taranatha2137_勸誡書註釋根據尊者遍知塔拉那他的教言司徒彭措南嘉記錄.g2.0f

多羅那他大師教言集JT457བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་བཞིན་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བགྱིས་པ་བཞུགས། 21-630 ༄༅། །བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་བཞིན་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བགྱིས་པ་བཞུགས། ༄། །མཚན་དོན། ༄༅། །བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གི་འགྲེལ་པ་རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་བཞིན་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་ རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་བྲིས་བགྱིས་པ་ བཞུགས། [བཤེས་འཕྲིན་རྣམ་བཤད་ཟིན་བྲིས་ལེགས་བཤད་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་བཞུགས་པའོ། །] ༄༅། །[ༀ་སྭཱསྟཱི་པྲ་ཛ་བྷྱཱ། ན་མོ་གུ་རུ་བུདྡྷ་བོ་དྷི་ས་ཏྭེ་བྷྱཱཿ] གང་ཞིག་ཆོས་དབྱིངས་མཐའ་ཀླས་ཤེས་ བྱའི་གནས་ཀུན་མ་ལུས་ཁྱབ་པ་ཡི། །ནང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་གསལ་བ་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་ པའི་ཐུགས། །སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ་བརྩེ་བའི་གཏེར་གྱུར་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས། ། འཁོར་འདས་དོན་མཆོག་བདེ་བླག་སྩོལ་མཛད་སངས་རྒྱས་དབང་གི་རྒྱལ་པོར་འདུད། ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་དྲི་མེད་ལམ། །རབ་ཏུ་གསལ་བ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེའི་ བློ། །གང་གི་དྲིན་ལས་རྙེད་འདི་རྗེ་བཙུན་མཆོག །མཚུངས་མེད་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བྲི་བར་ བྱ། ། དེ་ཡང་བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་གི་བསྟན་བཅོས་འདི་འཆད་པ་ལ། དང་པོར་མཚན་དོན་ ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སུ་ཧྲི་ད་ལེ་ཁ། བོད་སྐད་དུ། བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཅེས་པ། རྒྱལ་པོ་ བདེ་སྤྱོད་དང་ཡིད་ཉེ་བ་གྲོགས་མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་པར། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཡི་གེར་བསྡམ་ (གདམས)པས་འཕྲིན་ཡིག་ཅེས་པའོ།

多羅那他大師教言集JT457《親友書釋》如尊者一切智多羅那他所說，第悉彭措南杰所著之草稿。 21-630 ༄༅། །《親友書釋》如尊者一切智多羅那他所說，第悉彭措南杰所著之草稿。 ༄། །名稱意義。 ༄༅། །《親友書釋》如尊者一切 智多羅那他所說，第悉彭措 南杰所著之草稿。 [《親友書釋》草稿善說無與倫比者。] ༄༅། །[ༀ་སྭཱསྟཱི་པྲ་ཛ་བྷྱཱ། ན་མོ་གུ་རུ་བུདྡྷ་བོ་དྷི་ས་ཏྭེ་བྷྱཱཿ] （藏文：ༀ་སྭཱསྟཱི་པྲ་ཛ་བྷྱཱ།，梵文天城體：ॐ स्वस्ति प्रजाभ्याः，梵文羅馬擬音：oṃ svasti prajābhyaḥ，漢語字面意思：嗡，愿眾生吉祥。） 頂禮！ 皈依上師、佛陀、菩薩！ 何者法界無邊，所知諸境無餘遍， 內之智慧自明，如所有性盡所有， 愿海慈悲寶藏，無勤任運事業力， 輪迴涅槃勝義，賜予安樂佛王禮。 聖者龍樹論典，無垢之道極明亮， 珍寶燈之智慧，彼之恩德所獲得， 此尊者至高，無等上師如教言， 我將書寫。 此《親友書》論典，於此宣講時，首先名稱意義是：印度語為：蘇赫里達雷卡，藏語為：《親友書》，國王與樂行者，心意親近，成為朋友，從遙遠之處以書信方式（勸誡），故稱之為書信。

།འགྱུར་གྱི་ཕྱག་འཚལ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ 21-631 བྱས་པར། གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་དོན། སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་ སྐུ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་ སྤྱོད་པ་ཁོ་ནར་གྱུར་{པའི[པས]། བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་གཙང་མར་གནས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གཞོན་ནུའི་ས་{ས་[པ]ཞེས་བྱ། ༄། །གཞུང་དོན། གཞུང་དོན་ལ་གླེང་སླང་བ་དང་། གཞུང་ དངོས་གཉིས་ལས། ༈ གླེང་སླང་བ། དང་པོ་ནི། ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་དགེ་འོས་བདག་གིས་ནི། །བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་གསུང་སྙད་ལས་བྱུང་བའི། །བསོད་ནམས་འདུན་སླད་འཕགས་པའི་དབྱངས་ འདི་དག །ཅུང་ཟད་གཅིག་བསྡེབས་ཁྱོད་ཀྱིས་གསན་པའི་རིགས། །གང་ལ་བསྡམས་ (གདམས)པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རིགས་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་གཏོང་བ་དད་ པ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན། རྟག་ཏུ་དགེ་བར་སྤྱོད་པ་ དང་། འོས་པ་དང་རིགས་པའི་བྱ་བ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བོས་ནས། བསྡམས་པ་པོ་ཀླུ་ སྒྲུབ་བདག་གིས་ནི། བསྡམས་(གདམས)པའི་ངོ་བོ་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་{གྱིས་[གྱི]དོན་བསྐྱར་{ལྡབ་[འདབ་] ཏུ་སྙད་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བསྡམས་(གདམས)པ། དགོས་པ་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ལ་ འདུན་པའམ། དགེ་བའི་བསམ་སྦྱོར་གོང་དུ་{འཕེལ་[སྤེལ་]བའི་སླད་དུ། ཇི་ལྟར་ བསྡམས(གདམས)པའི་ཚུལ་ནི། ཛ་ཏཱིའི་ནང་ཚན་གྱི་མི་མཉམ་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ནང་ནས་ སྡེབ་སྦྱོར་འཕགས་པའི་དབྱངས་སུ་སྒྲིགས་ཤིང་བྱས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་{ཀྱིས་གསུངས་[ཀྱི་ གསུང་]རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས། དགོས་དོན་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་{དུ་}ཅུང་ཟད་ཅིག་ བསྡེབས་པ་འདི་དག་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསན་པར་རིགས་སོ།

頂禮譯師聖者文殊。 21-631 所作，意為成為青年。往昔菩提行持，行持之時，從生至生一切，從家出家，恒常唯行梵行，如童子青年安住清凈，故稱菩薩為青年之位。 ༄། །正文內容。 正文內容分為：開場白和正文兩部分。 ༈ 開場白。 第一部分是：功德自性具德我，如來所說語中生， 福德欲故聖者音，略攝少許汝應聽。 所勸誡之對象，種姓高貴，智慧佈施，具足信心精進等功德自性，恒常行善，安住于應理之事業的國王，如此稱呼之後，勸誡者龍樹我，勸誡之體性，並非自造，而是如來所說經典中所出之義，重複宣說而生者，進行勸誡。必要是國王欲求福德，或為增上善思善行之故。如何勸誡之方式是：于雜多不均之組合中，組合成聖者之音，即從如來所說如海之經典中，略攝少許必要之義，此等國王汝應聽聞。

།གླེང་བསླང་བའི་འཕྲོས་དོན་ ནི། ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྐུ་གཟུགས་ཤིང་ལས་ཀྱང་། །བགྱིས་པ་ཅི་འདྲའང་རུང་སྟེ་མཁས་ པས་མཆོད། །དེ་བཞིན་བདག་གི་སྙན་ངག་འདི་ངན་ཡང་། །དམ་ཆོས་བརྗོད་ལ་བརྟེན་སླད་ 21-632 སྨད་མི་བགྱི། །བསྡམས་(གདམས)པ་པོ་ངན་{པའི་[པས་]ཉན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་རྒྱུ་ཤིང་ཕལ་བ་ལས་བགྱིས་པ་བཟོ་ དབྱིབས། ཆ་ཚད་དང་མི་ལྡན་པ་[མ]ལེགས་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཀྱང་རུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ འདྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་{ཀྱི་[ཀྱིས]མཆོད་པའི་ཡུལ་ དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀླུ་སྒྲུབ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པས་བསྡམ་(གདམས)པ་པོ་ངན་པ་ དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བདག་{གིས་[གི་]སྙན་ངག་ངན་ཅིང་མི་ལེགས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལྷད་མེད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སླད་དུ་{ཏེ་(སྟེ་) བརྟེན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ཁ་བསྐྱར་ཟློས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ སྨད་པར་མི་བགྱི་ཞིང་དང་དུ་བླང་བར་རིགས་སོ། །ཞེས་ཁེངས་སྐྱུང་བའོ། །ཡང་འཕྲོས་དོན་ ནི། ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ནི་སྙན་དགུ་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ལྟ་ཡང་ཆུད་མོད་ཀྱི། །རྡོ་ ཐལ་ལས་བགྱིས་དགུང་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་ནི། །ཆེས་དཀར་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་བགྱིད་ལགས། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཁ་ལས་ལྷག་པོ་སྟོན་རྒྱུ་མེད་ན་བསྐྱར་ཟློས་སུ་{སྡམས་ (གདམས་)པར་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་ཚིག་ནི་སེམས་ལ་འབབ་པ་ དོན་བཟང་བ་སྙན་{དགུ་[རྒུ་]བཟང་ཚད་མང་པོ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ལྟ་སྔོན་ནས་ ཆུད་ཅིང་མཁྱེན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། སླར་ཡང་གསལ་འདེབས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ རབ་རྒྱ་ཆེ་བ་མང་པོའི་ནང་དུ་དོན་ཁ་འཐོར་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་བསྡེབས་པས་ འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བརྗེད་ཐོ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས། {དེས་[དཔེ་]རྡོ་ཐལ་གྱིས་བྱུགས་ པའི་ཁང་པ་ཁ་དོག་དཀར་བ་ལ། དགུང་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་ནི་ཕོག་ན་ཆེས་ལྷག་པར་དཀར་བར་ ཅི་སྟེ་མི་{བགྱི་[བགྱིད་]དེ་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། ། ༈ གཞུང་དངོས། གཞུང་དངོས་ལ་ལམ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དད་པ་དང་། བག་ཡོད་པའོ།

開場白之餘義是： 如來身像木製成，無論如何智者敬， 如是吾之詩雖劣，依于正法說故不應呵。 若謂勸誡者劣，不應聽聞，則如來佛之身像，以普通木材所製，造型、比例不具足，無論如何不佳，然因是佛像之故，具足智慧之賢者，亦作為敬奉之境。如是，我龍樹，身為凡夫，故勸誡者劣，且我之言辭，詩歌雖劣，然依于如來經典正法之義，無有雜染而宣說之故，即依止之故，是複述如來先前所說，故不應呵責，而應接受。此乃謙遜之語。又，余義是： 大能仁之教言，善妙汝心已領受， 石灰所涂月光照，何故不令極皎白？ 若謂如來所說，無有可增，故無需複述勸誡，則大能仁之教言，入於心，義善，善妙眾多，國王您心中早已領受知曉，然為再次明示，且如來經典廣大眾多，其中義理散亂，故彙集一處，則不致混亂，如備忘錄般。譬如，石灰所涂之房屋，顏色潔白，若以月光照耀，則更顯皎白，亦復如是。 ༈ 正文。 正文，一切道之先行法，有二：即信心與不放逸。

། ༈ དད་པ། དད་པའི་ 21-633 ཆོས་སྐོར་གྱི་ནང་ཚན་ནས་ཐོག་མར་དད་པ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་བས་སངས་རྒྱས་ ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། །གཏོང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷ་རྗེས་དྲན་པ་དྲུག །རབ་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ དེ་དག་སོ་སོ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བགྱི། །རྒྱལ་བས་འཁོར་རྣམས་ལ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་ དྲུག་པོ་བསྒོམ་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་བཀའ་སྩལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན། སྦྱིན་པ་ དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུས་ ལོངས་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན། རྒྱུ་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེ་དག་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་ གྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ནི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་འབྲས་{བུ་[བུས་]མངོན་ཤེས་དང་ ལྡན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་{གྱི་}ཁམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལེགས་ཉེས་གང་བྱེད་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་མ་{སྒྲུབས་(བསྒྲུབ་)ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཁྲེལ་བར་འགྱུར་ རོ་སྙམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་{དཔང་[སྤང་]པོར་འཇོག་པ་ཡིན་ ནོ། །དད་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་ལ་དད་པ་དང་། ཆོས་ལ་དད་པ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལས། སངས་ རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གང་ཟག་སྐྱེས་བུ་ལ་དད་པ་ཡིན། ཆོས་གཏོང་བ་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་རྗེས་དྲན་ནི། ཆོས་ལ་དད་པ་ ངོ་བོ་དང་། གཏོང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ལ་དད་པ་ནི་ཉམས་ལེན་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ ནས་དེ་གཉིས་ལ། {སྒེར་[དགེར་]དུ་དད་པ་ཡིན། ལྷ་རྗེས་དྲན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་དད་ པས་ཆོས་ལ་དད་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པ་ལས། ཐོག་ 21-634 མར་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་ལ་གནས་དགོས་པར་སྟོན་པ་ནི། དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ པོ་ལུས་དང་ནི། །ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་བགྱི་ཞིང་། །ཆང་རྣམས་ལས་བཟློག་དེ་ བཞིན་དགེ་བ་ཡི། །འཚོ་བ་ལ་ཡང་མངོན་པར་དགྱེས་པར་མཛད། །སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་ {པར་[པ་]ལེན་པ། འདོད་{པའི་[པས་]ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ལས་གསུམ། རྫུན། ཕྲ་མ། ཚིག་རྩུབ། ངག་འཁྱལ་ཏེ་ངག་གི་ལས་བཞི། རྣབས་སེམས། གནོད་སེམས། ལོག་ལྟ་ སྟེ་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་མོ།

༈ 信心。 信心的法類中，首先如何修習信心之理，即： 勝者佛法僧，佈施戒律天，六隨念善說， 彼等各自之，功德聚隨念。 勝者對眷屬說，應修習隨唸佛、隨念法、隨念僧、隨念佈施、隨念戒律、隨念天這六種隨念。其中，佛之身語意功德，法之利益，僧之功德，佈施與戒律之利益，欲界與色界天眾之住處、身、受用三者之功德，由行善因所生，以及彼等各自功德之聚如何存在，隨順憶念，即是隨念。欲界與色界之天眾，乃由先前善業之果，具足神通，能現見世間善惡諸事，故若不依正法修行，則天眾亦將羞愧。出家眾則應隨念而作為證人。此信心亦可歸納為對補特伽羅之信心與對法之信心二者。隨唸佛與僧，是對補特伽羅之信心。隨念法、佈施、戒律、天，是對法之信心。隨念法，是對法之信心之本體。對佈施與戒律二者之信心，乃于修證之法中，對二者個別之信心。隨念天，亦因信彼之因善業，故歸入對法之信心。宣說具足信心之行，首先需安住於十善業道，即： 十善業道身與語，意恒常修習當行持， 遠離諸酒如是善，生活亦應極歡喜。 殺生、不與取、欲邪行，此為身之三業。妄語、離間語、粗語、綺語，此為語之四業。貪心、害心、邪見，此為意之三業。

།དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིད་གྱིས་སྤངས་ཤིང་ལུས་ངག་གི་བྱ་ བས་དེ་ལས་ལོག་པར་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་པོ་ལུས་ དང་ནི་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་དུས་སུ་བསྟེན་ཅིང་སྡིག་པ་སྤང་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་ཆང་{གིས་[གི་]མྱོས་ན་བག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་བཟློག་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་{དཀོར་[བརྐོར་]ལ་ སོགས་པ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་འཚོ་བ་སྟེ་དེ་དག་ལ་ཡང་མངོན་པར་ དགྱེས་པར་མཛོད་ཅིག །དེའི་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པ་ལ་སླབ་ཚུལ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་ མཚན། གཏོང་བའི་ཡུལ། སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་གཏོང་བའི་ཚུལ་གསུམ་སྟོན་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ གཡོ་བ་སྙིང་པོ་མེད་མཁྱེན་ནས། །དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་བཀྲེན་དང་བཤེས་རྣམས་ལ། །སྦྱིན་པ་ ཚུལ་བཞིན་བསྩལ་བགྱི་ཕ་རོལ་ཏུ། །སྦྱིན་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ། ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་ངེས་པར་མི་བརྟན་ཅིང་གཡོ་བ་འབྲལ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ལ། འཇིག་ཅིང་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་བཅངས་པས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕན་ པ་སོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་འབྲལ་བ་དང་ཚིམ་པ་མེད་པས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་ དང་། ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་པར་བཏང་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་དུ་འབྱོར་པ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པ་མཐོང་{བའི་[བས་]སྦྱིན་པ་གཏོང་དགོས་པ་ 21-635 ཡིན་ཅིང་། སྦྱིན་པའི་ཡུལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་དགེ་སློང་སོགས་དང་། ཁྱིམ་གནས་ཆོས་བཞིན་ དུ་སྤྱོད་པ་བྲམ་ཟེ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་བཀྲེན་པ་དང་ནད་པ་ལ་སོགས་པ། ཕན་ འདོགས་ཀྱི་ཞིང་ཕ་མ་དང་མཛའ་བཤེས་དྲིན་གཟོ་འོས་པ་རྣམས་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཡུལ་གཙོ་ བོར་སྨོས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བས་ཚུལ་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་{པ་}དགོས་ པ་ལས། བསམ་པ་ཡུལ་མཆོག་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་། དམན་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་ ཀུན་ནས་བསླངས་པ་{དང་}། སྤྱོད་པ་གུས་པར་གཏོང་བ། དུས་སུ་བབས་པར་གཏོང་བ། རན་པར་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་ཡུལ་དང་འཕྲོད་མཐུན་པར་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ལུགས་རྣམ་ དག་བཞིན་དུ་བསྩལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཏང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པས་གཉེན་གྱི་ མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是，以意捨棄十不善，以身語之行，反其道而行之，捨棄十不善，以身語意，時時修習十善業道，安住于舍罪。不僅如此，若飲酒醉，則會放逸，從而行不善業，故亦應遠離諸酒。不與聖物等非法之生活，乃是善生活，應於此等亦生歡喜。其後，于修習佈施之理，宣說佈施之因、佈施之境、如何佈施之理三者，即： 受用動搖無實知，比丘婆羅門貧友， 佈施如法應行持，彼岸佈施無上親。 受用皆為無常動搖，終將分離壞滅。不僅是壞滅變異，執持受用亦不能利益來世，且必將分離，永無滿足，故無實義。若將受用佈施，則能見其于來世獲得富足安樂之利益，故應行佈施。佈施之境，功德之田，如比丘等；居家如法行持之婆羅門；痛苦之田，如貧者、病者等；利益之田，如父母、親友等，應報恩者，此等為主要所說之大益處之境。佈施時，思惟與行持皆需清凈，思惟應由對殊勝之境恭敬，對下劣者生起悲心與利他心所引發，行持應恭敬佈施、適時佈施、適宜佈施，此乃與佈施境相合之如法佈施。如是如法佈施，則具足於來世獲得圓滿安樂之利益，故為無上之親友。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚུལ་དང་། ཚུལ་ ཁྲིམས་བསྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་མོད་མི་དམའ། ། མ་འདྲེས་མ་སྦགས་པ་དག་བསྟེན་པར་མཛོད། །ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། ། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་གསུངས། །ཤེས་ལྡན་ཁྱེད་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ ཁྲིམས་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་དུ་བསྲུངས་ཤིང་བསྟེན་པར་བགྱི་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་མ་ཉམས་ པ། མོད་མི་དམའ་བ། མ་འདྲེས་པ། མ་སྦགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་མཚན་ཉིད་བཞི་ལྡན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། འཆལ་ཁྲིམས་དེའི་རྒྱུས་འཕན་མ་བྱུང་། །དེ་གཉེན་པོ་དང་ཞི་{ལྷ་[ལ་]བརྟེན། ། ཞེས་པ་ལྟར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་མ་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་ནི་མ་ཉམས་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལག་ལེན་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ཀྱང་གཉེན་པོ་སྟོབས་དང་མི་ལྡན་ པས་སེམས་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དཀྲུགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྟོབས་ཞན་པས་མོད་དམའ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་སོགས་སེམས་ལ་མི་ 21-636 འཆང་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ནི་མོད་མི་དམའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མི་སྡུག་པ་སོགས་ མ་ཆགས་པ་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་རྟེན་འབྲེལ་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་ པས་ཉོན་མོངས་དང་མི་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་མ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འཇིག་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ། འཚོ་བ་མ་ཕྱེད་པའམ་དམག་ཁྲལ་ཁུར་སྐྱེད་ཆད་པ་སོགས་ལས་ཐར་ པའམ། ཚེ་འདིའི་གྲགས་པ་{བཀུར་[བསྐུར་]སྟི་རྙེད་པ་འཁོར་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་ སྐྱོབ་{ཀྱིས་[ཀྱི་]ཆེད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ནི་ཚེ་འདིའི་རྣམ་རྟོག་གིས་གོས་པ་ཡིན་པས་ དེས་མ་སྦགས་པ་དང་། ཡང་ལེགས་སྨོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ལྷ་མིའི་ མངོན་མཐོའི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ན་ཡང་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་ སྲེད་པའི་གོས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མ་སྦགས་པར་ཐར་པ་དོན་གཉེར་ངེས་པར་ འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསླབ་པ་ནི་མ་སྦགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚན་ཉིད་ བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཞི་ལྡན་དུ་མ་ཟད་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ ཐར་པ་དོན་གཉེར་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་འདོད་{ཀྱིས་ [ཀྱི་]ཀུན་ནས་{བསླང་བའི་[སླངས་པའི་]ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།

如何修習戒律之理，以及守護戒律之利益，宣說如下： 汝當戒律不毀亦不劣，不雜不染當奉行。 戒如地基與非地，一切功德之所依。 具慧如汝等，應守護奉行具足四種特性的戒律，即不毀、不劣、不雜、不染之戒律，此為具足四種特性。如是亦云： 毀戒彼因無利益，彼對治與寂靜依。 如是，如律儀之根本與支分，不毀而守護，是不毀之戒律。雖不毀律儀，然因對治力不足，若心為煩惱所擾，則戒律亦力弱，故成低劣，因此，心中不應懷有貪慾、嗔恨等意之不善，守護戒律是不劣之戒律。不執著不悅意等，修習慈悲與緣起等對治，令不與煩惱相雜，是不雜之戒律。所謂救世之戒律，為脫離生活困頓或兵役賦稅等，或為求得今生名聲、恭敬、財富、眷屬等，為救世而守護戒律，此為被今生分別念所染污。又，所謂善愿之戒律，若為來世獲得天人增上生之安樂而守護戒律，亦為貪著輪迴安樂所染污，故不應為彼等所染，應修習為求得解脫而生起之戒律，此是不染之戒律，是具足四種特性之戒律。大乘行者，不僅具足四種特性，且非僅為自身求得解脫，而是為令一切有情脫離輪迴，由此所引發之戒律而修習。

།འདིར་སློབ་ དཔོན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་པར། བསླབ་པའི་ཡན་ལག་གཅིག་འདུས་པ་ཉམས་པ་དང་། {མདོ་[མང་པོ་]འདས་པ་མོ་སྨྲ་བར་འཆད་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་བསྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་མི་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱང་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད། རི་ནགས་ཚལ་འབབ་ཆུ་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་[པ་] མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་ སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་ ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

此處，在論師大慧的釋論中，雖說修習支分之一毀壞，以及（經）多過失，亦未見善。如是，守護戒律之利益，如行走之有情，人與畜生等，亦依止於地而生養。山林、園林、河流、莊稼等非行走之事物，亦如從地而生。定與慧等一切功德，亦從戒律而生，故戒律是一切功德之所依，如是佛陀所說。

།དད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ 21-637 ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་མིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། འབྲས་བུ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་གཉིས་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་ བཞིན་ཤེས་རབ་གཞལ་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འདི་དག་རྒྱས་མཛད་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཕ་ རོལ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོར་མཛོད། །ཅེས་པ་སྦྱིན་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པར་ སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་ གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཞལ་མེད་མཐའ་ཡས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དྲུག་ པོ་འདི་དག་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས་པར་མཛོད་ཅིག རྒྱས་པར་བྱེད་ལུགས་སྔོན་འགྲོའི་དུས་སུ་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པས་ཟིན་པ། དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་པས་སྦྱིན་ ཡུལ་ཕྱོགས་མེད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་{བསྒྲུབ་(སྒྲུབ་)པ་ ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་སྣ་ཚོགས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐའ་མེད་པར་བསྐྱེད་པའི་བར་དུ་ རྒྱས་པར་བྱེད། རྗེས་ཀྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ བསྔོ་བས་རྒྱས་འདེབས། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཡན་ ལག་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་པོ་སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་ཡུལ་རྣམས་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འཁོར་ གསུམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡན་ལག་ བཞི་ལྡན་དུ་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མཚུངས་ པར་འཁོར་བའི་གནས་མཐའ་ཡས་པ་དང་། {གཏིང་[ཏིང་]ཟབ་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་དེར་བྱིང་ ནས་ཐོན་པར་དཀའ་བ་དང་། ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་[པ་]གདུག་པའི་སེམས་ཅན་{གྱིས་[གྱི་] འཇིགས་པ་མང་བ་དང་མཚུངས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་མང་བ་དང་། རྒལ་བར་ དཀའ་བ་དང་མཚུངས་པར་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་དཀའ་{སྟེ་[ཏེ་]ཆོས་སྒོམ་པ་མ་ གཏོགས་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་ཐར་མི་ཐུབ་པས་དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཕ་རོལ་ 21-638 ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་སོན་པ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་{འཕངས་(འཕང་) ཐོབ་ པར་མཛོད་ཅིག ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རང་ཉིད་ གཅིག་པུ་{སྒོམ་[སྒོ་]ཐར་ཙམ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་རང་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་སོན་པར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་འདྲེན་པར་མཛད་པས་ཐར་ལུགས་ མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས། གཞན་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ ཅེས་འདོན་ཅིང་། ཕྱིན་དྲུག་ཉན་རང་ལ་མེད་པའི་དོན་དུ་འཆད་དོ།

與信心相連，大乘不共之行，以因六度與果佛地二者而宣說，即：佈施、持戒、忍辱、精進、禪定，以及如是智慧，無量度彼岸。此等令增長，有海之彼岸，度彼岸者，作勝者之主。如是，從佈施無量無邊之佈施度彼岸，至持戒、忍辱、精進、禪定與智慧，生起無量無邊之度彼岸，此等六者，請令無偏增長。增長之理，於前行之時，以大悲心攝持，于正行之時，以佈施之種種門，于佈施之境無偏，於一切時施捨，至以智慧，修習聞、思、修三者，於一切時無邊生起之間，令增長。於後行之時，為一切有情之義，迴向圓滿菩提而增長。於前行、正行、後行一切時，以方便之支，佈施者、佈施之物、佈施之境等，以無實如幻，三輪無分別之智慧攝持等，六度以四支具足而增長，故有海，即如大海之廣大，輪迴之境無邊，如深淵之深，沉溺其中難以出離，如鱷魚等毒害有情之怖畏眾多，痛苦之怖畏眾多，如難以跨越，從輪迴解脫亦難，唯有修法，以任何方法亦不能解脫，故從如是輪迴之海，度彼岸之究竟，請作勝者之主，獲得佛陀之位。聲聞與獨覺等，僅是自己一人從輪迴之海解脫，而佛陀不僅自己度脫輪迴之海，且引導無量有情，故是解脫之究竟。此處，于大慧之大釋論中，宣說「無他度彼岸」，並解釋六度為聲聞獨覺所無之義。

།ད་ནི་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ཅན་ ལས་དང་པོ་པ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་བཤད་དེ། ཕ་མ་ ལ་སོགས་པ་གུས་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་ སྦྱོང་བླངས་པ་ལས། དང་པོ་ནི་ཁྱིམ་ན་ཕ་དང་མ་[ལ་]ཡོངས་སུ་གུས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚངས་ པ་དང་བཅས་[པ་]ཡིན། སློབ་དཔོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྲགས་པ་ལྟར་བཤད་པ་ ནི། གང་ལ་ཕ་དང་མ་དག་མཆོད་{པ་ཡི[བྱེད་པའི]། །རིགས་དེ་ཚངས་བཅས་སློབ་དཔོན་ བཅས་པའང་ལགས། །གང་ཕ་དང་མ་དག་ལ་གུས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་དེ་ལ་ནི་ ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། སློབ་དཔོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་པའི་ ཕ་དང་མ་ལ་གུས་པར་{སྲིད་(སྲི་)ཞུ་བྱེད་པ་[བྱས་པ་]ཤེས་པ་དྲིན་གཟོ་བ་དེ་ནི། ལྷ་རྣམས་ ཀྱི་མཐར་ཐུག་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་ལ་གུས་པ་བྱེད་པ་ཡང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་པ་ ཡིན་པས་ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། འཇུག་ལྡོག་ཐམས་ཅད་སློབ་པར་བྱེད་པའི་ཕ་དང་མ་ ལ་གུས་པ་[བྱེད་པ་]དེ་ནི། རིག་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སློབ་པའི་སློབ་དཔོན་ལ་གུས་པ་ཡང་ སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དངོས་སུ་ཕན་འདོག་པའི་ཕ་མ་ལ་བྱས་ ཤེས་དྲིན་གཟོ་མེད་ན། ལྷ་ལ་གུས་པ་ལྟར་སྟོན་ཡང་ཚིག་ཙམ་[གྱི་]གཡོ་སྒྱུའི་གུས་པ་ཡིན་གྱི་ ཞེ་ནས་གུས་པ་མ་ཡིན། འཇུག་{ལྡོག་[བཟློག་]ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕ་མ་ལ་མི་གུས་ན་ 21-639 རིག་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་ལ་གུས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་གཡོ་སྒྱུའི་གུས་པ་ ཡིན་གྱི་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །{དེ་སྐད་དུ། ཕ་མའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ ཁྱིམ་གང་དག་ན་ཕ་མ་གཉིས་ལ་ལེགས་པར་རི་མོར་བྱེད་པ་དང་། ལེགས་པར་གཡོག་བྱེད་ པའི་ཁྱིམ་པ་དེ་དག་ནི་ཚངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་ རིགས་ཀྱི་བུའི་ཕ་མ་གཉིས་ནི། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚངས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱིམ་པ་ དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་རིགས་ཀྱི་བུའི་ ཕ་མ་གཉིས་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། ཕ་མ་ གཉིས་ནི་ཚངས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དང་པོ་སློབ་དཔོན་ཡིན། །བུ་ཡི་ཀུན་སྦྱིན་འོས་གྱུར་པ། ། མི་ཡང་ཡིན་ལ་ལྷ་ཡང་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །}ཕན་ཡོན་ནི། འདི་དག་ལ་མཆོད་གྲགས་ པར་འགྱུར་བ་དང་། །སླད་མར་ན་ཡང་མཐོ་རིས་འགྱུར་བ་ལགས། །ཕ་དང་མ་འདི་དག་ལ་ གུས་པར་མཆོད་པས། འདི་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་དྲིན་གཟོ་བ་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ།

現在，為有在家身份、初業者、具信者等，宣說兩種近需之法，即：對父母等應恭敬者供養，與受持具八支之齋戒。其中，初者，在家中，對父母完全恭敬，是與梵天同在，是與導師同在。如是所說，即：何者對父母，供養者，彼族與梵天同在，亦與導師同在。何者以恭敬供養父母之族，彼即是與梵天同在，是與導師同在，因對實際利益之父母恭敬侍奉，知恩報恩者，即是對諸天之究竟梵天等天眾恭敬，亦是發自內心之恭敬，故是與梵天同在。對教導一切出入之父母恭敬者，即是對教導其他學問之導師恭敬，亦是發自內心之恭敬。若非如此，對實際利益之父母，若無知恩報恩，雖示現如對天眾之恭敬，亦僅是言辭之虛偽恭敬，而非發自內心之恭敬。若不恭敬教導一切出入之父母，雖示現如對教導其他學問之導師之恭敬，亦是虛偽之恭敬，而非發自內心之恭敬。如是說，于《父母經》中雲：「諸比丘，若有家中，對父母二者善作禮敬，善作侍奉之在家者，彼等即是與梵天同在。何以故？諸比丘，種姓之父母二者，以理而言，與梵天相似故。彼等在家者，與導師相似。何以故？諸比丘，種姓之父母二者，以理而言，與導師相似故。」又云：「父母二者是梵天，如是最初是導師，是子之皆施應成者，亦是人亦是天。」如是宣說。其利益為：對此等供養，將成名聲，且於來世，亦將生於天界。對父母此等恭敬供養，此乃知恩報恩，具足賢善之行。

།ཞེས་ཐམས་ཅད་{ཀྱིས་[ཀྱི་]བསྔགས་པས་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སླད་མར་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་བསྙེན་གནས་དངོས་ དང་། དེ་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཚེ་དང་ཆོམ་རྐུན་འཁྲིག་པ་རྫུན་ དང་ནི། །ཆང་དང་དུས་མིན་ཟས་ལ་ཆགས་པ་དང་། །མལ་སྟན་མཐོ་ལ་དགའ་དང་གླུ་དག་ དང་། །གར་དང་ཕྲེང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤོང་ཞིང་། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེའི་གཙོ་བོ་ སྲོག་གཅོད་པ། ཆོམ་རྐུན་གྱི་ལས་རྐུ་འཕྲོག་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་པ་ མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་སྨྲ་བ་སྟེ། བཞི་པོ་སྤོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ ལག་གོ །ཆང་འཐུང་བ་སྤོང་བ་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་གོ །སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བ་ནས་ 21-640 ཉི་མ་ཕྱེད་ཡན་{བཟའ་[གཟའ་]བའི་དུས་ཡིན་ལ། ཉིན་ཕྱེད་ནས། སང་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་མ་ ཤར་བར་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་བཏུང་བ་མ་གཏོགས་{བཟའ་[གཟའ་]བ་དང་བཅའ་བའི་ཁྱད་ པར་ཁམ་གང་དུ་ལོངས་པ་རྟེན་ན་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་ སྤོང་བ་དང་། མལ་སྟན་མཐོ་བ་འཕངས་{འཁྲུ་[ཁྲུ་]གང་ལོངས་པ་དང་། མཐོ་དམན་ཅི་ཡིན་ ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་མལ་{སྟན་[གདན་]ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཉེས་ པ་སྤོང་བ་དང་ཐ་མལ་གྱི་གླུ་དང་རྩེད་མོའི་གར་དང་རོལ་མོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་མེ་ཏོག་ལ་ སོགས་པའི་འཕྲེང་བ་རྒྱན་{གྱི་[གྱིས་]ཁྱད་པར་འདོགས་པ་དང་། ལུས་ལ་སྤོས་ཀྱི་དྲི་བཟང་ བས་ཉུག་པ་དང་། ཁ་དོག་འཆང་བ་ནི་ཚོན་གྱིས་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཏེ། སྒེག་འཆོས་ལ་ བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་དེ་རྣམས་དང་། གོང་གི་ཕྱི་དྲོའི་ཁ་ཟས་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་པ། མལ་{སྟན་ [གདན་]ཆེ་མཐོ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་གསུམ་སྤོང་བ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ།

如是，一切皆讚歎，獲得名聲，且於來世，亦將獲得天人圓滿安樂，生於天界。第二，關於具八支之齋戒，分為齋戒之本體與持守之利益兩部分。初者，即： 害與盜、淫、妄語，及酒與非時食之貪，高床喜樂、歌舞等，與花鬘之差別皆捨棄。 損害有情之首，殺生；盜竊之業，不予而取；行淫之法，不行梵行；明知而妄語。此四者捨棄，是戒律之支分。捨棄飲酒，是謹慎之支分。從初曙光出現至日中，是進食之時，從日中至次日初曙光未出現，除了解渴之飲品外，若以任何食物或嚼食之物充腹，則成貪著非時食之過失，故應捨棄。高床，超過一肘之高度，無論高低，凡是享用珍寶等貴重之床座之過失應捨棄。以及尋常之歌舞、嬉戲、音樂，與珍寶、鮮花等花鬘裝飾，以香涂身，以及著色，即以顏料改變顏色等，此等依附於矯飾之過失，以及上述下午之貪食之過失，與享用高大床座之過失，此三者捨棄，是頭陀行之支分。

།དེ་ལྟར་བསྙེན་གནས་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དགྲ་བཅོམ་ཚུལ་ ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡི། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། །གསོ་སྦྱོང་འདོད་སྤྱོད་ ལྷ་ལུས་ཡིད་འོང་བ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དག་ལ་སྩོལ་བར་བགྱིད། །འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རྣམ་པ་མཐུན་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ བསྙེན་གནས་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་སྔར་གྱི་དགེ་བ་ཉམས་པ་{གསོ་[སོ་]ཞིང་གོང་དུ་ འཕེལ་བར་བྱེད། སྡིག་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ ལྷ་དྲུག་པོ་གང་རུང་གི་ལུས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་ པའི་གསོ་སྦྱོང་རང་ཉིད་{ཀྱིས་[ཀྱི་]བསྲུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་གཞན་དག་ཀྱང་བགྱིད་དུ་ སྩོལ་བར་གྱིས་ཤིག་སྟེ་བགྱིད་དུ་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག །བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཟུར་སྐོལ་ མཐའ་གཅོད་ལ། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ།

如是，持守齋戒之利益，乃： 隨行阿羅漢戒律，具此八支者，布薩欲天身，悅意，賜予男女。 聖者阿羅漢之戒律，與彼相符且隨行之具八支齋戒，持守之利益，能令先前之善業恢復並增長，能凈除罪業，成熟之果，若欲，則能獲得欲界六天中任何一天之悅意身，故具如是利益之布薩，自己應持守，亦應令其他男女持守，即應令其行持。 齋戒之總義，旁述，總結。 齋戒律儀之體性。

ལེན་པ་པོའི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར། གང་ལས་ 21-641 བསླང་བའི་ཡུལ། དུས་ཇི་ཙམ་དུ་ལེན་པ། ཇི་ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བླངས་པའི་བསླབ་ བྱ། བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ལས་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོ་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ལ། མི་དགེ་ བ་བཅུ་ཆ་ཚང་སྤོང་བའི་སྡོམ་པ་དང་། ཆ་ཤས་ཅི་རིགས་སྤོང་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ལས། བསྙེན་ གནས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལོག་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ལ། ལེན་པ་པོ་རྟེན་ གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ པར་འདོད། མདོ་སྡེ་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ནི་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་ལྷ་ལ་སོགས་ པ་མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དད་[པའི་]སེམས་ཀྱིས་བླངས་ ན་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ {བཙན་[གཙན་]པ་ཡིན། གང་ལ་བླང་བའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དགེ་སློང་ཁོ་ན་ལས་ལེན་ དགོས་པར་འདོད། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་དགེ་ བསྙེན་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་{བླང་བས་[བླངས་པས་]ཐོབ་པར་འདོད། ཇི་ཙམ་དུ་ལེན་པའི་ དུས་སྤྱིར་{བཏང་[ལྟང་]ཉིན་ཞག་གི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཐུན་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་ ཏུ་སྨྲ་བ་དམིགས་བསལ་མི་འདོད་ཅིང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་[ནི་]ཉིན་ཞག་ཏུ་ བསྲུང་བ་བསྙེན་གནས་རང་གི་ཐོབ་ཐང་སྤྱིར་བཏང་ཡིན་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཡུན་ཐུང་ངུ་བ་ ཉིན་ཞག་ཏུ་སྲུང་མི་ནུས་པར་ཉིན་གང་ཙམ་བསྲུང་{བ་[བར་]ཁས་{བླང་[བླངས་]ནས་ བསྲུང་ན་དུས་མ་རྫོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནའང་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཉིན་ ཞག་གཅིག་ལས་དུས་རིང་བ་ཞག་གྲངས་ཅི་ཙམ་བསྲུང་ནུས་ཀྱང་། བསམ་པའི་དབང་གིས་ བསླབ་བྱ་ལ་གནས་ན་དེ་ཡང་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་པར་འདོད། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྲུང་བའི་དུས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལས་མང་བ་དང་ཉུང་བར་མི་རུང་ བས་{བསྲུང་[བསྲུངས་]ཀྱང་ལེགས་སྤྱད་དགེ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྡོམ་པར་མི་འདོད་དོ། །ཇི་ 21-642 ལྟར་ལེན་པའི་ཚུལ་ལ། ལེན་ཚུལ་དངོས་དང་། ལེན་པའི་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་གཉིས་སོ།

受持者所依之差別，從何處受持之境，受持之時間長短，如何受持之方式，如是受持后之學處，受持之利益等中，律儀之體性乃：別解脫律儀中，有完全捨棄十不善之律儀，與捨棄部分之律儀等。齋戒之律儀體性亦是遮止十不善之律儀。受持者所依之差別乃：小乘說一切有部，認為唯是三洲之男女。經部與大乘部則認為，龍、藥叉、天等非人眾，若從內心深處以信心受持，亦能生起律儀，故依上部之觀點，安住于實事。從何處受持之境，說一切有部認為必須從比丘處受持。經部以上之宗派則認為，從比丘、沙彌、居士任何一者受持皆可獲得。受持之時間長短，一般而言，皆一致認為以一日一夜為限。然說一切有部不許特例。經部與大乘部則認為，雖以一日一夜守護為齋戒自身之通常獲得方式，然特例為，若無法於一日一夜守護，而承諾守護一日，即使時間未圓滿，亦成為齋戒之律儀。若較一日一夜時間更長，無論能守護多少日，若依意樂安住于學處，亦認為彼為齋戒之律儀。說一切有部則認為，齋戒律儀守護之時間，不可多於或少於一日一夜，即使守護亦僅為善行之善根，不認為是律儀。如何受持之方式，有受持之方式本身，與受持之儀軌差別二者。

།ལེན་ ཚུལ་དངོས་ནི། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། དམའ་བར་འདུག་སྨྲས་{འདས་[བཟླས་]པ་ {ཡིས[ཡི]། །མི་རྒྱན་ནམ་ནི་ནངས་བར་དུ། །བསྙེན་གནས་ཡན་ལག་ཚང་བར་ནི། །ནངས་ པར་གཞན་ལ་ནོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་ཚུལ་སྟན་དམའ་བ་ལ་འདུག །སློབ་ དཔོན་གྱིས་སྡོམ་པ་འབོགས་ཆོག་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་བཟླས་ཤིང་། རྒྱན་གསར་པས་མི་རྒྱན་པ་ དང་། སང་ནམ་མ་ལངས་པར་དུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཆ་ཚང་བར་བསྲུང་བའི་བསྙེན་གནས་ཀྱི་ སྡོམ་པ་དེ། ནངས་པར་སྔ་དྲོ་ནམ་ལངས་མ་ཐག་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་བླང་བར་བྱ་ ཞེས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ལེན་པར་འདོད། ཉན་ཐོས་མདོ་ སྡེ་པ་དང་ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་ལས་ལེན་དགོས་མོད། དེ་ནས་རང་{གི་ [གིས་]བླངས་པས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འདོད། ལེན་པའི་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་ལུགས་ལ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཁས་ལེན་ལན་གསུམ་བྱས་པས་བསྙེན་ གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་འདོད། ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁས་ལེན་གྱིས་ཐོབ་པར་འདོད། བསྙེན་གནས་ཀྱི་བསླབ་ བྱ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་གནས་དགོས་པ་{ལས[ལ]། རྩ་བ་བཞི་སྤངས་པའི་ བསླབ་བྱ་ལ་གནས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་ལས། རྩ་བ་བཞི་སོ་སོར། གཞི་ བསམ་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་གི་ཡན་ལག་བཞི་ཚང་ན་སྡོམ་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལ་རྟེན་དང་ཡུལ་གཉིས། བསམ་པ་[ལ་]ཀུན་སློང་དང་། འདུ་ཤེས་གཉིས། སྦྱོར་བ་ དང་། མཐར་ཐུག་ལ་ནང་ཚན་གྱིས་དབྱེ་བ་ངེས་བཟུང་མེད་པ་ལས། ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་སྡོམ་ པ་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་{དང་}རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ།

受持之方式本身乃：于《俱舍論》中雲：「低座誦（藏文：འདས་པ་，梵文天城體：अतीत，梵文羅馬擬音：atīta，漢語字面意思：已過），不飾或至明日，齋戒支分圓滿者，明日從他受持。」此乃受持律儀之方式，坐于低座，如阿阇梨說誦律儀之詞，不以新飾品裝飾，于明日未亮前，守護八支分圓滿之齋戒律儀，于明日清晨天亮時，從其他阿阇梨處受持，說一切有部則認為，須恒時從他者受持。小乘經部與大乘部則認為，初須從阿阇梨受持，其後自己受持亦可獲得。受持之儀軌差別，于小乘聲聞之宗派，以皈依為前導，作三次承諾，即獲得齋戒律儀。大乘部則認為，以皈依為前導，與發菩提心相連之承諾而獲得。齋戒之學處，須安住于具足八支分，其中，安住于捨棄四根本之學處，乃戒律之支分。四根本各自，若具足所依、境、意樂、加行、究竟之四支分，則律儀毀壞。所依有依與境二者，意樂有動機與想二者，加行與究竟，無內部分類之確定，然於一切，所依為獲得律儀且未失壞之知，與自性安住。

།ཡུལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་མི་ དང་མིར་ཆགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན། མ་བྱིན་པ་ལེན་པར་མིའི་འགྲོ་བས་བདག་ཏུ་བཟུང་{བ་ 21-643 [བའི་]རིན་ཐང་ཚང་བའི་དངོས་པོ་མ་ཤ་ཀ་ལྔའམ་ཀར་ཤ་པ་ཎའི་བཞི་ཆ་སྟེ་དངུལ་ཞོ་ཕྱེད་ ཙམ་གྱི་ཚད་བཞག་པ་ལྟ་བུ། མི་གཙང་(ཚངས་)བར་སྤྱོད་པ་ལ་སྐྱེ་གནས་ཁ་བཤང་ལམ་སྟེ་ ཉམས་པ་མེད་པའི་སྒོ་གསུམ་[དུ་]བརྟེན་པ། རྫུན་ནི་མིའི་ཆོས་བླ་མ་[མ་]ཡིན་པ་ལ་འདུ་ ཤེས་བསྒྱུར་ནས་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ངག་ཚིག་སྟེ་ཡུལ་ནི་མིའི་འགྲོ་བ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་པའི་ ཀུན་སློང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གསོད་སེམས་སྐྱེས་པ། མ་བྱིན་ལེན་ལ་གཞན་ གྱི་ལོངས་སྤྱོད་བདག་གིར་ལེན་པར་འདོད་པ། མི་གཙང་(ཚངས་)བ་སྤྱོད་པ་ལ་འཁྲིག་པའི་ ཆོས་བརྟེན་པར་འདོད་པ། རྫུན་ལ་མིའི་ཆོས་བླ་མར་སྨྲ་བ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བའི་བརྫུན། སྨྲ་ བར་འདོད་པ། འདུ་ཤེས་ནི་སྲོག་གཅོད་པར་ལྷ་{བྱིན་[སྦྱིན་]གསོད་རྒྱུར་མཆོད་སྦྱིན་བསད་ པ་ལྟ་བུ་ནོར་བ་མ་ཡིན་པའི་དེ་ལ་དེར་ཤེས་ཀྱི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ། མ་བྱིན་ལེན་ལ་གཞན་གྱི་ དངོས་པོ་ལེན་{རྒྱུར་[རྒྱུ་]རང་གི་དངོས་པོ་དང་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་བ་དང་། རིན་ཐང་མ་ཚང་བ་ ལེན་{རྒྱུར་[རྒྱུ་]ཚང་བ་དང་། ནོར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་དེ་ལ་དེར་ཤེས་ཀྱི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ། མི་གཙང་(ཚངས་)བ་སྤྱོད་པ་ལ། འཁྲིག་པ་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་གཙོར་བྱ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ ལྟར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བཤད། རྫུན་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་རྒྱུ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་བོ་ཞེས་པར་ཚིག་ནོར་བ་ལྟ་བུ་མིན་པའི་ དེར་ཤེས་ཀྱི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ། སྦྱོར་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རང་གི་དངོས་སུ་སྲོག་གཅོད་པའི་ ལས་ལ་སྦྱར་བ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ། འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས། རང་ཉིད་ འཆིར་བཅུག་པ་མཚོན་དང་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པས་གསོད་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ ལ་གཞན་གྱི་ནོར་མཐུས་ཕྲོགས་པ་དང་། འཇབ་བུས་{བརྐུར་[རྐུ་]བ་དང་། གཞན་འཕྲོག་པ་ དང་{བརྐུར་[རྐུར་]འཇུག་པ་རིགས་སྔགས་ཀྱིས་འདྲེན་པ། མི་གཙང་(ཚངས་)བར་སྤྱོད་པ་ ལ་ཉམས་པ་མེད་པའི་སྒོ་གསུམ་གང་རུང་གི་ནང་དུ་བརྟེན་པའི་འཁྲིག་པར་སྤྱོད་པ། རྫུན་མི་ 21-644 ཆོས་བླ་མར་སྨྲ་བ་དངོས་སུ་མིའི་འགྲོ་བས་ཐོས་པར་{སྨྲ་བ[སྨྲས་པ]། མཐར་ཐུག་སྲོག་ གཅོད་པ་ལ་སྲོག་འགགས་པ་དང་། སྲོག་མ་འགགས་པར་དུ་གསོད་སེམས་རྒྱུན་མ་ལོག་པ། མ་བྱིན་ལེན་ལ་ཐོབ་སེམས་སྐྱེས་པ། མི་གཙང་(ཚངས་)བར་སྤྱོད་པ་ལ། ཁམས་[གནས་ ནས་]འཕོས་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། རྫུན་ལ་མིའི་འགྲོ་བས་གོ་བ་རྣམས་ནི་མཐར་ ཐུག་སྟེ།

