneself and others. One can also refute inverted and wrong views about the qualities of abandonment and realization that one has attained and the path of abandonment and realization that one teaches to others, in a way that accords with the Dharma. What actions do the Four Mindfulnesses perform? They gather disciples without being attached to those who are respectful, hating those who are disrespectful, or having a mixed defiled mind. What actions do those without protection perform? Because they do not worry about others pointing out the faults of their body, speech, and mind, they can continuously admonish the Sangha, thereby correctly guiding them. What actions does the Dharma of non-forgetfulness perform? As it is said (in the Karma Shataka): 'The ocean is the home of aquatic creatures, and even the waves may cease, but the Buddha will never miss a being who should be tamed.' Therefore, the Buddha's activity, which is accomplishing the benefit of sentient beings, is never abandoned. What actions does skillfully destroying habits perform? Because one has abandoned afflictions, including habits, one does not show deluded behaviors or meaningless speech, as if afflictions were present. What actions does great compassion perform? Represented by six times during the day and night, it continuously benefits all worlds.

---

་ལ་ཕན་པར་དགོངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་རྣམ་ པར་གཟིགས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། སྐུ་དང་གསུང་དང་ ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རྟོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་གྱིས་ གཞན་དོན་ལ་གཤེགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་གྱིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བཞུགས་ པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་བཅད་ པའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་བསྟན་པ་རྣམས་སྡུད་པ་པོས་བསྡུས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་གོ། དེའང་(མཛོད་འགྲེལ་ ལ་སོགས་པར། ལོ་སྟོང་དང་ཕྱེད་དང་ཉིས་སྟོང་དང་། ཕྱེད་དང་སུམ་སྟོང་གནས་པར་ཡང་བཤད་མོད།)འབུམ་ཏཱིག་ལ་ སོགས་པར། སྟོན་པ་འདིའི་ཆོས་ལོ་དགུ་སྟོང་གནས་པ་ལ་བུད་མེད་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བཞི་ སྟོང་འགྲིབས་ནས་ལྔ་སྟོང་གནས་ཏེ། (ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུ་ལ་)དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཕྱིར་འོང་དང་། རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པས་འབྲས་བུའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པས་སྒྲུབ་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་ནི་རྟོགས་པའི་དུས་ 1-810 དང་། མངོན་པ་དང་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ལུང་གི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གསུམ་དང་། རྟགས་ཙམ་འཛིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་གོ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དེས་སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་སྤང་བྱ་སྤང་རུང་དང་གཉེན་པོ་སྐྱེ་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་མཛད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བྱང་ ཆུབ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞུང་ལུགས་རྣམ་པར་དག་པ་འདིར། ཕུང་པོ་(ལྔ་) སྐྱེ་མཆེད་(བཅུ་གཉིས་)རྣམ་ཤེས་(དྲུག་)རེག་(དྲུག་)ཚོར་(དྲུག་)ཁམས་(དྲུག)། །རྟེན་འབྲེལ་(བཅུ་ གཉིས་)ཕར་ཕྱིན་(དྲུག་)སྟོང་ཉིད་(བཅོ་ལྔ་)ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས(སུམ་ཅུ་སོ་བདུན)། །བདེན་པ་(བཞི་) བསམ་གཏན་(བཞི་)ཚད་མེད་(བཞི་)གཟུགས་མེད་བཞི། །རྣམ་ཐར་(བརྒྱད་)སྙོམས་འཇུག་(དགུ་) སྒོ་གསུམ་མངོན་ཤེས་དྲུག །ཏིང་འཛིན་གཟུངས་སྒོ་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་བཞི། །སོ་སོ་ རིག་བཞི་བྱམས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །མ་འདྲེས་བཅོ་བརྒྱད་ཟུང་བཞི་རང་སངས་རྒྱས། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་གསུམ། །ཞེས་(སྡོམ་དུ་བྱས་)པ་ལྟར་གཟུགས་ནས་རྣམ་ མཁྱེན་གྱི་བར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲང

【現代漢語翻譯】 以利益他人為目的的大慈悲心在全面地觀察著。 如果有人問，諸佛不共之法有何作用？答：身、語、意的不共事業，行持六種清凈不共之行，善得六種證悟不共之果，以三種不共事業利益眾生，以三種不共智慧了知而安住，以此勝過所有聲聞和緣覺。 如果有人問，一切種智有何作用？答：因為對一切所知法都能無礙照見，所以能斷除一切眾生的疑惑。因為斷除了疑惑，導師所教的教法，由結集者所結集，能使獲得寂滅涅槃的經和論的法理也能長久住世。（雖然在《俱舍論》等處，有說佛法住世一千年、一千五百年、兩千年、兩千五百年、甚至三千年的，）但在《十萬頌》等處說，此導師的教法住世九千年，因比丘尼出家而減少四千年，故住世五千年。（五百年為一期）其中，阿羅漢、一來、預流果的果位時期有三個五百年，安住于智慧、禪定和戒律的修行時期有三個五百年，這是證悟的時期。學習經、律、論的時期有三個五百年，僅持名相的時期有一個五百年。就像這樣。此等佛法能使一切應調伏的眾生，以能斷除的所斷和能生起的對治之門而得以調伏。能調伏的眾生，能安置於從一切繫縛中解脫的菩提果位。 如此，在此清凈的論典中，有五蘊、十二處、六識、六觸、六受、六界、十二緣起、六度、十五空、三十七道品、四諦、四禪、四無量心、四無色定、八解脫、九次第定、三解脫門、六神通、總持、十力、四無畏、四無礙解、大慈大悲、十八不共法、四雙、緣覺、菩薩、佛陀、三智。如上（總結）所述，從色法到一切種智之間，是如《勝母經》等所說的法相。

【English Translation】 The great compassion that considers benefiting others is fully observing. If someone asks, 'What is the function of the unique Dharmas of the Buddhas?' The answer is: The unique activities of body, speech, and mind; engaging in six pure and unique practices; well attaining six unique realizations; benefiting beings with three unique activities; and abiding knowingly with three unique wisdoms—thereby surpassing all Shravakas and Pratyekabuddhas. If someone asks, 'What is the function of the Omniscient One?' The answer is: Because there is unobstructed wisdom regarding all knowable things, it cuts off the doubts of all sentient beings. Because doubts are cut off, the teachings taught by the Teacher, collected by the collectors, enable the attainment of Nirvana, and the principles of scripture and realization are also maintained for a long time. (Although in the Abhidharmakosha and other texts, it is said that the Dharma will last for one thousand, one thousand five hundred, two thousand, two thousand five hundred, or even three thousand years,) in the Hundred Thousand Verses and other texts, it is said that the teachings of this Teacher will last for nine thousand years, but because nuns ordained, four thousand years are reduced, so it lasts for five thousand years. (Five hundred years per period.) Among them, the period of the fruits of Arhats, Once-Returners, and Stream-Enterers is three five-hundred-year periods; the period of practice abiding in wisdom, Samadhi, and discipline is three five-hundred-year periods—this is the period of realization. The period of studying the Vinaya, Sutras, and Abhidharma is three five-hundred-year periods, and the period of merely holding the signs is one five-hundred-year period. It is like this. These Dharmas enable all beings to be tamed, through the door of what can be abandoned and what can be generated as antidotes. Those who can be tamed are placed in the state of Bodhi, liberated from all bonds. Thus, in this pure treatise, there are the five Skandhas (aggregates), twelve Ayatanas (sources), six Vijnanas (consciousnesses), six Sparshas (contacts), six Vedanas (feelings), six Dhatus (elements), twelve Nidanas (links of dependent origination), six Paramitas (perfections), fifteen Shunyatas (emptinesses), thirty-seven Bodhipaksadharma (factors of enlightenment), four Satyas (truths), four Dhyanas (meditations), four Apramanas (immeasurables), four Arūpas (formless absorptions), eight Vimokshas (liberations), nine Anupurvasamapatti (successive attainments), three doors of liberation, six Abhijñās (superknowledges), Dharani (retention), ten Balas (powers), four Vaisharadyas (fearlessnesses), four Pratisaṃvids (analytical knowledges), great love and great compassion, eighteen Avenika-dharmas (uncommon qualities), four pairs, Pratyekabuddha (solitary realizer), Bodhisattva, Buddha, and three wisdoms. As summarized above, from form to omniscience, these are the aspects of Dharma as spoken in the Mother Sutra and others.

---

ས་མཐའ་ཡས་ པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དམ་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ༈ དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཁྱད་པར། འཕྲོས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དྲུག་ལས། (དང་པོ།)མངོན་རྟོགས་ཀྱི་འདོར་ལེན། བསྟན་པ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་བོ་འདི་དག་ལས་རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པའི་ལམ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནས་ལམ་སྔ་མ་དམན་པ་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་ ལྟ་བུ་ནི་འདོར་ཏེ། སླར་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་དང་གང་མངོན་ དུ་བྱས་པ་ན་དེ་དང་དེའི་སྤང་བྱ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་གནས་གྱུར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྔ་ཕྱི་ བསྡོམས་ཏེ་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། ། (གཉིས་པ།) མྱང་འདས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་ 1-811 འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཉན་ཐོས་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཡང་དག་པར་གཅོད་ཅིང་མངོན་ གྱུར་གཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་འདོར་བས་རྣམ་པར་སྤོང་སྟེ། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་ ཐར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། མྱ་ངན་ ལས་ཟློ་བའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མེད་དུ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱུན་གཅོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་དུས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་ དང་། འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་མི་ ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གསུམ་པ།) ལུང་མ་བསྟན་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་ཞིང་ཐེ་ ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡིན་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ གང་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་མ་གྲུབ་པར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལན་གདབ་ཏུ་ མི་རུང་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞེ་ ན། བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་འདྲི་ན་ཚུལ་བཞིན་འདྲི་བ་ཡིན་པ་ལ། འདིར་རྒྱུ་ཀུན་ འབྱུང་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་སེམས་པ་ཡོངས་སུ་ སྤངས་ནས་བདག་རྟག་གམ་མི་རྟག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་ རོ། ། (བཞི་པ།) བྱང་སེམས་ལ་ཟུང་གསུམ་མེད་ཚུལ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ རྒྱུན་ཞུགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ 1-812 སྐྱོན་མེད་པ་ལ། ཞུགས་ཏེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ

【現代漢語翻譯】 將無邊際的地建立起來，作為產生殊勝智慧的殊勝因緣。 以下是這些內容引申出的差別。 引申出的差別有六個方面：（第一）現觀的取捨。教義是： 從這十種現觀中，逐漸獲得越來越殊勝的道，如同安住于果位一般，然後捨棄之前的較差的道，如同進入果位一般，因為不再重複現觀。無論現觀哪個果位，都能獲得斷除該果位所有應斷之物的轉變，因此也會同時現觀先前和之後的道，從而斷除應斷之物。 （第二）宣說涅槃的差別：在無餘涅槃的境界中，聲聞乘斷絕一切道的相續，以完全斷滅、永不復現的方式捨棄，因此是完全的捨棄。以無畏的心：感受時，如燈火熄滅般，其心完全解脫。就像這樣。 菩薩道則是以度化一切眾生脫離痛苦為先，因此即使是無餘涅槃，也不會斷絕利益他人的相續。因此，菩薩被稱為在因位時善根不盡，在果位時功德不盡。如《無盡意經》中所說的八十種不盡。 （第三）不回答問題的理由：如果所有問題都回答，所有疑惑都消除，那麼對於十四無記等不回答的問題，設立的理由是什麼呢？因為在基礎未成立的情況下，以分析差別法等方式，所問不合道理、不如理，因此不應回答。為什麼不如理的問題要完全避免呢？因為從四諦出發提問才是如理的提問。而這裡，捨棄了對因（集諦）、道、果、苦（苦諦）和滅諦的思考，以及對染污（集諦）、苦（苦諦）和集諦的完全捨棄，以及對清凈（滅諦）和道的思考，轉而提問『我』是常還是無常等不合道理的問題。 （第四）菩薩沒有三結的原因：為什麼聲聞乘在獲得見道後會成為預流果，而菩薩不會在進入菩薩無垢之境后獲得見道呢？

【English Translation】 Establishing the boundless ground as the supreme cause for generating excellent wisdom. The distinctions arising from these are as follows. There are six distinctions that arise: (First) The acceptance and rejection of Abhisamayas (realizations). The teaching is: From these ten Abhisamayas, gradually attaining increasingly superior paths, as if abiding in the fruit, then abandoning the previous inferior path, as if entering the fruit, because one does not repeat the Abhisamaya again. Whichever fruit is realized, one attains the transformation of abandoning all that should be abandoned in that fruit, therefore one also simultaneously realizes the previous and subsequent paths, thereby abandoning what should be abandoned. (Second) Explaining the distinction of Nirvana: In the realm of Nirvana without remainder, the Shravakas (listeners) sever the continuum of all paths, abandoning in a manner of complete cessation and non-recurrence, thus it is a complete abandonment. With a fearless mind: When experiencing feelings, like the extinguishing of a lamp, their mind is completely liberated. Like that. The Bodhisattva path, however, prioritizes the thought of liberating all sentient beings from suffering, therefore even in Nirvana without remainder, they do not sever the continuum of benefiting others. Therefore, Bodhisattvas are said to have inexhaustible roots of virtue at the time of the cause, and inexhaustible qualities at the time of the fruit. Such as the eighty inexhaustibles taught in the Sutra of Inexhaustible Intelligence. (Third) The reason for not answering certain questions: If all questions are answered and all doubts are dispelled, then what is the reason for establishing the fourteen unanswerable questions, etc.? Because when the basis is not established, inquiring in ways such as analyzing the distinguishing characteristics is unreasonable and does not accord with the truth, therefore it should not be answered. Why should unreasonable questions be completely avoided? Because asking questions based on the Four Noble Truths is reasonable. But here, abandoning contemplation on the cause (Samudaya), the path, the result, suffering (Dukkha), and cessation (Nirodha), as well as the complete abandonment of defilement (Samudaya), suffering (Dukkha), and Samudaya, and contemplation on purification (Nirodha) and the path, one instead asks unreasonable questions such as 'Is the self permanent or impermanent?' (Fourth) The reason why Bodhisattvas do not have the three bonds: Why do Shravakas become Stream-enterers upon attaining the Path of Seeing, while Bodhisattvas do not attain the Path of Seeing upon entering the stainless state of a Bodhisattva?

---

་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ཆད་པའི་ མཐར་ལྟུང་བའི་རྒྱུན་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་དྲུག་སྤངས་ནས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་པར་ ལན་ཅིག་ཙམ་འོང་བར་མ་ཟད་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་ན་བསམ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྒོམ་ སྤང་དགུ་སྤངས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་འོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ གནས་ཤིང་དེ་ལས་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བར། ས་དང་པོ་དང་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རིམ་ པ་ལྟར་འབྲས་བུ་བཞི་གཞག་པ་ནི་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་འདྲ་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་དག་ལ་མོས་པ་ རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། ། (ལྔ་པ།) ཐེག་ཆེན་པས་གཉེན་པོ་སྒོམ་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ས་དང་ པོའི་སྟོད་ཀྱི་ཆར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ས་རེ་ རེའང་བསྐལ་པ་མང་པོས་འགྲུབ་པར་བཤད་པས་དང་པོའི་ཕལ་ཆེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བཅུ་ པའི་བར་ས་བཅུ་རྣམས་སུ་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་གཙོ་བོར་ སྒོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གཙོ་བོར་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། (ཐེག་ བསྡུས་སུ།)ཐབས་ཆེན་དག་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །ཞེས་པ་ ལྟར་གཞན་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅུང་ཟད་གཞག་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཆེད་དུ་ གཉེར་ནས་མི་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ བརྟེན་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྒྲིབ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ལྷག་ 1-813 མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཅིག་ཅར་སྤང་ངོ་། །ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པས་གཅིག་ཅར་དགྲ་ བཅོམ་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པས་གཅིག་ཅར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རེ་ ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་ཐུལ་ལ་སྤངས་པ་མེད། །སྔགས་ཀྱིས་ བསད་པའི་དུག་དང་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་སྔགས་དང་སྨན་ཀྱིས་སོད་པའི་དུག་གིས་མི་གནོད་ ཅིང་ཕན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར་ ས་བཅུ་བོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རང་གཞན་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེད་ ཅིང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ དོ། ། (དྲུག་པ།) མཁས་པ་དང་དབང་པོ་སྦྱོང་ཚུལ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན

【現代漢語翻譯】 如果他們沒有持續進入（聖道），那會怎麼樣呢？因為他們已經獲得了非安住涅槃之道，所以他們不會完全進入聲聞和獨覺的涅槃，從而墮入斷滅的邊緣。同樣，為什麼在放棄了欲界的六種修斷後，他們不會變成一來果者呢？因為他們不僅會成為欲界的一來果者，而且如果爲了利益他人，他們會自覺地接受在欲界等輪迴中的無量次轉生。為什麼即使放棄了欲界的九種修斷，他們也不會變成不還果者呢？因為他們安住在禪定的喜樂中，並且在沒有從禪定中退失的情況下，再次在欲界中受生。《莊嚴經論》的註釋中說：『第一地、第八地、第十地和佛地依次安立四種果位，這是考慮到它們在某些方面相似，爲了引導那些對它們有興趣的人而說的。』 （五）大乘行者修習對治之法：菩薩們在第一地的上半部分，通過現觀道證悟了真諦，並且據說每一地都需要經歷多個劫才能成就。因此，從第一地的大部分開始，直到第十地，他們主要修習對治所知障之道，而不是主要修習對治煩惱障之道。（如《攝大乘論》所說：）『具足廣大方便者，煩惱轉為菩提支。』因此，爲了利益他人而受生的煩惱，暫時被保留，因為它們本質上是不被刻意捨棄的。當依靠金剛喻定獲得圓滿菩提時，他們會同時斷除煩惱障和所知障的剩餘部分，包括習氣。斷除煩惱障的同時，他們會立即成為阿羅漢；斷除所知障的同時，他們會立即成為如來。即使他們暫時沒有斷除煩惱，（如經中所說：）『煩惱已被調伏，但未被斷除，如同咒語殺死的毒藥。』就像咒語和藥物殺死的毒藥不會造成傷害，反而有益處一樣。例如，像斷除了一切煩惱的阿羅漢一樣，在所有十地中，他們不會產生煩惱的過患，例如損害自己和他人，並且由於被無分別智所攝持，他們會產生利益眾生的功德。 （六）智者和根器的訓練方法：（分為兩部分，首先是）總說。

【English Translation】 If they do not continuously enter (the path), what happens? Because they have attained the path of non-abiding Nirvana, they do not fully enter the continuous stream of the Hearers and Solitary Realizers' Nirvana, thus falling to the extreme of annihilation. Similarly, why do they not become Once-Returners after abandoning the six meditative abandonments of the desire realm? Because they not only become Once-Returners in the desire realm, but also, if it is for the benefit of others, they consciously accept countless rebirths in the desire realm and other realms of existence. Why do they not become Non-Returners even after abandoning the nine meditative abandonments of the desire realm? Because they abide in the bliss of meditative concentration, and without falling from that concentration, they take rebirth in the desire realm again. The commentary on the Ornament states: 'The four fruits are established in the first, eighth, tenth, and Buddha grounds respectively, considering that they are similar in some aspects, and it is said to guide those who are interested in them.' (5) How Mahayana practitioners cultivate antidotes: Bodhisattvas, in the upper part of the first ground, realize the truths through the path of seeing, and it is said that each ground takes many eons to accomplish. Therefore, starting from most of the first ground up to the tenth ground, they mainly cultivate the path that is the antidote to the obscuration of knowledge, not mainly cultivating the antidote to the obscuration of afflictions. (As the Compendium of Mahayana states:) 'Those endowed with great means, afflictions transform into limbs of enlightenment.' Therefore, the afflictions that cause rebirth for the benefit of others are temporarily retained, because they are by nature not deliberately abandoned. When they attain complete enlightenment by relying on the Vajra-like Samadhi, they simultaneously abandon the remaining parts of the afflictions and the obscuration of knowledge, including the habitual tendencies. By abandoning the obscuration of afflictions, they immediately become Arhats; by abandoning the obscuration of knowledge, they immediately become Tathagatas. Even if they have not temporarily abandoned afflictions, (as the scripture says:) 'Afflictions have been subdued but not abandoned, like poison killed by mantra.' Just as poison killed by mantra and medicine does not harm but benefits, for example, like an Arhat who has abandoned all afflictions, in all ten grounds, they do not generate the faults of afflictions, such as harming themselves and others, and because they are held by non-conceptual wisdom, they generate the qualities of benefiting sentient beings. (6) The training methods for the wise and faculties: (Divided into two parts, first) General statement.

---

་ནི། ཡང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་ཐབས་ལ་ མཁས་པ་དང་། སྤང་བྱ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། གཉེན་ པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དུས་དུས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ སྦྱང་བར་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ་གཉིས་ཀྱི། (དང་པོ།)མཁས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་ ལས། (དང་པོ།)ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་ལའང་གང་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཤེས་བྱ་གང་ཞེ་ ན། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་དོན་ལ་མེད་ པ་ལ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཀུན་ནས་བརྟགས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འཁྲུལ་བའི་གནས་ནི་ གང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་མངོན་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་གཞི་གཞན་དབང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་བའི་གནས་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནམ་གཞིར་གྱུར་པ་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོག་པས་འཁྲུལ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། མི་རྟོག་ 1-814 པའི་རྒྱུ་མཐུན་པས་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། མ་འཁྲུལ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མ་ འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དགེ་བའོ། ། གཉིས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྫོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་ བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་དགེ་བའི་ རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞིའམ། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱམས་ པས་ཞུས་པའམ་བཟང་སྤྱོད་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་བྱེད་ པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའོ། ། གསུམ་པ་ལའང་སྤང་བྱ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་ དང་པོ།)རྣམ་རྟོག་བཅུར་བསྟན་པ་ནི། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལུས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་གནས་སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡུལ་ལྔའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གཟུང་བྱའི་རྒྱུ་མཚན་དུ

【現代漢語翻譯】 此外，菩薩應當精通目標所知，精通修行方法，精通應斷除的非真實分別念，精通對治的無分別念。應當時時不斷地修習諸根。

(二)廣釋分二，(一)精通的廣釋分四，(一)精通所知，那麼應當精通的對境所知是什麼呢？簡而言之，可以從六個方面來看：錯亂是指在本來沒有能取所取（能執和所執）的意義上，遍計執著為能取所取而顯現執著；錯亂的處所是指凡夫顯現執著而趣入的所依——異體不實的遍計所執；不錯亂的處所是指作為無分別智慧之所依或基礎的法界，即真如，是遠離了以所知而錯亂的；與無分別之因相順故而不錯亂，是指獲得無漏智慧並與之相順的聞思智慧；不錯亂是指無分別智慧；與不錯亂之因相順是指聖者們后得的善根。

二是精通方法，那麼什麼是精通方法呢？以四攝事（佈施、愛語、利行、同事）攝受所化眾生，安置於善法，精通令有情成熟；如經中所說：『欲圓滿佈施乃至一切智，菩薩當學般若波羅蜜多。』如是，精通於無分別智慧中行持，圓滿佛法；精通懺悔罪業、隨喜功德、祈請諸佛、迴向善根這四者，或者如《慈氏請問經》或《普賢行愿品》等所說，行持禮拜等七支，晝夜六時不斷，速證現證；精通獲得不住涅槃后，於一切世間界，隨所化眾生之宜，恒常示現佛陀和菩薩的行儀，令道不絕。

三是應斷除的非真實分別念是什麼呢？（二，一）宣說十種分別念：作為一切分別念之種子的阿賴耶識是根本分別念；身體、根、有色之物、處所器世間和受用五境之識是所取之因。

【English Translation】 Furthermore, a Bodhisattva should be skilled in the object of knowledge, skilled in the methods of practice, skilled in the unreal conceptualizations to be abandoned, and skilled in the antidote of non-conceptualization. One should constantly purify the senses, progressing from one level to the next.

(2) Detailed Explanation: There are two parts. (1) Detailed explanation of being skilled, which has four aspects. (1) Being skilled in the object of knowledge: What is the object of knowledge that one should be skilled in? In brief, it can be viewed in six ways: Delusion is the complete imputation of grasping and the grasped where there is no grasping and the grasped in reality, thus manifesting attachment. The place of delusion is the basis upon which childish beings manifest attachment and engage—the other-powered, unreal, completely imputed. The place of non-delusion is the Dharmadhatu, the Suchness, which is the support or basis of non-conceptual wisdom, and is the abandonment of delusion through conceptualization of the object of knowledge. Being non-deluded because of being in accord with the cause of non-conceptualization is the wisdom of hearing and thinking that is in accord with obtaining stainless wisdom. Non-delusion is non-conceptual wisdom. Being in accord with the cause of non-delusion is the virtue attained after the noble ones.

