篤補巴·喜饒堅贊大師全集JDol4དབུ་མའི་མན་ངག་ཁྱད་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 2-194 ༄༅། །དབུ་མའི་མན་ངག་ཁྱད་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །དབུ་མའི་མན་ངག་ཁྱད་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །༄༅། །ཨོཾ་ཨཿཧཱུཾ་ཧོཿཧཾ་ཀྵཿ བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་དམ་དེ་བཞིན་ཉིད་བདག་དག་པའི་བདག །དོན་དམ་ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །བདག་མེད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་བདག་གི་མཆོག །གནས་ལུགས་དབུ་མ་ཆེན་པོ་འགྱུར་བ་མེད། ༡ །འདི་དོན་མ་རྟོགས་རྨོངས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་ལས། །གཞི་དུས་གློ་བུར་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤར། །དེ་འདྲ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ནི་ལམ་ཞེས་བྱ། །རང་རང་དྲི་མས་དག་ཚེ་འབྲས་བུར་བཏགས། ༢ །དབུ་མའི་དོན་གྱི་མདོར་བསྟན་འདི་ཡིན་ཏེ། ། རྟོགས་བྱ་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དབུ་མ་དང་། །རྟོགས་བྱེད་ཉམས་མྱོང་ལམ་གྱི་དབུ་མའོ། ། གཞི་འབྲས་གཉིས་ཀ་དང་པོའི་ཁོངས་སུ་འདུ། ༣།དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། ། སྣང་གྲགས་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ། །དོན་དམ་དབྱིངས་ནི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པས་དབེན། །གདོད་ནས་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཆོས་ཉིད་དོ། ༤ །རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་ཁམས་སོ་སོ་དང་། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་སོ་སོར་བདེན་ཚུལ་དང་། །རང་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་གཅིག་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། །མཚན་ཉིད་འགལ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ། ༥ །རྒྱལ་བས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་མཐའ་ཡས་གསུངས། །ཆོས་ཀུན་གཟུགས་ཕུང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །ཆོས་ཁམས་ཞེས་བྱ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། །འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་། ༦ ། སྣོད་ཀྱི་བསྡུས་པས་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱོགས་མཐུན་བཅས་པ་ནི། །སེམས་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་འདུས། །ཆོས་ཁམས་དེ་ལའང་མཚན་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ༧ །མཚན་ཉིད་ཆོས་དང་དངོས་མེད་ 2-195 དབྱེ་བས་གསུམ། །དེ་ཡི་དང་པོ་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་གསུམ། །ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དུ་འདུས། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དག་པ་བ། ༨ །ཡང་དག་པ་ཡི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་འདུ་བྱེད་དེ། །ཡུལ་དང་དུས་དང་དངོས་ལ་བཏགས་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ཀུན་བཏགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། ༩ །ནམ་མཁའ་འགོགས་པ་གཉིས་དང་མ་སྐྱེས་དང་། ། ཞིག་ནས་མེད་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་འགྱུར་དང་། །བུམ་པའི་སྤྱི་སོགས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་དང་། །མི་སྲིད་བུམ་མེད་སྤྱི་སོགས་དངོས་མེད་གསུམ། ༡༠ ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་ཐེག་དམན་ལམ། །ཐེག་ཆེན་རྒྱལ་བའི་གནས་སུ་བགྲོད་བྱེད་དོ། །འདུས་བྱས་ཉེར་བཞི་འདུས་མ་བྱས་གཅིག་སྟེ། །ཆོས་མཆོག་རྫོགས་ལྡན་ལུགས་བཞིན་བཀོད་པ་ཡིན། ༡༡ ། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་ཁམས་གསུམ་སྲིད་པ་གསུམ། །ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་
【現代漢語翻譯】
《中觀心要殊勝訣》
禮敬上師、諸佛和菩薩！
勝義諦如是，自性清凈之自性；勝義諦無分，周遍一切；無我乃善逝之精華，是我的至高；實相中觀，不變不移。1
不悟此義，于迷惑顛倒中，基位（gZhi）之時，生起忽然而來之輪迴諸法。如是證悟之理，名為道。各自凈除垢染之時，則稱為果。2
此乃中觀要義之簡要指示：所證乃實相義中觀，能證乃體驗道中觀。基與果二者皆攝於前者之中。3
其中，世俗之諸法，顯現聲浪皆為世俗，乃是識之對境。勝義諦之法界，乃是遠離戲論之智慧，本初寂靜，涅槃法性。4
識與智慧，各自境界不同；世俗諦與勝義諦，各自顯現真實之方式不同；自性雖一，然從一中解脫；體性雖矛盾，然從他性中解脫。5
