logrosgragspa0504_因類學總義心要略述

昂旺羅卓扎巴大師教言集JNLD47བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 5-218 ༄༅། །བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་སུ་ བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །རྨད་བྱུང་ཐུ༷བ་བསྟན༷་ཀེ་ལ་ཤ་ཡི་རི། །ལུང་རིགས་འོད་དཀར་སྣང་བའི་དགེ༷་ ལེ༷གས་ཀྱིས། །རབ་གསལ་སྣང་བ་རྒྱ༷་མཚོ༷་འགྱེད་མཁས་པ། །འཇམ་དབྱངས་མི་ཡི་རྣམ་རོལ་ གང་དེ་རྒྱལ། །རྣམ་མང་ཚོ༷གས་གཉི༷ས་དཔལ་གྱིས་ཡོངས་མཛེས་ཤིང་། །ཟབ་དང་རྒྱ༷་ཆེའི་དེ་ ཉིད་མངོན་སུམ་གཟིགས། །རླབས་ཆེན་མངོན་རྟོགས་མཚོ༷་ཀློང་རྡོལ་བའི་རྗེ། །བཀའ་དྲིན་ མཚུངས་མེད་བླ་མ་སྙིང་དབུས་བཞུགས། །ཚད་དགོངས་གཙོར་བྱས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་ དོན། །ཕྱོགས་བསྡུས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གསུང་རབ་ལས། །བློ་ལ་འཆང་བདེའི་བསྡུས་དོན་ ཙམ་གྱི་ཆ། །འདི་ན་འགོད་པར་འདོད་པའི་སྤྲོ་བ་སྐྱེས། ། དེ་ལ་འདིར་བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུས་དོན་ལ། དབྱེ་གཞི་ཤེས་བྱ་བཤད་ པ། ཤེས་བྱའི་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ལ། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད། ཤེས་བྱ་དང་དོན་གཅིག་པ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད། སྤྱིར་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་གྱི་གོ་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཀ་བུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། (བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་ 5-219 མཚན་ཉིད་རེད། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རེད། ཤེས་བྱ་མཚོན་བྱ་རེད། གང་གི་མཚོན་བྱ་ཡིན་ན་བློའི་ ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་མཚོན་བྱ་རེད། བུམ་པ་མཚན་གཞི་རེད། གང་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་གཞི་རེད། དེ་གསུམ་ མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཞིག་ཡིན་ནི་རེད། ཤེས་བྱའི་རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་མཚན་ཉིད་རེད། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རེད། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་མཚོན་བྱ་རེད། གང་གི་མཚོན་བྱ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་རྫས་ཡོད་ ཆོས་གསུམ་ཚང་བའི་མཚོན་བྱ་རེད། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་དེ་མཚན་གཞི་རེད། གང་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་གཞི་རེད། དེ་གསུམ་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཞིག་ཡིན་ནི་རེད། དེས་འགྲེས། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་བཏགས་ཡོད་ཆོས་ གསུམ་ཚང་བ་མཚན་ཉིད་རེད། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད་རེད། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་ རུང་གི་མཚོན་བྱ་དེ་མཚོན་བྱ་རེད། གང་གི་མཚོན་བྱ་ཡིན་ན། བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བའི་མཚོན་ བྱ་

【現代漢語翻譯】 《昂旺洛卓扎巴大師教言集JNLD47——攝類學總義之精要簡編》 《攝類學總義之精要簡編》 《攝類學總義之精要簡編》 奇哉！殊勝釋迦教法如雪山， 聞思之光普照吉祥， 善巧演說如海般深廣， 文殊化身之人王勝。 無邊資糧智慧二莊嚴， 深廣法性如實親見。 證悟如海浪濤洶涌之尊主， 無等恩師安住於我心。 以量論為首，善說精要義， 總集於妙音上師之論著中。 為易於理解，僅取攝類義， 於此略作闡述，心生歡喜。 於此，為使攝類學之總義明確，並使諸法之體性得以清晰顯現，故作此《寶燈論》之簡要闡釋，其內容包括：所知之分類、所知之差別。 首先，闡述所知之體性、與所知同義者，以及它們的體性。總的來說，從名稱、所詮、所依三個方面來理解其含義。首先，『能成為心識之對境』是所知之體性，其例子包括柱子、瓶子等一切法。（『能成為心識之對境』是體性，是何者之體性？是所知之體性。所知是所詮，是何者之所詮？是『能成為心識之對境』之所詮。瓶子是所依，是何者之所依？是所知之所依。此三者即是名稱、所詮、所依。具足所知之實有法三種特性的，是體性，是何者之體性？是所知之體性之體性。所知之體性是所詮，是何者之所詮？是具足所知之實有法三種特性之所詮。『能成為心識之對境』是所依，是何者之所依？是所知之體性之所依。此三者即是名稱、所詮、所依。此可類推。具足『能成為心識之對境』之假有法三種特性的，是體性，是何者之體性？是『能成為心識之對境』之所詮之體性。『能成為心識之對境』之所詮是所詮，是何者之所詮？是具足『能成為心識之對境』之假有法三種特性之所詮。

【English Translation】 《Collected Teachings of Ngawang Lodro Drakpa JNLD47 - A Concise Compilation of the Essence of General Topics in Collected Subjects》 《A Concise Compilation of the Essence of General Topics in Collected Subjects》 《A Concise Compilation of the Essence of General Topics in Collected Subjects》 Marvelous! The Victorious Shakya's teachings are like Mount Kailash, The light of learning and reasoning illuminates auspiciousness. Skillful in expounding like a vast ocean, May the King who is the embodiment of Manjushri be victorious. Adorned with the glory of manifold accumulations of merit and wisdom, Directly seeing the profound and vast suchness. Lord who bursts forth with great realization like an ocean's waves, May the incomparable kindness of the Lama reside in my heart. Prioritizing valid cognition, the essence of excellent explanations, Collected from the scriptures of the gentle-voiced Lama. For ease of comprehension, only taking the meaning of Collected Subjects, Here I wish to write a brief explanation, generating joy. Here, in order to clearly define the general topics of Collected Subjects and to clearly reveal the nature of all phenomena, this is a brief explanation of the 'Jewel Lamp Treatise', which includes: the classification of knowable objects, and the distinctions of knowable objects. First, the nature of knowable objects, what is synonymous with knowable objects, and their natures. In general, understanding the meaning of name, object signified, and basis, from three aspects. First, 'that which can be an object of mind' is the nature of knowable objects, examples of which include pillars, vases, and all other phenomena. ('That which can be an object of mind' is a nature, the nature of what? It is the nature of knowable objects. Knowable objects are the signified, the signified of what? It is the signified of 'that which can be an object of mind'. A vase is the basis, the basis of what? It is the basis of knowable objects. These three are name, object signified, and basis. That which possesses the three characteristics of a truly existent phenomenon of knowable objects is a nature, the nature of what? It is the nature of the nature of knowable objects. The nature of knowable objects is the signified, the signified of what? It is the signified of that which possesses the three characteristics of a truly existent phenomenon of knowable objects. 'That which can be an object of mind' is the basis, the basis of what? It is the basis of the nature of knowable objects. These three are name, object signified, and basis. This can be inferred. That which possesses the three characteristics of an imputedly existent phenomenon of 'that which can be an object of mind' is a nature, the nature of what? It is the nature of the signified of 'that which can be an object of mind'. The signified of 'that which can be an object of mind' is the signified, the signified of what? It is the signified of that which possesses the three characteristics of an imputedly existent phenomenon of 'that which can be an object of mind'.

---

རེད། ཤེས་བྱ་དེ་མཚན་གཞི་རེད། གང་གི་མཚན་གཞི་ཡིན་ན་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་མཚོན་བྱའི་མཚན་གཞི་རེད། དེ་གསུམ་ མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཡིན་ནི་རེད། དེས་འགྲེས་སོ། །དངོས་པོ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡིན་ཚད་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ པ་མེད་ནི་རེད། དེས་འགྲེས། དངོས་པོ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་གཟུགས་མ་ཡིན་ནི་ རེད། དེས་འགྲེས།)། གཉིས་པ་ནི། (འདིའི་དོན་གཅིག་ཚུལ། ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཡིན་ཁྱབ་པ་མཉམ་པ་དེ་དོན་གཅིག་པའི་གོ་ དོན་རེད། ཡོད་པ་སོགས་ནི་ཤེས་བྱ་དང་དོན་གཅིག་དངོས་ཡིན། བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ནི་ཤེས་བྱ་དང་དོན་གཅིག་པ་འདྲ་བ་ཙམ་ རེད། དེའི་ཚུལ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཞི་གྲུབ་སོགས་ལ་དེས་འགྲེས། བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ན་བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་བུམ་པ་དེ་འཇོག་ པ་སོགས་ཀ་བ་དང་ཐ་དད་སོགས་ལ་འགྲེས།) དེ་དང་དོན་གཅིག་དངོས་ནི། ཡོད་པ། གཞི་གྲུབ། གཞལ་ བྱ། དམིགས་པ། ཆོས་རྣམས་དང་། དེ་དང་དོན་གཅིག་པ་འདྲ་བ་ནི། བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ སོགས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཚད་མས་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད། ཚད་མས་གྲུབ་པ། གཞི་གྲུབ་ 5-220 ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ། གཞལ་བྱའི་མཚན་ཉིད། ཚད་མས་སྒྲོ་འདོགས་ གཅོད་པར་བྱ་བའི་གཞི། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད། རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད། དེ་དག་གི་མཚན་གཞི་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། ། བཞི་པ་ནི། (སྤྱིར་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་སོགས་ནི་དོན་དངོས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གོ་བྱེད་དུ་འཇོག ཤེས་བྱ་སོགས་ནི་མིང་ ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་གོ་བྱར་འཇོག) སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ནི་སོ་སོར་གོ་བྱེད་འཇོག་བྱེད་མཚོན་བྱེད་དང་། མཚོན་བྱ་ནི་སོ་སོར་གོ་བྱ་འཇོག་བྱ་མཚོན་བྱ་དང་། མཚན་གཞི་ནི་སོ་སོར་གོ་གཞི་འཇོག་ གཞི་མཚན་གཞི་ཞིག་གོ།(ཡིན་འགོད་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ། མིན་འགོད་བློའི་ཡུལ་དུ་ བྱ་རུང་མིན་ན་ཤེས་བྱ་མིན་པས་ཁྱབ། ཡོད་འགོད་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་ཡོད་པས་ཁྱབ། མེད་འགོད་བློའི་ཡུལ་ དུ་བྱ་རུང་མེད་ན་ཤེས་བྱ་མེད་པས་ཁྱབ། དེས་འགྲེས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ན་བློས་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་ཡིན་པས་ཁྱབ། མིན་འགོད། ཡོད་ འགོད། མེད་འགོད་གསུམ་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱ།) མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་འགོད་མིན་འགོད་ཡོད་འགོད་ མེད་འགོད་སྟེ་བཞི། མཚོན་བྱ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞི་དང་། (མ་ཁྱབ་པ་ནི། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཤེས་བྱའི་ མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ། ཁྱབ་ཆེས་པ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པ། སྐད་ཅིག་མ་རྟ

【現代漢語翻譯】 是的，所知是基（མཚན་གཞི་）。什麼是基呢？是心識所能認知的對境之基。這三者是名、所名、基三者。這樣解釋。 如果是事物，則必然是因，因為凡是事物，沒有不是因的。這樣解釋。如果是事物，則不一定是色法，因為識是事物，但不是色法。這樣解釋。 第二，（此處的「同義」是指：任何法，如果彼此互為周遍，則稱為「同義」。「有」等與所知是同義詞。「瓶」和「異於瓶」與所知只是相似的同義詞。其方式是：如果某事物是所知，則必然是「有」，如果是「有」，則必然是所知。基、成立等也用此解釋。如果某事物與瓶相異，則必然是所知，但如果某事物是所知，則不一定與瓶相異，例如瓶本身，或者與柱子相異等。）與此同義的事物是：有、基、成立、能量、對境、法。與此相似的同義詞是：與瓶相異等。 第三，量所緣的定義；量所成立的定義；基所成立的定義；量所應證成的定義；所量（གཞལ་བྱ）的定義；量所應破除增益之基；對境的定義；執持自性的定義；法的定義。這些的基也是一切法。 第四，（一般來說，心識所能認知等，是從事物本身的實有性方面來理解；所知等，是從名稱術語的方面來理解。）一般來說，定義是各自的能詮、立名、所表；所表是各自的所詮、所立、所表；基是各自的所依、所立、基。（如果肯定心識所能認知，則必然是所知；如果否定心識所能認知，則必然不是所知；如果肯定心識所能認知存在，則必然是所知存在；如果否定心識所能認知存在，則必然是所知不存在。這樣解釋。即如果某事物是所知，則必然是心識所能認知。否定、肯定存在、否定存在三種情況也如此。）從定義方面來說，有肯定、否定、肯定存在、否定存在四種情況。從所表方面來說，也有這四種情況。（不周遍的例子：如果將「具有作用能力」作為所知的定義。過於周遍的例子：如果將「心識所能認知」作為事物的定義，這是不可能的。剎那性等。）

【English Translation】 Yes, knowable is the basis (mishan gzhi). What is the basis? It is the basis of an object that can be cognized by the mind. These three are name, named, and basis. This explains it. If it is a thing, then it must be a cause, because everything that is a thing is not without a cause. This explains it. If it is a thing, then it is not necessarily a form, because consciousness is a thing, but it is not a form. This explains it. Second, (Here, 'synonymous' means: any dharma that is mutually pervasive is called 'synonymous'. 'Existence' etc. are synonymous with knowable. 'Pot' and 'other than pot' are only similar synonyms with knowable. The way is: if something is knowable, then it must be 'existent', and if it is 'existent', then it must be knowable. Basis, established, etc. are also explained in this way. If something is different from a pot, then it must be knowable, but if something is knowable, then it is not necessarily different from a pot, such as the pot itself, or different from a pillar, etc.) Things that are synonymous with this are: existence, basis, established, energy, object, dharma. Similar synonyms are: different from pot, etc. Third, the definition of object of valid cognition; the definition of what is established by valid cognition; the definition of what is established as a basis; the definition of what should be proven by valid cognition; the definition of object to be measured (gzhal bya); the basis for cutting off superimpositions by valid cognition; the definition of object; the definition of holding one's own nature; the definition of dharma. The basis of these is also all dharmas. Fourth, (Generally speaking, what can be cognized by the mind, etc., is understood from the aspect of the real existence of things themselves; knowable, etc., is understood from the aspect of mere names and terms.) In general, definition is the respective signifier, designator, and symbol; the signified is the respective signified, designated, and symbol; the basis is the respective support, established, and basis. (If it is affirmed that the mind can cognize, then it must be knowable; if it is denied that the mind can cognize, then it must not be knowable; if it is affirmed that the mind can cognize existence, then it must be that knowable exists; if it is denied that the mind can cognize existence, then it must be that knowable does not exist. This explains it. That is, if something is knowable, then it must be cognizable by the mind. The three cases of negation, affirmation of existence, and negation of existence are also done in this way.) From the aspect of definition, there are four cases: affirmation, negation, affirmation of existence, and negation of existence. From the aspect of what is signified, there are also these four cases. (An example of non-pervasiveness: if 'having the ability to function' is taken as the definition of knowable. An example of being too pervasive: if 'what can be cognized by the mind' is taken as the definition of a thing, this is impossible. Momentariness, etc.)

---

ག་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུ།) མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆེས་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ངེས་ པར་དགོས། ཇི་སྐད་དུ། མ་ཁྱབ་ཁྱབ་ཆེས་མི་སྲིད་གསུམ། །མཚན་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྤྱི་སྐྱོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གི་མཚོན་བྱ་ལས་ཁྱབ་ཆེས་པ་དང་དེ་ལས་ཁྱབ་ ཆུང་བ་གང་ཡང་མིན་པར་ཡིན་ཁྱབ་པ་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚོན་བྱའི་གོ་དོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཞིག་གོ།རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ནི། སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ། རང་གི་མཚན་གཞིའི་སྟེང་ དུ་གྲུབ་པ། རང་གི་མཚོན་བྱ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་མི་བྱེད་པ་དང་གསུམ། བཏགས་ ཡོད་ཆོས་གསུམ་ནི། སྤྱིར་མཚོན་བྱ་ཡིན་པ། རང་གི་མཚན་གཞིའི་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ། རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་མཚོན་བྱ་མི་བྱེད་པ་དང་གསུམ་དེའོ། ། 5-221 གཉིས་པ་ཤེས་བྱའི་དབྱེ་བ་ལ། མཚན་མཚོན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་ དབྱེ་བ། འགལ་འབྲེལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། རྟག་དངོས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། རང་སྤྱི་གཉིས་ སུ་དབྱེ་བ། བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་དུ་ དབྱེ་བ། རྫས་ཆོས་ལྡོག་ཆོས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། མངོན་ལྐོག་ གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། དགེ་ མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའོ། ། དང་པོ་ལ། (བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་དེ་མཚན་ཉིད་རེད། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རེད། ཤེས་བྱ་དེ་ མཚོན་བྱ་རེད། གང་གི་མཚོན་བྱ་ཡིན་ན་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་གི་མཚོན་བྱ་རེད། ཀ་བུམ་སོགས་མཚན་གཞི་རེད། གང་གི་མཚན་ གཞི་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་གཞི་རེད། དེ་གསུམ་མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་ཞིག་ཡིན་ནི་རེད། དེས་འགྲེས་སྦྱར། ཚད་མས་གྲུབ་ པ་དང་ཡོད་པ་སོགས་ལ།) མཚན་ཉིད། མཚོན་བྱ། མཚན་མཚོན་མ་ཡིན་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བློའི་ ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ། མཚོན་བྱའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ ཤེས་བྱ་སོགས་སོ། ། གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ། མཚན་ཉིད་མ་ ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཤེས་བྱ་ཀ་བུམ་གཉིས་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ། མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་རུང་རྟག་དངོས་གཉིས་སོགས་སོ། །རྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་ བ་ཁྱོད་ཡིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་པས་ཁྱབ། མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་མིན། དེ་ཡིན་ན་དེ་ ཡིན་པས་ཁྱབ། བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་ཚང་བ་ཁྱོད་མིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་པས་ 5-222 ཁྱབ། མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱ་ཡིན། དེ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ར

【現代漢語翻譯】 必須具備一個沒有『不遍、遍過、不可能』這三種過失的定義。（如以『所知』作為『柱子』的定義）。正如所說：『不遍、遍過、不可能，是所有定義的共同過失。』因此，定義是指：與自己的所定義對象，既不遍過，也不不遍，而是以周遍相等的方式，成為自己所定義對象的含義。 實有法三法：通常是定義，在自己的基上成立，不做自己所定義之外的定義。假有法三法：通常是所定義，在自己的基上成立，不做自己定義之外的所定義。 第二，關於所知（shes bya，object of knowledge）的分類：分為定義和所定義兩種；分為共同和差別兩種；分為相違和相關兩種；分為常和實兩種；分為自和共兩種；分為二諦（bden pa gnyis，two truths）兩種；分為遍計所執（kun btags，totally imputed phenomena），依他起（gzhan dbang，dependent phenomena），圓成實（yongs grub，perfected phenomena）三種；分為實法和反體法兩種；分為否定和肯定兩種；分為顯和隱兩種；分為境和有境兩種；分為一和異兩種；分為善、非善和無記三種。 第一種，（能成為心識對境的，是定義。是哪個的定義呢？是所知的定義。所知是所定義。是哪個的所定義呢？是能成為心識對境的所定義。柱子、瓶子等是基。是哪個的基呢？是所知的基。這三者是定義、所定義、基三種。這樣解釋。對於由量成立的和存在等）。定義、所定義、非定義所定義三種。 第一種是：具足實有法三法，定義的定義，基是能成為心識對境等。 第二種是：具足假有法三法，所定義的定義，基是所知等。 第三種分為兩種：第一種是：不具足實有法三法，非定義的定義，基是所知、柱子、瓶子等。 第二種是：不具足假有法三法，非所定義的定義，基是能成為心識對境、常、實等。具足實有法三法是你，如果是你，則周遍是你。定義不是定義。如果是它，則周遍是它。不具足假有法三法不是你，如果是你，則周遍是你。所定義是所定義。如果是它，則周遍是它。

【English Translation】 It must necessarily possess a definition that is free from the three faults of 'non-pervasion, over-pervasion, and impossibility.' (Like defining 'pillar' as 'knowable'). As it is said: 'Non-pervasion, over-pervasion, and impossibility are the common faults of all definitions.' Therefore, a definition is: that which, in relation to its definiendum, is neither over-pervasive nor non-pervasive, but becomes the meaning of its definiendum in a manner of equal pervasion. The three characteristics of substantially existent phenomena (rdzas yod chos gsum): generally, it is a definition; it is established on its own basis; it does not define anything other than its definiendum. The three characteristics of nominally existent phenomena (btags yod chos gsum): generally, it is a definiendum; it is established on its own basis; it does not become a definiendum other than its definition. Secondly, the divisions of knowable (shes bya): divided into definition and definiendum; divided into general and specific; divided into contradictory and related; divided into permanent and real; divided into self and common; divided into the two truths (bden pa gnyis); divided into the three: totally imputed phenomena (kun btags), dependent phenomena (gzhan dbang), and perfected phenomena (yongs grub); divided into substantially existent phenomena and counter-phenomena; divided into negation and affirmation; divided into manifest and hidden; divided into object and subject; divided into one and different; divided into virtuous, non-virtuous, and neutral. The first, (That which can be an object of mind is a definition. Whose definition is it? It is the definition of knowable. Knowable is the definiendum. Whose definiendum is it? It is the definiendum of that which can be an object of mind. Pillar, vase, etc., are bases. Whose bases are they? They are the bases of knowable. These three are definition, definiendum, and base. Thus explained. Regarding that which is established by valid cognition and existence, etc.). Definition, definiendum, and non-definition/non-definiendum are the three. The first is: possessing the three characteristics of substantially existent phenomena, the definition of definition, the base is that which can be an object of mind, etc. The second is: possessing the three characteristics of nominally existent phenomena, the definition of definiendum, the base is knowable, etc. The third is divided into two: the first is: not possessing the three characteristics of substantially existent phenomena, the definition of non-definition, the base is knowable, pillar, vase, etc. The second is: not possessing the three characteristics of nominally existent phenomena, the definition of non-definiendum, the base is that which can be an object of mind, permanent, real, etc. Possessing the three characteristics of substantially existent phenomena is you, if it is you, then it is pervaded by you. Definition is not definition. If it is it, then it is pervaded by it. Not possessing the three characteristics of nominally existent phenomena is not you, if it is you, then it is pervaded by you. Definiendum is definiendum. If it is it, then it is pervaded by it.