境，殺生之境為人和人所依之其他有情；不與取之境，人所依之有情所執持，價值圓滿之物，如五摩沙迦或四分之一迦爾沙波那，即如半銀肖之量；行不凈行之境，為生處、口、便道，即依止無損之三門；妄語之境，為對人所依之有情說，將非人上法之想轉為是，而說之語詞。意樂，殺生之意樂，從內心深處生起殺心；不與取之意樂，欲將他者之受用據爲己有；行不凈行之意樂，欲依止交合之法；妄語之意樂，將非人上法說為是，乃轉變想之妄語，欲說。想，殺生之想，如將天神所施之祭品殺害，並非錯誤，于彼知彼之識不迷亂；不與取之想，將他者之物取為己有，與自己之物想錯亂，或將價值不全之物取為全，如非錯誤，于彼知彼之識不迷亂；行不凈行之想，如雲：「于交合，想非主要」，故說不依賴於想之迷亂與不迷亂；妄語之想，如說「獲得入流果」，而說成「獲得阿羅漢果」，如非語詞錯誤，于彼知彼之識不迷亂。加行，殺生之加行，親自從事殺生之業，或令他者為之，或讚歎死亡，令其自殺，以刀、咒、藥等殺害；不與取之加行，以強力奪取他者之財物，或偷盜，或搶奪，或令他者偷盜，以咒術引誘；行不凈行之加行，于無損之三門中，依止任何一門而行交合；妄語之加行，將非人上法說為是，為人所依之有情所聽聞。究竟，殺生之究竟，為生命斷絕，或雖未斷絕，殺心亦未退轉；不與取之究竟，生起獲得之心；行不凈行之究竟，體驗從處所移轉之樂；妄語之究竟，為人所依之有情所理解。

རྫུན་ལ་མིའི་འགྲོ་བས་གོ་བ་རྣམས་ནི་མཐར་ ཐུག་སྟེ། གཞི་བསམ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་དེ་རྣམས་ཚང་ན་དགེ་སློང་གི་ཕམ་པ་དང་འདྲ་བའི་ ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་བས་རྩ་བ་བཞི་རེ་རེ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཀྱང་སྡོམ་པ་འཇིག་པ་ཡིན། ཡན་ ལག་དེ་རྣམས་མ་ཚང་བ་སེལ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམས་ནི་སྦོམ་པོའི་ཉེས་བྱས་ཙམ་ཡིན་པས་སྡོམ་ པ་ཉམས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་བསམ་སྦྱོར་བ་ མཐར་ཐུག་བཞིའི་ནང་ནས་ཀུན་སློང་མ་ཚང་ན་བསམ་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས་ཉེས་པ་ ཡང་བ་ཡིན། འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་བ་ཙམ་མིན་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཚང་ན། ཆ་ཤས་མ་གཏོག་ ཕལ་ཆེར་ཚང་བ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་ལྕི་བ་ཡིན། གཞི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་གསུམ་ལ་ཚང་མ་ ཚང་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་པ་[མ་]ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་ཏེ་ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྩ་བ་བཞིའི་བསླབ་བྱ་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཆབ་སེམས་{གསོད་ [གསོང་]པའི་སེམས་སྐྱེས་ན་སླར་སྡོམ་པ་བླང་དུ་མེད་པ་དང་དགེ་ཚུལ་ལ་{གསོད་[གསོང་] སེམས་མ་སྐྱེས་ན་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བླངས་པས་སྐྱེ་བར་གསུངས། དེ་ལས་མང་བར་ ལེན་མི་རུང་བར་གསུངས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་དུ་ དོགས་པ་ཡིན་ཅིང་། དགེ་བསྙེན་དང་བསྙེན་གནས་རྣམས་ལ་འཆབ་སེམས་སྐྱེས་ཀྱང་སླར་ ལེན་པར་བཤད་པ་དང་། ལན་མང་དུ་ཉམས་ཀྱང་སླར་བླང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ།

妄語之究竟，為人所依之有情所理解。若基、意樂、加行、究竟彼等皆具足，則成如比丘之他勝罪之罪行，故四根本罪一一違犯，亦是戒律毀壞。彼等支分不具足之墮罪，僅為粗罪，故是戒律衰損，而非毀壞。基、意樂、加行、究竟四者之中，若意樂不具足，則意樂非煩惱性，故罪較輕。雖非僅想錯亂，然若其他具足，則除少分外，大多具足，故罪較重。基、加行、究竟三者，具足與不具足，則罪之大小不定而生。比丘與沙彌，即出家者，若違犯四根本學處，生起覆藏之心，則不能重受戒律，若沙彌未生起覆藏之心，則說受持三次亦可生起，說不可受持更多，乃是恐出家者太過放逸。居士與近住者，雖生起覆藏之心，亦說可重受，多次違犯亦可重受。

།བསྙེན་ གནས་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་བསྲུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་དང་སྲུང་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། 21-645 ཁྱད་པར་དུ་བརྒྱ་བྱིན་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྡེ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དཀར་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ དགའ་ཞིང་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ལྷ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དུས་བཟང་པོ་རྣམས་སུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ ཉུལ་བ་བྱེད་པས་བསྙེན་གནས་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགེས་པས་ བསྲུང་བར་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་དེ་དག་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དང་གཟི་ བརྗིད་ཀྱིས་འབྱུང་པོ་མ་རུངས་པ་རྣམས་བྱེར་བར་{གྱུར་པའི་[འགྱུར་བས་]ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱང་ དགེ་ཞིང་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། བར་སྐབས་ཚེ་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ ལ་དད་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་{བླང་[བླངས་]ན་ལྷའི་ནང་དུ་ཡང་ མཆོག་བརྒྱ་བྱིན་དང་མཚུངས་པ་དང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་ལས་གོང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། ལས་ཀྱི་ལྷག་མར་མིར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བའི་ ཕན་ཡོན་གྱིས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་ཚེ་རིང་བ་དང་། གཟུགས་བཟང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ ལ་སོགས་{པ་}ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་{ནི}། བྱང་ཆུབ་ གསུམ་གང་དུ་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ ལུགས་སུ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྲུང་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་{གྱུར་[འགྱུར་] བར་མ་ཟད། ཐེག་དམན་ལུགས་སུ་བླངས་ཀྱང་། སྐྱབས་འགྲོ་སྔོན་དུ་སོང་བས་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མཐར་{རྫོགས་པའི་}སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཚོགས་སུ་ {གྱུར་[འགྱུར་]བ་ཡིན་ནོ།

近住八支齋戒守護之利益：于現法此生，為守護白法之天神與護法眾守護救護，尤其帝釋天與四大天王等，彼等顯樂白法、守護教法之大天神，于良辰吉日巡遊贍部洲，故對如法安住近住者極喜，而作守護，且於彼等方所久住，故彼等之威力與光輝，令不祥之鬼神散去，所處之處亦吉祥安樂。中間來世之利益，若欲，則得受用天身圓滿，且若以對三寶具大信心之意樂，屢屢受持，則于天中亦與勝者帝釋天相等，且生於欲界六天之上，亦有餘業而生於人。以安住十善之戒律守護之利益，于所生之處，得長壽、相好、大福等圓滿。究竟之利益：於三菩提中，所緣何者，即得何者，尤其于大乘之理，若守護近住之律儀，則不僅成為圓滿菩提之因，縱于小乘之理受持，亦以皈依先行，故以緣于圓滿佛陀之故，最終成為獲得圓滿佛陀之資糧。

།དེ་ལྟར་དད་པའི་ཆོས་སྐོར་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ། ༈ བག་ཡོད་པ། བག་ཡོད་པའི་ ཆོས་སྐོར་བཤད་པ་ལ་དོན་ཚན་ལྔའི་དང་པོ་བག་ཡོད་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་ལ་ བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག ཅེས་གདམས་པ་ནི། སེར་སྣ་གཡོ་སྒྱུ་ཆགས་དང་སྙོམས་ལས་དང་། ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་། །རིགས་དང་གཟུགས་དང་ཐོས་པ་ལང་ཚོ་ 21-646 དང་། །དབང་ཐང་ཆེ་བས་རྒྱགས་པ་དགྲ་བཞིན་གཟིགས། །ཉོན་མོངས་དགུའི་གནོད་པ་ ལས་སེམས་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། སེར་སྣ་ནི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་རྫས་ཡོ་བྱད་ལ་སྲེད་པས་གཞན་ལ་ གཏོང་མི་ཕོད་པ་དང་། གཡོ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྟོན་པས་གཞན་ བསླུ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྒྱུ་ནི་རང་{གིས་[གི་]སྐྱོན་སྦེད་པས་གཞན་བསླུ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆགས་པ་ནི་ལོ་བྷ་ཞེས་པ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་འདོད་ཆེན་ གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་། སྙོམས་ལས་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ། ཆོས་ལ་ཐོག་མར་ འཇུག་པ་ལ་ལེ་ལོ་དང་ཞུགས་ནས་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པར་བརྩོན་པ་མི་སྒྲུབ་པའི་སྙོམས་ལས་ སུ་གྱུར་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ང་རྒྱལ་བ་དང་། འདོད་ ཆགས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་ལས། འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། དེ་ལ་ ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་། གནས་ལ་ཆགས་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲལ་དུ་བསྐྱེད་པའི་གཞི་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་ པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི་གནོད་སེམས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཁོང་ཁྲོ་བ། རིགས་མཐོ་བས་ང་ རྒྱལ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་གཞན་དམན་པ་དང་རང་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ མཐོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡུས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་ལང་ ཚོ་དར་ལ་བབས་པ་དང་། དབང་ཐང་ཆེ་བས་སེམས་བཏུགས་པ་ཁེངས་པ་ཆེན་པོ་གྱུར་པར་ ནི་རྒྱགས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་རང་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་དགྲ་ དང་མཚུངས་པ་སྟེ་དགྲ་ལ་ཟོན་སྐྱོར་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ རྣམས་ཀྱང་། སེམས་ལ་མི་{བཅངས་པར་[བཅང་བར་]ནམ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་གཉེན་པོས་ འབུར་འཇོམས་སུ་བྱེད་པའི་དགྲ་ལྟར་གཟིགས་དགོས་སོ།

如是，于信解之法類之後。 ༈ 具正念。 具正念之 法類，宣說之義有五，第一，以具正念，勤守護自心。如是教誡者：慳吝、諂誑、貪與懈怠，顯現之我慢、貪慾、嗔恨與，種姓、容貌、博學、青春，權勢大而驕慢，如視仇敵。當守護自心，免於九種煩惱之損害，慳吝者，乃貪著既有之財物用具，不捨與他；諂者，乃于自身無有功德，而示現有，以誑惑他人；誑者，乃隱匿自身之過失，以誑惑他人；貪者，謂羅婆，即不知足，乃貪著受用之不知足之大欲受用；懈怠者，乃懶惰，於法初入時懶惰，既入亦不勤修至究竟之懈怠；顯現之我慢者，乃于無有功德而生我慢；貪慾者，乃三界之貪慾，于欲界之貪慾，其中亦有貪著自身之蘊、貪著處所、貪著欲塵，其中，乃速生一切過失之基，貪著欲塵；嗔恨者，乃與害心相連之忿怒；以種姓高貴而生我慢，且與執持他人卑劣、自身殊勝之高慢心相連；如是，以容貌姣好等而驕矜，博學與青春鼎盛，權勢大而心高氣傲，乃驕慢，此九種煩惱，乃恒時損害自身，故如仇敵，如防備仇敵而殲滅之，如是彼等煩惱，亦不應執持於心，於何時生起，當以對治力殲滅之，如視仇敵。

།ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་ ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བག་ཡོད་{པར་[པ་]བསྒྲུབ་པར་གདམས་པ་ནི། བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་ 21-647 གནས་ཏེ་བག་མེད་པ། །འཆི་བའི་གནས་སུ་ཐུབ་པས་བཀའ་བསྩལ་ཏེ། །དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་ དགེ་ཆོས་སྤེལ་སླད་དུ། །གུས་པས་རྟག་ཏུ་བག་དང་བཅས་པར་མཛོད། །གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་ བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་ཡང་། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་ རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་འཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། །བག་ཡོད་པ་ནི་བདུད་ རྩིའམ་འཆི་[བ་]མེད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བག་ཡོད་པ་སྤྱད་པས་ སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐར་པ་འཆི་བ་མེད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་ པས། འཆི་མེད་ཀྱི་གོང་འཕང་བག་ཡོད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པར་འཆི་མེད་ཀྱི་ གནས་ཞེས་བྱ། ཇི་སྲིད་བག་མེད་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་ཐར་བ་འཆི་མེད་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བག་མེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་ ཤིའི་འཕྲེང་བ་འབྱུང་བས་བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་བཀའ་བསྩལ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལས། བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས། །བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་ རྟག་ཏུ་འཆི། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་དེ་རིགས་པས། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བག་དང་བཅས། །བག་ ཡོད་པ་ལ་རབ་དགའ་བ། །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དགའ་བ་ཡིན། །ཅེས་ལུང་གིས་བསྟན་པ་ ལྟར་བླང་དོར་ཤེས་ནས་བག་ཡོད་པར་སྤྱད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་ བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་[ཀྱི་] དགེ་བའི་ཆོས་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་ སངས་རྒྱས་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྙས་པ་དང་རིས་སུ་བོར་བ་མ་ཡིན་པ་ཆེ་ཐང་དུ་ མཆོག་དང་གཙོ་{བོ་[བོར་]འཛིན་པའི་{དཔེ་[དེས་]གསུངས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དང་བཅས་ པར་གུས་པ་ཆེན་པོས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་བག་དང་བཅས་པ་སྟེ་བག་ཡོད་པར་མཛོད་ཅིག །འོ་ན་ སྔོན་དུ་བག་མེད་པར་སྤྱད་{པའི་[པས་]ཉེས་ཟིན་པས་ད་ནི་བག་ཡོད་ལ་གནས་ཀྱང་མི་ཕན་ 21-648 ནོ་ཅེ་(ཞེ་)ན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བཟུང་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བག་ཡོད་ཁོ་ནར་གནས་ན་ཆེས་ངོ་མཚར་ ཆེ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མིན་{པ་[པའི་]གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་པ་སྤྱད་པ་གྱུར་པ་ ཡིན་ཀྱང་། ཕྱི་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཡང་ནམ་བག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནས་གཟུང་། རང་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨོད་པར་མི་འགྱུར་ ཞིང་བསྔགས་པར་བྱེད་པའི་མཛེས་པ་སྟེ། ཟླ་བ་ཐོག་མར་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་ཀྱང་།

利益與過患， 知曉之門，教誡修持具正念者：具正念乃甘露之境，無正念，乃死亡之境，如是能仁所宣說。故汝為增益善法故，恭敬恒常具正念。何者昔時成無正念，后時具正念亦，如月離云般，極美妙，如喜悅指鬘，見者生樂。具正念者，乃甘露或不死之境，以於法精進，以具正念為要，心從煩惱解脫，得解脫不死之果位，故不死之果位，從具正念生，故具正念，名不死之境。如是，若有無正念，如是，不得解脫不死之果位，且從無正念生煩惱，從煩惱生生死之流轉，故無正念乃死亡之境，如是乃薄伽梵能仁之王所宣說，如經部云：具正念乃不死之境，無正念乃死亡之境，具正念者不死，無正念者恒死。彼之差別，智者如是，具正念者，極歡喜，聖者之行境，乃歡喜。如是，如教所示，知取捨，以具正念修持，則一切善法廣大增益，故國王汝為增益自身之善法故，非輕蔑或捨棄佛與聖者，乃以大敬重，執持為最勝與首要，如所說之譬喻，與聖法俱，以大恭敬，恒常於法具正念，即修持具正念。若謂，先前以無正念修持，已造罪過，今雖住于正念亦無益，則從最初即住于具正念，最為稀有，然非如是，何者昔時修持無正念，然於後時具正念，則從何時具正念起，自身生利益與安樂，且行持不為他人所譏，而受讚歎之美妙，如月最初雖為云所遮蔽，

ཟླ་བ་ཐོག་མར་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་ཀྱང་། སླར་ {ཡང་}སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་དུས་དེ་ཉིད་ནས་ཉམས་པ་མེད་པར་གསལ་བ་དང་འོད་ཟེར་ ཡོངས་སུ་རྒྱས་པས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་བཞིན་ནོ། །མཚན་གཞི་སྔོན་བག་མེད་པར་སྤྱད་པ་ལ་ ཕྱིས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཆེད་ཟླ་ གཅུང་དགའ་བོ་[དང་]། ཞེ་སྡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང་། མཐོང་ལྡན་ཏེ་ཕ་ བསད་པ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། མ་བསད་པའི་མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་བདེ་བྱེད་དེ། དེ་ རྣམས་ཀྱང་ཕྱིས་འགྱོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པར་སྤྱད་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པའི་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་ཁྲོ་སྤོང་བ་ལ་བག་ཡོད་པར་ གདམས་པ་ནི། །བཟོད་པ་དང་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་མ་མཆིས་པས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྲོ་བའི་གོ་ སྐབས་དབྱེ་མི་བགྱི། །ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད། །འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་སངས་ རྒྱས་ཞལ་གྱིས་བཞེས། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བཟོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་དཀའ་ ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་{གདུང་[སྟུང་]བ་རྩོམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་དང་། སྨྱུང་བ་དང་གཅེར་བུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་ནུས་པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ གྱི་གནོད་པ་བཟོད་མ་ནུས་པར་{དམོད་[སྨོད་]པ་འདོར་བ་སོགས་ཡོད་པས་གནོད་པ་ལ་ཇི་ མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཆེས་དཀའ་བའང་ཡིན་ལ། ལུས་ལ་གདུང་བ་རྩོམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་ ནི་ཕན་ཡོན་དང་མི་ལྡན་ཏེ་སྡིག་པ་བྱང་བ་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། 21-649 བཟོད་པས་ནི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ནས་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁོང་ཁྲོ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེར་མི་ འཇུག་ཅིང་། གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་རྒྱུན་བཅད་ནས་དེ་མ་ཐག་ཁོང་ཁྲོ་ལས་{བལྡོག་[བཟློག་] པར་བྱེད་པས་ཁྲོ་བས་གོ་སྐབས་དུས་ནམ་ཡང་དབྱེ་བར་མི་བགྱི་སྟེ་གོ་སྐབས་མི་དབྱེ་ཞེས་པ་ ནི་ཡོངས་སུ་མི་སྟེར་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཤིང་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་ ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱིར་མི་{ལྡོག་[ཟློག་]པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་གྱིས་ བཞེས་པའམ་བཀའ་བསྩལ་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། བཙུན་པ་དགེ་སྦྱོང་ཕྱིར་མི་ {ལྡོག་[བཟློག་]པ་ནི་གང་ལགས། བྲམ་ཟེ་དང་དགེ་སྦྱོང་གང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་ཁྲོ་ བར་མི་བྱེད། འཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད། དབྱུག་པ་ལེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། མཚོན་ཆ་ ལེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཕྱིར་མི་{ལྡོག་[བཟློག་] པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ།

月最初雖為云所遮蔽，然復，離云之時，即從彼時，無有衰減，而顯明，光芒普照，如是極美妙。譬如，昔時修持無正念，后時具正念者，貪慾心重者，乃薄伽梵之同胞兄弟難陀，嗔恨心極重者，乃指鬘，見者，乃弒父之國王未生怨，造弒母之無間罪者，乃善護，彼等亦於後時，以悔恨之心，修持具正念，而如是獲得自身所需之圓滿利益。 特別，教誡于捨棄嗔恨，修持具正念者：無有與忍辱等同之苦行，故汝勿開嗔恨之機，捨棄嗔恨，則得不退轉，如是佛所承諾。嗔恨，乃嗔恚之對治，無有與忍辱等同之苦行，如身受苦之苦行，依止五火，禁食與裸行等，雖能忍受之仙人，亦不能忍受他人之損害，而有詛咒等，故於損害，不以為意之忍辱，亦為極難，且身受苦之苦行，乃無利益，非為凈罪與得解脫之方便。忍辱，乃令道之功德增上，故為當修持之諸法中之最勝，故不令忍辱之違品嗔恨生於自續，縱使生起，亦斷其流，而立即從嗔恨中返回，故嗔恨之機，何時亦不應開，不開機者，乃不給予之義。如是，捨棄嗔恨，住于忍辱之功德，則得不退轉，乃佛所承諾或宣說，如聲聞藏云：尊者，何為沙門不退轉？婆羅門與沙門，不嗔，不極嗔，不懷恨，捨棄執持木杖，捨棄執持兵器，彼乃沙門不退轉。如是說。

---

以下為c3.5s翻譯本

།ཕྱིར་མི་བཟློག་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་{དཔའ་[དཔའི་]ལམ་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ནས་ས་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་ཕྱི་མི་{ལྡོག་[བཟློག་]པ་ ཐོབ་ཚུལ་འཇོག་མཚམས་མང་བར་ཡོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་ པ་ཐོབ་པ་ནས་ཕྱིར་མི་{ལྡོག་[བཟློག་]པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ལ་ཐོག་ མར་འཁོན་འཛིན་སྤོང་དགོས་ཏེ། བདག་ནི་འདིས་སྤྱོས་འདིས་བཏགས་ཕམ་པར་བྱས། ། འདི་ཡིས་བདག་གི་ནོར་ཕྲོགས་གྱུར་ཏོ་ཞེས། །འཁོན་དུ་འཛིན་པས་འཁྲུག་ལོང་རྣམས་སྐྱེ་ སྟེ། །འཁོན་འཛིན་རྣམས་སྤངས་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག །འདིས་བདག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ སྤྱོས་ཏེ་ཚིག་རྩུབ་མོས་རྒོལ་བར་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་བདག་བརྡུང་ཞིང་བཏགས་སོ། །འདིས་ སྨྲ་བ་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་ཕམ་པར་བྱས་སོ། །འདིས་བདག་གི་ནོར་ཕྲོགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ པས་མཚོན་པ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་དགུ་སྟེ། འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ། ། 21-650 བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །{འདིས་བདག་དང་ཉེ་ཞིང་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །}འདིས་བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས་སོ། །འདོགས་ པར་བྱེད་དོ།

我來幫您翻譯這段藏文。以下是完整的中文翻譯： 對於不退轉，就大乘菩薩道而言，從大資糧道到第八地之間，有多個獲得不退轉的階段。在聲聞道中，也說從獲得加行道忍位開始就是不退轉。 要斷除嗔恨，首先要斷除怨恨執著。如雲："此人辱我又打我，此人戰勝奪我財，心懷怨恨生紛爭，斷除怨恨安然眠。"此人當面以粗語辱罵我，此人打我捆綁我，此人以言語和爭鬥戰勝我，此人奪走我的財物等，這些表示九種惱害心：此人已害我、正害我、將害我；此人已害、正害、將害我的親友；此人已經、正在、將要幫助我的敵人。 註：這段文字中沒有出現需要四種形式（藏文、梵文天城體、梵文羅馬擬音、漢語字面意思）顯示的種子字或咒語。我已經按照要求直譯了全文，保持了原文的完整性，對於重複的部分也都完整翻譯，沒有省略或意譯。

།འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་སེམས་དམ་པོར་གྱུར་པས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེ་སྡང་ གིས་འཁོན་དུ་འཛིན་པས་འཁྲུག་ལོང་རྩོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་སྤངས་ནས་བདེ་བར་ གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་འཁོན་འཛིན་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་བདེ་བ་ ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །རང་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་གདམས་པ་ ལས། རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་བསླབ་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་བསླབ་པ་དང་། ངག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་ བསླབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ནི་ཆུ་དང་ས་དང་རྡོ་བ་ལ། །རི་མོར་བྲིས་པ་དེ་ འདྲར་རིག་པར་གྱིས། །དེའི་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་དང་པོ་ནི། །མཆོག་སྟེ་ཆོས་འདོད་རྣམས་ ལ་ཐ་མ་ལགས། །སེམས་ཞེས་པར་འཇུག་ཚུལ་མང་དག་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་བརྟན་པ་དང་། ས་ལ་ རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་ཅུང་ཟད་བརྟན་པ་དང་། རྡོ་བ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ གསུམ་སྟེ། {དེས་[དཔེ་]གསུམ་དེ་དང་འདྲ་བ་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་རིག་ཅིང་གོ་བར་བགྱི་ལ། དེ་གསུམ་སོ་སོར་ཡང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིད་བྱེད་དང་གསུམ་གསུམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྤང་བླང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ལས། མི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་ ཐོག་མར་མ་སྐྱེས་པ་བྱ། སྐྱེས་ཀྱང་མྱུར་དུ་སྤོང་དགོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་སྟེ། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་མི་བརྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཅིང་། ཆོས་འདོད་དེ་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་[ལ་]ནི་ཐ་མ་རྡོ་ལ་རི་མོ་བྲིས་ པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་པས། རང་གི་ཡིད་{ཀྱིས་[ཀྱི་]སྤྱོད་པ་ལ་ 21-651 བརྟགས་ཏེ་དེ་ལྟར་དུ་བསླབ་པར་བྱེད་དགོས་སོ།

以下是完整的中文翻譯： 由於心中堅固地認為"他將會幫助我的敵人"，因嗔恨而生怨恨，從而引發爭鬥紛爭，應當斷除這些，安然入睡等，在一切威儀中都要斷除一切怨恨，安住于安樂之中。 關於觀察自他行為而教誡謹慎，其中觀察自己行為而學習謹慎包括：觀察心的行境而學習謹慎，以及觀察語言行為而學習謹慎兩個方面。 首先，關於第一點："心如水土及石上，所畫影象當了知，是故煩惱初為上，求法諸者后為勝。" 雖然"心"有多種解釋方式，但在此處是指作意。其中又分為三種：如水上作畫般不穩固的作意，如地上作畫般稍微穩固的作意，如石上作畫般極為穩固的作意。應當了知心的分類與這三個比喻相似。 雖然這三種各自又可分為善、不善、無記三種作意，但就取捨而言，只論善與不善兩種。對於不善的煩惱，首先不應令其生起，即使生起也要迅速斷除。因為煩惱性的分別作意是最初的，應當如水上作畫般不穩固，這是最殊勝的；而對於求法者，即善的分別作意，則應當如石上作畫般極為穩固，這是最殊勝的。因此，應當觀察自己的心行而如此修學。

།ངག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་ པར་བསླབ་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་སྙིང་ལ་འབབ་དང་བདེན་པ་དང་། །ལོག་པར་སྨྲ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ རྣམས་ཀྱི་ནི། །སྦྲང་རྩི་མེ་ཏོག་མི་གཙང་ལྟ་བུའི་ཚིག །རྣམ་གསུམ་བཀའ་བསྩལ་དེ་ལས་ཐ་ མ་སྤངས། །རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཚིག་སྤང་བླང་གི་ཡུལ་ དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། མི་དགེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པར་ སྨྲ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡིད་ལ་འཐད་ཅིང་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཚིག་ནི་ སྙིང་ལ་འབབ་པའི་ཚིག་སྟེ། དེས་རོ་མྱངས་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྦྲང་རྩི་དང་མཚུངས་པ་ དང་། བདེན་པའི་ཚིག་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཐར་བ་རྒྱུ་འབྲས་[ཏེ་]བདེན་ པ་བཞིའི་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་འགག་མེད་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་སྟོང་ཉིད་སྦྲོས་བྲལ་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་བདེན་པའི་ཚིག་ནི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་དཔེ་མེ་ཏོག་པདྨ་ལ་འདམ་གྱིས་ མི་གོས་ཆུ་མི་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་གྲུབ་ མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་དང་། མུ་སྟེགས་ ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ལོག་པས་བསྒྱུར་པའི་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་ པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མི་གཙང་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་གསུམ་ལས་ཐ་མ་མི་གཙང་བ་ དང་འདྲ་བའི་ཚིག་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་། སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་ཚིག་བླང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཕལ་བ་ཡིན་ ལ། བདེན་པའི་ཚིག་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གཏམ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་{དེའི་ [དེ་]ཕྱིར་རང་གི་ངག་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་དུ་འགྱུར་{བ་}བརྟགས་ཏེ་སྦྲང་རྩི་ལྟ་ བུའི་ཚིག་ཀྱང་བརྗོད་ཅིང་། མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་ཚིག་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་གཞན་ གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བསླབ་ཚུལ་[ལ]། སྣང་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་མུན་པ་ ནས། །མུན་པའི་མཐའ་དང་སྣང་ནས་མུན་མཐར་ཐུག །མུན་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་གང་ 21-652 ཟག་ནི། །བཞི་སྟེ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་མཛོད། །སྣང་བའི་བརྡས་བསྟན་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཏེ། བློ་དང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཅིང་། མུན་པའི་བརྡས་བསྟན་པ་ ནི་ངན་སོང་སྟེ་བླུན་ཅིང་རྨོངས་པས་ན། མུན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文翻譯： 關於觀察語言行為而學習謹慎： "入佛心意及真實，具邪語者諸人眾，如蜜如花如不凈，三種言教舍後者。" 佛陀自身宣說眾生的語言作為取捨對境有三種：不與不善相關聯的言說對境，能令其心生起歡喜認可的語言即是入心之語，如同品嚐蜜味令人歡喜的蜂蜜一樣；真實語即法語，關於輪迴因果和解脫因果的四諦，世俗緣起無滅和勝義諦空性離戲的教法，此真實語因無過失污染，如同蓮花不為泥染、不著水滴一般；具邪語者，即未被宗派見解轉變心意的凡夫們的與煩惱相應的語言，以及外道等邪見行為所轉變的顛倒語言，因為是極為可訶責的對境，故如不凈物一般。 在這三者中，應當捨棄如不凈物般的最後一種語言，如蜜般的語言是應取的普通對境，而真實語即正法語才是應取的最勝對境。因此，應當觀察自己的語言如何成為這三種，既要說如蜜般的語言，更要確實說如花般的語言。 關於觀察自他二者的行為而修學的方法： "從明至明究竟者，從暗暗際究竟者，從明至暗究竟者，從暗至明究竟補特伽羅，四種之中行初者。" 以明相表示的是善趣，因具有智慧和理性故與光明相似；以暗相表示的是惡趣，因愚昧無知故與黑暗相似。

།དེ་ཡང་མཐོ་རིས་ ནས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ གང་ཟག་དང་། ངན་སོང་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་མུན་པ་ནས་མུན་ པའི་[མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག སྣང་བ་མཐོ་རིས་ནས་མི་དགེ་བར་སྤྱད་པས་མུན་པ་ ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ནས་མུན་པའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག མུན་པ་ངན་སོང་ གི་རྟེན་ལ་དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་དགེ་བས་སྣང་བ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ མུན་པ་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་སྟེ་དེ་བཞིར་ངེས་པ་ལས། རང་ཉིད་ ཀྱང་དེ་དག་གི་དང་པོ་སྣང་བ་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་རྟེན་ནས་སླར་ཡང་ མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་བ་དགེ་བའི་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་ཅིང་། རང་དང་ ཉེ་བ་དང་རང་གི་བློ་སྒྱུར་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བར་མཛོད་ ཅིག གཙོ་བོར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟགས་ཏེ་བག་ཡོད་པར་གདམས་པ་ནི། མི་ནི་ཨ་སྨྲའི་ འབྲས་བཞིན་མ་སྨིན་ལ། །སྨིན་པ་དང་འདྲ་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་འདྲ། །མ་སྨིན་མ་སྨིན་པར་སྣང་ སྨིན་ལ་ནི། །སྨིན་པར་སྣང་ཞེས་བགྱི་བར་འདྲར་རྟོགས་མཛོད། །མི་འདི་དག་ནི་ཨ་སྨྲའི་ འབྲས་བུ་དང་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་མཛོད་ཅིག ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཤིང་ཨ་སྨྲའི་འབྲས་བུ་ལ་ནང་མ་ སྨིན་པ་ལ་ཕྱི་སྨིན་པ་འདྲ་བ་དང་། ནང་སྨིན་ལ་ཕྱི་མ་སྨིན་པ་འདྲ་བ། ནང་མ་སྨིན་ལ་ཕྱི་ཡང་ མ་སྨིན་པར་སྣང་བ། ནང་སྨིན་ལ་ཕྱི་ཡང་སྨིན་པར་སྣང་བ་རྣམས་སོ་སོར་ཡོད་པ་བཞིན། མི་ རྣམས་ལ་ཡང་ནི་ནང་གི་སེམས་མ་རུང་ཞིང་ངན་པ་ལ་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དང་ ངག་འཇམ་པས་ཕན་འདོགས་པ་ལྟར་བྱེད་པ་ནང་མ་སྨིན་ལ་ཕྱི་སྨིན་པ་དང་འདྲ། སེམས་ 21-653 བཟང་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་མཁས་ཤིང་ངག་རྩུབ་པ་ནི་ནང་སྨིན་ལ་ཕྱི་མ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་ བ། ཕྱི་ནང་གཉིས་མཚུངས་པར་ངན་པ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་མ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ། ཕྱི་ནང་ གཉིས་མཚུངས་པར་བཟང་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཕྱི་ནང་མཚུངས་ པར་ངན་པ་རྒྱང་རིང་དུ་སྤོང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གཉིས་མཚུངས་པར་བསམ་པ་ཀུན་སྤྱོད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཕན་འདོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བསྙེན་ཞིང་བསྟེན་པ་དང་ བག་འབེབས་པར་བྱ་བ་ནི་བརྟག་བླ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནང་མི་མཚུངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོར་ ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་སེམས་བཟང་ན་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་མཁས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བག་ འབེབས་པ་དང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། སེམས་གནག་ཅིང་ངན་ན་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ མཛེས་པས་ཕན་འདོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཞེ་ཟོན་ཆེན་པོས་སྤང་བར་བྱ་ དགོས་པ་ཡིན་ཏེ།

以下是完整的中文翻譯： 即從善趣以善業往生善趣者為從明至明究竟之補特伽羅，從惡趣以不善業往生惡趣者為從暗至暗究竟之補特伽羅，從明善趣行不善業而往生暗惡趣者為從明至暗究竟之補特伽羅，在暗惡趣依處積累善業及因往昔善業而往生明善趣者為從暗至明究竟之補特伽羅，定為此四種。其中，自己也應行持第一種從明至明究竟，從人身依處再次獲得善趣天人安樂的廣大善業，並且也應令與自己親近及能轉變其心意者投入如是善業。 主要觀察他人行為而勸誡謹慎： "人如庵摩羅果實，未熟似熟熟似生，未熟現為未熟者，成熟現熟知同等。" 應當了知這些人如同庵摩羅果實。怎樣呢？如同庵摩羅樹果實有內未熟而外相似成熟者，內熟而外似未熟者，內未熟外亦顯未熟者，內熟外亦顯成熟者各自存在一樣。人們也有內心不善惡劣而外在身行善巧、言語柔和似作利他者為內未熟外似熟者，心善而身行不善巧、言語粗暴者為內熟外未熟者，內外一致惡劣者為內外皆未熟者，內外一致善良者為內外皆成熟者。 應當遠離內外一致惡劣者，而內外一致具足意樂行為、具有利他性情者，應當常時親近依止並結交。對於內外不一致的兩種人，應當善加觀察：若心善而身行不善巧者，仍可適當結交依止；若心黑暗惡劣者，即使身語行為優美似作利他，也應當常時以大警惕心遠離。

དེ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཞེ་ཟོན་ཆེན་པོས་སྤང་བར་བྱ་ དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པས་བག་མེད་པར་གྱུར་ན་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་ ཉམས་པར་འགྱུར་བས་རྒྱང་རིང་དུ་སྤང་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འདོད་ཡོན་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་ བ་སྤངས་ནས་བག་ཡོད་བྱ་བར་བསྡམ་པ་ལ། ཐོག་མར་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་མི་ རུང་བར་སྤྱོད་པ་དགག་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་མི་བལྟ་མཐོང་ན་ཡང་། །ན་ཚོད་མཐུན་པར་ མ་དང་བུ་མོ་དང་། །སྲིང་མོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་བགྱི་ཆགས་གྱུར་ན། །མི་གཙང་ཉིད་དུའང་ ཡང་དག་བསམ་པར་བགྱི། །གཞན་]གྱི་ཆུང་མ་བུད་མེད་ལ་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་མི་ བྱེད། ཆེད་དུ་མ་བལྟས་པར་མཐོང་བས་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ན་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་རིམ་ པས་རང་ལས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་མའི་འདུ་ཤེས་དང་། གཞོན་པར་བུ་མོའི་འདུ་ཤེས་དང་། རང་དང་ན་ཚོད་མཉམ་པར་སྲིང་མོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་ན། འཛེམ་བག་གི་ སེམས་དང་ལྡན་པས་ཡིད་ཆགས་པ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་ཀྱང་བཟློག་མི་ནུས་ པའི་ཆགས་པ་ཤུགས་ཆེ་བར་གྱུར་ན་མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་ 21-654 གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུའང་ཡང་དག་པར་བསམ་པར་བགྱིས་པས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ཐབས་ ལ་ཆགས་པ་བཟློག་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་བསྲུང་བས་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་ནི། གཡོ་བའི་ སེམས་ནི་ཐོས་མཚུངས་བུ་ལྟ་བུར། །གཏེར་བཞིན་སྲོག་དང་འདྲ་བར་བསྲུང་བགྱིད་དེ། །ཉོན་ མོངས་པའི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་སེམས་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་ལས་ བཟློག་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ འདྲ་བར་བསྲུང་དགོས་ཏེ། ཐོས་པའི་དོན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་ཞིང་ཚིག་ངག་ཏུ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མི་ལྷོད་{པ་[པར་]དགོས་པ་དང་མཚུངས། བུ་གཅེས་{པ་[པར་] མནོ་མི་ཤེས་པའི་དུས་ནས་ཉམས་ཉེས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དུ་བལྟ་ཞིང་འཚོ་དགོས་པ་ལྟ་ བུར་མཚུངས། གཞན་གྱི་ཡོད་པར་ཤེས་པའི་གཏེར་དང་མཛོད་ཀྱི་ནོར་ལ་གཞན་{གྱིས་[གྱི་] གནོད་པ་དང་ཆུད་མ་ཟོས་པར་བྱེད་པས་བསྲུང་དགོས་པ་དང་མཚུངས་པ་བཞིན་དང་། དུས་ རྟག་ཏུ་སྲོག་གཅེས་པའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པས་རྣམ་པ་དུ་མ་ནས་བསྲུང་དགོས་པ་དང་མཚུངས་ པར་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་ལས་བསྲུང་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文翻譯： 應當常時以大警惕心遠離，因為若不善加觀察而放逸，則會損壞法與事業，故應遠遠避開。 對於斷除貪著欲塵而約束謹慎，首先遮止以貪慾邪淫不當行為： "不視他人妻，縱見亦當觀， 隨年長幼中，母女姊妹想， 若生貪著時，當思不凈性。" 不應以貪心觀視他人妻子女人。若非故意觀看而見到並生起貪著，則應隨年齡次第，對年長者生起母親想，對年幼者生起女兒想，對同齡者生起姐妹想。具有慚愧心則能轉除貪著；若以此仍不能遮止強烈貪著，則應以修習不凈觀三昧的方式，如實思維不凈本性，以此遮止對他人妻子的貪著。 以護心而行謹慎： "動搖之心意，如聞如子寶， 如藏如命護。" 對於在煩惱境上動搖的心，應當常時精進遮止於境上的動搖，極為護持心不為煩惱所染，應當如同守護聞法等一般守護。如同對所聞義理反覆思維、精進不懈于言說；如同從不知事理時起即為免於損害而照看養育珍愛之子；如同守護他人所知的寶藏庫藏之財不受他人損害及浪費；如同守護常時珍愛的性命要害般從多方面守護，應當如是守護心不為煩惱境所動搖。

།འདོད་ཡོན་གྱི་ཉེས་ དམིགས་ཤེས་པས་བག་ཡོད་པར་བྱ་བར་བསྡམས་པ་ལ། གདུག་པ་དུག་དང་མཚོན་དང་ དགྲ་བོ་དང་། །མེ་བཞིན་འདོད་པའི་བདེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་མཛོད། །འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པས་ སེམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི། སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་ན་དུག་གིས་ ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས། དུག་ཆུང་ངུས་ཀྱང་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་ མཚུངས། མཚོན་རྣོན་པོས་རེག་པས་རྨ་འབྱིན་ཞིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས། དགྲ་ བོས་གླགས་ལྟས་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས། མེ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཟོན་མེད་ལ་རིམ་པར་ བསྲེག་ནུས་པ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་བདེ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་འདོད་ཡོན་ལ་མངོན་པར་ ཆགས་པ་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་ཡིད་འབྱུང་བར་མཛོད་ཅིག །འདོད་ཡོན་གྱི་ཉེས་ 21-655 དམིགས་བཤད་པ་ལ། འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་ ཀིམ་པའི་འབྲས་འདྲར་གསུངས། །འདོད་ཡོན་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་མང་པོའི་གཞིར་གྱུར་པས་ ན། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤིང་ཀིམ་པའི་འབྲས་བུ་དབྱིབས་ཁ་དོག་མཛེས་ ཀྱང་དུག་གི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འཕྲལ་དགའ་བར་སྣང་ཡང་སྐྱོན་དང་བཅས་ པས་ཆགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །འདོད་ཡོན་ལ་མ་ཆགས་པ་དགོས་པའི་རྒྱུ་ མཚན་བསྟན་པ་ནི། དེ་དག་སྤང་བགྱི་དེ་ཡི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་ འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བཅིངས། །འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བགྱི་སྟེ། འདོད་ཡོན་ལ་ ཆགས་པ་དེ་ཡི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་དམ་དུ་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་པ་འདི་དག་ནི་ འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བཙོན་ར་ལས་ཐར་མི་ནུས་པས།འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པའི་ལྕགས་ སྒྲོག་སྤངས་ཏེ་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས་ཐར་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文翻譯： 關於由知曉欲塵過患而約束謹慎： "如毒刃敵火，于欲樂生厭。" 貪著欲塵令心煩惱的過患是：如同被毒蛇咬噬則毒遍全身；如同微毒亦能奪命；如同利刃觸及能出傷割截；如同怨敵尋隙加害；如同小火亦能漸燒無戒備者。欲樂亦復如是，應知貪著欲塵為過患本性而生厭離。 關於宣說欲塵過患： "諸欲生禍患，勝王說似庵羅果。" 由諸欲塵是眾多禍患之基，故佛陀勝王說其如同庵羅果雖形色美妙卻具毒性，雖暫現可喜卻具過患，故非貪著處。 顯示不應貪著欲塵的理由： "應斷彼等故，以彼鐵鎖鏈， 繫縛此世間，輪迴獄牢中。" 應當斷除貪著欲塵，因為被欲塵貪著之鐵鎖牢固束縛的世間眾生，無法從輪迴苦獄中解脫，故應斷除貪著欲塵的鐵鎖而從輪迴牢獄中解脫。

།འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ དཔའ་པོ་མཆོག་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། གང་དག་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི། །རྟག་ཏུ་མི་ བརྟན་གཡོ་དང་གང་དག་ཅིག །གཡུལ་ངོར་དགྲ་ཚོགས་ལས་རྒྱལ་དེ་དག་ལས། །མཁས་ རྣམས་དང་པོ་དཔའ་རབ་ལགས་པར་འཚལ། །སྐྱེས་བུ་གང་དག་དབང་པོ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཡུལ་དྲུག་རྣམས་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་མི་བརྟན་པར་གཡོ་བ། བག་ཡོད་པའི་གཉེན་པོའི་ སྟོབས་ཀྱིས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་སུ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་བེམ་པོ་ཡིན་ པས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་མིན་ཅིང་། འཇུག་ཤེས་ཀྱང་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་མ་ཡིན་ མོད། དབང་ཤེས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བས། ཆགས་ སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། མིག་གི་དབང་ ཤེས་དེའི་རྗེས་འབྲང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་གཟུགས་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་དབང་ཤེས་རྗེས་འབྲང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་ཆོས་ཁམས་ལ་གཡོ་བའི་ 21-656 བར་གྱི་དབང་ཤེས་དྲུག་རྗེས་འབྲང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་མི་ བརྟན་པར་གཡོ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་{དགྲ་[དགྲའི་]ཚོགས་གཉེན་པོས་བཅོམ་ཞིང་རྒྱལ་བར་ བྱས་པ་ནི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་དང་། གཡུལ་ངོར་དགྲའི་དཔུང་ཚོགས་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་ བཅོམ་ནས་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་པ་ཡང་དཔའ་བོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། མཁས་པ་ རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་རྒྱལ་བ། ནང་སེམས་ཀྱིས་དགྲ་ཚོགས་ བཅོམ་པ་ཉིད་དཔའ་བ་{དང་}མཆོག་དང་རབ་ལགས་པར་འཚལ་ཞིང་བརྩི་བ་ཡིན་ནོ། ། བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ནི། བུད་མེད་གཞོན་ནུའི་ལུས་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །དྲི་ ང་བ་དང་སྒོ་དགུ་དོད་པ་དང་། །མི་གཙང་ཀུན་སྣོད་འདྲ་བ་དགང་དཀའ་དང་། །ལྤགས་པས་ གཡོགས་པར་རྒྱན་ཡང་ལོགས་ཤིག་གཟིགས། །བུད་མེད་གཞོན་ནུའི་ལུས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ ཆགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལོགས་ཤིག་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་ བརྟག་ན། ལུས་ཀྱི་ནང་མི་གཙང་བས་གཏམས་པའི་དྲི་ང་བ་དང་། སྒོ་དགུ་དོད་པ་ནས་ སྙིགས་མ་འཛག་པ་དང་། ཁྲག་ཆུ་སེར་ནང་ཁྲོལ་སོགས་མི་གཙང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་གྱི་ སྣོད་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུ་གསོ་སླ་བ་མ་ཡིན་པར། ཟས་{ནོར་ [གོས་]རིན་ཐང་ཅན་གྱིས་འཚོ་དགོས་པས་དགང་དཀར་བ་ཡིན་པས་ན། ཕྱི་ནས་ལྤགས་ པས་གཡོགས་ནས་མི་མཐོང་བར་བསྒྲིབས་པ་དང་། རྒྱན་གྱིས་མཛེས་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་བློས་ སོ་སོར་ལོགས་ཤིག་ནས་གཟིགས་ན་མི་སྡུག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཆགས་པར་མི་ རིགས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 關於顯示斷除貪著欲塵者為最勝勇士： "若人於六根，境上常不定， 動搖及諸人，戰勝敵眾者， 智者知前者，最勝為勇士。" 凡是六根識於六境常不安定動搖，以正念對治力降伏者。實際上諸根是物質故不動于境，了別識亦無分別故不動于境。然而隨逐根識的分別念于境動搖，能生一切貪嗔等煩惱，故從眼根識及其隨逐分別念動於色境，乃至意根識及其隨逐分別念動於法界，六根識及其隨逐分別念各自於境不定動搖，以對治力戰勝煩惱敵眾者為勇士；于戰場上一人戰勝敵軍者亦為勇士。其中，智者認為戰勝動于境的分別念、降伏內心敵眾者，才是最勝最上勇士。 關於斷除貪著女色： "少女身一旁，臭穢九孔漏， 不凈器難滿，皮覆飾一觀。" 少女身體悅意，是否應當貪著？非也。若從一旁分別觀察，身內充滿不凈臭穢，九孔流泄污穢，如同種種不凈血液黃水內臟等的容器，且不似畜生易養，需以貴重飲食衣物供養故難以滿足。外為面板遮覆不見，雖以飾品莊嚴，若以智慧從一旁觀察，實為不凈本性，故不應貪著。