勝者（指佛陀）宣說了無量之蘊、界、處。一切法皆可歸納為色蘊、意處和法界三者。由地、水、火、風之界，以及精華之事物，6
以及容器之集合，涵蓋一切有形之物。意處與同類者相合，可歸納為心、意、識三者。法界亦可分為所相之法，7
能相之法和無實物之區分，共三類。其中第一類又可分為三蘊。感受可歸納為樂受、苦受和舍受三種。想可分為顛倒之想和清凈之想。8
清凈之想，即是如實之想。由身、語、意之區分，產生行。依賴於處境、時間和事物，9
名言之遍計所執可分為三種。虛空和阻礙二者，以及非生和，壞滅之後不存在等等事物之轉變，以及瓶子的總相等等依賴於事物，10
不存在的瓶子等等總相，可分為無實物三種。世間道和聲聞緣覺小乘道，以及大乘佛之境地，皆可行進。有為法二十四種，無為法一種，此乃法之殊勝圓滿次第之安立。11
所知五基、三界、三有，共同與不共同的。
【English Translation】 The Quintessential Instructions on the Middle Way, Called 'Extraordinary' Homage to all the Lamas, Buddhas, and Bodhisattvas! The ultimate truth is suchness, the self-nature of pure self; the ultimate truth is indivisible, all-pervading; selflessness is the essence of the Sugata, my supreme; the reality is the great Middle Way, unchanging. 1 Not understanding this meaning, in the confusion of delusion, at the time of the base (gZhi), arise the impermanent phenomena of samsara. The way to realize such a thing is called the path. When each is purified of its defilements, it is called the fruit. 2 This is a brief indication of the essential meaning of the Middle Way: what is to be realized is the Middle Way of the meaning of reality, and what realizes it is the Middle Way of experiential path. The base and the fruit are both included in the former. 3 Among them, the phenomena of existence are all that appears and sounds are conventional, the object of consciousness. The ultimate realm is wisdom, devoid of elaboration, primordially peaceful, the nature of nirvana. 4 Consciousness and wisdom, each has its own realm; conventional truth and ultimate truth, each has its own way of appearing as true; although the self-nature is one, it is liberated from the one; although the characteristics are contradictory, they are liberated from otherness. 5 The Victorious One (Buddha) spoke of endless aggregates, realms, and sources. All phenomena can be summarized by the aggregate of form, the source of mind, and the realm of phenomena. The elements of earth, water, fire, and wind, and the essence of things, 6 And the collection of containers, encompasses all that is formed. The source of mind is combined with similar things, and can be summarized as mind, intellect, and consciousness. The realm of phenomena can also be divided into the phenomena of the characterized, 7 The characterizing phenomena and the distinction of non-entities, a total of three categories. The first of these can be divided into three aggregates. Feeling can be summarized as pleasant feeling, painful feeling, and neutral feeling. Thought can be divided into inverted thought and pure thought. 8 Pure thought is called correct thought. Through the distinction of body, speech, and mind, action arises. Depending on the situation, time, and things, 9 The imputed nature of names can be divided into three types. Space and obstruction, and non-arising, and non-existence after destruction, and the transformation of things, and the general characteristics of a vase, etc., depend on things, 10 The general characteristics of a non-existent vase, etc., can be divided into three types of non-entities. The worldly path and the path of the Hearers and Solitary Realizers of the Lesser Vehicle, and the state of the Great Vehicle Buddhas, can all be traversed. Twenty-four conditioned phenomena, one unconditioned phenomenon, this is the arrangement of the excellent and complete order of the Dharma. 11 The five bases of knowable objects, the three realms, the three existences, common and uncommon.