---

ྫས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་ བ་ཁྱོད་མིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་པས་ཁྱབ། མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཡིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ ཁྱོད་ཡིན་དགོས། བཏགས་ཡོད་ཆོས་གསུམ་མ་ཚང་བ་ཁྱོད་ཡིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་པས་ ཁྱབ། མཚོན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཁྱོད་མིན། ཁྱོད་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་དགོས་སོ། །གཞི་གྲུབ་ན་མཚན་ མཚོན་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་བོ། ། གཉིས་པ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱི། བྱེ་བྲག དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང་གསུམ་ ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་གསལ་བ་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཆོས། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་རྟག་པ་དངོས་པོ་རྣམ་མཁྱེན་སོགས་སོ། །དཔེར་ན་ཤེས་བྱ་རང་གི་ནང་ གསལ་གྱི་ཁྱབ་བྱ་བུམ་པ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཤེས་བྱ་རང་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་རང་གི་རིགས་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས། བྱེ་ བྲག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི་ཀ་བུམ་གཉིས་སོགས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་རང་ལ་ཁྱབ་ བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་བུམ་པ་རང་གི་རིགས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་ ཉིད་ཆོས་དེ་ཡིན། རང་ཉིད་ཆོས་དེ་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། རང་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ དེ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ། རང་ཉིད་ཆོས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཤེས་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ནི་བུམ་ལྡོག་ ཀ་བ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ཀ་བ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་སོགས་དང་། བུམ་པ་ དང་འབྲེལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ནི་ཀ་ བུམ་གཉིས་དང་བུམ་ལྡོག་སོགས་དང་། (བུམ་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། ཀ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ལ། ཀ་བ་བཞག་ཆོག་པས་ཀ་བ་དེ་བུམ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཀ་བུམ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཕན་ཚུན་ནས་ཡིན་ 5-223 པ་མེད་པས་དེ་གཉིས་འགལ་བ་རེད།) བུམ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཀ་བ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་རྟག་པ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་ དང་འགལ་བ་ནི་ཀ་བ་སྒྲ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ གཟུགས་སོགས་དང་། བུམ་པའི་ལྡོག་པ་བུམ་པ་རང་ཉིད་དང་། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ པ་ནི་གསེར་བུམ་སོགས་དང་། བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་བ་སོགས་དང་། བུམ་པ་དང་ གཅིག་ནི་བུམ་པ་རང་ཉིད་དང་། བུམ་པའི་རྒྱུ་ནི་བུམ་པའི་སྔ་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་རང་ལ་ཕན་ འདོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་། བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བུམ་པའི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བྱུང་བའི་རང་ གིས་ཕན་གདགས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་། སྤྱི་ནི་ཤེས་བྱ་སོགས་དང་། བྱེ་བྲག་ནི་ཀ་བ་བུམ་པ་ སོགས་སོ། །དེ་

【現代漢語翻譯】 你不是不具備遍計所執的三法者。如果你是，那麼你遍是。你不是非相。如果你是，那麼你必須是。你是不具備依他起的三法者。如果你是，那麼你遍是。你不是所詮。如果你是，那麼你必須是。如果基存在，那麼不遍及是名相或所詮。 第二，分為總和別兩種。分為總、別，以及二者的意義三種。第一種是：自明之後隨之而來的法，是總的定義。例如，所知、有事、常法、事物、一切智等。例如，所知自身內明的周遍對象是瓶子，而周遍者所知自身是跟隨其後的。 第二種是：自身作為周遍者而存在，且具有自身種類的法，是別的定義。例如，柱子和瓶子等。例如，瓶子自身作為周遍者而存在，且作為別類的瓶子自身具有所知。 自身是該法，自身與該法同一體性相關聯，自身不是且是該法的多基相同者，是自身是該法的別的定義。例如，作為所知的別而安立的事物。 第三，清楚地解釋二者的意義：與瓶子相異的是瓶子的反面、柱子等；與瓶子相違的是柱子、瓶子的法性等；與瓶子相關的是具有所知等；與瓶子相違且相違的是柱子和瓶子二者以及瓶子的反面等。（既與瓶子相違，又是柱子的基相同者，因為可以安立柱子，所以柱子與瓶子既相違又不相違，但柱子和瓶子二者本體不同，彼此不存在，所以二者是相違的。）與瓶子相違且不相違的是柱子等；與瓶子相關且相關的是所知、常法等；與瓶子相關且相違的是柱子、聲音等；與瓶子相關且不相違的是事物、色等；瓶子的反面是瓶子自身；從非瓶子中返回的是金瓶等；非瓶子的法是柱子等；與瓶子相同的是瓶子自身；瓶子的因是瓶子之前產生的對自身有利益的事物；瓶子的果是瓶子之後產生的自身利益所施與的事物；總的是所知等；別的是柱子、瓶子等。

【English Translation】 You are not the one who lacks the three characteristics of the imputed. If you are, then you are pervasive. You are not non-characteristic. If you are, then you must be. You are not the one who lacks the three characteristics of the dependent. If you are, then you are pervasive. You are not the object to be expressed. If you are, then you must be. If the basis exists, then it is not necessarily either a name or a symbol. Secondly, the division into general and specific. There are three aspects: general, specific, and the meaning of the two. The first is: a phenomenon that follows its own clarity is the definition of general. Examples include knowable, existent, permanent, entity, omniscient, etc. For example, the object pervaded by the clarity within knowable itself is a pot, and the pervader, knowable itself, follows it. The second is: a phenomenon that functions as a pervader for itself and possesses its own kind is the definition of specific. Examples include pillars and pots, etc. For example, a pot itself functions as a pervader, and the specific pot itself possesses the knowable, which is its own kind. Itself is that dharma, itself is related to that dharma as one entity, and the multiple bases that are not itself but are that dharma is the definition of itself being a specific of that dharma. An example is an entity established as a specific of knowable. Thirdly, the meaning of the two is clearly explained: different from a pot are the opposite of a pot, pillars, etc.; contradictory to a pot are pillars, the nature of a pot, etc.; related to a pot is having knowable, etc.; contradictory and contradictory to a pot are both pillars and pots, and the opposite of a pot, etc. (It is both contradictory to a pot and the same basis as a pillar. Because a pillar can be established, a pillar is both contradictory and non-contradictory to a pot, but the essence of both pillars and pots is different, and they do not exist from each other, so the two are contradictory.) Contradictory and non-contradictory to a pot are pillars, etc.; related and related to a pot are knowable, permanent, etc.; related and contradictory to a pot are pillars, sounds, etc.; related and non-contradictory to a pot are entities, forms, etc.; the opposite of a pot is the pot itself; returning from non-pot is a golden pot, etc.; the dharma of non-pot is a pillar, etc.; the same as a pot is the pot itself; the cause of a pot is the entity that benefits itself and arises before the pot; the result of a pot is the entity that is benefited by itself and arises after the pot; the general is knowable, etc.; the specific is pillars, pots, etc.

---

དག་ལ་རང་ལྡོག་གཞི་ལྡོག་གཉིས་རེ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་གཞི་ལྡོག་གི་ཕྱོགས་ རྣམས་ནས་སོ། ། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ལྔ་ནི། ཁྱོད་དེ་ཡིན། ཁྱོད་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྲུབ། བདག་ ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད། དེ་མེད་ན་ཁྱོད་མེད་དགོས། ཁྱོད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡིན་པའི་ གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེའོ། །ཡང་དེའི་རྟགས་གསུམ་ནི། ཁྱོད་དེ་ཡིན། ཁྱོད་དེ་དང་ བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། ཁྱོད་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་ གསུམ་མོ། །སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ན་རྟགས་དེ་དག་འགྲིགས་དགོས་པས་ཁྱབ། བུམ་པའི་སྤྱི་ཡིན་ ན་ཀ་བའི་སྤྱི་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ནི་ཀ་བ་དང་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་སོགས་དང་། དེ་ མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་དངོས་པོ་སོགས་ཡོད། (དངོས་པོའི་སྤྱི་ཡིན་ཆ་དེས་སྤྱི་ནི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ དེ་སྤྱིར་སྤྱི་ལས་བྱེ་བྲག་གཏན་མ་ཡིན་པས་དེ་དངོས་པོའི་སྤྱི་ཡིན་ཆ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ལུགས་ཡོད་ནི་མ་རེད།) དངོས་པོའི་སྤྱིའི་སྤྱི་ཡིན་ན་དེའི་སྤྱིའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ནི་ཡོད་པ་སོགས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་མཚོན་བྱ་སོགས་སོ། །ཤེས་བྱ་ལ་སྤྱི་ཁོ་ན་ལས་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ 5-224 པའི་མུ་ཡོད་པ་གཞི་གྲུབ་སོགས་དང་། བྱེ་བྲག་ཁོ་ན་ལས་སྤྱི་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཀ་བུམ་གཉིས་ དང་བུམ་པའི་ལྡོག་པ་སོགས་དང་། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་དངོས་པོ་གཟུགས་ སོགས་དང་། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀ་མིན་པའི་མུ་ཤེས་བྱ་ཀ་བུམ་གཉིས་སོགས་དང་། ཤེས་བྱ་ ལ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་མུ་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་འགལ་འགྲེལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། འགལ་བ་དང་། འབྲེལ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། འགལ་བ་དང་། དེའི་ལྡོག་ཟླ་མི་འགལ་བ་བཤད་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། འགལ་བ་ངེས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ། མཐའ་དཔྱད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཐ་དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ། འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཀ་ བུམ་གཉིས། བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་མཆུ་གཉིས། རྟག་དངོས་གཉིས། ཚ་གྲང་གཉིས། བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་འཛིན་གཉིས་སོགས་སོ། །འགལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་ སྤངས་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ནི། ཆོས་གང་ཡིན་ཀྱང་ དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཀྱང་ཡིན་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཅན་དེ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལས་ཐ་དད་ཅེས་པས་རི་བོང་གི་རྭ་དང་ཀ་བ་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པར་གཅོད་ པ་དང་། གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ་ཞེས་པས་བུམ་པ་དངོས་པོ་གཉིས་དེ་ཡིན་པར་གཅོད། ཀ་ བུམ་སོགས་འགལ་བའི་གཞི་ལྡོག་དང་། དེ་དག་འགལ་ཆ་དེའི་རང་ལྡོག་གོ། གཉིས་པ་ལ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་དང་། མི་གནས་འགལ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉི

{ "translations": [ "每個『事物』都有自相和所依相對的兩個方面，這裡從所依相對的方面來說。", "共相和殊相的五種標誌是：你是那個；你和那個在本體上是同一的；通過本體同一性而不同；如果那個不存在，你必須不存在；存在許多與你不同但與那個相同的共同基礎。另外，那的三個標誌是：你是那個；你和那個在本體上相關聯；存在許多與你不同但與那個相同的共同基礎。如果存在共相和殊相，那麼這些標誌必須適用。如果它是瓶子的共相，那麼它不是柱子的共相，因為它與柱子等事物不同。由於它不是那個，所以它不適用於事物等。（事物的共相是所知，但所知作為共相，絕不是共相的殊相，因此事物的共相不可能是殊相。）", "如果它是事物的共相的共相，那麼它不是那個共相的殊相，例如存在等；由於它不是那個，所以它不適用于能指等。在所知中，只有共相而沒有殊相的情況有基的成立等；只有殊相而沒有共相的情況有柱子和瓶子以及瓶子的反面等；既是共相又是殊相的情況有事物、形狀等；既不是共相也不是殊相的情況有所知、柱子和瓶子等；在所知中，不存在既不是共相也不是殊相的情況。", "第三，分為矛盾和相關兩類。分為矛盾和關聯兩種，首先是矛盾，以及對立面非矛盾的闡述。首先是矛盾，分為定義、分類、確定矛盾的標準、以及辯證分析四部分。", "首先是定義：不同且不可能有共同基礎，是矛盾的定義。例證：柱子和瓶子；瓶子和瓶子的頸部；常和無常；冷和熱；證悟無我的智慧和自我執著等等。矛盾和互相排斥的矛盾是同義詞。這個定義的解釋是：任何事物，如果它們互相不同，且不可能同時存在，那就是矛盾。從定義的角度來看，『不同』一詞排除了兔子角和柱子是矛盾的可能性；『不可能有共同基礎』排除了瓶子和事物是矛盾的可能性。柱子和瓶子等是矛盾的基礎所依，而它們之間的矛盾關係是自相。" "第二，從對立的角度分類，分為互相排斥的矛盾和不共存的矛盾。首先是互相排斥的矛盾，分為定義。" ], "english_translations": [ "Each 'thing' has two aspects: self-aspect and object-aspect. Here, we discuss it from the perspective of the object-aspect.", "The five signs of generalities and particulars are: You are that; you and that are established as one entity; different through the oneness of entity; if that does not exist, you must not exist; many common bases are established that are not you but are that. Also, the three signs of that are: You are that; you are related to that as one entity; and many common bases are established that are not you but are that. If there are generalities and particulars, then those signs must apply. If it is the generality of a vase, then it is not pervaded by being the generality of a pillar, because it is different from objects such as pillars. Because it is not that, it is not pervaded by objects, etc. (The generality of an object is knowable, but knowable as a generality is never a particular of a generality, so there is no way that the generality of an object can be a particular.)", "If it is the generality of the generality of an object, then it is not pervaded by being a particular of that generality, such as existence, etc.; because it is not that, it is not pervaded by designators, etc. In knowables, there are instances where there is only generality and no particular, such as the establishment of a basis, etc.; instances where there is only particularity and no generality, such as the two, pillar and vase, and the negation of a vase, etc.; instances where there are both generality and particularity, such as object, form, etc.; instances where there are neither generality nor particularity, such as the two knowables, pillar and vase, etc.; in knowables, there is no instance where there is neither generality nor particularity.", "Third, the division into two categories: contradiction and relation. From the two, contradiction and relation, first, contradiction, and the explanation of the non-contradiction of the opposite of that. From that, first, definition, division, the valid cognition that determines contradiction, and four analyses of extremes.", "First is the definition: being different and impossible to have a common basis is the definition of contradiction. Examples: pillar and vase; vase and the neck of a vase; permanent and impermanent; hot and cold; wisdom realizing selflessness and self-grasping, etc. Contradiction and mutually exclusive contradiction are synonymous. The explanation of the words of this definition is: whatever phenomena, even if those two are mutually different, it is said to be that which has the impossibility of being both. From the perspective of the definition, 'different' cuts off the possibility of a rabbit's horn and a pillar being contradictory, and 'impossible to have a common basis' cuts off the possibility of a vase and an object being that. Pillar and vase, etc., are the basis-objects of contradiction, and the contradictory aspect of those is the self-aspect.", "Second, dividing from the perspective of negation, there are mutually exclusive contradictions and non-coexisting contradictions. First, mutually exclusive contradictions, divided into definitions." ] }

---

ད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅིག་གི་དོན་ལྡན་ ཡིན་ན་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་དོན་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པར་གནས་པ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཀ་བུམ་གཉིས། བྱས་རྟག་གཉིས། སྣང་མུན་གཉིས་ སོགས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བཤད་ཆོས་གང་ཡིན་ཀྱང་གཅིག་གི་དོན་ཡིན་ན་ཅིག་ 5-225 ཤོས་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་སྤངས་པའོ། །འདི་དང་འགལ་བ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཕྱིར་ ལྡོག་པས་དབྱེ་བའོ། །མངོན་ཊཱིཀ་ལྟར་ན། གཅིག་གི་དོན་ལྡན་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དོན་ སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགལ་བ་ཙམ་དུ་གནས་པ། ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཙམ་སྒྲས། མི་གནས་འགལ་སྤངས་འགལ་ཡིན་པ་གཅོད་དེ། (མི་གནས་འགལ་སྤངས་འགལ་ ཡིན་ན་མི་གནས་འགལ་རྟགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་འགལ་གྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་དགོས་ཀྱང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་སྦྱོར་ལས་མི་ གནས་འགལ་གྱི་རྟགས་སྦྱོར་ནི། མེ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ནོན་པའི་ཤར་གྱི་རི་ལ་ཆོས་ཅན། གྲང་རེག་སྟོབས་ལྡན་མེད་དེ། ཚ་རེག་སྟོབས་ལྡན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། སྤངས་འགལ་གྱི་རྟགས་སྦྱོར་ནི། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རྟག་པ་མ་ཡིན་ ཏེ། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། དེའི་སྔ་མའི་རྟགས་སྦྱོར་དེ་ཕྱི་མའི་རྟགས་སྦྱོར་ཡིན་ཚུལ་མེད་དེ། སྔ་མ་སྤངས་ གཉེན་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ ཕྱིར། དེས་ན་དེ་གཉིས་དོན་མི་གཅིག་པར་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ལ་མི་གནས་འགལ། སྤངས་འགལ་དེ་གཉིས་རང་ལྡོག་གི་ ཕྱོགས་ནས་ཁྱད་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ཀྱང་སྤྱིར་གཞི་ལྡོག་གི་ཆ་ནས་མི་གནས་འགལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་འགལ་དེ་གཉིས་མ་ཡིན་ པ་མེད་པས་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ཆོག་ཚུལ་གྱི་དགོངས་པ་བླངས་ནས་འགལ་བ་དང་སྤངས་འགལ་ཁྱབ་མཉམ་པའི་དོན་གཅིག་ ཏུ་བྱས་པ་ཡིན།) དེ་ཡང་དེ་ཡིན་ན་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ན་ཕྱི་མ་ ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་དངོས་སུ་གསུངས་ནས་མི་ འཐད་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཀྱང་འདིར་དགོངས་པ་བླངས་ནས་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་ཡོངས་ གྲགས་ལྟར་བྱས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ། དངོས་འགལ་བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕན་ཚུན་རྣམ་ བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པར་གནས་པ། ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་དངོས་འགལ་ གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྟག་མི་རྟག་གཉིས། བྱས་མ་བྱས་གཉིས། བུམ་པ་དང་བུམ་པ་ མ་ཡིན་གཉིས། (གཞི་མྱུ་གུ་དེ་མྱུ་གུའི་རྫས་སུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་ཁེགས་ན་སྔོན་པོ་ཡིན་པ་ཡོངས་གཅོད་ 5-226 དུ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་པ་ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་བཞག་ཆོག་པས་མི་འགལ་བ་ཡིན།) མྱུ་ག

【現代漢語翻譯】 甲、二種差別中，第一種是：如果具有一者的意義，則通過捨棄另一者的意義而處於不相容的狀態，這是互相排斥相違的定義。例如柱子和瓶子兩者，常和無常兩者，光明和黑暗兩者等等。其定義的解釋是，任何法，如果具有一者的意義，則不可能具有另一者的意義，從而被捨棄。這與二者意義相同而反轉的相違是不同的。按照《現觀莊嚴論》的註釋，如果具有一者的意義，則僅僅以捨棄另一者的意義的方式而處於相違的狀態，這是互相排斥相違的定義。此處的『僅僅』一詞，是爲了排除非安住相違是排斥相違的情況。（如果非安住相違是排斥相違，那麼所有非安住相違的特徵都必須成為排斥相違的特徵。但是，這二者的特徵結合方式不同，例如，非安住相違的特徵結合是：以大火遍佈燃燒的東方山峰為例，沒有寒冷觸覺的力量，因為可以確定有炎熱觸覺的力量。而排斥相違的特徵結合是：瓶子為例，不是常，因為是所作。前者的特徵結合不是後者的特徵結合，因為前者是通過排斥對立面的方式而成為對立的特徵結合，而後者僅僅是成為沒有對立面的對立。因此，這二者的意義不同，但在智者和成就者的觀點中，非安住相違和排斥相違在自相矛盾的方面存在差異，但在總體上，所有非安住相違都可能是排斥相違，因此可以認為意義相同。）也就是說，如果是依賴於前者的相違認知的特徵，那麼就必須是依賴於後者的相違認知的特徵，直接說明了遍及性，也暗示了不合理性，但在這裡，我們採用了這種觀點，認為這二者的意義是普遍認可的。 乙、第二種是：真實相違和間接相違兩種。第一種是：通過互相完全否定和完全確定的方式而處於不相容的狀態，這是互相排斥的真實相違的定義。例如常和無常兩者，所作和非所作兩者，瓶子和非瓶子兩者。（如果苗芽的基是成為苗芽的物質的非藍色，那麼實際上可以排除藍色，但也可以間接理解為完全確定，但這二者的存在可以設定為天空的顏色，因此不相違。）苗芽……

【English Translation】 A. Among the two distinctions, the first is: if it possesses the meaning of one, it exists in an incompatible state by abandoning the meaning of the other, which is the definition of mutual exclusion and contradiction. Examples include the two: pillar and vase, permanent and impermanent, light and darkness, and so on. The explanation of its definition is that any dharma, if it possesses the meaning of one, it is impossible to possess the meaning of the other, and thus it is abandoned. This is different from the contradiction of two meanings being the same but reversed. According to the commentary on the 'Ornament of Clear Realization', if it possesses the meaning of one, it exists merely in a state of contradiction by abandoning the meaning of the other, which is the definition of mutual exclusion and contradiction. The word 'merely' here is to exclude the case where non-abiding contradiction is exclusive contradiction. (If non-abiding contradiction is exclusive contradiction, then all characteristics of non-abiding contradiction must become characteristics of exclusive contradiction. However, the combination of these two characteristics is different. For example, the characteristic combination of non-abiding contradiction is: taking the eastern mountain covered by a great fire as an example, there is no power of cold touch, because the power of hot touch can be determined. The characteristic combination of exclusive contradiction is: taking a vase as an example, it is not permanent, because it is produced. The former characteristic combination is not the latter characteristic combination, because the former is a characteristic combination that becomes contradictory by excluding the opposite, while the latter merely becomes a contradiction without an opposite. Therefore, the meanings of these two are different, but in the view of the wise and accomplished, non-abiding contradiction and exclusive contradiction have differences in terms of self-contradiction, but in general, all non-abiding contradictions may be exclusive contradictions, so it can be considered that the meanings are the same.) That is, if it is a characteristic of contradictory cognition dependent on the former, then it must be a characteristic of contradictory cognition dependent on the latter, directly stating the pervasiveness, and also implying the unreasonableness, but here, we adopt this view, considering that the meanings of these two are universally recognized. B. The second is: the two types of real contradiction and indirect contradiction. The first is: existing in an incompatible state through mutual complete negation and complete determination, which is the definition of mutual exclusion and real contradiction. Examples include the two: permanent and impermanent, produced and unproduced, vase and non-vase. (If the base of the sprout is the non-blue that becomes the substance of the sprout, then the blue can actually be excluded, but it can also be indirectly understood as completely determined, but the existence of these two can be set as the color of the sky, so they are not contradictory.) Sprout...