།འདོད་ཡོན་ནི་ངོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་{དགག་[བགག་]དགོས་པར་ བསྡམས་(གདམས་)པ་ནི། ཇི་ལྟར་མཛེ་ཅན་སྲིན་བུས་ཉེན་པ་ན། །བདེ་བའི་དོན་དུ་མེ་ལ་ ཀུན་བསྟེན་ཀྱང་། །ཞི་བར་མི་འགྱུར་དེ་དང་འདྲ་བར་ནི། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་ མཁྱེན་པར་མཛོད། །མཛེའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཅན་ལྤགས་པའི་བར་དུ་སྲིན་བུ་གཡོ་བའི་ 21-657 གདུང་བས་ཉེན་པ་འགའ་ཞིག་བདེ་བའི་དོན་དུ་མེའི་འོད་ལ་ཀུན་ནས་བསྟེན་པས་ཡུད་ཙམ་ བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ནད་ཞི་བར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ཆུ་སེར་ཀྱིས་ཚ་བ་རྒྱས་པས་ཟུག་རྔུ་ འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། དེ་དང་འདྲ་བར་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟེན་པས་ཡུད་ ཙམ་ཚིམ་པ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་། སླར་སྲེད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་ངོམ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའང་མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་ ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བཟློག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བག་ཡོད་ པའི་ཆོས་སྐོར་བཤད་ཟིན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། ༄། །ལམ་དངོས་བཤད་པ། ལམ་དངོས་བཤད་པ་ལ། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ གི་ལམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དང་འབྲས་{བུ་[བུའི་ ]འཇུག་སྒོ་ཙམ་བསྟན་པ་ལས། ༈ ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་ལམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་ དང་། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་ལྔའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལས། ༈ མདོར་བསྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་བྱ་ངོས་བཟུང་བ། དང་པོ་ནི། དོན་དམ་ གཟིགས་པར་བགྱི་སླད་དངོས་རྣམས་ལ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་གོམས་མཛོད། ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །ཆོས་གཞན་གཅིག་འགའ་ཡང་མཆིས་པ་མ་ལགས་ སོ། །དགོས་པ་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་སྟེ། སྤྱིར་ བཏང་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་པ་ལ་གཙོ་བོར་བྱ་ཞིང་། བསྒོམ་བྱ་དངོས། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱི་ བ་དེ་རུ་གོམས་པར་མཛོད་ཅིག དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་ནི། སྤྱིར་བཏང་ལུང་མ་བསྟན་དང་མི་ དགེ་བ་རྣམས་དོན་མེད་དང་དོན་ལོག་ཡིན་པས་ཕན་ཡོན་མེད་པ་དང་། དགེ་བ་མཐའ་དག་ ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕན་ ཡོན་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པའི་ཆོས་ནི་གཅིག་དང་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 關於因欲塵無厭足故應制止貪慾的教誡： "如同麻風者，蟲噬求安樂， 雖近火無愈，知貪慾亦然。" 譬如麻風病人皮下蟲動之苦所逼，為求安樂而親近火光，雖暫現安樂，但病不能愈，反而黃水熱勢增長而痛苦加劇。如是，雖暫時享用欲塵似得滿足，但貪慾反而增長無有厭足，因此應當了知對諸欲貪著之過患，從一開始就應當遮止對欲塵貪著的渴求。如是已說一切道之前行正念法類之後。 正道之解說： 關於正道解說分為：廣說共同乘道，及略示大乘不共道果之入門。 廣說共同乘道： 首先分為：以略說方式確認所修，以廣說方式解說五道次第。 以略說方式確認所修： "為見勝義諦，于諸法正思， 當善修習此，無餘法堪比。" 爲了見到並證悟勝義實相之故。一般而言，勝義是指空性離戲，但此處主要指人無我。所修之境，即于諸法如理作意，應當修習。其功德利益：一般而言，無記和不善法因無義和違義故無有利益，一切善法雖皆有利益，但與如理作意相比，無有任何一法功德利益能與之相等。

།དངོས་པོ་ རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ཚུལ་ 21-658 བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཡིན་པ་ལ་མ་ཡིན་ པར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བསྒོམ་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་[པ་ཡིན་]པས། དེ་གཉིས་ འགལ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བདེན་པ་བཞིའི་དོན་བསྒོམ་པ་ནི། བདེན་པ་{བཞིའི་ [བཞི་]མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ {ལས[ལ]། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བ་བདག་མེད་{བཞི་སྟེ[གཞི་ཏེ]། འདུས་བྱས་ཐམས་ ཅད་མི་རྟག །ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། ཆོས་ ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་སྟེ། བེམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པས་ན་འདུས་བྱས། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་{གིས་[གི་]གནས་སྐབས་ཕྱི་ མ་{མ་}སྐྱེ་ཞིང་སྔ་མ་འགགས་པས་ན། རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ པ་ལྟར། དེ་དང་མཐུན་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལམ་བདེན་མ་གཏོགས་པའི་ འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་ཏེ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་བསྡུས་པའི་གནས་སྣོད་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན། དབང་པོ་ལུས། ཤེས་པ་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་ལས། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཚོར་བ་བདེ་བ་ དང་འབྲེལ་བ་[རྣམས་]ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་འབྲེལ་ བ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། དུད་འགྲོ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་[ནི་]སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡིན་ ཡང་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་ཤིང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ 21-659 སྟོང་པ་ཞེས་པ། སྤྱིར་བཏང་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་བྱེད་པ་མང་ཡང་། འདིར་སྡུག་བསྔལ་བདེན་ པའི་རྣམ་{པ་[པའི་]སྟོང་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྟོང་པ་ལ་བྱེད་པའི། དབང་ཕྱུག་ལ་ སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། དུས་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ དེ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་མི་སྲིད་ཅིང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོས་སྟོང་པར་ཤེས་ལ། མཐུན་ ཞིང་རུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་འཛོམས་པ་ལས་འབྲས་བུར་སྣང་བ་ཙམ་[ནི་]ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 于諸法如理作意之體性即是修習四諦之義。稱為"如理作意"的原因是：對於是者說是，對於非者說非，契合事物實相而修，即是如理作意。諸煩惱是非理作意，因此二者相違，故以如理作意能摧破非理作意之煩惱。 修習四諦之義即是：於四諦十六行相作意中，關於苦諦，以無常、苦、空、無我四者為基礎。修習一切有為法無常，一切有漏法是苦，一切法空，一切法無我之義。 物質與心識所攝諸法由因緣所造作故為有為法。又因剎那后位未生而前位已滅，故恒時變異壞滅，因此無常。如是契合此理而如理作意。 除道諦外的有為法皆是有漏，即三界所攝器世間、根身、心所等皆是有漏。其中，與苦受相應者是苦苦，與樂受相應者是壞苦，與舍受相應者是行苦。其中苦苦連畜生等亦能了知，壞苦為具慧者所見，行苦雖是一切苦之基礎但他者不知，唯聖者能證知。 "一切法空"者，雖然一般所說空性是指離戲，但此處苦諦行相中的空是指離違緣因果之空，即自在天等造作者及時間等為因之說法中所說的作者，於法性中不可能存在，了知無有如是作者，唯是眾多順緣因緣聚合而顯現為果。

། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ནི། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་བཏང་(སྟངས་)ཀྱི་གཟུང་ བྱའི་[ང་]བདག་དེ་ནི་དངོས་གནས་ལ་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱི་ནང་ བར་གསུམ་དུས་ཐོག་མཐའ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པ་ནི་བདག་མེད་ {པ་[པའི་]རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ། རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་ རྐྱེན་དང་རབ་སྐྱེ་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ཡིན་པས། ཀུན་འབྱུང་གི་ངོ་ བོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཅིང་རིགས་མཐུན་གྱི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་གཉིས་པོ་རང་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས། འཁོར་བའི་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་འགོག་པ་ཞི་ བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞིར་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ པས་ལས་འགགས། ལས་འགགས་པས་སྡུག་བསྔལ་འགགས་ཏེ། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་ གསུམ་འགགས་པའི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ མཐའ་དང་། བདེ་བ་དམ་པ་འགོགས་པའི་དབྱིངས་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་དུ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ནི་ འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ། ལམ་དང་རིག་པ་སྒྲུབ་ པ་ངེས་འབྱིན་བཞིར་ཡོད་ཀྱང་། དོན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས། ལམ་བདེན་གྱི་ངོ་བོ་ཟག་མེད་ 21-660 ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ནུས་ པ་དང་ལྡན་པ། འགོག་པའི་གནས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་ངེས་ཤེས་བྱེད་པ་ནི་ ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། ༈ རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་ལྔའི་རིམ་པ་བཤད་པ། ལམ་ལྔའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སོ་ སྐྱེས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ་དང་། འཕགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ ལས། ༈ སོ་སྐྱེས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ་ཚོགས་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དང་འབྲེལ་ བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ།

以下是完整的中文直譯： "一切法無我"是指俱生我執所執取的所取之我，在實際中從未存在。從境的角度而言，于外內中三處及始終中際一切時中皆無，如是了知即是作意無我行相。 集諦行相中雖有因、集、緣、生四種，但歸為一義，即煩惱與業二者為集諦體性，能生苦果並能生起同類煩惱與業等種種，輪迴一切因果皆從業與煩惱而生，如是了知即是作意集諦行相。 滅諦行相中雖有滅、寂、妙、出四種，但歸為一義，即由斷煩惱故業滅，由業滅故苦滅，業煩惱苦三者滅盡的自證自明之智，是一切苦盡之邊際及最勝樂之界，如是生起定解即是作意滅諦行相。 道諦行相中雖有道、如、行、出四種，但歸為一義，即道諦體性是無漏智慧、禪定及戒律，此具有斷除煩惱之力並能獲得滅諦之處，如是生起定解即是作意道諦行相。 廣說五道次第： 分別廣說五道中有二：顯示凡夫道次第與顯示聖道及果。 顯示凡夫道次第： 首先宣說與資糧道相關之法及宣說與加行道相關之法。

། ༈ ཚོགས་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ། ཚོགས་ལམ་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་པར་ གནས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་རིགས་གཟུགས་ཐོས་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱང་། །ཤེས་ རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་བྲལ་བ་བཀུར་མ་ལགས། །དེ་ལྟས་གང་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་གཉིས་ལྡན། །དེ་ ནི་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་བྲལ་ཡང་མཆོད། །སྐྱེས་བུ་གང་དག་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་ པོ་ལྟ་བུ་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་རིགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ མཛེས་པ་དང་ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་བཟང་བ། རིག་པའི་གནས་བཅོ་བརྒྱད་ ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ལ་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཐར་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ཅིང་། བླང་དོར་རྣམ་ པར་དག་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་བ་ན། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་{གྱིས་ [གྱི་]བཀུར་སྟིའི་གནས་མ་ཡིན་ཅིང་། ཡང་རིགས་གཟུགས་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་ ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་བྲལ་ཡང་གནས་ལུགས་ དང་ཐར་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་ བུ་[དེ་]གཉིས་གང་ལ་ལྡན་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་གནས་དམ་པར་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེ་ལ་ཡང་། ཐོས་བྱུང་བསམ་བྱུང་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་གསུམ་ དུ་ཡོད་པ་ལས། ཚོགས་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཐོས་བྱུང་བསམ་བྱུང་{གི་}ཤེས་རབ་གཉིས་ 21-661 གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ ཀྱང་། སྐབས་འདིར་སོ་སོ་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 顯示與資糧道相關之法： 首先，顯示于資糧道中應當殊勝安住于戒律與智慧： "雖具種姓相貌聞者眾， 無慧無戒不堪受敬奉， 是故具足此二功德者， 縱無餘德亦應受供養。" 任何人雖如同大娑羅樹般為王族種姓，或如同大娑羅樹般為婆羅門種姓而成為最勝種姓，以無病等而具妙相，於十八明處等世間學術極為精通， 然若無通達實相及了知解脫道之智慧，且無安住于清凈取捨之戒律，則非天人世間恭敬之處。更何況具足種姓、相貌、多聞等功德者。 若具足通達實相及了知解脫道之智慧與圓滿戒律這兩種功德，即使無其他功德，亦為世間供養恭敬之殊勝處。 此智慧又分聞所生、思所生、修所生三種智慧，於此資糧道位中，以聞所生、思所生二種智慧為主。雖有無量菩薩戒律，但此處是指別解脫戒。

།ཚོགས་ལམ་པས་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མགོ་སྙོམས་བྱེད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་རྙེད་དང་མ་ རྙེད་དང་། །བདེ་དང་མི་བདེ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང་། །བསྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ བརྒྱད་པོ། །བདག་གི་ཡིད་ཡུལ་མིན་པར་མགོ་སྙོམས་མཛོད། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་དགོས་པར་བཀའ་བསྩལ་པ་ ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་ཕོངས་པ། ལུས་ལ་ ནད་མེད་ཅིང་སེམས་ཉམས་བག་བདེ་བ་དང་། མི་བདེ་བ། གཞན་གྱིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ བརྒྱུད་ཅིང་ཐོས་པའི་གཏམ་སྙན་པ་དང་། མི་སྙན་པ། རང་ལ་དངོས་སུ་བསྟོད་པ་དང་། སྨད་ པ་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཆེར་འཛིན་པས་ཆགས་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། བློ་འཁྲུལ་བས་བཅོས་ནས་ལོག་{པས་[པའི་]ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་གནས་ ལ་ཞུགས་པའི་ཆགས་སྡང་སྤངས་བླང་གི་ཡུལ་དུ་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། རྙེད་པ་ལ་སོགས་ པ་བཞི་ལ་དགའ་བ་དང་ཆགས་པར་མི་བྱེད། མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་སྡུག་པ་དང་ཞེ་ སྡང་བར་མི་བྱེད་པར། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མཉམ་སྙོམས་པར་མཛོད་ཅིག །ཚོགས་ལམ་པ་ དེ་ལས་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བླང་ལ་[ཤིན་ཏུ་]གནས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། [ཁ་ཅིག་འཇིག་ རྟེན་མཁྱེན་པ་ཞེས་བོད་པར་འཆད་ཀྱང་མི་ལེགས་སོ། །]ཁྱོད་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནི། ། མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང་། །འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱི་སྟེ། ། དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་མཆོད་གནས་བྲམ་ཟེ་ དང་། དགེ་སློང་དང་། ལྷའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཆེད་དང་ནི། མགྲོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཡབ་ཡུམ་ དག་དང་བཙུན་མོ་དང་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ནམ་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱིའོ། ། 21-662 རང་དོན་མིན་པས་དེ་དག་བགྱིས་ནའང་ཉེས་དམིགས་མེད་པའམ། ཉེས་དམིགས་ཆུང་བ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྙིང་ཐག་པ་ནས། ལས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བར་ སྡིག་པ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་རང་ཉིད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། གང་གི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དེ་ དག་གིས་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐལ་བ་ནོད་ཅིང་བླངས་ཏེ། རང་གི་རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁུར་ཡང་བར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་གྲོགས་སུ་སླེབ་པར་ མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་སླད་དུ་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་ནམ་ཡང་མི་བགྱིད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 顯示資糧道者應當平等對待八法分別： "世間智者得與未得及， 樂與不樂名聲與惡名， 稱讚誹謗世間八法者， 非我意境應當作平等。" 世間智者即圓滿正等覺佛陀開示應當平等對待八法：即獲得圓滿受用與未得貧乏，身無病且心意安樂與不樂，他人相傳聞及之美名與惡名，當面讚揚與誹謗等八法。世間人執著此等而行貪嗔，乃是迷亂心所造作之顛倒作意而已，實際並非應當取捨貪嗔之境，故於得等四法不生歡喜貪著，于未得等四法不生憂惱嗔恨，應當平等對待此八法。 顯示資糧道者應當極為安住于因果取捨： "為汝婆羅門僧眾天神及， 賓客父母以及王妃眾， 眷屬之故亦不造惡業， 地獄異熟無人代受報。" 王啊，爲了汝之應供處婆羅門、比丘、天神祭祀之故，及為賓客、父母、王妃與眷屬等他人之利益亦不造惡業。若想非為己利而作則無過患，或過患輕微者，此非是。因為從內心深處完整具足加行、正行、後行三者而造作惡業之果報將生於自身，故為誰而作，彼等於地獄處領受痛苦之份，無人能代受自身異熟苦果之重擔而來相助，是故為他人之故亦永不造作惡業。

།ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་{འདིའི་[དེའི་]འཕྲོས་དོན། སྡིག་པའི་ལས་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་འཕྲལ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་བས་སྤངས་མི་དགོས་སྙམ་ན། སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནི། །དེ་ཡི་ མོད་ལ་མཚོན་བཞིན་མི་གཅོད་ཀྱང་། །འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་སྡིག་པ་ཡི། །ལས་ཀྱི་འབྲས་ བུ་གང་ལགས་མངོན་པར་འགྱུར། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་འབྲས་བུ་ མཚོན་རྣོན་པོས་བཏབ་པས་རྨ་འབྱིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་མོད་ལ་འཕྲལ་དུ་སྨིན་ཅིང་ གཅོད་པར་མི་འགྱུར་ཀྱང་ནམ་འཆི་བའི་དུས་དང་། བར་དོ་དང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་བབ་ པ་ན་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་མངོན་ པར་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་དུས་ཇི་ཙམ་ན་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མྱོང་བར་མ་ངེས་ པའི་ལས་དང་། མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། བྱས་པ་མ་བསགས་པ་ དང་། མ་བྱས་{པ་}ལ་བསགས་པ་གཉིས་ལས། བྱས་པ་མ་བསགས་པ་ལ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་ གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ལས་དགེ་མི་དགེའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་ནས། དངོས་གཞི་ལ་མ་སླེབས་པ་ནི་ ཆུང་ངུ་དང་། སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་དངོས་གཞིའི་ཕྱེད་ཙམ་ནས་འགྱོད་པས་ལྡོག་པའི་འབྲིང་ དང་། སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་དངོས་གཞི་རྫོགས་ཤིང་རྗེས་ཀྱི་མ་སླེབས་པར་འགྱོད་སེམས་ དྲག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི་བྱས་{པ་[ལ་]མ་བསགས་པའི་ལས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 此偈頌的延伸意義，若認為造作惡業之果報不會立即現前故不必斷除，則： "所造諸惡業， 雖非如刀即割， 臨至命終時， 惡業果報現。" 大多數所造諸惡業之果報，雖不如利刃所傷立即成熟割裂，然當臨至死亡之時、中陰及後世時，惡業異熟果報將會體驗顯現。 若問此業果報何時成熟：不定受業與定受業二者中，首先，不定受業中有作而未集與未作而集二者。作而未集又分大中小三種：入于善不善加行而未至正行者為小；入于加行后至正行一半而以追悔返回者為中；入于加行后圓滿正行而未至後行時生起強烈追悔心者，是為作而未集之大業。

།གཞན་གྱི་དགེ་བ་ 21-663 དང་མི་དགེ་བར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྒོམ་པ་དང་། དད་པའི་སེམས་མེད་པས་སྐོར་བ་བྱས་པ་ དང་། གསོད་སེམས་མེད་པས་ལག་ནས་རྡོ་ལྷུང་སྟེ་སྲོག་ཆགས་བསད་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་མ་ བྱས་ལ་བསགས་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། བྱས་ལ་མ་བསགས་པ་དང་། མ་བྱས་ལ་བསགས་པ་དེ་ རྣམས་ནི། ལས་དེའི་རིགས་མང་དུ་ཚོགས་པ་དང་། དགེ་སྡིག་རིགས་མཐུན་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་ དང་འཕྲད་ན་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཡང་དགེ་སྡིག་གི་ལས་རིགས་ མི་མཐུན་གཞན་གྱིས་བཅོམ་{ན་[ནས་]འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པས་ མྱོང་བར་མ་ངེས་པའི་ལས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་བྱས་ལ་བསགས་པ་རྣམས་མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར། {སྐྱེས་ནས་[སྐྱེ་གནས་]མྱོང་འགྱུར། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་ འགྱུར་རྣམས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་མཆོག་ལ་བསམ་པ་ཤུགས་དྲག་པོས་དགེ་ སྡིག་གི་ལས་བསགས་པ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཐོག་མ་རྣམས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ནི། མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་པ་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་སྐབས་སུ་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚེ་ཧྲིལ་བོ་མ་ཉམས་པར་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་པ་ལྟ་བུ་ལ། སྐྱེ་ བ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་ དང་། ལན་གྲངས་གཞན་དུ་མྱོང་འགྱུར་ནི། བྱས་ལ་བསགས་པའི་ལས་སྟོབས་ཆུང་བ་རྣམས་ དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་འབྱུང་བར་མ་ངེས་པས། དགེ་སྡིག་རིགས་མཐུན་གྱི་སད་རྐྱེན་དང་འཕྲད་མ་ འཕྲད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཉིས་གསུམ་དང་མང་པོའི་བར་གང་དུ་འབྱུང་མ་ངེས་པ་ནི་ལན་གྲངས་ གཞན་དུ་མྱོང་འགྱུར་ཡིན་ཞིང་། སྡིག་པའི་ལས་མྱོང་བར་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཉེན་པོས་ འཇོམ་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 隨喜他人善與不善之修習，無信心而作繞行，無殺心而手中石落致殺生命等，皆為未作而集之業。此等作而未集與未作而集諸業，若遇同類業積聚眾多及善惡同類他緣，則將感受果報。雖非對治，若為異類善惡業所摧，則亦有不生果報者，故為不定受業。 其二，作而集者為定受業。分類如下：現法受，生處受，餘生受。 其一，于殊勝對境以猛利意樂積集善惡業，異熟果報之初將於此產生熟，然非於此圓滿故將於後世感受。 生處受者，如作五無間罪，及唯于凡夫位中決定出離之戒律終生無損圓滿守持等，于無間隔之後世必定感受異熟果報。 餘生受者，作而集之微弱諸業，不定何時現前，視遇不遇同類善惡增上緣，於二三或多生中何時現前不定，是為餘生受。定受之惡業亦能為對治所摧。

།གཞུང་འདིར་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འཕྲལ་དུ་སྨིན་པར་མི་ 21-664 འགྱུར་བར་གསུངས་པ། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་མ་གཏོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཕལ་ཆེར་ ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། ལས་དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་སྤྱད་པ་ལས་འཕྲལ་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་རུང་ རྣམས། ཐོག་མར་གང་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསུང་ལས། འཁོར་བ་ལས་ནི་ལྕི་གང་དང་། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམ་པ་གང་། །སྔར་བྱས་གང་ཡིན་དེ་དག་ ལས། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དོན། དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀའི་ལས་སྨིན་རུང་ ལ། ལས་སྟོབས་གང་ཆེ་བ་དེ་སྔོན་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར། དགེ་སྡིག་སྟོབས་མཉམ་ན། འཆི་ ཁར་དགེ་སྡིག་གི་སེམས་གང་གསལ་བས་གསོས་ཐེབས་པ་དེ་སྔོན་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར། དེ་ ཡང་གསལ་མི་གསལ་མཉམ་ན། སྔོན་དགེ་སྡིག་ལ་གོམ་ཤུགས་གང་ཆེ་བ་དེ་ཐོག་མར་སྨིན་ པར་འགྱུར། དེ་ཡང་མཉམ་ན་དགེ་སྡིག་གཉིས་པོ་སྔོན་ལ་གང་བྱས་པ་དེ། བྱས་པའི་དུས་ཀྱི་ གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་སྔོན་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་མཉམ་པོ་དང་། དགེ་བ་ མཉམ་པོ་ལ་ཡང་སྨིན་ལུགས་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་ཚན་བཞི་པ། འཕགས་ པའི་ནོར་བདུན་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པར་{བསྡམ་[གདམས་]པ་ནི། དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་ དང་ཐོས་པ་དང་། །དྲི་མེད་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། །ཤེས་རབ་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ ཐུབ་པས་གསུངས། །ནོར་གཞན་ཕལ་བ་དོན་མ་མཆིས་རྟོགས་མཛོད། །དད་པ་ལ་དང་བའི་ དད་པ་དང་། འདུན་པའི་དད་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་དད་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་དེ་{དག་[ལ་] དགའ་བའོ། །འདུན་པའི་དད་པ་ནི། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་མོས་པས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །ཡིད་ ཆེས་པའི་དད་པ་ནི། འཕགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདེན་ ཚིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྟེ། དང་བའི་དད་པ་ནི། འདུན་པའི་དད་པའི་ 21-665 སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བར་མ་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཏེ། སྡོམ་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་མ་དགེ་བ་ནི་ཆོ་གས་བླང་པ་ཡང་ཡོད། དེ་མིན་ཡང་ཉིན་རེ་ལ་སོགས་[པར་]སྡིག་པ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བ་བསྒྲུབ་{པ་རང་[པར་] རང་གི་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བར་མ་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 此論所說惡業果報不即刻成熟，是指除現法受報外的大多數惡業。若問善惡二業皆造作時，何者先成熟果報？如聖阿難所說： 輪迴中以何重， 及何近與何習， 先作者為何者， 前前者當成熟。 其義為：善惡二業皆當成熟時，業力大者先成熟。善惡力等時，臨終時善惡心何者明顯而得助力者先成熟。若明暗程度相等，則先前于善惡何者習氣力強者先成熟。若此亦相等，則善惡二者何者先造作，隨造作時之次第而先成熟。諸等同不善業及等同善業，亦當如是了知其成熟方式。 第四科，教誡具足七聖財： 信與戒律及佈施， 聞法無垢知慚愧， 智慧七財佛所說， 知余財物無實義。 信分清凈信、希求信、勝解信三種。清凈信者，知三寶功德后，于具德境生歡喜。希求信者，欲得具德境，並以信解欲修供養等善業。勝解信者，于聖者具德生勝解，於法生實語勝解，此為勝解信。清凈信為希求信之前行，勝解信則於始中終三時皆需。 戒有律儀戒與中善戒。律儀即別解脫戒、禪定戒、發心戒等戒律。中善戒有以儀軌受持者，若非如此，則于日日等中斷惡修善之自我誓言等為中善戒。

།ཐོས་པ་ནི། བདེ་ བར་གཤེགས་པའི་[བཀའ་]སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་[རྣམས་] ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཐོས་ཤིང་གོ་བ་དང་། ཚིག་ཡིད་ལ་འཛིན་པའོ། །གཏོང་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་ སེམས་ཀྱིས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ངོ་ ཚ་ཤེས་པ་ནི། རང་ལ་བསམ་སྟེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འཛེམས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་གཞན་གྱིས་མ་གོ་ རུང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ངན་པ་བྱས་ན་རྣམ་སྨིན་ལྕི་བ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཁྲེལ་བར་ འགྱུར་ཞིང་། རང་ཉིད་ཀྱང་ད་ལྟ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་ཐ་ཆད་དུ་འགྱུར་བར་བསམ་ཏེ་འཛེམ་བག་ བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི། གཞན་ལ་བསམ་སྟེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འཛེམས་པ་སྟེ། བྱ་བ་ ངན་པ་བྱས་ན་གཞན་གྱིས་སྨོད་པའི་གྲགས་པ་ངན་པ་འབྱུང་བར་བསམ་ནས་འཛེམ་བག་ བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་གོ་བ་དང་། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་[ཆོས་ཀྱི་]ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་གྱི་ཚིག་དྲི་མེད་ ཅེས་པ། སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའི་དོན་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཐོག་མཐའ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་ བྱའོ། །དེ་ལྟར་དད་པ་འཕགས་པའི་ནོར་ནས། ཤེས་རབ་འཕགས་པའི་ནོར་གྱི་བར་འཕགས་ པའི་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དད་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ནི། སྒྲ་བཤད་འཇུག་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དངོས་ 21-666 ཡིན་ལ། ཚོགས་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་ པའི་ནོར་བདུན་གྱི་སྒྲ་བཤད་མེད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་དག་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 聞法者，即聽聞並理解善逝三藏及其意趣釋論之文句，並於心中受持文句。佈施者，即以利他心行財物佈施，及為他說法之法佈施。知慚者，是就自身而言遠離過失，即使他人不知，自己若作惡業，思維將感重報，諸天等將羞愧，自己現今亦將成為最下等惡劣之人，而生戒慎。有愧者，是就他人而言遠離過失，思維若作惡業，將為他人誹謗而生惡名，故生戒慎。智慧者，以思慧瞭解正法之真實義，以修慧證悟正法之真實義。 中間詞"無垢"，意為無過染，應于首尾一切處作為修飾語。如是從信聖財至智慧聖財，佛說此為七聖財。聖者相續中所具之信等，從詞義解釋及實際運用兩方面而言，皆是真實七聖財。資糧道等凡夫相續中之信等，雖無七聖財之詞義解釋，然因隨順且為聖者智慧之因，故可安立為七聖財之名。

།དེ་ལྟ་བུའི་འཕགས་ པའི་ནོར་བདུན་གྱི་ཚེ་འདིར་བདེ་བ་དམ་པ་དང་སྙན་པར་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཕྱི་ མར་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། མཐར་ཐེག་པ་གསུམ་གང་ཡང་ རུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ཕན་ཡོན་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ གཞན་ཕལ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནོར་རྣམས་ནི། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕྱིར་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་བས་ མཐོ་རིས་དང་ཐར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་། ཚེ་འདིར་ ཡང་ཕན་ཡོན་ཉུང་ཟད་ཙམ་ཡིན་པས། དོན་མེད་དུ་མཆིས་པར་རྟོགས་པར་མཛོད་ཅིག ། འཕྲོས་དོན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ལ་གནས་པས། བྱ་བ་ངན་པ་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ དགོས་ཀྱང་། གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་འབྱུང་བར་ཉེ་བས་ སྒོས་སུ་སྤོང་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་འདུས་ལ་བལྟ་བ་དང་། །ལེ་ལོ་ སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བསྟེན་པ་དང་། ཆང་དང་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ངན་སོང་བ། །གྲགས་པ་ཉམས་ པར་འགྱུར་བ་དེ་དྲུག་སྤོངས། །ཤོ་དང་མིག་མང་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པས་དོན་མེད་དུ་ དུས་འདའ་བ་དང་། ནོར་{སྐུགས་[བསྐུངས་]སུ་བཅུག་ནས་རྒྱན་པོ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་ པོ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟད་མོ་ལ་དགའ་ཆེས་པས། ཡང་{དང་}ཡང་དུ་རྒྱུན་བསྲིངས་ ནས་བལྟ་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་མེད་པས་ལེ་ལོ་{སྐྱིད་[སྒྱིད་]སྙོམས་དང་། གང་དག་ བསྟེན་ན་དགེ་བ་{མི་}འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་{བྱེད་}འགྱུར་བའི་སྡིག་པའི་ གྲོགས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། ལེ་ལོ་སྡིག་པའི་གྲོགས་གཉིས་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ནན་ཏན་ཆེ་ཐང་དུ་སྤངས་དགོས་སོ། །ཆང་འཐུང་བའམ། རྐུན་མོ་དང་ 21-667 ལོག་གཡེམ་གྱི་ཆེད་དུ་མཚན་{མོར་[མོ་]རྒྱུ་ཞིང་འཁྱམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱིས་ ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་བོ་{ནང་[ངན་]པའི་གྲངས་སུ་འཇོག་པས་གྲགས་པ་ ངན་པ་འབྱུང་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གྲགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་དག་ནི་འབད་ པས་སྤོང་བར་{བྱེད་[བྱ་]དགོས་སོ།

以下是完整的中文直譯： 如是七聖財能於今生獲得殊勝安樂與美譽，來世成就圓滿天界安樂，最終獲得三乘隨一之菩提，故其功德最為殊勝。除此之外，其他世間凡俗財富，不能隨至他世，故無獲得天界與解脫安樂之功德，今生亦僅有少許利益，當知實為無義。 關於慚愧之延伸內容，雖應遠離一切惡行，然此六種導致名譽損毀之事尤其臨近，故特別教示應當斷除： 賭博及觀看聚會， 懈怠親近惡友伴， 飲酒夜行入惡趣， 此六令名譽損毀當遠離。 擲骰子、棋類等賭博而無義虛度時光，隱藏財物而賭博，以及對眾人聚集等觀看娛樂過分喜愛，而一再延續觀看，對善法無有歡喜而生懈怠懶惰，以及若親近則善法減退而不善增長之惡友、惡知識。懈怠與惡友二者乃一切過失之根本，故應格外努力斷除。飲酒或為盜竊及邪淫而夜間遊蕩徘徊，此等造作惡趣之因，且被列入惡人之數而生惡名，令圓滿名譽損毀，故應努力斷除。

།དོན་ཚན་ལྔ་པ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ལ་{བསྡམས་ [གདམས་]པ་ལ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འདོད་ཆེན་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས། རྙེད་ལ་ཡང་སྲེད་ཆོག་མི་ཤེས། །མ་རྙེད་ལ་འདོད་འདོད་ཆེན་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། གཉིས་ཀའང་ཡོ་བྱད་ངན་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་མཉམ་པ་ལས། ཡོ་ བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་རྙེད་པ་རྙེད་པར་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ རྙེད་ཀྱང་། སླར་ཡང་ལྷག་པོ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་{ཏེ[པ་སྟེ]། དེ་དག་གི་ གཉེན་པོ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཡིན་པ་ལས། ཆོག་ཤེས་པར་{བསྡམས་[གདམས་]པ་ནི། ནོར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཆོག་ཤེས་པ། །རབ་མཆོག་ལགས་པར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པས་ གསུངས། །ཀུན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་མཛོད་ཅིག་ཆོག་མཁྱེན་ན། །ནོར་མི་བདོག་ཀྱང་ཡང་དག་ འབྱོར་པ་ལགས། །ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ཆོག་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནི། ནོར་གྱི་རབ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་ ཆོག་ཤེས་ན་ནི་ཡོ་བྱད་བདོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་ཡང་ཡང་དག་པའི་འབྱོར་པ་ མཆོག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཡིན་ལ། ཆོག་ཤེས་པ་ནི་བསམ་པའི་{སྒྲོ་ འདོགས་[འགྲོ་ལྡོག་]པ་ཡིན་པས། ནོར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཆོག་ཤེས་དང་མི་ལྡན་ན་ལྷའི་ ལོངས་སྤྱོད་ལྟར་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ཚིམས་པ་དང་ཡིད་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་སྐབས་མེད་ཅིང་། ཡོ་ བྱད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་མི་ལྡན་ཡང་ཆོག་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཚིམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་ 21-668 པར་འགྱུར་བས། ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ནོར་གྱི་མཆོག་དང་འདྲ་བར་གྱུར་{པ་[པས་]ཡིན་ནོ། ། འདོད་པ་ཆུང་བར་གདམས་པ་ནི། དེས་པ་བདོག་མང་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ། །འདོད་པ་ ཆུང་རྣམས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ། །ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ སྡུག་བསྔལ་དེ་སྙེད་དོ།

以下是完整的中文直譯： 第五科 關於少欲知足的教誡。其違品為大欲不知足，如《阿毗達磨俱舍論》所說："于得復貪著，不知足，未得欲求為大欲。"如是所說。 此二之體性：二者皆於劣質資具不知足而相等，然于未得圓滿資具欲求獲得為大欲，雖得圓滿資具，復欲獲得更多為不知足。彼等之對治為少欲知足。 關於知足的教誡： "諸財之中知足者，人天導師說最勝， 恒時當行知足行，無財亦得真圓滿。" 一切諸財之中，知足之心是最上最勝之財，此為人天導師正等正覺佛陀所說。大王汝當恒時知足！如是知足者，雖無圓滿資具，亦得最上真實圓滿。 財為外在資具，知足為心之取捨，若問是否非財？若無知足，縱得天界受用亦無滿足與心樂之機，雖無資具受用，若得知足則得滿足與心樂，故知足如同最勝之財。 關於少欲的教誡： "如具多財者苦惱，少欲諸人不如是， 龍王有幾許頭數，即生幾許之痛苦。"

།དེས་པ་ནི་མཛངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྤྱི་བརྟོལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུད་གཙང་ཞིང་འཇམ་ལ་ཞིབ་ཐིག་ཅན་དང་། རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ གཉིས་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མཛངས་པ་ལ་དེས་པ་ཞེས་ བོས་ནས། བདོག་པའི་དངོས་པོ་མང་པོ་རྣམས་དང་པོར་གསོག་པ་དང་། {རབ་(བར་)ཏུ་ བསྲུང་བ་དང་།} མཐར་འབྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་{པ་[པས་]ཤིན་ཏུ་ སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ན། བདོག་པའི་དངོས་[པོ་]འཚོལ་བར་མི་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེ་ཀླུའི་མཆོག་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ། སྦྲུལ་མགོ་གཉིས་ནས་སྟོང་གི་བར་ཀླུ་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་བཞིན་གྱི་མགོ་མང་བ་ ཡིན་པ་དང་། ཇི་སྙེད་མགོ་མང་བ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ མང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སོ་སོར་སྲུང་དགོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་། བསླབ་པའི་གནས་ལྔ་བླངས་པ་མིན་ན། ཀླུའི་ རྒྱལ་པོ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་ཚེ་གནས་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ། མགོ་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་བྱེ་ ཚན་དང་ཆུ་འདྲེས་པའི་རྒྱུན་འབབས་པས། མགོ་མང་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་དང་། བདོག་ པ་ཡང་མང་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་མཚུངས་པས་ན། དུས་རྟག་ཏུ་འདོད་སྲེད་ཆུང་བར་བྱ་ དགོས་སོ། །དོན་ཚན་དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ལམ་པ་ཁྱིམ་པས་དབང་དུ་བྱས་ ནས་ཁྱིམ་ཐབས་ངན་པ་སྤངས་བར་གདམས་པ་ནི། རང་བཞིན་དགྲར་འབྲེལ་གཤེད་མ་ལྟ་ བུ་དང་། །ཁྱིམ་ཐབ་བརྙས་བགྱི་རྗེ་མོ་ལྟ་བུ་དང་། །ཆུང་ངུའང་རྐུ་བ་ཆོམ་རྐུན་ལྟ་བུ་ཡི། །ཆུང་ 21-669 མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས། །གཤེད་མ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་{གྱི་[གྱིས་]དགྲ་དང་ འབྲེལ་བ། ཞེ་གནག་ཅིང་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེ་མོས་བྲན་ལ་བརྙས་{པ་ [པར་]བྱེད་པ་ལྟ་{བུ་[བུར་]ཁྱིམས་ཐབས་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་བྱེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཡང་ རྐུ་ཞིང་སྦེད་པར་བྱེད་པ་ཆོམ་རྐུན་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་[དེ་རྣམས་]གང་ཡང་རུང་ པའི་ཁྱིམ་ཐབས་ཆུང་མ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直譯： 賢者即為智者，其亦為性情純凈柔和細緻而非粗魯之人，及通曉所知境之智者二者。於此認定中，稱呼具智者本性之賢明王為"賢者"。 所擁諸多事物，初時積聚、中時守護、最後分離之三種痛苦具足，極為痛苦。而少欲者不求所有之事物，故不經歷如是痛苦。譬如龍王等龍族中最勝者，從雙頭至千頭，隨龍之品質漸勝而頭數漸多。頭數愈多，則由此所生之痛苦群亦愈多。需各自守護眼等諸根之痛苦，若未皈依三寶並受持五戒，除長壽龍王外，余龍于每一頭頂上熱沙與水混合而下，故頭多則苦多。如是財物多亦苦多相同，是故應當常時減少貪慾。 第六科 就菩薩資糧道在家者而言，教誡斷除惡劣妻室： "本性結怨如劊子， 輕視夫主如女主， 微物亦竊如盜賊， 如是三妻當遠離。" 如劊子手般本性與怨敵相連，心懷惡意而加害自身者；如女主人輕視奴僕般輕視夫主之心者；如盜賊般偷竊隱匿微小之物者，此三種任一妻室皆當遠離。

།དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་བསྟེན་ པར་བྱ་བ་ནི། སྲིང་མོ་བཞིན་དུ་རྗེས་མཐུན་གང་ཡིན་དང་། །མཛའ་མོ་བཞིན་དུ་སྙིང་ལ་ འབབ་པ་དང་། །མ་བཞིན་ཕན་པར་འདོད་དང་བྲན་མོ་བཞིན། །དབང་གྱུར་གང་ཡིན་རིགས་ ཀྱི་ལྷ་བཞིན་བཀུར། །སྲིང་མོ་མཆོག་{གི་}རང་གི་ཕུ་བོ་དང་མི་འགལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་རྗེས་སུ་ མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་ དང་། གྲོགས་མཛའ་མོ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་འཐད་ཅིང་འབབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་བཞིན་དུ་ བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་འདོད་ཅིང་སེམས་པ་དང་། བྲན་མོ་བཞིན་དུ་ངག་ལ་ཉན་པ་གུས་པ་ དང་འཇིགས་པས་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་གྱུར་ཏེ་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབས་ལ་རིགས་ཀྱི་ ལྷ་བཞིན་དུ་བཀུར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆུང་མ་ནི་བསྟེན་{པར་}བྱའོ། །འགྲེལ་པར་རིགས་ ཀྱི་ལྷ་ཞེས་པ་བུད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་ལེགས་སོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་{པར་ བསྡམ་[པ་ལ་གདམས་]པ་ནི། ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཡིས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་ སྡང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ། །རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་བསྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །འཚག་ ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ནི། རན་པར་ཟ་བ་ལ་ ཡང་ཅུང་ཟད་འཇུག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། གཙོ་བོར་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་རྟོག་སྤངས་ཏེ་དགེ་ བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཟ་བ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཡང་སྨན་བསྟེན་པ་ནི། ལུས་འཚོ་ བ་དང་ནད་གསོ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་གྱི། རོ་ལ་ཆགས་ནས་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འཚོ་ 21-670 བའི་ཕྱིར་[དུ་]ཁ་ཟས་ཟ་ཞིང་། རོ་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པས་ཟ་བར་མི་བྱེད། ཉོན་མོངས་པ་ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མེད་པས་ཁ་ཟས་{སྟོན་[སྟེན་]པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་བརྡེག་ཅིང་བརྡུང་ བ་{དང་}། འཐབ་པ་{དང་}། ཤེད་སྟོབས་འགྲན་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལུས་རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་ མ་ལགས། བསྙེམས་པ་སྟེ་ང་རྒྱལ་དང་གྲགས་འདོད་ཀྱིས་ཟས་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་འདི་ཙམ་དུ་ ཟའོ་ཞེས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་བསྟེན་པ་མ་ལགས། འཚག་ཕྱིར་ཏེ་མདངས་ སྟོབས་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་{རྩེ་[བརྩེ་]བའི་ཕྱིར་དུ་ཟ་བ་མ་ལགས། ལུས་གནས་ པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དུ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་། ལུས་གནས་པ་ལས་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས། བཞི་བརྒྱ་པར། ལུས་འདི་དགྲ་ལྟར་མཐོང་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ བསྲུང་བྱ། །ཁྲིམས་ལྡན་ཡུན་རིང་གནས་པ་ནི། །དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བྱེད། །ཅེས་ གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 與前述相反，具德之妻應當親近： "如姊妹般隨順者， 如密友般投意者， 如母欲利如婢女， 順從者如族神敬。" 如最勝姊妹與其兄長無違而隨順行為般，凡與自己隨順行事者；如友人密友般契合心意者；如母親般欲求利益自身並關懷者；如婢女般聽從言語、恭敬且因畏而侍奉者；及順從者即如族神般恭敬其夫者，應當親近如是妻室。註釋中將"族神"解釋為女性之特徵者不妥。 教誡知食量節制： "飲食如同藥物知， 無貪無嗔而受用， 非為驕慢非為傲， 非為嬉戲唯存身。" 知食量雖略涉適量飲食，但主要是斷除煩惱分別，以善心發起而食用。如服用藥物是為維持身體及治療疾病，而非貪著其味，如是為維持身體而食用飲食，不因貪著味道而食用。以無貪嗔煩惱而受用飲食，非為打擊毆打他人、爭鬥、較量氣力等使身體強壯；非為傲慢與求名而刻意食用昂貴飲食，稱"我食用如此貴重之食"；非為滋養容光以戲樂女人；唯為維持身體而食用。由身體住世而成辦善業，如聖天《四百論》云："雖視此身如敵人，然亦應當善護持，具戒長久而住世，由此能修大福德。"

།ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་། ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ པར་{བསྡམས་[གདམས་]པ་ནི། རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཉིན་པར་མཐའ་དག་དང་། །མཚན་ མོའི་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་འདས་ནས་ནི། །མནལ་ཚེའང་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར། ། དྲན་དང་ལྡན་པར་དེ་དག་རབ་ཏུ་མནོལ། །བོད་དཔེ་དང་བོད་འགྲེལ་རྣམས་ན་རིག་པ་འོས་ པ་ལ་འབྲུ་མནན་ཀྱང་། རྒྱ་དཔེར་ཡུཀྟ་ཞེས་ཡོད་པས་རིག་པར་བསྒྱུར་དགོས་པས། ཤེས་ རབ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས། ནད་ཀྱིས་གདུང་ བས་ཁམས་གསོ་བའི་ཕྱིར་དགོས་ན་མ་གཏོགས། ཉིན་མོའི་དུས་མཐའ་དག་དང་། མཚན་ མོའི་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་འདས་ཞེས་པ་སྤངས་པ་སྟེ། དེའི་བར་སྐབས་མཚན་མོའི་གུང་ཐུན་ལ་ མནལ་བའི་ཚེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆེད་དུ་དྲན་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ པས་མནལ་བར་བྱ་སྟེ། ལྡང་བའི་འདུན་པ་དང་། སྣང་བའི་འདུན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འདུན་པ་ གསུམ་མོ། །ལྡང་བའི་འདུན་པ་ནི། ཁམས་དུབ་པ་གསོས་ནས་མྱུར་དུ་ལྡང་བར་བྱའོ་སྙམ་ 21-671 པའི་འདུན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གཉིད་ལོག་པའི་གཉེན་པོ་དང་། སྣང་བའི་འདུན་པ་དང་། ཉིན་མོ་ མི་འགོལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བློས་ཕབ་སྟེ་བག་མེད་དུ་མི་ཉལ་བར། ཅུང་ཟད་ཁོང་བསྒྲིམས་ཏེ་ གཉིད་སྤངས་པར་ཉལ་བ་བཞིན་དུ། མཚན་ལ་ཡང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉལ་བ་གཉིད་ འཐུག་པོ་མི་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འདུན་པ་ནི། ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་མནལ་བས་ཁམས་དུབ་པ་གསོས་ཏེ། དེ་ལས་ལངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་ བྱེད་དོ། །སྙམ་པའི་འདུན་པ་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་བྱས་པས། གཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱང་དོན་མེད་ འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་{བས་[བར་]དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་རྣམས་{ཀྱི་ [ཀྱིས་]ཚོགས་ལམ་དང་འབྲལ་བའི་ཆོས་སྐོར་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 關於教誡不在夜晚前分後分睡眠而精進修習瑜伽： "具慧者啊整個白晝， 及夜晚前後時分過， 睡眠時亦不成無果， 具念正當善為休憩。" 藏文版本和藏文註釋中雖標註"應知"，但梵文原文為"yukta"，應譯為"具慧"，故以"具慧者"呼喚國王后說：除非因病痛折磨而需調養身體，否則整個白晝時分及夜晚前後時分皆應斷除，即在其間夜晚中分時睡眠時，為使不成無果無義，應具三種正念而睡眠：起身意樂、光明意樂及法意樂三者。 起身意樂是為對治長時睡眠，思維"調養疲憊身體后當速起"的意樂；光明意樂是為對治沉重睡眠，如白晝不昏昧時心意專注而不放逸入睡，稍加收攝而斷除睡意般入睡，夜間亦以光明想而睡；法意樂是思維"為增強體力而睡眠，調養疲憊身體后，從睡眠中起來后當從事法事"的意樂。具足這些意樂，則睡眠時亦不成無義無果，而具有善法。 以上已說明遠離資糧道的法類。