བདེན་བཞི་དང་། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་རྟོག་མིན་པའི་དབྱེ་བ་སོགས། ། ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གསུངས། ༡༢ །ཆོས་དབྱིངས་དོན་དམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སྟེ། །རྟག་པ་ཀུན་ཁྱབ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཡོངས་སྦྱོང་མཚན་ཉིད་དེ། །སྤྲོས་བྲལ་མ་གོས་རྣམ་བཅད་མཚན་ཉིད་དེ། ༡༣ །ཟུང་འཇུག་རང་བཞིན་རིགས་དང་དོན་དམ་ཁམས། །དེ་ལྟར་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དགུ། །འདི་ལ་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་སྣང་ཚུལ་སོ་སོར་ཡོད། ༡༤ །དབྱིངས་དེ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་མིན་མོད་ཀྱང་། །དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡང་མི་སྲིད་པས། །མཁའ་ལ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟེན་པ་ལྟར། །འཁོར་བའི་གཞིར་གྱུར་ཞེས་པའི་རྣམ་བཞག་བྱས། ༡༥ །རང་བཞིན་རིགས་ལ་སད་དང་མ་སད་མེད། ། དེ་ཡོད་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་འགྱུར་སྐྱེས་པ་ལ། །དེ་ཡང་སད་ཅེས་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་ཙམ། །འདི་འཕེལ་དེ་ཡང་འཕེལ་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས། ༡༦ །བག་ཆགས་ཀུན་འདུས་གསལ་རིག་ཙམ་ཞིག་དང་། །བདག་ཏུ་སྣང་དང་སྣ་ཚོགས་ཡུལ་སྣང་ཅན། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ 2-196 བྲན་དུ་མ་འདུས་པ་ལས། །ཆུ་ཆེན་ཞེས་གྲགས་དེ་ལ་རླབས་འཁྲིགས་ན། ༡༧ །རླབས་དང་ཆུ་བོའི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་དཀའ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འདྲ། །ཐོག་མེད་ནས་བསགས་བག་ཆགས་ཆུ་ཀུན་འདུས། །ད་ལྟའི་བག་ཆགས་གསར་འདྲེའི་ས་བོན་དང་། ༡༨ །སྔོན་དུས་འདྲེས་པའི་རྒྱུན་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིན། །རྫས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེར་མེད་དེ་ཆུ་དང་མཚུངས། །རང་བཞིན་གསལ་བ་ཡིན་མོད་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པ་མི་གསལ་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་དམིགས། ༡༩ ། སྣོད་བཅུད་མ་ལུས་སྟོན་པའི་མཐུ་ཅན་ཏེ། །མཐའ་ཡས་དེ་ནི་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་ཡོད། ། རྣམ་ཤེས་བདུན་ནི་ཆུ་བོའི་རླབས་དང་འདྲ། །གསལ་ཞིང་རིག་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་དག་ཀྱང་། ༢༠ །རིག་པའི་ཚུལ་དུ་ཀུན་གཞི་དང་མཚུངས་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་རྣམས་ལ་མེད། །ཆུ་རླབས་ཆུ་བོ་ཆུ་རུ་མཚུངས་མོད་ཀྱང་། །དེ་ལ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བཞིན། ༢༡།ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཆོས་ལྔ་བསྟན་པ་ནི། །སྒྲ་དང་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི། །བརྗོད་པའི་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། །དེ་ལ་བླ་བཏགས་ཚིག་སྤྱི་མིང་དུ་བརྗོད། ༢༢ ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་མེད། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཚན་གཞིའང་བརྗོད་དུ་མེད། ༢༣ །མཚན་གཞི་ཀུན་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་འཇུག་སྟེ། །བརྗོད་པས་བཏགས་པའི་བཏགས་ཆ་ཀུན་བཏགས་དང་། །རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་རྣམ་རིགས་གཞན། །གནས་ལུགས་གདོད་མར་གྲུབ་པ་ཡོངས་གྲུབ་བོ། ༢༤ །ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །དེ་ནི་གཉིས་ཏེ་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དང་།
【現代漢語翻譯】
真諦四法和分別與非分別的差別等，一切都宣說了二十五有。
法界是勝義諦，如來藏的體性是常、遍、自明之智慧，具足一切相、清凈之體性，離戲、無染、斷除之體性。
雙運自性、種姓和勝義界，如此這般，它的體性有九種相。對於此，勝義界之體性和瑜伽士有不同的顯現。
雖然此界不是輪迴之因，但若無此界，輪迴也不可能存在。如同虛空依賴風之輪，因此安立為輪迴之基礎。
自性種姓沒有覺醒與未覺醒之分。因為有此，增長、出生之因得以廣大。因此，僅僅安立為覺醒。安立此增長，彼亦增長之名言。
一切習氣聚集，僅僅是明覺，顯現為我，具有種種境相。如同眾多水滴未聚集，則無大河之名，其上若有波浪翻滾。
波浪與河流的差別難以區分。阿賴耶識如大河，從無始以來積累的習氣如水聚集。現在的習氣是新加入的種子，先前混合的相續是異熟果。
沒有物質上的差別，如同水一般。自性是光明，但對於境的顯現不清晰，對一切所緣都緣取。
具有顯現一切器情世界的力量，無邊無際，對一切都是平等的。七識如同河流的波浪，光明和覺性的變動，那些也和阿賴耶識的覺性相同，但那些沒有心的體性。水波和河流雖然在水性上相同，但波浪不具有河流的體性。
大乘中宣說的五法是：聲音和意念的動搖自性，言說的處所之總相是因，對此施加假名，稱之為詞總相。