Secondly, what is being skilled in methods? It is being skilled in gathering disciples with the four objects of gathering (giving, kind speech, beneficial action, and consistency), establishing them in virtue, and fully ripening sentient beings. As it is said, 'To perfect giving up to omniscience, a Bodhisattva should train in the Prajnaparamita.' Thus, it is being skilled in perfecting the Buddha's teachings by engaging in non-conceptual wisdom. It is being skilled in quickly attaining direct realization by performing the four—confessing sins, rejoicing in merit, supplicating the Buddhas, and dedicating the roots of virtue—or by performing the seven branches such as prostration, as taught in the Maitreya's Questions or the Good Conduct, etc., six times day and night. It is being skilled in continuously showing the conduct of Buddhas and Bodhisattvas in all realms of the world, according to how disciples are to be tamed, even after attaining non-abiding Nirvana, so that the path never ceases.

Thirdly, what are the unreal conceptualizations to be abandoned? (Two parts, first part) Showing ten conceptualizations: The Alaya-consciousness, which is the seed of all conceptualizations, is the root conceptualization. The consciousness of the body, senses, form, the container world of places, and the five objects of enjoyment is the cause of the grasped.

---

་གྱུར་པ་ མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚོགས་དྲུག་དང་ཉོན་ཡིད་ནི་སྔར་གྱི་གཟུང་བྱའི་མཚན་མ་ དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བར་གྱུར་པས་མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལུས་ལ་ 1-815 སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ འཇུག་པ་མཚན་མར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་ཅན་ མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཚན་ མར་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ཉེས་བཤད་ ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདུས་བྱས་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལེགས་བཤད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མྱང་འདས་ཞི་བར་འཛིན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ལས་ གཡེང་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ལས་གཡེང་བ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ཕྱི་མ་བཅུར་དབྱེ་བ་ནི། ཡུམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟར་སྤང་ གཉེན་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་ལ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་ དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་དབང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུའང་མེད་པར་འཛིན་ པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུ་དང་། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་དུ་ ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ མཐོང་། དེའི་མིང་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་ མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲོ་ འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་མིང་ 1-816 ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི་མིང་དེ་ཀུན་བརྟགས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུའང་མེད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་བརྟགས་དང་སྟོང་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་ གཉེན་པོར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟ་བུ་དང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆ

【現代漢語翻譯】 轉變 名相的分別念，六識和染污意識是先前所執取之境的名相顯現，因此是名相顯現的分別念。對於身體等名相，產生喜歡或不喜歡等不同感受，這是名相轉變的分別念。由於外境的轉變，導致有境的眼識等也隨之轉變為苦樂等狀態，這是名相顯現轉變的分別念。隨順名、詞、句的組合所表達的意義，這是隨他所說的分別念。追隨謬論的差別，執著于有為法為常等，這是不如理的分別念。追隨正論，執著于涅槃寂靜等，這是如理的分別念。成為不如理的宗派，如六十二見等，這是現前執著的分別念。從如理作意中散亂，不作意之智及其對境也隨之散亂，這是散亂的分別念。 （第二，）分為后十種：如《般若經》的教授中所說，結合斷除與對治來講解。散亂的分別念又分為十種。無實有分別念，是指執著於他起如幻有也不存在。對此的對治是，如經中所說『菩薩自身存在』等等。實有分別念，是指執著於人我和法我的實有。對此的對治是，如經中所說『菩薩不應真實地隨意見到它，不應真實地隨意見到它的名稱、般若波羅蜜多、菩提和行與非行』等等。增益分別念，是指執著于遍計所執為存在。對此的對治是，如經中所說『名稱的自性是空性』。損減分別念，是指執著于名稱僅僅是與遍計所執分離也不存在。對此的對治是，如經中所說『並非以空性』。一性分別念，是指執著於色等遍計所執與空性圓成實為一體。對此的對治是，如經中所說『色的空性是什麼，那不是色』。異性分別念，是指有法和法性是不同的。

【English Translation】 Transformation The conceptualization of signs, the six consciousnesses and afflicted mind are the appearances of the signs of previously grasped objects, thus it is the conceptualization of the appearance of signs. For signs such as the body, generating different feelings such as like or dislike, this is the conceptualization of the transformation of signs. Due to the transformation of external objects, the consciousnesses with objects, such as eye consciousness, also transform into states such as pleasure and pain, this is the conceptualization of the transformation of the appearance of signs. Following the meaning expressed by the combination of names, words, and letters, this is the conceptualization of following what others say. Following the differences of false teachings, clinging to conditioned phenomena as permanent, this is the non-virtuous conceptualization. Following correct teachings, clinging to nirvana as peaceful, this is the virtuous conceptualization. Becoming a non-virtuous school of thought, such as the sixty-two views, this is the conceptualization of manifest clinging. Distracted from virtuous activity, the non-conceptual wisdom and its objects are also distracted, this is the conceptualization of distraction. (Second,) divided into the latter ten: As explained in the instructions of the Mother Sutra, explained by combining abandonment and antidote. Distracted conceptualization is further divided into ten types. The conceptualization of non-existence is to cling to the fact that even the other-powered illusion does not exist. The antidote to this is, as stated in the sutra, 'The Bodhisattva exists in himself' and so on. The conceptualization of existence is to cling to the existence of self and phenomena as ultimately real. The antidote to this is, as stated in the sutra, 'The Bodhisattva should not truly see it, should not truly see its name, Prajnaparamita, Bodhi, and action and non-action' and so on. The conceptualization of superimposition is to cling to the imputed as existing. The antidote to this is, as stated in the sutra, 'The nature of the name is emptiness'. The conceptualization of denial is to cling to the fact that the name is merely separate from the imputed and does not exist. The antidote to this is, as stated in the sutra, 'Not by emptiness'. The conceptualization of oneness is to cling to the fact that the imputed such as form and emptiness are perfectly established as one. The antidote to this is, as stated in the sutra, 'What is the emptiness of form, that is not form'. The conceptualization of otherness is that the subject and the nature of phenomena are different.

---

ོས་ཉིད་སོ་སོ་ཐ་དད་པར་ འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་ པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ངོ་ངོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ནི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ནི་ མིང་ཙམ་མོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཁྱད་པར་ དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་དུ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མིང་གིས་གང་བསྟན་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་ པོར་མིང་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་གློ་བུར་དུ་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་ འདོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་ ལ་གང་གནས་པ་ལྟར་མིང་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་དེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མི་མཐོང་ བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱས་པར་རིགས་པ་དང་ བཅས་པ་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱན་ལས་ཀྱང་། རྒྱལ་བའི་ 1-817 སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མེད་དང་ཡོད་ཉིད་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་བའི་རྟོག་དང་གཅིག་དང་ཐ་ དད་དང་། །རང་དང་ཁྱད་པར་རྟོག་དང་མིང་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་ རྟོག་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། ། བཞི་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་ངོས་ཟིན་ནས་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མི་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ནི། མི་རྟག་པའམ་སྡུག་བསྔལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཚིམ་ནས་སྟོང་པའམ་བདག་མེད་ པའམ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མི་ཚོལ་བ་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ སོགས་ཆོས་ཙམ་དུ་བརྟགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་ བདག་མེད་རྟོགས་ཏེ་བདག་སོགས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཉིད་དང་། གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཙམ་དེའང་སྤྲོས་པར་རིག་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ མ་བཤིགས་ཏེ། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་ཞི་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་སོ་སོའ

【現代漢語翻譯】 執著于各自不同的事物，爲了對治它，如經中所說：『空性不是色之外的東西，色即是空性，空性即是色。』執著於事物本身的自性，即是執著于所表達的事物的自性實有。爲了對治它，如經中所說：『色只是名稱，直到識也只是名稱。』 執著於差別，即是執著于生等差別的特徵是真實的。爲了對治它，如經中所說：『自性不生不滅，從各方面來說，煩惱和清凈都不能真實地看到。』執著于名稱與事物相符，即是執著于名稱所指代的事物存在於事物本身之中。爲了對治它，如經中所說：『名稱是虛假的，對這些法進行分別觀察后，會突然根據名稱來使用術語。』 執著於事物與名稱相符，即是認為事物所具有的性質也一定能通過名稱來表示。爲了對治它，如經中所說：『菩薩的名稱，所有這些都不能完全如實地看到。』因為看不到，所以沒有執著。』等等。詳細內容可以參考《八千頌》的意義歸納解釋。如《現觀莊嚴論》中所說：『佛子們應正確地斷除對無和有、增益和誹謗的分別念，以及對一和異、自性和差別的分別念，和對名稱與事物如實的執著。』 第四，既然已經認識了應該斷除的事物，那麼對治的無分別念是什麼呢？（分為兩種，這是第一種。）無分別念分為三種：如果對無常或痛苦等一些相狀獲得了定解，就僅僅滿足於此，而不去尋求空性或無我等其他相狀，這就是滿足的無分別念。爲了對治執著于常等顛倒的觀念，將色等法僅僅視為法，然後通過出世間的智慧證悟人無我，從而不執著於我等，這就是不顛倒的無分別念。 將色等法僅僅視為法，並且認識到這也是一種戲論，從而破除一切法的相狀，以無漏智慧達到最寂滅的境界，證悟普遍存在的真如，這就是無戲論的無分別念。滿足的無分別念是各自...

【English Translation】 Grasping at individual distinct entities; as an antidote to that, as it is said, 'Emptiness is not other than form; form itself is emptiness; emptiness is form.' Conceptualizing things as their own essence is to grasp at the essence of the object of expression as being substantially established. As an antidote to that, as it is said, 'Form is merely a name; even consciousness is merely a name.' Conceptualizing distinctions is to grasp at the characteristics of distinctions such as birth as being true. As an antidote to that, as it is said, 'By nature, there is no birth, no cessation; from all aspects, neither affliction nor purification can be truly seen.' Conceptualizing names as being in accordance with things is to grasp at whatever is indicated by the name as existing in the thing itself. As an antidote to that, as it is said, 'Names are artificial; after examining these dharmas separately, terms are suddenly applied following the name.' Conceptualizing things as being in accordance with names is to grasp at the idea that whatever exists in the thing must necessarily be shown by the name as well. As an antidote to that, as it is said, 'The name 'Bodhisattva'—all of that cannot be truly seen. Because it is not seen, there is no attachment.' and so forth. The detailed explanation with reasoning should be understood according to the condensed meaning of the Eight Thousand [Verse Prajnaparamita Sutra]. As it is said in the Ornament [for Clear Realization]: 'The sons of the Victorious One should correctly abandon the conceptualizations of attachment to non-existence and existence, imputation and denial, oneness and otherness, self and distinction, and the conceptualizations of attachment to names and things as they are.' Fourth, having identified what is to be abandoned in this way, what is the antidote, non-conceptualization itself? (Divided into two, this is the first.) Non-conceptualization is divided into three: When certainty is obtained regarding some aspects such as impermanence or suffering, and the mind is satisfied with just that, without seeking other aspects such as emptiness or selflessness, that is the non-conceptualization of being content. As an antidote to grasping at permanence and other inverted views, examining form and other phenomena as merely phenomena, and then realizing the selflessness of persons through transcendental wisdom, thereby not conceptualizing self and so forth, that is the non-conceptualization of non-inversion. Recognizing that form and other phenomena are merely phenomena, and also recognizing that this is elaboration, thereby destroying the characteristics of all phenomena, and realizing the all-pervading Suchness with the supreme peace of uncontaminated wisdom, that is the non-conceptualization of non-elaboration. The non-conceptualization of being content is each...

---

ི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) སྤྲོས་མེད་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་དཔྱད་པ་ལ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཉིད་ནི་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་འདིའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་མཐའ་གཞན་རིམ་གྱིས་བཀག་ ནས་འཆད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའང་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་ པ་རྐྱང་བས་ཀྱང་དེར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ལོག་པ་དང་ར་རོ་བ་ལ་སོགས་པའང་ སྤྲོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །རྟོག་དཔྱོད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་རྐྱང་བས་ 1-818 ཀྱང་དེར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱང་སྤྲོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བས་སོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་རྣམ་པར་ཞི་བ་རྐྱང་བས་ཀྱང་དེར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའང་སྤྲོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །རྟོག་པ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་སོགས་བེམ་པོ་རྣམས་ ཀྱང་སྤྲོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འདི་ནི་མི་རྟོག་པའོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་ལ་ མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཀྱང་དེར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་ལ་རྟོག་ པ་ཡིན་པས་རྟོག་པའང་སྤྲོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ཏེ་དེ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སོ་སོ་རང་གིས་ དམིགས་པ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མཐའ་ཐམས་ཅད་ དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཐེག་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པ་ལྔ་ ནི་རྣམ་སྤངས་ཤིང་། །ཡང་དག་དོན་ལ་བཀྲར་འཛིན་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། ། (གཉིས་པ།) དབང་པོ་སྦྱོང་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྔར་རང་བཞིན་ གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དུས་དུས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོང་དགོས་སོ་ ཞེ་ན། གཞན་རིགས་ལ་ལྟོས་ནས་རྣོན་པོ་ཡིན་ཡང་རང་རིགས་ལ་ལྟོས་ནས། དབང་པོ་རྟུལ་ དང་རྣོན་པོ་དག །དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་ པོ་གསུམ་དུ་དབྱེར་ཡོད་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔ་རྣོན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་ཆུང་ངུའམ་ རྟུལ་པོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོའི་འབྲིང་བོར་སྦྱོང་ཞིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ འབྲིང་བོར་འཕེལ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོའི་ཆེན་པོར་སྦྱོང་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ 1-819 འཕགས་པར་

【現代漢語翻譯】 眾生，以及。無倒者，是聲聞。無所緣者，是菩薩的不分別，應按次第對應。 （第二，）分析無所緣的不分別。無所緣的無分別相，從成立的角度難以指明『就是這個』，因此通過逐步遮止其他邊來解釋。這也不是僅僅因為不對色等法的相狀作意而安立，因為睡眠和醉酒等也可能成為無所緣。也不是僅僅因為完全超越了尋思和伺察而安立，因為二禪以上也可能成為無所緣。也不是僅僅因為止息了受和想而安立，因為滅盡定也可能成為無所緣。也不是僅僅因為無分別的自性而安立，因為色等無情物也可能成為無所緣。也不是觀察認為『這是不分別』而顯現作意而安立，因為那是對相狀的分別，分別也可能成為無所緣。然而，菩薩依賴於與此相應的教授，了知一切法的相狀自性不成立，通過串習生起力量，各自不執著于所緣，不顯現作意，將心平等安住于遠離一切邊的法界真如，這應被視為無所緣的不分別。如《攝大乘論》所說：『無分別的自性，五種相已斷除，于真實義不執著。』 （第二，）講述調伏根的方法。菩薩先前已被說為自性聰利，那麼為何需要時時調伏諸根呢？雖然相對於其他種姓是聰利的，但相對於自身種姓而言，『根有利鈍，信與見所得，從種姓至種姓。』如同有小、中、大三種差別，因此依賴於信等五根聰利之小或遲鈍，調伏並顯現成就聰利之中。依賴於聰利之中增長，調伏為聰利之大，並從上到上更為超勝。

【English Translation】 beings, and. The non-inverted are the Shravakas. The without elaboration is the non-conceptualization of the Bodhisattvas, which should be applied in order. (Second,) Examining the non-conceptualization without elaboration. The aspect of non-conceptualization without elaboration is difficult to point out from the perspective of establishment, saying 'this is it,' so it is explained by gradually negating other extremes. It is not established merely by not attending to the characteristics of phenomena such as form, because sleep and intoxication could also become without elaboration. It is not established merely by completely transcending investigation and analysis, because the second dhyana and above could also become without elaboration. It is not established merely by pacifying perception and feeling, because the cessation attainment could also become without elaboration. It is not established merely by the nature of non-conceptualization, because inanimate objects such as form could also become without elaboration. It is not established by manifestly engaging in focusing on the object with the thought, 'this is non-conceptualization,' because that is conceptualization of characteristics, and conceptualization could also become without elaboration. However, relying on the instructions that are in accordance with that Bodhisattva, realizing that the characteristics of all phenomena are not established by nature, and by cultivating the power of familiarity with that, without individually grasping at the object and without manifestly engaging, the mind is placed equally in the suchness of the Dharmadhatu, which is free from all extremes, and this should be regarded as the non-conceptualization without elaboration. As it says in the Summary of the Great Vehicle: 'The nature of non-conceptualization, five aspects are completely abandoned, and there is no grasping at the true meaning.' (Second,) Explaining how to tame the senses. Bodhisattvas were previously described as having sharp faculties by nature, so why is it necessary to tame the senses from time to time? Although sharp compared to other lineages, relative to one's own lineage, 'faculties are dull and sharp, obtained through faith and vision, from lineage to lineage.' Just as there are three divisions of small, medium, and large, relying on the small or dull of the five faculties such as faith, one tames and manifests accomplishment in the medium of sharpness. Relying on the growth of the medium of sharp faculties, one tames into the great of sharpness, and from above to above, it becomes increasingly superior.

---

མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། ༈ འབེལ་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འབེལ་གཏམ་རྣམ་ངེས་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ ལས་དང་པོ།) ༈ དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་ནི། འཆད་པར་འགྱུར་བ་མཐའ་དག་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བཤད་བྱའི་དོན་གང་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཆད་ བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། མུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་ ཕྱེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་རྣམས་བསྡུ་བ་རྣམ་པར་ངེས་ པ་དང་། སྐབས་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་སྨྲ་བའི་ཆོ་ག་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཟབ་མོའི་དོན་འཆད་ ཐབས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། ། ༈ ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། དོན་དང་རྣམ་བཤད་རབ་དབྱེ་ཡང་དག་དྲི། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་རྒྱས་བཤད་ལ། དོན་དང་རྣམ་བཤད་རབ་དབྱེ་ཡང་དག་དྲི། །བསྡུ་བ་སྨྲ་ བ་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་ངེས་སོ། ། ༈ དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ། དང་པོ་ལ། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གསུམ་ལས་དང་པོ།) ངོ་བོ་ནི། དོན་དྲུག་ལས་བརྩམས་ནས་བཤད་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་ པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླར། དག་(པ་ངོ་བོ་དང་)ཐོབ་(བྱེད་རྒྱུ་དང་)བྲལ་བ་(འབྲས་བུ་དང་)རང་ བཞིན་དོན(ལས་དང་)། །དེ་རྟེན་(ལྡན་པ་དང་)ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་(འཇུག་པའི་ དོན་)ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) དབྱེ་བ་ལ། དོན་དྲུག་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ། ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ལྡན་འཇུག་ པ་དང་། །ཞེས་པས་ཆོས་དབྱིངས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། རྒྱུའི་དོན་ དང་། འབྲས་བུའི་དོན་དང་། ལས་ཀྱི་དོན་དང་། ལྡན་པའི་དོན་དང་། འཇུག་པའི་དོན་གྱིས་ 1-820 གང་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཉིད་དོ། ། (གསུམ་པ།) ངོས་བཟུང་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཀུན་ བརྟགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུའི་དོན་ནི་རྐྱེན་བཞི་ ལས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀུན་འབྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་རིག་པ་འགགས་ནས་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའམ་ འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའི་ རྒྱུའོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་

【現代漢語翻譯】 顯正（mngon par sgrub po）。《阿毗達磨集論》（chos mngon pa kun las btus pa）中獲得的『抉擇分』（rnam par nges par）名為《集論釋》（kun las btus pa bzhi pa'i rnam par bshad pa'o）。 《抉擇勝談》（'bel gtam rnam par nges pa zhes bya ba）。 《抉擇勝談》中，對於如此廣大之所知（shes bya）精通者，以勝妙之談（'bel ba'i gtam）抉擇真實義（yang dag pa'i don gtan la 'bebs pa'i tshul），其抉擇為何？（二，一） 略標差別： 略標差別是，若將所有將要解釋的內容歸納，則有七種：從所詮之義（bshad bya'i don）出發而抉擇、決定的；能詮之理（'chad byed kyi tshul）的解釋、決定；將二諦等（mu gnyis pa la sogs pa）詳細區分並完全開示的決定；以特別正確的提問為先導的決定；歸納所決定的必要（dgos pa）的決定；宣說主題的儀軌（skabs don gyi gtso bo smra ba'i cho ga）的決定；以及以隱晦的方式闡述深奧之義的善巧方便（zab mo'i don 'chad thabs ldem por dgongs pa）的決定。 本體廣釋：義與解釋、詳細區分、如實提問。 （二）本體廣釋：義與解釋、詳細區分、如實提問。歸納、宣說、隱晦、密意，即是抉擇。 義抉擇： 第一，義抉擇是什麼？（三，一） 本體是：從六義（don drug）出發，對所要解釋的內容進行抉擇和決定。如《寶性論》（rgyud bla）所說：『清凈（དག་པ།，śuddha， शुद्ध，純凈）是本體，獲得（ཐོབ་པ།，prāpti，प्राप्ति，獲得）是因，分離（བྲལ་བ།，vigata，विगत，分離）是果，自性義（རང་བཞིན་དོན།，svabhāva-artha，स्वभाव-अर्थ，自性之義）是業，彼所依（དེ་རྟེན།，tad-āśraya，तद्-आश्रय，彼之所依）是具足，甚深廣大（ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་།，gambhīra-vipula，गम्भीर-विपुल，深奧廣大），大自在（བདག་ཉིད་ཆེན་པོ།，mahā-nātha，महा-नाथ，大主宰）是入。』以此來抉擇菩提（byang chub）。 （二）差別：六義是什麼？如彼論所說：『本體、因、果、業、具足、入。』如抉擇法界（chos dbyings）一般，本體之義、因之義、果之義、業之義、具足之義、入之義，對所要解釋的內容進行抉擇。 （三）辨識：本體之義即是三本體（ngo bo nyid gsum），即已闡述的遍計所執（kun brtags）、依他起（gzhan dbang）、圓成實（yongs grub）三種。因之義是，四大種（rkyen bzhi）產生一切有為法（'dus byas thams cad 'grub pa）是生之因；無明（ma rig pa）產生一切行（'du byed kun 'byung ba）等，以及無明滅則行滅等是生起或進入之因；以及正確的論證（sgrub byed yang dag）產生所要論證的（bsgrub bya 'grub pa）等是成就之因。果之義是阿賴耶識（kun gzhi'i rnam）……

【English Translation】 Manifest Realization. The 'Definite Determination' (rnam par nges par), obtained from the 'Compendium of Abhidharma' (chos mngon pa kun las btus pa), is called the commentary on the fourth section of the 'Compendium' (kun las btus pa bzhi pa'i rnam par bshad pa'o). The 'Definite Determination of Eloquent Speech' ('bel gtam rnam par nges pa zhes bya ba). In the 'Definite Determination of Eloquent Speech', how do the learned, who are skilled in such vast objects of knowledge (shes bya), definitively determine the true meaning (yang dag pa'i don gtan la 'bebs pa'i tshul) through eloquent speech ('bel ba'i gtam)? (Two, One) Briefly Indicating the Distinctions: Briefly indicating the distinctions is that, if all that is to be explained is gathered together, there are seven aspects: the determination and definition based on the subject matter to be explained (bshad bya'i don); the explanation and determination of the method of explanation ('chad byed kyi tshul); the determination of fully revealing through detailed distinctions such as the two truths (mu gnyis pa la sogs pa); the determination that is preceded by particularly correct questions; the determination of gathering the necessities (dgos pa) that have been determined; the determination of the proper way of speaking about the main topic at hand (skabs don gyi gtso bo smra ba'i cho ga); and the determination of skillful means for explaining profound meanings in a hidden manner (zab mo'i don 'chad thabs ldem por dgongs pa). Extensive Explanation of the Essence: Meaning and Explanation, Detailed Distinctions, Accurate Questions. (Two) Extensive Explanation of the Essence: Meaning and Explanation, Detailed Distinctions, Accurate Questions. Gathering, Speaking, Hidden, Intention, are the Determinations. Determination of Meaning: First, what is the determination of meaning? (Three, One) The essence is: determining and defining what is to be explained based on the six meanings (don drug). As stated in the 'Uttaratantra' (rgyud bla): 'Purity (དག་པ།，śuddha， शुद्ध，pure) is the essence, attainment (ཐོབ་པ།，prāpti，प्राप्ति，attainment) is the cause, separation (བྲལ་བ།，vigata，विगत，separation) is the result, the meaning of self-nature (རང་བཞིན་དོན།，svabhāva-artha，स्वभाव-अर्थ，meaning of self-nature) is the action, its basis (དེ་རྟེན།，tad-āśraya，तद्-आश्रय，its basis) is possession, profound and vast (ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་།，gambhīra-vipula，गम्भीर-विपुल，profound and vast), great lord (བདག་ཉིད་ཆེན་པོ།，mahā-nātha，महा-नाथ，great lord) is the entry.' Like determining enlightenment (byang chub) in this way. (Two) Distinction: What are the six meanings? As stated in that same text: 'Essence, cause, result, action, possession, and entry.' Like determining the Dharmadhatu (chos dbyings), the meaning of essence, the meaning of cause, the meaning of result, the meaning of action, the meaning of possession, and the meaning of entry, are precisely what determine what is to be explained. (Three) Identification: The meaning of essence is the three essences (ngo bo nyid gsum), which are the already explained imputed (kun brtags), dependent (gzhan dbang), and perfectly established (yongs grub). The meaning of cause is that the four great elements (rkyen bzhi) produce all conditioned phenomena ('dus byas thams cad 'grub pa) is the cause of arising; ignorance (ma rig pa) produces all formations ('du byed kun 'byung ba), and the cessation of ignorance leads to the cessation of formations, etc., is the cause of arising or entering; and correct reasoning (sgrub byed yang dag) produces what is to be proven (bsgrub bya 'grub pa), etc., is the cause of accomplishment. The meaning of result is the Alaya consciousness (kun gzhi'i rnam) ...