།དོན་བསྡུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཚོགས་ལམ་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཉམས་ལེན་དངོས་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་ རབ་ལ་བསླབ་པ་ཚིགས་བཅད་{དངོས་[དང་པོས་]བསྟན། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་མ་ ཆགས་པ་འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ནི། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ལ་{བསྡམས་[གདམས་] པས་བསྟན། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པས་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི། ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ སྤོང་བ་དང་། ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིབ་ལ་སྤང་བླང་དགོས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དུ་བྱ་བ་དང་། ཁྱིམ་པར་{བསྡམས་[གདམས་]པ་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་རྒྱན་པོ་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ དགོས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ཆ་ སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་དགོས་པ་གོང་དུ་གཞུང་ཚིག་གོ་སླ་བ་ལྟར་གྱིས་ བསྟན། ཚོགས་ལམ་པས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ལ་བསླབ་དགོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་ པའི་ནང་དུ་འདུས། ཡང་དག་སྤོང་བ་ལ་བསླབ་པ་ཚོགས་ལམ་ལ་སྦྱོར་ན། ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་ རྣམ་རྟོག་སྤོང་བ་དང་། ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིབ་ལ་སྤང་བླང་བྱེད་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། ། 21-672 རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་འདིར་[ནི་] མ་སྨོས་ཀྱང་། འོག་གི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་ཤུགས་ལ་ {འཕགས་[འཕངས་]པར་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་དག་ཚོགས་སྦྱོར་ཅི་རིགས་པར་ཐོབ་པའང་ ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་བསྲུང་ བ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ། སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་རྣམས་{ནི་[ཏེ་]སེམས་བསྲུང་ བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ནི། འདུན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ རྐང་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སྤྱོད་པ་{དང་}། སེམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྟེ་བཞི་ཀ་ ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་སོ། ། ༈ སྦྱོར་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ། སྦྱོར་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བཤད་པ་ {ལས[ལ]། སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་བསྟན་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དངོས་འཕྲོས་[དོན་]དང་ བཅས་བསྟན་པའོ།

以下是完整的中文直譯： 總結：菩薩資糧道的修行有實修和清凈行為兩種。其中第一，以住于戒律基礎，修學聞思修三慧，由第一偈頌宣說。關於清凈行為，以教誡無執著聖種心，宣說少欲知足。以正知而住的歡喜，是斷除八法分別念，以及需取捨細微業果，應具慚愧，對在家人的主要教誡是需斷除賭博等其他事，由其他偈頌宣說。 知食量以及夜晚前分後分不睡而精進修習瑜伽，如上文易解經文所說。資糧道者需修學四念住，包含在修學智慧之中。若將正斷的修學配于資糧道，則包含在斷除八法分別念和取捨細微業果之中。 雖此處未明說神足，但應知在下文五過患對治的力用中已暗示，這些也是在資糧加行位隨應獲得。其中四正斷是：未生善法令生起，已生善法令守護，未生不善法令不生，已生不善法令斷除，即是守護心的精進本質。四神足是：欲神足、精進神足、心神足、觀神足，四者皆屬三摩地分。 加行道相關法的宣說： 關於宣說加行道相關法，有宣說加行道之因資糧和宣說加行道本身及其延伸內容。

།དང་པོ་ལ་དོན་ཚན་བཞིའི་ཐོག་མ། ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་ {བསྡམས་[གདམས་]པ་ལ། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དག་དང་དགའ་བ་དང་། །བཏང་སྙོམས་ རྟག་ཏུ་ཡང་དག་སྒོམ་མཛོད་ཅིག །གོང་མ་བརྙེས་པར་མ་གྱུར་དེ་ལྟར་ནའང་། །ཚངས་པའི་ འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བྱམས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་རྒྱུ་དང་ བཅས་པ་[མ་]ཐོབ་{པར་ས་[པ་]བདེ་བ་དང་འཕྲད་པར་འདོད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་ལྡན་བཞིན་པ་རྣམས། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་ འདོད་པ་དག་དང་། དགའ་བ་ནི། ད་ལྟ་ཡང་སེམས་ཅན་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་དགའ་ཞིང་། སླར་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ནས་ཉེ་ རིང་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་སྡང་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པར་མཉམ་ སྙོམས་པར་བྱེད་པའི་འདུན་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་གོམས་པར་མཛོད་ཅིག ། བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་དགེ་ཆོས་གཞན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་འཕེལ་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་ 21-673 བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཐོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་ལ། གལ་ཏེ་གོང་མ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་ཐོབ་ པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དམ་པ་ཐོབ་ ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱམས་སོགས་གོང་མ་ གསུམ་བསྒོམས་པས་ཞེ་སྡང་བཟློག་པ་ཡིན་ཡང་། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་སྲེད་པས་ ཆགས་པ་ཁྲི་བར་འགྱུར་བ་ལ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་རྟག་ཅིང་འགྱུར་བ་ལ་ སྲེད་པ་བྱེད་རིན་མི་ཆོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་པར་བསམས་ཏེ་བཏང་ སྙོམས་བསྒོམས་པས་བྱམས་སོགས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་སེལ་བར་འགྱུར་བས། བཏང་ སྙོམས་ནི་གེགས་སེལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་གཅོད་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ལ། བྱམས་ སོགས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྒོམས་ཀྱང་། ཐོག་མར་བྱམས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་མི་ འཆར་བས། བྱམས་སོགས་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན། དེ་དག་ནན་ཏན་དུ་ བསྒོམས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་གསལ་ཞིང་གཡོ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དང་ བྱམས་སོགས་བསྲེས་ནས་བསྒོམས་པ་ལས་གསལ་སྣང་ཐོབ་སྟེ། བྱམས་སོགས་སྒོམ་པའི་ ཡུལ་སེམས་ཅན་བགྲང་ཡས་ཚད་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་གསལ་སྣང་དང་། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱམས་སོགས་འཇུག་པའི་གསལ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་ མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 第一中四個主題的開始，關於教誡修四無量： 慈悲喜捨四無量， 恒常如理當修習， 縱未證得上位果， 亦得梵界之安樂。 慈心是愿諸有情獲得包含因在內的快樂，愿其遇到安樂；悲心是愿諸有情從具有因的痛苦中解脫；喜心是對現在有情安住于快樂而歡喜，並對其未來不離快樂而歡喜；舍心是對每一個有情無親疏之別，對一切眾生既無嗔恨也無貪著，平等對待的意願。應當恒常如理修習這些。 由修習慈等四無量，能增長髮菩提心等其他廣大善法，可以獲得三種菩提中的任何一種，包括佛菩提等。即使未能證得上位的三種菩提，也必定能轉生梵界，獲得並體驗殊勝禪定之樂。 如是修習慈等前三者雖能對治嗔恨，但隨後會因對有情的貪愛而生執著，對此應思維：有情是苦的，無常變化的，不值得貪愛執著。通過修習舍心能消除慈等前三者的過失，因此舍心能成為障礙的對治。 略作抉擇：雖然真誠修習慈等，但最初對慈等所緣不會生起明顯顯現，雖是慈等但非無量。精進修習後生起專注一境的止觀明晰不動，與慈等相融修習而獲得明顯顯現。如同親見無量無數慈等修習所緣的有情般明顯顯現，對每一個有情都生起強大的慈等趣入的明顯顯現，這就是獲得無量定。

།ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས། སེམས་གནས་པའི་ཐབས་ དགུས་ཞི་གནས་བསྒྲུབས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ ཆགས་བྲལ་བྱས་པས་བསམ་གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་མ་ ལོག་ཅིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པ། བསམ་གཏན་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པར་ བཤད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་དང་། གཞུང་འདི་སོགས་སུ། ཚད་མེད་[པ་]བཞི་བསྒོམ་ པ་ཁོ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་མི་འགའ་ལམ་ཞེ་ན། འགལ་བར་མི་ 21-674 འགྱུར་ཏེ། སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་དང་། ཡིད་བྱེད་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་ནས་བསམ་གཏན་དུ་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བསམ་ གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་དེ་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པར་མངོན་པ་ནས་ཀྱང་མ་བཤད། འདོད་ཉོན་མངོན་{འགྱུར་བ་[གྱུར་པ་]སྤོང་དགོས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྲུབ་དགོས་པ་ནི་འདིར་ཡང་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་སོགས་དང་པོ་གསུམ་ གྱིས་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་མངོན་གྱུར་བ་སྤོང་བར་ བྱེད། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤོང་ཞིང་། དེའི་ཞར་བྱུང་དུ་འདོད་པའི་ཉོན་ མོངས་གཞན་ཡང་སྤོང་བ་ཡིན། ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་དགེ་བ་ལ་[རྩེ་]གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས། སྔོན་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ ལྷར་སྐྱེ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་སད་པའམ། ཡང་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྐྱེན་ གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཉམས་ནས་འབྲས་བུ་མ་སྨིན་པ་ལན་གྲངས་གཞན་དུ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ སད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པས་སྣ་དྲངས་ནས་སྐྱེ་བ་འདིར་བསམ་ གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། ཕྱི་མ་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 又如《阿毗達磨》中說：以九種安住心方便成就止，以七種作意成就觀，通過離欲貪而生於禪定中。未調伏現行欲界煩惱且未獲得禪定三摩地者，不可能生於禪天，如是解說。 若有人問：某些經典和此論等中說僅以修四無量即可生於禪天，這豈不相違？ 答：並不相違。以九種安住心方便和七種作意成就禪定三摩地而生於禪天的說法，僅是一種情況，即使在《阿毗達磨》中也未說獲得禪定三摩地的方法僅限於此。 此處也同樣承認需要斷除現行欲界煩惱和成就禪定三摩地。前三種慈等能斷除欲界不共煩惱中的現行嗔恨，舍心則能斷除貪著，並由此附帶斷除其他欲界煩惱。 四無量是專注善法的心一境性三摩地，對於曾經獲得禪定三摩地和曾生於禪天的習氣覺醒者，或者已獲得禪定三摩地但因其他因緣暫時退失、尚未成熟異熟、存有其他世待受的業者，通過修習四無量而引導，即能在此生獲得禪定三摩地，來世得生禪天。

།དོན་ཚན་ གཉིས་པ་བསམ་གཏན་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། འདོད་སྤྱོད་དགའ་ དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག །རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཡིས། །ཚངས་ དང་འོད་གསལ་དག་དང་དགེ་རྒྱས་དང་། །འབྲས་བུ་ཆེ་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་མཉམ་ཐོབ། །རྒྱུ་ སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་བཞི་ནི། མིའི་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་ ནས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་སས་བསྡུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་བསམ་ གཏན་བཞི་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་འདོད་པའི་ལྷའམ་མིའི་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྲུབ་པས། དེའི་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་པ་ནས་མ་ཤི་བར་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ 21-675 རང་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ནི། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ བསམ་གཏན་དངོས་ཡིན་ལ༑ དེའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་ཡང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་ བའི་བསམ་གཏན་གྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་ གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྤང་བྱ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་{སྔོན་དུ་[དངོས་སུ་]བསྟན་པས། གནོད་སེམས་ཀྱང་དེའི་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཡོད་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ ཡོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་སྐྱོན་མེད་ལ་གོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ནས། འདོད་ པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་ མི་བདེ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་མངོན་གྱུར་སྤངས་པས་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་ པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཐོབ་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཡིན་ལ་{སྔོན་བདེ་བའི་རྟོག་པ་[སྐྱོན་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་]བཅས་པའོ། །དཔྱོད་པ་ ཞེས་པས་རྟོག་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་སྤོང་བ་ལ་རྟོག་པ་སྤོང་བ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་ཡུལ་ལ་རགས་{པ་བསྟན་པར་[པར་རྟོག་པ་དང་ཞིབ་ པར་]དཔྱོད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྐྱོན་དུ་ཤེས་ནས་གཉེན་པོས་སྤངས་ པས། དམིགས་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་སེམས་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་བས་ནང་རབ་ཏུ་དྭངས་པའི་དགའ་ བདེ་ལ་གནས་{པའི[པ་ནི]། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན། དགའ་བའི་སྲེད་ པ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མི་མཐུན་པར་ཤེས་ནས། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བལྟས་ནས་ སྤངས་པས་དགའ་བ་མེད་ཅིང་། སེམས་[དང་]ལུས་ཀྱི་བདེ་{བས་[བའི་]རོ་མྱང་བར་ གནས་པ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན། བདེ་བ་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་ སྐྱོན་དུ་ཤེས་ནས་སྤངས་པས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་ཞིང་དག་ལ་ གཡོ་བ་མེད་པ་[དེ་]ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 第二科，關於修習四禪定三摩地的教授： 舍離欲樂喜與樂及諸苦， 以此四種禪定為方便， 得與梵天、光明天、遍凈天， 廣果天眾同等之果報。 因等持的四禪定，即是依人身成就禪定三摩地后所獲得的等持所攝，而果報生起的四禪定，是指前世依天人或人身成就禪定三摩地后，以其果報生於禪天，從生起直至命終，無需刻意用功，自然而然安住于禪定三摩地中，這是真正的果報生起禪定。其所依身、受用等，也只是假名安立為果報生起禪定而已。 就因等持禪定而言，所斷除的欲貪明顯宣說，嗔恚也由此間接顯示，因為此二者若有其一，必定有另一者。 在無過失止觀修習圓滿后，修習對治欲貪與嗔恚，斷除苦受、憂受及欲界現行煩惱，從而獲得由遠離而生的喜樂，這是初禪等持三摩地，具有尋伺二種過患。說"伺"時已間接顯示"尋"，因為斷除伺必須先斷除尋。 了知對所緣境粗分尋求及細分伺察的尋伺二者是瑜伽過患，以對治斷除后，于所緣境完全無分別，安住于內心清凈的喜樂，這是第二禪三摩地。 了知喜愛的貪著與三摩地不相應，觀察其自性而斷除，無有喜受，安住于身心之樂受享受中，這是第三禪三摩地。 了知此樂亦是禪定過患而斷除，安住于舍心的明凈無動搖三摩地，這是第四禪三摩地。

།བསམ་གཏན་བཞི་ཀ་ 21-676 ཡང་{རགས་[རང་]པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་གསལ་སྣང་རྩེ་གཅིག་པར་འདྲ་བ་ལས་ཁྱད་པར་ནི། དེ་{ལ་[ཡང་]སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཞེས་པ། འདོད་པའི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སེམས་དཀྲུགས་པས་རྣམ་པར་གཡེངས་ཏེ་སུན་ཞིང་མི་ འགོལ་བ་ལས། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་སུན་པ་རྣམས་སངས་ཏེ་ དབེན་པ་ཐོབ་པའི་དགའ་བདེ་ལྷག་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན། ནང་རབ་ཏུ་དང་བའི་དགའ་བདེ་ནི་ བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པའི་བདེ་བ་དང་། དེ་ལ་སྲེད་པའི་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་དགའ་བ་སྤངས་པའི་ བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་ཞེས་པ་ཚོར་བ་སྡུག་ བསྔལ་{མངོན་[སྔོན་]གྱུར་པ་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྤངས་ཟིན་པས། འདིར་གསར་དུ་ སྤོང་རྒྱུ་ཆེར་མེད་ཀྱང་། བདེ་བ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ [ནམ་]སྙམ་པའི་དོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཀ་སྤངས་པའི་ བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ བསམ་གཏན་ཐོབ་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན་དང་ པོའི་གནས་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བ་ལས། གཙོ་བོ་ཚངས་ཆེན་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་{པ}། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གནས་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བ་ ལས། གཙོ་བོ་འོད་གསལ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་བསམ་ གཏན་གསུམ་པའི་གནས་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བ་ལས། གཙོ་བོ་དགེ་རྒྱས་དང་། བསམ་ གཏན་བཞི་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གནས་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་ བ་ལས། གཙོ་བོར་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་སྟེ། དེ་དག་སོ་སོའི་ལྷ་རྣམས་དང་ཚེ་གནས་ལུས་ལོངས་ སྤྱོད་རྣམས་བསྐལ་བ་མཉམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་གསུམ་ 21-677 ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་ཀྱང་། གོམ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་དང་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གི་ཆེ་རིམ་ནས་གོང་མར་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་ཞིང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གནས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ ཡང་དེས་རིགས་འགྲེའོ།

以下是完整的中文直譯： 四禪定雖然都相同地在粗重心相續中呈現明顯的專注，但其差別在於： 所謂"由遠離而生的喜樂"，是指從欲界煩惱和痛苦攪擾心而散亂、厭倦、不安中，獲得初禪三摩地后，消除厭倦，獲得遠離后所生起的殊勝喜樂。 "內心清凈的喜樂"，是指在第二禪中，安住于專注三摩地所緣的樂受，以及對此的貪愛喜悅。 第三禪是舍離喜而安住於樂。第四禪中所說"斷苦"，雖然苦受已在初禪時斷除，此處雖無新的斷除對象，但爲了斷除"由斷樂而與苦相應"的疑慮，故說明是與舍離苦樂二者的舍心相應的三摩地。 獲得果報生起禪定的方式是：獲得初禪三摩地者生於初禪三處之一，主要是大梵天；獲得第二禪三摩地者生於第二禪三處之一，主要是光明天；獲得第三禪三摩地者生於第三禪三處之一，主要是遍凈天；獲得第四禪三摩地者生於第四禪三處之一，主要是廣果天。與這些各自天眾的壽命、身體、受用等皆得同等。 獲得初禪三處的三摩地，雖其本質無優劣之分，但依修習力度大小及佈施等其他善行助緣力量大小，依次第生於上處。第二禪三處等其他諸處也以此類推。

།དོན་ཚན་གསུམ་པ་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་[དུ་]བསྒྲུབ་དགོས་པར་ གདམས་པ་ནི། རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། །ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་གཞི་ལས་ འབྱུང་བའི་ལས། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ལས་དགེ་བ་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པར་ བགྱི། །རྟག་པར་ཡང་ཡང་དུ་བྱས་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་གང་ཡིན་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་བསམ་པའི་ཀུན་སློང་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པས་ བྱས་པ་སྟེ་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། དད་པ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་སོགས་ པ་དགེ་སྡིག་སྟོབས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། གཉེན་པོ་མེད་པ་ནི། དགེ་སྡིག་གང་ཡང་ འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་མེད་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་དགེ་བའི་དངོས་ གཉེན་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡིག་པ་གང་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱོང་བར་བྱེད་ པའི་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། ལམ་སྒོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་དགེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ དངོས་གཉེན་དང་། དངོས་གཉེན་མིན་པའི་དགེ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་འཇོམས་པར་ བྱེད་པ་ཡོད་ཅིང་། མི་དགེ་བ་ནི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཡང་། དགེ་བ་འཇོམས་པ་ཙམ་ ལ་གཉེན་པོའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་སྟེ། ཡུལ་གང་ལ་དགེ་བའི་ལས་སྔོན་དུ་བསགས་པ་ ཕྱིས་འགྱོད་ནས་དེ་དག་ལས་ལོག་པ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་མ་གུས་ཤིང་སྨོད་པས་མི་དགེ་བ་རྩོམ་ པར་བྱེད་ན། སྔ་མའི་དགེ་བ་དེ་འཇོམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་མིན་པའི་སྡིག་ པའི་ལས་ཀྱིས་དགེ་བ་འཇོམས་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 第三要點，教誡應當修持大力善業： 恒常與執著及無對治， 具足勝德基所生諸業， 善與不善五種成大業， 於此應當精進行善業。 經常反覆所作，無論是善是惡都會變得有力； 具有強烈意樂動機而作，如以大嗔心殺生，以大信心佈施等，善惡都會變得強大； 無對治，即善惡任何一種若無能摧毀它的對治，就會變得有力。不善業的真實對治是懺悔罪業、針對某罪業而修持的凈化善業，以及修道法等是摧毀不善業的真實對治。非真實對治的其他善業也能摧毀不善業。 不善業雖不能成為對治，但僅就其摧毀善業而假名為對治。即對某境先前所積累的善業，後來追悔而背離，對該境不敬且誹謗而造作不善，則能摧毀前善。而非如此的罪業則不能摧毀善業。

།ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་འཕགས་ པའམ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་ 21-678 འཛིན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ཡང་ཤུགས་ལ་ བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དགེ་སྡིག་གི་ལས་གང་བསགས་ཀྱང་སྟོབས་ དང་ལྡན་པར་འགྱུར། གཙོ་བོར་ལྡན་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བརྩེ་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་ནས་འཆད་པ་ ནི་མི་འཐད་ལ། གཙོ་བོའི་དོན་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། གུས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་སློབ་དཔོན་དང་ ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡོད་མོད། རང་ལུགས་རྒྱ་དཔེར་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཞེས་པ། [ཕན་འདོགས་ལ་ཡང་འཇུག་མོད།] ཤིན་ཏུ་བྱེད་པའམ། ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལ་[ཡང་]འགྱུར་ {བ་[བས་]ཡང་ཡང་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བཤད་རུང་ཡིན་ཡང་། རྟག་དང་ཞེས་པའི་སྐབས་ གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་ཆེན་པོར་སྤྱོད་པ་སྟེ། བསམ་སྦྱོར་གཅིག་གིས་མང་པོའི་སྲོག་ གཅོད་པ་དང་། བསམ་སྦྱོར་གཅིག་གིས་སྦྱིན་པའི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་ སྡིག་གང་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་ཆེན་པོར་སྤྱོད་པ་ནི། གཙོ་བོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་ལ་གཙོ་བོའི་ སྒྲ་ནི་ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་{ལ[པ]། རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 具功德者，即指聖者或凡夫具有戒律、多聞、具足正定等者，也間接指示了利益田和苦田。對於殊勝境界所積累的任何善惡業都將變得有力。 有些人將"具足勝"譯為"具慈"並作解釋是不合理的。雖有解釋說"勝"的含義是禮敬和恭敬的對境如上師、父母等，但按自宗，梵語為"upakāra"[雖也可用於利益]，也可譯為"極作"或"勝作"[也]可{以}解釋為反覆作。雖然也可解釋為反覆作，但因"恒常"已在前文說過，此處是指大行，即以一個動機和行為殺害眾多生命，或以一個動機和行為佈施眾多資具等，無論是善是惡，以大體量而行即是勝行。"勝"字用於"大"的含義是衆所周知的{的}，如"山王"一般。

།དགེ་སྡིག་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་འབྱུང་བའི་གཞིའམ། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་གཞི་ཟེར་ཏེ། རྟག་པའི་གཞི་ནས་གཙོ་བོ་ དང་ལྡན་པའི་གཞིའི་བར་གྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་འབད་པས་སྤངས་ཤིང་། དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་དང་ ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག །འཕྲོས་དོན་དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་ལྡན་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་། མི་དགེ་བ་ དང་སྲ་བསྲེས་སུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། ལན་ཚ་སྲང་འགས་ཆུ་ནི་ ཉུང་ངུ་ཞིག ། རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གང་གཱའི་ཀླུང་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཆུང་ ངུ་ཡང་། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡངས་པས་མཁྱེན་པར་བགྱི། །ལན་ཚ་སྲང་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་ སོགས་པ་འགས་ཆུ་ཉུང་ངུ་རོ་བསྒྱུར་བར་ནུས་ཀྱང་། གང་གཱའི་ཀླུང་རོ་བསྒྱུར་མི་ནུས་པར་མ་ ཟད། ལན་ཚ་རང་ཡང་གར་སོང་མེད་པར་ཡལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྡིག་པའི་ལས་ཆུང་ 21-679 ངུ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡངས་པ་རྒྱ་{ཆེན་པོ་[ཆེར་]སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབས་པ་ [ལ་]གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེས་ནི་སྡིག་པའི་ལས་ ཆུང་ངུ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ ཅིག །དོན་ཚན་བཞི་པ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤང་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། རྒོད་དང་འགྱོད་དང་གནོད་ སེམས་རྨུགས་པ་དང་། །གཉིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ དགེ་བའི་ནོར། །འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ལགས་པར་རིགས་པར་མཛོད། །རྒོད་པ་ནི། ཆོས་ མངོན་པ་ལས། ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུའི་སྐབས་སུ་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཁྱད་ པར་ལ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོ་བའི་རྣམ་ གཡེངས་མི་འགོག་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན། འགྱོད་པ་ནི། དགེ་བ་དང་ལུང་མ་ བསྟན་ལ་འགྱོད་པ་ངེས་པར་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཅིང་། སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་དགོས་པ་སོགས་དགེ་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའི་ སྐབས་ཡོད་ཀྱང་། མཉམ་བཞག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ ཀྱང་སེམས་འཕྲོ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་གེགས་སུ་འགྱུར་བས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 善惡業具力生起的基礎或產生之因即稱為基。從恒常基至具勝基之間的善與不善五種，皆具大力，應當努力斷除諸不善業，精進修持善業，具足精進力。 關於附帶問題：即使成就具力善業，若與不善混雜，恐不能清凈時，答： 如少許鹽分能改 小量水味，卻難改 恒河之味，如是知 小惡業難壞廣善。 如二三兩等少許鹽分能改變少量水的味道，但不僅不能改變恒河之味，鹽分自身也會消失無蹤。同樣，小的惡業不能損害廣大善根以{大}力修持，具力善業能摧毀小的惡業令其無果，應當如是了知。 第四要點，勸誡斷除五障： 掉舉與悔及害心， 昏沉與睡貪慾求， 疑惑此等五種障， 當知即是劫善賊。 掉舉，雖然在《阿毗達磨》二十隨煩惱中解釋為對欲塵貪著的特殊分別念，但此處是指對三時境的分別念散亂而不加制止且隨順。悔，對善業和無記業的後悔必定是障礙，而對惡業的後悔並非在一切情況下都是障礙，因為在懺悔罪業等時可成為善法，但在等持禪定時，即使對惡業生起後悔，因心散亂也會成為禪定的障礙，故為障礙。

།གནོད་སེམས་ ནི། སེམས་ཅན་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་དང་། རྨུགས་པ་ནི། དམིགས་པ་སེམས་མི་ གསལ་བས་བྱིང་བ་འཐུག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་། གཉིད་གོ་སླ་བར་ཟད། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ ནི། འདོད་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི། སྤྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ བསམ་གཏན་གྱི་གེགས་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ་དེ་ ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་བདུན་ཡོད་ཀྱང་། རྒོད་འགྱོད་གཉིས་ཕྱོགས་མཐུན་པས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ དང་། གཉིད་རྨུགས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་ གསུམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་དང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་ 21-680 ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད། རྒོད་འགྱོད་གཉིད་རྨུགས་རྣམས་ཀྱིས་ ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསླབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ བསླབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི། དགེ་ བ་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནོར་དང་མཚུངས་པ༑ འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་དང་འདྲ་བ་ ལགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་འབད་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །སྒྲིབ་པའི་རིགས་མཐའ་ཡས་པར་ ཡོད་པ་ལས། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལྷག་པར་དུ་སྨོས་པ་ནི། ལས་དང་པོ་པས་ཐོག་མ་ ཉིད་དུ་སྤོང་བ་གལ་ཆེ་བས་ཆེད་དུ་སྨོས་པ་དང་། འདི་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་དུ་ གེགས་བྱེད་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ གསུམ་གྱི་དགེ་བ་མཐའ་དག་ལ་གེགས་བྱེད། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཙོ་བོར་བསམ་གཏན་ ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་ལམ་དངོས་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལས། སྦྱོར་ ལམ་དངོས་ནི། དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་དྲན་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཆོས་ མཆོག་ལྔ་ཉིད་དེ། །འདི་ལ་མངོན་བརྩོན་མཛོད་ཅིག་འདི་དག་ནི། །སྟོབས་དབང་ཞེས་བགྱི་ རྩེ་མོར་གྱུར་པའང་ལགས། །འདིར་སྤྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། སྦྱོར་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་ ངོ་བོ་དང་། དད་སོགས་ཆོས་ལྔའི་རང་བཞིན། དབང་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར། དེ་དང་སྦྱོར་ ལམ་བཞི་སྦྱོར་ཚུལ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། སྦྱོར་ལམ་ལ་དབྱེ་ན། དྲོད་རྩེ་མོ་བཟོད་པ་ཆོས་ མཆོག་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། བདག་མེད་ལ་དམིགས་པའི་ ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དད་སོགས་ཆོས་གཞན་རྣམས་དེའི་འཁོར་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 害心，即對眾生生起普遍損惱之心。昏沉，即緣境不明而成為深重的沉沒。睡眠易於理解。欲求，即貪著欲塵並希求獲得。疑惑，一般而言所有疑惑都是禪定的障礙，特別是對所緣境生起懷疑。如是雖有七種，但因掉舉與悔為同類而合為一，睡眠與昏沉合為一，故為五障。 這些能障礙三學：害心與欲求障礙戒學，掉舉、悔、睡眠、昏沉障礙定學，疑惑則障礙慧學。此等五障如同劫奪圓滿善業財富的盜賊，應當了知並努力斷除。 雖然障礙種類無量，特別提及這五障是因為初學者首先應當斷除這些最為重要，故特意提及。這些如何障礙善業？欲求與害心二者障礙身語意三門一切善業，其餘主要障礙禪定。 從解說加行道正文及附帶內容中，加行道正文為： 信與精進及念住， 定慧五勝法為要， 於此當勤修習之， 此即力根亦頂位。 此處略述總義：分別加行道的體性、信等五法的自性、根力的差別、與四加行道的結合方式。首先，加行道分為暖、頂、忍、勝法。其次，加行道智慧的體性是緣無我的智慧，信等其他法是其眷屬。

།དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཐུན་ མོང་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལ་གསལ་སྣང་ཆུང་{དང་}འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཀྱི་ མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་གོ་རིམ་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་ངོ་བོ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ ལ་གཟུང་བ་བདག་མེད་ལ་གསལ་སྣང་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དང་། འཛིན་པ་བདེན་མེད་ལ་ 21-681 གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་སྦྱོར་ལམ་བཞིའི་ངོ་བོ་འཇོག་གོ །གསུམ་པ་ནི། མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་ཤེས་ནས། དེ་ལ་དགའ་བས་དད་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ལ་འདུན་པའི་སེམས་དྲག་པོས་བརྩོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། དྲན་པས་བཅུར་ ནས་དམིགས་[པ་]ལ་སེམས་སྒྲིམ་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ཡུལ་གསལ་བར་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་ དད་སོགས་ཆོས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། དབང་པོའི་སྒྲ་དོན་རང་གི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའམ་དབང་འབྱོར་པ་ཡིན་ ལ། དེ་ཡང་དད་སོགས་ཆོས་ལྔའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་ཅིང་གསལ་སྣང་ ཐོབ་པ་དེ་ལ་བློས་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པར་ནུས་པ་ནི། དད་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན། གསལ་ སྣང་ཐོབ་ནས་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པའི་དོན་ནི། དད་པ་བསྒོམས་པ་{ནས་[ན་]སེམས་ཐམས་ ཅད་[དད་པའི་]ངོ་བོར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ནས། ཤེས་རབ་བདག་མེད་པའི་དོན་སྒོམ་པ་ན་སེམས་ ཐམས་ཅད་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོར་སོང་བ་འདྲ་བའི་བར་རྣམས་ ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རང་གི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་དབང་ འབྱོར་པར་མ་ཟད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི། དད་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་དད་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ ཕྱོགས་ལེ་ལོ། དྲན་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྗེད་ངས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་ གཡེངས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་ཡིན་ ཡང་། གཙོ་བོར་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་ མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རྩོལ་ བས་བཀག་ནས་འགོག་པ་དང་། འབད་རྩོལ་མེད་པར་འགགས་པས་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ 21-682 ཞེས་བྱའོ། །ལྔ་པ་སྦྱོར་ལམ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ལམ་པས་ མཉམ་བཞག་རྩེ་གཅིག་པས་དད་སོགས་ཆོས་ལྔ་བསྒོམས་པས་གསལ་སྣང་སྐྱེས་པ་ན། གསལ་སྣང་ནི་ཐོབ། རྐྱེན་དང་དུས་ལ་དབང་མ་འབྱོར་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ནང་ནས་དྲོད་ ཐོབ་པ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་ཆུང་ངུའམ་ཕལ་པ་དང་ཐ་མལ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直譯： 此外，在共同乘中，對人無我的明顯認知分為小、中、大及究竟四個層次，依次對應四加行道的體性。在大乘不共法中，對所取無我的明顯認知分為大、中、小三種，以及獲得能取無實的明顯認知，依次建立為四加行道的體性。 第三，了知等持智慧有功德后，對此歡喜而生信心；以強烈希求等持之心精進修持；以正念攝持專注所緣；以三摩地令心安住所緣；以智慧明辨並通達所緣境，這些是信等五法的自性。 第四，根與力的差別：根的詞義是對自己所緣境轉自在或具有自在。即于信等五法的所緣境獲得明顯認知，並能以心自在運用所獲得的明顯認知，是為信等諸根。獲得明顯認知后能自在運用的含義是：從修習信心時一切心都轉為信心的體性，乃至修習智慧通達無我義時一切心都轉為通達無我智慧的體性等。 力即具有力量，不僅對自己所緣境得自在，且能降伏、摧毀違品。違品即：信心的違品是不信，精進的違品是懈怠，正念的違品是忘失，三摩地的違品是散亂，智慧的違品是邪慧及邪見，但主要是具愚癡自性的無明，即不了知所緣境的無明。如是以勤勉遮止並息滅違品分別念，或無需勤勉自然息滅，稱為力。 第五，與四加行道的結合方式：菩薩資糧道行者以專一等持修習信等五法而生起明顯認知時，雖獲得明顯認知，但于緣及時未得自在，此時獲得加行道中的暖位及微小或平凡的五根。

།སླར་ཡང་རྒྱུན་ རིང་དུ་བསྒོམས་པས་དད་སོགས་ཆོས་ལྔའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར་ ནས་བདེ་སྡུག་དང་འབྱོར་མ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལུས་ཤིང་། རང་གི་བློའི་ འཕེན་པ་ཇི་ཙམ་དུ་བཏང་བའི་ཡུན་དེ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐུན་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ པར་འཇོག་ནུས་པ་ན། སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཡིན་ཅིང་། དབང་པོ་ལྔ་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ། སྦྱོར་ལམ་དེ་གཉིས་སུ་མཉམ་བཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་ འབྱུང་ཡང་། རྗེ་ཐོབ་ཐུན་མཚམས་སུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་རྣམས་དང་། སེམས་འདྲེ་བར་འགྱུར་བའི་སྟོབས་སུ་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན། སླར་ཡང་ དམིགས་པ་རྒྱུན་བསྲིང་སྟེ་བསྒོམས་པ་ལས། གསལ་སྣང་ཆེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ནུས་པས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེད་བརྟད་སྐབས་ཕྱེ་ན་མ་གཏོགས་མི་ འབྱུང་བ་ནི་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྟོབས་ལྔ་ཆུང་ངུའམ་ཕལ་པ་ཐ་མལ་པ་ཐོབ་པ་ ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་ཡུན་བསྲིངས་ཏེ་བསྒོམས་པས་གསལ་སྣང་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེད་བརྟད་སྐབས་དབྱེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྦྱོར་ལམ་ ཆོས་མཆོག་ཡིན་ཅིང་། སྟོབས་ལྔ་ཆེན་པོ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞུང་དོན་དངོས་ནི། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་། ཤེས་རབ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལྔ་པོ་འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་ པོས་ནན་ཏན་དུ་བསྒོམ་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་ 21-683 ནུས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་མཆོག་ཐོབ་པ་ན་མཐར་ཕྱིན་ པར་འགྱུར་ལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་། དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་ གསལ་སྣང་ཐོབ་[པ་]ན་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་རྩེ་མོ་ཐོབ་[པ་]ན་མཐར་ ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་ལམ་འདི་རྣམས་ལ་མིང་གཞན་ཡང་། སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་། མཆེད་ པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་ བྱའོ།

這是一段關於佛教修行階段的經文，我來為您翻譯： 再次長期修習后，對信心等五法的所緣境上明晰感受不斷增長，不再依賴於苦樂、得失等緣，而能隨自心所欲，在所緣境上專注安住一座，這就是加行道頂位，也稱為五根最勝和殊勝圓滿。 雖然在這兩種加行道的正行期間會如此生起，但在後得位時並非不由自主地與違品分別念混雜，也不是以此為力。再次延長所緣相續而修習，由於明晰感受更加增上的力量，在後得位除非刻意尋找機會，否則違品分別念不會生起，這就是加行道忍位，獲得了五力小品或平凡普通的境界。 繼續延長時間修習后，明晰感受達到究竟，在後得位即使刻意尋找機會也不會生起違品分別念，這就是加行道勝法位，獲得了五力大品和殊勝圓滿的境界。 經文字義是：對於信、精進、念、定、慧這五種殊勝法，應當精進努力，以大精進認真修習。如是修習時，獲得降伏違品的能力，則稱為力，在獲得加行道最勝時達到究竟。雖然沒有降伏違品的能力，但在所緣境上獲得明晰感受時稱為根，在獲得加行道頂位時達到究竟。 這些加行道還有其他名稱：稱為獲得光明、增長，以及趣入真實義無間三摩地。

།འཕྲོས་དོན་ལ་དོན་ཚན་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ ཐབས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། ན་རྒ་འཆི་སྡུག་བྲལ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ལས་འདི་བདག་ གིར་བྱས་ལས་མ་འདས་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་ནི། །དེ་ཡི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ ནས་རྒྱགས་མི་འགྱུར། །ན་བ་རྒས་པ་འཆི་བ་གསུམ་དང་། སྡུག་པ་སྟེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དྲུག་གི་གནས་ན་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བ་ རྣམས་རང་གི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་གིར་བྱས་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་དགོས་པ་ལས་མ་ འདས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཐབས་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་པ་ འདི་རྣམས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་ ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་དེ་བསམ་པ་ན་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུ་འཁོར་བ་ལ་ ཆགས་ཤིང་སྲེད་པ་དང་། འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་བས་རྒྱགས་པ་རྣམས་ཡིན་པ་ལས། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་{སྒོམས་[སྒོ་ནས་]རྒྱགས་པ་ དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ལས་འབྲས་ལ་ ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་ཐར་པ་མངོན་བཞེད་ན། ། ཡང་དག་ལྟ་ལ་གོམས་པ་དག་ཏུ་མཛོད། །གང་ཟག་ལོག་པར་ལྟ་བས་ལེགས་སྤྱད་ཀྱང་། ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་ལྡན། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཐར་བའི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ 21-684 བ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དབང་པོ་དམན་པ་ཞིག་གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་མངོན་པར་ འདོད་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནན་ཏན་དུ་{གོ་བར་[གོམས་པར་] བྱའོ། །འདིར་མཐའ་གཅོད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཐར་པ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དབང་པོ་དམན་པ་ཡིན་མོད། ངན་སོང་གི་ རྟེན་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པས། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་མཐོ་རིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དབང་པོ་དམན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལས་འབྲས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བས། ཤེས་རབ་ {ལ་[ལས་]དད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས། དེ་ལ་བླང་དོར་ ལག་ལེན་དུ་བྱས་པས་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་ དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་བསྐལ་བ་སྟོང་དག་ཏུ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་ འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

我來為您翻譯這段關於出離心和業果關係的教法： 關於延伸內容分兩個要點：首先，關於修持厭離輪迴的方法的教誡： 病老死別離如是然， 此業自作無可逃避， 如是反覆思維之時， 由此對治不生驕慢。 病、老、死三者以及與可愛悅意之事分離等，如是六道之處生起種種痛苦，這些都是自己往昔業果之所感，必須親身體驗，無法逃避，別無他法。因此，三界輪迴眾生雖不願意卻要經歷種種痛苦。如是反覆思維，當思維此理時，輪迴流轉的因是對輪迴的貪著渴愛以及對輪迴安樂的我慢與驕傲，而厭離輪迴是其對治，由此不會生起驕慢、貪著等，並能斷除它們。 其次，關於修持深信業果方法的教誡： 若欲善趣與解脫， 應當串習正見行， 邪見眾生雖行善， 一切異熟難堪忍。 對於追求最上解脫安樂的勝士更不必說，若是根機低劣者想要獲得善趣安樂，也應當努力修習世間正見。此處略作抉擇：僅追求善趣安樂，不敬重更上的解脫，這是根機低劣。但因為惡趣身無法成就解脫和一切智，爲了成就解脫和一切智而追求善趣，則不算根機低劣。 正見分為世間正見和出世間正見兩種。第一種是指如實了知業果的智慧，依此生起對業果的信心，所以說"由智慧生信心"。對業果生起信心后，依此取捨實踐，就不會墮入惡趣。如經中所說："若人具足世間正見，千劫之中不墮惡趣。"

།འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་{ཡང་དག་པའི་}ལྟ་བ་ཞེས་ པའི་དོན་ནི། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཡང་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་མ་ འབྲེལ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའང་ ཡིན་ལ། འདི་ཁོ་ནས་ཐར་པ་མི་ཐོབ་ཀྱང་འདི་ཐར་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་ པ{ཡིན་ནོ[འོ]། །མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལག་ལེན་དུ་ལུས་ངག་གི་ལས་འབྲས་ཀྱི་ སྤང་བླང་བྱས་པས་འགྲུབ་ན། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལྟ་བ་མེད་ཀྱང་ཆོག་པ་ཡིན་ [ནམ་]སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་མི་ལྡན་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་ 21-685 དངོས་འདྲེས་སམ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་བག་འདྲེས་པར་འགྱུར་བས། ལོག་པར་ལྟ་བས་ཀུན་ ནས་བསླང་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ཀྱང་། ལོག་ལྟས་ཀུན་ནས་བསླངས་ པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སྨད་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རླབས་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་མངོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་པ་སྟེ་མ་ རུངས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་མཐའ་ཅུང་ཟད་{དཔྱད་[བཅད་]ན། ལོག་པར་ལྟ་ བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཀྱང་དགེ་བ་ཡིན་པས། རང་འབྲས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མ་ རུངས་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་{ལྟར་[ལྟ་]ན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་དགེ་བ་ ཆུང་ངུ་དེའི་འབྲས་བུ་{བསྔོ་[རྔོ་]མི་ཐོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་སོ། ། ༈ འཕགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ། ད་ནི་གཉིས་ པ་འཕགས་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་བསྡུ་ བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཐོང་ལམ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་དང་བཅས་པ་བཤད་པའོ། ། ༈ མཐོང་ལམ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ལ་མཐོང་ལམ་དངོས་ བཤད་པ་དང་། འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

我來為您翻譯這段關於世間正見和聖道果的教法： 所謂"世間正見"的含義是：這種對業果深信的見解若不與無我見相結合，就無法獲得出世間智慧，故稱為"世間"。因為是如實了知世俗諦義的法，所以也是"正見"。雖然僅憑此見不能獲得解脫，但它是一切解脫道的基礎。 若想：獲得善趣安樂只需以身語實踐業果取捨即可成就，那麼是否不需要對業果深信的見解？並非如此。若不具足對業果的深信，就會直接混雜邪見或帶有邪見的習氣。由邪見所引發而修持善行，因為是由邪見所引發，所有善行都會衰損，不具力量，且被邪見巨大的異熟果報所壓制，使得微小善業的果報也變得不顯現，因此會感得難忍的異熟果報。 略作抉擇：雖由邪見引發但仍是善業，其自身異熟果報不會成為不善的痛苦，因為善因必定產生安樂果報。然而由於邪見的異熟果報力量強大，使得這些微小善業的果報無法顯現，這是其中的意趣。 聖道及果的宣說： 現在第二部分宣說聖道及果，分為廣說和總結兩部分。第一部分廣說又分為：廣說見道及其延伸內容，以及宣說果位涅槃及其因修道。 廣說見道及其延伸內容： 首先分為解說見道本身和廣說延伸內容。

། ༈ མཐོང་ལམ་དངོས། དང་པོ་ལ། དོན་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤོང་བར་གདམས་པ་ནི། མི་ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མི་བདེ་ཞིང་། །མི་རྟག་ བདག་མེད་མི་གཙང་རིག་པར་བགྱི། །དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ བཞིར་ལྟ་བ་ཕུང་ཁྲོལ་བ། །འདིར་སྤྱི་དོན་{དུ་}ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་ བར་འཛིན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ནི། ཆོས་མངོན་པ་ལས། ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ། ། 21-686 མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་བརྟགས་པས། །ཞེས་པ་ལུས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་ ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག སེམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་མི་ རྟག་པར་ཤེས་པ་སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་ མེད་པར་ཤེས་པ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྣམས་ཏེ། དེ་སོ་སོ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ། སྟོངས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིའི་སྤང་གཉེན་ སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་པོ་ནི། ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གིས་སྤོང་བ་དང་། གཉིས་པ་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། གསུམ་པ་སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། བཞི་ པ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་པོ་འདི། ལས་དང་པོ་པ་ཚོགས་ལམ་གྱི་དུས་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་ འདིར་ཆེད་དུ་སྨོས་པ་ནི། མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ བཞིའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་[དངོས་]ཐོབ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་ས་བོན་ སྦངས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་དུ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའོ། །གཞུང་དོན་ནི། མིའི་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་མཚོན་པའི་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བློས་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཡང་དག་པར་ཟག་བཅས་འཁོར་བའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མི་བདེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། གང་ཅི་ ཡང་རུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ དུ་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་བཞིར་ལྟ་བས་རྒྱུད་{དཀྲུག་པ་[དཀྲུགས་པས་] འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕུང་ཁྲོལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།

我來為您翻譯這段關於見道正文的內容： 第一部分分為四個要點。首先，關於斷除四顛倒的教誡： 人實非安樂， 無常無我不凈知， 未立近念住， 四顛倒見成禍患。 若略述總義：將不凈執為清凈、將痛苦執為安樂、將無常執為恒常、將無我執為有我，這些就是四種顛倒見。其對治的四念住，如《阿毗達磨》中說："于身受心法，觀察二種相。"即： 了知身體本性不凈為身念住，了知一切感受皆是苦為受念住，了知以心為主的一切有為法都是無常變滅為心念住，了知一切所知諸法皆無我為法念住。對於每一種念住，都應了知作者等皆為空性之相。 在此處所說的能對治所斷的配對方式是：第一種顛倒見由身念住所斷，第二種由受念住所斷，第三種由心念住所斷，第四種由法念住所斷。 這四念住雖然從初學者資糧道時就需要修習，但在此見道階段特別提及，是從現量證見的角度而言。因為獲得具有四念住相的智慧，以及凈除四顛倒種子，是在見道位才實現的，所以在此處宣說。 經文含義是：以人世間為例說明一切輪迴，雖然凡夫的心識未能了知，但實相中一切有漏輪迴法確實是不安樂而是痛苦的，一切有為法都是無常的，一切諸法都是無我的，諸蘊都是不凈的本性，應當如此了知通達。其原因是：不具足念住的眾生，因為四種顛倒見而心續混亂，由此產生種種輪迴痛苦，成為巨大的禍患。