真如超越了言說的對象，唯有聖者的智慧才能行於其中。名稱和因不是他體，真如和所依處也無法言說。
所依處對一切都具有三種體性：以言說安立的假立是遍計所執，從自己的因緣所生是依他起，本初即成立的實相是圓成實。
遍計所執是他緣起，是能生和所生。
【English Translation】 The four truths and the distinctions between conceptual and non-conceptual, etc., are all taught as the twenty-five existences. Dharmadhatu (法界, dharmadhātu, dharmadhātu, the realm of dharma) is the ultimate truth, the essence of the Tathagatagarbha (如來藏, tathāgatagarbha, tathāgatagarbha, the womb of the thus-gone), which is eternal, all-pervasive, self-aware wisdom, possessing all aspects, the nature of complete purification, the nature of being free from elaboration, uncontaminated, and definitive. The nature of union, the lineage, and the ultimate realm, in this way, its nature has nine aspects. For this, the nature of the ultimate realm and the appearances for yogis are different. Although this realm is not the cause of samsara (輪迴, saṃsāra, samsara, cyclic existence), without it, samsara would not exist. Just as the circle of wind relies on space, it is established as the basis of samsara. The nature of lineage has no awakening or non-awakening. Because of this, the cause of growth and birth is expanded. Therefore, it is merely established as awakening. The term 'this increases, that also increases' is applied. All accumulated habitual patterns, merely clear awareness, appearing as self, possessing various object appearances. Just as many water droplets do not gather, there is no name of a great river, and if waves churn on it. The difference between waves and the river is difficult to distinguish. Alaya-vijnana (阿賴耶識, ālayavijñāna, alayavijnana, storehouse consciousness) is like a great river, the accumulated habitual patterns from beginningless time are like gathered water. The current habitual patterns are newly added seeds, and the previously mixed continuum is the Vipaka (異熟果, vipāka, vipaka, result of karma). There is no difference in substance, like water. The nature is clear, but the appearance of objects is not clear, it focuses on all objects of focus. It has the power to show all containers and contents, it is limitless and equal to all. The seven consciousnesses are like the waves of a river, the transformations of clarity and awareness, those are also the same as the awareness of Alaya-vijnana (阿賴耶識, ālayavijñāna, alayavijnana, storehouse consciousness), but those do not have the nature of mind. Although water waves and the river are the same in water nature, the waves do not have the nature of the river. The five dharmas taught in the Mahayana (大乘, mahāyāna, mahayana, great vehicle) are: the nature of the movement of sound and mind, the general aspect of the place of expression is the reason, applying a label to this, it is called the general aspect of words. Suchness (真如, tathātā, tathata, thusness) transcends the object of expression, only the wisdom of the noble ones can act within it. Name and reason are not different, suchness and the basis are also inexpressible. The basis possesses three natures for everything: the imputed imputation established by expression is the Parikalpita (遍計所執, parikalpita, parikalpita, completely imputed), arising from its own causes and conditions is the Paratantra (依他起, paratantra, paratantra, other-dependent), the reality established from the beginning is the Parinispanna (圓成實, pariniṣpanna, parinispanna, perfectly established). The Parikalpita (遍計所執, parikalpita, parikalpita, completely imputed) is called dependent origination, which is the producer and the produced.