---

ཤེས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ འབྲས་བུ་དང་། (རྒྱུ་མཐུན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའམ། །ཞེས་པ་ལྟར།)དགེ་བ་ལས་དགེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སེམས་ཅན་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་ དབང་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུ་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང་། (གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ སྐྱེ་དང་། །འབྲས་དེ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ལྟར།)སོ་ནམ་གྱི་འབད་རྩོལ་ལས་ལོ་ཐོག་དང་ས་འོག་ མའི་སྦྱོར་བ་ལས་གོང་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། (བྲལ་བ་ བློ་ཡིས་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར།)ལམ་གྱིས་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་ལས་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་ བུ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །ལས་ཀྱི་དོན་ནི་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དམིགས་པའི་ ལས་དང་། སས་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ལས་དང་། ཀུན་སློང་དང་བཅས་པའི་ ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་འབད་པའི་ལས་དང་། བསྔོ་བས་དགེ་བ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་བསྒྱུར་བའི་ལས་ དང་། ལམ་བསྒོམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་ལས་ཏེ་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དུ་ བཤད་ཟིན་པ་རྣམས་སོ། །ལྡན་པའི་དོན་ནི་ཤིང་དང་ཕ་གུ་དང་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་ པ་ལས་ཁང་བ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་ མེད་ཀྱང་ས་བོན་ཡོད་ན་དེས་ཀྱང་འཆིང་ནུས་པ་རྗེས་སུ་འཆིང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་དང་། 1-821 རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་དཔོན་ཏུ་གྱུར་པའམ་སྐྱེ་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་དུར་གྱུར་པ་ ལྟ་བུ་འབྲེལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་དང་། ཕན་པ་དང་གནོད་པའི་དབང་གིས་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་དང་། གློ་བུར་དུ་ཆགས་ སོགས་མངོན་གྱུར་རམ་དད་སོགས་མངོན་གྱུར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལྡན་ པའོ། །འཇུག་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་གནས་འཇིག་གསུམ་དུ་སྣང་བས་འདུས་བྱས་སུ་མཚོན་པ་ལྟ་བུ་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དང་། ས་གཞི་ལ་སེམས་ཅན་གནས་པ་ལྟ་བུ་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཇུག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་འཇུག་པ་དང་། འདུས་བྱས་རྣམས་དུས་གསུམ་དང་ ཕྱི་ནང་ལ་སོགས་པར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པའོ། ། ༈ རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ། གཉིས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ ནི། བཤད་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་གིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་རྣམས་གསལ་ བར་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)རྣམ་པར་བཤད་པའ

【現代漢語翻譯】 如知識的成熟部分，是成熟的果報。（如「與因相同或相似」，）從善產生善等，產生相似的後世，是與因相同的果報。由於眾生共同的業力，形成器世間等，是自主的果報。（如「以何之力生何物，此果由士夫所生」，）從農業的努力中產生莊稼，從地下水的結合中產生更高的禪定等，是由士夫所作的果報。（如「分離為智慧所盡」，）通過道斷除所應斷，現證滅諦等，是分離的果報。業的意義是六識進入對境等，是所緣的業；土地作為支撐等，是作用的業；伴隨動機的身語行為，是努力的業；通過迴向轉化善根等，是轉化的業；通過修道獲得菩提等，是獲得的業，這些都是已經闡述的業的生起。 關聯的意義是，從木頭、竹子和泥土等聚集在一起，形成房屋等，是從眾多事物形成的關聯；煩惱現行不存在，但如果種子存在，它也能束縛，是從隨後的束縛形成的關聯；依靠智慧成為導師，或者依靠出生地成為親屬等，是從關係形成的關聯；由於利益和損害，成為快樂和痛苦等，是從暫時狀態形成的關聯；突然產生貪執等現行，或者信心等現行產生等，是從變化形成的關聯。進入的意義是，顯現為生處、住處和滅處三者，象徵著有為法等，是相狀的進入；眾生安住于土地上等，是所依的進入；從煩惱產生煩惱，是顛倒的進入；聖者的道次第產生，是不顛倒的進入；將有為法分為三時和內外等，是完全區分的進入。 什麼是決定的解釋？簡而言之，解釋的方法是，通過它能夠清晰地確定和解釋經部等聖典。 詳細解釋：那又是什麼呢？什麼是解釋？

【English Translation】 Like the mature part of knowledge, it is the result of maturation. (As in 'similar to the cause or resembling it.') From virtue arises virtue, and so on, producing a similar future life, which is the result of being in accordance with the cause. Due to the collective karma of sentient beings, the formation of the vessel world, and so on, is the result of ownership. (As in 'by the power of what does what arise, and that result is produced by the agent.') From the effort of agriculture, crops arise, and from the combination of groundwater, higher samadhi arises, and so on, which is the result of the agent's action. (As in 'separation is exhausted by wisdom.') Through the path, abandoning what should be abandoned, realizing the truth of cessation, and so on, is the result of separation. The meaning of karma is that the six consciousnesses enter their objects, and so on, which is the karma of the object; the earth acting as a support, and so on, is the karma of action; bodily and verbal actions accompanied by motivation are the karma of effort; transforming merit through dedication, and so on, is the karma of transformation; attaining enlightenment through cultivating the path, and so on, is the karma of attainment. These are the origins of karma that have already been explained. The meaning of association is that from the gathering of wood, bamboo, and clay, and so on, houses are formed, and so on, which is the association formed from many things; even if afflictions are not manifest, if the seeds are present, they can still bind, which is the association formed from subsequent binding; becoming a teacher based on intelligence, or becoming a relative based on birthplace, and so on, is the association formed from relationship; due to benefit and harm, becoming happiness and suffering, and so on, is the association formed from temporary states; suddenly, attachment and other manifestations arise, or faith and other manifestations arise, and so on, which is the association formed from change. The meaning of entering is that appearing as the three places of birth, dwelling, and destruction symbolizes conditioned phenomena, and so on, which is the entry of characteristics; sentient beings dwelling on the earth, and so on, is the entry of the basis; from afflictions arise afflictions, which is the inverted entry; the gradual arising of the noble path is the non-inverted entry; dividing conditioned phenomena into the three times and inner and outer, and so on, is the entry of complete differentiation. What is definitive explanation? In brief, the method of explanation is that by which the scriptures, such as the Sutras, are clearly established and explained. Detailed explanation: What is it? What is explanation?

---

ི་ སྒོ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་ནི་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་དང་། གང་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་གིས་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ འབྲས་བུ་ནི་སེམས་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། གཞུང་སོ་སོར་དེ་རྣམས་ཁ་ཡར་བའམ་ 1-822 ཚང་བ་ཅི་རིགས་སུ་སྟོན་པའོ། ། (གཉིས་པ།) རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྒོ་བཅུ་བཞིར་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པར་ བཤད་པའི་སྒོ་བཅུ་བཞིར་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྒོ་བཅུ་བཞི་ནི་ངག་གང་དུ་མདོ་སྡེ་ལ་ སོགས་པའི་དགོངས་པ་དང་ཚིག་དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་དང་དགོས་པ་དང་བརྒལ་ལན་ཏེ་ ལྔས་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང་། གང་དུ། སྡིག་པ་ཐམས་ ཅད་མི་བྱའོ། །ཞེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། ། ཞེས་པས་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །ཞེས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱ་ བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལྟ་བུའམ། གཞན་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་དལ་འབྱོར་གྱི་དོན་འཆད་པ་ན་བདག་གི་འབྱོར་བ་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་ཞེས་གཉིས་བསྟན་པའི་བདག་འབྱོར་ལྔ་ནི། (སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་དུ།)མིར་ གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་པ་དང་། །དབང་པོ་ཚང་ཞིང་(དམ་པའི་ཆོས་)གནས་ལ་དད། །དེ་བཞིན་ (མཚམས་མེད་ལ་སོགས་མ་བྱས་པ་)ལས་མཐའ་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི་ སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་། དེས་ཆོས་གསུངས་པ་དང་། གསུངས་པའི་བསྟན་པ་ ལ་གནས་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་(ཅིང་གདམས་ངག་སྟོན་)པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དང་། སྦྱིན་ བདག་རྣམས་ཀྱང་དད་པས་བསོད་སྙོམས་འབུལ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་གིས་མདོར་ བསྟན་པ་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་དབང་པོ་ལྔའི་ དད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་། བརྩོན་པ་ལས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ལ། གནས་པ་ལས་ སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ཅིང་བཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ ལྟ་བུ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་ཆོས་འགའ་ 1-823 ཞིག་ལས་བརྩམས་ནས་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་སྤོང་བ་དཔེར་ན་སྟེ་ཡུ་

【現代漢語翻譯】 分為六門：需要完全瞭解的事物是蘊等需要確定的；如何完全瞭解的真實是無常等需要確定的方式；從何處完全瞭解的因是守護戒律和關閉根門等；以何完全瞭解是安住于菩提分法；如此完全瞭解的果是心從煩惱中解脫；最終徹底瞭解是獲得解脫的智慧見。各種經論中或多或少地顯示這些內容。 （第二，）分為十四種解釋之門：如果進一步詳細劃分，還可以分為十四種解釋之門。這十四門是指，例如，通過五個方面來總結和展示經藏等的意圖、詞義、關聯、必要和辯駁，這是解釋的總結之門。例如，『不做一切惡事』，以此總結戒律的修學；『圓滿行持一切善事』，以此總結心的修學；『調伏自心』，以此總結智慧的修學，並以此展示教義的主題，『這是佛陀的教法』。或者，通過四聖諦來總結和展示，這是事物總結之門。例如，在解釋閑暇和圓滿的意義時，展示『自圓滿』和『他圓滿』兩種。自圓滿五種是：『得人身、生於中土、諸根具足、信奉（正法）、不造（無間罪等）極端惡業』。他圓滿五種是：『佛陀出世、宣說佛法、住于所說之教法、有其他進入教法（並展示訣竅）者、施主們以信心供養』。這就像通過分支來簡要展示，並通過接近分支來詳細解釋的門。例如，五根的次第是：信根生起精進，精進產生正念，正念使心入定，入定后如實了知。這就像從前者到後者，越來越明顯地成就的門。例如，從某些法開始，捨棄某些人，例如低劣的種姓。

【English Translation】 Divided into six doors: What needs to be fully understood are the skandhas (aggregates) etc., which need to be ascertained; how to fully understand the truth is impermanence etc., which needs to be ascertained in its manner; from where to fully understand is the cause, such as guarding morality and closing the doors of the senses; by what to fully understand is abiding in the factors of enlightenment; the result of fully understanding in this way is the mind being liberated from defilements; the ultimate thorough understanding is obtaining the wisdom vision of liberation. Each scripture shows these in various ways, either completely or partially. (Secondly,) divided into fourteen doors of explanation: If further elaborated, it can also be divided into fourteen doors of explanation. These fourteen doors are, for example, summarizing and showing the intention of the sutras etc., through five aspects: meaning of words, connection, necessity, and refutation. This is the door of summarizing explanation. For example, 'Do not commit any evil deeds,' thus summarizing the training of morality; 'Perfectly perform all virtuous deeds,' thus summarizing the training of mind; 'Subdue one's own mind,' thus summarizing the training of wisdom, and thereby showing the subject of the teaching, 'This is the teaching of the Buddha.' Or, summarizing and showing through the Four Noble Truths, this is the door of summarizing objects. For example, when explaining the meaning of leisure and endowment, showing the two types of 'endowments': 'one's own endowments' and 'others' endowments.' The five endowments of oneself are: 'Having become a human, born in a central land, having complete faculties, having faith in (the sacred Dharma), and not having committed (uninterrupted sins etc.) extreme evil deeds.' The five endowments of others are: 'The Buddha has appeared in the world, has spoken the Dharma, abides in the teaching that has been spoken, there are others who enter the teaching (and show the instructions), and the patrons offer alms with faith.' This is like the door of briefly showing through branches and elaborately explaining through branches close to it. For example, the sequence of the five faculties is: faith generates diligence, diligence produces mindfulness, mindfulness brings about concentration, and from concentration, one knows exactly as it is. This is like the door of manifestly accomplishing from the former to the latter, increasingly. For example, starting from certain dharmas, abandoning certain people, such as those of low caste.

---

ལྟ་བུའི་མདོར། དགེ་ སློང་དག་ང་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་བཞིན་དུ་ཟག་པ་ཟད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་པ་དང་། (ཡུན་བསྲིངས་ན་)སྟེ་ཡུ(ལྟར་འགྱུར་བ)འི་དཔེ་དང་། གྲུའི་(ཟག་ལྷན་ལ་འབད་དགོས་པའི་)དཔེས་ཟག་པ་ ཟད་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རིམ་པ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། (ཤེས་བཞིན་དུ་ཟག་པ་ཟད་དོ། །ཞེས་ པས།)ཆོས་འདི་པ་ཐོས་བསམ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། (སྟེ་ཡུའི་དཔེས།)སྒོམ་པས་ཡི་ཆད་པ་ དང་། (གྲུ་ཡི་དཔེས།)ཚོགས་མ་རྫོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སྤངས་པ་ལྟ་བུའམ། ཡུམ་ལས་རྣམ་ དག་གི་སྣོད་དུ་ཐེག་ཆེན་ལ་སྨོད་པ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་སྤོང་བའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་དོན་གཞན་ལ་ རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་དོན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ བུ་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་ཆུད་ཟ་བ་དང་མི་ཟ་བ་དང་དེ་དག་གི་ཐབས་ དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པ་དཔེར་ན་ལེགས་པར་སྐྱེས་ཀྱི་མདོར། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ སྐྱེས་འདི་ནི་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་པར་སྟོན་པ་སྟེ་གང་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ བའི་བར་དང་། གང་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་སོ་ཞེས་པ་དང་། (དེ་ཉིད་ དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་དེ་)དགེ་སློང་འདི་ནི་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས། །ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་ པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱིམ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་རྫས་དང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནང་ གི་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆུད་ཟ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆུད་ཟ་བའི་ཐབས་དང་། དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཐབས་དང་། ཆགས་བྲལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ འཆད་པ་ལྟ་བུ་ཆུད་ཟ་བ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་གང་ཟག་འདི་སྙེད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་དཔེར་ན་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་མདོར། བྱིས་པ་དང་ འཕགས་པ་གཉིས་དང་། བྱིས་པ་ལའང་དཀར་པོ་མིན་པ་དང་ཅུང་ཟད་དཀར་བ་དང་ཆེས་ 1-824 དཀར་བ་གསུམ་དང་། འཕགས་པ་ལའང་འབྲས་གནས་བཞིར་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་གང་ཟག་ རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་མུ་བཞི་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ དཔེར་ན་མི་རྟག་པའི་མདོར། གང་གིས་འདི་ཐམས་ཅད་(ཀྱི་གནས་ལུགས་ལེགས་པར་)མཐོང་བ་ དེས་གཟུགས་མཐོང་ངམ་གཟུགས་མཐོང་བ་དེས་འདི་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངམ་ཞེས་པ་ལ། འདི་ཐམས་ཅད་མཐོང་ལ་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་ནི་མིང་བཞི་ལ་རྟག་(བདེ་བདག་གཙང་)སོགས་ སུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་(མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་མི་གཙང་བར་)ཤེས་བྱ་དང་སྤང་བྱར་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་ལ་རྟག་སོགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་ ནས་ཤེས་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མིན་པར་ལྟ་བ་དང་། འད

【現代漢語翻譯】 在《譬喻經》中，如經文所說：『比丘們，我是在了知的情況下見到（諸法）的。在見到（諸法）的情況下，我說諸漏已盡。』 （如果時間拖長）就像漏水的例子，以及船的例子（需要努力修補漏洞），從諸漏已盡的法開始，逐漸地，就像外道一樣。（因為『在了知的情況下諸漏已盡』），（他們認為）只要聽聞和思考這些法就足夠了。（就像漏水的例子），（他們）對禪修感到厭倦。（就像船的例子），捨棄了那些沒有圓滿資糧的人。或者，就像從《般若經》中，爲了成為清凈的法器而誹謗大乘，像這樣捨棄誹謗，這是捨棄之門。以及，將那些在其他意義上廣為人知的文字，完全轉變為其他意義來解釋，這是文字轉變之門。以及，展示消耗與不消耗，以及它們的方法和分類，例如在《善生經》中，『善生之子，這以兩種方式展現美麗，即從剃除鬚髮到出家，以及從諸漏已盡到完全了知。』（同樣用歌聲表達），『比丘，這以兩種方式展現美麗，即寂靜和諸漏已盡。』等等，執著於家庭和妻子等外在事物，以及執著于近取蘊等內在事物，這是消耗。不執著于這些事物，這是不消耗。不努力修行，即使修行了也不能使諸漏止息，這是消耗的方法。與此相反，這是不消耗的方法。解釋執著與不執著的區別等等，這是消耗與不消耗之門。以及，展示了因為考慮到這些人而宣說了這些法，例如在《水所生經》中，有凡夫和聖者兩種人。在凡夫中，又有不白凈、稍微白凈和非常白凈三種。在聖者中，也宣說了四種果位，這是安立補特伽羅之門。以及，將事物分為四句等進行決斷，例如在《無常經》中，『誰能完全見到這一切（的實相），他就能見到色蘊，或者誰能見到色蘊，他就能見到這一切嗎？』對於能見到這一切但不能見到色蘊的人，是指沒有將名蘊執著為常（樂我凈）等，而是將其視為應該瞭解和斷除的（無常、痛苦、無我、不凈）。對於能見到色蘊但不能見到這一切的人，是指將色蘊執著為常等，而不是將其視為應該瞭解和斷除的。這是 。

【English Translation】 In the Sutra of Similes, as it says: 'Monks, I see with awareness. Seeing, I say the defilements are exhausted.' (If it is prolonged) like the example of a leak, and the example of a boat (needing effort to repair leaks), starting from the Dharma of the exhaustion of defilements, gradually, like the outsiders. (Because 'defilements are exhausted with awareness'), (they think) it is enough to just hear and think about these Dharmas. (Like the example of a leak), (they) are tired of meditation. (Like the example of a boat), abandoning those who have not perfected the accumulations. Or, like from the Prajnaparamita, in order to become a pure vessel, slandering the Mahayana, like this abandoning slander, this is the gate of abandonment. And, completely transforming those letters that are widely known in other meanings into other meanings to explain, this is the gate of letter transformation. And, showing consumption and non-consumption, and their methods and classifications, for example, in the Sutra of Good Birth, 'Son of good birth, this shows beauty in two ways, that is, from shaving hair and beard to going forth, and from the exhaustion of defilements to complete knowledge.' (Similarly expressed in song), 'Monk, this shows beauty in two ways, that is, tranquility and the exhaustion of defilements.' Etc., clinging to external things such as family and wife, and clinging to internal things such as the aggregates of grasping, this is consumption. Not clinging to these things, this is non-consumption. Not striving to practice, and even if practicing, not making the defilements cease, this is the method of consumption. Conversely, this is the method of non-consumption. Explaining the difference between clinging and non-clinging, etc., this is the gate of consumption and non-consumption. And, showing that these Dharmas were spoken because of considering these people, for example, in the Sutra of Water-Born, there are two kinds of people, ordinary people and noble ones. Among ordinary people, there are three kinds, not pure white, slightly white, and very white. Among noble ones, the four fruits are also proclaimed, this is the gate of establishing individuals. And, dividing things into four sentences, etc., to make a determination, for example, in the Sutra of Impermanence, 'Who can fully see all of this (the reality), can he see form, or who can see form, can he see all of this?' For those who can see all of this but cannot see form, it refers to not clinging to the aggregates of name as permanent (bliss, self, pure), etc., but seeing them as what should be understood and abandoned (impermanent, suffering, selfless, impure). For those who can see form but cannot see all of this, it refers to clinging to form as permanent, etc., and not seeing it as what should be understood and abandoned. This is .