།གཟུགས་ནི་ 21-687 བདག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་བདག །གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་གཟུགས་ལ་བདག་གནས་ མིན། །བདག་ལ་གཟུགས་མི་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་སྟོང་རྟོགས་ མཛོད། །གཟུགས་ནི་ངའམ་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་བདག་ངོ་བོ་ གཅིག་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་བདག་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དང་དེའི་ནོར་བཞིན་ དུ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་མི་གནས་པའོ། །གཟུགས་ལ་བདག་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་མི་{བརྟེན་ [གཏན་]ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཅིང་། བདག་ལ་གཟུགས་ས་ལ་འཁྲི་ཤིང་བརྟེན་པ་ ལྟར་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ་བདག་ལས་གཟུགས་སྐྱེས་པ་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་སྦྱར་ཞིང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བདག་གི་ངོ་བོར་མི་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་དང་འབྲེལ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་མེད། བདག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་སྟེ་ བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་[བགྱི་བ་སྟེ་]མཛོད་ཅིག །སྐབས་འདིར་སྤྱི་དོན་གྱི་མཐའ་གཅོད་ ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། སྤང་བྱ་བདག་འཛིན་ངོས་བཟུང་བ་དང་། སྤོང་བྱེད་བདག་མེད་རྟོགས་ པའི་ཤེས་རབ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ཁྱད་པར། དབྱེ་བ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་{ལ་[ལས་]དམིགས་ནས་ང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་ པའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ནི། རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་སྟེ། བདག་གིས་སྔོན་འདི་བྱས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་འདི་བྱེད་དོ་ཞེས་རྟག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་ འདོགས་པ་དང་། བདག་གཅིག་པུ་གལ་ཆེའོ། །བདག་གཅིག་པུ་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་ {ཏེ[རོ]། །ཞེས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་བདག་གཅིག་པུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ དང་། བློས་བཏགས་པར་མ་ལྟོས་པའི་བདག་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ནི་རང་དབང་ ཅན་དུ་འཛིན་པའོ། །དབྱེ་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ནས། རྣམ་ 21-688 པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་བར་ལྔ་ནི་བདག་འཛིན་དངོས་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱར་ཏེ། གཟུགས་བདག་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ། གཟུགས་ལ་བདག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ། བདག་ལ་གཟུགས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ་ བཅོ་ལྔ་པོ་{དེ་}ནི་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྟེ། བསྡོམས་པས་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 色不是我（自我）這樣說道。我不與色相應，我不住於色中，色也不住於我中。同樣地，應當了知其餘四蘊也是空性。 說色不是我或自我，意即色與我非一體性，色與我也不相應，就像人與其財物一樣互不相關。我不依止安住於色中，如同不依止安住于地面；色也不依止於我，如同藤蔓依附於地面一樣，也就是說色也不是從我而生。同樣地，這種關係也適用於受、想、行等，識也不以我的本性而住，識與我不相關聯而住，識中無我，我中無識，即應當了知五蘊皆空、無我。 在此略述總義的抉擇：分為所斷我執的認定和能斷無我智慧的闡釋兩部分。首先，關於我執，從本質、特徵和分類三方面來說： 第一、本質：緣取五取蘊而執著為我的心識。 第二、特徵：執著為常一自在的我，即：認為"我過去做了這個，未來將做那個"，這樣執著為常的形式；認為"唯我最重要"、"唯我能從恐懼中解脫"，這樣執著為獨一無二的我的特徵；不依賴心識假立而執著為自主獨立存在的我，這就是執著為自在。 分類：從執著色蘊為我到執著識蘊為我，這五種是直接的我執。同樣，配合五蘊的差別：色與我相應等五種，色中有我等五種，我中有色等五種，這十五種是我所執。總計為二十種薩迦

།གཉིས་པ་སྤོང་ བྱེད་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡེ་ནས་བདག་མེད་པ་ ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་གནས་ལ་བདག་མེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། དབུ་མ་རྩ་ བ་ཤེས་རབ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དོན། མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་[རྣམས་]དང་། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་སེམས་བྱུང་གི་ཚོགས་རྣམས་{ཀྱིས་[ཀྱི་]བདག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། འཛིན་ པར་མི་བྱེད་ཅིང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བློ་ཁོ་ནས། ཤེས་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ལ། བདག་ངེས་པར་ཡོད་ན་བདག་འཛིན་གྱི་བློའི་འཛིན་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཡོད་ དགོས་པ་ལ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། མི་རྟག་པ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་པས། ཕུང་པོ་ བདག་ཡིན་ན་བདག་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡིན་དགོས་པ་ལ། ངར་འཛིན་གྱི་བློས་བདག་རྟག་པར་ འཛིན་པ་དང་{མི་[མ་]མཐུན་པས་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་ཞིང་། བདག་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་ གྱུར་པ་མ་ཡིན་{ལ[ཏེ]། {ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།} ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ གྱུར་པ་ལ་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པ་དང་། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་བདག་གིས་ གཟུགས་མཐོང་ཞེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞིག་ནི། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་ འདུག་པ་མངོན་སུམ་མྱོང་བས་གྲུབ་པས། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཀྱང་ངེས་པར་ བདག་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ནས་ཐམས་ཅད་བདག་ཡིན་ན་བདག་དུ་མར་ 21-689 {གྱུར[འགྱུར]། ཕུང་པོ་གཅིག་བདག་ཡིན་ལ་གཞན་རྣམས་མིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མི་འཐད་ དེ་རིག་པ་འདི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་བར་དུ་རིགས་བསྒྲེ་བར་བྱ་ལ། ཕུང་པོ་སྤྱི་ཡང་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་རེ་སོ་སོ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་མ་ཡིན་ན། བདག་དངོས་མེད་ དུ་ཐལ་བ་དང་། དངོས་མེད་ཡིན་ན་དངོས་མེད་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་དང་། རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་ པོའི་བདག་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དངོས་མེད་ཡིན་ཕྱིན་གནས་ཚུལ་ལ་མེད་ པར་འགྱུར་བ་དང་། གཉིས་མིན་གྱི་མུ་གསུམ་པ་ཡང་རེ་ཞིག་མི་སྣང་ཞིང་མ་གྲགས་པས། གང་ཟག་གི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས། ཡོད་པ་ལྟར་འཁྲུལ་ བས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོའི་གནས་ ཚུལ་ལ་ཡེ་ནས་མེད་པ་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་ནས་བསྒོམས་པས། བདག་འཛིན་རིམ་གྱིས་སྲབ་པར་ གྱུར་ནས། མཐོང་ལམ་དུ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོག་པའི་བདག་[ཏུ་]འཛིན་པ་རྩ་བ་ ནས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 第二、能斷無我智慧：即了知諸法實相本來無我為無我的智慧。那麼實際上無我的道理是怎樣的呢？《中論》說："若蘊即是我，應成生滅性；若異於諸蘊，應無蘊相性。" 其義為：眼等諸識以及善、不善、無記的分別心所諸聚，不以我的方式去了知、顯現和執取，而僅僅是由執我見的心識去了知、顯現和執取。若我確實存在，就應當與執我心的執著方式相符。然而五取蘊是無常生滅的，若蘊是我，則我應成為生滅性，而執我心執著我為常，與此不符，所以蘊非我；我也不異於蘊，因為當蘊成為苦時說"我苦"，當眼見色時說"我見色"，這種緣蘊的執我方式是由現量經驗所成立的，所以異於蘊的也必定不是我。 此外，若每一蘊都是我，則我應成多；若一蘊是我而其他不是的區分也不合理，此理應推及至極微；蘊的總體也不是我，因為離開各別的蘊外無有總體的成立。若非蘊，則我應成無實，若是無實，則無實之法不能成為作業者和感受異熟者的我的名言，若是無實則在實相中應成無；第三種非二者的情況也暫時不見且不成立。 所以所謂補特伽羅我，僅僅是緣取五取蘊，由迷亂而顯為存在的凡夫們的心識假立而已，在諸法實相中本來不存在。如此了知並修習后，我執逐漸變薄，在見道位現證無我時，執我見從根本斷除。

།བྱེད་པ་པོས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཕུང་པོ་འདོད་ རྒྱལ་ལས་མིན་དུས་ལས་མིན། །རང་བཞིན་ལས་མིན་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མིན། །དབང་ཕྱུག་ ལས་མིན་རྒྱུ་མེད་ཅན་མིན་ཏེ། །མི་ཤེས་ལས་དང་སྲེད་ལས་བྱུང་རིག་མཛོད། །ཉེ་བར་ལེན་ པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ ཕུང་པོ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ལྔའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ཀྱང་། རྫས་སུ་གྲུབ་པ་བཅུ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ། རྣ་བའི་དབང་པོ། སྣའི་ དབང་པོ། {སྐྱེ་བའི་[ལྕེའི་]དབང་པོ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཁམས་སམ། སྐྱེ་མཆེད་དེ། ནང་གི་ གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་[སམ]སྐྱེ་མཆེད་དེ། ཕྱིའི་གཟུགས་ ཅན་རྣམས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མམ། ནང་ཚན་ དུ་དབྱེ་ན། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ལྔའོ། ། 21-690 འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའམ། སྔོན་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོད་མེད། ཡིན་མིན། བཟང་ངན་མཐོ་དམན། ཆེ་ཆུང་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདི་ནི་དཀར་པོའོ། །འདི་ནི་དམར་པོའོ། ། འདི་ནི་མིའོ། །འདི་ནི་དུད་འགྲོའོ་ཞེས་སྒྲ་དོན་འབྲེལ་བར་འཛིན་པའམ་མིང་དོན་གཅིག་ པར་འཛིན་པའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མི་ དགེ་བ། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ། གཉིད་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དངོས་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ། མི་ལྡན་ འདུ་བྱེད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འཇིག་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བློས་བཏགས་པ་ ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ལུས་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ གྱི་ཡིད་ཀུན་{གཞི་[གཞིའི་]རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པ་{རྣམས་[རྣམ་ཤེས་]ཚོགས་བརྒྱད་དོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། བེམ་ པོར་གྲགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་འདུས། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་ བཞི་པོའི་ནང་དུ་འདུས། ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། མ་ བསྡུས་པ་གཉིས་[སུ་]ཡོད་པ་ལ། རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་ ཡིད་གསུམ་དང་། མ་བསྡུས་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於五蘊的解釋文字： 關於空性等無作者的解釋：諸蘊不是從任意而生，不是從時間而生，不是從自性而生，不是從本性而生，不是從自在天而生，也不是無因而生，應知是從無明和貪愛而生。 五取蘊是：色蘊、受蘊、想蘊、行蘊、識蘊五種。 色蘊雖有無量差別，但實質性的有十種：眼根、耳根、鼻根、舌根、身根等界或處，即內五色；以及色、聲、香、味、觸等界或處，即外色法。 受蘊包括樂受、苦受、舍受三種，或細分為：樂受、喜受、苦受、憂受、舍受五種。 想蘊是執取相狀或作為標記，即執著有無、是非、善惡、高低、大小，以及"這是白色"、"這是紅色"、"這是人"、"這是畜生"等聲義相連或執著名義為一。 除受想外，貪等不善法、信等善法、睡眠等無記的一切分別，都是行蘊的本體，稱為相應行。不相應行僅是心識對事物生滅增減差別的假立，並非實有。 識蘊包括眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識等六轉識，以及染污意和阿賴耶識，共八識。 這五蘊攝盡一切有為法：物質性的法攝入色蘊中，心識攝入后四蘊中。蘊可分為有情相續所攝和非所攝兩種：相續所攝是指有情的身語意三業，非所攝是指器世間。

།ཕུང་པོའི་དོན་དུ་མ་སྤུངས་པ་ སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། རྡུལ་བསགས་ཤིང་འདུས་པ་ལས་དུ་མ་སྤུངས་པ་དངོས་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་དུ་མ་སྤུངས་པའི་དོན་མ་ཚང་ཡང་། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མང་ པོ་ཞིག་བསགས་ཤིང་འདུས་པ་བློས་འཛིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ དངོས་མེད་དེ། དེ་དག་ལ་དངོས་ཀྱི་སྐྱེ་འཇིག་འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་མེད་{པ[ལ]། ཕུང་པོ་ 21-691 རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་རོལ་པ་མང་པོའི་འདོད་པ་ ལྟར་དུ། དབང་ཕྱུག་གི་འདོད་པའི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ལས། ཕུང་པོ་རྣམས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ ཡིན། དུས་ཞེས་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་གཞན་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མུ་སྟེགས་ གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་དུ། རྡུལ་འདོད་ཆགས། མུན་པ་ཞེ་སྡང་། སྙིང་སྟོབས་དགེ་བ་ སྟེ། དེ་གསུམ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་གཞི་མཐུན་དུ་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པས། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རང་ཉིད་ བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་རང་ཉིད་སྐྱེ་འཇིག་འདོད་ པའི་འདོད་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་འདོད་རྒྱལ་ནི་{གནམ་འབབས་[མནམ་བབས་ ]ཀྱི་ཚུལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་རང་སྐྱེ་འདོད་པས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་སྐྱེ་ཞིང་རེས་འགའ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྟེན་ འབྲེལ་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་མི་ཤེས་པ་དང་། སྲེད་པ་སྔོན་དུ་ངེས་པར་ འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ཅིང་། ཉོན་མོངས་དེའི་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ བསྐྱེད་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་རིགས་པར་བྱའོ། །བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ པའི་དུས་ནས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ས་མཚམས་ཀྱི་ཐོག་མ་ ནི་མཐོང་ལམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་རེ་ཞིག་མ་སྨོས་ཏེ་ གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །[ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤོང་བ་ལ་གདམས་པ་ནི།] ཚུལ་ཁྲིམས་ བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་རང་ལུས་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་ བ་འདི་གསུམ་ཐར་པ་ཡི། །གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་འགེགས་ལགས་པ་མཁྱེན་པར་བགྱི། །མཐོང་སྤང་ ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་ནི། ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་དང་། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ རྣམས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 蘊的含義是積聚，色蘊是由微塵積聚而成的多法積聚的實體，雖然諸識不具備實際的多法積聚義，但是前後相續的多個剎那識的積聚為心所執取的蘊。 除蘊之外的是無實法，它們沒有實際的生滅、果報、因緣。諸蘊是由各種因緣所生，並非如許多外道所說，是由大自在天的意願先行而生；也不是由所謂實有的"時間"所生；也不是如數論外道所說，由貪慾塵、嗔恨暗、善德力三者和合為一的自性所生，因為不能從不相順的因而生，也不能從自體中生出自身，因為這是不可能的。 諸法也不是從自身生滅意願的任意而生，這裡的任意是指如同從天而降般不依賴其他因緣而自生的方式。也不是無因，因為有時生起有時滅去的緣故。因此，是從相順的緣起因緣各種條件而生，必定以無明和貪愛為先導，應當了知諸蘊是由這些煩惱所發起的業所生起。 無我和空性二者雖從初學時就修習，但開始現量了知證悟是在見道位。對此的破除之理暫且不說，應當從他處了知。 [關於斷除三種結縛的教誨：] 戒禁取見執著身， 邪見疑惑三種結， 此三結縛為解脫， 城門障礙當了知。 見斷三結是：戒禁取見、身見和疑惑。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། རང་སྡེ་ནང་པ་ལ་གཙོ་བོར་གྲགས་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ནི། 21-692 ཕྱི་རོལ་པ་ལ་གཙོ་བོར་གྲགས་པ་ཡིན་ཅིང་། ཡང་ན་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་ རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ལྔ་བསྟེན་{ནས[པ]། རི་ནས་མཆོང་བ། རི་དྭགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ སོགས་ལོག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལུས་ངག་གི་ སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཡང་། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་རབ་མེད་བཞིན་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ནི། ཚུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ ཏུ་འཛིན་པའོ། །ལུས་ཞེས་པ་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ལུས་ ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ལ་འཇོག་པས་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་སྐབས་འདིར་བདེན་པ་བཞིའི་ དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་ལམ་ བདེན་ལས། འབྲས་བུ་འགོག་བདེན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་[བ་]སྟེ། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཐར་པ་གྲོང་ཁྱེར་དང་འདྲ་བའི་སྒོ་འགེགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་ གེགས་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་སྤོང་ དགོས་སོ། །མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ། མཐའ་ཡས་པར་ཡོད་པ་ལས། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་ པོ་སྐབས་འདིར་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མངོན་པ་མཛོད་ལས། འགྲོ་མི་འདོད་དང་ ལམ་ནོར་དང་། །ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དེ་སྙེད་ཅིག །ཐར་པ་བགྲོད་ལ་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ ན་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ལམ་ལ་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང་། ཚུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནི་ལམ་ནོར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པ་དང་ མཚུངས་པར། ཐར་པའི་ལམ་བགྲོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྤོང་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 戒律主要聞名于內道佛教徒中，禁行主要聞名于外道中。或者，從斷除所斷的角度稱為戒律，從成就所成的角度稱為禁行。 更何況外道們認為依靠五火供養、從山上跳下、獸行等邪妄禁行能得解脫。即使是身語的斷惡行善的戒律，若無出離心和正確智慧，而認為僅靠戒律就能解脫，這就是對戒禁的執取。 "身"不僅指身處和身語意三分類中的身，"身"是指本性，因此是對自身本性顛倒執我的身見。疑惑在此處是指對四諦之義的懷疑，即懷疑從因集諦生果苦諦，從因道諦得果滅諦涅槃。 這三種結縛是如同解脫城市的門障，應當了知它們是障礙聞法的主要煩惱，必須精進斷除。 若問：見斷煩惱無量，為何此處特別說這三種結縛？如《阿毗達磨俱舍論》所說："不欲行、邪道，及於道生疑，此等能障礙，趣向于解脫，是故說三種。"即身見如同不欲趣入道路，戒禁取見如同錯誤道路，疑惑如同對道路生疑，它們障礙趣向解脫道，且是見道所斷煩惱中的主要者。

།དོན་ཚན་བཞི་པ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ 21-693 བསྒྲུབ་པར་གདམས་པ་ལས། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་[རྒྱུ་]སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདི་ལ་ནི། །གཞན་གྱི་གྲོགས་བགྱིར་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་ཀྱིས། ། ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གཏན་ལྡན་པ་ཡི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འབད་པར་མཛོད། ། ལྷག་པའི་བསླབ་པ་ནི་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བསླབ་གསུམ་ཡིན་ ནོ། །ཐར་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་{བསྒོམ་[སྒོམ་]པར་མ་ལྟོས་པར་གཞན་གྱིས་མཆོག་ བྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཉམས་སུ་ བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། རང་{གི་[གིས་]མ་འབད་པར་ གཞན་གྱིས་གྲོགས་བགྱིས་ཏེ་ཐོབ་པ་ནི་མི་སྲིད་ལ། དེ་ཡང་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དྲི་མ་མེད་པ་ ཐོས་ཤིང་། དེའི་དོན་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླ྄བ་པའི་རྒྱུ་ དང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་{བའི་[གི་]ཚུམ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་གནས་པ་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་རྒྱུ་དང་། བསམ་གཏན་ཞི་གནས་{བསྒོམ་[སྒོམ་]པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ བསླབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ ནས་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་{བསྒོམ་[སྒོམ་]པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛོད་ཅིག །བསླབ་པ་གསུམ་ དངོས་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་ལ་གདམས་པ་ནི། དངོས་ནི། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་ པའི་ཤེས་རབ་དང་། །ལྷག་པའི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ་པར་བགྱི། །བསླབ་པ་བརྒྱ་རྩ་ལྔ་ བཅུ་ལྷག་གཅིག་ཀྱང་། །གསུམ་པོ་འདི་ནང་ཡང་དག་འདུ་བར་འགྱུར། །ལས་དང་པོ་པའི་ སྐབས་ནས་གཟུངས་ཏེ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བསླབ་དགོས་པ་ལས། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་ སྐབས་སུ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ། བསླབ་པ་གསུམ་ཕལ་པའི་{རྒྱུ་ སྟེ་[རྒྱུན་ཏེ་]ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཅིང་། འཕགས་ལམ་གྱི་དངོས་ {གཞིའི་[གཞི་]ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་པས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་ 21-694 པའི་ཤེས་རབ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབས་ནས་ཞི་བ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅིག །བསླབ་པའི་གནས་དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་ ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་ལས་ གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདིའི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འདུས་པས། འདི་ དག་ལ་ཉམས་ལེན་ནན་ཏན་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 第四科 勸修增上三學 關於勸修增上三學之因： 解脫唯依我自身，於此他人無可助， 具足聞戒與禪定，精進修習四聖諦。 增上學是指無漏道體性的聖者相續中的三學。 解脫是否不需要自己修道，而是依靠他人加持等而生？並非如此。雖然必須依靠自己修持道而獲得解脫，但若自己不精進，僅靠他人幫助而獲得是不可能的。而且，聽聞無垢教法義理，思維修習其義是增上慧學之因；安住于斷十不善等戒律是增上戒學之因；修習禪定止觀等是增上定學之因。應當具足聞法、持戒、禪定而精進修習四諦之義。 勸修三學正行及其支分： 正行為： 增上戒學增上慧，增上心學常修學， 一百五十餘學處，悉皆攝入此三中。 從初業階段開始即應持守修學三學，在資糧加行位時漸次增上，獲得見道時，三學從普通之因轉變為增上三學。因為是聖道正體的增上三學，故應當恒常修學增上戒、增上慧、增上心（即定），以獲得寂滅涅槃之果位。 比丘戒二百五十一等無量學處，大小乘經藏所說的一切，都真實攝入此三學中，故應當精進修持這些。

།འཕྲོས་དོན་ནི། དབང་ཕྱུག་ལུས་གཏོགས་ དྲན་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན། །དེ་ནི་བསྒྲིབས་ ནས་མངོན་པར་བསྲུང་བགྱི་སྟེ། །དྲན་པ་ཉམས་པས་ཆོས་ཀུན་འཇིག་པར་འགྱུར། །དབང་ བསྒྱུར་བའི་དོན་གྱིས་སའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས་ལུས་གཏོགས་པར་གྱིས་ ཞེས་པ། འདིར་[ཡང་]ལུས་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ཏེ། རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ རང་བཞིན་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་ མཐོང་དང་ཤེས་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དྲན་པ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ ཉིད་བསྒོམ་པར་མཛད་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་དེ་ནི་ཡེངས་མེད་དུ་འབད་པས་ བསྒྲིམས་ཏེ་མངོན་པར་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོང་དགོས་ལ། ཅི་སྟེ་དྲན་པ་ལས་ཉམས་ན་ཤེས་བཞིན་ དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་བཞིན་མེད་པས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡན་གྱི་མཐོང་ལམ་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་བསྡུ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ལ་འཇོག་ དགོས་པ་དང་། བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ ཡིན་ཅིང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། བདག་མེད་མཐོང་བ་དང་། 21-695 ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་དང་། ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་ བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 支分為： 自在身份正念中，善逝開示一道徑， 應當防護勿令失，正念若失諸法毀。 呼喚具有統治意義的地主（國王）說"身份"時，此處"身"指本性，即對自他器情一切的本性善加觀察，了知諸法實相即是勝觀與正知。而這需要以不散亂的正念來護持，因為正念能增長一切善法，故諸善逝開示此為一乘之道，意即一切佛陀皆修持此義。 如是正念應當以精進努力而明顯守護、護持。若失正念則將離正知，無正知故，三學等一切法皆將毀壞。 以上見道的總結為：見道的體性應安立為新獲得現證法性的智慧，是現證四諦無常等十六行相，斷除顛倒，見空性，見無我，獲得增上三學，斷除見所斷的三縛結等煩惱，具足斷證的殊勝功德。

། ༈ འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། མཐོང་ལམ་གྱི་འཕྲོས་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེན་བཞི་མི་ རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། དམིགས་ཡུལ་བདེན་བཞི་མི་ རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བར་སྐབས་ཀྱི་ ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ལས། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་ལས། ༈ འཆི་བ་མི་རྟག་པ། དང་པོ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བཤད་པ་ལ། ཚེ་ལ་ཡིད་ བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། ལུས་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། འདུས་བྱས་ ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ། མི་རྟག་པ་དེ་ལས་ལྡོག་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ཡི། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། ། དབུགས་རྔུབས་དབུགས་འབྱུང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་ མཚར་ཆེ། །ཚེ་འདི་ལ་ཉེ་བར་{ཚེ་[འཚེ་]བའི་གནོད་པའི་ཚོགས་མང་བ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་དང་ ནད་གདོན་མེ་ཆུ་དུག་མཚོན་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་མང་ཞིང་། སྲོག་འཚོ་བའི་ མཐུན་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པ། བཟའ་བཏུང་གནས་ཁང་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་འགར་ སྲོག་འཚོ་བ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་དུ་སོང་བ་ཡང་ཡོད་པས་གནོད་པ་མང་བ་ཡིན་ལ། སྲོག་ ཉམས་ཆུང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་མང་བ་འདི་ནི་ཆུའི་ལྦུ་བ་[ལ་]རླུང་དྲག་པོས་བཏབ་པ་བཞིན་ ནམ་དེ་ལས་ཀྱང་འཇིག་སླ་བས་མི་རྟག་ན། {ནམ་འཇིག་ཆ་མེད་[ཆ་མེད་ནམ་འཇིག་]པར་ གྱུར་པས། དེས་ན་དབུགས་རྔུབས་ནས་དབུགས་ཕྱིར་{འབྱུང་[དབྱུང་]བ་དང་། དབུགས་ ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ནང་དུ་རྔུབས་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པའི་ལོང་ཁོམ་པ་གང་ལགས་ པར་མ་ཤི་བ་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བས། ཚེ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 廣說支分： 廣說見道的支分：由於見道智慧現證四諦無常等十六行相，在所緣對境四諦無常等十六行相中，以中間偈頌廣說無常與苦的行相。死亡無常、暇滿難得、輪迴過患等中： 死亡無常： 首先，說明死亡無常分為：示壽命無可依靠、示身體無可依靠、示一切有為法無常、示無法逆轉無常。 其中首先： 此生多害如風吹，較水泡沫更無常， 入息出息睡眠中，能得醒來實稀有。 此生有眾多危害，即敵人、疾病、魔鬼、火、水、毒、兵器等確定為害之事眾多，而作為維生順緣的飲食、住所、藥物等，有時也會成為危害生命的因緣，故害事眾多。生命脆弱而危害眾多，此如水泡遭猛風吹擊，較之更易毀壞而無常。因不知何時毀滅，故能從入息到出息、從出息到入息、從睡眠中醒來而未死，實為稀有，因此此生極其無常。

།གཉིས་པ་ལུས་ལ་ 21-696 ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་མཐར་བསྐམས་མཐར་འདྲུལ་ཞིང་། ། ཐ་མར་མི་གཙང་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པར། །རྣམ་པར་འཇིག་དེངས་མྱགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ། སོ་སོར་དགྱེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད། །ལུས་འདི་ཉིད་ལ་འཚོ་བའི་སྐབས་སུ་ གཅེས་སྤྲས་དང་བཟང་འཛིན་དུ་བྱེད་ཀྱང་། མཐར་ཤི་བའི་ཚེ་མེས་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བར་ གྱུར་པ་དང་། ས་{དུགས་[དུར་]ལ་སོགས་པས་བསྐམས་པ་དང་། རུལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཐ་མར་ལུས་ཁ་ཕྱེ་ནས་ནང་ཁྲོལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ན། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་ {གྱུར་པ་[འགྱུར་བ་]དང་། ལུས་ལ་རྟག་པའི་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པར། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ་འགྱུར་བ་དང་། དེངས་པ་ སྟེ་ཡལ་བ་དང་། །མྱགས་པ་སྟེ་རྒས་ཤིང་རྙིང་བ་དང་། ཤ་རུས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བྲལ་ཞིང་ མཐོང་བར་འགྱུར་བས་འགྱེས་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག ། གསུམ་པ་{འདུས་བྱས་[འཇིག་རྟེན་]ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ནི། ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ བདུན། །འབར་བས་བསྲེགས་པས་ལུས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པར་མི་ འགྱུར་ན། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མི་ལྟ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །བརྟན་ཞིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་འདྲ་བའི་ གསེར་གྱི་ས་གཞི་དང་གླིང་བཅུ་གཉིས། གསེར་གྱི་རི་བདུན། རི་རབ་ལྷུན་པོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐར་བསྐལ་བ་འཇིག་པ་ན་ལུས་ཅན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་འདི་དག་ ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེ་འབར་བས་བསྲེགས་ནས། ཐོག་མ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཡང་རླུང་གིས་ གཏོར་ནས་མཐར་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བའི་མིའི་ལུས་འཇིག་སླ་བ་ ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བཞི་པ་མི་རྟག་པ་དེ་ལས་ཟློག་མི་ནུས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་ཀུན་མི་ རྟག་བདག་མེད་དེ། །སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་ པོ་མེད་པ་ལ། །མི་མཆོག་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འབྱུང་བར་མཛོད། །འདུས་བྱས་{ནི་[ཀྱི་]ཆོས་ 21-697 [གཞན་]ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་། བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་ སོགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་{པའི་[པ་]བདག་[ནི་]མེད་ལ། ཐམས་ ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་ཅིང་། མགོན་བྱས་ཏེ་ཕན་ འདོགས་{ཀྱང་[པ་ཡང་]མེད་ལ། གནས་འཆའ་བའི་རྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ནི་ཆུ་ ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པས། མིའི་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་འཁོར་བ་ལ་ ངེས་པར་འབྱུང་བར་མཛོད་ཅིག ། ༈ དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བཤད་པ་ལ། མིའི་ལུས་རྙེད་དཀའ་བར་བསྟན་པ། འཁོར་ལོ་ བཞི་ལྡན་བཤད་པ།

我來為您翻譯這段藏文： 第二、示身體無可依靠： 身終成灰終枯朽，終將腐爛不凈物， 無有實質終毀滅，散失衰敗當了知。 此身雖在活著時精心愛護執為善，但最終死時或被火燒成灰燼，或被土等曬乾，或成腐爛，最後身體裂開顯露內臟等，顯現不凈本性，身體無有恒常實質，無有成就圓滿事業的實質，迅速毀滅變異，消失散去，衰老破舊，肉骨等分離可見，不離分散之法性，當如是了知。 第三、一切有為法無常： 大地須彌海七日，熾燃焚燒諸有身， 連灰亦復不復存，何況脆弱人身體。 似乎堅固不變的金地與十二洲、七金山、須彌山、大海等，最終劫末壞時，有身即色身等，為七日之火焚燒，首先成灰，復為風吹散，最終消失無蹤，如是極其脆弱的人身易壞，更何須說。 第四、示無法逆轉無常： 如是一切無常空，無依無怙亦無處， 輪迴如同芭蕉樹，無實人尊當厭離。 雖一切有為法無常毀滅，或想我與作者等是常，然非如是無我，一切將毀滅中無有救護者，無有作怙主而饒益者，無有安住所依故，輪迴如同芭蕉樹無實質，人中尊王您當生起出離心。 暇滿難得： 說明暇滿難得分為：示人身難得、說四輪具足。

མིའི་ལུས་རྙེད་དཀའ་བར་བསྟན་པ། འཁོར་ལོ་ བཞི་ལྡན་བཤད་པ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པའི་དལ་བ་བཤད་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གནས་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་ དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་འབྲས་ མཆིས་པར་མཛོད། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆེས་རབ་ཏུ་ཁ་ཡངས་པར་གཉའ་ཤིང་ཆ་མེད་དུ་བསྐྱོད་ {པའི་[པ་ལ་]བུ་{གར[ག་ཞིག་ཡོད་ཅིང་]། རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ཀྱི་གཏིང་དུ་གནས་པའི་རུས་ སྦལ་ལོ་བརྒྱ་རེའི་དུས་ན་ཡུད་ཙམ་རེ་ཆུའི་སྟེང་དུ་མགོ་འདོན་{པ་}ཞིག་ཡོད་ལ་དེའི་མགྲིན་ པ་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་འགྱུས་ཤིང་ཕྲད་པ་དཀོན་པ་ཡིན་མོད། དེ་ལས་ཀྱང་། དུད་འགྲོ་ ལ་སོགས་{པ་[པའི་]ངན་སོང་གི་འགྲོ་བའི་ནང་ནས་མིའི་ལུས་རྟེན་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་ཆེས་ལྷག་ པར་དཀོན་ཅིང་དཀའ་བ་ཡིན་པས། མིའི་དབང་པོ་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ ལ་སྤྱོད་{པའི་[པས་]མིའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མཛོད་ཅིག །འགྲེལ་པ་ དང་། དཔེ་མང་པོ་ལས་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་{ནས་[གནས་]ཞེས་འདོན་པ་ལྟར་[ན་]གཉའ་ཤིང་ དང་རུས་སྦལ་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་གི་ནང་ན་གནས་ཞེས་པ་ཙམ་མོ། །འཕྲོས་དོན་ནི། གང་ཞིག་ གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲས་པ་ཡིས། །ངན་སྐྱུགས་འཕྱག་པར་བགྱི་བ་དེ་བས་ནི། །གང་ཞིག་ 21-698 མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་དག །བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། ། གསེར་གྱི་སྣོད་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲས་པས་ངན་སྐྱུགས་མི་གཙང་བ་འཕྱག་པར་བགྱིད་པ་ན་ འཇིག་རྟེན་དུ་བླུན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་། མི་རུ་སྐྱེས་ཤིང་མི་ལུས་ཐོབ་ནས་སྡིག་པའི་ ལས་དག་ལ་སྐོལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ཆེས་རབ་ཏུ་ བླུན་པ་ཡིན་ནོ། །གསེར་སྣོད་སྤྲས་པ་དང་མི་ལུས་གཉིས་རྟེན་བཟང་བར་མཚུངས་པ་དང་། སྡིག་པ་དང་ངན་སྐྱུག་{གཉིས་}སྨད་པའི་འོས་སུ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་འཁོར་ ལོ་བཞི་ལྡན་བཤད་པ་ནི། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ ནི་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་ནི་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས། །འཁོར་ལོ་ཆེན་ པོ་བཞི་ནི་ཁྱོད་ལ་མངའ། །ཡུལ་མཐུན་པ་ན་གནས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། ལེགས་ པར་སྨོན་ལམ་ཐེབས་པ། སྔོན་བསོད་ནམས་ལ་གོམས་པ་རྣམས་ནི་དལ་འབྱོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ བཞིའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 示人身難得、說四輪具足、說遠離八無暇之閑暇等中： 首先：大海一處軛木孔，與龜相遇尚且難， 從畜獲得人身體，更難君王當修法。 在極其寬廣的大海中有一片隨波逐流的軛木，其上有一孔，而在海中深處有一隻烏龜每百年才浮出水面片刻，其頸入軛木孔相遇實屬罕見。較此更為稀有的是，從畜生等惡趣眾生中獲得人身尤其稀少困難，因此人王您也當以修持正法使獲得人身具有意義。 註釋和許多版本中讀作"大海一處"，意為軛木和烏龜在同一大海中。 附帶內容： 以黃金寶器裝飾盛，用來盛裝污穢物， 較此生為人造罪，更是愚癡莫大者。 以裝飾珍寶的金器盛裝污穢不凈物在世間被視為愚蠢，較此更甚的是，獲得人身後造作惡業，因為這將成為難忍痛苦之因，故極其愚癡。這是將金器裝飾與人身作為殊勝所依相比，將罪業與污穢作為應當呵斥之事相比。 第二、說四輪具足： 安住順緣之地域，親近殊勝之士夫， 自發善愿昔修福，四大輪具于君前。 安住順緣之地、依止善知識、發起善愿、往昔串習福德，這些是暇滿的四輪。

།དེ་ཡང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ནི། ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་འགལ་རྐྱེན་མེད་ཅིང་མཐུན་ རྐྱེན་འཛོམས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་དང་། རང་ཉིད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་ པ་ལ་ནི་གུས་པ་རྙེད་ཅིང་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཡོངས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། བདག་ཉིད་{ཀྱི་[ཀྱིས་]ཆོས་ལ་སྤྱོད་{པར་[པའི་]སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པ་ཚེ་འདིར་ སད་ཅིང་ཐེབས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་[ཡང་]བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་ པའི་གོམ་ཤུགས་ཡོད་པ་སྟེ། དལ་འབྱོར་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལོང་ བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་མངའ་བ་ ཡིན་པས། དམ་པའི་ཆོས་{བསྒྲུབ་[སྒྲུབ་]པ་ལ་བརྩོན་པར་མཛོད་ཅིག །འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་{གི་[ཞིག་]གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་ན་གཞན་དེ་དག་མ་ཚང་ཡང་ཤས་ཆེ་བར་ཆོས་ 21-699 ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་མེད་ན་གཞན་རྣམས་ཚང་ཡང་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དཀོན་པ་ ཡིན་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་གལ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ བསྟེན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པས་གསུང་དེའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུ་དམ་ པ་བསྟེན་བགྱི་རྒྱལ་བ་ལ། །བསྟེན་ནས་རབ་ཏུ་མང་པོས་ཞི་བ་ཐོབ། །ཚངས་པ་ནི་གཙང་བའི་ དོན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཐར་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ ཕྱིར་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཐར་པའི་ལམ་ཡིན་པས། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག །སུ་ཞིག་ གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ལེགས་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་ བསྟེན་པ་ལས། སྔོན་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་མཐའ་ཡས་པས་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་ འཕང་ཐོབ་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར། ད་{ལྟ་[ལྟར་]ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ ལས། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའོ། །{དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ པ་ཚངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསུངས་པའི་མདོ་ནི་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཏེ། དེ་ལས་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་བསྟེན་ ནས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་མི་བསྟེན། སྡིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས། སྡིག་པ་ལ་མ་བསྟེན་ ན་འདི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 其中順緣之地即：安住于修法無違緣而具順緣的地方；對於為己說法的殊勝士夫生起恭敬，以清凈身語行為而親近；自己對修法所立善愿在今生覺醒並實現；于往昔諸生中修習福德善業的習氣尚存。具足這暇滿四輪則能修持正法，而大王您具有這四大輪，故當精進修持正法。 若問這些大輪中何者最為重要，則親近善知識是最主要的。因為具此者即使其他不全也能大致修法，若無此者即使其他具足也難以修法。為顯示親近善知識的重要性： 親近善知識是梵行，佛說此為圓滿故， 當親殊勝士夫者，依佛眾多得寂滅。 梵即清凈之義，是斷除煩惱及其種子的解脫，為此而行即是梵行，此為解脫之道，親近善知識是圓滿解脫之道，佛陀如是宣說，故當親近善知識殊勝士夫。若善加親近善知識，則其相續中多能生起圓滿解脫道。 又如往昔無量眾生依止殊勝士夫佛陀而獲得寂滅涅槃果位，現今亦同理，從親近善知識能生起與此相應的功德。 關於親近善知識是圓滿梵行的經典出自《小部》，其中說：依止善知識、與善共住、依善不親惡友、不與惡共住、不依惡，此即是爲了梵行。

།ཞེས་ཀུན་དགའ་བོས་ཞུས་པ་ལ། ཀུན་དགའ་ བོ། དེ་ནི་ཚངས་པར་སྦྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་ སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འདིར་དགེ་ཞེས་པ་དགེ་བའི་གྲོགས་ པོ་དང་། སྡིག་པ་ཞེས་པ་སྡིག་གྲོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །}གསུམ་པ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ 21-700 ལོགས་པའི་དལ་བ་བཤད་པ་ནི། ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་དང་དུད་འགྲོ་དང་། །ཡི་དྭགས་ཉིད་ དང་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་དང་མཐའ་འཁོབ་ཏུ། །ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་དང་ གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད། །ཚེ་རིང་ལྷ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བར་ནི། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་མི་ཁོམ་ སྐྱོན་བརྒྱད་པོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ཁོམ་པ་རྙེད་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་བཟློག་པའི་སླད་དུ་འབད་པར་ མཛོད། །ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པ་སྟེ་ལས་འབྲས་ལ་མེད་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པའམ་དཀོན་ མཆོག་གསུམ་ལ་སྐུར་བ་འདེགས་པ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་ཉིད་དང་། དམྱལ་བ་ རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱོན་པར་སྐྱེ་ བའམ། བྱོན་ཡང་ཆོས་མ་དར་བའི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་ཀླ་ཀློར་སྐྱེ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བླང་ དོར་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཡིད་གླེན་ཞིང་རྨོངས་པའམ། ངག་ལྐུགས་པ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བར་སྐྱེ་བ་ནི། ཆོས་སྤྱོད་པར་[ལོང་]མི་ ཁོམ་པའི་གནས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ཁོམ་ཞིང་དལ་བ་རྙེད་ ནས་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་བཟློག་པ་ལ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག ལྷ་ ཚེ་རིང་པོ་ནི་ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་འདོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་འདོད་པའི་ ཡོན་ཏན་གྱིས་དབེན་བཅོས་པའི་ལྷ་ལ་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བས། འདུ་ཤེས་ མེད་པའི་ལྷ་ཡིན་པར་འཆད་དགོས་སོ། །སྐབས་འདིར་འབྱོར་པ་བཅུ་བཤད་པ། མི་ཉིད་ དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ ཆོས་གསུངས། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་ བསྡོམས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། མིའི་རྟེན་ཐོབ་པ། ཡུལ་དབུས་ཆོས་དར་སར་སྐྱེས་པ། དབང་ པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང་བ། ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ་སྟེ། མཚམས་མེད་མ་བྱས་པ། གནས་ལ་དད་པ་ ནི། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་ 21-701 དད་པ་རྣམས་ནི་རང་འབྱོར་ལྔ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་ཆོས་གསུངས་ པ། བསྟན་པ་གནས་པ། བསྟན་པ་ལ་རང་ཉིད་[ཡོངས་སུ་]ཞུགས་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་སྦྱོར་པ་པོ་ཡོད་པའམ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་ པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གཞན་འབྱོར་ལྔའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 阿難如是請問時，佛告阿難："此乃無雜、圓滿、清凈、究竟的梵行。"此處應知"善"即善友，"惡"即惡友。 第三、解說遠離八無暇而得閑暇： 執持邪見與旁生，餓鬼以及生地獄， 無佛教法邊地生，蠻夷愚癡且瘖啞， 長壽天中任一生，是謂八種無暇過。 遠離彼等得閑暇，為遮輪迴當精進。 執持邪見即誹謗因果或誹謗三寶，以及生為旁生、餓鬼、地獄，無佛教法即佛未出世而生，或雖出世但生於法未傳邊地蠻夷之處，以及於法取捨皆不解的愚癡或瘖啞，生為長壽天。生於此八處任一者，皆為修法無暇之處且有過失。遠離彼等而得閑暇，當爲遮止業惑所致輪迴而精進。 關於長壽天，有些認為是無色界天，有些認為是離欲天，但稍有不妥，應解釋為無想天。 此處解說十種圓滿：人身、生中土、諸根具，業際未違、信仰處，佛出世及說正法，教法住世隨彼行，為他心生大悲憫。如是總攝而言，獲得人身、生於中土法興之處、五根具足、未造無間等違逆業際、信仰處即信仰善說之法律，亦即信仰佛陀教法，此為五種自圓滿；佛陀出世、說法、教法住世、自己趨入教法、有人供養出家眾法衣齋食或具有其他修法順緣者，此為五種他圓滿。

།མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པའི་དལ་བ་དང་། རང་འབྱོར་ལྔ་གནད་གཅིག་ཅིང་འབྱོར་པ་བཅུ་ཚང་བ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ ཙམ་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་དལ་འབྱོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ལྡན་ན་ངེས་པར་ཆོས་ཉམས་ སུ་ལོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། ༈ འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་ བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེས་པ་འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་བ་དང་། །ན་ དང་རྒ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཡི། །འབྱུང་གནས་འཁོར་བ་ལ་ནི་སྐྱོ་མཛད་ཅིང་། །འདི་ཡི་ ཉེས་པ་ཤས་ཀྱང་གསན་པར་མཛོད། །དེས་པ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས། འདོད་པས་ཕོངས་ པ་ནི། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པ་དང་རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ དང་། ན་བ། རྒས་པ། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ འབྱུང་བའི་འབྱུང་གནས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་བྱ་ཞིང་། འཁོར་བ་དེའི་ཉེས་པ་ ཤས་གཅིག་ཀྱང་སྟེ་རགས་པ་ཙམ་བརྗོད་{ཀྱིས་[ཀྱི་]གསན་པར་མཛོད་ཅིག ། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། འཁོར་བ་སྤྱིའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་དང་། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་མདོ་ལས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་ གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ངོམས་པ་མེད་པས་ སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡང་ཡང་ཕུང་པོ་འདོར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡང་ཡང་ཕུང་པོ་ ལེན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མཐོ་དམན་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཅིག་པུ་ གྲོགས་མེད་པར་འགྲོ་{བ་[བས་]སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ངེས་པ་མེད་པས་སྡུག་ 21-702 བསྔལ་བ་ནི། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད། །སྐྱེ་བོ་དགྲར་གྱུར་པ་དག་བཤེས་ཉིད་དང་། ། ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བས་དེ་སླད་དུ། །འཁོར་བ་དག་ན་ངེས་པ་འགའ་མ་མཆིས། །ཚེ་འདིར་ ཡང་དགྲ་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་གནས་[སྐབས་]མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་ཆེ་བ་ སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཕ་ནི་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མ་ནི་ཆུང་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དགྲ་ བོ་གཉེན་བཤེས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་བུ་ཕར་འགྱུར་བ་དང་ཆུང་མ་མར་ འགྱུར་བ་དང་། གཉེན་བཤེས་དགྲར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བ་མཆི་ཞིང་གདའ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 遠離八無暇得閑暇、具足五種自圓滿及十種圓滿，僅是具有修法緣分而已。若再加上具足四種閑暇圓滿之輪，則必定有修法的機會。 輪迴過患： 解說輪迴苦有略說、廣說、總結三部分。 第一略說： 賢者啊！貧乏慾望與死亡， 病痛衰老等諸苦， 輪迴為其生起處，於此生厭， 請聽此過患少分。 呼喚"賢者"即王后，貧乏慾望是指求不得苦及希望無果之苦，以及病、老、死等諸多痛苦不斷相續而生的來源即輪迴，應當對此生起厭離，請聽此輪迴過患之一部分即粗略說明。 第二廣說分為：解說輪迴總的痛苦和解說各道各自的痛苦。 首先，依據經中所說的輪迴六種痛苦，即無定性之苦、無滿足之苦、反覆舍蘊之苦、反覆取蘊之苦、高下變化之苦、獨行無伴之苦。 其中第一無定性之苦： 父轉為子母為妻， 怨敵轉成親眷屬， 反之亦然故於此， 輪迴之中無定性。 即使今生中敵友等身份也有變化，但主要是指生生世世中，父轉為子、母轉為妻、怨敵轉為親友，反之子轉為父、妻轉為母、親友轉為怨敵等種種無定性的變化。因此，此輪迴中毫無確定性可言。