།གཞག་བྱ་འཇོག་བྱེད་དབང་བྱས་རྟེན་འབྱུང་ངོ་། །དང་པོ་གཞན་དབང་གཉིས་པ་ཀུན་བཏགས་ཡིན། ༢༥ །རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་བཅོས་མ་གློ་བུར་བ། །དུ་བའི་རྣམ་རིག་མེ་ཤེལ་ལས་སྐྱེས་དང་། །ཉོན་མོངས་སྣང་ལས་ལས་ཀྱི་རྣམ་རིག་སྐྱེ། །དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་རིག་འབྱུང་བ་བཞིན། 2-197 ༢༦ །རྣམ་རིག་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ཤེས་པ་འདྲ། །གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་ཡང་སྣང་མི་འགག །རྨི་ལམ་མེ་ལས་ཚིག་པར་སྣང་བ་བཞིན། །ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡིན། ༢༧ །དེ་འདྲའི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་འདྲའི་སྣང་བརྙན་ཅན། །དེ་ནི་དོན་དམ་ཁོ་ནའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། །གང་ལས་ཀྱང་ནི་མ་བྱུང་མ་ལྟོས་ལ། །མི་འགྱུར་སྤྲོས་བྲལ་རྟག་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། ༢༨ །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུམ་བདག་ལྟའི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། །བདག་ནི་རྟག་པའམ་རེ་ཞིག་གནས་འདོད་རྟག ། སྔར་གནས་བདེན་ལས་གཞན་དུ་ཆད་སྙམ་པ། །གང་ཟག་ལ་ལྟོས་རྟག་ཆད་མཐར་ལྟའོ། ༢༩ ། འདུས་བྱས་ནམ་ཡང་རྟག་པའི་གོ་སྐབས་མེད། །མི་རྟག་པ་ལས་མེད་དང་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་ནི་བྱེད་པོར་མི་རུང་ཞིང་། །མི་རྟག་པ་ལ་བདག་དང་བྱེད་པོ་འགལ། ༣༠ །ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དངོས་པོར་ཞེན་པ་སྟེ། །བདེན་མིན་སྣང་བ་ཙམ་ལ་རྟག་ཆད་མེད། །ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མ་ཡིན། །འགག་གནས་མེད་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་དང་། ༣༡ །ཐ་དད་མེད་དེ་གཅིག་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །འོང་བ་མེད་དེ་སོང་བ་མ་གྲུབ་དང་། །ཆད་པ་མེད་དེ་རྟག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀུན་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ༣༢ །དགག་བྱ་ལྡོག་ཚུལ་ཕྱོགས་ནས་ལྡོག་པས་དབྱེ། །གདུལ་བྱ་བཟུང་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་འདི་གཉིས་གསུངས། །སངས་རྒྱས་རྟག་པ་གང་ཟག་བདག་མེད་དང་། ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཆོས་བདག་མེད་པའི་གཞི། ༣༣ །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཆོས་ཀྱི་བདག ། ནམ་ཡང་མེད་པ་བདག་མེད་དོན་དུ་གསུངས། །ངེས་པའི་དོན་དུ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མེད། །གཅིག་དང་ཐ་དད་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་དང་བྲལ། ༣༤ །རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་སྟོང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོས་བདེན་གྲུབ་འཕགས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་དོན་དམ་བདེན་པར་གསུངས། ༣༥ །ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་ཡང་དག་ལོག་པ་གཉིས། །དོན་དམ་ལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཁྱད་པར་གཉིས། །སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ཡོངས་གྲུབ་དགུ་ལ་སོགས། །རྫོགས་ལྡན་ 2-198 ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས། ༣༦ ། ཐེག་གཅིག་ཉིད་དང་དགྲ་བཅོམ་སེམས་སླད་དང་། །གང་ཟག་བརྒྱད་མེད་ལ་སོགས་དྲང་དོན་ནོ། །མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་ཀྱང་དེ་ཐེག་གཅིག་ཉིད། །སྡེ་སྣོད་དགོངས་གཅིག་མཐར་ཐུག་བགྲོད་བྱ་གཅིག ༣༧ །ཆོས་སྐུ་གསུམ་ཤེས་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཐོབ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཤེས་རབ་དམ་པ་སྟེ། །རིགས་གཉིས་ཤེས་ནས་དེ་ལ་བསམ་གཏན་བསྒོམ། །སྐ
【現代漢語翻譯】
『依賴於他者』是『施作者』和『所施作』，是『主宰』，是『緣起』。25. 第一是『依他起』，第二是『遍計所執』。一切的緣起都是虛假的、突發的，如同煙霧的顯現、火鏡中產生的影像，以及從煩惱顯現中產生的業的顯現，從中產生的顯現如同四大一般。26.
這種顯現也如同夢中的意識，原本不存在，但顯現卻不停止。如同夢中因火而燃燒的顯現，超越了存在與不存在、常與斷的一切概念。27.
如此的法界，具有如此的顯現，這是究竟真實的緣起。不依賴於任何事物，不依賴於任何條件，不變、無戲論、是常。28.
三種顛倒見是『我見』的助伴，『我』是常，或者希望暫時存在，認為是常。認為先前存在的事物會斷滅，這是依賴於補特伽羅（梵文：Pudgala，人）的常斷二邊之見。29.
聚合的事物永遠沒有常住的機會，從無常中認識到空性和痛苦。具有痛苦的事物不能作為施作者，無常的事物與『我』和『施作者』相違背。30.
『法我執』是對事物的執著，對於非真實的顯現，沒有常與斷的概念。本智（梵文：Jñāna）的真實存在不是『法我』，因為沒有止息和存在，因為沒有生起。31.