---

ི་ཐམས་ཅད་མཐོང་ལ་གཟུགས་ཀྱང་ མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་ལ་རྟག་སོགས་སུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཤེས་བྱ་དང་སྤང་བྱར་ལྟ་བ་དང་། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་མཐོང་གཟུགས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ནི་མིང་བཞི་ལ་རྟག་སོགས་སུ་སྒྲོ་ བཏགས་ནས་ཤེས་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མིན་པར་ལྟ་བ་སྟེ་བཞིར་འབྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་ བར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ སྒོ་དང་། གང་དུ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་དང་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་རྣམས་རིམ་པ་ལྟར་ མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དང་། དགོངས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་སྟོན་པ་དཔེར་ན་རོ་མྱང་བའི་མདོར། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ལ་རོ་མྱོང་བ་དང་དམིགས་ པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་རོ་མྱང་སོགས་ཡོད་པར་བསྟན་པས་སྐུར་བ་འདེབས་ པའི་མཐའ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ཙམ་བསྟན་པས་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ སྤངས་ཏེ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་ཇི་ ཙམ་དུ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནང་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ 1-825 ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པ་དང་། བཤད་བྱ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་རོ་ མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལྔ་དེ་ལྟར་(རོ་མྱང་བ་སོགས་)གསུམ་དུ་ བསྒྱུར་བས་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ དང་། དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་ནང་དུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་བཤད་པའི་ཚུལ་དགོངས་པའི་ཚུལ་ལྔས་འཆད་པ་ལྟ་བུ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་དང་། གང་དུ་དེ་ཁོ་ ནའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་(དེ་ཤེས་སྤོང་མངོན་སྒོམ་རྣམ་གནས། །བར་རྗེས་ཉེས་དམིགས་ཕན་ཡོན་ནོ། ། ཞེས།)དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་དཔེར་ན་རོ་མྱང་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་དུ། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ(འམ་དེ་ཉིད་)ནི་ཉེར་ལེན། ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་(ཞེས་པ་ལྟ་བུ་)དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པས་(སྡུག་བསྔལ་)དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་ བར་ཤེས་པ་དང་། སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ གནས་གྱུར་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྔར་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ པའི་སེམས་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལའང་ ཕུང་པོ་ལྔར་འབྱེད་པ་(དང་སྤོང་ཤེས་ལའང་རོ་མྱང་ཤེས་སོགས་གསུམ་དུ་འབྱེད་པ་དང་། སྤོང་བ

【現代漢語翻譯】 看到一切並且也看到事物，是指不將事物視為恒常等，而是將其視為應知和應捨棄的。不看到這一切並且也不看到事物，是指將四種名相視為恒常等，並且不將其視為應知和應捨棄的，這是四種區分。 如同對事物一樣，也將其應用於感受等，像這樣詳細區分是安立的門徑。以及在何處，以如實之理、獲得之理和宣說之理，依次以遠離二邊的道理、不可思議的道理和密意的道理來宣說，例如在《品嚐味道經》中：『比丘們，在事物中存在品嚐味道、目標和決定生起。』因為宣說了存在品嚐味道等，所以遠離了誹謗的邊；因為僅僅宣說了事物等蘊，所以遠離了執著為我的邊，以如實之理，以遠離二邊的道理來闡述。 『比丘們，我證得無上正等菩提有多久，應當在內心了知。』通過各自以自證之門，以獲得之理，以不可思議的道理來闡述。應當了知的所說經部的對境，如事物等；以及應當了知的意義，如品嚐味道等；以及完全了知五蘊，像這樣（品嚐味道等）轉化為三種，從而如實地證悟；以及了知的果實，是從世間解脫；以及完全了知，是現證菩提並在內心了知，像這樣以所有經部的宣說之理，以密意的五種道理來闡述，這是道理之門。 以及在何處，從如實之相開始（即知、舍、現、修、別、住、間、后、過患、利益），以十一種意義來宣說，例如在《品嚐味道經》中，如實之相是苦諦（或者說如實），是五取蘊所攝（就像這樣）；完全了知之相，是通過品嚐味道等（痛苦），如實地了知；捨棄之相，是捨棄遮蔽；現證之相，是現證轉依；修習之相，是以先前沒有顛倒的心多次安住；分別之相，即使在那如實中也分為五蘊（並且在捨棄和了知中也分為品嚐味道、了知等三種，捨棄

【English Translation】 Seeing all and also seeing things, means not regarding things as permanent, etc., but viewing them as what should be known and abandoned. Not seeing all this and also not seeing things, means regarding the four names as permanent, etc., and not viewing them as what should be known and abandoned; this is the fourfold distinction. Just as with things, it is also applied to feelings, etc. Such detailed distinctions are the gateway to establishment. And where, with the reason of suchness, the reason of attainment, and the reason of declaration, sequentially with the reason of abandoning the two extremes, the reason of inconceivability, and the reason of intentionality, it is declared. For example, in the 'Tasting Flavor Sutra': 'Monks, in things there exists tasting flavor, object, and definite arising.' Because it is declared that there exists tasting flavor, etc., it is abandoning the extreme of slander; because only the aggregates of things, etc., are declared, it is abandoning the extreme of clinging to self. It is explained with the reason of suchness, with the reason of abandoning the two extremes. 'Monks, how long have I attained unsurpassed perfect complete enlightenment, you should know within.' Through each with the gate of self-realization, with the reason of attainment, with the reason of inconceivability, it is explained. The object of the spoken sutras that should be known, such as things, etc.; and the meaning that should be known, such as tasting flavor, etc.; and completely knowing the five aggregates, like this (tasting flavor, etc.) transforming into three, thereby truly realizing; and the fruit of knowing, is liberation from the world; and completely knowing, is manifesting enlightenment and knowing within. Like this, with the reason of declaration of all the sutras, with the five reasons of intentionality, it is explained; this is the gate of reason. And where, starting from the characteristic of suchness (i.e., knowing, abandoning, manifesting, cultivating, distinguishing, abiding, interval, after, fault, benefit), it is declared with eleven meanings. For example, in the same 'Tasting Flavor Sutra', the characteristic of suchness is the truth of suffering (or suchness), is included in the five aggregates of grasping (like this); the characteristic of completely knowing, is through tasting flavor, etc. (suffering), truly knowing; the characteristic of abandoning, is abandoning obscurations; the characteristic of manifesting, is manifesting the transformation of the basis; the characteristic of cultivating, is abiding many times with a mind without previous inversion; the characteristic of distinguishing, even in that suchness, it is divided into the five aggregates (and in abandoning and knowing, it is also divided into tasting flavor, knowing, etc., three kinds, abandoning

---

་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་ དང་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་གཉིས་དང་། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལའང་དེ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་གཉིས་དང་། སྒོམ་པ་ལ་ཡང་མཐོང་ལམ་ སྒོམ་ལམ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་)ལ་སོགས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་པར་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ (སྔར་གྱི་)སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་ཡིན་པ་དང་། (ཡོངས་ཤེས་སོགས་ལ་)བར་དུ་གཅོད་ པའི་མཚན་ཉིད་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ དཔྱོད་པ་དང་། (མ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་)ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་གྲོལ་བ་ནས་འཚང་མི་ 1-826 རྒྱ་བའི་དོན་དང་། (ཤེས་པ་སོགས་པའི་)ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་བར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ དང་། གང་དུ་ཚིག་སོ་སོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚང་ན་དོན་གོ་བར་ནུས་ལ་གང་རུང་གཅིག་མ་ཚང་ན་ གོ་བར་མི་ནུས་པ་དཔེར་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མདོར། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞིང་འདི་སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་བཅུ་གཉིས་རིམ་པར་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་མདོར་ བསྟན་པའི་ཚིག་རེ་རེ་ནས་བཟུང་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་དཔེར་ན། ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ དགེ་སློང་ནི་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་རིའི་རྒྱལ་བོ་གངས་རིའང་མཐོར་ན། རོ་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པ་ལྟ་ སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དྲུག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། འབྲི་བ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེའང་བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ བཞི་ཐོབ་པ་དང་། གནས་པ་ནི་ཉམས་པ་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གནས་པ་ཆ་མཐུན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ལྡང་བ་ནི་གནས་པ་ཆ་མཐུན་ལས་ཁྱད་པར་ཆ་མཐུན་དུ་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་བ་ནི་དགེ་བ་ མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤེལ་བ་དང་། འབྲི་བ་ནི་སྡིག་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་བཞི་ཐོབ་པའོ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པའི་སྒོ་དང་། གང་དུ་ཚིག་རེ་རེའང་བཞི་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ དེ་རེ་རེའང་བཞི་བཞི་ལ་སོགས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་རྩོམ་ པའི་མདོར། བཞི་བོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་ འགྲས་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཟང་ ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན

【現代漢語翻譯】 （例如，捨棄煩惱和痛苦，以及顯現解脫這二者；在修行方面，分為見道和修道）等等。以及與處所和安住相關的特徵（先前的）每一個先前的事物都是之後事物的處所。以及（對於完全理解等）阻斷的特徵，如體驗等等，這三種無法轉變。以及隨順的特徵，如五蘊如何安住，同樣地思辨過患等等。以及（對於不理解等）過患的特徵，從不解脫到不成佛的意義。以及（對於理解等）利益的特徵，從完全解脫到圓滿成佛之間，像這樣解釋就是完全理解等等的門徑。 如果所有個別的詞語都齊全，就能理解意義；如果缺少任何一個，就無法理解。例如，在緣起經中：『因為有這個，所以有那個；因為這個生起，所以那個生起。』像這樣，以無明為緣，諸行等等，依次顯示十二緣起。這是力量和非力量的門徑。從簡要指示的每一個詞語開始，詳細地解釋。例如，具備六種法的比丘，連口中的氣息都能吹高山之王雪山，更何況像腐爛般的無明呢？哪六種呢？發心、安住、增長、廣大、減少和善巧方便。其中，發心是獲得四禪；安住是從衰退的相似之處安住到安住的相似之處；增長是從安住的相似之處增長到殊勝的相似之處；廣大是生起未生起的善，並增長已生起的善；減少是捨棄已生起的惡，並不生起未生起的惡；善巧方便是獲得四神足。』像這樣重複陳述的門徑。 如果每一個詞語都用四種方式來顯示，並且每一個方式都用四種方式等等來無盡地論證。例如，在《佛作經》中：『這四者是菩薩摩訶薩們圓滿清凈菩提的法，即修習空性，對一切眾生沒有嗔恨，恒常成辦菩薩的利益，以及以無染著的心佈施法。』如果具備這四法

【English Translation】 (For example, abandoning afflictions and suffering, and manifesting liberation from these two; in terms of practice, dividing into the path of seeing and the path of cultivation) and so on. And the characteristics related to place and abiding, (the former) each former thing is the place of each latter thing. And the characteristic of obstructing (for complete understanding, etc.), such as experiencing, etc., these three cannot be transformed. And the characteristic of conforming, such as how the five aggregates abide, similarly contemplating faults, etc. And the characteristic of faults (for not understanding, etc.), from not being liberated to the meaning of not attaining Buddhahood. And the characteristic of benefits (for understanding, etc.), from complete liberation to perfect Buddhahood, explaining it in this way is the gateway to complete understanding, etc. If all individual words are complete, then the meaning can be understood; if any one is missing, it cannot be understood. For example, in the Sutra of Dependent Origination: 'Because this exists, that exists; because this arises, that arises.' Like this, with ignorance as the condition, actions, etc., sequentially showing the twelve links of dependent origination. This is the gateway of power and non-power. Starting from each word that is briefly indicated, explaining it in detail. For example, a Bhikshu who possesses six dharmas can even blow the king of mountains, the snow mountain, with the breath of his mouth, what need is there to mention ignorance like rot? Which six? Generation, abiding, increasing, expanding, decreasing, and skillful means. Among them, generation is obtaining the four dhyanas; abiding is abiding from the similarity of decline to the similarity of abiding; increasing is increasing from the similarity of abiding to the similarity of excellence; expanding is generating ungenerated virtue and increasing generated virtue; decreasing is abandoning generated evil and not generating ungenerated evil; skillful means is obtaining the four miraculous feet.' Like this, the gateway of repeating the statement. If each word is shown in four ways, and each way is endlessly proven with four ways, etc. For example, in the Sutra of Buddha's Deeds: 'These four are the dharmas by which the great Bodhisattvas completely purify Bodhi, namely, practicing emptiness, having no hatred towards all sentient beings, constantly accomplishing the benefit of Bodhisattvas, and giving the Dharma with a mind free from attachment.' If one possesses these four dharmas

---

་ན་སྟོང་པ་ 1-827 ཉིད་སྒོམ་པ་སྟེ། ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་དུ་ཐོས་ བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པ་དང་། སློབ་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་ པ་དང་། མི་སློབ་ལམ་དུ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་བཞི་ དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ལ་མི་རྟོག་པ་ དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་འབད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འཇལ་ཞིང་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། དམའ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་དང་། མཚུངས་པ་ལ་དེས་ཤིང་འགྲོགས་ན་ བདེ་བ་དང་། ལྷག་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཟང་ ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བར་ཆོད་དུ་ཤེས་པ་དང་། རྨོངས་པ་ དང་བྱིང་བ་སེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་བ་སྒྲུབ་ པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མགོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བའོ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ སྒོམ་པས་རང་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ཞིང་། ཕྱི་མ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་ དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱིའང་དང་པོ་རེ་རེས་གང་ལ་བརྟེན་ ནས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ པའི་སྒོའོ། ། ༈ རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ། གསུམ་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། དེ་ ཡང་གཅིག་ནས་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་དུ་མ་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་(སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཞེས་སོགས་ ཀྱི་)ཆོས་དང་པོ་གཞན་ལྷག་མ་དུ་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ནས་འདྲི་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་ 1-828 སོགས་པའང་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་ནས་དྲིས་ཏེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན། གང་མིག་ གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་ནམ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ ལྡན་པ་དེ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་དང་པོའོ་ཞེས་པ་དང་། གང་མིག་གི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རེ་རེ་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཚིག་གོང་མ་ དང་སྦྱོར་བ་ནི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་བྱའང་དེ་ཡིན་ནམ་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པའང་ དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟུང་དུ་དྲིས་པ་ལས། ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ནམ་རང་རིག་གི་ཤེས་བྱ་ ཡིན་པ

【現代漢語翻譯】 修習空性，即內心安住于無分別，以信解行修習聞思之智慧，于學道中如實了知一切法，于無學道中從一切障礙中解脫。具備四法，則對眾生沒有嗔恨：修習前世之慈愛，對邪說不生嗔恨，不對損害之相作意，不厭倦利益他人的努力。具備四法，則能成辦利益菩薩之事：完全奉獻自己而沒有我慢，為卑劣者宣說真實之教誨，與平等者一同安樂，對 श्रेष्ठ者供養恭敬。具備四法，則能無染地說法：了知利養恭敬是障礙，善於遣除愚癡和沉沒，為已入正道者帶來喜悅，歡喜自性為怙主的正法。如上所述，修習空性，以最初的空性修習，展示自利和智慧之資糧；以後面的三者，展示利他和福德之資糧。其他各項，也都是以最初的（空性修習）說明依靠什麼而修習，以後面的三者說明如何修習，這是明顯成辦之門。 第三，區分而普遍顯示之決斷： 何為區分而普遍顯示之決斷？即如前所述之法蘊等，根據情況進行組合而確定。也就是，首先從一個概念（如十二處等）出發，詢問它與其他剩餘概念之間的關係。同樣，對第二個概念等也與其他所有概念進行比較詢問，從而進行確定。例如，『凡與眼處相應者，是否與色處相應？凡與色處相應者，是否與眼處相應？』回答是『前者』。又如，『凡與眼處相應者，是否也與耳處相應？』一直到『是否也與法處相應？』這樣逐一進行分析。再如，將前後的詞語結合起來提問：『凡是識，是否也是所識？凡是所識，是否也是識？』這樣成對地提問。識是其他的識，還是自證的所識呢？'

【English Translation】 Practicing emptiness means abiding in non-conceptual mind internally, cultivating the wisdom of hearing and thinking through aspiration, realizing all phenomena as they are on the path of learning, and being completely liberated from all obscurations on the path of no-more-learning. Possessing four qualities means having no hatred towards sentient beings: cultivating loving-kindness from previous lives, not being disturbed by wrong views, not focusing on the signs of harm, and not being weary of efforts to benefit others. Possessing four qualities means accomplishing benefits for Bodhisattvas: completely dedicating oneself without arrogance, teaching the true instructions to the inferior, being happy with equals, and offering reverence and respect to the superior. Possessing four qualities means teaching the Dharma without material concerns: knowing that gain and respect are obstacles, being skilled in dispelling ignorance and sinking, bringing joy to those who have entered the right path, and rejoicing in the Dharma that is naturally a protector. As mentioned above, practicing emptiness, with the initial practice of emptiness, demonstrates the accumulation of self-benefit and wisdom; with the latter three, it demonstrates the accumulation of benefiting others and merit. For other items as well, the initial one explains what to rely on for practice, and the latter three explain how to practice. This is like a door for manifest accomplishment. Third, the determination of distinguishing and universally showing: What is the determination of distinguishing and universally showing? It is to combine and determine the previously mentioned aggregates of phenomena, etc., according to the circumstances. That is, starting from one concept (such as the twelve sources), inquire about its relationship with other remaining concepts. Similarly, compare and inquire about the second concept, etc., with all other concepts to make a determination. For example, 'Does one who is associated with the eye source also associated with the form source? Does one who is associated with the form source also associated with the eye source?' The answer is 'the former.' Also, 'Does one who is associated with the eye source also associated with the ear source?' all the way to 'also associated with the dharma source?' Analyze them one by one. Furthermore, combine the preceding and following words to ask: 'Is whatever is consciousness also what is cognized? Is whatever is cognized also consciousness?' Asking in pairs like this. Is consciousness another consciousness, or is it the self-aware cognized?

---

ས་སྔ་མའོ་ཞེས་གོང་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་ ནི་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་འཛིན་པའང་དེ་ཡིན་ནམ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བའང་དེ་ ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པས་ཕྱི་མའོ་ཞེས་ འོག་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་སྟོན་པ་དང་། མུ་གཉིས་པ་ནི་ཕུང་པོའི་གྲངས་གཅིག་གང་ཡིན་ པ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་གཅིག་གང་ཡིན་པ་ཕུང་པོའི་ གྲངས་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། ཕུང་པོའི་གྲངས་གཅིག་ཡིན་ལ་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ གཅིག་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ཀྱི་གྲངས་གཅིག་ཡིན་ལ་ ཕུང་པོའི་གྲངས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་དེ་དག་ལས་གཞན་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ མཐའ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དང་། མུ་གསུམ་པ་ནི་ཕུང་པོའི་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ལ་ འདྲི་ན། ཕུང་པོའི་གྲངས་གཅིག་ཡིན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱི་གྲངས་གཅིག་ཡིན་ལ་ཕུང་པོའི་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཉིས་ ཀའི་གྲངས་རེ་རེ་ཡིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་མེད་ ཅེས་པ་ལྟ་བུ་མཐའ་གསུམ་དུ་ངེས་པར་སྟོན་པ་དང་། མུ་བཞི་པ་ནི་གང་མིག་དང་ལྡན་པ་དེ་ 1-829 རྣ་བ་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་སོགས་འདྲི་ན། མིག་དང་ལྡན་པ་རྣ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་མིག་སྐྱེས་ ཤིང་མ་ཉམས་ལ་རྣ་བ་འོན་པ་དང་། རྣ་བ་དང་ལྡན་ལ་མིག་དང་མི་ལྡན་པ་རྣ་བ་སྐྱེས་ཤིང་མ་ ཉམས་ལ་མིག་ལོང་བ་དང་། གཉི་ག་དང་ལྡན་པ་གཉི་ག་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་དང་། གཉིས་ ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མཐའ་བཞི་ ཡོད་པ་ལུང་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པའང་ དེ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མཐུན་པར་བརྗོད་པས་ལུང་སྟོན་པ་དང་། སྤོང་བ་ན་ཕུང་པོར་མ་གཏོགས་ པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདེན་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དྲི་བ་ ཉིད་སྤོང་བའོ། ། ༈ ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ། བཞི་པ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྒྲའི་རྣམ་དབྱེ་ དང་སྦྱར་ཏེ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ལས་བརྩམས་ནས་གཏན་ ལ་འབེབས་པ་སྟེ། ཡུམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་གསུངས་པ་སྦྱར་ན། དང་པོ་ གང་ཡང་རུང་བ་བྱེད་པ་པོ་ཅི་ཞིག་མི་དམིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཅི་མི་དམིགས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་བྱེད་

【現代漢語翻譯】 『ས་སྔ་མའོ་ཞེས་གོང་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་』（依靠前一句來預示后一句）的意思是，提問『所取（gzung ba）是什麼，能取也是它嗎？能取是什麼，所取也是它嗎？』 回答是：『眼等也是意識的所取，所以是后一句』，這是依靠後一句來預示的。 第二種情況是，提問『蘊的數目是一個，界的數目也是一個嗎？界的數目是一個，蘊的數目也是一個嗎？』 回答是：『蘊的數目是一個，而界的數目不是一個的是色蘊和識蘊；界的數目是一個，而蘊的數目不是一個的是法界，除了這些沒有其他的』，像這樣明確地指出兩種情況。 第三種情況是，如果詢問蘊和處（སྐྱེ་མཆེད་）的數目：『蘊的數目是一個，而處不是一個的是色蘊；處的數目是一個，而蘊的數目不是一個的是法處；兩者各自的數目都是一個的是識蘊和意處，除了這些沒有其他的』，像這樣明確地指出三種情況。 第四種情況是，如果提問『凡是具有眼睛的，也具有耳朵嗎？』 回答是：『具有眼睛而不具有耳朵的是眼睛健全但耳朵聾的人；具有耳朵而不具有眼睛的是耳朵健全但眼睛瞎的人；兩者都具有的是兩者都健全的人；兩者都不具有的是除了上述情況之外的瓶子等』，像這樣預示存在四種情況。 『དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པའང་དེ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མཐུན་པར་བརྗོད་པས་ལུང་སྟོན་པ་དང་།』（『同樣』是指，如果提問『凡是組合而成的都是無常的嗎？凡是無常的都是組合而成的嗎？』，回答是『這些就是那樣』，像這樣用一致的說法來預示。） 『སྤོང་བ་ན་ཕུང་པོར་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདེན་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དྲི་བ་ཉིད་སྤོང་བའོ། །』（『駁斥』是指，如果提問『除了蘊之外的行，被哪種諦所包含？』，回答是『沒有那樣的』，像這樣駁斥提問本身。） ༈ ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ།（正確提問的分類） བཞི་པ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྒྲའི་རྣམ་དབྱེ་དང་སྦྱར་ཏེ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ལས་བརྩམས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ།（第四，什麼是正確提問的分類？（二者中的第一個）結合詞的變格來分類，是從七個變格及其分類共八個方面來確定的。） ཡུམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་གསུངས་པ་སྦྱར་ན། དང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱེད་པ་པོ་ཅི་ཞིག་མི་དམིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །（結合《母經》中所說的諸法非實有，第一，無論如何，什麼作者是非實有的呢？是獲得般若波羅蜜多的菩薩。） གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཅི་མི་དམིགས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །（第二，什麼作用是非實有的呢？是所取和能取的體性。） གསུམ་པ་བྱེད་（第三，作

【English Translation】 『ས་སྔ་མའོ་ཞེས་གོང་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུང་སྟོན་པ་དང་། ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་』 (Predicting the next sentence based on the previous one) means asking, 'What is the object to be grasped (gzung ba)? Is the grasper also it? What is the grasper? Is the object to be grasped also it?' The answer is: 'The eye, etc., are also objects to be grasped by consciousness, so it is the latter sentence,' which is predicting based on the latter sentence. The second case is asking, 'Is the number of aggregates one, and is the number of elements also one? Is the number of elements one, and is the number of aggregates also one?' The answer is: 'The number of aggregates is one, but the number of elements is not one, which are the form aggregate and the consciousness aggregate; the number of elements is one, but the number of aggregates is not one, which is the dharma element, and there is nothing other than these,' like this, clearly pointing out two situations. The third case is, if asking about the number of aggregates and sources (སྐྱེ་མཆེད་): 'The number of aggregates is one, but the source is not one, which is the form aggregate; the number of sources is one, but the number of aggregates is not one, which is the dharma source; the number of both is one each, which are the consciousness aggregate and the mind source, and there is nothing other than these,' like this, clearly pointing out three situations. The fourth case is, if asking, 'Whoever has eyes, also has ears?' The answer is: 'Having eyes but not having ears is someone whose eyes are healthy but ears are deaf; having ears but not having eyes is someone whose ears are healthy but eyes are blind; having both is someone who is healthy in both; not having both is something other than these, like a vase,' like this, predicting that there are four situations. 『དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པའང་དེ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མཐུན་པར་བརྗོད་པས་ལུང་སྟོན་པ་དང་།』 ('Likewise' means, if asking 'Whatever is compounded is also impermanent? Whatever is impermanent is also compounded?', the answer is 'These are just like that,' like this, predicting with a consistent statement.) 『སྤོང་བ་ན་ཕུང་པོར་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདེན་པ་གང་གིས་བསྡུས་ཞེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དྲི་བ་ཉིད་སྤོང་བའོ། །』 ('Refuting' means, if asking 'Which truth includes the formations other than the aggregates?', the answer is 'There is no such thing,' like this, refuting the question itself.) ༈ ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ། (Classification of Correct Questions) བཞི་པ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྒྲའི་རྣམ་དབྱེ་དང་སྦྱར་ཏེ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་དབྱེ་བདུན་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ལས་བརྩམས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། (Fourth, what is the classification of correct questions? (The first of the two) Classifying by combining with the case endings of words is based on determining from the seven case endings and their classifications, a total of eight aspects.) ཡུམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་གསུངས་པ་སྦྱར་ན། དང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱེད་པ་པོ་ཅི་ཞིག་མི་དམིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། ། (Combining with the statement in the Mother Sutra that all dharmas are non-objective, first, in any case, what agent is non-objective? It is the Bodhisattva who has attained Prajnaparamita.) གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཅི་མི་དམིགས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། (Second, what action is non-objective? It is the nature of the grasped and the grasper.) གསུམ་པ་བྱེད་ (Third, act