---

ུའི་རྫས་སུ་ གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་དང་དེ་མ་ཡིན་གཉིས། གཅིག་དུ་མ་གཉིས་སོགས་སོ། །དེའི་སྒྲ་བཤད་གཞི་ བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་རྟག་པ་དངོས་སུ་རྣམ་པར་བཅད་ན་དེའི་ཤུགས་ལ་མི་རྟག་པ་ཡོངས་གཅོད་ དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱིར་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་བཅད་དངོས་སུ་ཁེགས་ན་ཡོངས་གཅོད་ ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་ན་དེ་ལྟར་དང་མི་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ གཉིས་རེ་འགྲིགས་དགོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགྲིགས་པས་དེར་འགྱུར་ན་མྱུ་གུའི་རྫས་ སུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་པོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་དངོས་འགལ་དུ་ འགྱུར་དགོས་ཀྱང་དེ་གཉིས་སྤྱིར་འགལ་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པའི་སྟེང་གི་མ་བྱས་ པ་བཅད་ཆའི་མེད་དགག་དེ་མ་བྱས་པ་བཅད་པའི་ལྡོག་པ་དང་། མ་བྱས་པ་བཅད་པའི་ལྡོག་ པ་ནི། མ་བྱས་པ་བཅད་པ་རང་ཉིད་རང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ཆ་དང་། མ་བྱས་པའི་བཅད་ལྡོག་ནི། མ་བྱས་པ་མིན་པར་རྟོགས་པའི་བློས་ཤུགས་ཀྱི་རྟོགས་བྱར་གྱུར་པའི་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་ པའི་གཞི་ལྡོག་ནི། ནམ་མཁའ་སོགས་དང་། མ་བྱས་པའི་དོན་ལྡོག་ནི། རང་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་ པ་དང་། མ་བྱས་པའི་རང་ལྡོག་ནི། མ་བྱས་པ་རང་ཉིད་དེའོ། (བྱས་རྟག་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ ཕུང་གསུམ་མེད་པས་དེ་གསུམ་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་ལ་འདྲ།) ཕུང་སུམ་སེལ་བའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ ན་རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ནི་བྱས་རྟག་གཉིས་སོགས་ དང་། དེ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ནི་བྱས་མ་བྱས་གཉིས་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྣམ་བཅད་ཡོངས་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཕན་ ཚུན་ཐ་དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ། ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་བརྒྱུད་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བྱས་རྟག་གཉིས། ཀ་བུམ་གཉིས། བྱམས་སྡང་གཉིས་སོགས་སོ། །འདི་དང་ཕན་ ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་ཚད་མའི་གནོད་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག དེའི་སྒྲ་བཤད་བྱས་པས་ 5-227 མི་རྟག་པ་ལ་བརྒྱུད་ནས་རྟག་པ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་དངོས་འགལ་ལ་རེག་པར་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་གཉིས་དེའི་བརྒྱུད་འགལ་དུ་བཞག་གོ། གཉིས་པ་མི་གནས་འགལ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། གནོད་བྱ་ལྡོག་པའི་དུས་དང་ གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུན་གཅད་བྱ་རྒྱུན་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པར་གནས་པའི་ དངོས་པོ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྣང་མུན་གཉིས། ཚ་གྲང་ གཉིས། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་འཛིན་གཉིས། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་ མེད་ལམ་དང་། དེའི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱའི་ས་བོན་གཉིས། དུ་བ་དྲག་ཕྱུར་བ་དང་གྲང་རེག་ གཉིས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ། བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་

【現代漢語翻譯】 成為幼苗成分的藍色和非藍色，一和多，一和二等等。關於它的解釋，如果像瓶子這樣的基礎，直接否定常有，那麼通過它的力量，無常就會被完全確定。一般來說，如果從常有的方面直接否定，那麼完全否定就會通過力量來理解。反之亦然，從無常的方面也是如此，必須有兩個才能成立。如果從一個方面成立，那麼就會變成幼苗成分的非藍色和藍色，兩者必須成為相互排斥的實體矛盾，但兩者甚至根本不是矛盾的。在已做之上的未做，是排除性的非肯定，它是排除未做的反面。排除未做的反面是，排除未做本身就是它自己的一部分。未做的排除反面是，通過理解未做的意識，力量所理解的已做。未做的基礎反面是，天空等等。未做的意義反面是，不是從自己的原因產生的。未做的自身反面是，未做本身。（因為已做和常有兩者沒有是和不是的三組，所以這三組就像消除三組一樣與其他相似。）如果是消除三組的區別，那麼由於是區分和完全否定的矛盾，所以不遍及的是已做和常有兩者等等，不遍及非它的是已做和未做兩者等等。 第二，從區分和完全否定的角度來說，什麼不是矛盾，而是相互不同，且不可能有共同的基礎？這是相互排斥的間接矛盾的定義。例子：已做和常有兩者，柱子和瓶子兩者，慈愛和憎恨兩者等等。這與相互排斥矛盾中的衡量標準的妨害矛盾是同一個意思。它的解釋是，通過已做，間接地觸及到無常，從而觸及到與常有相互排斥的實體矛盾，因此兩者被認為是它的間接矛盾。 第二，非共存矛盾。定義、分類和妨害對象的時間。首先，從持續被斷除的對象和持續斷除的主體的角度來說，是不一致存在的物體。這是非共存矛盾的定義。例子：光明和黑暗兩者，炎熱和寒冷兩者，理解無我的智慧和自我執著兩者，見道無間道，以及它的部分所要斷除的種子兩者，濃煙和強風，以及寒冷接觸兩者等等。 第二，分為非共存矛盾的實體矛盾和間接矛盾。首先，實體矛盾有定義和分類。

【English Translation】 Blue and non-blue, one and many, one and two, etc., which are the components of a sprout. Regarding its explanation, if a basis like a vase is directly negated as permanent, then through its power, impermanence is completely established. In general, if negation is directly refuted from the side of permanence, then complete negation is understood through power. Conversely, it is the same from the side of impermanence, and two must be established. If it is established from one side, then it will become the non-blue and blue that are the components of a sprout, and the two must become mutually exclusive substantial contradictions, but the two are not even contradictory at all. The unmade on top of the made is an exclusive non-affirmation, which is the opposite of excluding the unmade. The opposite of excluding the unmade is that excluding the unmade itself is part of itself. The opposite of excluding the unmade is the made that is understood by the power of the mind that understands the unmade. The basis opposite of the unmade is the sky, etc. The meaning opposite of the unmade is that which is not born from its own cause. The self-opposite of the unmade is the unmade itself. (Because there are no three groups of made and permanent being and non-being, these three groups are similar to others in eliminating the three groups.) If it is a distinction of eliminating the three groups, then since it is a contradiction of distinction and complete negation, what is not pervasive is the made and permanent, etc., and what is not pervasive of non-it is the made and unmade, etc. Second, what is not a contradiction from the perspective of distinction and complete negation, but is mutually different and impossible to have a common basis? This is the definition of mutually exclusive indirect contradiction. Examples: the made and permanent, the pillar and the vase, love and hatred, etc. This and the measure of harm contradiction in mutually exclusive contradiction have the same meaning. Its explanation is that through the made, it indirectly touches impermanence, thereby touching the substantial contradiction that is mutually exclusive with permanence, so the two are considered its indirect contradiction. Second, non-coexistence contradiction. Definition, classification, and the time of the object of harm. First, from the perspective of the object of continuous cutting off and the subject of continuous cutting off, it is an object that exists inconsistently. This is the definition of non-coexistence contradiction. Examples: light and darkness, heat and cold, the wisdom of understanding selflessness and self-grasping, the path of seeing and the immediate path, and the seeds to be abandoned that are part of it, thick smoke and strong wind, and cold touch, etc. Second, it is divided into substantial contradiction and indirect contradiction of non-coexistence contradiction. First, substantial contradiction has definition and classification.

---

པོ་ནི། དངོས་སུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དུ་ཞུགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ནུས་མཚུངས་སུ་ འགྲོགས་སུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ། མི་གནས་འགལ་གྱི་དངོས་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་སྣང་མུན་གཉིས། མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། དེའི་སྤང་བྱ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །སྣང་མུན་ལྟ་བུ་གཞི་ཁང་མིག་ལྟ་བུའི་ནང་དང་། ཚ་གྲང་ལྟ་བུ་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟ་བུ་ལ་ དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བདག་འཛིན་ལྟ་བུ་གཞི་སེམས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་རྒྱུན་ ནུས་མཚུངས་སུ་འགྲོགས་མི་རུང་བའོ། ། གཉིས་པ་ལ། སྣང་མུན་ལྟ་བུའི་བེམ་པོ་ལས་གྱུར་བའི་མི་གནས་འགལ་དང་། བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་འཛིན་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་དེ་དང་གཉིས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། བརྒྱུད་ནས་རྒྱུན་བཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པར་གནས་ 5-228 པའི་དངོས་པོ། མི་གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དུ་བ་དྲག་ ཕྱུར་བ་དང་གྲང་རེག་གཉིས་དང་། སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་སྤངས་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་མི་གནས་ འགལ་གྱི་ཚད་མའི་གནོད་འགལ་གཉིས་དོན་གཅིག སྤྱིར་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ དང་བདག་འཛིན་གཉིས་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ཡང་དེ་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་སངས་ འཕགས་ཀྱི་བདག་མེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །སྤྱིར་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ དང་བདག་འཛིན་གཉིས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་འཕྲད། གཉིས་པ་ལ་ནུས་ཆུང་དུ་སོང་། གསུམ་ པར་ནུས་མེད་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མཐར་བདག་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལྡོག་གོ། གསུམ་པ་ལ། རྒྱུན་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགལ་བའི་གནོད་བྱ་ལྡོག་དུས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚ་གྲང་གཉིས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་འཕྲད། གཉིས་པར་གྲང་རེག་དང་པོས་ཉེར་ ལེན་དང་ཚ་རེག་དང་པོས་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་གྲང་རེག་གཉིས་པ་ནུས་ཆུང་དུ་བྱས། གསུམ་ པར་ནུས་ཆུང་དེས་ཉེར་ལེན་དང་སྟོབས་ལྡན་དེས་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་ནས་གྲང་རེག་གསུམ་པ་ ནུས་མེད་བསྐྱེད་ལ། བཞི་པར་ཚ་བ་སྐྱེས་པ་དང་གྲང་རེག་འགགས་པ་དུས་མཉམ་མོ། །དེས་ བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་འཛིན་གཉིས་ལ་འགྲེས་ཞིང་། འདིའི་སྐད་ཅིག་ མ་བྱ་རྫོགས་སོ། །མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚ་རེག་དང་པོ་དང་གྲང་རེག་གཉིས་པ་ནུས་ཆུང་ གཉིས་ཕན་བྱ་ཕན་བྱེད་ལས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མིན་པར་གསུངས་ཀྱང་། རང་ལུགས་ལ་ དེ་གཉིས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དང་། ཡུན་རིང་འགྲོགས་པའི་མི་གནས་འགལ་ཀྱང་ཡོད་ཆོག མངོན་ཊཱིཀ་ཏུ། ཚ་རེག་དང་པོ་དང་གྲང་རེག་གཉིས་པ་གཉིས། ཕན་བྱ་ཕན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ གྱིས་དེ་གཉིས་མི་གནས་འགལ་མིན་ཡང་། སྤྱིར་ཚ་གྲང་གཉིས་དེ་ཡིན་པར་གསུངས། ཐར་ ལམ་གསལ་བྱེད་དུ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་པའི་གྲང་རེག་སྤྱི་དང་ཚ་རེག་གཉིས་མི་གནས་ འགལ་ཡིན་ཡང་ཚ་རེག་དང་པོ་

【現代漢語翻譯】 第一種，是直接以損害和被損害的方式參與，因此不能在相同的時間和能力中共存的事物。這是直接矛盾的非共存矛盾的定義。例如，光明與黑暗（藏文：སྣང་མུན་），見道（藏文：མཐོང་ལམ་）的無間道（藏文：བར་ཆད་མེད་ལམ་）及其所斷之二者。光明與黑暗如同在房間里，冷熱如同在手掌中，證悟無我的智慧與我執如同在同一心續中，不能在相同的時間和能力中共存。 第二種，分為兩種：一種是由光明與黑暗等物質現象造成的非共存矛盾；另一種是由證悟無我的智慧與我執等意識現象造成的非共存矛盾。 第二，是通過間接斷除的方式，以能斷和所斷的關係而存在的互不相容的事物。這是間接矛盾的非共存矛盾的定義。例如，濃煙和強風，寒冷和溫暖，以及加行道（藏文：སྦྱོར་ལམ་）和見道所斷（藏文：མཐོང་སྤངས་）。這與非共存矛盾中的量（藏文：ཚད་མ་）的損害矛盾（藏文：གནོད་འགལ་）意義相同。一般來說，證悟無我的智慧與我執是非共存矛盾，但並非所有情況都適用，例如佛陀和聖者的證悟無我的智慧（藏文：བདག་མེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་）。一般來說，證悟無我的智慧與我執在第一剎那相遇，第二剎那力量減弱，第三剎那失去力量，最終導致我執的相續中斷。 第三，從相續和時間角度相違背的損害和被損害的兩個階段。第一階段，冷熱在第一剎那相遇，第二剎那，第一個冷觸作為近取因，第一個熱觸作為俱生緣，導致第二個冷觸力量減弱。第三剎那，力量減弱的冷觸作為近取因，強大的熱觸作為俱生緣，導致第三個冷觸失去力量。第四剎那，熱產生，冷觸消失，兩者同時發生。這可以類比于證悟無我的智慧與我執。這是剎那完成的例子。有些學者認為，第一個熱觸和第二個力量減弱的冷觸之間是互助關係，而不是損害和被損害的關係。但在自宗看來，兩者是損害和被損害的關係，也可以長期共存。在《現觀莊嚴論》（梵文：Abhisamayalankara）的註釋中說，第一個熱觸和第二個冷觸之間，由於互助的原因，兩者不是非共存矛盾，但一般來說，冷熱兩者是非共存矛盾。在《解脫道光明論》中說，第一剎那和第二剎那的冷觸以及熱觸是非共存矛盾，但第一個熱觸

【English Translation】 The first is things that cannot coexist in the same time and capacity because they are directly involved in harming and being harmed. This is the definition of non-coexistence contradiction of direct opposition. Examples include light and darkness, the uninterrupted path (Skt: anantarya-marga) of the seeing path (Skt: darshana-marga) and the two things to be abandoned by it. Light and darkness are like in a room, heat and cold are like in the palm of a hand, and the wisdom that realizes selflessness and self-grasping are like in the same mindstream, unable to coexist in the same time and capacity. The second is divided into two types: one is the non-coexistence contradiction caused by material phenomena such as light and darkness; the other is the non-coexistence contradiction caused by consciousness phenomena such as the wisdom that realizes selflessness and self-grasping. The second is things that exist incompatibly through the method of indirect cutting off, in the relationship of what is to be cut off and what cuts off. This is the definition of indirect opposition of non-coexistence contradiction. Examples include thick smoke and strong wind, cold and warmth, and the path of preparation (Skt: prayoga-marga) and what is abandoned by the seeing path. This and the contradiction of harm of valid cognition (Skt: pramana) in non-coexistence contradiction have the same meaning. Generally, the wisdom that realizes selflessness and self-grasping are non-coexistence contradictions, but this is not universally applicable, such as the wisdom of the Buddhas and Bodhisattvas who know selflessness. Generally, the wisdom that realizes selflessness and self-grasping meet in the first moment, weaken in the second moment, lose power in the third moment, and finally lead to the interruption of the continuum of self-grasping. The third is the two stages of harm and being harmed that contradict each other from the perspective of continuum and time. In the first stage, cold and heat meet in the first moment, and in the second moment, the first cold touch acts as the substantial cause and the first hot touch acts as the cooperative condition, causing the second cold touch to weaken. In the third moment, the weakened cold touch acts as the substantial cause and the powerful hot touch acts as the cooperative condition, causing the third cold touch to lose power. In the fourth moment, heat arises and cold touch disappears, both occurring simultaneously. This can be analogized to the wisdom that realizes selflessness and self-grasping. This is an example of the completion of a moment. Some scholars believe that the first hot touch and the second weakened cold touch have a mutually beneficial relationship, rather than a relationship of harming and being harmed. However, according to our own system, the two are in a relationship of harming and being harmed, and can also coexist for a long time. In the commentary on the Abhisamayalankara, it is said that the first hot touch and the second cold touch are not non-coexistence contradictions due to the reason of mutual benefit, but in general, cold and heat are non-coexistence contradictions. In the 'Clear Exposition of the Path to Liberation', it is said that the general cold touch and hot touch of the first and second moments are non-coexistence contradictions, but the first hot touch

---

གྲང་རེག་གཉིས་པ་གཉིས་ནི་དེ་མིན་པར་གསུངས། གྲང་ 5-229 རེག་རྒྱུན་ཆད་སྐབས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་སྔར་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་གྱི་གྲང་རེག་གཉིས་མི་གནས་འགལ་ དུ་བཞེད་པ་ལ་ཀུན་འདྲ། རྒྱལ་ཚབ་རྗེས། འགལ་འབྲེལ་རྣམ་བཞག་ཏུ་ཡུལ་རུང་བར་རིམ་ གྱིས་འོང་བའི་མར་མེའི་འོད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་། དེའི་བསལ་བྱའི་མུན་པ་གཉིས་མི་ གནས་འགལ་གྱི་བརྒྱུད་འགལ་དུ་གསུངས་ལ། མཁས་གྲུབ་རྗེས། དེ་ཡིན་ན་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ མཐོང་སྤང་དང་དེའི་བརྒྱུད་འགལ་དུ་ཁས་ལེན་དགོས། དེ་འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ དྲོད་ནས་མཐོང་སྤང་བར་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་ཕྱེད་ཡོད་པས་བསྐལ་བར་འགྲོགས་པའི་ མི་གནས་འགལ་དེ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་དགག་པ་མཛད་དོ། །མཁས་གྲུབ་རྗེས་ཁོང་གི་ལུགས་ ལ། སྤྱིར་གྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དང་མི་གནས་འགལ་གྱི་དེ་མི་འདྲ། མི་གནས་འགལ་གྱི་ སྐབས་སུ་བློའི་གནོད་བྱེད་ལ་དངོས་གཉེན་ཞིག་དགོས། བེམ་པོ་ལ་དེར་མ་ངེས་པ་ནི་གྲང་ རེག་འགག་ཁ་མ་དང་། དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཚ་རེག་ལྟ་བུའོ། །རྒྱལ་ཚབ་རྗེས། མཁས་ པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚ་གྲང་གཉིས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་འཕྲད་གཉིས་པ་ལ་ནུས་ཆུང་དུ་སོང་ཞེས་ སོགས་ཚད་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་གང་དུའང་མ་གསུངས་པས་ཡུན་རིང་འགྲོགས་པའི་མི་གནས་ འགལ་འདོད་པ་སྨད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁོས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལོན་པས་བཤད་པ་ ཡིན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་གནས་འགལ་གྱི་གནོད་ཚུལ་ནི་གནོད་བྱ་དེའི་རྒྱུ་རིམ་གྱིས་ཟད་ པའི་སྒོ་ནས་གནོད་པས་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པའི་འགལ་བར་བཤད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ པར་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། སྣང་མུན་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་འཕྲད་པ་མེད་པར་དེར་ སྣང་བ་སྐྱེས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་མུན་པ་འགགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་དུས་མཉམ། སྣང་བ་སྐྱེས་ པ་དང་མུན་པ་འགགས་པ་དུས་མཉམ། སྣང་བ་སྐྱེས་ཟིན་པ་དང་མུན་པ་འགགས་ཟིན་པ་ དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་གཞི་དེར་མུན་པས་དག་པ་ནི་ 5-230 སྣང་བ་རང་གི་ལག་རྗེས་མ་ཡིན་པར་མུན་པ་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། སྣང་བ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་དེར་མུན་པས་དག་པ་ནི་སྣང་བའི་ལག་རྗེས་ སོ། ། མཁས་གྲུབ་རྗེས། སྒོ་དྲུང་ནས་འོང་བའི་མར་མེའི་འོད་དང་དེ་དུས་ཀྱི་མུན་པ་གཉིས་མི་ གནས་འགལ་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཚབ་རྗེས། ནང་དུ་འཇུག་པར་མ་བརྩམས་པའི་མར་ མེའི་འོད་དང་། འཇུག་པར་བརྩམ་པའི་མུན་པ་གཉིས་དེར་མི་འདོད་ཀྱང་། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ མ་ཕྱེ་བར་རིམ་གྱིས་འོང་བའི་མར་མེའི་འོད་དང་མུན་པ་གཉིས་མི་གནས་འགལ་དུ་འདོད། ཚ་གྲང་གི་དཔེ་ཅན་བདག་མེད་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང་བདག་འཛིན་སྤྱིར་བཏང་གཉིས་ དང་། སྣང་མུན་གྱི་དཔེ་ཅན་བར་ཆད་མེད་ལམ་བ