།དེ་ ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ན། སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ ནས་བརྗེས་པ་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྐྱེས་ཀྱང་མ་ངེས་ {པར་[པ་]འཆོལ་བར་{འགྱུར་བས[གྱུར་པས]། རང་གི་གཉེན་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ འབྲས་བུ་རྗེས་མེད་དུ་དགྲར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྲིགས་བཀོད་ལས་ཕྱོགས་ལོག་པར་ གྱུར་པ་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གཉིས་པ་ངོམས་པ་མེད་པས་སྡུག་ བསྔལ་བ་ནི། རེ་རེས་རྒྱ་མཚོ་བཞི་བས་ལྷག་པ་ཡི། །འོ་མ་འཐུང་སྟེ་ད་དུང་སོ་སོ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་བ་པས། །དེ་བས་ཆེས་མང་ཉིད་ཅིག་བཏུང་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་བ་ཐོག་ མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་རང་གི་མ་བྱས་པ་དེའི་འོ་མ་འཐུང་བ་རྣམས་མ་ སྐམས་མ་གོད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསགས་པ་ན། རྒྱ་མཚོ་བཞི་ལས་ལྷག་ཅིང་མང་བ་ འཐུང་ཀྱང་ཚིམས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ད་དུང་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ བློ་འཁོར་བར་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པ་རྣམས་ནི། འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་སྔར་བས་ ཀྱང་ཆེས་མང་བའི་ནུ་ཞོ་ཚིམས་པ་མེད་པར་འཐུང་བར་བྱེད་པས། ཇི་ཙམ་ཞིག་འཐུངས་ཀྱང་ ཚིམས་པར་མི་འགྱུར་བ། འོ་མ་འཐུངས་པས་མཚོན་པའི་བཟའ་བཏུང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་ 21-703 པ་ཚིམས་པའི་དུས་མེད་པ་ནི་ངོམས་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་པའོ། །གསུམ་པ་ཡང་[ཡང་] ཕུང་པོ་འདོར་བས་སྡུག་བསྔལ་{བ་}ནི། རེ་རེའི་བདག་ཉིད་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། །ལྷུན་པོ་ མཉམ་པ་ཉིད་ཅིག་འདས་གྱུར་ཏེ། །ས་ཕྱོགས་རེ་རེར་[ཏེ་]ས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རང་གི་ཕུང་ པོ་དོར་བའི་རུས་པ་རྣམས། །གོད་ཟག་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ན་རི་རབ་ལྷུན་པོ་ དང་མཉམ་པ་ཡང་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྟེ་གྲངས་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་འཁོར་བ་ མཐའ་མེད་པར་གྱུར་པས། རུས་པའི་ཕུང་པོ་[མི་]ཟད་པར་{མི་}འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ཡང་ ཡང་ཕུང་པོ་ལེན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། མ་ཡི་ཐུག་མཐའ་རྒྱ་ཤུག་ཚིག་གུ་ཙམ། །རི་ལུར་ བགྲངས་ཀྱང་ས་ཡིས་ལོང་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་མ་བྱས་པའི་ གྲངས་ལ་ས་ཆེན་པོ་འདི་འདམ་དུ་བྱས་ནས། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུའི་ཚིག་གུ་ཙམ་གྱི་རིལ་ བུའི་གྲངས་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱས་ཏེ་བགྲངས་ན་ས་ཡིས་ལོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ས་གཞི་འདི་ ཟད་པར་འགྱུར་ལ། མའི་ཕ་མཐའ་ནི་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 而且，當生於其他世界時，與前不同，一切方面從根本改變，故為無定；即使生於此世界，也無定性混亂，對親眷施恩的果報無跡可尋而轉為怨敵等，與正常秩序相反，生起種種無定性變化，這就是痛苦。 第二無滿足之苦： 各自所飲之乳汁， 超過四大海之量， 隨順凡夫輪迴者， 將飲更多之乳汁。 從無始以來，每個眾生所飲其母之乳，若不幹涸不漏失而積聚一處，超過四大海之量，雖飲如此之多仍不知足。而今後仍隨順凡夫之心執著輪迴貪愛者，將在無盡輪迴中飲用較前更多之乳汁而無法滿足。以飲乳為例，對飲食受用等永無滿足之時，此即無滿足之苦。 第三反覆舍蘊之苦： 各自身軀骨堆積， 等同須彌山之量， 若於一處積骨堆， 無有損耗已超越。 即於一處所捨身軀骨骸，若無損耗積聚一處，將等同或超越須彌山之量，因輪迴無盡故，骨堆亦無窮盡。 第四反覆取蘊之苦： 母之邊際若計數， 棗核大小土不足。 即以此大地作泥，搓成棗核大小丸子來計數一個眾生所作之母的數量，地土將告耗盡，而母之邊際仍無窮盡。

།ལྔ་པ་མཐོ་དམན་དུ་{གྱུར་ པས་[འགྱུར་བས་]སྡུག་བསྔལ་བ་ལ། ལྷ་དང་མིའི་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཇིག་ པར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོད་འོས་གྱུར་ནས་ནི། །ལས་ཀྱི་ དབང་གིས་ཕྱིར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །འཁོར་བ་ དག་ཏུ་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ས་འོག །ས་སྟེང་། ས་བླ་གསུམ་གྱི་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་ ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པའི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་གྱུར་ ནས་ནི་སླར་ཡང་ས་སྟེང་དུ་བྲན་གྱི་ཐ་མར་སྐྱེ་བ་དང་། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་{ཡང་} ཡོད་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བ་དབང་ཐང་གླིང་ བཞི་ནས་གླིང་གཅིག་གི་བར་ཅི་རིགས་པར་མངའ་བསྒྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་སྲིད་ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། སླར་འཁོར་བའི་གནས་དག་ཏུ་བྲན་གྱི་ 21-704 ཐ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པས། ལྷ་མིའི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་མི་རྟག་ ཅིང་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ཡིད་ བརྟན་མེད་ཅིང་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། མཐོ་རིས་བུ་མོའི་ནུ་མ་སྐེད་པ་ལ། །རེག་པའི་བདེ་ བ་ཡུན་རིང་མྱོང་ནས་སླར། །དམྱལ་བར་འཐག་གཅོད་དབད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས། །རེག་ པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བརྟེན་འཚལ་ལོ། །མཐོ་རིས་ནི་ལྷ་མི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཡང་། སྐབས་ འདིར་ལྷ་ལ་མཐོ་རིས་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་དུ་བརྗོད་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་བུ་ མོའི་ནུ་མ་དང་སྐེད་པ་ལ་རེག་པའི་བདེ་བ་ཡུན་རིང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཀྱང་། དེ་དག་ ནས་ཚེ་འཕོས་པ་ན། དམྱལ་བར་རི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཐག་པ་དང་། དམྱལ་སྲུང་རྣམས་ ཀྱིས་ལུས་དུམ་བུར་གཅོད་པ་དང་། དབད་པ་སྟེ་དམྱལ་སྲུང་དང་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་ གཅན་གཟན་དང་། བྱའི་གཟུགས་མ་རུངས་པ་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དུམ་བུར་ འཐོར་ཞིང་། དབད་ལ་ཟ་བར་བྱེད་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཉམས་ སུ་མྱོང་ཞིང་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་ཀྱི་བདེ་བ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། རྐང་པས་ རེག་པས་ནེམས་པར་བདེ་བཟོད་པ། །ལྷུན་པོའི་སྤོ་ལ་ཡུན་རིང་གནས་ནས་ནི། །སླར་ཡང་མེ་ མུར་རོ་མྱགས་རྒྱུ་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་འཕོག་སྙམ་བགྱིད་འཚལ་ལོ།

我來為您翻譯這段藏文： 第五高下變化之苦分為：天人圓滿財富毀壞之苦： 為帝釋天世所敬已， 業力所致復墮地上， 縱成轉輪聖王已后， 輪迴中覆成為奴僕。 地下、地上、地上三界之龍、夜叉、天人等世間所應供養之天主帝釋，其後復生于地上為最下等奴僕，亦有生於惡趣者。轉輪聖王壽命八萬等，統御四洲乃至一洲，受用七寶王位，其後復于輪迴處成為最下等奴僕。是故，獲得天人圓滿受用亦是無常不可依靠、變化本性。 示現友伴安樂不可依靠且變化： 久享天女乳腰間， 觸控安樂之後復， 地獄碾割裂機輪， 難忍觸受所依止。 天界雖指一切天人，此處如世間所說天界僅指天界，如是久享天女之乳房與腰間觸控之樂，從彼處命終后，于地獄中兩山之間被碾壓，為獄卒所割截，被獄卒及地獄眾生、猛獸、惡鳥形象兇惡者分割身軀啖食，感受難以忍受之痛苦觸受並依止之。 示現處所安樂變化： 足觸下陷生安適， 久住須彌山峰已， 復于熾燃糞尿中， 難忍痛苦所奪想。

།ལྷུན་པོའི་ ངོས་དང་རྩེ་ལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཅན་རེག་ པ་བདེ་བ། སྲིན་བལ་གྱི་འདབ་མ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་རྐང་པས་རེག་ཅིང་མནན་པ་ན་ ནེམས་པ་དང་། བཏེགས་པ་ན་འཕར་བ་སྙམ་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་བཟོད་ ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཡུན་རིང་གནས་ཀྱང་ཚེ་འཕོས་པ་ནས་དམྱལ་བར་མེ་མ་མུར་ཏེ་མེ་ འདག་གི་འོབས་སུ་ལུས་{བྱིང་[བྱིངས་]བ་དང་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་རོ་མྱགས་ཀྱི་ འདམ་དུ་བྱིངས་ཤིང་། སྲིན་བུ་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་གྱིས་ལུས་དཀྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ 21-705 པ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་འཕོག་པ་སྟེ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མཐོ་རིས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། མཐོ་རིས་བུ་ མོས་འབྲོངས་ཤིང་དགའ་བ་དང་། །རྣམ་པར་མཛེས་ཚལ་སོན་པར་རྩེས་ནས་སླར། །འདབ་ མ་རལ་གྲི་འདྲ་ཚལ་གན་རྣམས་ཀྱིས། །རྐང་ལག་རྣ་བ་སྣ་གཅོད་འཐོབ་པར་འགྱུར། །མཐོ་ རིས་ལྷའི་བུ་མོས་འབྲོངས་པ་སྟེ་[ཁྲིད་པའམ་]གུས་པར་བསྟེན་པ་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ བཅས་པས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་ལྷའི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་དུ་སོན་པ་སྟེ་ཕྱིན་ནས། རྩེ་བའི་བདེ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱས་ཀྱང་། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་གྱི་ དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་རྣོན་པོ་འདྲ་བའི་འདབ་མ་རྣམས་རླུང་ གིས་བསྐྱོད་ནས་ཆར་བཞིན་དུ་འབབ་པའི་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྐང་པ་ལག་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཅོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ནི། །གདོང་མཛེས་གསེར་གྱི་པདྨ་ལྡན་ཞུགས་ནས། །སླར་ ཡང་དམྱལ་བར་ཆུ་བོ་རབ་མེད་པར། །ཚཱ་སྒོ་བཟོད་གླགས་ཆུ་ཚན་འཇུག་འཚལ་ལོ། །ལྷའི་ཆུ་ བོ་དལ་གྱིས་འབབ་པ་དང་། རྫིང་བུ་དལ་གྱིས་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཁ་དོག་དྲི་རོ་ཡིད་ དུ་འོང་བ་དང་ལྡན་པ། རེག་ན་བདེ་བར་གསེར་གྱི་པདྨ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ དང་ལྡན་པའི་ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུར་ལྷའི་བུ་མོ་གདོང་མཛེས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁྲུས་ལ་ཞུགས་པའི་ བདེ་བ་བསྟེན་པར་བྱས་ཀྱང་། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་དམྱལ་བར་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་གཏིང་ རིང་བས་རབ་མེད་པ། འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཆུ་ཚན་ཚྭ་སྒོ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་དེར་ འཇུག་དགོས་ཤིང་ཤ་རུས་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 須彌山腹與峰頂諸天所居處，地基乃珍寶性質觸感安適，如棉花葉般柔軟細膩，足踏其上則下陷，抬起則彈起，如是處所安樂忍受享受久住，然命終后墮入地獄，身陷火燼深坑及不凈本性糞尿泥中，鐵嘴蟲嚙食其身等難忍痛苦襲來，應當如是了知。 示現天界遊園安樂變化： 天女引導生歡喜， 遊戲美麗園林已， 復遇劍葉林獄中， 手足耳鼻被割截。 天女引導或恭敬承侍，以極歡喜心至天界美麗遊園，雖享遊戲之樂，死後復生劍葉林地獄中，劍等利器般葉片為風所動如雨般降下之兵器，割截手足等肢體及耳鼻等，感受痛苦。 示現浴池受用安樂變化： 緩流天女美容顏， 入具金蓮浴池已， 復于地獄無邊河， 難忍咸熱水中入。 天之河流緩緩流淌，及名為緩流浴池者，具足悅意色香味，觸感安適，以金蓮等莊嚴，與美顏天女同入浴池享受安樂，然死後復于地獄中，無邊深邃熱灰河中，變成難忍咸熱水中必須投入，長時感受肉骨分離之痛苦。

། ཁམས་གསུམ་གྱི་ལྷའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྷ་ཡུལ་འདོད་ 21-706 བདེ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་། །ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར། །མནར་མེད་མེ་ཡི་ བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ རྣམས་ལྷ་ཡུལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདེ་བ་ཤིན་ ཏུ་ཆེན་པོར་གྲགས་པ་དང་། {འདི་}འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་མངོན་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བ་ བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཚངས་པ་ཉིད་ཀྱང་། སླར་ཚེ་འཕོས་ནས་ དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས། ལུས་དམྱལ་བའི་{མེའི་}བུད་ཤིང་དུ་གྱུར་པའི་ སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟེན་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ ཡོན་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ། འཐབ་བྲལ་བ། དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད། འཕྲུལ་ དགའ་བ་ནི། དེ་སྟེང་དུ་རང་གིས་སྤྲུལ་བའི་འདོད་ཡོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད། གཞན་ འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ནི། རང་གིས་སྤྲུལ་པར་མ་ཟད། གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཡང་ ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་གྲགས་ཆེ་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་{ལ་}ཡིད་བརྟན་མེད་པར་བསྟན་ པ་ནི། ཉི་མ་ཟླ་བ་ཉིད་ཐོབ་རང་ལུས་ཀྱི། །འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྣང་བྱས་ཏེ། ། སླར་ཡང་མུན་ནག་སྨག་ཏུ་ཕྱིན་གྱུར་ནས། །རང་གི་ལག་པ་བརྐྱངས་པའང་མི་མཐོང་འགྱུར། ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་ལྷར་སྐྱེས་པ་ནི་ཉི་ཟླའི་གོ་འཕང་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ་དེ་དག་ལས་ཀྱི་ནུས་པའི་ གཟི་བྱིན་རང་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྣང་བར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ ལྡན་པ་ཡང་། སླར་ཡང་གླིང་བར་གྱི་མུན་པ་དང་། ས་འོག་གི་དམྱལ་བའི་མུན་པ་སྨག་རུམ་ འཐུག་པོར་སྐྱེ་བ་འཕོས་པ་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་པ་བརྐྱངས་པ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པ་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། དེ་ 21-707 ལྟར་ནོངས་པར་འགྱུར་འཚལ་བསོད་ནམས་ནི། །རྣམ་གསུམ་མར་མེའི་སྣང་བ་རབ་བཞེས་ ཤིག །གཅིག་པུ་ཉི་མ་ཟླ་བས་མི་བརྫི་པའི། །མུན་ནག་མཐའ་ཡས་ནང་དུ་འཇུག་འཚལ་ལོ། ། མྱུར་དུ་ནོངས་པ་སྟེ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 示現三界天位不可依賴： 天界欲樂極廣大， 梵天離欲樂得已， 覆成無間獄火薪， 痛苦相續不間斷。 欲界諸天于天界圓滿妙欲受用之樂聞名極大，及此離現行貪慾得禪定安樂之梵天，復于命終後生無間地獄，身成地獄火薪之痛苦相續不斷必須忍受。 欲界諸天受用妙欲之方式：四大天王天、三十三天、離諍天、兜率天等掌控近處受用，化樂天更于其上受用自所化現妙欲，他化自在天不僅受用自化，亦受用他化之受用。 依世間現見廣聞，示現遊行諸天富樂不可依賴： 得為日月自身光， 普照世間一切已， 復入黑暗大霧中， 伸出手臂亦不見。 生為日月天者即得日月之位，彼等業力威光自身光明照耀一切世界具足福德，復于洲際黑暗及地下地獄濃密黑暗中轉生時，連自身伸出手臂亦不得見之痛苦感受。 第六獨自無伴痛苦： 如是當死福德三， 明燈光明善受持， 獨自日月不能照， 無邊黑暗中入也。 速當死亡。

།དེ་ཡང་འཆི་བའི་དུས་ན་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འཆི་ བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡང་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ལེན་པ་དང་། ལས་གསོག་པ་ཡང་རང་ཉིད་ གཅིག་པུས་གསོག་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་ཡང་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ གྲོགས་མེད་པར་གཅིག་པུར་ཉི་མ་དང་ཟླ་བས་བརྫི་བར་མི་ནུས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་ནག་ མཐའ་ཡས་པའི་ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་མུན་པ་སེལ་{བའི་[བ་]བསོད་ ནམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལག་ཏུ་[རབ་ཏུ་]ལོང་པར་མཛོད་ཅིག །དེ་ཡང་བསོད་ ནམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་ བསོད་ནམས། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ནི་གོ་ སླ་ཞིང་། གསུམ་པ་ནི། དད་པ། ངེས་འབྱུང་། སྙིང་རྗེ། བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒོམ་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་ བགྲང་བ་[མ]ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་ པ་ལ་རྒྱུ་དང་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཉེས་པ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །ཡང་སོས་ཐིག་ ནག་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། །བསྡུས་འཇོམས་ངུ་འབོད་མནར་མེད་ལ་སོགས་པའི། །དམྱལ་བ་ རྣམས་སུ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་{གིས་[རྒྱུ]ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མི་ དགེ་བ་བཅུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་{པ་[ལ]ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པས་ བསྟེན་ཅིང་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་། ལན་མང་དུ་བསགས་ཤིང་སྤྱད་པས་དམྱལ་བའི་འགྲོ་ བར་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཡང་སོས། ཐིག་ནག །བསྡུས་འཇོམས། ངུ་ འབོད་རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་དེ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ཚ་དམྱལ་དྲུག་དང་། ཤུགས་ལ་ 21-708 འཕངས་པ་ངུ་འབོད་སྨོས་པས་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་སྨོས་པས་ཚ་བ་རྣམས་ཏེ་ ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་དང་། སོགས་{ཁོང་[ཁོངས་]ནས་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད། དམྱལ་བ་ཉེ་འཁོར་ དང་ཉེ་ཚེ་བ་རྣམས་ཏེ། དམྱལ་བ་དེ་རྣམས་སུ་ཡུན་རིང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ འགྱུར་རོ། །ཡང་སོས་ཐིག་ནག་བསྡུས་འཇོམས་དང་། །ངུ་འབོད་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཚ་བ་ རབ་ཚ་མནར་མེད་པའོ། །ཞེས་བསྡོམས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་དོ། །དམྱལ་བ་དེ་ རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས། དམྱལ་བ་བསྡུས་འཇོམས་ནི། ཁ་ཅིག་ ཏིལ་བཞིན་འཚིར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན། །ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མར་འཐག །དམྱལ་གནས་ ཁ་ཅིག་ན་ལྕགས་ཀྱི། {གཏུན་[བཏུན་]རྒྱ་ཆེ་བ་དཔག་ཚད་དུ་མ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ། གཤིན་ རྗེའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་མང་དུ་བསྡུས་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྕགས་ ཀྱི་རིས་ཏིལ་བརྡུང་བ་བཞིན་དུ་འཚིར་བར་བྱེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 又于死時獨自死亡，受生亦獨自受生，積業亦獨自積累，感受異熟亦獨自感受，如是無伴獨自，日月不能照耀之無邊痛苦黑暗中趨入，為驅除如是黑暗，請善持三種福德明燈。此三種福德即：佈施所生福德、持戒所生福德、修習所生福德三者。前二易解，第三即修習信心、出離、悲心、安忍等，修空性屬智慧資糧，此處不計。 從諸趣各別痛苦中說地獄痛苦，示因及分類： 眾生造作諸罪業， 等活黑繩極炎熱， 眾合號叫無間等， 諸地獄中恒受苦。 眾生造作不善十業，修習串習多次行持，以身語行持意修習，多次積集感受，投生地獄趣。其分類為：等活、黑繩、眾合、號叫、極熱、無間，直接宣說熱地獄六種，間接提及由號叫而含大號叫，由極熱而含炎熱等，共熱地獄八種。等等中含寒地獄八種、近邊地獄及孤獨地獄等，于彼等地獄長久感受痛苦。如說："等活黑繩眾合及，號叫大號叫，炎熱極熱無間獄。"如是總攝說八熱地獄。 示現於彼等地獄受苦方式，其中眾合地獄： 或如芝麻般擠壓， 復如細末般磨碎。 于某些地獄處所，鐵臼廣大數由旬，閻羅獄卒將眾生聚集一處，以鐵杵如搗芝麻般擠壓。

།གཞན་ཡང་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་གཅིག་ དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལྕགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་རི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ སྨན་གྱིས་ཕྱེ་མ་ཞིབ་མོ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མར་འཐག་པར་བྱེད་པའོ། །ཐིག་ནག་ནི། ཁ་ཅིག་སོག་ ལེས་འདྲལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན། །སྟ་རེ་མི་བཟད་སོ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་གཤེག །ཁ་ཅིག་{གིས་ [གི་]ལུས་ལ་ཐིག་ནག་པོ་བརྒྱད་དམ། བཅུ་དྲུག་གམ་སོ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ བཏབ་ནས་ཤིང་གཏུབས་པ་བཞིན་དུ་སོག་ལེས་འབྲེག་པ་དང་། སྟ་རེ་སོ་རྣོན་མི་བཟད་པས་ གཤོག་པར་བྱེད་པའོ། །ངུ་འབོད་ནི། དེ་བཞིན་གཞན་དག་ཁྲོ་ཆུ་བཞུས་པ་ཡི། ཁུ་བ་འབར་ བ་འཁྲིགས་པ་ལྡུད་པར་བགྱིད། །ཁྲོ་ཆུ་བཞུ་བ་མེ་ལྕེ་འབར་བ་འཁྲིགས་པ་ཆུ་སོགས་བཏུང་ བ་བཞིན་དུ་ལྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་མེ་འབར་བ་ཟས་སུ་སྟེར་བས། ནང་ ཁྲོལ་ལ་སོགས་པ་བསྲེགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མངོན་པ་རྣམས་ལས། ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་ཉིས་རིམ་མམ། གཅིག་ཏུ་བཅུག་ནས་སྲེག་པར་ 21-709 ཡང་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་རབ་འབར་བ། །ཚེར་མ་ཅན་ ལ་ཀུན་ཏུ་བརྒྱུད་པར་བགྱི། །ལྕགས་ཀྱི་གསལ་ཤིང་ཚེར་མ་ཅན་མེ་འབར་བས་ལུས་ཕུག་ ཅིང་ཀུན་ཏུ་བརྒྱུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ངུ་འབོད་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་གཉིས་ཀྱི་ ཤུགས་ལ། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་ཚ་བ་གཉིས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ མ་གཏོགས་རྣམ་པ་མཚུངས་པའོ། །ཡང་སོས་དང་མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་སུ་མ་ བཤད་པ་ནི། མནར་མེད་དུ་ཚ་དམྱལ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ དང་། ཡང་སོས་སུ་ནི་ཅི་རིགས་པར་འབྱུང་བས། ལྕི་ཡང་ཙམ་མ་གཏོགས་རིགས་མཚོན་པར་ གོ་བས་ཟུར་དུ་མ་སྨོས་པའོ། །དམྱལ་བའི་གནས་དེ་དག་ཏུ་མ་ངེས་པ་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཀྱི་མཆེ་བ་ལྡན་པའི་ཁྱི། །གཏུམ་པོས་དབད་ཅིང་ ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་། །དབང་མེད་གཞན་དག་ལྕགས་མཆུ་རྣོན་པོ་དང་། །སེན་མོ་མི་ བཟད་ལྡན་པའི་ཁྭ་རྣམས་འཐོག །ལྕགས་ཀྱི་མཆེ་བ་མི་བཟད་པ་{དང་}ལྡན་པའི་ཁྱི་གཏུམ་ པོས་ལྕགས་ཀྱི་ཐང་ལ་འདེད་ཅིང་ཟིན་ནས་ལུས་རབ་ཏུ་བྲལ་ཏེ་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ ཡང་བྲོས་ནས་ཤལ་མ་ལའི་སྡོང་པོར་འཛེགས་པ་ན། རྗེས་སུ་རྒྱུགས་ཏེ། ལག་པ་གནམ་དུ་ བསྒྲེང་བའི་སྡེར་མོས་བཟུང་སྟེ། གཅན་གཟན་གཏུམ་པོ་དེ་དག་གིས་དབད་པ་སྟེ་ལུས་དུམ་ བུར་གཅོད་ཅིང་ཟ་བར་བྱེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 複次，將一個或多個等任何地獄眾生，置於鐵製機輪與山之間，如藥物般磨成細末。 黑繩地獄： 或以鋸子割裂，復有他者， 以可怖利斧劈砍。 于某些眾生身上畫上八道或十六道或三十二道等各種黑線，如砍木般以鋸子割裂，以可怖鋒利斧頭劈砍。 號叫地獄： 如是他者以沸騰， 熾燃銅汁灌其口。 將沸騰熾燃銅汁如飲水般灌其口中，又以燃燒鐵丸作為食物，令其感受內臟等焚燒難忍痛苦。如阿毗達磨所說：或將其置於一層或二層鐵屋中焚燒。 極熱地獄： 或以熾燃鐵刺棒， 遍穿其身令貫通。 以帶刺燃燒鐵棒刺穿其身遍體貫通。上述號叫與極熱二者，間接也說明大號叫與炎熱二者，除痛苦程度大小外，形式相同。 等活與無間地獄痛苦未直接說明，因為無間地獄中其他熱地獄一切痛苦皆有，等活地獄中則隨緣而生，除輕重程度外可類推而知，故未另行說明。 示現於彼等地獄處所不定現起諸種痛苦： 或為鐵齒兇惡犬， 撕咬令其舉手空。 無力他者鐵喙利， 爪甲可怖諸烏啄。 為具可怖鐵齒兇惡犬于鐵地追逐，追及后撕裂其身啖食。複次，逃往鐵刺樹上攀爬時，隨後追趕，以利爪抓其舉起之手，彼等兇惡野獸撕裂其身份割啖食。

།དེས་མཚོན་པའི་གཅན་གཟན་གདུག་པ་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། གཞན་[ཡང་]ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་དང་སྡེར་མོ་རྣོན་པོ་མི་བཟད་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཁྭ་ཏས་དབང་མེད་དུ་བཟུང་ནས་ལུས་ཀྱི་ཤ་དུམ་བུར་འཐོག་ཅིང་འཐོར་བར་བྱེད་ {པའོ[དོ]། །དེས་མཚོན་པའི་བྱའི་ཚོགས་མ་རུངས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་། ཁ་ཅིག་སྲིན་བུ་སྦུར་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཤ་སྦྲང་སྦྲང་མ་ནག་པོ་ཁྲི་ཕྲག་དག །རེག་ན་མི་ བཟད་རྨ་སྲོལ་ཆེར་འབྱིན་པའི། །ཟ་བར་བགྱིད་ཅིང་འདྲེ་ལྡོག་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །སྲོག་ 21-710 ཆགས་ཕྲ་མོའི་འཇིགས་པ་ཡང་ལྕགས་དང་ཁྲོ་ཆུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲིན་བུ་དང་། སྦུར་པ་ སོགས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་མ་ནག་པོ་སྟེ་དུག་སྦྲང་ཕྲ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་དག་གི་རེག་ པ་ཙམ་གྱིས་མི་བཟད་པའི་རྨ་སྲོལ་ཆེར་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ན། འདྲེ་ལྡོག་ དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི། གཅན་གཟན་ དང་། བྱ་{དང་}། སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་རྣམས་{ཀྱིས་[ཀྱི་]འཇིགས་པ་བསྟན་པའོ། ཁ་ཅིག་ མདག་མེ་འབར་བའི་ཚོགས་སུ་ནི། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བསྲེགས་ཁ་ཡང་བགྲད། །ཁ་ ཅིག་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཟངས་ཆེན་དུ། །སྤྱིའུ་ཚུགས་འབྲས་ཀྱི་ལྕུག་འཕེད་བཞིན་དུ་ འཚེད། །མེ་མདག་དང་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་ཤིང་འགལ་དུམ་མེ་ལ་བསྲེག་པ་བཞིན་དུ། བར་མཚམས་མེད་པར་བསྲེགས་པས་ཁ་བགྲད་ནས་ཉེན་སྐད་ཆོ་ངེ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་ཟངས་ཆེན་ཏེ། ཟངས་འདྲའི་གཟུགས་དཔག་ཚད་དུ་མ་ ཡོད་པར་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་མང་དུ་འཚེད་པ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ལྕུག་འཕེད་དེ། འབྲས་བཀྲུས་ ཤིང་སྤངས་པ་ཆུ་ཁོལ་མར་བཙོས་པས་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུག་ཅིང་ བུན་ལོང་དུ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་འཚེད་[འཚོད་]པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་པ་མི་བཟད་པ་ སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་མེས་བསྲེག་པ་དང་འཚེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ {བསྟེན་[བསྟན་]པའོ། །འདིར་གྲང་དམྱལ་དང་། ཉེ་འཁོར་[བ་དང་] ཉི་ཚེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་མ་བཤད་པ་ནི། དེ་རྣམས་དམྱལ་བའི་གནས་རྒྱ་ཆུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ ཉུང་བས་གཙོ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ལ། ཚ་དམྱལ་རྣམས་གཙོ་ཆེ་བས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་{དག་[ཐག་]རིང་བས་འཕྲལ་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ཁད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། སྡིག་ཅན་དབུགས་འབྱུང་འགག་པ་ཙམ་ཞིག་གི །དུས་ཀྱི་བར་དུ་ ཆོད་རྣམས་དམྱལ་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་གཞལ་ཡས་ཐོབ་ན་རྣམ་སྟོང་དུ། །མི་འཇིགས་གང་ 21-711 ལགས་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 由此所示，各種兇惡野獸帶來的大恐怖，以及其他具有難忍鋒利鐵喙鐵爪的烏鴉，不由自主地抓住其身，將肉撕成碎片散落。由此所示，各種惡鳥群帶來恐怖。 或為各種蛆蟲蟻， 十萬黑蠅及蚊蟲， 觸之難忍生瘡口， 啖食令其翻轉呻。 微小生物之恐怖，即鐵與銅汁性質的蟲子、螞蟻等各種蟲類，以及肉蠅和黑蠅即細小毒蠅十萬之觸碰，即生難忍瘡口，被其啖食時，經受翻轉呻吟痛苦。這些是顯示野獸、鳥類及微小眾生的恐怖。 或於熾燃炭火中， 不斷焚燒張口叫。 或於鐵製大銅鍋， 如煮稻米上下翻。 如木柴燒成炭火般，被火焰持續焚燒，張口發出哀號悲鳴。複次，于鐵製大銅鍋，即形如銅器數由旬大小中，煮燉眾多地獄眾生，如同稻米淘洗後置于沸水中烹煮，于上下四方八隅翻滾沸騰，遭受各種難忍痛苦。這些是顯示火燒與煮燉之苦。 此處未說寒地獄、近邊地獄及孤獨地獄之苦，因為彼等地獄處所狹小，眾生投生較少，故不重要而未提及，而熱地獄較為重要故提及。 若想地獄之苦因遙遠而不會立即發生，為顯示其迫近而言： 罪人僅於一呼吸， 間隔時間諸地獄， 無量痛苦若千倍， 不懼者是金剛性。

།སྡིག་པའི་ལས་ནི་བསགས། སྦྱོང་བར་མ་བྱས་པ་མི་སྡིག་ཅན་ དེ་དག་དབུགས་མ་འགགས་བར་དུ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་། འགགས་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་འགགས་པའི་དུས་ཀྱི་ ཆོད་པ་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དབུགས་འགགས་པ་ཉིད་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བར་ སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དབུགས་འགགས་ནས་འཆི་སྲིད་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་བར་སྲིད་རྣམས་ འབྱུང་བས་དབུགས་འགགས་མ་ཐག་རང་བར་མེད་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཡང་། སྡིག་ ཅན་རྣམས་ལ་ནི་དབུགས་འགགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བར་སྲིད་དུ་[ཡང་]དམྱལ་བའི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣང་བ་{སྔུན་[སྔོན་]བསུས་ནས་འགོ་རྩོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་ བུའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་འབྱུང་བར་{ཐོབ་[ཐོས་]པ་ན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འཇིགས་ཤིང་ཡིད་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་སྟོང་སྟེ་མཐའ་ཡས་ པར་འགྱུར་ཡང་། དེ་དག་ཐོས་ནས་མི་འཇིགས་པའི་བླུན་པོ་གང་ཡིན་རྣམས་ནི་སེམས་མེད་ {ལེག་[བེམ་]པས་སྙིང་སྲ་བ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་{ཅན་}ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ཤུགས་དྲག་པར་བསྟན་པ་ནི། དམྱལ་བ་བྲིས་པ་མཐོང་དང་ཐོས་པ་དང་། །དྲན་དང་ བཀླགས་དང་གཟུགས་སུ་བགྱིས་རྣམས་ཀྱང་། །འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་མི་བཟད་ པའི། །རྣམ་སྨིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སྨོས་ཅི་འཚལ། །དམྱལ་བའི་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་ མཐོང་བ་དང་། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཏམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་ ལྟར་དུ་ཡིད་ལ་དྲན་པ་དང་། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཏམ་གསུང་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ བཀླགས་པ་དང་། དམྱལ་བའི་བཀོད་པ་བྲིས་འབུར་གྱི་གཟུགས་དང་། རྩེད་མོའི་གར་གྱི་ རྣམ་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་སུ་བགྱིས་པ་སྟེ། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང་། སྐྲག་པ་{སྐྱེད་[བསྐྱེད་]པར་བྱེད་ན་ 21-712 རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ཐོག་ཏུ་བབས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་{འགྱུར་ [གྱུར་]ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། སྤྱི་ལྡོག་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལྷག་ པར་དོས་དྲག་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 積累惡業而未凈除的罪人們，在其呼吸未斷之時處於人世間，呼吸斷絕後地獄痛苦現前，二者之間僅有呼吸斷絕的時間間隔。若問是否在呼吸斷絕之時立即轉生地獄？呼吸斷絕後有死有，其後有中有出現，故並非呼吸斷絕即刻無間轉生地獄。然而對於諸罪人，在呼吸斷絕之際及中有期間，地獄痛苦之相已提前顯現而開始。當聽聞如是無量地獄痛苦即將到來時，具慧者生起千般無盡的恐懼與厭離，然而聞之不懼的愚者，其心如無情之物，堅硬如金剛性。 為顯示地獄痛苦之猛烈： 地獄畫像見聞時， 憶念閱讀造像等， 尚且能生大恐懼， 何況難忍果報受。 見到地獄圖畫，聽聞詳述地獄痛苦之語，如所聞般憶念，閱讀經典中所說地獄痛苦之語，以及地獄佈局的繪畫、雕塑形象，以及以戲劇舞蹈等方式展示等造像，僅僅見聞地獄痛苦之相便生起厭離與恐懼，若難忍異熟果報降臨並親身體驗，更何須說？總之，一切地獄痛苦皆極為猛烈。

།དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཆེས་ཆེ་བ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། བདེ་བ་ ཀུན་གྱི་ནང་ན་སྲེད་ཟད་པའི། །བདེ་བའི་བདག་པོ་བགྱིད་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་སྡུག་ བསྔལ་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ནི། །མནར་མེད་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་མི་བཟད། །བདེ་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་སྲེད་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ལ་ སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་{པ་}སྤངས་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ བདག་པོ་སྟེ། མཆོག་གམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤྱི་ཙམ་ཡང་དོས་དྲག་པ་ དང་། ཁྱད་པར་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རབ་ཏུ་མི་ཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་ མཚོན་མི་ནུས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ན་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས། །རབ་ཏུ་དྲག་ བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ། ། དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །འོལ་ཡང་མི་བགྱིད་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མི་ཞིག་གི་ལུས་ལ་ཉིན་གཅིག་ལ་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱས་རབ་ཏུ་དྲག་ ཏུ་བཏབ་པ་མ་ཤི་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་དམྱལ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལའང་བསྒྲུན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་འོལ་ཡང་མི་བགྱིད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འོལ་སྤྱི་ནི་ཕྱོགས་འདྲ་ལ་ཟེར་བ་ ཡིན་པ་ལས། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཙམ་ཡང་མིན་པ་དང་། དུམ་བུ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་ པ་སྟེ་ཆ་ཤས་དང་མཉམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་བར་བསྟན་ 21-713 པ་ནི། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་ལོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ནི། ། ཇི་སྲིད་མི་དགེ་དེ་ཟད་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གྲང་དམྱལ་དུ་ ལུས་ཚལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགས་པ་དང་། ཚ་དམྱལ་དུ་ལུས་དུམ་བུ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གཏུབས་པ་ དང་། ཟངས་ཞུན་དང་ལྷན་ཅིག་མར་བཞིན་དུ་བཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཀྱང་། ཡང་ཡང་དུ་ སོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་། དམྱལ་བར་སྐྱེ་བའི་ མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་ཇི་སྲིད་ཟད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲོག་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་ བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བསྟེན་པར་བྱེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 辨識地獄痛苦最為巨大： 如同一切樂之中， 滅盡貪慾樂為主， 如是一切苦之中， 無間地獄苦難忍。 一切安樂之中，滅盡貪慾之樂，即獲得阿羅漢果位等斷除三界煩惱之樂，是一切安樂之主，為最勝或究竟之首要。如是，在輪迴諸苦之中，地獄之苦總體而言已極為猛烈，尤其無間地獄之苦更是難忍痛苦之究竟。 為顯示即便最小地獄痛苦亦非其他痛苦所能比喻： 此處一日三百矛， 猛力刺入諸痛苦， 即便如此亦不及， 地獄最小苦百分。 此世間若有人一日之中被三百短矛猛烈刺入身體而未死所感受之痛苦，即便與地獄最小痛苦相比也無法相提並論。如此痛苦連地獄痛苦的相似處都無法形成，連百分之一都無法企及。 顯示地獄痛苦持續時間長久： 如是極難忍之苦， 億劫之中雖感受， 乃至不善未盡時， 於此不得捨生命。 如是感受極難忍受的地獄痛苦：在寒地獄中身體碎裂成百千片，在熱地獄中身體被斬成百千塊，與熔銅一同如油般融化等，雖一再甦醒感受劇烈痛苦達數百億年之久，但只要導致地獄轉生的不善業未盡，便不會死亡，因此痛苦群集相續不斷。

།དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྒྱུ་སྤོང་བར་གདམས་པ་ནི། མི་དགེའི་འབྲས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི། །ལུས་ངག་ཡིད་ ཀྱིས་ཉེས་སྤྱད་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །ཅི་ནས་དེ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་པ། །དེ་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་ གྱིས་འབད་པར་མཛོད། །མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་བོན་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་ ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མི་དགེ་པའི་ལས་བསགས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་ དགེ་བའི་ལས་དེ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་སྤོང་ཞིང་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྩལ་བསྐྱེད་ནས་དོན་ གཉེར་གལ་ཆེ་འབད་པས་ཆེད་དུ་བསྒྲིམས་ནས་སྤང་དགོས་པའོ། །དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ བཤད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་གསོད་པ་དང་། །བཅིངས་དང་བརྡེག་སོགས་སྡུག་ བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞི་འགྱུར་དགེ་བ་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་ནི། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཤིན་ཏུ་མི་ བཟད་པ། །ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་བལ་དང་རུས་པ་དང་། །ཤ་དང་ལྤགས་པའི་ཆེད་དུ་གསོད་པར་ འགྱུར། །དབང་མེད་གཞན་དག་རྡོག་པ་ལག་པ་དང་། །ལྕག་དང་ལྕགས་ཀྱུས་བཏབ་པས་ བཏབ་སྟེ་བཀོལ། །སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་བདེ་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གནས་པ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུས་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དགེ་བ་སྤངས་ཤིང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་འབྲིང་ 21-714 དང་ཆུང་ངུར་སྤྱད་པས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་ནི་བདག་པོས་གསོད་པ་དང་། རྟོད་ཕུར་ལ་ འདོགས་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པས་འཆིང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྕག་དང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་ བརྡེག་པ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་ཁལ་བཀུར་པ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། བདག་པོ་མེད་པའི་ དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་སྐྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་མུ་ཏིག་དང་། བལ་དང་། རུས་པ་དང་། [ཁྲག་]ཤ་དང་། ལྤགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་དོ། ། གཞན་ཡང་རང་དབང་མེད་པའི་དུད་འགྲོ་འགའ་ཞིག་རྡོག་པ་དང་ལག་པས་བསྣུན་པ་ དང་། རྟ་སོགས་ལྕག་གིས་{བཀོལ་[སྐོལ་]བ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལྕགས་ཀྱུས་བཏབ་སྟེ་ {བཀོལ་[སྐོལ་]བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་{པ་}དང་རྒྱས་ བཤད་ལས། དང་པོ་ནི། ཡི་དྭགས་ན་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པའི་སྡུག་ བསྔལ་རྒྱུན་ཆགས་མི་འཆོས་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་དྲོ་ངལ་དང་འཇིགས་པ་ཡིས། །བསྐྱེད་པ་ ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བསྟེན་འཚལ་ལོ།

我來為您翻譯這段藏文： 勸誡斷除地獄痛苦之因： 不善果實諸種子， 身語意造諸惡業， 務必令其無微塵， 當以自力勤精進。 不善果報痛苦之種子，即身語意所造作積累的惡業。大王您務必要令此等不善業無一微塵殘餘，如是生起意志力，以重要且精進的追求，專注努力斷除。 宣說旁生痛苦： 旁生之處亦殺戮， 繫縛毆打諸痛苦， 舍離能得寂靜善， 互相吞噬極難忍。 或為珍珠毛骨肉， 及為皮革遭殺戮， 無力其餘以腳手， 鞭策鐵鉤役使役。 安住于無過失、能息滅痛苦的安樂即是寂滅。舍離如是能得寂滅之善法方便，而行中下品十不善業，則轉生旁生之處，彼處唯有痛苦：為人所馴養者，被主人殺戮、繫於木樁、種種束縛、鞭打棍棒等，以及負重等諸多苦難。無主之旁生則互相吞食，感受如是恐懼痛苦。有些為取珍珠、毛、骨、肉、皮革等他人受用而遭殺戮。 其他無自主的旁生，有些被腳手毆打，馬等被鞭策驅使，像等被鐵鉤刺驅，以種種方式遭受役使痛苦。 宣說餓鬼痛苦分略說與廣說。略說： 餓鬼之處亦貧乏， 欲求所生相續苦， 飢渴寒熱與疲憊， 恐懼所生難忍受。

།ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་{ནས[བ་ན]། འདོད་པ་ བཙལ་བའི་མི་རྙེད་པས་ཕོངས་ཤིང་། འདོད་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ ནི། བདེ་བའི་བར་མཚམས་ཆད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བས། སྡུག་བསྔལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་ ཆགས་པ་དང་། ལས་ངན་པའི་ཤུགས་དྲག་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པས་མི་འཆོས་པ་སྟེ་ བཅོས་སུ་མེད་ཅིང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཟས་སྐོམ་ལན་ རེ་འཚོལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དུས་རིང་པོར་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བས་ ཐང་ཆད་ཅིང་ངལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འཇིགས་པ་ནི། ཡི་དྭགས་ནང་དུ་{ཡིད་[ཡང་]དགྲའི་ 21-715 འཇིགས་པ་ཡོད་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་དགྲར་གྱུར་པའི་གནོད་འཚེ་ལ་སོགས་འཇིགས་ སྐྲག་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་བསྟེན་པར་བྱེད་དགོས་སོ། །རྒྱས་ བཤད་ལ། ཡི་དྭགས་ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ཁ་ནི་ཁབ་ཀྱི་ མིག་ཙམ་ལ། །ལྟོ་བ་རི་ཡི་ལྟོས་ཙམ་བཀྲེས་པས་ཉེན། །མི་གཙང་གྱི་ནར་བོར་བ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་། །འཚལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཡི་དྭགས་ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་མང་པོ་ ཞིག་{གི་[ནི་] ཁའི་སྒོ་ནི་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ལ་འགྲམ་ཕུགས་ཡངས་པ། མགྲིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ བ་ལྟོ་བ་རིའི་ཁྱོན་དང་མཉམ་པ་ལ། ཡན་ལག་ཕྲ་བས་ལུས་མི་ཐེག་པའི་སྣང་བ་ཡོད་པ། དེས་ནི་ཟས་བཟང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གྱི་ནར་བོར་བ་སྟེ་དོན་མེད་རྩིས་མེད་དུ་བོར་བའི་མི་གཙང་ བ་ཅུང་[ཟད་]རྙེད་ཀྱང་། ཁའི་སྒོར་མི་ཐར་བས་འཚལ་ཞིང་ཟ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ ཞིང་། ཐར་ཡང་ཁའི་སྦུགས་ཡངས་པས་སྟོར་འགྲོ་བ་དང་། མགྲིན་པར་མི་ཐར་ཞིང་གལ་ སྲིད་ཁོག་ཏུ་སླེབས་ཀྱང་ལྟོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པས {རྔོན་[མངོན་]མི་ཐོགས་པས་བཀྲེས་པའི་ སྡུག་བསྔལ་ཆེན་{པོའི་[པོས་]རབ་ཏུ་ཉེན་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 生於餓鬼處時，因尋求慾望而不得而貧乏，由欲求未成而生之痛苦，無有安樂間隙而生，唯一痛苦相續不斷，因為是惡業強大的異熟果報故不可治癒無法醫治，且飢餓、乾渴、寒冷、炎熱，為尋求一次飲食而周遊各方長達十二年等長時，疲憊睏乏，恐懼者，餓鬼中亦有敵人的恐懼，其他眾生亦成為敵人的損害等大恐怖所生極難忍受的痛苦必須承受。 廣說中，宣說餓鬼內障者的痛苦： 有些口如針眼大， 腹如山腹饑所逼， 不凈棄物些許許， 亦無尋求之能力。 諸多餓鬼內障者，其口孔如針眼大小而腮腔寬闊，咽喉極細而腹部如山體般大小，肢體纖細而身不能支撐，更不用說美食，即便是棄置的不凈物，即無用而被丟棄的污穢之物稍許得到，因無法通過口孔而無有尋求食用之能力，即便通過了因口腔寬闊而會遺失，或無法通過咽喉，即便到達腹中因腹部極寬而無法充實，為巨大飢餓痛苦所嚴重逼迫。

།ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་{དང་}། མེ་ ལྕེའི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ལྤགས་རུས་ལུས་ཤིང་གཅེར་བུ་སྟེ། ། ཏ་ལའི་ཡ་ཐོག་སྐམ་པ་ལྟ་བུ་ལགས། ཁ་ཅིག་མཚན་ཤིང་ཁ་ནས་འབར་བ་སྟེ། །ཟས་སུ་ འབར་བའི་ཁར་བབ་བྱེ་མ་འཚལ། །ཡི་དྭགས་མང་པོ་ཞིག་ནི་ལུས་ལ་ཤ་མེད་པས་ལྤགས་པ་ དང་རུས་པ་ཙམ་ལྷག་མར་ལུས་{ཤིང་[བཞིན་དུ་]སྐེམ་པ་དང་། གོས་ཀྱིས་ཕོངས་པས་ལུས་ གཅེར་བུར་གྱུར་པ་ཏ་ལའི་ཡ་ཐོག་སྐམ་པ་ཉི་ལྷག་ཀྱིས་ཁྱེར་པ་ལྟར། མདོག་སྐྱ་བོ་མི་སྡུག་པ། ལུས་ལ་གཤེར་མེད་པ་དང་རུས་ཚིགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་འཐབ་པའི་རུས་པ་ངར་བས། མེ་རྡོ་ བརྡབས་པ་བཞིན་དུ་རུས་ཚིགས་རྣམས་ལས་མེ་ལྕེ་འཕྲོ་བས་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་[ཡང་]མཚན་རེ་བཞིན་དུ་ཁ་ནས་མེ་འབར་བ་ལ་ཟས་སུ་བྱེ་མའི་རྒྱུན་ཁ་ནང་དུ་བབ་ 21-716 པ་ཁ་ནས་འབར་བའི་མེས་བསྲེགས་པ་ལས་ཀྱིས་དབང་མེད་དུ་ཟ་བར་བྱེད་དགོས་པས། བྱེ་ ཚན་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ནང་ཁྲོལ་བསྲེག་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། ། ཡི་དྭགས་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་ནི། དམངས་རིག་འགས་ནི་རྣག་དང་ཕྱི་ ས་དང་། །ཁྲག་སོགས་མི་གཙང་བ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། །ཕན་ཚུན་གདོང་དུ་འཚོག་ཅིང་མགྲིན་པ་ ནས། །ལྦ་བ་བྱུང་བ་སྨིན་པའི་རྣག་འཚལ་ལོ། །ཡི་དྭགས་ཤས་ཆེ་བ་དམངས་རིགས་དབང་ ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི། ཟས་བཟང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་རྣག་དང་བཤང་ལྕི་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་ མི་གཙང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གཞན་ནས་རྙེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས། ཡི་དྭགས་དེ་རྣམས་ཉིད་ ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་གིས་འཁྲུགས་ནས་ཁུ་ཚུར་བསྣུན་པས། གདོང་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྨའི་ ཁྲག་ཟགས་པ་སོགས་ཅུང་ཟད་དང་། ལྦ་བ་བྱུང་བ་སྨིན་པའི་རང་གི་རྣག་ཀྱང་ཟས་སུ་འཚལ་ པ་སྟེ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །གྲང་དྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་ནི། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་དུས་ སུ་ནི། །ཟླ་བ་ཚ་ལ་དགུན་ནི་ཉི་མའང་གྲང་། །ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་མེད་གྱུར་འདི་དག་གིས། ། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀླུང་ཡང་བསྐམས་པར་འགྱུར། །ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་སོས་ཀའི་ཚ་བའི་ དུས་སུ་ཟླ་བ་དང་། རླུང་ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚ་བའི་གྲོགས་སུ་སོང་ནས་གདུང་ བར་བྱེད། དགུན་གྲང་བའི་དུས་སུ་ཉི་མ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་{ཆེ་[ཚ]བ་རྣམས་ཀྱང་གྲང་ བའི་གྲོགས་སུ་སོང་སྟེ་ལུས་འཁྱག་པར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིའི་སྒྲིབ་ པ་ཅན་དུ་མ་ཟད་ཡི་དྭགས་ཕལ་ཆེར་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 宣說飲食障者和火輪者的痛苦： 有些皮骨僅存且裸露， 如同乾枯多羅樹葉， 有些口中燃燒如木炬， 食用燃燒熱沙為食。 許多餓鬼身無肉只餘皮骨而乾枯，因缺衣而成裸體，如同被烈日曬乾的多羅樹葉，色澤灰白醜陋，身無水分，三百六十骨節相撞的骨頭堅硬，如同擊打火石般骨節放射火焰而焚燒身體，其他每夜口中燃火，食物則是熱沙流入口中，被口中燃燒的火焰燒灼而不得不食用，熱沙焚燒內臟，感受劇烈痛苦。 宣說外障餓鬼的痛苦： 低賤種姓連膿糞血， 等不凈物亦不可得， 互相打鬥面部相撞， 食用頸部膿瘡成熟。 大多數餓鬼屬於低賤種姓微弱者，更不用說美食，連膿、糞便、血等不凈物少許也無緣從他處獲得，這些餓鬼彼此因嗔恨而爭鬥，以拳相擊，食用面部等自身傷口流血等少許，以及食用自身成熟的膿瘡。 宣說冷熱痛苦： 諸餓鬼于春季時， 月亦炎熱冬日寒， 樹木果實皆枯萎， 僅見江河亦乾涸。 諸餓鬼于春季炎熱時，月亮、風雨等亦成為熱的助緣而使其煎熬，冬季寒冷時，太陽和火等熱物亦成為寒的助緣而使身體凍僵的痛苦生起。此非僅外障者，大多數餓鬼皆有此苦。

།ལྗོན་ཤིང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་ པ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བས་བརྒྱུགས་པ་འཁྲིས་སུ་སླེབས་པ་ན། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཤིང་སྐམ་ པོར་འགྱུར་བ་དང་། ཆུ་ཀླུང་འབབ་པ་རྒྱང་ནས་མཐོང་བ་རྒྱུགས་པ་ན་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆུ་ ཀླུང་མེད་པར་བྱེ་མ་དང་། གསེག་མ་སྐམ་པོར་གྱུར་ཏེ་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཟད། རེ་ བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡི་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་བསྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་དྭགས་ 21-717 རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་ཚེ་ཚད་བསྟན་པ་ནི། བར་ཆད་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་ གྱུར་པ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པ་ནི། །སྲ་བས་བཅིངས་པའི་ལུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ ལོ། །ལྔ་སྟོང་དག་དང་ཁྲིར་ཡང་འཆི་མི་འགྱུར། །བར་མ་ཆད་པར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ མི་བཟད་པ་བསྟེན་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་ཞགས་པ་སྲ་བས་ བཅངས་པའི་ལུས་ཅན་ཡི་དྭགས་འདི་དག་ནི། མངོན་པ་ལས། ཟླ་བ་ཉིན་ཞག་ལྔ་བརྒྱ། ཞེས་ པ་མིའི་ཟླ་བ་རེ་ལ་ཞག་རེར་རྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་ཚེ་གནས་པར་གསུངས་པ་དོན་མཚུངས་ པར་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་ལྔ་སྟོང་གི་བར་དུ་འཚོ་ཞིང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ཚེ་ཚད་ལས་བརྒལ་བར་གནས་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ནི་ ཡོད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པས་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་ཡང་འཕེན་པ་ཡིན་ན། ཡི་ དྭགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡི་དྭགས་ རྣམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི། །སྡུག་བསྔལ་རོ་གཅིག་ཐོབ་པ་གང་ལགས་པ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་ བོ་འཇུངས་དགའ་བ། །སེར་སྣ་འཕགས་མིན་ལགས་པར་སངས་རྒྱས་གསུངས་། །ཡི་དྭགས་ རེ་རེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ལ། སོ་སོ་ཕན་ཚུན་དུ་སྡུག་ བསྔལ་རྣམས་ཕྱོགས་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པར་ཡོད་པས། །སྡུག་བསྔལ་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པ་ དེའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བོ་འཇུངས་[པ་ལ་]དགའ་བ་སྟེ། རང་གི་ནོར་ལ་རྐམ་ཆགས་དང་། གཞན་གྱི་ ནོར་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེར་སྣ་ནི་འཕགས་མིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ཆོས་དང་མི་ མཐུན་པ་དེ་ལས། ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་[རྣམ་པ་]སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 遠遠看見有果實的樹木便跑去靠近時，變成無果的枯樹，遠遠看見河流奔流便跑去時，僅僅看一眼河流就變成無水的干沙和枯草而不可得到的痛苦尚且不說，更要承受希望無果的失望痛苦。 宣說餓鬼們痛苦的因和壽量： 無間承受諸痛苦， 惡業繩索極堅固， 束縛身者有一些， 五千萬年亦不死。 無間斷地周遍承受難忍痛苦，是因為被惡業繩索堅固束縛身體的這些餓鬼，如阿毗達磨所說："月如一日五百"，即以人間一月算作一日計算的五百年壽命的意義相同，活到一萬年和五千年之間而不死。這是大多數情況，其他超過壽量而住世和非時而死的也是有的。 若問：既然惡業也能投生地獄和旁生，那麼投生餓鬼的不共因是由何產生？ 如是諸餓鬼獲得， 種種痛苦同一味， 其因乃是貪吝嗇， 非聖所為佛所說。 每個餓鬼各自感受不同種類的痛苦，彼此之間的痛苦相似且一致，故獲得同一味的痛苦，其因是喜好貪婪的眾生，即對自己財物貪著執著、對他人財物貪心的吝嗇是非聖行為，即與聖法不相順的這種行為，由此產生餓鬼道種種痛苦，是佛所說。

།ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད་ ལས། དང་པོ་ནི། མཐོ་རིས་ན་ཡང་བདེ་ཆེན་དེ་དག་གི །འཆི་འཕོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་དེ་ བས་ཆེ། །དེ་ལྟར་བསམ་ནས་ཡ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཟན་འགྱུར་མཐོ་རིས་སླད་དུ་སྲེད་ 21-718 མི་བགྱི། །{འདི་[འདིར་]ཡང་མཐོ་རིས་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་བཞིན། ལྷ་ལ་ངོས་ བཟུང་ནས་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ལྷ་རྣམས་དུས་རྟག་ ཏུ་བདེའོ་སྙམ་ན། ལྷ་རྣམས་ནི་དུས་རེ་ཞིག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་ཡང་། འཆི་འཕོ་བར་ཤེས་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ངན་སོང་དུ་ལུས་ཀྱི་ སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ནི་ཆེས་ཆགས་ ཀྱང་དབང་མེད་དུ་འབྲལ་བར་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ཤིང་ཤེས་ནས་ཡ་རབས་ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཐར་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་མཐོ་རིས་ཁོ་ནའི་སླད་དུ་སྲེད་པ་ བགྱིད་པར་མི་འོས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བས་བློ་{བརྟད་[གཏད་] མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། འཆི་ལྟས་འཕོག་པའི་སྡུག་ བསྔལ་དང་། འཆི་འཕོ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་མི་ སྡུག་འགྱུར་བ་དང་། །སྟན་ལ་མི་དགའ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྙིངས་དང་། །གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་དང་ ལུས་ལ་ནི། །སྔོན་ཆད་མེད་པའི་རྔུལ་འབྱུང་ཞེས་བགྱི་བ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་ནི་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་དང་། དམར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་འདྲེས་པ་ཅི་ཡིན་ཡང་། སྔོན་ནི་རྟག་ཏུ་མཛེས་པ་གསལ་བ་དྭངས་པ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལ། འཆི་བའི་ ལྟས་སུ་མདོག་ཉམས་ནས་ཁ་དོག་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་པ་དང་། ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་ ལ་དགའ་བདེར་སྤྱོད་པ་ལས། སྐབས་དེར་སྟན་ལ་མི་དགའ་ཞིང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་རྣམ་པ་འབྱུང་ བ་དང་། ཡང་ལུས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཡུན་རིང་དུ་རྙིངས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྙིངས་པ་ལ་ ཉེ་བ་ན། རང་གི་ལས་ཀྱི་མཐུས་རླུང་དལ་བུས་ཕྲེང་བ་རྙིངས་པ་དེ་ཁྱེར་ནས་གསར་པ་འགོད་ པར་བྱེད་པ་ལས། སྐབས་དེར་ཕྲེང་བ་རྙིངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྙིངས་པ་དེ་ཡང་སྔར་བཞིན་ དུ་རླུང་གིས་མི་ཁྱེར་བར་ལུས་ལ་གནས་པ་དང་། ཡང་ལྷའི་ལུས་ལ་ལྤགས་རུས་ཤ་གསུམ་ 21-719 མེད་པས་དྭངས་མར་གྱུར་པས་སྔོན་དུ་གོས་ལ་དྲི་ནོགས་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལས། དྲེག་ པ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ལུས་ལྡང་བ་ཡང་ཞིང་{ཟོ་[ཟོལ་]མདོག་བདེ་བས་རྔུལ་ མི་འབྱུང་བ་ལས། དེ་སྐབས་མཆན་ཁུང་ལ་སོགས་པ་ནས་རྔུལ་འཛག་པའི་ལྟས་རྣམས་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 關於天人的痛苦說明分為略說和廣說。 首先是略說： 天界雖有大安樂， 死墮之苦更甚焉， 賢者思及此理已， 不應貪求生天界。 此處所說天界，如世間所知，是指天人。若問：既然惡趣眾生具有痛苦，天人是否常時安樂？天人雖然暫時具有圓滿的大安樂，但在知道將要死亡時的心理痛苦，比惡趣中身體所受的痛苦更為劇烈，因為雖然極其貪著天界受用，卻知道將無可奈何地與之分離。賢明智者思維了知此理后，不應僅為生天而生貪著，因為這不是解脫道的所依，天界的安樂終將耗盡，故不可寄託希望。 廣說天人痛苦分為死兆奪取的痛苦和死墮墜落的痛苦兩種。 首先是死兆奪取的痛苦： 身色變得不悅意， 座位不樂花鬘枯， 衣服染垢身上現， 前所未有汗涔涔。 天人身色無論是單一的藍色等，還是紅白等混合色，從前常時美麗明亮清凈具光明自性，而死兆現時色澤衰敗變得不悅意；又從喜樂受用可意住處，此時對座位不樂生厭倦相；又身上花鬘長時不枯，將枯之時，由業力感召微風吹去舊鬘安置新鬘，而此時花鬘變枯，枯鬘也不如前為風吹去而留存身上；又因天人身無皮骨肉三者而成透明，從前衣服不染污垢，而此時沾染垢穢；又因身體輕盈舒適故不出汗，此時腋下等處滲出汗液等死兆顯現。

།མཐོ་རིས་འཆི་འཕོ་སྦྲོན་བྱེད་སྔ་ལྟས་ལྔ། །ལྷ་ཡུལ་གནས་པའི་ལྷ་ལ་འབྱུང་ འགྱུར་ཏེ། །ས་སྟེང་མི་རྣམས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དག །སྦྲོན་པར་བྱེད་པའི་འཆི་ལྟས་རྣམས་ དང་འདྲ། །མཐོ་རིས་ལྷ་འཆི་འཕོ་བར་བྱ་སྟོང་དུ་སྦྲོན་པར་བྱེད་པའི་ལྟས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་ ལྷ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ༑ དེ་ཡང་ས་སྟེང་གི་མི་རྣམས་འཆི་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ ནི། འཆི་བའི་སྔོན་དུ་ལོ་གསུམ་མམ་ཟླ་བ་དྲུག་{ལ་}སོགས་པ་ནས་འཆི་ལྟས་སྟོན་པར་བྱེད་ པའི་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ལ་འཆི་ལྟས་འབྱུང་བ་ནི། ལྷའི་རང་ཞག་བདུན་ གྱི་གོང་དུ་འཆི་ལྟས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། ཞག་གཅིག་ལ་ མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷའི་ཞག་གཅིག་ལ་མི་ལོ་བརྒྱ་ཡིན་པས། སྔར་ཡུན་ རིང་དུ་ལྷའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་སྤྱད་ཀྱང་བདེ་བར་ཆགས་པས་སེམས་ཁྲིད་ནས་ཡུན་རིང་སོང་ བ་མ་ཤེས་པས་སྐྱིད་དུ་མ་ཚོར་ལ། འཆི་འཕོ་བའི་རྟགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་{ནས་[ན་]སེམས་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཡུན་རིང་དུ་འཁུར་དགོས་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་བས་{དེའི་[དེ་འདྲེའི་] ཞག་བདུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་ཞིང་དོས་དྲག་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་འོག་ཏུ་ལྷུང་ བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དག་ནས་འཕོས་པ་ལ། །གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལྷག་མ་ འགའ་མེད་ན། །དེ་ནས་དབང་མེད་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་དང་། །དམྱལ་བར་གནས་པ་གང་ ཡང་རུང་བར་འགྱུར། །འཆི་ཁའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལྷའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཀྱང་ ཕུགས་ཀྱི་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དག་ནས་ ཚེ་འཕོས་པ་ལ། ཕལ་ཆེར་དགེ་བའི་ལྷག་མ་མེད་པ་ཤས་ཆེ་བས། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལྷག་མ་ 21-720 མེད་ན། སྐྱེ་བ་{ འདིའི་[དེའི་]རྗེས་ནས། རང་དབང་མེད་པར་མི་འདོད་བཞིན་དུ། དུད་འགྲོ་ དང་ཡི་དྭགས་དང་དམྱལ་བར་གནས་པ་སྟེ་དེ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་ འགྱུར་རོ། །འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ལྷའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རང་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་མཐོང་བར་ འགྱུར་བས། ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ཤེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པའི་འགྲོ་བའི་གནས་ དེར་འཇུག་པ་ལ་སྐྲག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལུས་སྐམ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མིའི་འགྲོ་ བར་སྐྱེ་{བ་[བར་]ཤེས་ན་ཡང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་མིག་མ་ཁེངས་པས། ལོངས་སྤྱོད་དང་མི་ ལྡན་ཞིང་ཕོངས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ནས་འཆི་འཕོ་ལ། དགེ་བའི་ ལྷག་{མ་}མེད་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། ལྷག་འཕྲན་བུ་ཡོད་ན་མིར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ལྷ་ནས་ ལྷར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆེས་དཀོན་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 天界死墮預示的五種前兆， 將現於住天界諸天人， 如同地上諸人將死時， 所現種種死亡徵兆般。 這五種預示天人死墮的徵兆將出現於諸天人，這就像地上的人類臨近死亡時，在死前三年或六個月等時間出現死亡徵兆一樣。天人死兆的出現是在天人的七日之前，其中四大天王天的天人一日相當於人間五十年，三十三天的天人一日相當於人間一百年。雖然他們長久享受天界富貴，但因貪著安樂而心神迷醉，不覺時日已久而未感快樂，當死墮徵兆顯現時，心中生起長久承受劇烈痛苦的感受，因此這七日的痛苦也是漫長而劇烈的。 關於墮入下處的痛苦： 從天界中死墮之時， 若無任何善業餘力， 則將無力隨一轉生， 旁生餓鬼或地獄中。 不僅有臨死時如此大的痛苦，雖得天界安樂卻終無可恃，這才是痛苦的主要之處。從天界死墮時，大多無有善業餘力，若無善業餘力，則此生之後，將不由自主地違背意願，轉生於旁生、餓鬼或地獄任一處而受苦。死墮之時，以天人神通見到自己轉生之處，若知將生惡趣，因懼怕將入難忍痛苦之處而痛苦至身體枯槁；即便知道將轉生為人，也因對受用貪求不滿，而憂慮將貧窮缺乏受用而痛苦死去。若無善業餘力則生惡趣，若有少許餘力則轉生為人，從天界轉生天界則極為罕見。

།ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ནི། ལྷ་མིན་དག་ ནའང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི། །དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། །དེ་དག་བློ་དང་ ལྡན་ནའང་འགྲོ་བ་ཡི། །སྒྲིབ་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་ དག་ནའང་ལྷ་མིན་རྣམས་ནི་ལྷའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ལ་ཕྲག་དོག་པས། སྡང་སེམས་ དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་པ་ལྷ་ མ་ཡིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཕྲོགས་པ་དང་། སྤྱི་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལྷས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ པར། ལྷ་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་ལ། ལྷ་ མིན་རྣམས་ཀྱི་ཕྲག་དོག་དང་ཞེ་སྡང་གིས། ལྷ་ལ་དམག་བྱེད་པར། ལྷ་རྣམས་ནི་བདུད་རྩི་ དང་ལྡན་ཞིང་བསོད་ནམས་ཆེ་བས་ཤི་བ་ཉུང་བ་དང་། དཔུང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ལྷའི་ དཔུང་ཚོགས་དང་འཐབ་པར་ལྷ་མིན་རྣམས་བདུད་རྩི་དང་མི་ལྡན་ཞིང་བསོད་ནམས་དམན་ པས། གསོད་པ་དང་གཡུལ་ཉམས་པས་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་ བ་ནི་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དད་པས་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་སྲིད་ཀྱང་། འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་ 21-721 ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དེ་བླང་པ་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཐར་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ཆགས་བྲལ་གྱི་ལམ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྲེལ་པ་ ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་པར་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་ཚིག་དོན་ལ་མ་འབྲེལ་ལོ། ། མིའི་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐབས་འདིར་མ་བཤད་པ་ནི། གོང་དུ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྟན་ པའི་སྐབས་དང་། ན་རྒ་འཆི་སྡུག་བྲལ་དེང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་པས་ སླར་མ་བརྗོད་པའོ། །དོན་བསྡུ་ནི། འཁོར་བ་དེ་འདྲ་ལགས་པས་ལྷ་མི་དང་། །དམྱལ་བ་དུད་ འགྲོ་ཡི་དྭགས་རྣམས་དག་ཏུ། །སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ལགས་སྐྱེ་བ་ནི། །གནོད་པ་དུ་མའི་གནོད་ གྱུར་ལགས་མཁྱེན་མཛོད། །འཁོར་བ་རྣམས་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོངས་དགོས་པ་ལགས་པས། ལྷ་དང་། མི་དང་། དམྱལ་བ། ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་{གང་དུ་[དག་ཏུ་]སྐྱེ་བ་ནི། གནོད་པ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་། དྲུག་ དང་། བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་སྣོད་དམ་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་ལགས་པར་མཁྱེན་པར་ མཛད་ནས་{དགེ་[དེ་དག་]ལས་ལྡོག་པར་བྱའོ། །ཚིགས་བཅད་འདིར་ལྷ་མིན་མ་བཤད་པ་ ནི་ལྷའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 關於非天的痛苦說明： 非天中亦因自然而然， 嫉恨天界富貴心苦大， 彼等雖具智慧然因為， 趣障不得見到諸諦實。 在非天趣中，非天們因嫉妒天人自然具有的富貴，而具有嗔恨心的意苦尤為巨大。所謂"自然"，並非是非天的富貴被奪走，或共同受用被天人佔爲己有，而是天人以自身福德力自然具有受用，非天們因嫉妒與嗔恨而與天人交戰。天人具有甘露且福德廣大，死亡稀少，軍隊不會衰敗；而與天軍交戰時，非天們因不具甘露且福德低劣，因殺戮和戰敗而極為痛苦。 非天趣雖具智慧，可能因信心而趣入佛法，但因所謂趣障，即僅因獲得該身體的過患，而不能見諦、獲得出世間智慧解脫之道，不僅如此，連禪定、無色定等離欲之道也不能獲得。註釋中將"自然"解釋為我慢心重，但與文義不相符合。 此處未說明人趣痛苦，是因在前文講述無常死亡時，以及"病老死別今"等處已經說明，故此不再重述。 總結： 輪迴如是故天人與， 地獄旁生餓鬼諸趣， 投生皆非善好投生， 乃成眾多損害當知。 輪迴中需經歷如上所述的痛苦，故於天、人、地獄、餓鬼、旁生等趣中投生，乃是成為三苦、六苦、八苦等眾多痛苦之器或所依，當知此理而從中迴轉。此偈頌中未說非天，是因將其歸入天趣而言。

།དེས་མཐོང་ལམ་འཕྲོས་དོན་དང་བཅས་པ་ བསྟན་ཟིན་ནས། ༈ འབྲས་བུ་མྱང་འདས་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་དང་བཅས་པ་བཤད་པ། འབྲས་བུ་མྱང་འདས་རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་དང་བཅས་བཤད་པ་ལ། འབྲས་བུ་མྱང་ འདས་ལ་གདམས་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་ལ་གདམས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མགོའམ་ གོས་ལ་གློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་ཕྱིར་བཟློག་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་མེད་ པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །འདི་བས་ཆོས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས། །ཡང་ སྲིད་ལན་མི་དགོས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ གཉམ་བཞག་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེའི་མགོ་དང་གོས་ལ་གློ་བུར་དུ་མེ་ཤོར་བར་གྱུར་ལ། 21-722 མེ་བསད་པའི་ཚེ་དེའི་གཡེང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་བསད་ ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན། མེ་དེ་དག་ཕྱིར་བཟློག་པའི་བགྱི་བ་བཏང་སྟེ། ཡང་སྲིད་མེད་ཅིང་བཟློག་པར་བགྱི་པའི་སླད་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ མཉམ་བཞག་ལས་མི་གཡོ་བར་བྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགོས་ པའམ་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ལས་གལ་ཆེ་བ་དང་ལྷག་པའི་བྱ་བ་ནི་གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པས། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་ཤེས་རབ་བསམ་གཏན་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་ཞི་དུལ་བ་དྲི་མེད་ པའི། །གོ་འཕང་མི་རྒ་མི་འཆི་བས་མི་འཚལ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཉི་ཟླ་བྲལ་ཐོབ་མཛོད། །རྒྱུའམ་ ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་འབྲས་ བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་མྱ་ངན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། དེ་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཞི་བ་ནི་ཚེར་མ་རྩུབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པའོ། །དུལ་བ་ནི་འཁོར་བར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་པའི་ལས་མེད་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་ ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 以上已說明見道及其附帶內容。 果位涅槃及其因修道之說明： 關於果位涅槃及其因修道之說明分為二：對果位涅槃的教誡和對修道的教誡。 其一： 若頭或衣突遇火， 捨棄撲滅彼等事， 為證無再有當勤， 無有勝此更高法。 若有補特伽羅安住于為獲得不需再有之涅槃果位的三摩地正行中，其頭或衣突然著火，若滅火則因散亂而成為三摩地的障礙，若不滅則三摩地將增上，應捨棄撲滅火焰之事，爲了無有再有及遮止再有，應當不動搖地安住於一心專注的三摩地正行中。因為比此更為殊勝的所需或所成之事，再無更重要和更殊勝的事業。 以戒慧及禪定， 涅槃寂靜調無垢， 證得不老不死位， 離地水火風日月。 應以因或道之清凈戒律、智慧及三摩地三學獲得涅槃果位。其中，涅槃是離苦，因斷除痛苦而超越痛苦；寂靜是離粗暴荊棘，即無煩惱；調伏是無有輪迴中的一切結縛業；無垢是離過失。

།འགྲེལ་པར་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ལྷག་མེད་ མྱང་འདས་དང་དབང་པོ་དུལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དུལ་བ་ལྷག་བཅས་ལ་འཆད་ དོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་རྙིངས་ཤིང་རྒས་པ་དང་། འཇིག་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ ལས་རྒ་ཤི་མེད་པ་མི་རྒས་[མི་]འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཟད་ནས་ སླར་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཟད་མི་འཚལ་བ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཉི་ཟླ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ མུ་སྟེགས་གཅེར་བུ་[པ་]རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཁ་དོག་དཀར་ པོ་ཞིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་པ་རྣམས་ནི། དབང་ཕྱུག་ དང་ཁྱབ་འཇུག་གི་གནས་ཐར་{པ[པར་]འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའམ། འབྱུང་འགྱུར་ ལས་བྱུང་བའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཐར་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་{བུར་[བུ་]མ་ཡིན་པའི་ཟག་ 21-723 མེད་དབྱིངས་ཀྱི་[ཡེ་ཤེས་ཀྱི་]ཐར་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅིག མུ་སྟེགས་འདོད་པའི་ འདུས་བྱས་ཀྱི་གནས་དེ་འདྲ་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པས་མཐར་འཇིག་ པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་སྒོམ་ལམ་བཤད་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ལ་གདམས་པ། རྟེན་ འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ་པར་གདམས་པ། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་གདམས་པ་ ལས་དང་པོ་ལ་དངོས་དང་འཕྲོས་དོན་ལས། དང་པོ་ནི། དྲན་དང་ཆོས་རབ་འབྱེད་དང་བརྩོན་ འགྲུས་དང་། །དགའ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་ཏིང་འཛིན་དང་། །བཏང་སྙོམས་འདི་བདུན་ བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་བགྱིད་པའི་དགེ་ཚོགས་ལགས། །དྲན་པ་ཡང་ དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་དེ་ཤེས་རབ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐར་པ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དགེ་ཚོགས་དེ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་པས་འབད་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 論中解釋說，因為以苦的寂滅而詳細分別，所以稱為無餘涅槃；因為以諸根調伏而特別區分，所以稱為有餘涅槃。有為法皆是衰老、變遷、毀滅、消失，而此無老死、不老不死，涅槃之樂因已盡而不可能再生於輪迴，故稱不盡，離地水火風日月。裸行外道認為在虛空界中有一白色解脫城；自在派和遍入派認為自在天和遍入天的住處是解脫等，他們將由界生或將生之有為安立認為是解脫，不應如是，應當獲得無漏界智慧之殊勝解脫。外道所許如是有為住處非為解脫，因為由界所成故終將毀滅。 關於因修道的說明分為三：對菩提七支的教誡、對十二緣起的修持教誡、對八聖道支的教誡。其中第一又分為正說和附帶內容。 第一： 念及擇法並精進， 喜及輕安與等持， 舍此七菩提支分， 是為得涅槃善聚。 正念菩提支、擇法即慧、精進、喜、輕安、等持、正舍菩提支，此等稱為七菩提支。菩提即解脫涅槃，支分是與彼相順之義，即成就彼之方便義。此等善聚是獲得涅槃之方便修持，故應精勤修習。

།དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་ དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་མཐུན་པར་གསུངས་པ། རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ ལག །གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག །ཅེས་པ་རང་བཞིན་ནི་དངོས་སམ་གཙོ་བོའི་དོན་ཡིན་པས། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གི་དངོས་གཞི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། གནས་ཀྱི་དོན་ནི་རྟེན་གཞིའི་དོན་ཡིན་ཅིང་། དམིགས་ཡུལ་ བདག་མེད་པའི་དོན་མ་བརྗེད་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་དྲན་པ་ནི་གནས་ ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གོང་ནས་གང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཤེས་ 21-724 རབ་གོང་འཕེལ་དུ་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་དང་། ཕན་ཡོན་ གྱི་དོན་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པས་དགའ་ བདེ་ཁྱད་པར་{ཅན་}འདྲེན་{པར་བྱེད་}པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པས་དགའ་བདེ་ {དེ་}ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཏང་སྙོམས་ གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཅིང་། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། འདི་ལ་ གཞི་དང་གནས་དང་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ། གཞི་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་ སྤྱོད་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྔོན་འབད་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་{བཟློག་[ལྡོག་] དགོས་པ་ཕྱིས་སྦྱངས་པའི་གོམས་ཤུགས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་མ་བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་། གཞན་ཡང་{རང་[ངང་]གི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་{ནས་[ན་]ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་གཞི་དང་། གནས་ནི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་{བྱུང་[འབྱུང་]བའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གནས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ བོ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། མ་ཆགས་མི་སྡང་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 此復如《經莊嚴論》與《辨中邊論》所共說："自性支與住支，第三齣離支，第四利益支，三種無煩惱支。"自性即實質或主要之義，通達無我之慧為菩提支之主要正行，故為自性支。住之義為所依基之義，緣無我義而不忘念，由此生慧之念為住支。出離即從此往何處去，以精進令慧增上，故精進為出離支。利益之義為暫時利益，由通達無我空性之義而引生殊勝喜樂，此為暫時利益，故此喜樂為利益支。輕安、等持、舍三者為無煩惱支。 如《辨中邊論》云："此中說為基，及住與自性。"基即因義，煩惱隨眠及隨順之身語意三業行為是習氣，此前須勤勉對治，後由修習力無需刻意亦不生，復自然趣入善法，此為無煩惱生起之因，故輕安為基。住為所依基之義，由等持生起無煩惱智慧久住，故等持為無煩惱住。無煩惱智慧之自性即舍，為無貪無嗔。

།གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་བྱང་ཆུབ་ཡན་ ལག་བདུན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་འབྱེད་ཤེས་རབ་དང་། བསམ་གཏན་{གྱི་}ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པ་ནི། ཤེས་རབ་མེད་ལ་བསམ་གཏན་ཡོད་མིན་ཏེ། ། བསམ་གཏན་མེད་པར་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མེད། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པའི་སྲིད་པ་ཡི། །རྒྱ་ མཚོ་གནག་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། །ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ན། གནས་{ལུས་[ལུགས་]ཀྱི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་བསམ་ གཏན་བསྒོམ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། བསམ་གཏན་དེ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་དང་ 21-725 ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཟག་མེད་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ ལ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མཉམ་ པར་འཇོག་པའི་བསམ་གཏན་དེ་གཉིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཛོམ་པར་གྱུར་ན། སྲིད་པ་འཁོར་ བའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱང་། རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལྟ་བུར་འབད་རྩོལ་གྱི་དཀའ་ བ་མེད་པར་བརྒལ་བར་འཚལ་བ་སྟེ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡང་འཕྲོས་དོན་འདིར་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བཤད་ན། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པས་ འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་པོ་ཡང་སྒོམ་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། ལུང་མ་བསྟན་ལྟ་བཅུ་བཞི་འཇིག་རྟེན་ན། ། ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་རབ་གསུངས་གང་དག་ལགས། །དེ་དག་རྣམས་ལ་བསམ་པར་མི་བགྱི་ སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་ནི་ཞི་བར་བགྱིད་མ་ལགས། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་ རྟེན་ན་གྲགས་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་ནི། ཉི་མའི་གཉེན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་གསུངས་པ་གང་དག་སྟེ། དེ་ལྟ་ བུའི་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་རྣམས་ལ་ནི། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ཏེ། དེའི་བློ་སྟེ་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བགྱིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་པའི་སྡོམ་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ དང་། །མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མིན། །བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པ་དང་། །མི་རྟག་ གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆད། །འབྱུང་དང་མི་འབྱུང་ གཉིས་གཉིས་མིན། །བདག་སྲོག་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཅེས། །ལུང་མ་བསྟན་ལྟ་བཅུ་བཞིའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 第二，支分義中，七菩提支中主要修持為擇法慧及禪定等持，如說： "無慧者無有禪定， 無禪定亦無有慧， 若人具足此二者， 如牛跡水渡有海。" 若無聞思正確慧引導，則不能修習安住實相義之禪定，無此禪定則不能生起斷除煩惱及現見法性之無漏修所生慧。若於自相續具足聞思修三慧及安住正確實相義之禪定二者，則難度輪迴大海亦如牛跡之水般無需艱難即能度過。 複次支分義，此處說以慧解脫輪迴，然則一切見解皆屬慧類，是否修習有邊世間等十四種見亦能解脫耶？為顯示非如是而說： "世間所說十四種， 無記見解日親說， 于彼諸見勿思惟， 彼慧不能令寂靜。" 世間廣為流傳之有邊等十四種見解，乃日親正等正覺佛所說之無記見，如是邪慧見解不應思維修習，因其不能令自心相續煩惱寂靜故。 十四無記見之總攝： "我與世間有邊無， 亦有亦無非有無， 我與世間常無常， 亦常無常非二者， 如來滅後有無有， 亦有亦無非二者， 命身一異為十四， 是為無記諸見解。"

། དེ་ཡང་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ནི། བདག་དང་ཕུང་པོ་མཉམ་མི་ མཉམ་དུ་འཛིན་པ། བོང་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ཀྱི་མཐའ་དང་། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ 21-726 ལྡན་མི་ལྡན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་། [དེ་]གཉིས་ཀ་མིན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡུལ་ གྱི་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་ཚད་མཐའ་ལྡན་ཡིན་མིན་དུ་འཛིན་པ་དང་། བསྐལ་བ་ ཆགས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཡོད་མེད་དེ་གཉིས་[གཉིས་]ཀ་ཡིན་པ་དང་ མིན་པར་འཛིན་པ། བདག་དང་འཇིན་རྟེན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ། དེ་གཉིས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ མིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཕན་ ཆད་དེ་ཐར་པ་ནས་སླར་འཁོར་བར་ལྡོག་མི་ལྡོག འབྱུང་མི་འབྱུང་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ མིན། བདག་དང་སྲོག་གཅིག་མི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་མུ་སྟེགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མང་པོ་ཞིག་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་[ལ་]དྲི་བ་ཞུས་པར་ དགོས་པའི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་མ་གནང་བས། ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་རྣམས་[ལ་] ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 其中，我與世間有邊等者，即：執我與蘊相等不等，大小量度之邊際，前後時際有邊無邊，亦有亦無邊際，非有非無邊際；執世界地域上下方隅量度有邊無邊，及執劫成壞等時際有無邊際，亦有亦無邊際，非有非無邊際；我與世間常與無常，亦常無常，非二者；如來於無餘涅槃界般涅槃之後，從解脫還返輪迴與否，有無，亦有亦無，非二者；執我與命一異等。外道遊行者眾多以此十四種見解向如來請問，因應機權宜而暫不宣說，故稱此等惡見為無記見。

།རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ལ། རྟེན་ འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་ནི། མ་རིག་པ་ལས་ལས་ཏེ་དེ་ལས་ནི། །རྣམ་ཤེས་དེ་ལས་མིང་དང་ གཟུགས་རབ་འབྱུང་། །དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་ལས། །རེག་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་ ཐུབ་པས་གསུངས། །རེག་པ་ལས་ནི་ཚོར་བ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། །ཚོར་བའི་གཞི་ལས་སྲེད་པ་ འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་ལས་ལེན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ལས་སྲིད་པ་སྲིད་ལས་སྐྱེ་བ་ ལགས། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་མྱ་ངན་ན་རྒ་དང་། །འདོད་པས་ཕོངས་དང་འཆི་བས་འཇིགས་སོགས་ ཀྱིས། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ། །མ་རིག་པ་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ལས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་། [དེ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་།] དེ་ལས་མིང་ དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྟེན་འབྲེལ་ འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ལས་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐུབ་པས་གསུངས་ལ། རེག་ པ་དེ་ལས་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཚོར་བའི་གཞི་ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བ་ཡང་ 21-727 ཡིན་ལ། སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པས་གཞི་མཐུན་བསྡུ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ ཡིན། དེ་ལས་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། སྲིད་པ་དེ་ལས་ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལས་སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། སྲིད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ འབྲེལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་[བ་ལགས་ཤིང་]། དེ་ལས་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བ་སྟེ་གང་སྐྱེ་ བ་ཡོད་པ་ན་མྱ་ངན་དང་། ན་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། འདོད་པའི་ཕོངས་པ་དང་། འཆི་བ་ལ་ སོགས་པའི་འཇིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་མི་བཟད་པ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་ལྡོག་མཚོན་བྱེད་ཙམ་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་བ་འགགས་ པས་འདི་ཀུན་འགགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས་པ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ནས། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་ འགགས་པའི་བར་དུ་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

我來為您翻譯這段關於十二緣起修習教授的藏文： 順觀十二緣起： 從無明生諸業，從彼生， 識從彼生名與色， 從彼生六處，從彼等， 觸遍生起，佛陀如是說。 從觸生一切受， 從受基生起愛， 從愛生取而成， 從彼有，從有生生。 若有生則憂愁老， 貪慾匱乏死怖等， 極大苦蘊由此生， 從無明緣起生諸業。 從無明緣起生行緣起，[從彼生識緣起]，從彼廣生名色緣起。從彼生六處緣起，從彼等遍生觸緣起，佛陀如是說。從彼觸生一切受緣起，所謂受基，既是受，又是愛等生起之基，故以同體合集聲而說。從彼生有緣起，從彼有生取緣起，從彼生有緣起，從彼有生生緣起[也]，從彼生老死緣起。若有生則有憂愁、疾病、衰老、貪慾匱乏、死亡等種種壞滅之極大難忍苦蘊生起。 略示逆觀緣起："生滅故此皆滅"，即生滅故老死滅，如是有滅故生滅，乃至無明滅故行滅，應當如是逆觀相連。

།རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་བ་ཡི། །གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ། །གང་ གིས་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐོང་བ་དེས། །སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་རིག་པས་རྣམ་མཆོག་མཐོང་། ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཆེན་པོའི་གཅེས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། རྟོགས་དཀའ་ ཞིང་རྟོགས་ན་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་ཟབ་མོ་སྟེ། གང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་འདི་ནི་ཡང་ དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་ཅིང་རྣམ་པ་ མཆོག་སྟེ་མ་ནོར་བ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ཚོགས་རྒྱ་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་དང་། འབྲིང་དུ་བསགས་{པར་[པ་]རང་རྒྱལ། ཆུང་ངུར་ བསགས་པ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྤྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། མ་རིག་ འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་དང་། །མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་པ་དང་། །ཚོར་བ་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་ 21-728 དང་། སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ ངོས་བཟུང་བ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བའི་ཚུལ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི་རྐྱེན་ ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ ལ། གཉིས་པ་ལ། ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་ རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་ནས། སྐྱེ་བའི་ རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་བར་དུ་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་ བྱེད་འགགས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས་པའི་བར་དུའོ། །རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ ཤེས་པས་རྟེན་འབྲེལ་སྒོམ་ཚུལ་དང་{རྟོག་[རྟོགས་]ཚུལ་ལ་དབྱེ་ན། ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ ལྡོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང་། མ་རིག་པ་འགགས་ པས་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་ནས་སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་ འགགས་པའི་བར་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསམ་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བ་ དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགགས་པ་ནས། མ་རིག་པའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡོག་ པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པའོ།

我來為您翻譯這段關於緣起殊勝性的藏文： 此緣起是勝者， 語藏中最深妙寶， 若人能如實見此， 以知佛性見最勝。 此緣起之語乃是正等正覺佛陀聖法語之大藏庫中最珍貴精髓，因難證悟而證悟則成大義故為甚深。若人如實無倒見此緣起義，則能了知四諦真實義，並見最勝相，即現見無謬十六等相。若具廣大資糧則成佛，積中等資糧則成獨覺，積小資糧則成阿羅漢聲聞。 若略述總義：無明、行、識及， 名色、處、觸及， 受、愛、取、有及， 生、老死十二。 此中緣起體性、分類十二支之確認、彼等於三世中如何輪轉之理等。 其一，體性即從緣所生之體性，謂從種種順因緣中生果之義。 其二，就體性分類有二：煩惱緣起與清凈緣起。 初者，從無明緣生行乃至從生緣生老死。 二者，從無明滅故行滅乃至生滅故老死滅。 就能證知識修習緣起與了知方式分二：順觀逆觀。 初者，從無明生行及無明滅故行滅，乃至從生生老死及生滅故老死滅，如是順觀。 二者，從生生老死及生滅故老死滅，乃至無明為止，如是以逆序方式修習。

།རྣམ་གཞག་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། སྐད་ཅིག་མའི་རྟེན་འབྲེལ། རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ། གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་དགེ་མི་དགེའི་ལས་གང་བྱེད་ ཀྱང་། ལས་དེ་བྱེད་པ་པོའི་སེམས་དང་ལུས་ལ་དུས་སྐད་ཅིག་མར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ ཚང་བར་བརྩི་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུན་ཆགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ ལྟའི་བར་དུ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་གཅིག་མཐུད་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་ འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་གཉེན་པོས་མ་བཅོམ་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའོ། ། གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་ 21-729 འབྲེལ་ནི་སེམས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་གཅིག་ ལས་གཅིག་འབྱུང་བ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང་། བེམ་ཆོས་ལ་སྦྱར་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་ ཞིང་། མྱུ་གུ་ལས་ས་བོན་འབྱུང་བ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་བ་དང་། བརྟན་གཡོ་གཉིས་ཀ་ ཐུན་མོང་དུ་སྦྱར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ སྣང་བ་འབྱུང་ཞིང་གྲུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་པས་སེམས་ ཅན་{གྱི་[རྣམས་ཀྱི་]ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གསོག་པར་བྱེད་པའི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་ཐེག་ པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། མ་རིག་པ་ ལ་དེ་ཁོ་[ན་]ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བདག་མེད་པའི་དོན་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་པ་སྟེ། དེས་ནི་མི་དགེ་བ་ དང་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ཅིང་། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་ རིག་པ་ནི། དགེ་མི་དགེ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ནི་མི་དགེ་བ་ རྣམས་ཁོ་ན་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ལ་ངོ་བོ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་ གང་རུང་ཞིག་[ཡིན་]ལ། དབྱེ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས། མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་ བ་ཐམས་ཅད་ཡིན། གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་དེ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་པས་དགེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། མཉམ་གཞག་ས་པ་སྟེ་ ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཡིན་ནོ། །ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་[དང་]། དགེ་བའི་ནང་ནས་ཟག་མེད་ ཀྱི་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 關於不同安立的分類，有剎那緣起、相續緣起、階段性緣起和關聯性緣起。 第一，剎那緣起是指：無論做任何由無明所驅使的善業或不善業，在造業者的身心中在剎那間就具足十二緣起。相續緣起是指：從無始輪迴以來直至現在，緣起之輪一直相續不斷地運轉，以後若不以對治力摧毀，也將在無盡輪迴中持續不斷地運轉。階段性緣起將在下文解釋。 關聯性緣起若單就有情而言，是業、煩惱、苦彼此互相關聯、相互產生；若就無情法而言，是種子生芽、芽又生種子等因果相關；若就器世間和有情世間兩者共同而言，是由有情的業和煩惱產生並形成世界的顯現，以及有情依託世界並緣於世界而積累業和煩惱，使得器世間和有情世間一切都成為相互關聯。大乘阿毗達磨中說關聯性緣起有八種。 十二緣起支的本質：關於無明，有對真實性迷惑的無明和對業果迷惑的無明兩種。第一種是由於不知無我的道理而迷惑，它能引發一切不善和有漏；對業果迷惑的無明是不知善惡業會產生樂苦果報，它只引發諸不善業。 行的本質是身語意三業中的任何一種。分類上有福業、非福業和不動業三種。第一種是欲界善業，第二種是一切不善業，第三種是能獲得色界和無色界兩種上界果報的業，具有善業、世間性和等持地三種特徵。無記業和善業中的無漏業不屬於行支。

།རྣམ་ཤེས་ལ་རྒྱུའི་རྣམ་ཤེས་དང་། འབྲས་ བུའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་{གཞི་[གཞིའི་]རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཅིང་། རྒྱུན་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ 21-730 པས་རྣམ་ཤེས་རང་གི་ངོས་ནས་གསལ་མི་གསལ་དང་། སྟོབས་ཆེ་ཆུང་མེད་ཀྱང་། རྣམ་ཤེས་ ལ་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ཐེབས་པ་ནས་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མི་གསལ་ཞིང་ སྟོབས་ཆུང་བར་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང་། བར་དོ་དང་{རང་ཉིད་[ཉིང་]མཚམས་སྦྱར་བ་ན། ལས་ ཀྱི་ས་བོན་སྨིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མིང་ གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ། མིང་ནི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཚོར་བ། འདུ་བྱེད། འདུ་ཤེས་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱེད་པ་ན། དབང་ཤེས་ལ་བསྟན་དུ་ མེད་པའི་མིང་ཁོ་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་{པས་[ཅིང་]། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་སུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པས་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མིང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དྲུག་གོ །རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་ གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་ པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དྲུག་གོ །ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ནི། མིག་གི་འདུས་ ཏེ་རེག་པའི་ཚོར་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཚོར་བའི་བར་དྲུག་དང་། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱིས་ཚོར་བ་མྱོང་བའི་དབྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། ཚོར་བ་ལས་འབྱུང་བས། བདེ་བ་ ལ་སྔར་ཡོད་དང་མི་འབྲལ་བར་སྲེད་པ་དང་། སྔར་མེད་འབྱུང་བར་འདོད་པས་སྲེད་པ། སྡུག་ བསྔལ་ལ་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་སླར་མི་འབྱུང་བར་འདོད་པས་སྲེད་པ། བཏང་སྙོམས་ལ་ གནས་པར་འདོད་པས་སྲེད་པའོ། །ལེན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། སྲེད་པའི་ཡུལ་འཚོལ་བར་ འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ཉེ་ བར་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་{བར་[བ་]ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ལས། འདོད་པ་ཉེ་བར་ 21-731 ལེན་པ་ནི། འདོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྲེད་ནས་འཚོལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཚུལ་ཞུགས་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ནི་ཕྱི་མ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་པ་ཙམ་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བརྟུལ་ཞུགས་ལེན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 關於識，有因識和果識。這是阿賴耶識，由於是單一相續，從識自身而言沒有明暗和強弱之分。但從業種子熏習到死亡期間，業習氣處於不明顯且微弱的狀態，故稱為因；當處於中陰身並結生時，業種子以成熟的方式變得強盛且明顯。 名色緣起中，名是指四蘊：受、行、想、識這四蘊。當向他人表達時，只能通過感官無法直接顯示的名來表達；而色蘊因為可以直接顯示給眼識等，故稱為色。如是五蘊即是名色緣起。 六處是從眼處到意處六種。觸緣起是依靠境、根、識三者和合而產生的識的變化，包括從眼觸到意觸六種。 受緣起包括從眼觸所生受到意觸所生受六種，每一種又各有樂受、苦受、舍受三種，共分十八種，其中任何一種都是受緣起。 愛緣起是從受而生：對樂受有不願失去已有的愛和希求未得的愛，對苦受有希望遠離和希望不再生起的愛，對舍受有希望安住的愛。 取緣起是希求尋找愛著的對象，包括欲取、戒禁取、見取和我語取。其中欲取是貪愛慾境后想要尋求；戒禁取是僅僅爲了來世獲得善趣的安樂蘊而想要受持戒律和禁行。

།ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཚེ་འདིར་རྙེད་པ་བཀུར་ བསྟི་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ངན་ པའི་ལྟ་བ་[ལ་]འཛིན་པར་འདོད་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི། [འཇིག་ལྟས་ ཀུན་ནས་སླངས་ཏེ་]བདག་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་[ལ་]སྲེད་པས་དེའི་ཕུན་ཚོགས་འདོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་སེར་སྣས་མཁོ་ཚགས་སུ་བྱེད་འདོད་ལྟ་བུ་དང་། བདག་ཉིད་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་ དང་། ཕུང་པོ་བཟང་པོ་འདོད་པས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་ འདོད་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཉེར་ལེན་བཞི་པོ་ཆོས་མངོན་གཉིས་སུ་འདི་ལས་རྣམ་གྲངས་གཞན་ དུ་གསུངས་ཀྱང་གནད་གཅིག་ཉིད་དོ། །སྲིད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་ མཚམས་སྦྱོར་{བའི་[ངེས་པའི་]ལས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུམ་ལས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། འཆི་བའི་སྲིད་པ་ནི་སྟོབས་འབྲིང་དང་། ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་ནི་སྟོབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ། །སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། མངལ་སྐྱེས། རྫུས་ སྐྱེས། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སོ། །རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་[ནི་།] ཕུང་པོ་ འགྱུར་བས་རྒས་པ་དང་། ན་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཆི་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ནི། ལམ་གསུམ་མམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ ལམ་དང་། ལས་ཀྱི་ལམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་གསུམ་མོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས། སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས། དབུ་མ་རྟེན་འབྲེལ་ 21-732 སྙིང་པོ་ལས། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་ བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་པ། དང་པོ་མ་རིག་པ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་པ་ལེན་པ་ནི་ ཉོན་མོངས་དང་། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་དང་། བཅུ་པ་སྲིད་པ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་གཉིས་ཏེ་བདུན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། ། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང་། །གསུམ་ འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི། །ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། །ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ ལས་ལས་འབྱུང་། ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། དེའི་མཐའ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ཆགས་པར་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ལས་ཉོན་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་རྒྱུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡན་ལག་བདུན་ནི་འབྲས་བུས་བསྡུས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 見取是指為今生獲得利養、恭敬、名聲，以及爲了來世善趣的安樂而追求，想要執著邪見。我語取是由薩迦耶見所引發，對自相續的五蘊生起貪愛而希求其圓滿，如對財物吝嗇想要儲藏，或宣揚自己，乃至為求殊勝五蘊而想要修習色界、無色界禪定。這四取雖然在《阿毗達磨》兩論中有其他分類方式，但實質是相同的。 有緣起是指確定將結生的強力業，分為三種：業有力量微弱，死有力量中等，結生有力量最強。 生緣起是指胎生、化生、濕生、卵生諸生。 老死緣起是指五蘊變化的衰老、疾病、憂愁、悲嘆、痛苦、不悅等直至死亡。 如是十二緣起可歸納為三道或三雜染：煩惱道、業道、苦道三者。或者說三雜染：煩惱雜染、業雜染、苦雜染。 如龍樹在《中觀緣起心要》中說："初八九煩惱，二十是為業，餘七即是苦。"即第一無明、第八愛、第九取是煩惱；第二行和第十有是業；其餘識等五支以及生、老死二支共七支是苦。 "從三生起二，從二生七支，從七又生三，輪迴如是轉。"意即從煩惱生業，從業生苦，其終點無盡，復從苦生煩惱，如是相續輪轉。其中業煩惱五支屬因，苦的七支屬果。

། བཞི་པ་ཚེ་གསུམ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། གནས་སྐབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ཚེ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གཉིས་གཉིས་དང་། ། བར་དུ་བརྒྱད་ཡོངས་རྫོགས་ལྡན་ལ། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ལ་མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ གཉིས་སྦྱར། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་སྦྱར། སྐྱེ་བ་བར་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ནས་སྲིད་པའི་བར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚེ་གསུམ་ལ་སྦྱར་ པའི་དགོས་པ་ནི། སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་བར་དག་ལ། །རྨོངས་པ་རྣམ་པར་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ པ་ཚེ་བར་པ་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་རྒྱུ་ཚེ་སྔ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ པས། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་སོགས་སྐྱེ་བའི་སྔོན་མཐའ་མེད་པར་ཤེས་པས། སྐྱེ་བའི་སྔོན་གྱི་ མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ བསྟན་པས། དེའི་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མ་སོགས་གཉེན་པོས་མ་བཅོམ་ན་སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་དུ་ཤེས་པས་ སྐྱེ་བའི་ཕྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཚེ་སྔོན་མའི་འབྲས་བུ་ 21-733 དང་ཕྱི་མའི་{རྒྱུན་[རྒྱུ་]ཡིན་པ་ཤེས་པ་ན། རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུས་ བྱས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྨོངས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文： 第四、配於三世，是單就暫時緣起而配於三世。如《阿毗達磨俱舍論》云："前後際各二，中間具八支。"即將無明和行二支配於前世，將生和老死二支配於後世，將識至有之間的八支緣起配于中間世。 如是配於三世的必要性，如雲："為除前後際，中間諸迷惑。"是就中間世為現世而言，顯示其因為前世，由此了知前世乃至無始之前生，從而遣除對生之前際的迷惑。顯示後世為現世之果，由此了知若不以對治力摧毀，則後世乃至無盡之生，從而遣除對生之後際的迷惑。 當了知現世是前世之果及後世之因時，則能遣除無因而生、由造物主所造等迷惑。

།ཚེ་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ བའི་ཚུལ་ནི་སྔོན་[མ་]ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་སྐབས་ནི་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱུའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་བསྡུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ པའི་ལས་ལ་སྤྱོད་བཞིན་པ་དང་། སྤྱད་ཟིན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཚེ་དང་ པོའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་དང་། བར་དོ་དང་ཉིང་{མཉམས་[མཚམས་]སྦྱོར་བའི་གནས་ སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ ལག་ཅེས་བྱ། བར་དོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་དཀར་དམར་སེམས་ གསུམ་འདྲེས་པ་ན། མིང་{བཞི་[གཞི་]དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་ནི་ཡོད་ལ། མིག་ སོགས་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་མ་དོད་པས། མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ། ཟླ་བ་ལྔ་རྫོགས་[པ་ ]ན་སྔར་ཡོད་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་[ཀྱི་]སྟེང་དུ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ མངོན་དུ་གྱུར་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚང་ཞིང་། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་{པར་}མི་ནུས་ པས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ། བཙས་པ་ནས་དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པས་རེག་ པ་ཡོད་ཀྱང་། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པས་རེག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ། སྨྲ་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚོར་བ་རགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། འཁྲིག་པ་ལ་སྲེད་པའི་སེམས་མེད་པ་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ། ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཁྲིག་པ་ལ་སྲེད་པའི་ སེམས་ཡོད་ཅིང་སྤྱོད་མི་ནུས་པས། སྲེད་པ་ཤས་ཆེ་ལ་ལེན་པ་ཤེས་ཆུང་བས་སྲིད་པའི་རྟེན་ འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན། [ལོ་]བཅུ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་འཁྲིག་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པས་ སྲེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པས་ལེན་པ་ཤས་ཆེར་ཡོད་ཅིང་། ནར་མ་ལོན་པས་བསམ་བཞིན་པའི་ 21-734 ལས་ཤུགས་ཅན་མང་པོ་གསོག་པར་མི་བྱེད་པས་ལེན་པའི་ཡན་ལག་དང་། ནར་ལོན་པ་ནས་ འཆི་བའི་བར་དུ་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཤུགས་ཆེ་བར་སྤྱོད་པས་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ཡན་ ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཚེ་བར་པ་ལ་ཚང་པ་ཡིན་། བར་དོའི་སྲིད་པ་དང་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་གཉིས་སྐྱེ་བའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། མའི་མངལ་དུ་གནས་པ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ བའི་བར་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་དང་། སྐྱེས་ནས་ཕུང་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་ པའི་འཆི་བའི་བར་ནི་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཉིས་པོ་དེ་ཚེ་ གསུམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱར་རོ།

我來為您完整翻譯這段關於三世如何配置的藏文： 三世如何配置的方式是：前世唯住于煩惱時是無明支。行中也攝入因識，由煩惱所發起的業正在造作及已造作是行支，此二者攝入第一世中。在中陰和結生相續的階段，雖有識而無色蘊，故稱識支。中陰識入入母胎，當精血心三者和合時，雖有名基和色蘊，但未具足眼等四處，故稱名色支。滿五個月時，于先有的身意二處之上，眼等四處顯現，六處具足，然不能行使色等境，故稱六處支。從出生起六根趨入境雖有觸，但不知苦樂因，故稱觸緣起支。從說話和行走等階段起，雖有知苦樂因等粗重受，但無貪淫之心，故稱受緣起支。在十二歲等階段，雖有貪淫之心而不能行，愛重而取輕，故是有緣起支。在十六歲等時從事淫行，于愛境受用而取重，因未成年故不積集多強力的思維業，故為取支。從成年至死期間以強力行持善惡業，故為有支。此等八支在中間世圓滿。 中陰有和結生相續有二者攝入生中，從住胎直至出生為生緣起支，從生起直至蘊變等死亡為老死緣起支。此二支配于第三世的階段。

།དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གྱི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་རྟེན་ འབྲེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཚེ་གསུམ་ལ་བརྩི་བ་ཤས་ཆེ་བ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ནི་སྐྱེ་བ་གཉིས་ ལ་རྫོགས་པར་བཞེད་པ་ཤས་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་། མ་རིག་པ་ནས་ལེན་པའི་བར་དགུ་པོ་རྣམས་ ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་ཚང་བ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་ནི་སྐྱེ་བ་རྗེས་མ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚུལ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ནི་འཕེན་པའི་ཡན་ལག་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ ལྔ་ནི་{འཕགས་[འཕངས་]པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་ནི་འགྲུབ་བྱེད་ ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་གཉིས་ནི་{འགྲུབ་[གྲུབ་]པའི་ཡན་ལག་སྟེ་ཡན་ལག་བཞིས་ བསྡུས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ལ། རེ་ཞིག་དོན་དམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་དམ་སྟེ། དཔེར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག བདག་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་མིན་ལས་མི་སྐྱེ་ཡང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་ཚོགས་པ་དེ་ལས་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཤར་བ་མི་འགོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདིར་རྒྱས་ པར་མ་བརྗོད་དོ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཤད་པ་ལ། དངོས་དང་འཕྲོས་དོན་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ངོས་བཟུང་བ་ནི། ཡང་དག་ལྟ་དང་ འཚོ་དང་རྩོལ་བ་དང་། །དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དག་དང་ལས་མཐའ་དང་། །ཡང་དག་རྟོག་ཉིད་ 21-735 ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད། །འདི་ནི་ཞི་བར་བགྱི་སླད་བསྒོམ་པར་བགྱི། །དེ་ཡང་ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་འཚོ་བ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་། ངག་དང་། ལས་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ནི་འཕགས་ ལམ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་[བརྒྱད་]ཀྱང་ཡིན་པས། འཕགས་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཞི་བ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །གཞུང་འདིར་གོ་རིམ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ པ་ནི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ལྟ་རྟོག་ངག་ལས་འཚོ་རྩོལ་དྲན་ཏིང་ བརྒྱད་ཅེས་སྡོམས་སུ་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་དུ་གསུངས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文： 此外，聖者龍樹的追隨者們多數將緣起輪計算為三世，而聖者無著則多主張在兩世中圓滿。其中，從無明到取的九支在前世具足，后三支則配於後世。 這種方式是：無明和行是能引支，從識等五支是所引支。愛取有三者是能成就支，生老死二者是所成就支，總攝為四支。這些是世俗緣起。暫且說勝義緣起，是暫時的勝義，例如行支雖不從自生、他生、共生、無因生，但在未經觀察推理的情況下，不否定由無明緣行這樣的因緣和合而顯現的現象，此處不作詳述。 解說八聖道支分為正文和延伸兩部分。首先，確認八聖道支： 正見與正命並正精進， 正念正定及業邊際， 正思即是道之八支， 為得寂滅當修此道。 也就是正見，同樣配合正命、正精進、正念、正定、正語、正業、正思維，這些既是聖道又是支分，所以稱為八聖道支。爲了平息未平息的煩惱與痛苦，以及令已平息的更加究竟而應當修持。 此處如此次第宣說是由於詩律的緣故，否則應當歸納為：見、思、語、業、命、進、念、定八支，因為經中是如此次第宣說的。

།དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ རྟོགས་པར་འདོད་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་ཡིན། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི། གནས་ལུགས་ཀྱི་ དོན་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་ངག་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཡང་ དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་སྤངས་ པའི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི། ལོག་པའི་ འཚོ་བ་སྤངས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་འཚོ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཟས་ བསོད་སྙོམས་པ་དང་། གོས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་བའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་ གཉིས་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ཅིང་། དྲན་ པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན་ གྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དང་འདྲའོ། །འདིར་ཡང་དག་ཅེས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་མེད་པའི་འཕགས་ པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་གྲངས་ 21-736 ངེས་བསྟན་པ་ནི། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་དང་གོ་བྱེད་དང་། །རྣམ་ གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ དེ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་པ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་ནུས་པ་ཞིག་ དགོས་པར་ལྟ་བ་དང་། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དེ་གཞན་གྱིས་གོ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱེད་དགོས་ པ་རྟོགས་པས་འགྲུབ་ཅིང་། ངག་དང་ལས་དང་འཚོ་བ་གསུམ་གྱིས་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་ བྱེད་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས་མི་མཐུན་[པའི་]ཕྱོགས་ཀྱི་ གཉེན་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་བྱད་སྨྱུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དབང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཡང་ རང་རིག་{ནི་[གི་]གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་གཞན་[ལ་]ངག་ཚིག་དྲི་མ་མེད་པར་ བསྟན་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དགེ་བ་ ལ་གནས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་གནས་ པས་ཡོ་བྱད་སྨྱུངས་བར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པས། ངག་ལས་འཚོ་བ་གསུམ་ནི་གཞན་ཡིད་ ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 其中，正見是如實通達實相義理的無漏智慧。正思維是希望他人也能如自己所證悟般通達實相義理的利他之心。正語是以無垢言語向他人宣說如自己所證悟的實相義理。正業是身語意三業斷除微細不善業而安住于殊勝善行。正命是斷除邪命而依循如法生活，若就出家人而言，即如安住于托缽化食、著糞掃衣等十二頭陀功德。正精進即是精進，正念和正定這三種聖道支分，與菩提七支中所說相同。此處說"正"是因為凡夫所無的聖道之故而如是稱呼。 關於八聖道支數目的確定，《辨中邊論》中說："遍觀察及令解，三種令他生信解，對治違品諸過失，故說八支聖道分。"意即需要能以智慧遍觀察實相義理的見解，以及由思維成就令他人理解和證悟實相義理，以語業命三者令他人生起信解，以精進、正念、正定三者對治違品，即："見戒少欲德，欲令他知解，煩惱隨煩惱，對治諸違品。" 此外，由以無垢言語向他人宣說自己所證悟的實相義理，令人信解具有正見；由安住善行令人信解具有戒律；由安住正命令人信解少欲知足，因此語業命三者是令他人生信的支分。

།རྩོལ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྩ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད། དྲན་པས་ནི་མཉམ་བཞག་གི་གནས་[སྐབས་]སུ་ བྱིངས་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་ནི་དབང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། རྫུ་ འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཟད་པར་བཅུ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅོམ་ནས། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་ 21-737 འཇུག་ཐོབ་ཅིང་། དེ་དག་ཐོབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་ཤེས་རྣམས་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་ནི་བདེན་པ་བཞི་སྒོམ་པའི་ཐབས་ དང་། འཕགས་པའི་ལམ་དངོས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་འདི་སྡུག་བསྔལ་སྲེད་པ་ཞེས་ བགྱི་བ། །འདི་ནི་དེ་ཡི་ཀུན་འབྱུང་རྒྱ་ཆེན་ཏེ། །འདི་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་ལགས་ཏེ་དེ། །འཐོབ་ བགྱིད་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་ལགས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་ བསྔལ་ཡིན་ཡང་། དེའི་གཙོ་བོ་སྐྱེ་བ་འདི་ཡིན་ཅིང་། ལས་ཉོན་ཐམས་ཅད་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ ཡང་། སྐྱེ་བ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་ནི་{སྲིད་[སྲེད་]པ་ཞེས་བྱ་བ་དགའ་བའི་ ཆགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཡི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྒྱ་ཆེན་ པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་འདི་འགགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ སེམས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ནི་ཐར་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་ཡིན་པ་ལས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕྲོས་དོན་ནི། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ བཞི་པོ་དག །མཐོང་བར་བགྱི་སླད་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱི། །པང་ན་དཔལ་གནས་ཁྱིམ་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བགྱི། །བདག་མེད་པའི་དོན་ གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བདེན་བཞི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་དོན་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ ཡང་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ ལས་ཉོན་ཀུན་འབྱུང་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དགོས་པས་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་དང་། འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་སློབ་དགོས་སོ།

這是藏文的中文翻譯： 精進努力能夠摧毀貪嗔等根本煩惱。正念能在禪定時對治昏沉掉舉等近分煩惱。禪定則是對治障礙獲得自在的禪定障礙的對治法。也就是說，在獲得四禪八定的九種等至、神通等六種神通、十遍處和八勝處等時，會有禪定障礙阻礙，通過禪定的對治力來摧毀這些障礙，從而獲得禪定和無色界定，獲得這些之後就能得到神通和明智的自在力。 八正道是修習四諦的方法和聖道的本體，如偈頌所說： "此生即是苦， 貪愛為廣大因， 滅盡即解脫， 八支聖道能得彼。" 雖然三界輪迴都是苦，但其中最主要的是此生；雖然業和煩惱都是集諦，但能引發投生的煩惱是貪愛，也就是喜愛的執著，這是一切苦因中最主要的廣大因。如是業惑苦三者滅盡后，離戲的心性即是解脫滅諦，而獲得此解脫的道路就是八正道，其中見解是道中最重要的。 延伸內容是： "為見如是四聖諦， 當常精進勤修習， 在家福德具足者， 以智渡越煩惱河。" 應當修習以無我為主的四諦十六行相的意義。了知三界輪迴是苦之後，應當斷除苦因——業和煩惱，爲了獲得滅盡一切痛苦的究竟智慧，必須斷除集諦、修習能獲得滅諦的道諦。

།དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཆེན་{པོ་ནས་[པོས་]འཕགས་པའི་ 21-738 ལམ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས་ཤིང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ན་ཤུགས་ འབྱུང་གིས་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་ བསྒོམས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ། དབེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་གཡེང་ བ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བས་རྣམ་ པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཅག་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་རེ་བསྒོམས་པས་དོན་ རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་སངས་རྒྱས་ཉིད་བཞུགས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་དང་། ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔལ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་གི་པང་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ པའི་ཁྱིམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་། འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱོད་བཞིན་པར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ ལ་སྐྱེས་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ སྔོན་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་{རྒྱ་}ཆེན་པོར་བསགས་པ་དབང་པོ་རྣོ་བ་ ཡིན་ལ། སྐལ་བ་ཆུང་བ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གང་དག་ཆོས་མངོན་བགྱིས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །གནམ་ལས་བབས་པ་མ་ལགས་ལོ་ཏོག་ བཞིན། །ས་རུམ་ནས་འཐོན་མ་ལགས་དེ་དག་སྔོན། །ཉོན་མོངས་རག་ལས་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནར་ བས། །གང་དག་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ལ་འདོད་ཡོན་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་ དུ་བགྱིས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། སྔོན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་གྲུབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེས་ཆེ་བ་དབང་ པོ་རྣོ་བ་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པར་གནམ་བབས་སུ་བྱུང་བ་དང་། ས་འོག་ནས་མྱུ་གུ་ཐོན་པ་བཞིན་དུ་ བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་གང་ཟག་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མར་ཉོན་མོངས་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་ ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། དབང་པོ་རྟུལ་བའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་ཞིག་ག་ཡིན་ཀྱང་། 21-739 དགེ་བའི་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་པས་རྒྱུད་སྨིན་ནས་ཕྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོར་གྱུར་ ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པས་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱའོ།

爲了親證聖諦四諦的意義，應當以大精進不斷努力，在未生起聖道之前要精勤修習。獲得聖道之後，功德自然增上。 如是修習四諦意義而親證的，是那些從在家出家、持守戒律、少欲知足、住于寂靜處無有散亂的人們，他們以專一禪修而獲得。若想：我們這些被王事等散亂的在家人，稍加修習不能證悟意義。然而並非如此。在佛陀住世時，如國王有形精華（梵施王）和長者給孤獨等，雖然享受著圓滿的福德受用，如同財富就在膝上一般，這些在家人即便受用欲樂，也因生起正見智慧而越過煩惱之河，獲得了聖道。 若又想：那些往昔的人是積累了廣大福德資糧、根器銳利者，而我們福薄之人無法如是成就。對此： "已證法性諸聖者， 非如雨降從天來， 亦非如苗從地出， 昔時不過凡夫身。" 那些在家身份而具欲受用卻能現證法性之義的人們，並非從最初就自然具有極大福德、利根，不是無因從天而降，也不是如同從地下冒出的苗芽。那些往昔的補特伽羅最初也是依賴煩惱、為煩惱所轉的鈍根凡夫，但因為逐漸熟習善道，相續成熟後轉為利根而見到真諦，所以不應氣餒。

།ད་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སྤྱིའི་དོན་བསྡུས་པ་ནི། བསྙེངས་དང་བྲལ་བ་མང་དུས་གསོལ་ཅི་འཚལ། །ཕན་པའི་ གདམས་ངག་དོན་པོ་འདི་ལགས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་དུལ་མཛོད་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། ། སེམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས། །བསྙེངས་པ་ནི་འཇིགས་པའི་དོན་ཡིན་པས། རྒྱལ་པོ་ནི་སའི་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་ཚེ་འདིར་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྡིག་པ་ སྤངས་ཤིང་དགེ་བ་ལ་སྤྱད་པས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས། བསྙེངས་དང་བྲལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས། སྔར་རྗེས་དྲན་དྲུག་ནས་འཕགས་ལམ་ཡན་ ལག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་པས། ཁྱེད་ལ་ད་ ནི་མང་པོ་གསོལ་བར་བགྱི་མི་དགོས་ཤིང་ཅི་འཚལ་ཏེ་མི་འཚལ་ལོ། །མདོར་བསྡུ་ན། གང་ ཞིག་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ན་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་པའི་གདམས་ངག་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ སྙིང་པོ་གཙོ་བོ་ནི། སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྦྱོང་བ་འདི་ལགས་པས། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ རང་གི་ཐུགས་ཐུལ་བར་མཛོད་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཐུལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས་ཏེ། སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །ཞེས་དང་། རང་གི་ སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ དུལ་བ་ལ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་བསྒྲུབ་དགོས་ན། དེ་ལྟར་ མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལ་དེ་སྐད་གདམས་པ་གང་ལགས་དེའི། །བས་པར་དགེ་སློང་གིས་ ཀྱང་བགྱི་བར་དཀའ། །འདི་ལས་གང་ཞིག་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་དེའི། །ཡོན་ཏན་བསྟེན་པས་སྐུ་ཚེ་ དོན་ཡོད་མཛོད། །གོང་དུ་བསྟན་པ་མཐའ་དག་ནི་བསལ་ཏེ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བགྱི་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། 21-740 འཕགས་ལམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

現在總結上述所說的一切總義： "離畏懼者何須多言， 此乃利益教誡要義， 請您調伏自心尊者， 佛說心為諸法根本。" 畏懼是恐懼之義，大王具有大地之主的權勢，今生遠離恐懼，因斷惡行善，來世也離苦難恐懼，故稱"離畏懼者"而呼喚大王。從前所說的六念直至八正道等，已經說明了這些道理，因此不必也無需向您多說。 總之，若依止於相續能成為利樂因的教誡之要義，就是清凈心相續的煩惱，故請大王調伏自心。世尊說調伏心是一切法的根本，如說："調伏心為善"，又說："調伏自心者，此乃佛教法。" 若想：為調伏心須修持上述無量法門，如此則無力為之。對此： "如是教誡于您說， 連比丘亦難做到， 此中隨行一分德， 愿令壽命具意義。" 上述所說一切圓滿無餘，在凡夫階段即使比丘也難以做到，因為這是聖道行者的境界。

།དེས་ན་རང་གི་བློ་དང་འཚམས་པ་ཇི་ལྟར་ ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་སྐོར་རེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཅི་ནུས་ཅི་ ལྕོགས་སུ་བསླབས་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སྐུ་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་མཛོད་ཅིག ། ༈ ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་འཇུག་སྒོ་ཙམ་བསྟན་པ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ པ་ཕྱོགས་མཚོན་ཙམ་བསྟན་པ་ལ། ལམ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས། ༈ ལམ། དང་པོ་ལ། ལས་དང་ པོ་པའི་ས་བཤད་པ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་བཤད་པ། འཕགས་པའི་ས་བཤད་པ་རྣམས་ ལས། དང་པོ་ནི། ཀུན་གྱི་དགེ་བ་ཀུན་ལ་ཡི་རང་ཞིང་། །ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམ་ གསུམ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་བགྱི་སླད་ཡོངས་བསྔོས་ནས། །དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པའི་ གནས་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་གཞུང་ཚིག་གི་དངོས་སུ་མ་བསྟན་ཀྱང་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་ཡིན་ པས། དོན་ཐོབ་ཀྱིས་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཐུན་ མོང་གི་སྐབས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅེས་སོགས་གོང་དུ་བསྟན་ པ་སྐབས་འདིར་ཡང་དགོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་བགྱི་སླད་ཅེས་པའི་ཟུར་གྱིས་ བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་པ་བསྟན་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བ། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ ནས་དགྲ་གཉེན་མེད་པ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་རང་གཞན་ཀུན་གྱི་དགེ་ བ་མཐའ་དག་ཀུན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉིད་རང་གི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལེགས་ སྤྱད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དགེ་བ་བསྒྲུབས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་ བགྱིས་པ་དེ་དག་གཞན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཚིག་ 21-741 ཟིན་ལ་མི་གསལ་ཡང་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་རྒྱས་འདེབས་ དགོས་པ་[ཡང་]ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་སྤྱིའི་ལུགས་སོ།

因此，隨順自己的智慧，對於想要修習的任何一個法門等，隨力隨能學習，功德資糧將會增長，壽命也將具有意義，請如是而行。 大乘不共道與果之入門略說： 大乘不共道果略說分為道與果兩部分。 道： 首先分為初業地說明、勝解行地說明、聖地說明等。 其中初業地： "隨喜一切諸善業， 自身三門善所行， 為證佛果而回向。" 在初業階段，雖然文句中未直接說明依止大乘善知識和發菩提心的發心這兩點，但已在含義中暗示，因此應當依義補充。依止善知識，即如前所說共乘中依止善知識"修清凈行"等內容在此處也需要；由"為證佛果"一語的旁義表明需要發菩提心。 以依止善知識和安住菩提心為前行，精進于自身身語意三門的善行，隨喜他人善業，對境上無敵友之分，善業體性上無大小之別而隨喜一切有情的一切善業，以及以自身三門所修三種善行，隨喜他人善業，將這些迴向為利他獲得大菩提之因。 雖然文句中未明顯提及，這些也都需要以離戲空性見解印持，因為以空性攝持一切善業是大乘共同的傳統。

། དེ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། སྒོ་ གསུམ་དགེ་བ་ལ་རྩོལ་བ། གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། གཞན་དོན་དུ་དགེ་བའི་ རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། དེ་རྣམས་སྟོང་{པ་}ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ། ཆོས་དྲུག་པོ་ དེ་ནི་ཚོགས་ལམ་པའི་ཉམས་ལེན་དངོས་གཞི་ཡིན་ཞིང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་ཉམས་ སུ་ལེན་ཀྱང་། ཚོགས་ལམ་དུ་ནི་མ་གྲུབ་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་ལམ་དེ་དག་ལ་ སློབ་ཅིང་སྦྱོར་ལམ་དུ་གྲུབ་ཟིན་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཆེད་གཉེར་གྱིས་འབད་རྩོལ་ མི་དགོས་པར་རང་ཉིད་ངང་གིས་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཕེལ་བར་ འགྱུར་ན་ཚོགས་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་ལམ་དང་། ལས་དང་པོ་པའི་ས་དང་། དད་པའི་ས་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ །མོས་སྤྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ འདི་ཡིས་ཁྱོད། །སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལྷ་མི་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ མཛད་ནས། །དེའི་རྗེས་ནས་ཚོགས་ལམ་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསགས་ པའི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་རྒྱུས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པ་ན་ལུས་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ དགོས་པའི་དོན་ཆེན་པོའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བས། སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་ལུས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་གྱི་ནང་ཚན་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་ པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་བྱེད་དོ།

如是，依止大乘善知識、發菩提心、三門精進善業、隨喜他人善業、為利他而回向善根于菩提、以空性印持這些，這六法是資糧道的正行修持。 雖然在加行道也如是修持，但在資糧道是爲了成就尚未成就的方便而學習這些道，在加行道則是爲了增上已經成就的。當不需要刻意努力，自然而然增長一切善法的道之修持時，即是生起資糧道。資糧道、初業地、信地這三者是同義。 勝解行地說明： "以此善業諸功德， 無量世中為人天， 一切瑜伽得自在。" 其後，由於在資糧道積累廣大福德資糧的巨大善業功德，當你獲得加行道時，除非爲了重大利益需要特殊身體依託，否則不會轉生惡趣，而是在無量世中，即一切生世中轉生為人天等善趣身。在三摩地殊勝方面，是屬於世間的範疇，且證得法無我空性的明顯覺受成為瑜伽，並能自在掌控成就神通等共同功德的三摩地。

།དེ་ཡང་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ 21-742 དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒོམས་ པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་དང་ལུས་རྟེན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པས། འཇིག་རྟེན་ པའི་ལམ་ཡིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་ བྱེད་པར་བཤད་པས། ཚོགས་ལམ་ལས་འདས་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པར་སྟོན་ཅིང་། ཆོས་ ཉིད་{མངོན་སུམ་དུ་[དངོས་སུ་]མཐོང་བ་ཡིན་པས། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཉིད་{དོ་[ཡིན་ ནོ]། །འཕགས་པའི་ས་བཤད་པ་ནི། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་སྤྱོད་པ་ཡིས། ། འགྲོ་བ་ཉམས་ཐག་མང་པོ་རྗེས་བཟུང་སྟེ། །འཁྲུངས་ནས་ན་རྒ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་རྣམས། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་དེ་ནི་རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ། སྤངས་ཐོབ་གཉིས་ཀྱིས་ ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་བཟང་པོའི་ཚུལ་ དང་མཐུན་པར་བུ་ཡང་བཟང་པོར་འབྱུང་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གཟིགས་པའི་ ཐུགས་རྣམ་པ་མཐུན་ཞིང་རིགས་མཚུངས་པ་དང་། སྐུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་ གནས་ཀྱི་ལུས། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལུས་ནི་མཚན་དཔེས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ། ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འདིར་འདོད་ ཆགས་ཞེ་སྡང་གཉིས་མཚོན་བྱེད་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་ པའི་ཆེད་དུ་མི་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དབང་བསྒྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་ གཏོགས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ཤིང་། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་བཞི་རྩ་བ་ནས་ སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པའི་དངོས་གནས་ཀྱི་ལུས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ ཀྱི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བཞི་པོ་དེ་དག་མེད་དེ། ཁམས་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། འཕགས་པ་ 21-743 སྤྱན་རས་གཟིགས་{ཀྱི་[ཀྱིས་]སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ གནས་མཐའ་དག་ལས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པའི་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པས། འགྲོ་ བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམས་ཐག་པར་{འགྱུར་[གྱུར་]བ་མང་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ། ཐར་བའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ།

此外，依止專注欲界心、禪定和無色定的三摩地修習止觀，教示可轉生為世間心與善趣身，故為世間道；由於說明獲得空性明顯覺受的勝觀為瑜伽，表明已超越資糧道而為加行道；因為尚未真實現見法性，故是勝解行地。 聖地的解說： "如聖觀自在行持， 攝受眾多苦難眾， 生老貪慾與嗔恚。" 彼菩薩聖者的自利功德中，以斷證二者所獲功德為：生於佛種姓，如同善父之子亦為善子，與現見法性之心相應而種姓相同。身亦為真實菩薩身，意之自性身以相好莊嚴，與圓滿受用身相同。 斷德為：此處提到貪慾、嗔恚二者為能表，除了菩薩聖者為利他而不斷的煩惱和自在轉化的煩惱外，斷除一切煩惱，並從根本斷除生老病死四苦。因為真實菩薩聖者的身超越微塵之法，為意之自性，故無此四苦，因為已完全超越三界。如是，亦示現化身和願力所生等。 利生行持方式為：如聖觀自在在學道位時救護一切眾生脫離苦難處的行持般，以種種化身攝受眾多陷於痛苦的眾生，具足引導至解脫果位的廣大菩薩行持。

། ༈ འབྲས་བུ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ལ། ཞིང་ཁམས་དང་བཅས་ པའི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང་། འཕྲིན་ལས་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། བསལ་ ཏེ་སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །འོད་དཔག་མེད་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི། ། མགོན་པོ་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མཛོད། །སྔོན་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སོགས་ པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་ སྦྱོང་བར་མཛད་པས། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་ པའི་གནས་དང་། གཞན་སྣང་དུ་ཡང་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ བདེ་བ་དམ་པའི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་། རྟེན་ནི་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་གི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ། དུས་ཆད་པ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་འཚོ་ ཞིང་{བཞེས་[གཞེས་]པ་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པས་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་སྐུ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ ཀྱི་བར་དུ་འཚོ་ཞིང་{བཞེས་[གཞེས་]པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དུས་རྟག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ 21-744 རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅིག འདིར་ དཔེའི་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་འཆད་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ ཏེ། འདས་ཞེས་པ་ལྷ་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བར་དོགས་ནས་ལོ་ཙཱ་ བས་བླ་ཐབས་སུ་བསྣན་པའོ།

果位 解說大乘不共果位分為二：解說具剎土之所依差別和解說事業。 其中第一： "清凈佛剎中，世尊 如同無量光，愿成 世間怙主壽無量。" 往昔於三無數劫等中積累無量福德智慧資糧併發愿后，清凈佛土，故於佛自現智慧剎土密嚴凈土以及他現中之極樂凈土等成就圓滿正覺之處，超勝其他世界，成為殊勝安樂圓滿之處。 所依為佛自現智慧身，以相好莊嚴，無有時限而恒時住世，為十地菩薩眷屬轉無餘圓滿法輪，圓滿受用諸法，故稱受用圓滿身。如同世尊無量光佛住世乃至輪迴際，愿王亦如是成就世間怙主壽命無量、恒時無變之受用圓滿身的佛果位。 此處提到"世尊"是為解說果位功德，"尊"字是譯師為避免與天主等名號混淆而權宜增加。

།དེ་ཡང་བྷ་ག་བཅོམ་པ་དང་། སྐལ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་། ཝན་ ལྡན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་ནི་སྐལ་ལྡན་དུ་འགྱུར་བས། བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་ ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་དེ་ལ་སྐལ་ཞེས་བྱ། །དེ་ཡང་ བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བཟོད་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དུས་གསུམ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཞན་དོན་འཕྲིན་ ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབད་མེད་དུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་{སུམ་ }ཚོགས་{པ་}རྣམས་སོ། །འཕྲིན་ལས་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ ནི། ཤེས་རབ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཏོང་འབྱུང་གྲགས་ཆེན་དྲི་མ་མེད། །ལྷ་ཡུལ་ནམ་མཁའ་དང་ནི་ ས་སྟེང་རྒྱས་མཛད་ནས། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དབང་པོ་དང་མཚམས་ པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པར་བསྐོར་བར་མཛད་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་རྣམ་དཀར་གྱི་ དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་འགོད་པར་མཛད་{དོ[དེ]། །ཤེས་རབ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་ སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པ་དང་། མཁས་པས་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ ཡིན་པས། གྲགས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། མི་དགེ་ 21-745 བས་མ་གོས་པ། ཉོན་མོངས་པས་མ་གོས་པ། བདེན་འཛིན་གྱིས་མ་གོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་ བའི་རྩ་བ་ལྷ་ཡུལ་དང་། ནམ་མཁའ་གནོད་སྦྱིན་རྒྱུ་བའི་གནས་དང་། ས་སྟེང་གི་ཡུལ་དང་། {དཔེ་[དེས་]མཚོན་ནས། ས་འོག་གི་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྒྱས་ པར་མཛོད་ཅིག །དབྱེ་བ་ལ། མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཐར་པ་ལ་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ལས། མཐོ་ རིས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ་ནི། ས་ལ་མི་དང་མཐོ་རིས་ལྷ་ནི་ན་ཆུང་མཆོག །བདེ་དགས་ དགའ་བ་ངེས་པར་རབ་ཏུ་ཞི་མཛད་དེ། །ས་ལ་མིའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཉེ་ བར་ཞི་བའི་དགའ་བདེ་དང་། མཐོ་རིས་ལྷ་ནི་ལྷའི་ན་ཆུང་མ་དང་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་ བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མཐོ་རིས་ ཀྱི་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའོ།

以下是完整直譯： 其中"薄伽"是降伏義，"梵"是具德義，"世尊"即成為具德者，是降伏四魔及具足福德之意。如雲： "自在與妙相， 吉祥及名聲， 智慧與精進， 圓滿此六德。" 其中，由禪定波羅蜜得自在圓滿，由安忍波羅蜜得妙相圓滿，由佈施波羅蜜得吉祥圓滿，由持戒波羅蜜得名聲圓滿，由智慧波羅蜜得三世無礙智慧圓滿，由精進波羅蜜得利他事業圓滿、無勤任運不斷的精進圓滿。 解說事業分為體性和分類二者。其中第一： "智慧持戒佈施生大名無垢， 遍滿天界虛空及地上， 佛陀隨諸眾生根機轉無餘法輪，令諸眾生安住于清凈善根。" 智慧、持戒、佈施等，是聖者所喜、智者所贊之境，故生大名聲，無垢即無不善染污、無煩惱染污、無實執染污。愿如是善根遍滿天界、虛空夜叉行處、地上諸處，以此為例，愿遍滿地下龍等三界世間。 分類中，安立於增上生樂、安立於聲聞緣覺解脫、安立於佛菩提三者中，安立於增上生樂為： "地上人天少女勝， 安樂歡喜定寂滅。" 地上人之痛苦聚滅除的喜樂，天界天人與天女嬉戲等樂增長，決定滅除痛苦，即是安立於增上生樂。

།དེ་ཡང་ཐར་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་མཐོ་རིས་ཙམ་ལ་འགོད་པ་དང་། སྐལ་ལྡན་གྱི་ཐར་པའི་ལམ་སྟེགས་སུ་མཐོ་རིས་ལ་འགོད་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། ། ཉན་རང་གི་ཐར་པ་ལ་འགོད་པ་{ན[ནི]། ཉོན་མོངས་ཉམ་ཐག་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀྱི་ འཇིགས་བསྐྱེད་དང་། །འཆི་བ་ཞི་མཛད་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ ཐར་པའི་ལམ་བསྟན་པས། འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་རྣམས་ཞི་བར་མཛད་པ་སྟེ། ན་ བ། རྒས་པ། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། འདོད་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་{པ་ལ[པའོ།]། འདི་ནི་ཐར་པའི་སྐལ་བ་ ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་བརྙེས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མིང་ ཙམ་ཞི་ལ་མི་གཡོ་བ། །མི་བགྲེས་ནོངས་པ་མི་མངའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པར་མཛོད། །འདི་ན་ རིགས་ངེས་མ་ངེས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཐེག་ཆེན་པའི་སྐལ་{བ་}ཅན་རྣམས་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཡང་ཡིན་ 21-746 ལ་དབང་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདྲེན་པ་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གོ་ འཕང་བརྙེས་པར་བྱས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་རགས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་ལ་ནི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་། ཟག་ མེད་ཀྱི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལུས་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་{ཆོས་} འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན། འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཞད་མ་དག་པ་ཅུང་ཟད་ ཡོད་པས། འཇིག་རྟེན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་རྣམས། གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་{པའི་[པས་]མིང་ཙམ་གྱིས་ སྟོན་པ་ཡིན་ཅིང་། སྤང་བྱ་སྒྲིབ་སོགས་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་རྟག་པའི་ སྐུ་སྟེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་འགྱུར་ནས་བགྲེས་པར་མི་འགྱུར། ནོངས་པ་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་མི་མངའ་བ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ གོ་འཕངས་བརྙེས་པར་མཛོད་ཅིག །ཅེས་གདམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གདུལ་བྱ་སངས་རྒྱས་ ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་བསྟན་པའོ། ། ༄། །གཞུང་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན། གཞུང་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་ནི་གསུམ་སྟེ། བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་ནི། བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ལ་བསྐུར་བ་རྫོགས་སོ།

以下是完整直譯： 其中有無解脫緣分者安立於僅是增上生，以及有緣者以增上生為解脫道階梯兩種。 安立於聲聞緣覺解脫為： "煩惱疲憊眾生群生怖， 令死寂滅。" 為煩惱疲憊眾生開示解脫道，令生死怖畏寂滅，即病、老、遇不悅、所欲求不得等皆得寂滅，此為安立於聲聞緣覺菩提。此是為雖有解脫緣分而暫時無成佛緣分者而說。 安立於佛菩提為： "獲得勝王位， 出世僅名寂不動， 愿得無老無過位。" 此中無論是定性或不定性，凡具大乘緣分者，既是勝者又是王，因為是世間導師之王。獲得如是果位即是出世間。若問：聲聞緣覺聖者豈非也是出世間？彼等雖就粗分而言是出世間，然彼等尚有無明習氣地、無漏業、意之自性身、不可思議法之死生，故有輪迴煩惱未盡凈少許，故非極出世間。 諸佛身語意事業不為他境，故僅以名示現，所斷障等一切寂滅，不動即常身，彼不經蘊聚變化而衰老，無過即不示現無常相而涅槃，愿獲得具此等功德之報身果位。以如是教誡方式宣說安立所化于佛果之事業。 論典圓滿義 論典圓滿義有三：宣說論典名稱為：《致友書》，大阿阇黎聖龍樹致贈國王善行樂王圓滿。

། །།འགྱུར་བྱང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་ པོ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་བ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ ཕབ་པའོ། །འགྱུར་གྱི་ཡོན་བདག་ལ་གདམས་པ་ནི། དགེ་བཤེས་ཀླུ་ཡིས་གདམས་པའི་ཆར་ རྒྱུན་འདིས། །མི་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་མཚོ་རྒྱས་ནས། །རྒྱལ་སྲིད་འཁོར་གྱི་ཉ་སྦལ་མང་ པོ་དག །སྐྱབས་མཛད་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་སྐོང་བར་སྨོན། །ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་འགྱུར་བྱེད་ལོ་ཙཱ་ བས་སྦྱར་བའོ།

以下是完整直譯： 譯跋：由印度堪布薩瓦嘎雅德瓦（सर्वज्ञदेव，Sarvajñadeva，一切智天）和大校譯師班德賢勝譯師翻譯並校定。 對譯經施主的教誡： "龍尊師教雨流此， 君王心湖漲盈已， 王政眷屬魚蛙眾， 愿作依怙滿所愿。" 後兩者為譯師所作。

།{དེ་ལྟར་[འདི་སྔོན་]འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི། །གསུང་གི་བདུད་རྩིའི་ཉིང་ 21-747 ཁུ་ཡིས། །བདེ་སྤྱོད་རྒྱལ་པོ་སྨིན་མཛད་ལྟར། །{གདམས་ངག་གསུང་གི་བདག་དོན་རྙེད། ། [དེ་དོན་གསལ་བར་བཀྲལ་བ་ཡིན། །]ཚུལ་འདི་ས་སྤྱོད་{ཀུན་གྱི་གཙོ[ཕུན་སུམ་ཚོགས]། ། རྒྱལ་ཐབས་ཀུན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བས། །དོན་གཉེར་ཀུན་ལ་ཕན་པ་དང་། །འཕགས་པའི་ མཆོག་ཀུན་དགྱེས་ཕྱིར་སྦྱར། །དེ་ལྟར་ཆོས་དོན་དྲི་མེད་ཉི་མའི་སྣང་བ་ཡིས། །འགྲོ་འདི་ རྒུད་པའི་མུན་པ་བསལ་ཏེ་ཐེག་མཆོག་ལམ། །གེགས་མེད་{མངོན་[སྔོན་]གྱུར་རང་གཞན་ དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །འགྱུར་མེད་མཆོག་གི་སྐུ་ཡི་འགྲོ་དོན་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །{ཅེས་སློབ་ དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གྱིས་མཛད་པའི་བཤེས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཞེས་བྱ་བའི་ཊཱིཀྐ་ འདི་ནི། རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་ཞལ་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ས་སྐྱོང་ཀུན་ གྱི་དབང་ཕྱུག །གཙང་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བགྱིས་པ་ཡིན་པས། འདིས་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་མངྒལཾ། །} འདིའི་མ་ཡིག་ནི་འཛམ་ཐང་པར་ཤིང་དང་འབྲས་དཔེ་རྙིང་ཕྱི་ལ།༡༤༡ གཉིས་ཡིན། རྟགས་འདི་འཛམ་ཐང་པར་ཤིང་ཁོ་ན་ལ་ཡོད། { } རྟགས་འདི་འབྲས་དཔེ་རྙིང་ཁོ་ན་ལ་ཡོད། [ ] རྟགས་འདི་དོགས་པ་ཡོད་རིགས་རྣམས་ཟུར་དུ་བཅོས་ཁུལ་བྱས་ཡོད། ( ) རྟགས་འདི་དཔེ་གཉིས་མི་འདྲ་ས་བདམ་བཀོད་བྱས་ཆོག །སྔོན་མ་འཛམ་ཐང་དང་ཕྱི་མ་འབྲས་དཔེ་རྙིང་ཡིན། { [ ] ཇོ་ནང་དཔེ་ཚོགས་བསྐྱར་ཞུ་གཉིས་པ། ཐུབ་དབང་། ཁམ་པོ། གསུང་སྙན། དཔེ་གཟུགས་ཇུས་འགོད་པ། ངག་དབང་གསུང་སྙན།

以下是完整直譯： 如是，如同往昔聖者龍樹之 語言甘露精華以 令安樂王成熟般 獲得教言語之自利 此義明晰作解釋 此理地上諸主尊圓滿 勝過一切王道法 為利一切求法者 及令聖者尊歡喜而著述 如是以無垢法義日光明 除此眾生衰敗暗后入勝乘道 無礙現前自他二利任運成 愿不變勝身利生事業廣 此乃大阿阇黎聖者龍樹所造《致友書》之註釋，乃依據至尊一切智者達拉那他之口授，由統領諸地主之主尊藏地司政豐德南嘉記錄而成。愿此亦成為遍知覺囊派教法廣大之因。一切吉祥。 此文底本為贊塘版木刻本與布達拉宮舊抄本兩種，頁碼141。 此符號{ }僅見於贊塘版木刻本。 此符號[ ]僅見於布達拉宮舊抄本。 此符號( )表示有疑處另作修改。 此符號{ [ ]表示兩版本不同處可選，前者為贊塘本，後者為布達拉宮舊抄本。 覺囊典籍再版第二輯·能仁·甘珀·美言 版式設計：阿旺美言