---

པ་ཅིས་མི་དམིགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། ། བཞི་པ་དགོས་ཆེད་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་མི་དམིགས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུའོ། །ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཅི་ལས་མི་དམིགས་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལས་སོ། །དྲུག་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །བདུན་པ་གནས་སམ་གཞི་ཅི་ཞིག་ཏུ་མི་དམིགས་ན་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ 1-830 ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུའོ། །བརྒྱད་པ་དབྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཞིག་མི་དམིགས་ན་དུས་གསུམ་དང་ ཕྱི་ནང་དང་ཕྲ་རགས་བཟང་ངན་དང་ཉེ་རིང་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཅི་ཞེས་པ་བསྟན་ པ་ཡང་དག་པར་དྲིས་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཅི་ ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་གང་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དོན་གང་ཞིག་དང་། ལས་སུ་བྱ་བ་ གང་དང་། བྱེད་པ་གང་གིས་དང་། དགོས་ཆེད་གང་གི་ཕྱིར་དང་། བྱུང་ཁུངས་གང་ལས་དང་། འབྲེལ་བ་ཅན་གང་གི་དང་། གནས་གཞི་གང་དུ་དང་། དབྱེ་བ་གང་ཙམ་ཞིག་མི་དམིགས་ ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། ། (གཉིས་པ།) རྣམ་པར་ངེས་པའི་ལམ་བཞིར་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ངེས་པར་ བྱེད་པའི་ལམ་བཞི་སྟེ། གཞན་གྱི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་འགོག་ཅིང་སུན་འབྱིན་ པ་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་ལེགས་པའི་ཕྱོགས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇོག་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ངེས་པ་སྦྱིན་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་གང་ལ་རྨོངས་ པ་རྣམས་ལ་དེ་ལེགས་པར་བསྟན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། ། ༈ བསྡུ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ། ལྔ་པ་བསྡུ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་བཅུས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ བསྡུས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གནས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཚོ་ཐབས་ ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་གང་ལ་འཇུག་ཅིང་གཞུག་པར་བྱ་ ཞེས་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐོས་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་ པ་བཞིན་ཡིད་ཆེས་པ་མོས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། བསམ་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིའི་ དགོངས་པ་འཇལ་བར་རིགས་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཐོས་ཤིང་བསམ་པའི་དོན་ཕན་ ཚུན་གླེང་བས་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། མཐོང་ 1-831 ལམ་དུ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་དུ་ ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མང

【現代漢語翻譯】 如果不住于什麼，就以般若波羅蜜多（梵文，Prajñāpāramitā，智慧到彼岸）不住？ 第四，爲了什麼目的不住于，爲了救度一切眾生和獲得大菩提（梵文，Mahābodhi，偉大的覺悟）。 第五，不住于從何處生起，從使諸佛歡喜、聽聞正法、如理作意和修習隨順之法中生起。 第六，爲了什麼不住于關聯，爲了諸法。 第七，不住于什麼處所或基礎，從信行地到十地（菩薩的十個階位）。 第八，不住于多少種差別，如三時（過去、現在、未來）、內外、粗細、好壞、遠近等等。如是，對於『什麼』的指示，是對於正確提問之意義的確定和辨別。對於『什麼』的指示，如同對於『如何』的指示，其中有什麼意義？有什麼行為？由誰來做？爲了什麼目的？從何處生起？與什麼相關聯？在什麼處所或基礎上？不住于多少種差別？對於這些問題的回答，應如前述般結合起來。 (第二部分)辨別的四種途徑是：進一步辨別和確定的四種途徑是：以理智和論證來阻止和駁斥他人的錯誤觀點；以理由來確立和證明自己的正確觀點；給予他人確定性，斷除一切疑惑；對於那些對意義感到困惑的人，清楚地解釋，使他們理解。 第五，什麼是總結性的辨別？以十處來總結所有的辨別。什麼是十處？世俗之人爲了相互生存等目的而進行的對行為的思考和實踐的辨別；想要獲得超越世俗之人，對於應進入和引導進入哪個三乘（聲聞乘，緣覺乘，菩薩乘）的思考和進入的辨別；通過聞所生慧，如所聽聞般相信的信解的辨別；通過思所生慧，衡量前後意圖的理智的辨別；通過談論所聽聞和思考的意義，享受佛法的雄辯的談論的辨別；在見道中，完全理解四聖諦（苦，集，滅，道）之法性的辨別；在修道中，完全凈化所有煩惱的辨別；通過殊勝道，證得殊勝功德的辨別。

【English Translation】 If one does not abide in what, then by the Perfection of Wisdom (Sanskrit, Prajñāpāramitā, the perfection of wisdom) does one not abide? Fourth, for what purpose does one not abide, for the sake of saving all sentient beings and attaining Great Enlightenment (Sanskrit, Mahābodhi, great awakening). Fifth, from what source does one not abide, from making the Buddhas rejoice, hearing the sacred Dharma, attending to it properly, and practicing the Dharma that accords with it. Sixth, for what does one not abide in relation, for all Dharmas. Seventh, in what place or basis does one not abide, from the ground of aspiring conduct to the tenth ground (the ten stages of a Bodhisattva). Eighth, how many distinctions does one not abide in, such as the three times (past, present, future), inner and outer, subtle and coarse, good and bad, near and far, and so forth. Thus, the indication of 'what' is the determination and discernment of the meaning of a correctly asked question. As for the indication of 'what,' just as for the indication of 'how,' what is the meaning, what is the action, by whom is it done, for what purpose, from what source, in relation to what, in what place or basis, and how many distinctions does one not abide in? The answers to these questions should be combined as before. (Second Part) The four ways of discerning are: Furthermore, the four ways of discerning and determining are: to prevent and refute the faults of others with reason and logic; to establish and prove one's own good points with reasons; to give certainty to others and cut off all doubts; and to clearly explain to those who are confused about the meaning so that they understand. Fifth, what is the summarizing discernment? All discernment is summarized by the ten places. What are the ten places? The discernment of the actions of worldly people who contemplate and practice for the sake of mutual survival and other needs; the discernment of entering and guiding into which of the three vehicles (Śrāvakayāna, Pratyekabuddhayāna, Bodhisattvayāna) for those who wish to attain transcendence from the world; the discernment of faith and understanding through believing as one has heard through the wisdom of hearing; the discernment of reason through measuring the previous and subsequent intentions through the wisdom of thinking; the discernment of eloquent speech through enjoying the Dharma by discussing the meaning of what has been heard and thought about; the discernment of fully realizing the nature of the Four Noble Truths (suffering, origin, cessation, path) on the path of seeing; the discernment of completely purifying all defilements on the path of meditation; the discernment of attaining special qualities through the special path.

---

ོན་པར་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། མུ་གཉིས་ལ་སོགས་ པས་ཆོས་མཐའ་ཡས་པས་སྟོན་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ན་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པས། འབད་མི་དགོས་ཤིང་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་མཐའ་དག་འགྲུབ་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། ། ༈ སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ། དྲུག་པ་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི། ངོ་བོ་སྨྲ་བ་ དང་། དབང་པོ་སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་དང་། བརྗོད་བྱ་སྨྲ་བའི་གཞི་དང་། ཡོན་ཏན་སྨྲ་བའི་རྒྱན་ དང་། སྐྱོན་སྨྲ་བ་ཆད་པས་གཅད་པ་དང་། བྱ་མི་བྱ་བརྟག་པ་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ངེས་ པར་དགོངས་པ་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་ སར་ཡང་། སྨྲ་དང་དེ་ཡི་ཞལ་ཆེ་བ། །དེ་ཡི་གཞི་དང་རྒྱན་རྣམས་དང་། །དེ་ཡི་ཆད་པས་གཅད་ པ་དང་། །འབྱུང་དང་གཅེས་སྤྲས་བྱ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་ལ། དེ་ལྟར་བདུན་གྱི་དང་པོ་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། (དེ་ལའང་གཉིས་ལས་ དང་པོ།)དབྱེ་བ་ནི། སྨྲ་བ་དང་རྨ་ཁྱེར་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བ་དང་། རྩོད་པ་སྨྲ་བ་དང་ ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང་བའོ། །གདམས་པ་སྨྲ་བ་ནི་ བླང་བར་བྱ་བའོ། ། (གཉིས་པ།) ངོ་བོ་ལ། སྨྲ་བ་ནི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་ཚིག་གམ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྨ་ ཁྱེར་བར་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངོ་མཚར་དུ་བྱེད་པའི་གྲགས་པ་ཁྱད་པར་ དུ་སྨྲ་བའོ། །རྩོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་(ཁྱིམ་པ་)འདོད་ཡོན་དང་(རབ་བྱུང་)ལྟ་སྤྱོད་ལ་མི་མཐུན་ 1-832 པར་གནས་པས་རྩོད་པའོ། །ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཚིག་བརླང་བོས་ཉེ་བར་གནས་ པ་སྟེ་ཚིག་རྩུབ་དང་ངག་ཀྱལ་དང་ཚོགས་སུ་དབྱུང་བར་མི་འོས་པ་དང་ཆོས་ལོག་འཆད་པ་ ལ་སོགས་པའོ། །མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི་མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ དག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབེལ་བའི་གཏམ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་གཏན་ལ་ འབེབས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །གདམས་པ་སྨྲ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་སེམས་མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་དང་། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་འཕེལ་ བའི་ཐབས་སྟོན་པའོ། ། གཉིས་པ་སྨྲ་བའི་ཞལ་ཆེ་བ་ནི། གང་གི་མདུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དཔང་བོ་སྟེ། (བཀའ་ བཙན་གྲགས་ལྡན་ཤེས་རབ་ཅན།)རྒྱལ་བོ་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པ་དང་། དེས་(དཔང་བོར་) བསྐོས་པའི་བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་ས་དང་། ཚོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་

【現代漢語翻譯】 通過修行來確定，通過兩種方式等無量法來顯示，通過詳細區分詞語來確定。當如來獲得智慧時，身體不會執著或受阻礙，無需努力，僅憑意願就能成就一切事業，這就是自然成就，僅憑努力就能成就一切目標。 第六，言說的確定。 什麼是言說的確定？（分為兩部分，第一部分是）簡要說明：本體是言說，權威是言說的尊者，基礎是言說的內容，裝飾是言說的功德，斷除是言說的過失，從應做不應做的辨別中產生，珍視的是對言說意義的理解。對於這些法，通達者在聽聞之處說：『言說及其尊者，及其基礎和裝飾，及其斷除和產生，以及珍視之物。』 （第二部分）詳細解釋。分為七個部分，第一個是言說。什麼又是言說呢？（又分為兩部分，第一部分是）分類：言說和帶來創傷的言說是共同和特殊的言說；爭論的言說和惡語是應當拋棄的；和諧的言說和教誨的言說是應當接受的。 （第二部分）本體：言說是共同的，即所有用詞語或語言表達的內容。帶來創傷的言說是指世間所有人都會感到驚奇的特殊名聲。爭論的言說是指（在家者）因慾望和（出家者）因見解和行為不一致而產生的爭論。惡語是指彼此粗暴的言語，即粗俗的言辭、玩笑、不適合在集會中說的話以及宣講邪法等。和諧的言說是指與見道等清凈智慧相符，通過流暢的言談來確定和理解深奧的佛法。教誨的言說是指爲了讓沒有平靜心態的受教者平靜下來，而教授生起止觀的方法；以及爲了讓已經平靜心態的人獲得解脫，而教授增長勝觀的方法。 第二，言說的權威：即在誰面前應該說話的證人。（國王、有權勢者、有智慧者）國王親自在場，或者由他任命的大臣等聚集的場所，以及商人等眾多人群。

【English Translation】 It is determined through practice, shown through the immeasurable Dharma by means of two aspects, and determined through the detailed distinction of words. When the Tathagata attains wisdom, the body does not cling or get obstructed, there is no need for effort, and all actions are accomplished merely by intention. This is spontaneous accomplishment, and all goals are accomplished merely by effort. Sixth, the determination of speech. What is the determination of speech? (Divided into two parts, the first is) Brief explanation: The essence is speech, the authority is the venerable of speech, the foundation is the content of speech, the ornament is the merit of speech, the cutting off is the faults of speech, it arises from the discernment of what should and should not be done, and what is cherished is the understanding of the meaning of speech. For these Dharmas, the knowledgeable one says in the place of hearing: 'Speech and its venerable one, and its foundation and ornaments, and its cutting off and arising, and what is to be cherished.' (The second part) Detailed explanation. Divided into seven parts, the first is speech. What is speech? (Again divided into two parts, the first is) Classification: Speech and wounding speech are common and special speech; argumentative speech and harsh speech are to be abandoned; harmonious speech and instructive speech are to be accepted. (The second part) Essence: Speech is common, that is, all that is expressed in words or language. Wounding speech refers to the special fame that everyone in the world would be amazed by. Argumentative speech refers to the disputes that arise from disagreements in desires (for householders) and in views and practices (for renunciants). Harsh speech refers to mutually rude words, that is, vulgar words, jokes, things that are not suitable to be said in assemblies, and preaching false Dharma, etc. Harmonious speech refers to the profound Dharma being determined and understood through fluent speech that is in accordance with pure wisdom such as the path of seeing. Instructive speech refers to teaching the methods of generating calm abiding in order to calm those trainees who do not have a calm mind; and teaching the methods of increasing insight in order to liberate those who already have a calm mind. Second, the authority of speech: that is, the witness before whom one should speak. (King, powerful one, wise one) The king is personally present, or the place where ministers appointed by him are gathered, and many people such as merchants.

---

འདུས་(ན་མཁས་པ་ཡང་ཡོད་སྲིད་)པ་དང་། གང་གི་ཚིག་ལ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཆེས་པ་ ཚད་མར་རུང་བའི་ཟླ་གྲོགས་རྣམས་དང་། ནང་བའི་དགེ་སྦྱོང་དང་ཐུན་མོང་བའི་བྲམ་ཟེ་རྗོད་ བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དང་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་མཁས་ཤིང་བློ་བྱང་བ་རྣམས་སོ། ། གསུམ་པ་སྨྲ་བའི་གཞི་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མདོར་བསྟན་ནི། གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྨྲ་ བར་བྱ་བ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིག་དང་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་དང་། མངོན་གྱུར་ལ་འཇུག་པ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་། ལྐོག་ གྱུར་ལ་འཇུག་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡིད་ཆེས་ 1-833 པའི་ལུང་ངོ་། ། (གཉིས་པ།) རྒྱས་བཤད་(ལ་གཉིས་)ཀྱི། (དང་པོ།)བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དོའམ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ བཞི་བརྒྱ་བར། (ཕྱི་རོལ་པ་)ལ་ལས་(བདག་)ཀུན་ཏུ་སོང་བར་མཐོང་། །ལ་ལས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ ཙམ་ཞིག །ལ་ལས་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། །(ནང་པ་)ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་(བདག་)མེད་པར་ མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བདག་གི་ཁྱད་པར་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། (གཉིས་པ།) སྒྲུབ་བྱེད་བརྒྱད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། དམ་བཅའ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཞེ་ནས་ འདོད་པས་གཞན་འདོད་པ་(དམ་བཅའ་ཡིན་པ་)སེལ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་ པ་སེལ་ལ་གཞན་ལ་(ངག་གིས་)གོ་བར་སྟོན་པས་རང་གཅིག་པུ་སྨྲ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་བརྡ་བྱེད་ པ་དང་ཉན་པ་པོས་དོན་དེ་མ་ཤེས་པའང་དམ་བཅའ་ཡིན་པ་བསལ་ནས་(ཐམས་ཅད་)ཚོགས་ པས་དམ་བཅར་མཚོན་ཏེ། རྒོལ་བས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ། ལ་ལ་མེ་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ། སྔར་མ་གྲགས་ཤིང་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ ལ་ཕྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བ་ལྟ་བུ་(རྟགས་འཛིན་ལ་)མངོན་སུམ་དུ་ དམིགས་པ་དང་། གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལྟ་བུ་མ་དམིགས་པ་(རིམ་གྱིས་) བསྙད་པའོ། །དཔེ་ནི་ དུ་བ་ལ་མེས་ཁྱད་པའི་མཐའ་མཐོང་ཞིང་གྲགས་པའི་ཆ་ཚང་མང་དང་། སྔར་དེ་ལྟར་མཐའ་ མ་མཐོང་ཞིང་མ་གྲགས་པའི་ཆ་རྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ། གཉིས་པོ་རྟགས་དང་ཆོས་ཡོད་དུ་ མཚུངས་པར་སྦྱར་ཞིང་བསྙད་པ་ལྟ་བུ་རྟགས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ གཞིའོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་

【現代漢語翻譯】 （其中可能也有）智者，以及對於其言辭，正方反方都信服，可以作為標準的同伴們，還有精通於內道佛教修行者和外道婆羅門共同的言說之法和所說之義，並且智慧通達的人們。 第三，關於言說的基礎：（分為兩部分，第一部分）簡要說明：依賴於什麼而進行言說，即所要論證的以及論證的方法。所要論證的分為兩種：本體的論證和特性的論證。論證的方法有五種，即立宗、因、喻、合、結，這五者是產生比量（ अनुमान, anumāna, inference, 推論）的因素。進入現量時，依靠現量 प्रमाण （pramāṇa, means of valid cognition, 有效認知方式）；進入隱蔽事物時，依靠比量；進入極度隱蔽事物時，依靠可信的聖言。 （第二部分）詳細解釋：（分為兩部分）（第一部分）詳細解釋所要論證的兩種內容：本體的論證是指對於人等補特伽羅（梵文：Pudgala，補特伽羅，個體）的本體，以及蘊等法（梵文：Dharma，達磨，佛法）的本體，是否存在等的論證。特性的論證如《四百論》中所說：『有些外道認為（我）遍在於一切；有些認為（我）僅如人的身體；有些認為（我）僅如微塵；而（內道）智者則認為（我）不存在。』 這就是關於我的特性的論證。以及關於色法和非色法等法的特性的論證。 （第二部分）詳細解釋論證的八個方面：立宗是指自己真實意欲，從而排除他人意欲（即立宗），並且排除已經成立的所要論證之義，而向他人（以言語）展示，從而排除獨自言說、身體示意以及聽者不理解的情況，（所有）集會共同表明立宗。例如，辯論者向對方展示『遠處有火』等。因是指在論證所要論證的事物時，對於先前未曾聽聞和成立的事物，後來產生信服的原因，如煙（作為火的標誌），（在確立標誌時）顯現可見，以及如一與多不相離（作為無常的標誌）等，（依次）陳述。喻是指在煙與火的關係中，已經見到並熟知的普遍情況，以及先前未曾見到且不熟知的爭論對像——有法（梵文：dharmin，有法，具有特定性質的事物）上，將兩者在標誌和性質上相同地聯繫起來並陳述，從而清晰地展示標誌被性質所遍及的基礎。合

【English Translation】 （There might be）scholars, and companions whose words are trusted by both proponents and opponents, and who can be regarded as valid, as well as those who are skilled and intelligent in the common teachings of both Buddhist practitioners and Brahmanas, concerning the expression and the meaning of what is expressed. Thirdly, regarding the basis of speech: (divided into two parts, the first part) a brief explanation: what one relies on to speak, that is, what is to be proven and the means of proving it. What is to be proven is divided into two types: the proof of the essence and the proof of the characteristics. The means of proving are five: the proposition, the reason, the example, the application, and the conclusion, which are the five factors that generate inference (अनुमान, anumāna, inference). When engaging with the directly perceived, one relies on direct perception प्रमाण (prāmaṇa, means of valid cognition); when engaging with the hidden, one relies on inference itself; and when engaging with the extremely hidden, one relies on trustworthy scripture. (Second part) Detailed explanation: (divided into two parts) (First part) Detailed explanation of the two things to be proven: The proof of the essence is the proof of whether the essence of a person and other individuals (Pudgala) exists or not, and whether the essence of aggregates and other phenomena (Dharma) exists or not. The proof of characteristics is like what is said in the Four Hundred Verses: 'Some (outsiders) see (the self) as pervading everything; some see (the self) as merely the body of a person; some see (the self) as merely a particle; while (insiders) the wise see (the self) as non-existent.' This is the proof of the characteristics of the self. And the proof of the characteristics of phenomena, such as form and non-form. (Second part) Detailed explanation of the eight aspects of proof: The proposition is the expression of one's own intention, thereby excluding the intention of others (i.e., the proposition), and excluding the meaning of what is to be proven that has already been established, and demonstrating it to others (through speech), thereby excluding speaking alone, making bodily gestures, and the listener not understanding the meaning. (All) assembled together represent the proposition. For example, the debater shows the opponent 'there is fire in the distance,' and so on. The reason is that in proving what is to be proven, it is the cause that generates confidence later in something that was previously unheard of and unestablished, such as smoke (as a sign of fire), (in establishing the sign) appearing visibly, and such as one and many being inseparable (as a sign of impermanence), (successively) stated. The example is the basis for clearly showing that the sign is pervaded by the property, such as seeing the extent of the distinction between smoke and fire and the complete and well-known aspect, and on the object of debate, the subject (dharmin), where the extent has not been seen before and is not well-known, connecting and stating the two as being the same in terms of the sign and the property. The application

---

ནི་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལྷག་མ་ 1-834 སྔར་མ་གྲུབ་ཀྱང་གྲུབ་པ་དེ་དང་རིགས་འདྲ་བ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྦྱར་ བའི་ཚུལ་གྱིས་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུན་པར་བསྙད་པ་སྟེ། ལ་ལ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་མེ་ཡོད་པ་ལྟར་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཇུག་སྡུད་ པ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་པས་ལེགས་པར་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཐར་ ཕྱིན་པར་བསྙད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དཔེར་བརྗོད་ན། (དམ་བཅའ་)ལ་ལ་མེ་ཡོད་དེ་(གཏན་ཚིགས་) དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། (དཔེ་)ཚང་མང་བཞིན། (ཉེ་བར་སྦྱར་བ་)རིགས་པ་འདིས་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་ པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ལ། (མཇུག་སྡུད་པ།)དེའི་ཕྱིར་ལ་ལ་མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་འགྱུར་ཡོད་པར་ གྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའམ། ཕུང་པོ་ལ་བདག་མེད་དེ་(གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཅན་ དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །)དེ་ཉིད་གཞན་ ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བ་ལ་འདས་པ་གདགས་སུ་མེད་པ་ བཞིན། རིགས་པ་འདིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་པ་ ནས་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་སུམ་ནི་མིག་གི་གཟུགས་ལྟ་བུ་རང་རང་ གི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན། བཞི་བརྒྱ་བར། གཟུགས་(ཀྱི་ཆ་)མཐོང་(བའི་)ཚེ་ན་བུམ་པ་ནི། །(དྲི་ སོགས་)ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་མཐོང་མི་འགྱུར། །བུམ་པ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའང་། །(བཏགས་པ་ཙམ་ ཡིན་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པར་)དེ་ཉིད་རིག་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་རྫས་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ་བཏགས་ པ་མ་ཡིན་པར་རང་མཚན་སོ་སོ་བར་ཡོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པས་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་ སྣང་ལ། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་བ་མ་ཡིན་པར་མ་ ནོར་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ནི། གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་མ་ལྐོག་གྱུར་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་ པ་ངེས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ 1-835 གསུམ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་ཡོད་པར་རྟོགས་ པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ནི། (རྣམ་འགྲེལ་དུ།)གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོ་བ་ན། །བསྟན་ བཅོས་ལེན་པ་རིགས་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ཏེ། མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ། །རིགས་ པས་གྲུབ་དང་རང་ཚིག་གིས། །གནོད་མེད་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་ཏེ། །གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་ སྤྱོད་འཇུག་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་མངོན་གྱུར་གྱི་ཆ་སྟོན་པ་ན་མངོན་སུམ་དང་མ

【現代漢語翻譯】 是這樣，對於已經完成的論證，剩餘的同類法 1-834 對於先前未成立但與已成立者同類的，以將已成立者的論證之法相結合的方式，通過相似的推理途徑來一致地陳述。例如，如同因為某處有煙而推斷有火一樣，也可以說存在轉變為木柴形態的可能性。總結是，因為這樣的推理非常合理，所以最終可以斷定『這必然就是如此』。舉例來說：（立宗）某處有火，（因）因為有煙。（喻）如同廚房。（近取）通過這種推理，存在轉變為木柴形態的可能性。（結論）因此，可以證明某處存在火和木柴的轉變形態。或者，蘊（梵文：skandha，五蘊）無我（梵文：anātman），（如果蘊是我，那麼它會生滅。如果蘊與我不同，那麼它將不具有蘊的特徵。）因為如果考察它是否為自體或他體等，都是不合理的。如同現在的事物不能被認為是過去的事物一樣。通過這種推理，也可以證明不存在常等。因此，可以證明五蘊是從無常到無我的。現量（梵文：pratyakṣa）如同眼睛所見的色法（梵文：rūpa）一樣，是各自所要把握的對境。《四百論》中說：『見色之時，並非能見一切（氣味等），稱瓶為現量，誰說彼是實有？』如同許多事物聚集在一起並非是假立的，而是各自具有自相，並且不是因為被遮蔽等原因而不可見，而是顯現的。並且不是像旋轉的火把、幻術和海市蜃樓等那樣是錯誤的，而是不錯誤的認知。如『現量離分別，無錯亂』。比量（梵文：anumāna）是對於現量已經存在的剩餘部分，即隱蔽部分的推測。是從與此相關的可靠的因（梵文：hetu）中產生確信和斷除增益的認知。如『三相因能見義』，如同從見到煙而推知有火一樣。可信的教證（梵文：āpta-vacana），（《釋量論》中說：）『於三處變異時，取經是合理。』如同對於可見和不可見的事物，以理成立且無自語相違的教證，因為是應受持的，所以要學習《入行論》。如同在揭示顯現的部分時，與現量和 1-835 。

【English Translation】 Thus, for the accomplished proof, the remaining dharma of the same kind. 1-834 For what was not previously established but is similar to what has been established, it is stated consistently through reasoning that combines the dharma of proof of what has been established. For example, just as one infers fire because there is smoke in a certain place, one can also say that there is a possibility of transforming into firewood. The conclusion is that because such reasoning is very reasonable, it can be ultimately concluded that 'this must be so.' For example: (Proposition) There is fire in a certain place, (Reason) because there is smoke. (Example) Like a kitchen. (Application) Through this reasoning, there is a possibility of transforming into firewood. (Conclusion) Therefore, it can be proven that there is fire and the transformation of firewood in a certain place. Or, the aggregates (Sanskrit: skandha) are without self (Sanskrit: anātman), (if the aggregates were the self, then they would be subject to birth and death. If the aggregates were different from the self, then they would not have the characteristics of the aggregates.) because if one examines whether it is self or other, it is unreasonable. Just as present things cannot be considered past things. Through this reasoning, it can also be proven that there is no permanence, etc. Therefore, it can be proven that the five aggregates are from impermanence to no-self. Direct perception (Sanskrit: pratyakṣa) is like the form (Sanskrit: rūpa) seen by the eyes, which is the object to be grasped by each. As stated in the Four Hundred Verses: 'When seeing form, one does not see all (smells, etc.). Calling a pot direct perception, who says that it is truly existent?' Just as many things gathered together are not merely imputed, but each has its own characteristic, and it is not invisible because of being obscured, etc., but is manifest. And it is not erroneous like a rotating torch, illusion, or mirage, but is a non-erroneous cognition. Like 'Direct perception is free from conceptualization and is not mistaken.' Inference (Sanskrit: anumāna) is the speculation about the remaining part of what is already present in direct perception, that is, the hidden part. It is the cognition that arises from a reliable reason (Sanskrit: hetu) related to this, with certainty and the cutting off of superimposition. As in 'The three aspects of the reason see the meaning,' just as one infers the existence of fire from seeing smoke. Reliable scripture (Sanskrit: āpta-vacana), (as stated in the Commentary on Valid Cognition:) 'When changing in three places, taking the scriptures is reasonable.' Like for visible and invisible things, the scriptures that are established by reason and without self-contradiction, because they are to be upheld, one should study the Guide to the Bodhisattva's Way of Life. Just as in revealing the manifest part, it is consistent with direct perception and 1-835 .