【現代漢語翻譯】 關於冷熱二者，（格魯派）認為它們並非互不相容。當冷觸停止時產生的熱，以及先前停止變化而產生的冷觸，二者被認為是互不相容的，這與普遍觀點一致。嘉曹杰（rGyal-tshab rJe，1364-1432）在關於矛盾關係的論述中提到，逐漸進入房間的燈光的第一瞬間，以及它所驅散的黑暗，二者是連續矛盾的互不相容。克主杰（mKhas-grub rJe，1385-1438）對此反駁說，如果這樣，就必須承認加行道的暖位和見道所斷是連續矛盾的。如果承認這一點，由於從大乘加行道的暖位到見道之間有無數大劫，那麼這種持續存在無數劫的互不相容就太奇怪了。克主杰認為，一般來說，損害者和被損害者與互不相容不同。在互不相容的情況下，對於心的損害者來說，需要一個真實的對治。對於物質來說，情況並非總是如此，例如冷觸的終結和與之同時存在的熱觸。嘉曹杰說，一些學者認為，冷熱二者在第一瞬間相遇，在第二瞬間力量減弱等等，但由於在任何量論的解釋中都沒有提到這一點，因此譴責那些認為長期存在的互不相容的人，是因為他們理解了老師（宗喀巴）的早期觀點，老師所說的互不相容的損害方式是通過逐漸耗盡被損害者的原因來損害，從而導致事物發生變化，等等。 第二種情況是，如光明和黑暗。這二者不會在同一個基礎上相遇，但當光明顯現時，黑暗消失是同時發生的。光明產生和黑暗消失是同時發生的。光明已經產生和黑暗已經消失是同時發生的。也就是說，光明產生的同時，黑暗從那個基礎上消失，這不是光明本身的作用，而是黑暗自身的因緣不具足所致。而從光明產生的第二個瞬間開始，黑暗從那裡消失就是光明的作用了。 克主杰不認為從門口進來的燈光和當時的黑暗是互不相容的。但嘉曹杰認為，尚未開始進入房間的燈光，和開始進入房間的黑暗，二者不是互不相容的。但對於逐漸進入房間的燈光和黑暗，如果不對前後瞬間進行區分，則認為是互不相容的。以冷熱為例，可以類比為證悟無我的智慧和普遍的自性執著；以光明和黑暗為例，可以類比為無間道。

【English Translation】 Regarding the two, cold and heat, it is said that they are not mutually exclusive. The heat that arises when the cold touch ceases, and the cold touch that arises when the previous cessation changes, are considered mutually incompatible, which is consistent with the general view. rGyal-tshab rJe (1364-1432), in his discussion of contradictory relationships, mentioned that the first moment of the light of a lamp gradually entering a room, and the darkness it dispels, are continuously contradictory and mutually incompatible. mKhas-grub rJe (1385-1438) refuted this, saying that if this were the case, it would be necessary to admit that the heat of the path of joining and what is abandoned by the path of seeing are continuously contradictory. If this is admitted, since there are countless great kalpas from the heat of the Mahayana path of joining to the path of seeing, then this mutually incompatible existence lasting for countless kalpas would be too strange. mKhas-grub rJe believes that, in general, the harmer and the harmed are different from mutual incompatibility. In the case of mutual incompatibility, a real antidote is needed for the harmer of the mind. For matter, this is not always the case, such as the end of a cold touch and the simultaneous heat touch. rGyal-tshab rJe said that some scholars believe that the two, cold and heat, meet in the first moment and weaken in the second moment, etc., but since this is not mentioned in any explanation of valid cognition, condemning those who believe in long-term mutual incompatibility is because they understood the earlier view of the teacher (Tsongkhapa), who said that the way of harming in mutual incompatibility is to harm by gradually exhausting the cause of the harmed, thus causing things to change, and so on. The second case is like light and darkness. These two do not meet on the same basis, but when light appears, the disappearance of darkness occurs simultaneously. The arising of light and the disappearance of darkness occur simultaneously. The arising of light and the disappearance of darkness occur simultaneously. That is, at the same time as light arises, darkness disappears from that basis, which is not the action of light itself, but because the causes and conditions of darkness itself are not complete. And from the second moment of the arising of light onwards, the disappearance of darkness from there is the action of light. mKhas-grub rJe does not consider the light coming in from the door and the darkness at that time to be mutually incompatible. But rGyal-tshab rJe believes that the light that has not yet begun to enter the room, and the darkness that has begun to enter the room, are not mutually incompatible. But for the light and darkness that gradually enter the room, if the previous and subsequent moments are not distinguished, they are considered mutually incompatible. Taking cold and heat as examples, it can be compared to the wisdom that realizes selflessness and the general clinging to self; taking light and darkness as examples, it can be compared to the immediate path.

---

ཅུ་པོ་དང་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་ བཅུ་དང་བཅས་པ་དེའོ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་རྣམས་ མེད་ཀྱང་སྤངས་པ་མིན་དེའི་རྒྱུན་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ན་སྤང་བྱ་རྣམས་སྤངས་ཟིན་པའོ། །གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་གཉེན་པོ་སྐྱེས་འགྱུར་གྱིས་སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་། བྱེ་སྨྲས་གཉེན་པོ་ འགག་འགྱུར་གྱིས་སྤང་བྱ་སྤངས་པར་འདོད། དེ་གཉིས་ཀ་ཁས་ལེན་པའང་ཡོད་ཀྱང་མི་ འཐད་པར་གསུངས། སྤྱིར་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་ཚུལ་གྲུབ་ མཐའ་བ་རྣམས་འདོད་ལུགས་མི་འདྲ་སྟེ། བྱེ་སྨྲས། དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་མེད་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་ ཐོབ་པ་ཡོད་པས་དེ་ལ་ལྡན་པར་ཡོད་ཟེར། མདོ་སྡེ་པས། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དང་། སེམས་ཙམ་པས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དང་། རང་རྒྱུད་པས། ཡིད་ཤེས་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ དང་། ཐལ་འགྱུར་བས། ངའམ་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དངོས་སུ་ གནོད་བྱེད་དང་དངོས་གཉེན་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། སྔ་མ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་དེ་གཞན་ ལ་བརྒྱུད་མི་དགོས་པར་རེ་ཞིག་དང་གཏན་འགགས་གང་རུང་དུ་བྱེད་པ་ལ་གོ་བ་དང་། ཕྱི་ 5-231 མ་རང་ཉིད་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་གཏན་འགགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་གོ་བའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག་ ན་རེ། བྱམས་པ་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཆོས་ཅན། རྒྱུན་གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་ མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། བྱམས་སོགས་རྨོངས་པ་བདག་འཛིན་དང་ འགལ་བ་མིན་ཕྱིར་ཉེས་པའི་དངོས་གཉེན་མིན་པར་གསུངས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་ མིན་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་འགལ་བ་དང་། སྤངས་འགལ། མི་གནས་འགལ་རྣམས་ཀྱང་རང་ རང་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་ཚད་མ་ལས་གཞན་གྱིས་ངེས་ཆོག་སྟེ། དེ་ལས་འགལ་བ་ཙམ་ནི་ཐ་ དད་ཅིང་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་ངེས་ལ། (ཀ་བུམ་གཉིས་འཛིན་པའི་རྟོག་བཅས་ དེ་གཞན་རིག་རེད། དེའི་ཡུལ་ནི་ཀ་བུམ་གཉིས་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་མཁན་དེ་རང་རིག་རེད། དེའི་ཡུལ་ ནི་གཞན་རིག་རྟོག་བཅས་དེ་རེད། རང་རིག་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ཀ་བུམ་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་སྟེང་གི་རང་རིག་གིས་དངོས་ སུ་རྟོག་བྱ་ནི་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་པས་རྟོག་པ་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་ཀ་བུམ་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་སོང་བ་ཡིན། རང་རིག་མི་ འདོད་པའི་ལུགས་ལ། ཀ་བུམ་གཉིས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེས་ཀ་བུམ་གཉིས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཆ་ དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་ནི། ཀ་བུམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པར་

【現代漢語翻譯】 這些是各自的對治品以及各自的斷除對象，共有十種。 在無間道（藏文：བར་ཆད་མེད་ལམ་）的階段，雖然各自的斷除對像尚未斷除，但並非未斷除，因為其相續已轉為解脫道（藏文：རྣམ་གྲོལ་ལམ་），此時斷除對像才算真正斷除。 上部宗義認為，通過生變的對治品來斷除斷除對像；而說一切有部（藏文：བྱེ་སྨྲ）則認為，通過滅變的對治品來斷除斷除對象。也有兩者都承認的，但宗喀巴大師認為這並不合理。 一般來說，有部宗義學家們認為，在見道者的相續中存在修所斷的種子，對此，各宗派的觀點不同：說一切有部認為，雖然當時相續中沒有，但因為具有種子的獲得，所以說具有；經部（藏文：མདོ་སྡེ་པ）認為，在無漏智慧之上；唯識宗（藏文：སེམས་ཙམ་པ）認為，在阿賴耶識（藏文：ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས）之上；自續派（藏文：རང་རྒྱུད་པ）認為，在細微意識之上；應成派（藏文：ཐལ་འགྱུར་བ）則認為，在『我』或補特伽羅（藏文：གང་ཟག）之上。 一般來說，直接損害者和直接對治品是不同的：前者指的是憑藉自身的力量，不需要通過其他途徑，就能暫時或永久地阻止斷除對像；而後者指的是憑藉自身產生的力量，永久地阻止斷除對象。 還有人說：慈愛和嗔恨，就其性質而言，不應是能斷和所斷的關係，因為《釋量論》（梵文：Pramāṇavārttika）中說：『慈等與愚昧，無有相違故，不能斷除極重罪。』 如果這樣反駁，那是不周遍的，因為《釋量論》說的是慈愛等與愚昧的我執（藏文：བདག་འཛིན）不相違，所以不是罪過的直接對治品，而不是說不是能斷和所斷的關係。 第三點是：一般來說，相違、斷除相違和不併存相違，都可以通過各自現量證成的量來確定，而不需要其他方式。 其中，僅僅是相違，可以通過了知二者不同且不可能在同一基礎上存在的量來確定。（例如，執著柱子和瓶子的分別念是其他識，其對境是柱子和瓶子。體驗到這種分別唸的是自識，其對境是其他識的分別念。在承認自識的宗派中，執著柱子和瓶子的分別念上的自識，其直接證成的對象是這個分別念，因此，通過分別念直接證成的力量，就能了知柱子和瓶子是不同的。在不承認自識的宗派中，執著柱子和瓶子的分別念直接證成柱子和瓶子，通過這種力量，就能了知二者的差別。通過比量來了解的方式是：柱子和瓶子，就其性質而言，是不同的，因為它們不可能在同一基礎上存在。）

【English Translation】 These are the respective antidotes and the objects to be abandoned, totaling ten. During the path of immediate result (Tibetan: bar chad med lam), although the respective objects to be abandoned have not yet been abandoned, they are not considered unabandoned, because their continuum has transformed into the path of liberation (Tibetan: rnam grol lam). Only then are the objects to be abandoned truly abandoned. The higher tenets assert that objects to be abandoned are abandoned through antidotes that arise as transformations; while the Sarvāstivāda (Tibetan: bye smra) asserts that objects to be abandoned are abandoned through antidotes that cease as transformations. Some acknowledge both, but Tsongkhapa considers this unreasonable. Generally, teneticians believe that the seeds of what is to be abandoned by meditation exist in the continuum of a path of seeing practitioner. Different schools have different views on this: Sarvāstivāda says that although it is not in the continuum at that time, it is said to have it because it has the attainment of the seed; Sautrāntika (Tibetan: mdo sde pa) believes it is on top of stainless wisdom; Yogācāra (Tibetan: sems tsam pa) believes it is on top of the ālaya-vijñāna (Tibetan: kun gzhi'i rnam shes); Svātantrika (Tibetan: rang rgyud pa) believes it is on top of subtle mind; Prāsaṅgika (Tibetan: thal 'gyur ba) believes it is on top of 'I' or person (Tibetan: gang zag). Generally, direct harmers and direct antidotes are different: the former refers to the ability to temporarily or permanently prevent the object to be abandoned by its own power, without having to go through other means; the latter refers to the ability to permanently prevent the object to be abandoned by the power of its own arising. Some also say: Loving-kindness and hatred, by their nature, should not be the relationship of what can be severed and what is to be severed, because the Pramāṇavārttika says: 'Loving-kindness, etc., are not contrary to ignorance, so they cannot cut off extremely serious sins.' If you refute in this way, it is not pervasive, because the Pramāṇavārttika says that loving-kindness, etc., are not contrary to the ignorance of self-grasping (Tibetan: bdag 'dzin), so they are not direct antidotes to sins, but it does not say that they are not the relationship of what can be severed and what is to be severed. The third point is: In general, contradiction, abandonment contradiction, and non-coexistence contradiction can also be determined by the valid cognition of their respective direct realizations, and no other method is needed. Among them, mere contradiction can be determined by the valid cognition that realizes that the two are different and cannot exist on the same basis. (For example, the conceptual thought that grasps a pillar and a vase is another consciousness, and its object is the pillar and the vase. The one who experiences this conceptual thought is self-consciousness, and its object is the conceptual thought of other consciousness. In the school that acknowledges self-consciousness, the self-consciousness on top of the conceptual thought that grasps a pillar and a vase, its directly realized object is this conceptual thought, therefore, through the power of the direct realization of the conceptual thought, it can be known that the pillar and the vase are different. In the school that does not acknowledge self-consciousness, the conceptual thought that grasps a pillar and a vase directly realizes the pillar and the vase, and through this power, the difference between the two can be known. The way to understand through inference is: the pillar and the vase, by their nature, are different, because they cannot exist on the same basis.)

---

སོ་སོར་ གནས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྟགས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མས་ཀ་བུམ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་པར་དངོས་སུ་ངེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད།) དེ་ལས་ཐ་དད་ནི་རང་རིག་འདོད་པ་དག་གིས། འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་པོ་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་ རྟོག་བཅས་ཀྱི་སྟེང་གི་རང་རིག་གིས་ཤུགས་ལ་ངེས་པར་འདོད་པ་དང་། རང་རིག་མི་འདོད་ པ་དག་གིས། དེ་འདྲའི་རྟོག་པས་ཤུགས་རྟོགས་སུ་འདོད། རྗེས་དཔག་གིས་དངོས་རྟོགས་ ཡིན་ཆོག སྣང་མུན་གཉིས་གཞི་མཐུན་མི་སྲིད་པ་ནི། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། དེའི་བྱེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པའོ། །འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་རང་དུས་ 5-232 སུ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཆོས་གང་ཡང་མི་གཟིགས་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དེས་ལེགས་པར་ རྟོགས་པ་ཡིན། དབུ་མ་པས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ ཆོས་གང་ཡང་སློབ་པའི་སྐབས་སུ་མི་གཟིགས་པར་བཞེད་དོ། ། བཞི་པ་ནི། (རྫས་སྤྱི་མ་བཅད་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ན་སྤངས་འགལ་དང་མི་གནས་འགལ་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ སྟེ། སྤྱིར་བཏང་འགལ་བ་དེ། དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། ཉིས་འགོད་མ་བཅད་པ་ནི། འགལ་ བ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་གང་རུང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྤངས་འགལ་མི་གནས་འགལ་གཉིས་དེ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་ཟེར་བ་བཅད་ན་འགལ་བ་ལ་དེ་གཉིས་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་བོ།།) རྫས་སྤྱི་ཉིས་འགོད་ བཅད་ན། དངོས་འགལ་ལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་དངོས་འགལ་དང་། མི་གནས་འགལ་གྱི་ དངོས་འགལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ། །སྣང་བ་ཡིན་ན་མུན་པ་དང་མི་གནས་འགལ་ཡིན་ པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། འཛམ་གླིང་གི་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་དེ་མུན་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དགོས་ པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་མི་འགལ་བ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་བུམ་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །བུམ་པ་ཤེས་བྱ་གཉིས་ཆོས་ཅན། མི་འགལ་བར་ ཐལ། ཁྱོད་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། (བུམ་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ པའི་གཞི་མཐུན་འཇོག་ཏུ་མེད་པས་ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་དེ་བུམ་པ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་རེད། བུམ་པ་དང་མི་འགལ་ བ་ཡང་ཡིན། ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་འཇོག་ཆོག་པས་ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་དེ་བུམ་ པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན། བུམ་པ་ཡང་ཡིན་ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་ འཇོག་ཆོག་པས་ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་དེ་བུམ་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་བ་ཡིན། དེས་ཤེས་བྱའི་ལྡོག་པ་སོགས་ལ་འགྲེས། གཞི་ གྲུབ་ན་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་ཤེས་བྱ་བུམ་ལྡོག་སོགས་དང་། མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ། ཀ་བུམ་

【現代漢語翻譯】 就像通過『各自存在』的標誌結合，從而通過量（pramana）真實地確定柱子和瓶子是不同的那樣。） 與此不同，主張自證（rang rig）的人認為，通過對立的兩種法（chos）的直接認識，自證在有概念的認知之上隱含地確定；而不主張自證的人則認為，這種認知是隱含的。后比量（jes dpag）可能是直接認識。光明和黑暗不可能在同一基礎上存在，這是通過顯現它們的現量（mngon sum）以及它們的作用等來確定的。聖者的等持（mnyam bzhag）在自身的時間裡不會看到任何需要斷除或修習的法，但后得（jes thob）的定解能夠很好地理解。中觀派認為，通過現量證悟空性的智慧，在學習世俗法時，不會看到任何世俗法。 第四，（如果未區分事物的一般類別，那麼如果存在矛盾，則不一定屬於相違或不共存的矛盾，因為一般來說，矛盾不屬於這兩種情況中的任何一種。例如，如果未區分二者，那麼如果存在矛盾，則不一定屬於這兩種情況中的任何一種，因為相違和不共存的矛盾不屬於這兩種情況中的任何一種。如果這樣說，那麼矛盾就屬於這兩種情況中的任何一種。）如果區分事物的一般類別和二者，那麼對立的事物必然分為相互排斥的對立和不共存的對立兩種。如果顯現，則不一定與黑暗不共存，因為必須認為贍部洲（dzam gling）白天的顯現與黑暗不同。 第二，不矛盾是指你的存在和存在不矛盾的特徵。例如，瓶子和所知二者。瓶子和所知二者，是所立宗（chos can），因為你們二者的存在和存在不矛盾。（與瓶子矛盾，也與腹脹相同，因為沒有共同的基礎可以安立，所以與腹脹相同的事物與瓶子矛盾且矛盾。與瓶子不矛盾，也與腹脹相同，因為在共同的基礎上可以安立腹脹，所以與腹脹相同的事物與瓶子不矛盾且不矛盾。與瓶子相同，也與腹脹相同，因為在共同的基礎上可以安立腹脹，所以與腹脹相同的事物也與瓶子不矛盾。由此可以推及所知的反體等。如果基礎成立，則不一定存在矛盾，例如所知、瓶子的反體等；如果不成立，則不一定存在矛盾，例如柱子、瓶子

【English Translation】 Like how, through the combination of the sign 『existing separately,』 one directly ascertains through pramana (means of valid cognition) that a pillar and a pot are distinct.) Different from this, those who assert self-awareness (rang rig) hold that through the direct realization of two contradictory dharmas (chos), self-awareness implicitly determines on top of conceptual cognition; while those who do not assert self-awareness hold that such cognition is implicit. Subsequent inference (jes dpag) may be a direct realization. The impossibility of light and darkness existing on the same basis is determined through the direct perception (mngon sum) that manifests them, as well as their functions, etc. The samadhi (mnyam bzhag) of the noble ones does not see any dharmas to be abandoned or cultivated during its own time, but the subsequent cognition (jes thob) thoroughly understands. The Madhyamikas (dbu ma pa) assert that the wisdom that directly realizes emptiness does not see any conventional dharmas when studying conventional dharmas. Fourth, (If the general category of things is not distinguished, then if there is a contradiction, it is not necessarily either mutually exclusive or non-coexistent contradiction, because in general, contradiction does not belong to either of these two cases. For example, if the two are not distinguished, then if there is a contradiction, it is not necessarily either of these two cases, because mutually exclusive and non-coexistent contradictions do not belong to either of these two cases. If it is said like that, then contradiction is covered by either of these two cases.) If the general category of things and the two are distinguished, then contradictory things are necessarily divided into two types: mutually exclusive contradiction and non-coexistent contradiction. If it appears, it is not necessarily non-coexistent with darkness, because it must be considered that the appearance of daytime in Jambudvipa (dzam gling) is different from darkness. Second, non-contradiction refers to the characteristic of your being and existence not being contradictory. For example, a pot and knowable. A pot and knowable, are the subject of the proposition (chos can), because the being and existence of you two are not contradictory. (It is contradictory to a pot, and also the same as bloating, because there is no common basis to establish, so the thing that is the same as bloating is contradictory and contradictory to a pot. It is not contradictory to a pot, and also the same as bloating, because on a common basis, bloating can be established, so the thing that is the same as bloating is not contradictory and not contradictory to a pot. It is also the same as a pot, and also the same as bloating, because on a common basis, bloating can be established, so the thing that is the same as bloating is also not contradictory to a pot. From this, one can infer the opposite of knowable, etc. If the basis is established, then there is not necessarily a contradiction, such as the opposite of knowable, a pot, etc.; if it is not established, then there is not necessarily a contradiction, such as a pillar, a pot.