沒有他異性，因為沒有同一性；沒有到來，因為沒有離去；沒有斷滅，因為沒有常。一切法都是無我的，雖然兩者都是無我，32.
但遮遣的方式是從不同的角度遮遣，爲了引導所化眾生，佛陀宣說了這二者。佛陀是常，補特伽羅無我，以及具足一切相的法無我的基礎。33.
如是，在如是性（梵文：Tathātā）中，世俗諦中沒有法我，無我是究竟的意義。在勝義諦中，沒有任何的破立，遠離一與異、生與滅、戲論。34.
自性本空，顯現的對境是世俗諦的特徵。以自性真實存在的聖者的本智所行持的對境，是勝義諦的真實。35.
在世俗諦中，有正確和錯誤的兩種，在勝義諦中，也有種類和差別的兩種。二十空性、圓成實性（梵文：Pariniṣpanna）等在圓滿的殊勝法中廣說。36.
一乘、阿羅漢（梵文：Arhat）的發心、沒有八種補特伽羅等是權宜之說。究竟的三乘也是一乘，三藏（梵文：Tripiṭaka）的意趣相同，最終的行進目標是一致的。37.
證悟三法身（梵文：Trikāya）能獲得對法的信心，了知如是性是殊勝的智慧，了知二種姓后，對此進行禪定修習。 སྐ
【English Translation】 'Depending on others' is 'the agent' and 'the acted upon', is 'the master', is 'dependent arising'. 25. The first is 'other-powered', the second is 'completely imputed'. All dependent arisings are false, sudden, like the appearance of smoke, the image arising from a fire crystal, and the appearance of karma arising from afflictions, from which the arising appearance is like the four elements. 26. This appearance is also like consciousness in a dream, originally non-existent, but the appearance does not cease. Like the appearance of burning from fire in a dream, it transcends all concepts of existence and non-existence, permanence and annihilation. 27. Such a Dharmadhātu (realm of phenomena), with such appearances, is the ultimate true dependent arising. It does not depend on anything, does not rely on any conditions, is unchanging, free from elaboration, and is permanent. 28. The three inversions are companions of 'self-view', 'self' is permanent, or wishes to exist temporarily, thinking it is permanent. Thinking that something that existed before will be annihilated, this is the view of permanence and annihilation depending on the Pudgala (person). 29. Aggregated things never have the opportunity to be permanent, from impermanence one realizes emptiness and suffering. Things with suffering cannot be agents, and impermanent things contradict 'self' and 'agent'. 30. 'Dharma self-grasping' is attachment to things, for non-true appearances, there is no concept of permanence and annihilation. The true existence of Jñāna (wisdom) is not 'Dharma self', because there is no cessation and existence, because there is no arising. 31. There is no otherness, because there is no oneness; there is no coming, because there is no going; there is no annihilation, because there is no permanence. All dharmas are selfless, although both are selfless, 32. but the way of negation is negated from different angles, in order to guide the beings to be tamed, the Buddha spoke of these two. The Buddha is permanent, Pudgala is selfless, and the basis of Dharma selflessness with all aspects. 33. Thus, in Tathātā (suchness), there is no Dharma self in conventional truth, selflessness is the ultimate meaning. In ultimate truth, there is no establishment or negation, free from one and other, arising and ceasing, elaboration. 34. The nature of self is empty, the object of appearance is the characteristic of conventional truth. The object practiced by the Jñāna of the noble ones who truly exist by nature is said to be the truth of ultimate truth. 35. In conventional truth, there are two types of correct and incorrect, in ultimate truth, there are also two types of types and differences. The twenty emptinesses, Pariniṣpanna (perfected nature), etc. are widely spoken of in the perfect supreme Dharma. 36. The One Vehicle, the aspiration of Arhats, the absence of eight Pudgalas, etc. are expedient teachings. The ultimate Three Vehicles are also the One Vehicle, the intent of the Tripiṭaka is the same, and the ultimate goal of progression is the same. 37. Realizing the Trikāya (three bodies of Buddha) can gain faith in the Dharma, knowing suchness is supreme wisdom, after knowing the two lineages, meditate on this. སྐ