---

ི་འགལ་ཞིང་ ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཆ་སྟོན་པ་ན་རྗེས་དཔག་དང་མི་འགལ་བས་ཚད་མ་དེ་གཉིས་ཀ་དང་མི་འགལ་ ལ། རང་ཚིག་དང་ཡང་མི་འགལ་བས། དོན་གྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ གཞུང་ལུགས་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། བཞི་པ་སྨྲ་བའི་རྒྱན་ནི། གང་དང་ལྡན་ན་སྨྲ་བ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཚིག་དོན་སྔ་ཕྱི་རྒྱུན་ཆགས་པར་ཤེས་ཤིང་སྟོན་ པར་ནུས་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གྱི་ཉེས་པ་ཅལ་ཅོལ་ལ་སོགས་པ་མེད་ པས་ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་ཞིང་རྗོད་པ་དག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མཁས་པ་དུ་མ་འདུས་པའི་ དབུས་སུ་ཡང་བག་ཚ་བ་མེད་ཅིང་མི་འཇིགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕ་རོལ་བའི་ངག་རྫོགས་པའི་ རྗེས་སུ་ཡིད་དལ་དུ་སྨྲ་བས་བརྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་བཟང་བས་གཟུ་བོར་གནས་པ་དང་ ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། ། ལྔ་པ་སྨྲ་བ་ཆད་པས་བཅད་པ་ནི། གང་དང་ལྡན་ན་སྨྲ་བ་ཚར་གཅད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གཏམ་རྗེས་གཅོད་པ་དང་གཏམ་འཕྲོ་ལུས་པ་དང་གཏམ་གྱི་ཉེས་པའོ། །དེ་ལ་གཏམ་རྗེས་ གཅད་པ་ནི་བདག་ནི་མ་ལེགས་སོ་(མ་བརྟགས་པའོ་མི་རིགས་པའོ་མ་འབྲེལ་བའོ། །)ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རང་ གི་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ཁས་བླངས་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་ནི་ལེགས་སོ་(བརྟགས་པའོ་རིགས་པའོ་འབྲེལ་བའོ། །)ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་གཞན་གྱི་སྨྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཁས་བླངས་པ་སྟེ་དེ་ཕྱིན་ཆད་སྨྲར་མེད་པའོ། །གཏམ་གྱི་འཕྲོ་ 1-836 ལུས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་བོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་དམ་བཅའ་སྔ་མ་བཏང་ནས་གཞན་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཏམ་གཞན་ནས་གཞན་བརྒྱུད་པའམ། སྐབས་སུ་བབ་པ་བོར་ནས་ ཟས་སྐོམ་དང་རྒྱལ་བོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་གཏམ་གཞན་སྨྲ་བ་སྟེ། ཁྲོ་བ་སྟོན་པ་དང་(ཞེ་སྡང་ དང་)ང་རྒྱལ་སྟོན་པ་དང་འཆབ་པ་སྟོན་པ་དང་(མནར་སེམས་དང་)མི་བཟོད་པ་(དང་རྐྱེན་ངན་)སྟོན་པ་ དང་། (ཅང་མི་སྨྲ་)ཡུལ་ཡུལ་བོར་གྱུར་(ཕྲག་པ་བཅུམ། གདོང་སྨད། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད། སྤོབས་པ་མེད་)པ་ལ་ སོགས་པ་མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་(བཅུ་གསུམ་ཐོས་པའི་སར་གསུངས་པ་)ལྟ་བུའོ། །གཏམ་གྱི་ ཉེས་པ་ནི་སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བ་ཅལ་ཅོལ་དང་། ཁྲོས་པའམ་དགའ་ བས་གཡེངས་ཏེ་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚིག་དང་དོན་འཁོར་དང་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་མི་གོ་བ་བརྡ་ སྤྲད་དུ་མི་རུང་བ་དང་། ལྷག་པའམ་ཟློས་པའམ་ཉུང་བས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགོས་ པའི་དོན་མེད་པ་དང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་བྲལ་བ་དང་། མ་ངེས་ཤིང་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འདྲ་བར་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞིང་ཚོགས་ སུ་དབྱུང་བར་མི་འོས་པའི་ལྷག་ཆད་ཅན་རྣམས་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔར་སྨྲ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིས་སྨྲ་ཞིང་

【現代漢語翻譯】 與現量不相違背，顯示隱蔽部分時，與比量也不相違背，因此與這兩種量都不矛盾。並且與自己的言辭也不矛盾，所以，能如實地揭示事物真相的論述，就是完全純凈的。 第四，言說的莊嚴：與什麼相合能使言說顯得莊嚴呢？就是通曉並能闡述自他宗派的論述，使其詞句和意義前後連貫；沒有將要闡述的言語的過失，如雜亂無章等，因此措辭精當，表達純正，圓滿具足；在眾多智者聚集的場合，也能無所畏懼地發言；在對方說完之後，從容不迫地發言，顯得穩重；天性善良，公正處事，並且能與反駁者的心意相契合。 第五，以言語中斷來截斷：與什麼相合能使言語被截斷呢？就是截斷對方的言語、留下未說完的話以及言語的過失。其中，截斷對方的言語是指，自己承認自己言語的過失，如說『我不善於此（未經考察、不合邏輯、沒有關聯）』等等；承認他人言語的優點，如說『你很擅長（經過考察、合乎邏輯、有關聯）』等等，此後便無話可說。留下未說完的話是指，像這樣，由於被對方壓制，放棄先前的承諾而接受其他觀點，或者從一個話題轉移到另一個話題，或者放棄目前的主題而談論食物、飲料和國王的故事等等；或者表現出憤怒（憎恨），或者表現出傲慢，或者表現出隱瞞（折磨），或者表現出不耐煩（和不幸），或者（什麼也不說）變得茫然（聳肩、低頭、心懷不滿、沒有自信）等等，就像經部（在十三種聽聞之處所說）所說的那樣。言語的過失是指，說各種不合時宜的話，即雜亂無章；因憤怒或喜悅而心神不寧，導致混亂；詞句和意義讓聽眾和反駁者都無法理解，無法溝通；過多、重複或過少，不恰當；沒有必要的意義；與要表達的意義脫節；不確定且不合邏輯；即使是能成立的理由，也需要像所要成立的結論一樣被證明；不合規矩且不適合在集會上提出的多餘或不足之處，這些都是沒有意義的；以及先前應該說的放在後面說等等。

【English Translation】 It does not contradict direct perception, and when revealing hidden aspects, it does not contradict inference either. Therefore, it does not contradict both of these valid cognitions. Furthermore, it does not contradict one's own words. Thus, a system of thought that accurately reveals the nature of reality is perfectly pure. Fourth, the adornment of speech: What qualities, when possessed, make speech beautiful? It is to know and be able to explain the tenets of one's own and others' philosophical systems in a way that the words and meanings are consistently connected from beginning to end. It is to be free from faults in the speech to be delivered, such as rambling, so that the wording is precise, the expression is pure, and it is complete and perfect. It is to speak without hesitation or fear even in the midst of many learned individuals. It is to speak calmly after the other party has finished speaking, thus showing stability. It is to be naturally good, to be impartial, and to be in harmony with the mind of the opponent. Fifth, cutting off speech by means of interruption: What qualities, when possessed, cause speech to be cut off? These are cutting off the other's speech, leaving speech unfinished, and faults of speech. Cutting off the other's speech means admitting one's own faults in speech by saying, 'I am not good at this (unexamined, illogical, unrelated),' etc., and admitting the other's good qualities in speech by saying, 'You are good at this (examined, logical, related),' etc., after which there is nothing more to say. Leaving speech unfinished means, for example, being suppressed by the other party and abandoning the previous commitment to adopt another view, or switching from one topic to another, or abandoning the current topic and talking about food, drink, and stories of kings, etc.; or showing anger (hatred), or showing pride, or showing concealment (torment), or showing impatience (and misfortune), or (saying nothing) becoming bewildered (shrugging shoulders, lowering the head, harboring resentment, lacking confidence), etc., as it appears in the Sutras (spoken at the thirteen places of learning). Faults of speech include speaking various inappropriate words, which is rambling; being distracted by anger or joy, leading to confusion; words and meanings that are incomprehensible to the audience and the opponent, making communication impossible; being excessive, repetitive, or insufficient, which is inappropriate; lacking necessary meaning; being disconnected from the meaning to be expressed; being uncertain and illogical; even if the reason is valid, it needs to be proven like the conclusion to be proven; being improper and unsuitable to be brought up in an assembly, having excesses or deficiencies, which are meaningless; and saying what should have been said earlier later, etc.

---

ཕྱིས་སྨྲས་པས་ཆོག་པ་སྔར་སྨྲ་བ་དུས་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དམ་བཅས་ནས་སྨོད་ཅིང་སྨད་ནས་(ཡང་དེ་ཉིད་)དམ་འཆའ་བ་དང་(ཧ་ཅང་)མྱུར་ཆེས་པས་ རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་པ་མི་བརྟན་པ་དང་། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་དང་། རྗེས་བརྗོད་མ་ བྱས་པར་ལན་སྨྲ་བ་དང་། ལེགས་སྦྱར་གྱིས་མགོ་བརྩམས་ནས་ཕལ་སྐད་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་ པ་དང་། ཕལ་སྐད་ཀྱིས་མགོ་བརྩམས་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱིས་མཐར་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ མི་གསལ་བ་དང་། བར་སྐབས་སུ་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ཐོགས་རྡུག་དང་བཅས་པས་ཚིག་རྒྱུན་ ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། དྲུག་པ་སྨྲ་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། སྐྱོན་ཡོན་བརྟགས་ནས་སྨྲ་མི་སྨྲའི་ཚོད་ཤེས་ 1-837 པ་སྟེ། དེའང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མི་དགེ་བ་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བ་ལ་གཞག་པར་མི་ནུས་པས་ སྣོད་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁོར་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་ལེགས་མི་གོ་ཞིང་གཟུ་བོར་མི་གནས་ པས་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། བདག་ཀྱང་སྨྲ་བའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མི་མཁས་ པར་རིག་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་ལས་བཟློག་སྟེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལྟ་བ་ངན་པ་སྤངས་ནས་ ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྦྱར་དུ་རུང་བ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ། འཁོར་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཉེས་བཤད་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཤེས་ཤིང་གཟུ་བོར་གནས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནམ། བདག་ཀྱང་རང་གི་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱོང་བ་དང་། གཞན་ གྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཚར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ་རིག་ནས་སྨྲ་བར་བྱའོ། ། བདུན་པ་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། (གསུམ་ལས་དང་པོ།)ངེས་པར་ དགོས་པའི་ཆོས་གསུམ་བསྟན་པ་ནི། སྨྲ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་དགོས་པ་ འདི་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའང་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་གཞུང་ ལུགས་རྣམས་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བ་སྟེ། དེས་གཏམ་གྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ ལྟར་བྱང་བས་མི་འཇིགས་པ་ནི་གང་གིས་བཙུན་ཞིང་མཁས་པའི་མངོན་ཞེན་ཅན་ལ་སོགས་ པའི་འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །རིགས་པ་དང་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་ སྤོབས་པ་ནི་གང་གིས་སྨྲ་བའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ལན་གདབ་པ་ཤེས་པའོ། ། (གཉིས་པ།) ལེགས་པར་འདོད་པས་རྩོད་པ་སྤང་ཚུལ་ནི། དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པས་ཐམས་ ཅད་དུ་བརྩད་པར་བྱའོ་སྙམ་ན། ཡང་བདག་ཉིད་མཐོ་རིས་དང་ཐར་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ ལེགས་སུ་འདོད་པས་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའི། གཞན་ དག་དང་བརྩད་ཅིང་སྨྲ་བར་ནི་མི་བྱའོ། ། (གསུམ་པ།) དེ་ཉིད་མངོན་པའི་མདོ་དང་སྦྱར་བ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དོན་དངོས་བསྟན་པ་ 1-838 ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོད་ ཅིང་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་ག

【現代漢語翻譯】 之後再說可以說的，之前說不合時宜的話； 發誓之後謾罵，謾罵之後又（還是那樣）發誓；（非常）快速以至於變得倉促，不穩定； 與聲音的特徵相矛盾；沒有複述就回答； 用梵語開始，用俗語結束； 用俗語開始，用梵語結束等等，這些都是不清楚的； 中間說話和勇氣受到阻礙，導致話語不連貫。 第六，一定要從說話中產生的，是知道衡量優缺點之後，說與不說的分寸； 那是因為如果將反駁者從不善引導到善是不可能的，因為他們不是合適的容器； 聚集的聽眾們也不理解好壞，不能公正地對待，所以沒有優點； 自己也不具備說話的裝飾等，不精通，所以不要輕易說話； 反之，如果反駁者能夠拋棄惡見，接受正見，成為合適的容器； 聚集的聽眾們也能分辨好壞，公正對待，具備這些優點； 自己也擅長髮揮自己的優點，糾正他人的缺點等等，瞭解這些之後再說。 第七，對於說話時珍視的法，（分為三部分，第一部分）展示了必須具備的三種法： 爲了使說話完全純凈，以下這些是必不可少的：精通並熟悉能夠清晰展示自己和他人的宗派的論典； 這樣才能說出所有話題的根本。因為精通所以無所畏懼，無論是在哪個聚集的聽眾中，包括那些自以為是、有學問的固執己見者，都能暢所欲言。 具備合乎邏輯且能解脫的勇氣，無論在任何說話的場合，都能知道如何回答。 （第二部分）想要做得更好，就要避免爭論：如果因為精通這些就想在任何場合都爭論，那麼，自己想要獲得高尚和解脫，想要做得更好，就應該了解說話的優缺點等情況；不要與他人爭論。 （第三部分）將此與《阿毗達磨經》結合起來。（分為兩部分，第一部分）展示了實際內容： 正如世尊在《阿毗達磨經》中所說的那樣，爭論和說話是有缺點的

【English Translation】 Speaking later what could be said earlier, speaking out of season; Swearing and then cursing, cursing and then (still the same) swearing; (extremely) fast, becoming hasty, unstable; Contradicting the characteristics of sound; answering without repeating; Starting with Sanskrit and ending with vernacular; Starting with vernacular and ending with Sanskrit, etc., these are unclear; In the middle, speech and courage are hindered, causing speech to be incoherent. Sixth, what must arise from speaking is knowing the measure of speaking or not speaking after weighing the pros and cons; That is because if it is impossible to guide the opponent from the unwholesome to the wholesome, because they are not a suitable vessel; The assembled listeners also do not understand good and bad, and cannot be fair, so there are no merits; One does not possess the ornaments of speech, etc., and is not proficient, so do not speak lightly; Conversely, if the opponent can abandon wrong views and accept right views, becoming a suitable vessel; The assembled listeners can also distinguish between good and bad explanations, and be fair, possessing these merits; One is also skilled in promoting one's own merits, correcting the faults of others, etc., knowing these before speaking. Seventh, for the dharmas cherished in speaking, (divided into three parts, the first part) shows the three dharmas that must be possessed: In order to make speech completely pure, the following are indispensable: being proficient and familiar with the treatises that can clearly show one's own and others' tenets; In this way, one can speak the root of all topics. Because of proficiency, one is fearless, and can speak freely in any assembled audience, including those who are self-righteous and learned. Possessing the courage that is logical and liberating, knowing how to answer in any speaking situation. (Second part) Wanting to do better, one must avoid arguing: if because of proficiency in these, one wants to argue in any situation, then, wanting to attain nobility and liberation, wanting to do better, one should understand the advantages and disadvantages of speaking, etc.; do not argue with others. (Third part) Combining this with the Abhidhamma Sutra. (Divided into two parts, the first part) shows the actual content: Just as the Blessed One said in the Abhidhamma Sutra, arguing and speaking have shortcomings

---

ྱི་གནས་བཅུ་གཉིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་བསམ་ལ་ སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྙེད་བཀུར་ལ་མི་ལྟ་བར་སྒྲུབ་པ་ནན་ ཏན་གྱི་སྙིང་པོར་བྱེད་པ། རང་དོན་ལ་མ་ཆགས་པར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉེ་བར་ སྡུད་ཅིང་གཞན་དོན་ལྷུན་ལེན་པ། དུས་མྱུར་དུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་བླ་ ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་ པས་གཞན་དག་དང་རྩོད་པས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། ། (གཉིས་པ།) ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གནས་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དམ་ པའི་ཆོས་དགོས་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པའི་ ཕྱིར་མི་བརྩད་པར་བཤད་པས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པ་དཀོན་ན་རྩོད་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ ཏེ་ཀུན་ཤེས་པ་དཀོན་པ་དང་། གང་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་སྨྲ་བ་དེའང་སྐྱོན་གདགས་པའི་ བསམ་པའི་སྨྲའི། ཕ་རོལ་བོས་མ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་ པས་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། དཔང་བོ་གཟུ་བོ་གང་དག་གི་མདུན་དུ་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་ དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བ་དང་། ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དཀོན་པ་དང་། ཕྱོགས་སམ་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་དང་པོར་བྱུང་རྒྱལ་དུ་ ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞིང་རྒྱུན་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་དང་། ཚིག་དོར་དང་ལྟག་ཆོད་ དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཚར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་གཡོ་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ ངག་མ་རྫོགས་པར་ལན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་གཏམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་ དང་། གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་ཀྱང་མ་ལེགས་ཞེས་སྨོད་པ་གཏམ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ ཉེས་པ་དང་། ཚིག་རྩུབ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཚིག་བརླང་ 1-839 བོའི་ཉེས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ན་རང་ཡང་ཡིད་འཁྲུག་པའི་ཉེས་པ་སྟེ་ གང་ཉེས་པ་དྲུག་སྤངས་ནས་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་ནི་གནས་གཅིག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་དགའ་བས་ མ་གཡེངས་པར་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་འཁྲུག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། མ་ཞི་བ་ལ་དད་ པ་དཀའ་བས་གཞན་གྱི་སེམས་མ་དད་པ་སྲུང་ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། འཁྲུག་པར་གྱུར་ ན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་གནས་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པས་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་སྲུང་ ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། རྩོད་པ་ཕལ་ཆེར་རང་རྒྱལ་ཞིང་གཞན་ཕམ་པའི་ཆེད་དུ་སྨྲ་བས་ རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པའི་སེམས་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་། རྒྱལ་བའམ་ཕམ་ཡང་རྗེས་སུ་ ཆགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དཀོན་པ་དང་། ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་དཀོན་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་མི་གནས་པ་ནི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས

【現代漢語翻譯】 一位菩薩（Bodhisattva）見到十二處（gyi nas bcu gnyis，twelve places/bases of perception），在聞思（thos bsam，hearing and thinking）等善法方面顯著精進，不貪圖名利供養，以精進實修為核心。不執著于自身利益，親近並引導無量眾生，勇於承擔利他之事。爲了迅速成就自他二利，證得無上圓滿正等覺（yang dag par rdzogs pa'i byang chub，perfect and complete enlightenment），不應與他人爭論。 (第二部分) 解釋其特殊性，什麼是十二處？殊勝的大乘（theg pa chen po，Mahayana）佛法，具備必要性和所詮釋的最高意義，其自性深奧，即使不爭論地講解也很難使人完全理解，更何況是爭論呢？完全理解是稀有的。與人爭論時，對方懷著挑剔的心思來辯論；而自己則懷著純凈的願望，希望對方能夠明白，這也很難得。在作為證人的公正人面前辯論時，那些集會的人們，既要精通佛法和義理，又要具備辨別善惡的能力，這樣的人也很難得。最初接受並持續執著于錯誤的宗派或見解是錯誤的；使用如丟棄詞語、背後中傷、在不適當的場合反駁等不良手段進行辯論是錯誤的；在他人未說完時就插話是錯誤的；即使他人說得正確，也誹謗為錯誤，貶低他人言辭是錯誤的；使用粗暴的言語擾亂他人心緒是錯誤的；當他人說出不悅耳的話時，自己也心煩意亂是錯誤的——能夠避免這六種過失而進行辯論是稀有的，這是第一處。不被憤怒和喜悅所動搖，保持平靜祥和地辯論是稀有的。因為不平靜難以使人信服，所以守護他人未生起的信心而辯論是稀有的。如果心緒煩亂，就無法安住于解脫之境，因此守護自己的禪定（ting nge 'dzin，samadhi）而辯論是稀有的。大多數爭論都是爲了自己獲勝而使他人失敗，因此不帶輸贏之心進行辯論是稀有的。即使獲勝或失敗，也不因此而產生執著和痛苦，沒有煩惱是稀有的。如果產生煩惱，就難以體驗到身心的快樂，難以安住于快樂之中。無法安住于快樂之中，就難以生起對治的善法。 A Bodhisattva who sees the twelve places (gyi nas bcu gnyis, twelve places/bases of perception) diligently strives in virtuous aspects such as hearing and thinking (thos bsam, hearing and thinking), does not look to gain or honor, and makes diligent practice the essence. Without attachment to one's own benefit, he draws near and gathers countless sentient beings, and willingly undertakes the benefit of others. Desiring to quickly accomplish both one's own and others' benefit, and to manifestly and completely awaken to unsurpassed perfect and complete enlightenment (yang dag par rdzogs pa'i byang chub, perfect and complete enlightenment), one should not speak in contention with others. (Second part) Explaining the distinction, what are the twelve places? The supreme Mahayana (theg pa chen po, Mahayana) Dharma, possessing the necessity and the supreme meaning of what is to be expressed, is profound in its very nature. Even explaining it without contention makes it rare for all to understand, so what need is there to speak of contention? It is rare for all to understand. Also, the one with whom one speaks in contention speaks with the intention of finding fault; it is rare to speak with a pure intention to make the other understand what they do not know. It is also rare for the assembly before whom one speaks, the witnesses and arbiters, to be skilled and knowledgeable in Dharma and meaning, and to possess the discernment to distinguish good from bad. It is a fault to initially adopt and continuously cling to an evil faction or tenet; it is a fault to speak with evil cunning, such as abandoning words, backstabbing, or refuting in inappropriate situations; it is a fault to engage in speech at an inappropriate time, such as answering before the other has finished speaking; it is a fault to disparage another's good speech as bad, diminishing their words; it is a fault to disturb another's mind with harsh words and the like; it is a fault to become agitated oneself when another speaks unpleasant words - it is rare to speak having abandoned these six faults, this is the first place. It is rare to speak without being swayed by anger or joy, being peaceful and undisturbed. Because it is difficult to have faith in the unpacified, it is rare to protect the faith of others that has not arisen and to speak. If one becomes disturbed, one cannot abide in the state of liberation, so it is rare to protect one's own samadhi (ting nge 'dzin, samadhi) and to speak. Most contentions are spoken for the sake of one's own victory and the other's defeat, so it is rare to speak without the mind of victory or defeat. Even in victory or defeat, it is rare to be without attachment and suffering, without afflictions. If one becomes afflicted, it is rare to abide in the experience of physical and mental happiness. If one does not abide in happiness, it is rare for the antidotal virtuous qualities to arise.