---

སོགས་འཇོག) བུམ་པ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ 5-233 གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་ལྟོ་ལྡིར་བ་དང་གཅིག་ སོགས་དང་། ཡང་དེ་འདྲའི་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་ པ་ལ་ཤེས་བྱའི་ལྡོག་པ་མཚོན་བྱའི་ལྡོག་པ་སོགས། གཞི་གྲུབ་ན་འགལ་མི་འགལ་གང་གིས་ མ་ཁྱབ་བོ། ། གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ ནི། ཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ། འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་གཉིས། མེ་དུ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། བདག་གཅིག་འབྲེལ་དང་། དེ་བྱུང་འབྲེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། (སྤྱིར་ འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་ཆོས་གཉིས་ཞིག་ཡོད་དགོས། དེ་ཡང་དེ་གཉིས་གཅིག་ཤོས་ཞིག་སྒོ་ནས་འཇོག) ངོ་བོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ པའི་ཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ། བདག་གཅིག་འབྲེལ་གྱི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཚུན་ ནས་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་། བུམ་པ་དང་བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུའི་ཅིག་ཤོས་ནས་ཡིན་པ་ ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་། བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུའི་ཕན་ཚུན་ནས་ཡིན་པ་མེད་ པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་གསུམ་མོ། །བུམ་པ་བདག་མེད་ཡིན། བདག་མེད་ཆོས་ཉིད་དམ་ སྟོང་ཉིད་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་སྟོང་ཉིད་མིན། (ངོ་བོ་གཅིག་འབྲེལ་གྱི་རང་ལྡོག་དངོས་མེད་ཡིན་ཡང་གཞི་ལྡོག་ལ་ འདུས་བྱས་དངོས་པོ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཅན་དང་། ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་དང་གཉིས་ཡོད། དེ་བྱུང་ གི་འབྲེལ་བའི་རང་ལྡོག་ཡང་དངོས་མེད་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་གཞི་ལྡོག་ལ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད། སྔ་མའི་རང་ལྡོག་ངོ་བོ་གཅིག་ འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཆ་དང་། ཕྱི་མའི་རང་ལྡོག་དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཆ་ཙམ་ལ་གོ་བ་ཡིན།) ངོ་བོ་གཅིག་འབྲེལ་གྱི་རང་ ལྡོག་དང་དོན་ལྡོག་གི་ཆ་སོགས་རྟག་པ་རྟོག་བཏགས་ཡིན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་བས་རྟག་རྫས་རང་ དབང་བར་འདོད་དོ། ། 5-234 གཉིས་པ་ནི། (དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་མིན་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྐབས་དེར་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་དཔྱད་དེ་ རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པ་དག སྔ་མ་རྒྱུ་དེ་ལྡོག་བྱེད་དང་ཕྱི་མ་དེའི་འབྲས་བུ་ལྡོག་བྱར་བྱས་ཏེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་བ་ལ་གོ་ དགོས་པ།) རྫས་ཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པར་ངེས་པ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་གྱི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མེ་དུ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །མེ་དུ་གཉིས་ཆོས་ཅན། དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་ པར་ཐལ། རྫས་ཐ་དད་གང་ལས་ཐ་དད་པ་མེ་དེ་ལོག་ན་དུ་བ་ལྡོག་ངེས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འབྲས་རྟགས་ཀྱིས་གོ་བྱའི་ཚུལ་ཡང་། དུ་བས་

【現代漢語翻譯】 如果存在與瓶子相矛盾和不矛盾的事物，那麼，如果存在一個共同的基礎，那麼與瓶子相矛盾的事物並不完全包括像大肚子那樣的事物；同樣，如果存在這樣一個共同的基礎，那麼與瓶子不矛盾的事物並不完全包括像知識的否定和所表達的否定的事物。如果基礎成立，那麼矛盾與否都不能完全包括。 第二，關於關係，有定義、分類和辯論三個方面。首先是定義：從任何差異中產生的差異，如果該差異消失，則必然導致消失，這是關係的定義。例證：知識和存在二者。例如火和煙二者。 第二，分為同一實體關係和因果關係兩種。第一種：（一般來說，所謂關係，必須存在兩種事物。也就是說，這兩種事物必須通過其中一種來確立。）非本質差異的任何差異，如果該差異消失，則必然導致消失，這是同一實體關係的定義。例證：知識和存在二者。一般來說，像知識和存在這樣的事物，彼此之間存在著一種具有『是』的性質的實體；像瓶子和瓶子的否定這樣的事物，其中一個存在著一種具有『是』的性質的實體；像瓶子和瓶子的性質這樣的事物，彼此之間不存在具有『是』的性質的實體。共有三種。瓶子是無我的。無我是性質或空性，但瓶子不是空性。（雖然同一實體關係的自反性是非實在的，但對於基礎的否定，存在著像合成事物這樣的實在事物，以及像知識和存在這樣的非實在事物的性質。因果關係的自反性也是非實在的，但對於基礎的否定，不存在非實在的事物。前者的自反性是同一實體關係，後者的自反性是因果關係。）同一實體關係的自反性和意義的否定等方面是常法和概念性的，但外道認為它們是常恒的、實體性的和自主的。 第二種：（判斷是否是因果關係，需要分別考察原因和結果在當時是否存在。必須是原因和結果。前者是原因，是消失的主體，後者是結果，是消失的客體，理解為沒有前者就不會產生後者的關係。）從任何實體差異中產生的差異，如果該差異消失，則必然導致消失，這是因果關係的定義。例證：火和煙二者。火和煙二者，作為所立宗，是因果關係，因為從任何實體差異中產生的差異，如果作為火的那個差異消失，那麼煙必然消失。結果的特徵也表明，煙...

【English Translation】 If there are things that contradict and do not contradict the vase, then, if there is a common basis, then the things that contradict the vase do not completely include things like a big belly; similarly, if there is such a common basis, then the things that do not contradict the vase do not completely include things like the negation of knowledge and the negation of what is expressed. If the basis is established, then neither contradiction nor non-contradiction can completely include it. Second, regarding relationship, there are three aspects: definition, classification, and debate. The first is the definition: the difference that arises from any difference, if that difference disappears, it necessarily leads to disappearance, which is the definition of relationship. Example: knowledge and existence, both. For example, fire and smoke, both. Second, it is divided into the relationship of the same entity and the causal relationship. The first: (Generally speaking, the so-called relationship must have two things. That is, these two things must be established through one of them.) Any difference that is not an essential difference, if that difference disappears, it necessarily leads to disappearance, which is the definition of the relationship of the same entity. Example: knowledge and existence, both. Generally speaking, for things like knowledge and existence, there is an entity with the nature of 'is' between each other; for things like a vase and the negation of a vase, one of them has an entity with the nature of 'is'; for things like a vase and the nature of a vase, there is no entity with the nature of 'is' between each other. There are three types. A vase is selfless. Selflessness is nature or emptiness, but a vase is not emptiness. (Although the reflexivity of the relationship of the same entity is non-real, for the negation of the basis, there are real things like composite things, and the nature of non-real things like knowledge and existence. The reflexivity of the causal relationship is also non-real, but for the negation of the basis, there is no non-real thing. The former's reflexivity is the relationship of the same entity, and the latter's reflexivity is only understood as the causal relationship.) The reflexivity and negation of meaning of the relationship of the same entity are permanent and conceptual, but the outsiders believe that they are permanent, substantial, and autonomous. The second type: (To judge whether it is a causal relationship, it is necessary to examine separately whether the cause and effect exist at that time. It must be cause and effect. The former is the cause, which is the subject of disappearance, and the latter is the effect, which is the object of disappearance, understood as the relationship that the latter will not arise without the former.) The difference that arises from any difference in substance, if that difference disappears, it necessarily leads to disappearance, which is the definition of the causal relationship. Example: fire and smoke, both. Fire and smoke, as the established subject, are a causal relationship, because the difference that arises from any difference in substance, if that difference as fire disappears, then smoke necessarily disappears. The characteristic of the result also shows that smoke...

---

མེ་ཙམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་འབར་གསལ་སོགས་ གོ་བྱ་མིན། སྐབས་ཀྱི་དུ་བ་ཙམ་ལས་ཁྱད་ཆོས་སྔོ་བ་སོགས་གོ་བྱེད་མིན། མདོར་ན་གོ་བྱ་གོ་ བྱེད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འཁྲུལ་བར་རང་རང་གི་ནང་གསལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ ཞིག་ཀྱང་དགོས། མེ་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཡང་དག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་ཚད་མ་ཟུང་ཕྲུགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ ནས་ངེས་དགོས་ཏེ། མེ་དང་དུ་བས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པའི་དག་འཛིན་ཟུང་ གཅིག་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཟུང་གཅིག་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་ཟད་ནས་མ་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཟུང་གཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་དང་ པོས་མི་མཐུན་པར་རྒྱུར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་སེལ། གཉིས་པས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་རྟོགས་པར་ བྱེད། གསུམ་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འཛིན་པས་ལོག་རྟོག་སེལ་ལོ། །རྒྱལ་ཚབ་རྗེས། དཔེར་ ན་ཙནྡན་གྱི་དུ་བའི་རིས་ངེས་ན་ཙནྡན་གྱི་མེ་གོ་བར་བྱེད་ཀྱང་དེ་གོ་བྱེད་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་ དཀའ་བར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དངོས་པོ་དང་། འབྲེལ་བ་དེའོ། །སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ། རྟག་པའི་བྱེ་ བྲག་ཡིན་ན་མཐར་གཏུགས་ན་དངོས་པོ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཞི་གྲུབ་ གང་ཞིག (ཤེས་བྱ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་རང་ཉིད་ལས་མེད་པས་དེ་རང་གི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་སྐབས་སུ་ 5-235 རྒྱུ་དེ་རང་གི་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ། འབྲས་བུ་དེ་རང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ཟེར་བའི་དོན་ཡང་རྒྱུ་རང་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་ལ་རག་མ་ལས་ པ་དང་འབྲས་བུ་རང་བྱུང་བ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན།) ཤེས་བྱ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱའི་ ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཡང་གཞི་གྲུབ་གང་ཞིག དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་ན་དངོས་པོའི་ ལྡོག་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ། (དངོས་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཚད་མ་ཞེས་པའི་གོ་བ་ནི། སྤྱིར་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ལ་གོ་ཚུལ་ཞིག་དང་། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་སྔོན་ལས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚད་མ་རྒྱུ་དང་། དེའི་འབྲས་ བུར་གྱུར་པའི་ད་ལྟའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ་གོ་ཚུལ་སོགས་ཡོད། འདི་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དང་མ་འབྲེལ། འབྲས་ བུ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ཟེར་བའི་ཆེད་དུ་གོ་བ་བླངས་དགོས།) རྭ་སྟོད་བསྡུས་གྲྭར་དངོས་པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཚད་ མ་དེ་བཞག་པར་མཛད་པས་མེ་དུ་གཉིས་དང་། དུ་བ་མེ་དང་དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡིན་ཡང་། མེ་ དུ་བ་དང་དེ་བྱུང་འབྲེལ་མིན་ཟེར་དགོས། (རྟག་པ་རྟག་པ་རང་དང་མ་འབྲེལ་བ་དེ། རྟག་པ་དང་འགལ་བ་དང་ འགལ་བ་དང་། མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཚུལ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་ཐ་དད་ནས་ཡིན་པ་བསྒྲིགས་ན་ཤེས་སླ། རྟག་པ་རང་དང་ མ་འབྲེལ་བའི་

【現代漢語翻譯】 火僅僅是火，並不能理解為具有燃燒等特性；煙僅僅是煙，並不能理解為具有藍色等特性。總之，所有的能知和所知，在任何情況下都必須毫不混淆地周遍于各自內在的所有顯現。 要正確地確定火和煙之間的因果關係，必須依賴於三對量（ प्रमाण ）。即，一對是針對火和煙所存在的清凈之處的清凈認知；一對是針對因果本質的現量認知；還有一對是針對因已滅、果未顯的現量認知。因為有這三對量。 其中，第一對量消除將非因執為因的邪分別念；第二對量使人認識到因果關係；第三對量消除認為無因而生的邪分別念。嘉曹杰（རྒྱལ་ཚབ་རྗེས།，Gyaltsab Je，弟子名）說，例如，如果確定了檀香的煙的特徵，雖然可以推知檀香的火，但很難將其視為正確的能知。 第三，如果事物與事物相關聯，那麼事物與關聯的關聯並不周遍於事物和關聯本身。按照唯識宗的觀點，如果常法是差別，那麼最終會周遍于與事物具有一體關係的關聯。如果基已成立，凡是不與所知相關聯的，就周遍于所知的反面。（因為不與所知相關聯的事物，除了所知本身之外別無他物，因此它變成了所知本身的反面。在這種情況下，因不與自己的果相關聯，而果與因相關聯，其含義在於因的產生不依賴於果，而果的產生依賴於因。） 如果基已成立，凡是不與事物相關聯的，並不周遍於事物的反面。（所謂作為事物之因的量，通常理解為作為量的、前後剎那的事物，以及眾生共同業力所包含的量作為因，與其果，即現在的器情世界。這也需要理解為因不與果相關聯，而果與因相關聯。） 在惹堆（རྭ་སྟོད།，Ratö）的《攝類學》（བསྡུས་གྲྭ，Dütra）中，安立了作為事物之因的量，因此必須說火和煙，以及煙和火是彼生關係，但火和煙不是彼生關係。（常法不與常法自身相關聯，常法與矛盾、不矛盾的事物之間的關係，可以通過區分它們的本質來理解。常法不與自身相關聯……）

【English Translation】 Fire is merely fire, and cannot be understood as having characteristics such as burning; smoke is merely smoke, and cannot be understood as having characteristics such as blueness. In short, all knowable and known must, in all circumstances, without confusion, pervade all the manifestations within themselves. To correctly determine the causal relationship between fire and smoke, one must rely on three pairs of valid cognitions ( प्रमाण ). That is, one pair is the pure cognition directed at the pure place where fire and smoke exist; one pair is the direct perception directed at the essence of cause and effect; and one pair is the direct perception directed at the cessation of the cause and the non-manifestation of the effect. Because there are these three pairs of valid cognitions. Among them, the first pair eliminates the wrong conception of taking a non-cause as a cause; the second pair makes one realize the cause-and-effect relationship; and the third pair eliminates the wrong conception of believing that things arise without a cause. Gyaltsab Je (རྒྱལ་ཚབ་རྗེས།) said that, for example, if the characteristics of sandalwood smoke are determined, although one can infer the sandalwood fire, it is difficult to regard it as a correct knower. Third, if a thing is related to a thing, then the relation of the relation to the thing does not pervade the thing and the relation itself. According to the Mind-Only school, if a permanent phenomenon is a difference, then it ultimately pervades the relation that has a one-identity relationship with the thing. If the basis is established, whatever is not related to the knowable pervades the opposite of the knowable. (Because things that are not related to the knowable do not exist apart from the knowable itself, therefore it becomes the opposite of the knowable itself. In this case, the cause is not related to its own effect, and the effect is related to the cause, the meaning of which is that the production of the cause does not depend on the effect, and the production of the effect depends on the cause.) If the basis is established, whatever is not related to the thing does not pervade the opposite of the thing. (The so-called valid cognition that is the cause of the thing is generally understood as the thing that is the valid cognition, the previous and subsequent moments, and the valid cognition contained in the common karma of sentient beings as the cause, and its effect, that is, the current container and content world. This also needs to be understood as the cause is not related to the effect, and the effect is related to the cause.) In Ratö (རྭ་སྟོད།)'s Collected Topics (བསྡུས་གྲྭ), the valid cognition that is the cause of the thing is established, therefore it must be said that fire and smoke, and smoke and fire are relations of arising from that, but fire and smoke are not relations of arising from that. (Permanent phenomena are not related to permanent phenomena themselves, and the relationship between permanent phenomena and contradictory and non-contradictory things can be understood by distinguishing their essences. Permanent phenomena are not related to themselves...)

---

ཆ་དེ་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་མ་འབྲེལ་བའི་ཆ་འབྲེལ་བའི་ཆ་དེ་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་གྲུབ་པའི་ཆ་ ནས་དེ་འབྲེལ་བ་དང་འབྲེལ་བར་བཞག་ལ། དེ་འདྲའི་མ་འབྲེལ་བའི་ཆ་རང་ཉིད་ནི་རང་དང་འབྲེལ་མི་སྲིད་པས་དེའི་ཆ་ནས་མ་ འབྲེལ་བར་ཡང་བཞག་པ་ཡིན། གཞི་གྲུབ་ན་ཁྱོད་རང་ཁྱོད་རང་དང་འབྲེལ་མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་བོ།།) རྟག་པ་དང་འགལ་ བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། རྟག་པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན། རྟག་པ་ དང་འབྲེལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡིན། རྟག་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡིན་ པའི་གཞི་མཐུན་པ་ལ། རྟག་པ་རྟག་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཆ་ཙམ་དེ་རྟག་པ་དང་མ་འབྲེལ་ བར་བཟུང་ནས། དེ་འདྲའི་རྟག་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དེ་འཇོག་དགོས། བདག་མེད་ཡིན་ན་ ཁྱོད་ཁྱོད་དང་མ་འབྲེལ་བས་ཁྱབ་བོ། བཞི་པ་རྟག་དངོས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། རྟག་པ་དང་། དངོས་པོ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྣམ་གཞག་གསལ་བར་བཤད་པ་མཐའ་དཔྱད་པ་དང་ 5-236 བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་དམིགས་པ། རྟག་པའི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི། ནམ་མཁའ། འགོག་བདེན། བདག་མེད། ཤེས་བྱ་སོགས་སོ། །རྟག་པ། དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས། བཏགས་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་བདེན་ པ།སྤྱི་མཚན་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ། གཉིས་པ་ལ། བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུའི་རེས་འགའ་བའི་རྟག་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ལྟ་བུའི་རེས་ འགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྟག་པ་དང་གཉིས་སོ། །བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུ་ཡུལ་དུས་རེས་འགའ་བ་དང་། འགོག་བདེན་ལྟ་བུ་ཡུལ་རེས་འགའ་བ་ལས་དུས་རེས་འགའ་བ་མིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ལ། རྟོག་བཏགས་སྤྱིའི་ཡིན་ལུགས་དང་། ཕྱི་ནང་གི་རིགས་སྤྱིའི་འདོད་ཚུལ་ དང་། མིང་གི་འཇུག་གཞི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་དང་། གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ གི་དགག་བྱའི་ངོས་འཛིན་བཤད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། དེ་ལ་མཁས་རྣམས་ རྟག་ཅེས་བརྗོད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཇུག་རྒྱུའི་རྫས་ མེད་པ་དེ་ལ་མཁས་པ་མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྟག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། བུམ་ལྡོག་ སོགས་རྟོག་བཏགས་རྣམས་རང་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅིང་། མངོན་སུམ་གྱི་ སྣང་ཡུལ་དུ་མེད་ལ། (དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ སྔ་ཕྱིའི་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀའི་རྟོག་ངོར་འཆར་ཚུལ་ནི། སྒྲ་དེ་བྱས་མི་རྟག་གཉིས་ལས་རྫས་སོ་སོ་དང་། བྱས་པ་དེ་སྒྲ་དང་མི་རྟག་ པ་གཉིས་ལས་རྫས་སོ་སོ་དང་། མི་རྟག་པ་དེ་སྒྲ་བྱས་གཉིས་ལས་རྫས་སོ་སོ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ བསྒྲུབ་གཞི་གསུམ་གྱི་རང་ལྡོག་དེ་འཆར་

【現代漢語翻譯】 因為部分與常相關聯，所以這種不相關的部分被認為是與常相關聯的部分，因為它是由與常相關聯的部分組成的。這種不相關的部分本身不可能與自身相關聯，因此從這個角度來看，它也被認為是不相關的。如果基礎成立，那麼你就不可能與你自己相關聯。 與常相矛盾的事物也是矛盾的。與常不矛盾的事物也是不矛盾的。與常相關聯的事物也是相關聯的。與常不相關聯的事物也是不相關聯的，這是共同的基礎。將常與常不相關聯的部分視為與常不相關聯，因此必須這樣設定常與常不相關聯。如果無我存在，那麼你就不可能與你自己不相關聯。 第四，分為常和實有兩類。分為常和事物兩種，首先，分為定義、分類、詳細解釋和最終分析四種。 第一，以法和非剎那為共同基礎進行觀察，這是常的定義。例如，虛空、滅諦（niruddha-satya）、無我（anatta）、所知等。常、非實有之法、非複合之法、假有、世俗諦（samvriti-satya）、總相，這些都是相同的含義。 第二，分為如瓶子反面的有時之常，和如所知般的非有時之常兩種。如瓶子反面，是處所和時間上都有時；如滅諦，是處所有時，但時間上不是有時。 第三，分為對概念施設總體的存在方式的探討、內外各宗派對總體的觀點、名稱的指稱對象是否由自相成立的方式，以及上下部派對所破的認識的解釋四種。 第一，如《釋量論》（Pramāṇavārttika）中所說：『凡其自性不壞滅，智者稱之為常。』因此，任何事物，只要沒有進入其自身本質的實體，就被智者，即經部派（Sautrāntika）以上的人稱為常。瓶子反面等概念施設，並不像在執著于自我的概念中顯現的那樣成立，也不存在於現量（pratyakṣa）的顯現對像中。（例如，以聲音是無常為例，在用『所作』作為理由來證明聲音是無常的時候，前後兩方的辯論者在概念中顯現的方式是：聲音是『所作』和『無常』二者的不同實體，『所作』是聲音和『無常』二者的不同實體，『無常』是聲音和『所作』二者的不同實體，以這種方式來顯現能立、所立、立宗三者的自相。）

【English Translation】 Because a part is associated with permanence, such an unrelated part is considered a part associated with permanence because it is composed of parts associated with permanence. Such an unrelated part itself cannot be related to itself, so from that point of view, it is also considered unrelated. If the basis is established, then you cannot be related to yourself. That which contradicts permanence is also contradictory. That which does not contradict permanence is also not contradictory. That which is related to permanence is also related. That which is not related to permanence is also not related, which is a common basis. Considering the part of permanence that is unrelated to permanence as unrelated to permanence, therefore, permanence that is unrelated to permanence must be established in this way. If selflessness exists, then you cannot be unrelated to yourself. Fourth, dividing into two categories: permanence and reality. Divided into two types: permanence and things. First, there are four types: definition, classification, detailed explanation, and final analysis. First, observing with the common basis of dharma and non-momentariness is the definition of permanence. Examples include space, cessation of suffering (niruddha-satya), selflessness (anatta), knowable objects, etc. Permanence, non-real dharma, non-composite dharma, imputed existence, conventional truth (samvriti-satya), and universals are all the same meaning. Second, it is divided into occasional permanence, such as the reverse of a vase, and non-occasional permanence, such as knowable objects. The reverse of a vase is occasional in place and time, while cessation of suffering is occasional in place but not in time. Third, it is divided into four types: discussing the way in which conceptual imputation is a generality, the views of internal and external schools on generality, the way in which the basis of application of names is or is not established by its own characteristics, and explaining the identification of what is to be refuted by higher and lower philosophical tenets. First, as stated in the Pramāṇavārttika (Commentary on Valid Cognition): 'Whatever has an indestructible nature, the wise call it permanent.' Therefore, any phenomenon that does not have the substance to enter into its own essence is called permanent by the wise, that is, those above the Sautrāntika (Sūtra school). Conceptual imputations such as the reverse of a vase are not established as they appear in the concept of grasping at self, nor do they exist in the objects of manifestation of direct perception (pratyakṣa). (For example, taking sound as impermanent, when using 'produced' as the reason to prove that sound is impermanent, the way it appears in the concepts of the two debaters, before and after, is: sound is a different entity from 'produced' and 'impermanent', 'produced' is a different entity from sound and 'impermanent', and 'impermanent' is a different entity from sound and 'produced', in this way, the self-characteristics of the probandum, the reason, and the subject are manifested.)