ུ་གསུམ་ཤེས་ནས་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་འཇུག ༣༨ །ཤེས་རབ་ཡུལ་ལ་སྤྲོས་པ་འགོག་པ་དང་། ། ཡུལ་ཅན་མཚན་མ་འགོག་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ། །རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན། །སྡིག་གྲོགས་སྤངས་ནས་བཤེས་གཤེན་དམ་པ་བསྟེན། ༣༩། སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་བླངས། །བསྒོམ་བྱ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་གནས་སྦྱོར། །སྒོམ་ཚུལ་ཐབས་ནི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་སྦྲེལ། །ཐུན་མཚམས་སྤྱོད་པ་ཆོས་སྤྱོད་དགུ་དང་སྦྱར། ༤༠ ། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་སྤངས་པ་ལས། །སྤྱོད་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ། ༤༡ །དམན་པའི་མྱང་འདས་རྒྱལ་བའི་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ། །ཡིད་ལུས་དེ་དག་བཅོ་བརྒྱད་ཁམས་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་དབང་པོས་ཡེ་ཤེས་འདོད་ཡོན་སྤྱོད། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་སྟོན། ༤༢ །བཟོད་པ་གསུམ་ཐོབ་རིམ་པར་ལུང་སྟོན་ཅིང་། །ས་བརྒྱད་ཐོབ་ནས་མཚན་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དབང་བསྐུར་ཐོབ་ནས་སྟོན་པ་གཉིས་པ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་མཐའ་ལ་སྦྱོར། ༤༣ །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ། ། སྤྲོས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་རྣམ་ཀུན་ཅན། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་པ། ། ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ༤༤ །སྟོང་དང་གསལ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ལས། ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་སྤྲུལ་པ་ཤར། །རྣམ་ཤེས་རིགས་རྒྱུན་གཞན་སྣང་འགྲོ་དོན་རྒྱུ། །དུས་མཉམ་འདྲེས་ཤིང་ཕྱི་ནས་གསར་ཐོབ་འདྲེས། 2-199 ༤༥ །ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་ཉག་གཅིག་སྟེ། །གཞན་རྣམ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་སུ་དབྱེ། །དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག །ཕུང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཁོ་ནར་གནས། ༤༦ །ཟབ་མོ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་མཐར་ཐུག་ལས། །འཁོར་བ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་རྒྱུ་ནི་ལས་རླུང་ཁོ་ན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ལས་རླུང་འགག་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་། ༤༧ །ལས་རླུང་འགགས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་མེད་གཟུགས་བཟང་དམ་པ་ཐོབ། །དེ་ལ་གོམས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལས་རླུང་འགོག་པའི་ཐབས་ཀྱི་མཆོག ༤༨། བྱེད་བཅིངས་ཟབ་མོའི་གནད་དང་ལྡན་པ་ཡི། །རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ལ་འབད་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཆོས་སྐུ་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་མཐོང་། ༤༩ །རྒྱལ་མཆོག་རྣམས་དང་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ཡི། །མན་ངག་ཟབ་མོ་དབུ་མ་ཁྱད་འཕགས་འདི། །འདོད་པ་མང་ཉུང་གཙོ་བོར་མ་བྱས་ཏེ། །རྫོགས་ལྡན་ཆོས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བཀོད། ༥༠ ། དབུ་མའི་མན་ངག་ཁྱད་འཕགས་མདོ་ཙམ་དུ་བྲིས་པ་འདི་ནི། དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ཏེ་
【現代漢語翻譯】
通達三有，于眾生起慈悲心。38
以智慧之境，止息戲論，以境與有境，止息相狀之別。恒常守護戒律之誓言，遠離惡友，親近殊勝善知識。39
皈依三寶，發起菩提心，修習空性、慈悲、無住之結合。修習之法，乃止觀雙運。座間之行，與九種法行相結合。40
從捨棄能取與所取之分別念中，獲得不可思議之行持秘密，迅速獲得意生身。依此，最終成就圓滿菩提。41
以勝者的光明，策勵下劣之涅槃。彼意生身，遠離十八界。以智慧之自在，享用智慧之慾樂。示現不可思議之死亡、轉移與出生。42
獲得三種忍，次第受記，獲得八地，無相任運成就。獲得灌頂，成為第二佛陀，將金剛喻定推向極致。43
成為無量功德之基礎，遠離戲論之智慧，具足勝義諦之諸般功德。雖無世俗顯現，卻遍知一切。法性本初即是法身。44
從空性、光明與慈悲之智慧中，顯現法身、報身、化身。分別識之習氣，乃是外境顯現與利益眾生之因。同時融合，並融合從外新得之覺受。45
法界智是唯一的勝義諦，其餘皆可分為世俗諦與勝義諦。五種勝義智，本體為一。蘊、界等諸法，皆安住於法界之中。46
從甚深殊勝之極頂法門中，輪迴乃是自心之顯現。分別念之因，唯是業風。因此，止息業風至關重要。47
因業風止息，獲得無二之智慧，獲得無色之殊妙色身。於此串習，則轉為金剛薩埵。因此，止息業風是最佳之方法。48
應努力修持具足甚深要訣之作縛金剛瑜伽。即使是最初之有情眾生，亦能以肉眼親見殊勝法身之智慧。49
此乃諸佛之王與十地菩薩之甚深竅訣，殊勝中觀之教法。不以慾望之多少為主，而是依循圓滿具足功德者之方式而著述。50
此乃簡略撰寫之中觀殊勝竅訣，為利他故，特此具名。