【English Translation】 A Bodhisattva who sees the twelve places (gyi nas bcu gnyis, twelve places/bases of perception) diligently strives in virtuous aspects such as hearing and thinking (thos bsam, hearing and thinking), does not look to gain or honor, and makes diligent practice the essence. Without attachment to one's own benefit, he draws near and gathers countless sentient beings, and willingly undertakes the benefit of others. Desiring to quickly accomplish both one's own and others' benefit, and to manifestly and completely awaken to unsurpassed perfect and complete enlightenment (yang dag par rdzogs pa'i byang chub, perfect and complete enlightenment), one should not speak in contention with others. (Second part) Explaining the distinction, what are the twelve places? The supreme Mahayana (theg pa chen po, Mahayana) Dharma, possessing the necessity and the supreme meaning of what is to be expressed, is profound in its very nature. Even explaining it without contention makes it rare for all to understand, so what need is there to speak of contention? It is rare for all to understand. Also, the one with whom one speaks in contention speaks with the intention of finding fault; it is rare to speak with a pure intention to make the other understand what they do not know. It is also rare for the assembly before whom one speaks, the witnesses and arbiters, to be skilled and knowledgeable in Dharma and meaning, and to possess the discernment to distinguish good from bad. It is a fault to initially adopt and continuously cling to an evil faction or tenet; it is a fault to speak with evil cunning, such as abandoning words, backstabbing, or refuting in inappropriate situations; it is a fault to engage in speech at an inappropriate time, such as answering before the other has finished speaking; it is a fault to disparage another's good speech as bad, diminishing their words; it is a fault to disturb another's mind with harsh words and the like; it is a fault to become agitated oneself when another speaks unpleasant words - it is rare to speak having abandoned these six faults, this is the first place. It is rare to speak without being swayed by anger or joy, being peaceful and undisturbed. Because it is difficult to have faith in the unpacified, it is rare to protect the faith of others that has not arisen and to speak. If one becomes disturbed, one cannot abide in the state of liberation, so it is rare to protect one's own samadhi (ting nge 'dzin, samadhi) and to speak. Most contentions are spoken for the sake of one's own victory and the other's defeat, so it is rare to speak without the mind of victory or defeat. Even in victory or defeat, it is rare to be without attachment and suffering, without afflictions. If one becomes afflicted, it is rare to abide in the experience of physical and mental happiness. If one does not abide in happiness, it is rare for the antidotal virtuous qualities to arise.

---

་ལ་སེམས་ཤིང་རྒྱུན་དུ་ སྒོམ་པ་དཀོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་དུ་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་ པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལས་ མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལའང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་དཀོན་པ་སྟེ། མདོར་ན་རྩོད་པ་དམ་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་ པའོ། ། ༈ ༼གཉིས་པ།༽ བསྡུ་བ་སྨྲ་བ་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་ངེས། བདུན་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)མཚན་ཉིད་ ནི། རྗོད་བྱེད་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་བྱའི་ དངོས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ་དགོངས་པའི་དོན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་བཤད་ དགོས་པ་སྟེ། (གཉིས་པ།) དཔེར་ན་བརྗོད་པ་ལ་བཞི་ལས། (དང་པོ།)སྡིག་ཏོ་དག་པར་བསྒྱུར་པའི་ལྡེམ་ 1-840 དགོངས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དངོས་ཀྱི་དོན་འཇིག་རྟེན་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་གྲགས་པ་སོ་སོར་ ངེས་པའི་སྐྱེ་བོ་བླ་མ་ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ཤིང་། ཐུན་མོང་བའི་བླ་མ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ རྒྱལ་པོ་དང་། སྦྱིན་གནས་དམ་པ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་སྟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བོ་ ཆེན་པོའམ་མང་པོ་ནི་ཡུལ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་འཁོར་བ་ལང་དང་རྟ་དང་མ་ ཧེ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་བཅོམ་ན། མི་དེ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ཞེས་གསུངས་ ཀྱང་། དགོངས་པའི་དོན་ནི། ཕ་(དང་འདྲ་བ་)འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལས་དང་། མ་(དང་འདྲ་བ་)འགྲུབ་ པའི་སྲེད་པ་བསད་དེ་སྤང་བར་བྱས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་(དང་འདྲ་བ་)ཉེར་ལེན་དང་བཅས་པའི་ཀུན་ གཞི་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་(དང་འདྲ་བ་)མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཡུལ་ཁོར་དང་བཅས་པ་(དང་འདྲ་བ་) སྐྱེ་མཆེད་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པ་ན་མི་དེ་དག་པར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ། ཞེས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) དམན་པ་མཆོག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ལྡེམ་དགོངས་ནི་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དངོས་ཀྱི་ དོན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ངན་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། བྱས་པ་མི་ཤེས་པས་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་མི་གང་ཞིག་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ འབིགས་ཤིང་རྐུ་བས་འཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ངན་པ་རྫུན་ དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པས་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ངན་པ་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་དང་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱུགས་པ་ཟ་བ་དེ་ནི་ སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དགོངས་པའི་དོན་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་རྣམ

【現代漢語翻譯】 如果心思散亂，很少禪修，並且不持續修習善法，那麼原本沒有獲得的殊勝功德將會完全喪失。因此，從沒有將心安住於三摩地（梵文：samādhi，專注）的狀態轉變為安住於三摩地的狀態是困難的；即使安住於三摩地，也很難從煩惱的束縛中解脫出來。總之，爭論轉化為神聖的佛法是非常困難的。 （第二部分）總結：需要明確隱晦的意圖。 第七，什麼是需要明確的隱晦意圖？（分為兩部分，第一部分）定義：通過表達的詞語集合、句子集合和字母集合，將所要表達的事物的意義轉移到其他方面，並且需要完全改變意圖的意義來進行解釋。 （第二部分）例如，在四種表達方式中：（第一種）將罪惡轉化為清凈的隱晦意圖，正如所說：『如果有人殺害了世間公認為大惡之人的父母，以及共同的上師——國王，以及作為佈施對象的聖潔的修行者和婆羅門，即兩位持戒者，以及眾多的人，即地方的人民，並且摧毀了他們的財產，包括牛、馬、水牛等等，那麼這個人就會變得清凈。』 然而，意圖的意義是：殺害並捨棄如同父親一般的產生輪迴之因的業，以及如同母親一般的導致成就的貪愛；摧毀如同國王一般的伴隨執取的阿賴耶識（梵文：ālayavijñāna，阿賴耶識），以及如同持戒者一般的兩種我執，以及如同地方和其環境一般的包括生處在內的感官體驗，那麼這個人就會變得清凈。』需要這樣轉變來解釋。 （第二種）將低劣轉化為殊勝的隱晦意圖，正如所說：『如果有人不相信惡業的因果，因此不從事佈施等善行，並且因為忘恩負義而以恩報怨，從事各種不善行；如果有人從事惡劣的身業，例如挖開別人的房屋，通過偷盜為生，從事極其卑劣的行業；如果有人沉迷於惡劣的語業，例如說謊，從而摧毀了進入僧團的機會；如果有人像狗、烏鴉和餓鬼一樣食用嘔吐物等不凈之物，那麼這個人就是最殊勝的人。』 然而，意圖的意義是：阿羅漢（梵文：arhat，阿羅漢）們完全

【English Translation】 If the mind is distracted, meditation is rare, and virtuous practices are not continuously cultivated, then the extraordinary qualities that have not been attained will be completely lost. Therefore, it is difficult to transform from a state of not abiding in samadhi (Sanskrit: samādhi, concentration) to a state of abiding in samadhi; even when abiding in samadhi, it is difficult to be liberated from the bonds of afflictions. In short, it is very difficult for disputes to turn into the sacred Dharma. (Part Two) Summary: The implicit intentions need to be clarified. Seventh, what is the implicit intention that needs to be clarified? (Divided into two parts, the first part) Definition: Through the collection of expressing words, the collection of sentences, and the collection of letters, the meaning of the object to be expressed is transferred to other aspects, and the meaning of the intention needs to be completely changed for explanation. (Part Two) For example, in the four expressions: (First) The implicit intention of transforming sin into purity, as it is said: 'If someone kills the parents who are recognized as great evils in the world, as well as the common guru—the king, and the holy practitioners and Brahmins who are the objects of charity, that is, the two who hold vows, and the many people, that is, the people of the place, and destroys their property, including cattle, horses, buffaloes, etc., then this person will become pure.' However, the meaning of the intention is: killing and abandoning the karma that is like a father, which is the cause of samsara, and the craving that is like a mother, which leads to accomplishment; destroying the alaya-consciousness (Sanskrit: ālayavijñāna, storehouse consciousness) that is like a king, accompanied by attachment, and the two self-grasps that are like the vow-holders, and the sensory experiences including the place of birth that are like the place and its environment, then this person will become pure.' It needs to be transformed in this way for explanation. (Second) The implicit intention of transforming the inferior into the superior, as it is said: 'If someone does not believe in the cause and effect of evil deeds, therefore does not engage in good deeds such as giving, and repays kindness with enmity because of ingratitude, engaging in various unwholesome deeds; if someone engages in evil physical deeds, such as digging into other people's houses, making a living by stealing, engaging in extremely base industries; if someone indulges in evil verbal deeds, such as lying, thereby destroying the opportunity to enter the Sangha; if someone eats vomit and other impure things like dogs, crows, and hungry ghosts, then this person is the most superior person.' However, the meaning of the intention is: the Arhats (Sanskrit: arhat, worthy ones) completely

---

་ གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ན། རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ ཙམ་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་(ཨ་ཀྲི་ཏ་ཛྙཱ།)ནི་མ་བྱས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ 1-841 ལས་འདས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཁྱིམ་ འབིགས་བྱེད་པ་ནི་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ ཕྱི་མ་ལ་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཅོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་འཛིན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་རེ་བ་མེད་ཅིང་། སྐྱུགས་པ་ ཟ་བ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་དགོས་པ་ ལྟ་བུའོ། ། (གསུམ་པ།) སྲིད་རྒྱུ་ཐར་བར་བསྒྱུར་བའི་ལྡེམ་དགོངས་ནི། དངོས་ཀྱི་དོན་འཁོར་བ་སྙིང་ པོ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས་ཤིང་། འདུས་བྱས་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་ པར་གྱུར་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དགོངས་པའི་དོན་ ནི། སཱ་ར་སྙིང་པོ། བི་སཱ་ར་རྣམ་གཡེང་ཡིན་པས་རྣམ་གཡེང་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོའམ། མཆོག་ ཏུ་ཤེས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་། འདུས་བྱས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ ལ་གནས་པས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས། ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ལས་འཁོར་བར་ཁྱོད། །ཡུན་རིང་ཉོན་ མོངས་འབའ་ཞིག་གོ། ཞེས་(སྡོམ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་དྲངས་)པ་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་ཡུན་རིང་བོ་ དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ཏེ། སྒོམ་ལམ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་ དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། ། (བཞི་པ།) སྤང་བྱ་གཉེན་པོར་བསྒྱུར་བའི་ལྡེམ་དགོངས་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)སྦྱིན་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཡང་ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་སྦྱིན་པའི་ 1-842 ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དངོས་ཀྱི་དོན། སྦྱིན་པའི་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེར་སྣའི་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང་། སློང་བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་དང་། རེས་འགའ་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་ རིང་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དགོངས་པའི་དོན་ནི། སེར་སྣ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ པ་སྤངས་ནས། དེའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་ པ་དང་། ཡུན་རིང་བོར་སྦྱིན་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་དང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བའི་དཀའ་ སྤྱད་རྒྱ

【現代漢語翻譯】 當解脫智慧顯現時，以自生的智慧方式相信，不相信僅僅是他人所教導的；不知作為（梵文：Akrita-jnā，梵文羅馬擬音：akrita-jnā，漢語字面意思：未作知），即是知未作，也就是超越了悲傷，不被因緣所顯現聚集，而是直接知曉；破壞家宅者，即是斷除了所有導致再次受生的煩惱，因此，斷絕了來世輪迴中遭受痛苦的機會；在可見的法中，即使憑藉物質的力量維持身體，也對享樂和生命沒有期望，知道這如同吃嘔吐物一樣，這樣的人才是最殊勝的。需要像這樣翻譯和解釋。 （三）將輪迴之因轉化為解脫的隱秘意圖：字面意思是，將無意義的輪迴視為有意義，並且執著于常恒的造作之物等顛倒見解，被煩惱所完全困擾的心也能獲得殊勝的菩提。然而，其隱秘意圖是：薩拉（梵文：Sāra，梵文羅馬擬音：sāra，漢語字面意思：精華）是精華，比薩拉（梵文：visāra，梵文羅馬擬音：visāra，漢語字面意思：散亂）是散亂，因此將無散亂視為精華或殊勝，從而一心安住于禪定。從執著于常恒的造作之物等顛倒見解中解脫出來，直接證悟無常、痛苦、空性、無我的意義，從而獲得見道。正如（在兩句偈的註釋中引用）『因為慈悲，你將在輪迴中，長期只有煩惱』，爲了他人的利益，長期忍受苦行，被煩惱所困擾，從而圓滿了修道，最終獲得殊勝的菩提。需要像這樣翻譯和解釋。 （四）將應捨棄之物轉化為對治之法的隱秘意圖：（分為兩種，第一種）以佈施為例：如經中所說，菩薩具備五種條件，就能圓滿佈施波羅蜜多。這五種條件是什麼呢？字面意思是：增長與佈施相違背的吝嗇習性；厭倦佈施；對乞討者發怒；有時不願佈施少量財物；遠離佈施。然而，其隱秘意圖是：斷除包括習氣在內的吝嗇，從而使吝嗇的本性轉化為實相，並使其顯現增長；爲了長久地佈施，不惜捨棄身體和王位等，行持廣大的苦行。

【English Translation】 When the wisdom of liberation is seen, believing in the way of one's own intelligence, not believing merely in what is taught by others; not knowing action (Sanskrit: Akrita-jnā, Romanized Sanskrit: akrita-jnā, literal meaning: unmade knowledge), is knowing the unmade, that is, transcending sorrow, not manifestly gathered by causes and conditions, but directly knowing; the house-breaker is the one who has abandoned all the afflictions that cause rebirth, therefore, destroying the opportunity to accomplish suffering in future lives; in the visible Dharma, even if the body is maintained by the power of material things, there is no expectation for enjoyment and life, knowing that it is like eating vomit, that person is the most supreme. It is necessary to translate and explain like this. (3) The hidden intention of transforming the cause of existence into liberation: The literal meaning is to regard the meaningless cycle of existence as meaningful, and to adhere to inverted views such as the permanence of compounded things, and the mind that is completely afflicted by afflictions can attain supreme enlightenment. However, the hidden intention is: Sāra (Sanskrit: Sāra, Romanized Sanskrit: sāra, literal meaning: essence) is essence, visāra (Sanskrit: visāra, Romanized Sanskrit: visāra, literal meaning: distraction) is distraction, so regarding non-distraction as essence or supreme, thereby dwelling single-mindedly in samadhi. Liberating from inverted views such as attachment to the permanence of compounded things, directly realizing the meaning of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, thereby attaining the path of seeing. Just as (quoted in the commentary on the two verses) 'Because of compassion, you will be in samsara, with only afflictions for a long time', for the benefit of others, enduring asceticism for a long time, being afflicted by afflictions, thereby perfecting the path of cultivation, and ultimately attaining supreme enlightenment. It is necessary to translate and explain like this. (4) The hidden intention of transforming what should be abandoned into an antidote: (Divided into two types, the first) Taking generosity as an example: As stated in the sutra, a Bodhisattva who possesses five conditions can perfect the pāramitā of generosity. What are these five conditions? The literal meaning is: increasing the habit of stinginess that is contrary to generosity; being tired of generosity; being angry with beggars; sometimes unwilling to give a small amount of wealth; being far away from generosity. However, the hidden intention is: abandoning stinginess, including its habitual tendencies, thereby transforming the nature of stinginess into reality, and making it manifest and increase; for the sake of long-term generosity, not hesitating to give up the body and kingdom, etc., practicing great asceticism.

---

་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ངལ་ཞིང་སྐྱོ་སྐྱོ་ལྟར་བྱེད་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་ ལ་བཏང་ཟིན་པས་བསླང་ཅི་དགོས་ཁྱེར་བས་ཆོག་མོད་སྙམ་དུ་སློང་བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་དང་། དུས་རེས་འགར་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། དུས་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁེ་དང་གྲགས་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་མ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་དགོས་པ་ ལྟ་བུའོ། ། (གཉིས་པ།) ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ མཆོག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དངོས་ཀྱི་དོན། འཁྲིག་པ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲིག་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་ཚོལ་ཞིང་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། འཁྲིག་པ་སྤོང་བ་ལ་གཡེང་ཞིང་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ སྐྱེད་པ་དང་དུ་ལེན་ཞིང་བསྟེན་པ་དང་། འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོ་གཉིས་ སྦྱོར་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། དགོངས་པའི་དོན་ནི། རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་ 1-843 གཏོགས་པ། །གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལས། །ངེས་ འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཡིན་པར་དགོངས། །ཞེས་པ་ལྟར་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་ དུ་འཁྲིག་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་ཚོལ་ཞིང་། དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཤེས་པས་སྤོང་བ་དང་། གཡེལ་བ་ནི་ཨུ་པེ་ཀྵ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་ན། ཨུ་པ་ཡ་ཐབས་དང་། ཨཱི་ཀྵ་ཎཾ་རྟོག་པ་ཡིན་པས། འཁྲིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་ལེགས་པར་ རྟོག་པ་དང་། དང་དུ་ལེན་པ་ནི་ཨཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཨཱདྷྱཱད་ཨད་མ་ནང་དང་པྲ་ཝཱ་ ས་ནཾ་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པས། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ དང་། སྐྲག་པ་ནི་ཨུ་ཏྲ་སྱ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཨུཏ་ཏཱ་ར་ཎཱ་ཡ་བསྒྲལ་པའི་ཆེད་དང་། བྱཱ་བ་སྱ་ཏི་ རྩོལ་བ་ཡིན་པས། འཁྲིག་པ་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་ བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ ཀྱིས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་འཇིག་ རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ་ ཞེས་བསྒྱུར་ནས་བཤད་དགོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། འབེལ་ གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་

【現代漢語翻譯】 就像大人物一樣，表現得非常疲憊和沮喪；認為所有的財產都已經給了別人，所以沒有必要再去乞討，拿走就足夠了，對乞討感到憤怒；有時不給予任何東西，但總是給予一切；給予親近的人；爲了利益和名聲而給予等等，必須翻譯並解釋說，要遠離這些不純潔的佈施。 (二)關於梵行方面：正如所說，菩薩具備五種條件，就具備了梵行的戒律，並且具備了超越世間的梵行之最勝道。這五種條件是什麼呢？不尋求在性行為之外的其他性行為的解脫，而是進行性行為；專注于放棄性行為並保持中立；接受和依賴性慾的產生；害怕作為性行為對治法的觀修不凈觀等等；以及不斷地將男女二根結合在一起。雖然這樣說，但其含義是：如《莊嚴經論》所說：『除了法界之外，因為沒有法，所以諸佛認為從這些之中，解脫和貪著是存在的。』因此，不尋求在性行為的自性之外的其他性行為的解脫，而是通過如實地瞭解其真如來放棄它。『Gyelwa』（གཡེལ་བ་）是『Upeksha』，如果用詞源來解釋，『Upa』是方法，『Ikshanam』是思考，所以是對放棄性行為的方法進行很好的思考。『Dang du lenpa』（དང་དུ་ལེན་པ་）是『Adhiwasana』，其中『Adhyad』是內部，『Prawasanam』是外部，所以是將內部產生的性慾驅逐到外部。『Trakpa』（སྐྲག་པ་）是『Utrasya』，其中『Uttaranaya』是爲了解脫，『Byawasyati』是努力，所以是爲了通過對治性行為的法來努力解脫一切眾生。不斷地將止觀雙運，通過煩惱的清凈和因果來區分的四諦，爲了證悟而結合世間和出世間的兩種道，並進入禪定。必須這樣翻譯和解釋。在《阿毗達磨集論》中，這被稱為『決定勝談』，即一切。

【English Translation】 Like great figures, acting very tired and dejected; thinking that all possessions have already been given to others, so there is no need to beg, taking is enough, and being angry at begging; sometimes not giving anything at all, but always giving everything; giving to close ones; giving for the sake of profit and fame, etc. It must be translated and explained that one should stay away from these impure acts of generosity. (2) Regarding the aspect of celibacy: As it is said, a Bodhisattva who possesses five qualities possesses the discipline of celibacy, and possesses the supreme path of celibacy that transcends the world. What are these five? Not seeking liberation from sexual activity other than sexual activity itself, but engaging in sexual activity; focusing on abandoning sexual activity and remaining neutral; accepting and relying on the arising of sexual desire; fearing the contemplation of impurity as an antidote to sexual activity, etc.; and constantly joining the two organs of male and female. Although it is said like this, the meaning is: As the Ornament of the Sutras says: 'Apart from the Dharmadhatu, because there is no Dharma, the Buddhas consider that from these, liberation and attachment exist.' Therefore, not seeking liberation from sexual activity other than the nature of sexual activity itself, but abandoning it by knowing its suchness as it is. 'Gyelwa' (གཡེལ་བ་) is 'Upeksha,' and if explained etymologically, 'Upa' is method, and 'Ikshanam' is contemplation, so it is contemplating well the method of abandoning sexual activity. 'Dang du lenpa' (དང་དུ་ལེན་པ་) is 'Adhiwasana,' where 'Adhyad' is internal and 'Prawasanam' is external, so it is expelling the sexual desire that arises internally to the outside. 'Trakpa' (སྐྲག་པ་) is 'Utrasya,' where 'Uttaranaya' is for liberation and 'Byawasyati' is effort, so it is striving to liberate all beings through the Dharma that is the antidote to sexual activity. Constantly joining the two paths of Shamatha and Vipassana, the four truths distinguished by the purification of afflictions and cause and effect, in order to realize the two paths of the world and beyond, and entering into meditation. This is how it must be translated and explained. In the Abhidharmasamuccaya, this is called 'Definite Eloquence,' which is everything.