---

ཚུལ་གོ་དགོས། དེ་འདྲའི་རང་ལྡོག་དེ་དོན་གྱིས་གནས་ཚོད་ལ་ཚུལ་མཐུན་ཡུལ་དང་ འབྱོར་ངེས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དོན་མཐུན་ཡིན་ཡང་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ནི་རྫས་མེད་རྟོག་བཏགས་སུ་གྱུར་པའི་གོ་ཉམས་ཀྱི་ཆ་ 5-237 ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བསམ་ནས་རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན།) བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་སྒྲུབ་གཞི་ རྣམས་རང་ལྡོག་རྟོག་བཏགས་སྤྱི་མཚན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡིན་ན་རང་མཚན་གྱི་དེ་གསུམ་ཡོད་ ཆོག འབྲེལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་ལྡོག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པས་ཟེར་བ་ལྟར་རྫས་གྲུབ་ཆ་མེད་གང་ ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོག་བཏགས་སྤྱི་མཚན་ནོ། །བུམ་ལྡོག་སོགས་རྟོག་བཏགས་ཡིན་ཡང་དེ་ དག་ཡིན་ན་རང་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། སྤྱིར་ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་དོན་སྤྱི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ དག་དོན་ཡིན་པ་མེད་པས། ཤེས་བྱའི་དོན་སྤྱིའམ་ཆ་འདྲ་སོགས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཡང་དེ་དོན་ སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ་མིན་ཟེར་བ་སོགས་འདི་འདྲའི་རིགས་ལ་འགྲེས་སོ། །དོན་སྤྱི་རྣམས་རང་ སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག (ནང་པའི་ལུགས་ཀྱི་རིགས་སྤྱི་ནི་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ ཡོང་རྒྱུའི་སྣང་བ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཆ་དང་བཏགས་པ་ཡུལ་དེའི་ཆ་འདྲའི་དོན་སྤྱི་གཉིས་ཀ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམ་པའི་ཕྱོགས་ དེ་ཡིན་ཞིང་། དོན་གྱི་གནས་ཚོད་ལ་སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆ་དེ་གཉིས་ཀྱང་དངོས་མེད་ཙམ་དུ་ཟད་ཚོད་ལ་འདྲ་མཉམ་ལས་ཁྱད་པར་ ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནའང་། ཐ་སྙད་སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ན་སྣང་བ་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ཆ་དེ་ཡུལ་ངོ་མ་ཡིན་སྣང་སྐྱེ་བ་དང་། བཏགས་པ་ དོན་སྤྱི་ནི་དེར་སྣང་རྟོག་པའི་བློ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཅིང་། རང་གི་ངོ་བོ་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་ཟད་སོང་སྣང་སྐྱེ་བས་སྔ་མ་སྣང་བའི་ཆ་ དོན་དངོས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་དང་། ཕྱི་མ་དོན་སྤྱིའི་ཆ་དེ་རྫས་མེད་བཏགས་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།) ལུགས་འདིར་དོན་ སྤྱི་ལས་རྟག་པ་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། (བུམ་འཛིན་རྟོག་ངོར་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཤར་བ་དེ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་རེད། དེ་བུམ་འཛིན་རྟོག་ངོར་ སྣང་ཡུལ་དུ་ལྷག་གེར་ཤར་ཡོད་ནི་རེད། དེ་འདྲའི་དོན་སྤྱི་དེ་མ་གཏོགས་པའི་རྟག་པ་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་ཚད་ཐམས་ཅད་ རྟོག་པས་འཛིན་སྟངས་སུ་བཟུང་ཚེ་ཆ་འདྲ་དོན་སྤྱིའི་བསྒྲིབས་ནས་ཤར་བ་ཙམ་ལས་རང་སྣང་ཡུལ་དུ་ལྷག་གེར་དངོས་སུ་ཤར་ མི་ཐུབ་པས་དེ་ཀུན་རྟོག་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ནི་མ་རེད། དེ་མ་ཟད་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ འདིར་རྟག་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་མེད་པར་ཤུགས་ཀྱི་རྟོགས་བྱ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་འདོད་པ་ཡིན།) གྲངས་ ཅན་པས། བུམ་གསལ་དང་རྫས་གཅིག་པའི་བུམ་གསལ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་མེད་རྟག་ 5-238 པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་བད

【現代漢語翻譯】 必須理解這種方式。像這樣的自反性，就其在事物狀態中符合條件和必然存在的方面而言，是符合實際的；然而，就其各自的本質而言，僅僅是成為一種無實體的概念構造的理解體驗。 因此，考慮到這一點，自反性被認為是概念構造。）被證明者、證明者和證明的基礎都是自反性的概念共相。如果是這樣，那麼自相的這三者是可以存在的。所有關係的反身性，不像外道所說的那樣，不是任何實體性的、不可分割的東西，而是概念的共相。 瓶子的反身性等是概念構造，但如果是這樣，它們就被自相所遍及。一般來說，有和無兩者都有意義上的共性，而這些都不是事物。知識的事物共性或相似之處等是知識，但據說這些不是普通知識的事物共性，等等。這類事物就是例子。 事物共相是作為自顯境而存在的概念，並且與本質相同。（佛教的宗派共相是將顯現和標籤混合在一起的方面，即顯現為事物狀態的顯現方面，以及標籤，即事物共相的相似之處，這兩者結合在一起的方面。 在事物的狀態中，顯現和標籤的這兩個方面在某種程度上是相同的，沒有任何區別。然而，從術語顯現的角度來看，顯現的事物方面似乎是真實的事物，而標籤的事物共相與顯現的概念的意識相同，並且其本質僅僅是標籤的存在。 因此，前者顯現的方面與事物的真實本質相同，而後者事物的共性方面被認為是無實體的標籤。在這個體系中，沒有意識將永恒的事物共相作為顯現的境。） 第二點是：（在執瓶概念的面前，出現像瓶子一樣的東西，那是瓶子的事物共相。它清晰地顯現在執瓶概念的面前，成為顯現的境。除了這樣的事物共相之外，所有永恒的概念構造的法，當被概念所把握時，僅僅是遮蔽了相似的事物共相而顯現，而不能清晰地、真實地顯現為自顯境。 因此，所有這些都是概念把握的境，而不是顯現的境。此外，在這個經部宗的體系中，永恒的法不是顯現的境，而是被認為是僅僅通過暗示來理解的。）數論者認為，遍及所有與瓶子清晰和實體相同之瓶子清晰的不可分割的永恒遍在的自性

【English Translation】 It is necessary to understand this way. Such reflexivity, in terms of its conformity to conditions and necessary existence in the state of affairs, is in accordance with reality; however, in terms of their respective essences, they are merely a matter of becoming an understanding experience of an unsubstantial conceptual construct. Therefore, considering this, reflexivity is considered a conceptual construct.) The proven, the prover, and the basis of proof are all conceptual universals of reflexivity. If so, then these three of self-character can exist. The reflexivity of all relations, unlike what the outsiders say, is not any substantial, indivisible thing, but a conceptual universal. The reflexivity of a pot, etc., is a conceptual construct, but if so, they are pervaded by self-character. In general, both existence and non-existence have a commonality of meaning, and these are not things. The commonality of things of knowledge or similarities, etc., are knowledge, but it is said that these are not common things of ordinary knowledge, and so on. Such things are examples. The commonality of things is a concept that exists as a self-appearing object, and is identical to essence. (The Buddhist system's universal is the aspect of appearance and labeling mixed together, that is, the aspect of appearance appearing as the state of affairs, and the label, that is, the commonality of the similar aspects of the thing, both of which are combined into one direction. In the state of affairs, these two aspects of appearance and labeling are somewhat the same, with no difference. However, from the perspective of the term appearance, the aspect of the appearance of the thing seems to be the real thing, and the label of the thing's commonality is the same as the consciousness of the appearing concept, and its essence is merely the existence of the label. Therefore, the former aspect of appearance is the same as the real essence of the thing, while the latter aspect of the thing's commonality is considered to be an unsubstantial label.) In this system, there is no consciousness that takes the eternal commonality of things as the object of appearance.) The second point is: (In the face of the pot-grasping concept, something like a pot appears, that is the thing-commonality of the pot. It clearly appears in the face of the pot-grasping concept, becoming the object of appearance. Apart from such a thing-commonality, all eternal conceptual constructs of dharma, when grasped by the concept, merely obscure the similar thing-commonality and appear, and cannot clearly and truly appear as a self-appearing object. Therefore, all of these are the objects of conceptual grasping, not the objects of appearance. Moreover, in this Sautrāntika system, eternal dharmas are not objects of manifest appearance, but are considered to be merely understood by implication.) The Sāṃkhyas believe that the indivisible, eternal, pervasive self that pervades all the clarity of the pot and the clarity of the pot that is identical to the entity

---

ག་ཉིད་ཅན་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་རིགས་སྤྱི་ཡིན། རྟོག་ངོར་ བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་བུམ་གསལ་དངོས་ཡིན་པས་དེ་རིགས་སྤྱི་མིན་པར་འདོད། བྱེ་ བྲག་པས། བུམ་གསལ་དང་རྫས་ཐ་དད་པའི་བུམ་གསལ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྟག་རྫས་ཆ་མེད་ལ་ རིགས་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ཡང་རྟོག་ངོར་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ཀ་ལ་ངོས་འཛིན་ ནོ། །རང་སྡེས་ནི། རིགས་སྤྱི་ཞེས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མིན་པར་དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ ལྟ་བུའི་ངོར་སྣང་རྒྱུའི་སྣང་བ་དོན་རང་མཚན་པའི་བུམ་པ་དང་། བཏགས་པ་བུམ་པའི་དོན་ སྤྱི་སྟེ་སྣང་བཏགས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་སྤྱི་ཡིན་ལ། (མུ་སྟེགས་བྱེ་རིག་གིས་བུམ་འཛིན་ རྟོག་ངོའི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཤར་རྒྱུའི་བུམ་པའི་རིགས་སྤྱི་དེ་བུམ་བརྡ་སྦྱོར་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དང་། གྲངས་ཅན་པས་བུམ་འཛིན་ རྟོག་ངོའི་བུམ་པའི་རང་གཤིས་ན་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་རིགས་སྤྱིར་གྱུར་པ་དེ་བུམ་བརྡ་སྦྱོར་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དང་། ནང་ བ་པས་བུམ་འཛིན་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་དོན་དང་བཏགས་པ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱིའམ་ཆ་འདྲ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང་ འོང་རྒྱུའི་དོན་སྤྱི་དངོས་མེད་སྣང་ཙམ་སྣང་བཏགས་འདྲེས་པ་དེ་འདིར་རིགས་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་འདྲའི་དོན་སྤྱི་དེ་ཀ་རྟོག་ བློས་བུམ་བརྡ་སྦྱོར་བར་བཞེད། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀས་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་རིགས་སྤྱི་བརྡ་སྦྱོར་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཙམ་མཐུན་ཀྱང་ རིགས་སྤྱི་ངོས་འཛིན་ལུགས་མི་མཐུན་ཏེ། ཕྱི་པའི་རིགས་སྤྱི་རྟག་རྫས་དང་། ནང་པའི་རིགས་སྤྱི་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་འདྲ་མིན་ ཡོད་པའི་ཕྱིར།) དེ་ཡང་ཡིན་ལུགས་ལྟར་ན་རྫས་མེད་བཏགས་ཙམ་དང་སྣང་ལུགས་ལྟར་ན་སྔ་ མ་བུམ་གསལ་རྣམས་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འཇོག་པ་དང་། ཕྱི་མ་རང་སྣང་བའི་རྟོག་པ་དང་ ངོ་བོ་གཅིག་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། འདི་གཉིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡང་སྣང་ཚུལ་གྱིས་བཞག་ ཙམ་ལས་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱིས་འགྲོ་བ་གང་ཡང་མེད་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་པོ་སྣང་ཙམ་མོ། །(སྤྱིར་ རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱི་བློ་གང་ལའང་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཚེ། རང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་ཆ་རེ་དང་། ནང་ཡུལ་ ཅན་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་ཆར་གྱུར་པ་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་དེ་འདྲའི་གཟུང་རྣམ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀ་ཤེས་རྫས་ དངོས་པོ་དང་རྟོག་པའི་གཟུང་རྣམ་གྱི་ངོར་ཤར་བའི་ཆ་འདྲ་དོན་སྤྱི་ཙམ་དེ་དངོས་མེད་ཡིན། དཔེར་ན་དེ་འདྲའི་སྣང་བརྗོད་མེད་ 5-239 པ་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་སྒྲ་རྟོག་གིས་བརྗོད་འཛིན་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀ་བ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པའོ། །ཞེས་ཟེར་ཚེ། བུམ་པ་དེ་དགག་ གཞི་རེད། ཀ་བ་དེ་དགག་བྱ་རེད། ཀ་བ་མ་ཡིན་པ་དགག་བྱ་བཅད་པ་རེད། དེས་འགྲེས།) དེ་ལྟར་རིགས་སྤྱི་ངོས

【現代漢語翻譯】 གྲངས་ཅན་པ (Samkhya, 數論派) 認為，自性（Prakriti，自性，自性）的主要屬性是共相（jati，種姓，共相）。他們認為，在概念中顯現的如瓶子之類的東西，是瓶子的清晰顯現，因此不是共相。勝論派（Vaisheshika，勝論派）認為，共相是常住的、無部分的實體，它遍及瓶子的清晰顯現，並且與瓶子的實體不同。他們也認為，在概念中顯現的如瓶子之類的東西，就是共相本身。 自宗（佛教）認為，所謂的共相根本不是任何東西。例如，在執持瓶子的概念中，顯現為顯現之因的，是具有自相的瓶子，以及作為施設對象的瓶子的義共相，即顯現與施設混合在一起的東西，就是共相。(外道中的數論派認為，在執持瓶子的概念中，瓶子的共相顯現為瓶子的顯現之因，是瓶子名稱所指的對象。數論派認為，在執持瓶子的概念中，瓶子的自性中存在的自性主要屬性，變成了共相，是瓶子名稱所指的對象。內道（佛教）認為，在執持瓶子的概念中，顯現為顯現之因的，是事物和作為施設對象的瓶子的義共相或相似部分，兩者混合在一起，顯現為顯現與施設混合在一起的無實體、僅顯現的義共相，這就是共相，因此，這種義共相被概念思維施設為瓶子名稱。) 外道和內道都一致認為，各自宗派的共相是名稱所指的對象，但在共相的定義上存在差異。外道的共相是常住的實體，而內道的共相是概念施設的，存在相似和不相似的差異。 按照事物本來的存在方式，共相是無實體的施設；按照事物顯現的方式，共相與之前的瓶子清晰顯現等同。後者與自顯現的概念等同。這兩者隨順顯現方式而安立，但並非以獨立自主的方式存在，因此只是隨順顯現而已。(一般來說，無論是有概念還是無概念的意識，在執持對像時，都會有顯現對像形象的識，這是對象的一部分；以及屬於內向對像持有者的識，這是執持部分。因此，存在著所取相和能取相兩種，這兩者都是識的實體。在事物和概念的所取相中顯現的相似部分，僅僅是義共相，這是無實體的。例如，像這樣無法用語言表達的顯現，就像通過聲音概念說出和執持『這是瓶子』一樣。如果說『這不是柱子，而是瓶子』，那麼瓶子就是否定對象的基礎，柱子就是被否定的對象，『不是柱子』就是對被否定對象的否定。這就是解釋。) 因此，共相的定義是這樣的。

【English Translation】 The Samkhyas (數論派) assert that the primary attribute of Prakriti (自性, self-nature) is the universal (jati, 種姓, commonality). They believe that what appears in conception, such as a pot, is a clear manifestation of the pot and therefore not a universal. The Vaisheshikas (勝論派) hold that the universal is a permanent, partless substance that pervades the clear manifestation of the pot and is distinct from the substance of the pot. They also believe that what appears in conception, such as a pot, is the universal itself. Our own school (Buddhism) asserts that what is called a universal is not anything at all. For example, in the conception of holding a pot, what appears as the cause of manifestation is the pot with its own characteristic, and the general meaning of the pot as the object of designation, that is, what is mixed with manifestation and designation, is the universal. (The Samkhyas among the non-Buddhists believe that in the conception of holding a pot, the universal of the pot appears as the cause of the pot's manifestation and is the object referred to by the name of the pot. The Samkhyas believe that in the conception of holding a pot, the primary attribute of the self-nature existing in the self-nature of the pot becomes the universal and is the object referred to by the name of the pot. The Inner Way (Buddhism) believes that in the conception of holding a pot, what appears as the cause of manifestation is the thing and the general meaning or similar part of the pot as the object of designation, both mixed together, appearing as the non-substantial, merely appearing general meaning mixed with manifestation and designation, which is the universal. Therefore, this general meaning is designated as the name of the pot by conceptual thought.) Both non-Buddhists and Buddhists agree that the universal of their respective schools is the object referred to by the name, but there are differences in the definition of the universal. The universal of the non-Buddhists is a permanent substance, while the universal of the Buddhists is conceptually designated, with differences in similarity and dissimilarity. According to the way things actually exist, the universal is a non-substantial designation; according to the way things appear, the universal is identical to the previous clear manifestation of the pot, etc. The latter is identical to the self-manifesting concept. These two are established according to the way they appear, but they do not exist independently, so they are merely following the appearance. (Generally, whether it is a conceptual or non-conceptual consciousness, when holding an object, there is a consciousness that manifests the image of the object, which is a part of the object; and a consciousness that belongs to the inward object holder, which is the holding part. Therefore, there are two kinds of apprehended aspect and apprehending aspect, both of which are the substance of consciousness. The similar part that appears in the apprehended aspect of things and concepts is merely the general meaning, which is non-substantial. For example, such a manifestation that cannot be expressed in language is like saying and holding 'This is a pot' through sound concept. If you say 'This is not a pillar, but a pot,' then the pot is the basis of negation, the pillar is the object to be negated, and 'not a pillar' is the negation of the object to be negated. This is the explanation.) Therefore, the definition of the universal is like this.