【English Translation】 Having understood the three realms, instill compassion in beings. 38 With the realm of wisdom, cease elaboration, and with realm and the one possessing realm, distinguish the difference in characteristics. Constantly uphold the conduct of vows of discipline, abandon evil friends, and rely on noble spiritual friends. 39 Take refuge and generate the mind of enlightenment, cultivate emptiness, compassion, and the union of non-abiding. The method of cultivation is the combination of calm abiding and insight. Combine the conduct between sessions with the nine practices of Dharma. 40 From abandoning the conceptual thoughts of grasping and being grasped, the secret of conduct, which is inconceivable, the mind-body will be quickly attained. Relying on that, ultimately accomplish perfect enlightenment. 41 The inferior nirvana is urged on by the light of the victorious ones. Those mind-bodies are separated from the eighteen elements. With the power of wisdom, enjoy the desired objects of wisdom. Demonstrate inconceivable death, transference, and birth. 42 Obtain the three tolerances, sequentially receive prophecies, and upon obtaining the eighth ground, the signless is spontaneously accomplished. Having received empowerment, become the second teacher, applying the vajra-like samadhi to the extreme. 43 Becoming the basis of immeasurable qualities, wisdom free from elaboration, possessing all aspects of ultimate truth. Although there is no conventional appearance, it is omniscient. That primordial nature of reality is the Dharmakaya. 44 From the wisdom of emptiness, clarity, and compassion, the Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya arise. The habitual patterns of consciousness are the cause of other appearances and the benefit of beings. Simultaneously merging, and merging with newly acquired experiences from the outside. 45 The wisdom of the Dharmadhatu is the sole ultimate truth, while others are divided into two: conventional truth and ultimate truth. The five ultimate wisdoms are one in essence. The aggregates, elements, etc., abide solely within the Dharmadhatu. 46 From the ultimate of the profound supreme vehicle, samsara is the manifestation of one's own mind. The cause of conceptual thought is solely karmic wind. Therefore, stopping karmic wind is of utmost importance. 47 By stopping karmic wind, the non-dual wisdom is attained, and the excellent formless body is obtained. By familiarizing oneself with that, one transforms into Vajrasattva. Therefore, stopping karmic wind is the supreme method. 48 One should strive in the supreme Vajra Yoga, which possesses the profound key points of action and binding. Even the first sentient beings with karma can see the wisdom of the noble Dharmakaya with their own eyes. 49 This is the profound instruction of the king of victors and the bodhisattvas of the ten grounds, the extraordinary Madhyamaka teaching. Not focusing on the amount of desire, but composing it according to the tradition of those who are complete and possess supreme qualities. 50 This is a brief writing of the extraordinary Madhyamaka instruction, named for the sake of benefit.
མཁན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་བཀའ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱལ་ཁམས་པ་རྟོན་པ་བཞི་ལྡན་གྱིས་སུག་ལས་སུ་བྱས་པ་ལགས་སོ།། །།ཞུས་དག །མངྒལཾ། (མ་དཔེ་འབྲས་གནས་བཅུའི་དཔེ་རྙིང་། ཕྱི་ལ ༥༡༥ ཤིང་པར་ཡིན།)
【現代漢語翻譯】
根據堪欽仁波切（Khenchen Rinpoche，大堪布仁波切）大菩薩索南扎巴（Sonam Drakpa）的指示，由嘉康巴·頓巴西丹（Gyalkhampa Dtonpa Shiden，རྒྱལ་ཁམས་པ་རྟོན་པ་བཞི་ལྡན་）書寫。
校對完畢。吉祥！（Mangalam）
（底本為哲蚌寺的古籍，515年木刻版。）
【English Translation】 Based on the instructions of Khenchen Rinpoche (Great Khenpo Rinpoche) the great Bodhisattva Sonam Drakpa, it was written by Gyalkhampa Dtonpa Shiden. Proofread. Mangalam (Auspicious)! (The original text is an old book from Drepung Monastery, a woodblock print from the year 515.)