---

ལས་བཏུས་པ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། ༈ མཚན་གྱིས་ངེས་པའི་ཚིག། མཚན་གྱི་ངེས་ཚིག་གིས་བསྡུས་པ་ལ། (གཉིས་ལས་དང་པོ།)དྲི་བ་ནི། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ བཤད་ཟིན་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། (གཉིས་པ།)ལན་ནི་ས་མུཙྪ་ཡ་ཞེས་པ་ངེས་ཚིག་གིས་བཤད་ན། (རྩོམ་པ་པོ་ཕལ་ བས་བཏུས་པ་མ་ཡིན་གྱི་)ས་མེ་ཏྱ་རྟོགས་ནས། ཨུ་ཙྪ་ཡ་བཏུས་པ་སྟེ། འཕགས་པས་དོན་དམ་པའི་ ཆོས་མངོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ལེགས་པར་བཏུས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །(དེ་ཡང་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི་)ས་མན་ཏདྲ་ཀུན་ནས་ཏེ། ཆོས་མངོན་པའི་ 1-844 མདོ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་མཐའ་ཡས་པ་ཀུན་ནས་བསམ་པར་ནུས་ཤིང་། བསམ་པ་ལས་ཕན་ཡོན་ཡོད་པ་བསམ་བྱའི་གནས་ཐམས་ཅད་བཏུས་ནས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །(བརྩམས་པ་ལས་ཕན་ཡོན་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་)སམྱཀ་ཡང་དག་པར་ཨུཙྪཏྭ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཨ་ཡ་ཏ་ནཾ་གནས་ཏེ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་རབ་གསུམ་གོམས་པར་བྱས་ནས་བླང་ དོར་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཀྱི་བར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གཞིའམ། གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་ པོ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེའི་ལམ་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པ་ལ་འཁྲུལ་བ་ སྤང་བའི་ཆེད་དུ། རྣམ་པར་དག་པའི་གཞུང་ལུགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པས་ ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སློབ་ དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཚིག་དོན་ མཐའ་དག་གསལ་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ༈ དོན་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ། དོན་དེ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་བའི་ཚུལ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་ ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་དུ་བརྩམས་ཤིང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ལས། སྔོན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་ པར་མཛད་པའི་དུས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་(ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ།)ཛི་ན་མི་ཏྲ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་ བཤེས་གཉེན་དང་། ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དབང་པོའི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ ལོ་ཙཱ་བ་བན་དྷེ་(ཞང་སྣ་ནམ།)ཡེ་ཤེས་སྡེས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ལས་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ དག་ཀྱང་མཛད་དེ། འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པའོ།། །། 1-845 རབ་འབྱམས་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་གྱུར་རྣམ་དག་གཞུང་གི་རྣམ་བཤད་

【現代漢語翻譯】 《事聚論》第五品釋 以名稱確立詞義 以名稱的確定詞義來概括。（二者中的第一個）提問：既然如此，已經很好地闡述了這部論著，為什麼稱作《阿毗達磨集論》呢？（第二個）回答：根據詞源學解釋，Samuccaya（藏文：ས་མུཙྪ་ཡ་）的意思是：（不是由普通的作者收集的）Sametya（藏文：ས་མེ་ཏྱ་）覺悟之後，Uccaya（藏文：ཨུ་ཙྪ་ཡ་）收集，即聖者現量覺悟並通達了勝義阿毗達磨的真如，因此很好地收集了。（也不是隻展示一部分）Samantat（藏文：ས་མན་ཏདྲ་）是從一切方面，即從阿毗達磨的經部等無邊廣大的論藏中，能夠思考，並且從思考中產生利益，收集了所有應思考之處並加以闡述。（也不是著作了沒有利益的）Samyak（藏文：སམྱཀ་）正確地Uccatva（藏文：ཨུཙྪཏྭ་）見到之Ayatanam（藏文：ཨ་ཡ་ཏ་ནཾ་）處，即從這裡產生，如果通過串習三種智慧，並修習取捨，以不顛倒的方式，能夠獲得直至現證圓滿正等覺的果位的基礎或殊勝之處。因此，對於那些想要捨棄輪迴的一切痛苦，獲得一切智智的大樂的人們來說，爲了避免在修習甚深道時產生錯謬，應當以聽聞和思維如理地進入這種清凈的論典。 《正法阿毗達磨集論》由大學者聖無著所著，圓滿結束，已經清楚地闡述了所有詞句的意義。 善為翻譯之方式 善為翻譯的方式是：這部論典由論師以優美的梵語寫成，位於印度聖地。以前，當聖人們在西藏弘揚佛法時，印度的大學者（克什米爾班智達）吉那彌扎（藏文：ཛི་ན་མི་ཏྲ་，梵文天城體：जिनामित्र，梵文羅馬擬音：jinamitra，漢語字面意思：勝友），戒勝菩提（藏文：ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་，梵文天城體：शीलेंद्रबोधि，梵文羅馬擬音：śīlendrabodhi，漢語字面意思：戒自在菩提），以及校對者譯師班智達（藏文：ཞང་སྣ་ནམ།）益西德（藏文：ཡེ་ཤེས་སྡེ།）從梵文翻譯成藏文並進行校對，通過講授和辯論確定下來，從而為有緣者帶來了巨大的利益。 浩瀚經論如海飾，清凈論典之釋文

【English Translation】 Explanation of the Fifth Chapter of the Compendium of Matters Establishing the Meaning by Name Summarizing by establishing the meaning of the name. (The first of two) Question: Since this treatise has been so well explained, why is it called 'Abhidharma-samuccaya' (Compendium of Abhidharma)? (The second) Answer: Explaining by etymology, Samuccaya means: (not collected by ordinary authors) having realized Sametya, Uccaya is collected, that is, the noble one directly realizes and comprehends the suchness of the ultimate Abhidharma, therefore it is well collected. (It is not just showing a part) Samantat is from all aspects, that is, from the Sutras of Abhidharma and other boundless and vast collections of treatises, able to contemplate, and from contemplation arises benefit, collecting all that should be contemplated and explaining it. (It is not that it was composed without benefit) Samyak correctly Uccatva seeing the Ayatanam, that is, arising from here, if by practicing the three wisdoms, and practicing acceptance and rejection, in a non-inverted way, one can obtain the basis or excellent place for achieving the result up to the direct realization of perfect enlightenment. Therefore, for those who want to abandon all the sufferings of samsara and obtain the great bliss of omniscient wisdom, in order to avoid mistakes in practicing the profound path, they should enter this pure treatise properly through hearing and thinking. The Compendium of Righteous Abhidharma, composed by the great scholar Arya Asanga, is completed, and the meaning of all the words has been clearly explained. The Way of Good Translation The way of good translation is: this treatise was written by the teacher in beautiful Sanskrit, located in the holy land of India. Previously, when the holy beings propagated and expanded the Buddha's teachings in Tibet, the great Indian scholars Jinamitra (Friend of the Conquerors), Śīlendrabodhi (Power of Moral Discipline and Enlightenment), and the reviser translator Yeshe De translated and revised it from Sanskrit into Tibetan, and established it through teaching and debate, thus bringing great benefits to those who are fortunate. Vast scriptures are like ornaments of the sea, explanation of pure treatises

---

འདི། ། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་རྣམ་དག་ལུང་དང་རིགས་པ་དང་། ། བློ་གྲོས་གསལ་ལྡན་བརྟན་པའི་ཐུགས་མངའ་འདྲེན་པ་མཆོག་གི་ལེགས་བཤད་སོགས། ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཉེར་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་བཀོད། །༡ ཇི་ལྟར་དཀར་གསལ་གངས་ཀྱི་རི་བོ་ཡང་། ། ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཆེས་གསལ་འགྱུར་བ་བཞིན། ། རྣམ་དག་གཞུང་འདི་མཆོག་ཏུ་གསལ་མོད་ཀྱང་། ། རྣམ་བཤད་འདིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བགྱིས། །༢ གཞུང་འདི་སྔོན་གྱི་དམ་པ་མང་པོའི་རྣམ་འགྲེལ་དག་གིས་རིམ་པར་བཤད་མོད་དེ་ལྟ་ ནའང་། ། གཞུང་རྣམས་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཚིག་གིས་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ལྡན་གདན་སར་གནས་སོགས་བཤེས་གཉེན་ མང་པོས་བསྐུལ་བའི་ངོར། ། ལེགས་པར་བསམས་ཏེ་འབད་པས་བསྡེབས་མོད་ཉེས་པ་མཆིས་ན་དམ་པ་རྣམས་ལ་ བཟོད་པ་གསོལ། །༣ ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་མཁའ་ལྡིང་བགྲོད་པ་ལྟར། ། འདབ་ཆགས་གཞན་ཡང་བགྲོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། ། མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་བཤད་སྤེལ་བ་ལྟར། ། 1-846 བདག་ཀྱང་ལེགས་བཤད་འཆད་ལ་སྤྲོ་བར་གྱུར། །༤ རྙེད་ལ་རྐམ་ཞིང་སྡིག་གྲོགས་དང་ལྡན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་པའི། ། དམན་པ་མཆོག་འཛིན་གཟུ་ལུམ་ཅན་དག་རྣམ་བཤད་འདི་ཡིས་མགུ་དཀའ་མོད། ། གནས་ལུགས་རྟོགས་ནས་ཕྱོགས་འཛིན་སྤངས་ཏེ་རྣམ་དག་གཞུང་འདི་འཆད་འདོད་ པའི། ། སྐལ་བཟང་དང་ལྡན་དམ་པའི་ཚོགས་ཀུན་ལེགས་བཤད་འདིས་ཀྱང་དགྱེས་པར་ མཛོད། །༥ ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་ཡང་། ། ལྟ་མི་ཤེས་པའི་མི་རྣམས་མི་མགུ་ཞིང་། ། རྟོག་མཁས་དེད་དཔོན་མཆོག་རྣམས་མགུ་བ་ལྟར། ། ཆོས་ཚུལ་འདི་ལའང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཉིད། །༦ བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་མཁའ་ལས་ལེགས་འོངས་རྣམ་བཤད་ཉིན་བྱེད་འོད་ཟེར་གྱིས། ། དམ་ཆོས་མངོན་པའི་པད་ཚལ་ཡིད་འོང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས་བྱུང་བའི། ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རོ་མཆོག་དང་ལྡན་ལེགས་བཤད་སྦྲང་རྩིའི་དགའ་སྟོན་འདིས། ། བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་རྐང་དྲུག་ལྡན་རྣམས་ཕན་བདེའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག །༧ ཚུལ་འདི་བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས། ། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་རྣམ་དཔྱོད་གསལ་ལྡན་པའི། ། བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱར། ། དགེ་བས་འགྲོ་ཀུན་ཀུན་མཁྱེན་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །༨ དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་ 1-847 སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པའི་ གནས་ལྔ་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ། བོད་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་ ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དགེ་ལྡན་ས་བཟངས་སུ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའོ། །བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ དང་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་

【現代漢語翻譯】 此論，乃依聖者與佛子之語，無垢之論釋，正量與理路， 具明智與堅毅之心，導師之殊勝教言等， 依止諸聖者之語，為利求義者而作。 །1 猶如潔白之雪山， 更因月光而益發皎潔， 此清凈之論本已極明晰， 然此論釋亦令其更為顯明。 །2 此論雖經昔日諸多聖者之論釋次第闡述，然， 為令諸論皆得圓滿，並以清晰之語易於理解之故， 應具足大福德之財富，住於法座等，應諸多善知識之勸請， 善加思量後勤勉撰著，若有錯謬，祈請諸聖者寬恕。 །3 如雄鷹翱翔于天空， 如其他飛鳥亦能飛翔一般， 如智者們弘揚善說， 我亦樂於宣講善說。 །4 貪得無厭，與惡友為伴，依仗邪妄之我慢， 以卑劣為殊勝，心懷偏見者，此論釋實難令其滿意。 然對於通達實相，捨棄偏執，欲解說此清凈論典之， 具善緣之聖者眾，此善說亦愿令其歡喜。 །5 猶如珍貴之寶珠， 不識之人亦不悅， 然精通之導師則喜悅， 此佛法之理亦復如是。 །6 自廣闊之智慧虛空，善妙而生之論釋日光， 開啟了令人心曠神怡之正法現觀蓮園， 以此具足甚深廣博之妙味，善說甘露之盛宴， 愿具慧之求義者，皆能享用利樂之盛宴。 །7 此乃依仗上師之恩德， 廣聞博學且具明辨之， 智慧幢幡吉祥者所著， 愿以此善行，令一切眾生速得一切智智。 །8 《對法論集論》之釋，名為《知識明晰顯現》，乃依仗具吉祥上師之恩德，於五明處略得智慧之光芒者，藏地班智達蔣揚·洛哲（འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས།，Jamyang Lodroe）于格魯（དགེ་ལྡན།）聖地所著，愿此能廣利佛法與無量眾生。

【English Translation】 This treatise, based on the words of the Victorious Ones and Bodhisattvas, the immaculate commentaries, valid reasoning and logic, Possessing clear wisdom and steadfast mind, the excellent teachings of the supreme guide, etc., Is composed for the benefit of those seeking meaning, relying on the words of the holy ones. །1 Just as the white snow mountain, Becomes even brighter with the light of the moon, This pure treatise is already extremely clear, But this commentary also makes it even clearer. །2 This treatise has been explained in sequence by the commentaries of many holy ones of the past, but, In order to make all the treatises complete and easily understood with clear words, One should possess the wealth of great merit, reside on the throne, etc., at the request of many spiritual friends, Having thought well, it is diligently composed, but if there are errors, I ask the holy ones for forgiveness. །3 Just as a garuda soars in the sky, Just as other birds also fly, Just as the wise ones spread good teachings, I am also delighted to expound good teachings. །4 Those who are greedy for gain, associated with bad friends, relying on perverse pride, Holding the inferior as superior, and those with prejudice, this commentary is difficult to please. But for those who understand the true nature, abandon bias, and wish to explain this pure treatise, May this good teaching also please all the fortunate assembly of holy ones. །5 Just like a precious jewel, People who do not know how to see it are not pleased, But the skilled guides are pleased, This is how it is with this Dharma. །6 From the vast sky of intelligence, the rays of the sun of the well-spoken commentary, Opening the delightful lotus garden of the Abhidharma, With this feast of nectar of well-spoken words, possessing profound and vast flavors, May those with intelligence and seeking meaning enjoy the glory of benefit and happiness. །7 This is due to the kindness of the holy guru, Having heard much and possessing clear discernment, Composed by the glorious banner of wisdom, May all beings quickly attain omniscience through this virtue. །8 The commentary on the Compendium of Abhidharma, called Illuminating the Clear Appearance of Knowledge, is composed in the sacred Geluk (དགེ་ལྡན།) site by Jamyang Lodroe (འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས།), a Tibetan pandita who has gained some light of wisdom in the five sciences, relying on the kindness of the glorious and holy gurus. May it greatly benefit the precious teachings and many sentient beings.

---

ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག། །། མངྒ་ལམ་བྷ་ཝ་ཏུ། མངོན་པའི་མདོ་ནི་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཚབ་ལ། །གསུངས་ཤིང་དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་ མེད་ལའོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཐོགས་མེད་དབྱིག་གཉེན་དང་། །བློ་བརྟན་གང་བ་སྤེལ་ ལས་རིམ་བརྒྱུད་དེ། །ཛི་ན་མི་ཏྲས་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་ལའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་(ནམ་ནང་)ཟླ་ བའི་རྡོ་རྗེ་དང་། །(ལྷ་ལུང་)དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་(དཔའ་)རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་(གསུམ་ཀ)ལའོ། །དེ་ནས་ རྒྱལ་(བའི་ཡེ་ཤེས་)དང་(བུ་)མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ལའོ། །དེ་ནས་རིམ་བཞིན་(སེ་བཙུན་)གཞོན་ནུ་ དབང་ཕྱུག་དང་། །(འགར་མི་)ཡོན་ཏན་(ཁུ་སྟོན་)གཡུང་དྲུང་བརྩོན་འགྲུས་གཡུང་དྲུང་དང་། །(ཁྲི་ བཟང་འབར་)ར་རྒྱལ་(ཚུལ་སེང་)ལི་(ཆོས་གྲགས་)གསུམ་དར་མ་སྙིང་པོ་དང་། །ཡེ་འབྱུང་འབན་(དཀོན་ མཆོག་རྡོ་རྗེ་)དང་ཐོ་(སྟོན་)དང་སྟོན་སྐྱབས་དང་། །འཇད་པ་གཞོན་བྱང་འབྲི་མཚམས་ཞང་དང་ ནི། །བོ་དོང་རིན་རྩེ་སྟག་སྡེ་སེང་རྒྱལ་དང་། །མཁན་ཆེན་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ། ། ས་བཟང་པཎྜི་ཏ་(བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་བདག་)ལ་གནང་བའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དབྱངས་ ཆོས་ཀྱི་མགོན་པོ་དང་། །ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བསོད་ནམས་ལའོ།། །། དགེའོ། ། ༀ་སྭ་སྟི། ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དབྱིངས། །བརྟན་གཡོ་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་ རྟག་བཞུགས་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་འགྲོ་ཀུན་སྒྲིབ་གཉིས་ལེགས་བསལ་ཕྱིར། །མདོ་དོན་མཐར་ ཐུག་ཟབ་ཆོས་ཐང་མར་བརྡལ། །རྒྱུད་རྒྱལ་ཆུ་གཏེར་དངོས་གྲུབ་རླབས་ཕྲེང་འཁྲིགས། ། ཟབ་དོན་ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་འབུམ་བརྡལ་ལས། །རྨད་བྱུང་ལེགས་བཤད་སྦྱོར་བ་འདིར་ འོངས་པ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྲས་བཅས་བསྐྱེད་པའི་ཡུམ། །སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཆོག་ 1-848 རྣམ་པར་དག་པ་འདི། །སྐལ་ལྡན་འགྲོ་ལ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། །གྲངས་མེད་གླེགས་བམ་ སྣང་བརྙན་འབད་མེད་དུ། །སྤེལ་ཕྱིར་སྤར་འཕྲུལ་གསར་བསྐྲུན་མཛད་པ་འདི། །དངོས་དང་ བརྒྱུད་ནས་གང་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མཐུན་རྐྱེན་ཡོན་སྦྱར་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག ། བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་འབད་པས་བསྒྲུབས། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བར་ཆད་དབྱིངས་ སུ་ཞི། །འདི་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསོད་ནམས་གང་འགྲུབ་པ། །སྲིད་ཞིའི་ལེགས་བྱས་ཀུན་དང་ལྷན་ ཅིག་ཏུ། །ཡོངས་སུ་ཞུགས་པས་མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་ཀུན། །བླ་མེད་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་འཁོད་ པར་ཤོག །ལས་འདིར་འབད་རྩོལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡོད་དང་། །ཕ་མའི་གཙོར་གྱུར་འབྲེལ་ ཐོག་འདས་ལྡན་དང་། །སྐྱེ་བོ་སྲིད་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཀུན། །སྐུ་བཞི་མཆོག་གི་རྒྱལ་ སར་བགྲོད་པར་ཤོག །ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡང་། །ཚེ་རིང་ནད་མེད་ལོངས་ སྤྱོད་རྒྱས་པ་དང་། །བདུད་ཀྱི་ལས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ཞི།

【現代漢語翻譯】 愿一切變得偉大！吉祥如意！ 《現觀莊嚴論》的教義傳給了勝者的繼承者，然後由他傳給了彌勒菩薩。 這部論典由無著、世親，以及具慧者們依次相傳，之後由智友傳給了迦覺祥三位大師。 他們又傳給了（南囊）月金剛，（拉隆）吉祥金剛，（帕）嘉瓦益西（三位）。 之後傳給了嘉瓦（益西）和（布）秋吉益西。 然後依次傳給了（色尊）堅努旺秋，（噶米）云丹，（庫敦）雍仲策程雍仲，（赤桑巴）惹嘉，（楚僧）李，（曲扎）松達瑪辛波，耶炯本（袞秋多吉）和托（敦）和敦嘉，杰巴賢江智美祥，以及博東仁孜達德僧嘉，堪欽洛哲丹巴，最後傳給了薩桑班智達（洛哲堅贊貝桑波）。 之後傳給了蔣揚曲吉袞波和釋迦比丘仁欽索南。 吉祥圓滿！ 嗡 索斯帝！法身周遍，樂空雙運之界，恒常安住於一切動靜之生命中，然未悟之眾生為二障所覆，為凈除此障，故開顯了義究竟之甚深法。 如續部之王，如意寶之寶藏，從中涌現出奇妙之善說。 此乃三世諸佛菩薩之母，最勝之修行方法，愿此清凈之法，于具緣眾生中弘揚光大。 為毫不費力地傳播無數經卷之影像，故新創此印刷技術。 凡直接或間接與之相關者，皆以純凈之發心，貢獻資財，提供助緣，為利益佛法與眾生而努力。 愿內外密之障礙皆消於法界。 愿由此所成就之廣大功德，與三界之善行匯聚，令無邊眾生皆能證得無上佛位。 愿所有參與此事業者，以及以父母為首之所有已逝親眷，和所有處於輪迴中的眾生，皆能趨入四身圓滿之佛境。 乃至菩提心要之間，愿壽命綿長，無有疾病，受用豐饒，一切魔業與違緣皆得平息。

【English Translation】 May everything become great! May there be auspiciousness! The teachings of the 'Abhisamayalankara' were transmitted to the successor of the Victorious One, and then by him to Maitreya. This treatise was passed down successively by Asanga, Vasubandhu, and those with wisdom, and then by Jinamitra to the three masters Kacho Zhang. They then transmitted it to (Namnang) Zla Dorje, (Lhalung) Palgyi Dorje, (Pa) Gyalwai Yeshe (the three). After that, it was transmitted to Gyalwa (Yeshe) and (Bu) Chokyi Yeshe. Then, in sequence, to (Setzun) Zhonnu Wangchuk, (Garmi) Yonten, (Khuton) Yungdrung Tsegong Yungdrung, (Khisangbar) Ragyal, (Tsulseng) Li, (Chokdrag) Sung Darma Senge, Yehyung Ben (Konchok Dorje) and To (Tun) and Tunkyab, Jepa Zhonjang Drime Zhang, and Bodong Rintse Takde Sengyal, Khenchen Lodro Tenpa, and finally to Sa-zang Pandita (Lodro Gyaltsen Palsangpo). After that, it was transmitted to Jamyang Chokyi Gonpo and Shakya Bhikshu Rinchen Sonam. May it be auspicious and perfect! Om Swasti! The Dharmakaya is all-pervading, the realm of bliss and emptiness united, constantly abiding as the life force of all that moves and is still, yet unenlightened beings are obscured by the two veils. To purify these obscurations, the profound Dharma of ultimate meaning is revealed. Like the king of tantras, like a treasure trove of wish-fulfilling jewels, from which arises a wondrous cascade of excellent teachings. This is the mother of all Buddhas and Bodhisattvas of the three times, the supreme method of practice. May this pure Dharma flourish and spread among fortunate beings. To effortlessly propagate the images of countless scriptures, this new printing technology has been created. May all who are directly or indirectly involved contribute resources and provide support with pure intention, striving to benefit the Dharma and all beings. May all outer, inner, and secret obstacles be pacified into the Dharmadhatu. May the vast merit that is accomplished through this, combined with all the virtuous deeds of samsara and nirvana, cause limitless beings to attain the supreme state of Buddhahood. May all who are involved in this endeavor, as well as all deceased relatives, especially parents, and all beings abiding on the path of existence, proceed to the supreme state of the four Kayas. Until the very essence of enlightenment, may there be longevity, freedom from illness, abundant resources, and may all demonic activities and unfavorable conditions be pacified.

---

།བསམ་པའི་དོན་ཀུན་ཡིད་ བཞིན་འགྲུབ་པར་ཤོག །སྤར་འདི་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ། །དུས་བཞི་ སྙོམས་ཤིང་ལོ་ཕྱུག་རྟག་ཏུ་ལེགས། །འཐབ་རྩོད་འཁྲུག་པའི་མིང་ཙམ་མེད་པ་དང་། །བཀྲ་ ཤིས་དཔལ་འབར་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དུ་ཤོག །ཅེས་པ་འདི་ཡང་གང་ལའང་སྦྱར་ཆོག་པའི་སྤར་ བྱང་སྨོན་ཚིག་ཏུ་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་བཟང་པོས་སྨོན་པའོ། །

【現代漢語翻譯】 愿所有願望皆如意成就！愿此經版所在之處，四季調和，年年豐收！愿無有爭鬥戰亂之名，吉祥光芒照耀，成為世界的莊嚴！此為可用於任何經版的印版題記祈願文，由阿旺云丹桑布所發願。 愿一切所思所愿，皆能如意成就。愿此經版所在之處，四時平和，年年豐收。愿爭端戰亂之名亦不復存在，吉祥之光普照，成為世間永恒的莊嚴。此乃可用於任何經版的印版吉祥祈願文，由阿旺云丹桑布虔誠祝願。

【English Translation】 May all aspirations be fulfilled as wished! In every place where this print resides, may the four seasons be balanced and the harvests always be plentiful! May there be no mention of strife or conflict, and may auspicious glory blaze, adorning the world! This colophon aspiration, which can be applied to any print, is prayed for by Ngawang Yonten Zangpo. May all thoughts and wishes be fulfilled according to one's heart. May the four seasons be harmonious and the years be prosperous wherever this edition resides. May the very name of strife and conflict be absent, and may auspicious glory blaze, becoming an ornament of the world. This auspicious prayer for the printing block, which can be applied to anything, is sincerely wished by Ngawang Yonten Zangpo.

---