---

་ འཛིན་ལུགས་ཕྱི་ནང་ཀུན་མི་འདྲ་ཡང་བརྡ་སྦྱོར་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲའོ། །དེ་ ལས་བརྡའི་ཡུལ་ནི་གཙོ་བོ་དོན་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྒྲ་དོན་ཟེར་བ་ཡིན། སྤྱིར་ཡོད་མེད་ གང་ཡིན་ཡང་དེའི་ཆ་འདྲ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་བར་འཇོག་པ་མ་ཟད་དངོས་སུ་ སྣང་བ་ཡིན་པར་འཇོག་ཆོག་གོ།བུམ་གསལ་གཅིག་ལ་བརྡ་སྦྱོར་བས་ཀུན་གོ་བ་ཡང་རིགས་ སྤྱི་ལ་རགས་ལས་སོ། །བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་གཟུང་རྣམ་དང་དོན་སྤྱི་གཉིས་རྫས་བཏགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་ཡོད་པས་མི་འདྲ། གཞན་སྡེ་དག་གིས་དགག་བྱ་བཅད་ལྡོག་ནས་སྣང་བརྗོད་མེད་ པས་སྒྲ་རྟོག་སོགས་སྒྲུབ་འཇུག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་རང་སྡེས་ནི་དོན་གྱིས་བསལ་བ་ལ་དགོངས་ ནས་དེ་དག་སེལ་འཇུག་ཏུ་བཞེད། བུམ་གསལ་རྣམས་འདྲ་བར་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ གིས་ཀུན་གོ་བ་དང་དེ་དག་གི་སྤྱི་ལ་བརྡ་སྦྱར་བས་དོན་ལའང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །(དོན་དམ་པར་ སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཡོད་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་བརྡ་སྦྱར་དགོས་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་སྲིད། སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་བློས་ བརྡ་སྦྱོར་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་གཞི་གྲུབ་ན་བརྡའི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན།) དོན་དམ་པར་སྒྲའི་ཡུལ་ ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་གཞི་གྲུབ་ན་བརྡའི་དངོས་ཡུལ་གྱིས་ཁྱབ། (བུམ་མིན་ལས་ལོག་པ་ཞེས་པ་དོན་གྱི་བུམ་ པ་དང་། བུམ་མིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་ཞེས་པ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་ལ་གོ་བའོ།།) བུམ་མིན་ལས་ལོག་པ་དང་བུམ་ མིན་ལས་ལོག་པར་སྣང་བ་གཉིས་མི་འདྲ། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཐོ་ཡོར་ལ་མིརབསྣང་ ལྟར་རྟོག་ངོར་རྫས་སྣང་རྣམས་མི་བདེན་པ་དང་། བྱེ་སྨྲས་རྟག་རྫས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་དང་མེད་ དགག་རྣམས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འདོད། (བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལ་བུམ་པ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཀུན་ཡུལ་ དབང་གིས་སྣང་ཡང་གོམས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ངེས་ཤེས་འདྲེན་ཐུབ་མི་ཐུབ་ཅི་རིགས་ཡོད་ཀྱང་བུམ་འཛིན་རྟོག་བློ་ལ་ནན་ཞེན་ གྱིས་བཟུང་དབང་གིས་གང་སྣང་ངེས་པས་ཁྱབ་པ་ལས་རང་ཡུལ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཐམས་ཅད་སྣང་མི་སྣང་མེད་པ་ 5-240 དང་། དེ་དག་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཅི་རིགས་ཡོད་པ་གང་ཡང་མིན།) མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་བུམ་འཛིན་མངོན་ སུམ་ལ་བུམ་པ་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་རྣམས་སྣང་མི་སྣང་འགལ་ཡང་རྟོགས་མ་རྟོགས་ གཉིས་མི་འགལ་བར་འདོད་ཀྱང་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་དེར་མི་འདོད་དོ། །རི་བོང་རྭ་སོགས་དང་ བུམ་ལྡོག་སོགས་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལ་འདྲ་ཡང་དོན་མཐུན་ཡིན་མིན་མི་འདྲ། དབང་ཤེས་ འཁྲུལ་བ་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་སྣང་བ་རང་མཚན་དང་ནང་གི་ དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ལ་ འདྲའོ། །(བུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཆ་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་ཡིན་ཏེ།

【現代漢語翻譯】 雖然執持的方式內外各不相同，但在施設名言的範疇內，一切都是相同的。因此，名言的範疇主要是總義，所以稱之為『聲義』。一般來說，無論存在與否，都通過相似之處使它們顯現，不僅如此，還可以認為它們是真實顯現的。通過對一個瓶子的清晰顯現施設名言，就能理解所有瓶子，這也是依賴於類總義。執持瓶子的分別唸的所取相和總義，二者在實體和假立上有所不同，所以不相同。其他宗派認為，遮遣的對境是通過斷除和遣除而顯現的，因此認為聲音和分別念等是成立和進入的方式，而自宗則認為，這是考慮到通過意義來排除，所以認為它們是排除和進入的方式。通過瓶子的清晰顯現的相似之處，一個瓶子就能理解所有瓶子，並且對它們的總義施設名言，因此也對意義施設了名言。（如果從勝義諦的角度來說，聲音的對境是存在的，那麼就必須對瓶子之類的自相直接施設名言，但這是不可能的。依靠總義，分別念施設名言的對境無所不在，因此如果基成立，就必然是名言的真實對境。）雖然從勝義諦的角度來說，聲音的對境不存在，但如果基成立，就必然是名言的真實對境。（『非瓶』的反體指的是瓶子的意義，『顯現為非瓶的反體』指的是瓶子的總義。）『非瓶』的反體和『顯現為非瓶的反體』二者不相同。對於經部以上的宗派來說，就像在托爾（tho yor）上顯現人一樣，在分別念面前顯現的實體都不真實，而對於毗婆沙宗來說，常法的實體同體和無遮等都不成立。 （對於執持瓶子的現量來說，瓶子和成立安樂的實體是同一個，一切都由根識所顯現，但由於串習的有無，能否引生定解則各有不同，但對於執持瓶子的分別念來說，由於執著的緣故，無論顯現什麼都是確定的，因此普遍存在，而不是說自己的對境和成立安樂的實體是同一個，一切都顯現或不顯現，或者說，對它們是否了知則各有不同。）經部等宗派認為，對於執持瓶子的現量來說，瓶子和成立安樂的實體是同一個，顯現與不顯現是相違的，但了知與不了知二者並不相違，但對於分別念來說，他們不這樣認為。兔角等和瓶子的反體等，僅僅是分別假立，雖然相似，但在意義上是否一致則不相同。對於根識的錯亂來說，雖然顯現髮網，但髮網的基並不成立，但它的顯現是自相和內在的物體，就像是遍計所執的色法一樣，與夢中的色法等相似。（瓶子是所知，僅僅是通過名稱施設的。） Although the ways of holding (objects) are different internally and externally, they are all the same in terms of applying conventions. Therefore, the object of convention is mainly the general meaning itself, which is why it is called 'sound-meaning'. In general, whether something exists or not, it is made to appear through similarities, and not only that, but it can also be considered to appear as real. By applying a convention to the clear appearance of a single pot, all pots are understood, which also relies on the general category. The apprehended aspect of the conceptual thought that grasps a pot and the general meaning are different because they differ in terms of substance and imputation. Other schools believe that the object to be negated appears by cutting off and excluding, so they consider sound and conceptual thought, etc., as ways of establishing and entering, while our own school believes that they are ways of excluding and entering, considering that they are eliminated by meaning. Through the similar appearance of clear pots, one pot understands all pots, and by applying conventions to their generality, it also applies to the meaning. (If, from the ultimate point of view, there is an object of sound, then conventions must be directly applied to the self-character of things like pots, but this is impossible. Relying on generality, there is nothing that is not an object of conceptual convention, so if the basis is established, it necessarily pervades being the real object of convention.) Although there is no object of sound from the ultimate point of view, if the basis is established, it is pervaded by being the real object of convention. (The opposite of 'non-pot' refers to the meaning of the pot, and 'appearing as the opposite of non-pot' refers to the general meaning of the pot.) The opposite of 'non-pot' and 'appearing as the opposite of non-pot' are not the same. For schools above the Sautrantikas, just as a person appears on a tho yor, the entities that appear to conceptual thought are not true, and for the Vaibhashikas, the common basis of permanent entities and non-affirming negations are not considered to be established. (For the direct perception that grasps a pot, the pot and the easily established entity are the same, and everything appears due to the power of the senses, but whether or not one can generate certainty depends on whether or not there is familiarity, but for the conceptual thought that grasps a pot, whatever appears is certain due to the power of grasping with insistence, so it is pervasive, rather than saying that one's own object and the easily established entity are the same, and everything appears or does not appear, or whether or not one understands them varies.) The Sautrantikas and other schools believe that for the direct perception that grasps a pot, the pot and the easily established entity are the same, and appearance and non-appearance are contradictory, but knowing and not knowing are not contradictory, but they do not believe this for conceptual thoughts. Things like rabbit horns and the negation of pots are merely conceptual imputations, and although they are similar, they differ in whether or not they agree in meaning. For the delusion of sense consciousness, although a hairnet appears, the basis of the hairnet is not established, but its appearance is a self-character and an internal object, just like the form of the completely imputed, similar to the form in a dream, etc. (A pot is knowable, merely established by name.)

【English Translation】 Although the ways of holding (objects) are different internally and externally, they are all the same in terms of applying conventions. Therefore, the object of convention is mainly the general meaning itself, which is why it is called 'sound-meaning'. In general, whether something exists or not, it is made to appear through similarities, and not only that, but it can also be considered to appear as real. By applying a convention to the clear appearance of a single pot, all pots are understood, which also relies on the general category. The apprehended aspect of the conceptual thought that grasps a pot and the general meaning are different because they differ in terms of substance and imputation. Other schools believe that the object to be negated appears by cutting off and excluding, so they consider sound and conceptual thought, etc., as ways of establishing and entering, while our own school believes that they are ways of excluding and entering, considering that they are eliminated by meaning. Through the similar appearance of clear pots, one pot understands all pots, and by applying conventions to their generality, it also applies to the meaning. (If, from the ultimate point of view, there is an object of sound, then conventions must be directly applied to the self-character of things like pots, but this is impossible. Relying on generality, there is nothing that is not an object of conceptual convention, so if the basis is established, it necessarily pervades being the real object of convention.) Although there is no object of sound from the ultimate point of view, if the basis is established, it is pervaded by being the real object of convention. (The opposite of 'non-pot' refers to the meaning of the pot, and 'appearing as the opposite of non-pot' refers to the general meaning of the pot.) The opposite of 'non-pot' and 'appearing as the opposite of non-pot' are not the same. For schools above the Sautrantikas, just as a person appears on a tho yor, the entities that appear to conceptual thought are not true, and for the Vaibhashikas, the common basis of permanent entities and non-affirming negations are not considered to be established. (For the direct perception that grasps a pot, the pot and the easily established entity are the same, and everything appears due to the power of the senses, but whether or not one can generate certainty depends on whether or not there is familiarity, but for the conceptual thought that grasps a pot, whatever appears is certain due to the power of grasping with insistence, so it is pervasive, rather than saying that one's own object and the easily established entity are the same, and everything appears or does not appear, or whether or not one understands them varies.) The Sautrantikas and other schools believe that for the direct perception that grasps a pot, the pot and the easily established entity are the same, and appearance and non-appearance are contradictory, but knowing and not knowing are not contradictory, but they do not believe this for conceptual thoughts. Things like rabbit horns and the negation of pots are merely conceptual imputations, and although they are similar, they differ in whether or not they agree in meaning. For the delusion of sense consciousness, although a hairnet appears, the basis of the hairnet is not established, but its appearance is a self-character and an internal object, just like the form of the completely imputed, similar to the form in a dream, etc. (A pot is knowable, merely established by name.)

---

ཁྱོད་རང་དགར་སྣང་བ་མེད་པར་མིང་རྟོག་བློར་སྣང་དགོས་ ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་བརྡ་ཁོ་ནས་ཕར་བཞག་པ་མ་གཏོགས་ཡུལ་སྟེང་དུ་གྲུབ་ པ་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།) སྣང་བཏགས་འདྲེས་པའི་བུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཆ་དེ་མིང་བརྡས་ བཞག་ཙམ་ཡིན་ཡང་མིང་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་མིན་ནོ། ། གསུམ་པ་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཤད་པ་ནི། (མིང་གི་འཇུག་ གཞིའི་ཚུལ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་བུམ་པའོ་ཞེས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་རིམ་ པས་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཞི་དང་རྟོག་པས་བཟུང་བར་བྱ་བའི་གཞི་ཉིད་དུ་བུམ་པ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་ཡོད་པར་ སྣང་བ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ་སྐྱེས་རང་ག་བ་ཀུན་ལ་ཡོད་པར་མདོ་སེམས་གཉིས་འདོད་པ་མཐུན་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་ ཡུལ་སྟེང་དུ་དོན་གྱི་གནས་ཚོད་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་འདོད་པ་མི་མཐུན།) སྤྱིར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ སོགས་མིང་གི་འཇུག་གཞི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་འཛིན་རྟོག་པའི་ཞེན་གཞིར་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། སྒྲ་རྟོག་གིས་འཇུག་ཞེན་གྱི་གཞིར་སྣང་ཚུལ་ལ་ ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་སྣང་ལུགས་འདྲ་མིན་ཡོད། དེ་ཡང་ཐོག་མེད་ནས་བག་ཆགས་ ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པར་འདོད་པ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་མཚུངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྲུབ་མ་གྲུབ་འདོད་ ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཀུན་མི་འདྲ་སྟེ། བྱེ་མདོ་དག་གིས་གཟུགས་སོགས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ 5-241 ན་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པས་ཤིན་ཏུ་མི་རུང་བས་དེ་ལྟར་གྲུབ་དགོས་པར་འདོད་ལ། སེམས་ཙམ་པས་ནི། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་མིང་གི་སྔ་རོལ་ནས་མིང་བློ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། མིང་ དུ་མ་འཇུག་པའི་དོན་གཅིག་པུ་མང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། མིང་གཅིག་འཇུག་པའི་དོན་གཉིས་ པོ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་རིགས་པ་སྟེ། ཐེག་བསྡུས་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་གྱིས་གནོད་པས་དེ་ ལྟར་གྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པར་བཞེད་པ་བཞིན་གོང་མ་དག་གི་ལུགས་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །(མདོ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་འདོད་ཚུལ། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པས། ཕྱི་དོན་གྱི་བུམ་པ་བུམ་ པའི་གཞན་དབང་། བུམ་པ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་གྲུབ་བུམ་པའི་ཀུན་བཏགས། བུམ་པ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྗས་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་ པ་བུམ་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེའང་སྦྱར་བར་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་ཤེས་པ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ པའི་བུམ་པ་དེ་བུམ་པའི་གཞན་དབང་། དེ་འདྲའི་བུམ་པ་ཕྱི་དོན་དང་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ། བུམ་པའི་ ཀུན་བཏགས། དེ་འདྲའི་ཕྱི་དོན་དང་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱི་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་བུམ་

【現代漢語翻譯】 因為你必須將顯現認知為概念，所以它不僅僅是通過名稱來建立的（因為僅僅通過名稱來建立，並不意味著它在對像上是存在的。）顯現和命名的混合，例如，瓶子是可知的，雖然僅僅是通過名稱來建立的，但不僅僅是通過名稱來建立的。 第三，討論名稱的基礎是否由自相成立：（名稱的基礎的方式。例如，瓶子，作為表達的詞語『這是瓶子』，以及認為『這是瓶子』的概念，兩者依次作為聲音應用的依據和概念把握的對象，瓶子本身的存在方式似乎是從自身成立的，這在所有凡夫俗子中都是因為習氣的影響，經部宗和唯識宗都同意這一點，但對於顯現是否如其所是地在對像上成立，他們的觀點並不一致。）一般來說，對於個體來說，色等名稱的基礎是由自相成立的，並且作為自執概念的執著對象，也顯現為由自相成立。聲音和概念作為應用和執著的基礎，在顯現方式上，有本體和差別的基礎的不同顯現方式。所有宗派都認為這是從無始以來的習氣所致，但對於是否如此成立的觀點，上下宗派各不相同。毗婆沙宗和經部宗認為，如果色等不如此成立，就必須變成完全不存在，這是非常糟糕的，因此必須如此成立。而唯識宗則認為，如果如此成立，在名稱之前就不會產生名稱的認知，並且不會有不應用名稱的唯一事物是多的，以及應用一個名稱的兩個事物不一定是同一個的推理，即《攝大乘論》的三種推理會產生矛盾，因此如此成立是非常不合理的。同樣的，更高的宗派也持同樣的觀點。（關於《解深密經》三種自性的觀點。隨理行經部宗認為，外境的瓶子是瓶子的依他起性，瓶子自立存在的實有是瓶子的遍計所執性，瓶子空性是瓶子的圓成實性，同樣適用於一切法。唯識宗認為，與認知本質相同的瓶子是瓶子的依他起性，這樣的外境和作為名稱基礎的自相成立是瓶子的遍計所執性，這樣的外境和作為名稱基礎的自相成立的空性是瓶子

【English Translation】 Because you must perceive appearance as a concept, it is not merely established by name (because merely establishing it by name does not mean it exists on the object.) The mixture of appearance and naming, for example, the pot being knowable, although it is merely established by name, it is not merely established by name. Third, discussing whether the basis of a name is established by its own characteristics: (The way of the basis of a name. For example, a pot, as the word of expression 'This is a pot,' and the concept that thinks 'This is a pot,' both sequentially serve as the basis for the application of sound and the object to be grasped by the concept, the way the pot itself exists seems to be established from its own side, which is present in all ordinary beings due to the influence of habits, both the Sutra School and the Mind-Only School agree on this, but they disagree on whether the appearance is established on the object as it is.) In general, for individual beings, the basis of names such as form is established by its own characteristics, and as the object of attachment of self-grasping concepts, it also appears to be established by its own characteristics. Sound and concept, as the basis of application and attachment, have different ways of appearing as the basis of essence and difference. All schools agree that this is due to habits from beginningless time, but the views on whether it is established in this way differ among the higher and lower schools. The Vaibhashika and Sautrantika schools believe that if forms and so on are not established in this way, they must become completely non-existent, which is very bad, so they must be established in this way. The Mind-Only School, on the other hand, believes that if it is established in this way, the cognition of the name will not arise before the name, and there will not be many unique things that do not apply the name, and the reasoning that two things that apply one name are not necessarily the same, that is, the three reasonings of the Compendium of Determinations will contradict, so it is very unreasonable to establish it in this way. Similarly, the higher schools also hold the same view. (Regarding the views of the three natures in the Sandhinirmocana Sutra. The Sutra School Following Reasoning believes that the external pot is the other-powered nature of the pot, the self-established real existence of the pot is the completely imputed nature of the pot, and the emptiness of the pot is the thoroughly established nature of the pot, which also applies to all phenomena. The Mind-Only School believes that the pot, which is the same in essence as cognition, is the other-powered nature of the pot, and such an external object and the self-established nature as the basis of the name are the completely imputed nature of the pot, and the emptiness of such an external object and the self-established nature as the basis of the name is the pot

---

པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པ་བཞིན་ ཀུན་ལ་འགྲེས་པར་འདོད། དབུ་མ་པས་བུམ་པ་བུམ་པའི་གཞན་དབང་། བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་བུམ་པའི་ཀུན་བཏགས། བུམ་པ་ བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་བུམ་པའི་ཡོངས་གྲུབ་སོགས་ཀུན་ལ་ཡིན་པར་འདོད།) རང་སྡེ་དག་གིས་དགོངས་འགྲེལ་ ལས་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་དོན་ཡང་འགྲེལ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་དང་། (ཤེར་མདོ་ བཀར་བཞེད་དག་གིས། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན། ཐེག་དམན་སྡེ་པས་སྟོང་གཞི་གང་ཟག་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་སེམས་ཙམ་པས་སྟོང་གཞི་རྣམས་ཕྱི་དོན་དང་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པས་ སྟོང་པ་དང་། དབུ་མ་པས་སྟོང་གཞི་བདེན་གྲུབ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་ཡུམ་མདོའི་དགོངས་ འགྲེལ་འདྲ་མིན་ཡོད།) ཤེར་མདོ་བཀར་བཞེད་པ་དག་གིས་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ བ་ནི་རང་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ངོས་འཛིན་ལུགས་མི་མཐུན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །སྐབས་ འདིར་མིང་གི་འཇུག་གཞིར་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཞེད་པ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཉིད་ རང་ངོས་ནས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ལ་གོ་བ་མིན། ཁྱད་པར་སེམས་ཙམ་པས་གཟུགས་སོགས་བེམ་ 5-242 པོ་རྡུལ་གྲུབ་སོགས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་བེམ་པོ་སོགས་ཡོད་ ཆོག་པར་འདོད་པ་ལས་འདི་བའི་ནང་གི་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་རྩོད་གཞི་སྔོན་པོ་ རགས་པ་བེམ་པོ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་བཤད་པ་ནི། བྱེ་སྨྲས་གང་ཟག་ རྟག་གཅིག་རང་དབང་བ་དང་། རང་སྐྱ་བའི་རྫས་གྲུབ་སོགས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་རྟག་རྫས་ བདེན་གྲུབ་སོགས་དེ་མིན་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀུན་རང་སྐྱ་བའི་རྫས་ གྲུབ་དང་། རྟག་རྫས་སོགས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་མིང་གི་འཇུག་གཞི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ སོགས་དེ་མིན་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས། དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་མིང་གི་འཇུག་གཞི་རང་མཚན་ གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་བེམ་པོ་སོགས་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་བདེན་ གྲུབ་སོགས་དེ་མིན་པ་དང་། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས། ཆོས་ཀུན་བདེན་གྲུབ་སོགས་དགག་ བྱ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་ དེ་མིན་པ་དང་། འདི་སང་ཕྱི་དོན་འདོད་མི་འདོད་ཡོད་པས་དེའི་ཁྱད་ཅུང་ཙམ་མ་གཏོགས་ འོག་མའི་དགག་བྱ་རྣམས་གཞིར་བཞག་ཆོག དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་ འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ནི་གང་ཡང་དགག་པ་མེད་དོ། །འདི་བས་སྣང་ཙམ་གྱི་ཕྱི་དོན་མ་ གཏོགས་གོང་ལྟར་གྱི་དགག་བྱ་འདོད་ཚུལ་ཀྱང་གཞིར་བྱ

【現代漢語翻譯】 如同是『圓成實』一樣，希望對一切事物都進行解釋。中觀派認為瓶子的『依他起』是瓶子的『他性』，瓶子的『真實成立』是瓶子的『遍計所執』，瓶子以『真實成立』為空是瓶子的『圓成實』等等，希望對一切事物都這樣認為。）各個宗派對於註釋中所闡述的三種體性的意義，也有不同的解釋方法。（例如，經部對《般若經》的理解，對於十六空等的意義，小乘部派認為所空之『空性所依』是補特伽羅自立的實有，大乘唯識宗認為所空之『空性所依』是外境和名言的施設處以自相成立，中觀派則認為所空之『空性所依』是真實成立和自性成立，從而對《般若經》有不同的解釋。）經部對《般若經》的不同解釋，是由於各自宗派對空性的認知方式不同所致。這裡所說的名言施設處是否以自相成立，並不是指世俗諦的名言本身是否自立成立。特別是唯識宗認為色法等物質在勝義諦上不成立，但可以有由習氣所生的物質等，因此這裡的唯識宗真假二分的爭論點，並不是針對粗大的青色等物質。 第四，解釋上下宗派所破的對境認知：有部認為補特伽羅常一自在，以及自立的實有等是所破的對境，但不是常法實有、真實成立等；經部在這些基礎上，認為諸法自立的實有，以及常法等是所破的對境，但不是名言的施設處以自相成立等；唯識宗在這些基礎上，認為名言的施設處以自相成立，以及色法等外境物質等是所破的對境，但不是識真實成立等；中觀自續派認為諸法真實成立等是所破的對境，但不是一切法以自性成立，以及以自相成立等；因為此宗是否承認外境存在差異，除了這一點差別外，可以保留下層宗派所破的對境。中觀應成派認為一切法自本體成立是所破的對境，但對於僅是名言假立的世俗諦，輪迴涅槃的安立，沒有任何需要破除的。此宗除了顯現的外境之外，也保留了如上所述的所破對境。

【English Translation】 Just as it is 'Pariniṣpanna' (圓成實, perfectly accomplished nature), I wish to explain it to everything. The Madhyamaka (中觀派, Middle Way school) believes that the 'Paratantra' (依他起, dependent nature) of a pot is the 'other-powered' of the pot, the 'true establishment' of the pot is the 'Parikalpita' (遍計所執, completely imputed nature) of the pot, and the emptiness of the pot by 'true establishment' is the 'Pariniṣpanna' of the pot, etc. They wish to think of everything in this way.) The meaning of the three characteristics explained in the commentaries by their own schools also has different ways of interpreting them. (For example, the Sutra School's understanding of the Prajñāpāramitā Sutra (般若經, Perfection of Wisdom Sutra), the meaning of the sixteen emptinesses, etc. The Hīnayāna (小乘, Lesser Vehicle) schools believe that the 'basis of emptiness' is the Pudgala (補特伽羅, individual) that is self-sufficient and substantially established. The Mahāyāna (大乘, Great Vehicle) Cittamātra (唯識宗, Mind-Only school) believes that the 'basis of emptiness' is that external objects and the basis of names are established by their own characteristics. The Madhyamaka believes that the 'basis of emptiness' is established by true establishment and self-nature, so there are different interpretations of the Prajñāpāramitā Sutra.) The different interpretations of the Prajñāpāramitā Sutra by the Sutra School are due to the different ways in which their own schools recognize emptiness. Here, whether the basis of names is established by its own characteristics does not mean whether the conventional names themselves are self-established. In particular, the Cittamātra believes that although material objects such as form are not established in the ultimate truth, there can be material objects produced by habit, so the point of contention between the true and false aspects of Cittamātra here is not directed at coarse blue material objects. Fourth, explaining the recognition of objects to be refuted by the higher and lower schools: The Vaibhāṣika (有部, Great Commentary School) believes that the Pudgala is permanent, one, independent, and self-sufficiently established, etc., are objects to be refuted, but not permanent substance, truly established, etc. The Sautrāntika (經部, Sutra School) believes that on top of these, the self-sufficiently established nature of all dharmas and permanent substance, etc., are objects to be refuted, but not the basis of names established by their own characteristics, etc. The Cittamātra believes that on top of these, the basis of names established by their own characteristics and external material objects such as form are objects to be refuted, but not consciousness truly established, etc. The Madhyamaka Svātantrika (中觀自續派, Autonomy School) believes that the true establishment of all dharmas, etc., are objects to be refuted, but not all dharmas established by their own nature and established by their own characteristics, etc. Because this school has differences in whether or not it accepts external objects, except for this slight difference, the objects to be refuted by the lower schools can be retained as a basis. The Madhyamaka Prāsaṅgika (中觀應成派, Consequence School) believes that the establishment of all dharmas from their own side is an object to be refuted, but there is nothing to be refuted in the establishment of Saṃsāra (輪迴, cyclic existence) and Nirvāṇa (涅槃, liberation) based on mere nominal designation. In addition to the appearance of external objects, this school also retains the objects to be refuted as described above.

---

ས་སོ། །སྐབས་འདིའི་རང་མཚན་ གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་། བྱེ་སྨྲས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྫས་ གྲུབ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དང་། མདོ་སྡེ་པས། དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་དང་རྟག་པ་རྣམས་དེ་ མིན་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས། གཞན་ཡོངས་རྣམས་རང་མཚན་དང་ཀུན་བཏགས་རྣམས་ དེ་མིན་པ་དང་། རང་རྒྱུད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ 5-243 བས། ཆོས་གཅིག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བཞེད་དོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིའི་ རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་སྤྱིར་གྱི་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། ། བཞི་པ་ཁྱབ་མཐའ་བཀོད་དེ་མཐའ་དཔྱད་པ་ནི། ཁྱོད་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་ན་རྟག་ པས་མ་ཁྱབ་ཀྱང་རྟག་པ་ཁྱོད་ཡིན་ན་རྟག་པས་ཁྱབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཡིན་ན་ དེས་མ་ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པ་གཅིག་སོགས་ཡིན་གཅིག་སོགས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། ། གཉིས་པ་དངོས་པོ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་ བྱེད་ནུས་པ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ། དད་པ། བུམ་པའི་རང་འབྲས་ བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་སྒྲ་བཤད་ལུགས་མདོ་སྡེ་པ་དང་དབུ་སེམས་རྣམས་མི་ འདྲ། མདོ་སྡེ་པས་འདི་དང་དོན་དམ་བདེན་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པར་འདོད་ཀྱང་། གོང་ མས་དེ་མི་འདོད། གཞན་ཡང་དུ་མ་སྤུངས་པ་ཕུང་པོ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་མི་རྟག་པ་དང་། རང་ རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་དོན་ གཅིག (སྤྱིར་ཕུང་པོ་ལ་ལྔར་བཞག་པའི་ནང་གི གཟུགས་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས། རྣམ་ཤེས་དང་བཞི་ནི་རང་རང་གི་ཕུང་པོ་ཡིན་ པ་གཞིར་བཞག་པའི་སྟེང་དུ་དེ་བཞི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པ་ཙམ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མིན། ལྷག་མ་སེམས་བྱུང་ཞེ་དགུ་དང་། ལྡན་ མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདུ་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་ཡིན།) འདུས་བྱས་འདུ་བྱེད་གཉིས་དོན་གཅིག་ ཀྱང་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་དོན་མི་གཅིག རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་བེམ་པོའི་དང་། གཟུགས་སུ་ རུང་བ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཀུན་མཐུན་ཀྱང་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་མི་གཅིག་དང་ སྒྲ་བཤད་ལུགས་སྤྱིར་འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། མི་རྟག་པའི་འདོད་ཚུལ་བྱེ་སྨྲ་དང་མདོ་ སྡེ་པ་སོགས་མི་འདྲ། (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། དཔེར་ན་ད་ལྟ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁྱི་རྒན་རྒྱ་བོ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་རང་ཅག་ གི་བློ་ངོར་ཁྱི་རྒན་དེ་ནམ་ཞིག་མ་འོངས་པ་ན་ལམ་སྒོམ་པའི་སྐལ་བ་འགྲིག་ཚེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་རིམ་པས་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་ 5-244 རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅི་རིགས་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཞིག་ཐོབ་འོང་བ་རེད་སྙམ་པའི་ཚེ་ཁྱི་རྒན་དེའི་རྒྱུད་ལ་ད་ལྟ་ ནས་འགོག་བདེན་ཞིག་བློ་ངོར་འཆ

【現代漢語翻譯】 那麼，關於這個場合的自性是否成立的方式：有部宗認為，一切法都以自性成立，並且只承認實有；經部宗認為，事物是自性，常法不是自性；唯識宗認為，他性與圓成實性是自性，遍計所執不是自性；自續派認為，一切法都以自性成立；應成派認為，沒有一法是以自性成立的。因此，這個場合的自性成立與一般的自性成立是有區別的。 第四，陳述周遍的邊界並進行辨析：如果你是常法，那麼『你是』不周遍於『常法』，但『常法』如果是『你』，那麼『常法』就周遍于『你』。例如，所知是常法，但『它是』不周遍於『所知』。一個常法等同於一個等，因為常法是常法。 第二，解釋事物，分為定義和分類。首先是定義：具有作用的能力是事物的定義，例如瓶子是例子，以及產生瓶子的自身結果的能力。關於這個術語的解釋，經部宗和唯識宗的觀點不同。經部宗認為這個和勝義諦是相同的，但後者不這麼認為。此外，多種事物聚集在一起是蘊，剎那是無常，從自身因產生的叫作有為法，這些都是定義，並且它們與事物是相同的。（一般來說，在五蘊中，色、受、想、識四蘊是各自的蘊，在此基礎上，這四者只是行蘊，而不是行蘊本身。其餘四十九種心所和不相應行既是行，也是行蘊。）有為法和行是相同的，但它與行蘊不同。由微塵組成的是有色法的定義，可以被看見的是色的定義，這些是普遍認同的，但這兩個是否相同，以及術語的解釋，普遍的觀點是多種多樣的。關於無常的觀點，有部宗和經部宗等是不同的。（例如，根據分別說部，比如現在某個普通人，比如老狗或乞丐，如果將來有一天他們有緣修行，那麼他們的相續中會逐漸生起道的智慧，從而斷除各自的業障，獲得滅諦，那麼老狗的相續中現在就有一個滅諦的想法。）

【English Translation】 So, regarding how the self-nature of this occasion is established or not: The Vaibhashika school asserts that all dharmas are established by their own self-nature and only acknowledges substantial existence; the Sautrantika school believes that entities are self-natured, while permanent things are not; the Chittamatra school considers other-powered and perfectly established natures as self-natured, while imputed natures are not; the Svatantrika school holds that all dharmas are established by their own self-nature; the Prasangika school maintains that no dharma is established by its own self-nature. Therefore, there is a difference between the establishment of self-nature in this context and the general establishment of self-nature. Fourth, stating the boundaries of pervasion and analyzing the extremes: If you are permanent, then 'you are' does not pervade 'permanent,' but if 'permanent' is 'you,' then 'permanent' pervades 'you.' For example, knowable things are permanent, but 'it is' does not pervade 'knowable.' One permanent thing is equivalent to one, etc., because permanent things are permanent. Second, explaining entities, divided into definition and classification. First is the definition: The ability to perform a function is the definition of an entity, for example, a vase is an instance, and the ability to produce the vase's own result. Regarding the explanation of this term, the views of the Sautrantika and Chittamatra schools differ. The Sautrantika school considers this and the ultimate truth to be the same, but the latter does not agree. Furthermore, the aggregation of many things is a skandha, a moment is impermanent, and that which arises from its own cause is conditioned; these are definitions, and they are the same as entities. (Generally, among the five skandhas, the four skandhas of form, feeling, perception, and consciousness are each their own skandhas. Based on this, these four are merely compositional, not the compositional skandha itself. The remaining forty-nine mental factors and non-associated compositional factors are both compositional and the compositional skandha.) Conditioned and compositional are the same, but it is not the same as the compositional skandha. Being composed of particles is the definition of matter, and being able to be seen is the definition of form; these are universally agreed upon, but whether these two are the same and the explanation of the term, the general view is diverse. Regarding the view of impermanence, the Vaibhashika and Sautrantika schools, etc., differ. (For example, according to the Sarvastivada school, if an ordinary person, such as an old dog or a beggar, has the opportunity to practice in the future, then wisdom of the path will gradually arise in their continuum, thereby eliminating their respective obscurations and attaining cessation, then the idea of cessation exists in the old dog's continuum now.)

---

ར་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཐོབ་འགྱུར་གྱི་འགོག་བདེན་ཟེར་བ་ཡིན།) བྱེ་སྨྲས་ཐོབ་འགྱུར་གྱི་ འགོག་བདེན་ད་ལྟ་ནས་ཡོད་པར་འདོད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཟུགས་ཤེས་ལྡན་མིན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སུ་ དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཟུགས་ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་སུ་རུང་བ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་དང་། སྒྲ་ ལྟ་བུའོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་བེམ་དོན་གཅིག་ཀྱང་དེ་ལྷག་གི་གྲུབ་མཐའ་གོང་ འོག་གི་ལུགས་ལ་མི་གཅིག་གོ།བེམ་པོ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདི་ རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཡིན་ཀྱང་བསགས་རྡུལ་མིན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ཙམ་འདུས་པའི་ གོང་བུ་དེ། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་ནི་བསགས་རྡུལ་ལོ། །སྤྱིར་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ནི་བྱེ་ སྨྲས། ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པས་གཞིའི་བདག་ཉིད་གཅིག་དང་ངོ་ཐད་ནས་བདག་ ཉིད་ཐ་དད་དུ་འདོད། འདོད་ཁམས་ཀྱི་གོང་བུ་ལ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་། གཟུགས་ཁམས་པའི་དེ་ནི་དེར་དྲི་རོ་ལ་ཆགས་པ་བྲལ་ཕྱིར་རྡུལ་རྫས་དྲུག་འདུས་སུ་ཡོད་པ་ ཡིན། འབྱུང་བཞི་ཕན་ཚུན་འབྲལ་མེད་ཡིན་ཚུལ་ལ་བྱེ་སྨྲས་ནུས་པ་མཉམ་པོ་དང་། མདོ་སྡེ་ པས་ཆེ་ཆུང་དུ་འདོད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབང་པོ་དང་དོན་ལྔའི་གཟུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དྭངས་པ་དེ་ མིག་དབང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མིག་གི་དབང་རྟེན་གྱི་གོ་སར་དབྱིབས་ཟར་མའི་མེ་ 5-245 ཏོག་ལྟར་ཆགས་པའི་རྡུལ་རྫས་དྭངས་པ་དེའོ། །འདིར་སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་དོན་དམ་པར་ ན་བེམ་པོའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་མེད། མིག མིག་དབང་། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད། མིག་ གི་ཁམས་རྣམས་དོན་གཅིག དེ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པས་མིག་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ སྔ་ལོག་གི་ཡིད་ཤེས་དེ་མིག་དབང་ཡིན་པ་གཅོད། རིགས་གནས་ཀྱིས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་མིག་ དབང་དེ་མིག་དབང་དུ་བསྡུད། ནང་གི་གཟུགས་ཅན་ཞེས་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ དབང་ཡིན་པར་གཅོད། དྭངས་བ་ཞེས་པས་དབང་རྟེན་མིག་དབང་ཡིན་པར་གཅོད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། བརྟེན་བཅས། དེ་མཚུངས་ཀྱི་མིག་དབང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མིག་དབང་གང་ཞིག རང་འབྲས་མིག་ཤེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པ་དེ། བརྟེན་བཅས་ཀྱི་མིག་དབང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བཞིན་པའི་མིག་ དབང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ནི། མིག་དབང་གང་ཞིག སོགས་ནས། མི་བྱེད་པ་དེ། དེ་མཚུངས་ཀྱི་མིག་ དབང་གི་མ

【現代漢語翻譯】 （獲得存在之因的滅諦被稱為『得滅』。）有部宗認為，『得滅』從現在起就存在。 第二，分類：分為色、識、非相應三種；分為因、果兩種。 第一種，分為三種：第一種，色法：分為體相和類別兩種。第一種是：可被阻礙之物，是色法的體相。例如瓶子和聲音。經部宗認為，色法和物質是同一的，但在更高的宗義中則不同。物質分為微塵和粗大兩種。 第一種是：有形體的最小單位，是微塵的體相。雖然它由八種實物微粒組成，但不是聚集的微粒。大約七個微塵組成的團塊，是微粒的體相，那是聚集的微粒。一般來說，八種實物微粒，有部宗認為是各自獨立的，而經部宗認為是同一基礎上的不同屬性。欲界的團塊普遍由八種實物微粒組成，但色界的團塊因為沒有氣味和味道的執著，所以由六種實物微粒組成。關於四大互不分離的方式，有部宗認為是能量相等，而經部宗認為是大小不同。 第二，分類：分為根和境五種色法。第一種，分為五種。第一種：體相和類別兩種。第一種是：能作為其結果——眼識的獨特增上緣的同類中的內在有形清澈之物，是眼根的體相。例如，位於眼根位置，形狀如扎瑪花火焰般的清澈微粒。在此，唯識宗認為，勝義諦中沒有作為物質的根。眼、眼根、眼處、眼界意義相同。其中，『獨特』一詞排除了眼識等之前的意識是眼根的可能性。『同類』一詞將同類的眼根歸為眼根。『內在有形』一詞排除了色處是眼根的可能性。『清澈』一詞排除了眼根所依賴的處所是眼根的可能性。 第二，分類：分為有作用和無作用的眼根兩種。第一種是：任何作為其結果——眼識的獨特增上緣的眼根，是有作用的眼根的體相。例如，正在觀看物體的眼根。 第二種是：任何眼根……不作用的眼根的……

【English Translation】 (The cessation of the cause of existence is called 'Pratirodha-satya of attainment.') The Vaibhashika school believes that 'Pratirodha-satya of attainment' exists from now on. Second, classification: divided into three types: form, consciousness, and non-associated formations; divided into two types: cause and effect. The first type is divided into three: The first type, form: divided into two types: definition and classification. The first is: that which can be obstructed, is the definition of form. Examples include a vase and sound. The Sautrantika school believes that form and matter are the same, but it is different in the higher tenets. Matter is divided into two types: atoms and gross matter. The first is: the smallest unit of matter, is the definition of an atom. Although it is composed of eight material particles, it is not an aggregate particle. A cluster of about seven atoms is the definition of a particle, which is an aggregate particle. Generally, the eight material particles are considered by the Vaibhashika school to be independent, while the Sautrantika school believes that they are different attributes on the same basis. The aggregates of the desire realm are generally composed of eight material particles, but the aggregates of the form realm are composed of six material particles because they are free from attachment to smell and taste. Regarding the way the four elements are inseparable from each other, the Vaibhashika school believes that the energies are equal, while the Sautrantika school believes that the sizes are different. Second, classification: divided into five types of form: sense organs and objects. The first type is divided into five. The first: definition and classification. The first is: the inner clear form of the same kind that acts as the unique dominant condition for its result, eye consciousness, is the definition of the eye sense organ. For example, the clear particles shaped like the flame of a Zarma flower in the position of the eye sense organ. Here, the Mind-Only school believes that there is no material sense organ in the ultimate truth. Eye, eye sense organ, eye base, and eye element have the same meaning. Among them, the word 'unique' excludes the possibility that the consciousness before eye consciousness, etc., is the eye sense organ. The word 'same kind' includes the same kind of eye sense organ as the eye sense organ. The word 'inner form' excludes the possibility that the form base is the eye sense organ. The word 'clear' excludes the possibility that the place where the sense organ relies is the eye sense organ. Second, classification: divided into functional and non-functional eye sense organs. The first is: any eye sense organ that acts as the unique dominant condition for its result, eye consciousness, is the definition of a functional eye sense organ. For example, an eye sense organ that is looking at an object. The second is: any eye sense organ... the non-functional eye sense organ's...

---

ཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཉིད་ལོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་ སྔ་མ་མིག་ཤེས་དང་བཅས་པ། ཕྱི་མ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ དོ། ། གཉིས་པ་རྣ་དབང་ནས་ལུས་དབང་གི་བར་བཞི་ནི་རིམ་བཞིན་མཚན་ཉིད་སྐབས་རང་ འབྲས་རྣ་ཤེས་སྣ་ཤེས་ལྕེ་ཤེས་ལུས་ཤེས་ཞེས་དང་། མཚན་གཞིའི་སྐབས་རིམ་པར་དབང་ རྟེན་རྣ་སྦུག་ཏུ་གྲོ་ག་གཅུས་ནས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣའི་གདོང་རྒྱུད་དུ་ཟངས་ཁབ་ཉིས་ གཤིབ་ལྟ་བུ་དང་། ལྕེ་སྟེང་ཟླ་ཕྱེད་ཉིས་གཤིབ་བར་རྟ་རྔའི་ཁྱོན་ཙམ་མ་རེག་པ་དང་། ལུས་ སྟོད་སྨད་དུ་ཁྱབ་པའི་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀའི་པགས་པ་ལྟ་བུའི་རྡུལ་རྫས་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་རྣམས་ སྦྱར་བ་དང་། རྣ་བ་དང་། རྣའི་ཁམས་སོགས་དོན་གཅིག་པ་རྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་གཉིས་རེ་ 5-246 ཡོད་པ་སོགས་གོང་མིག་དབང་གི་སྐབས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་དོན་ལྔའི་གཟུགས་ལ། ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་བྱ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ དུང་དཀར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའོ། །དོན་ལྔའི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་དོན་གཅིག (གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ལ་རང་ཡུལ་གཟུགས་དང་གྲུབ་བདེ་རྫས་ གཅིག་བྱས་མི་རྟག་སོགས་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པར་གཟུགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཁ་དོག་ཁོ་ན་ཙམ་དེ་གཟུགས་འཛིན་ མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱར་འཇོག་དགོས། དེ་འདྲའི་མིག་ཤེས་ལ་རྐྱེན་དབང་གིས་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ ཀྱང་སྣང་ཆོག) མིག་ཤེས་ལ་སྣང་ན་དེའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་མི་དགོས་ཤིང་དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་པའི་ གཟུགས་ཀྱང་སྣང་ཆོག གཉིས་པ་ལ། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་གཟུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོག་ཏུ་རུང་བ། ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྤྲིན་ གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་སྟེ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་དང་། སྤྲིན་དུ་བ་རྡུལ་ ཁུག་སྣ་གྲིབ་མ་ཉི་མ་སྣང་བ་མུན་པ་སྟེ་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད། དེ་དག་ལོག་རྟོག་སེལ་ བའི་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལས་རྡུལ་ནི་རྡུལ་འཚུབ་དང་། ཁུག་སྣ་ཐལ་ཆར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དབྱིབས་སུ་རུང་བ། དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རི་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། རིང་བོ་ཐུང་ངུ་པ་ཟླུམ་པོ་མཐོ་བ་དམའ་བ་ཕྱ་ལེ་བ་ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་ དང་བརྒྱད། དེ་ལས་པ་གྲུ་བཞི་ཕྱ་ལེ་བ་མཉམ་པ་དེ་མིན་མི་མཉམ་པའོ། །དབྱིབས་གཟུགས་ བརྒྱད་དུ་མ་འདུས་པའི་དབྱིབས་མེད། ཁ་དོག་གི་གཟུགས་རྣམས་སུ་མ་འདུས་པའི་ལྗང་ཁུ་ 5-247 སོགས་ཡོད། ཁ་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་སྐྲའི་མདོག་

【現代漢語翻譯】 定義：如睡眠時眼根的功能。 前者（指眼根）包含眼識，後者（指睡眠時的眼根）與之相似，故此二者如此稱謂。 第二，從耳根到身根的四者，依次在定義方面是各自的結果，即耳識、鼻識、舌識、身識。在例子方面，依次是：耳根如耳道內被切割的麥粒；鼻根如鼻樑上並排的兩根銅針；舌根如舌面上並排的半月形，中間留有馬尾粗細的空隙；身根如遍佈身體上下的、由極清澈的迦蘭達鳥羽毛般的微塵組成的物質。 耳和耳界等同，有相同的所依，兩者相同。如上所述，應如眼根的情況一樣理解。 第二，關於五境之色法。五境中，第一，關於色境。分為定義和分類兩種。第一是定義：是眼識所取之境，即色處的定義。例子：如海螺的白色。五境之一的色、色處、色界，三者意義相同。（對於取色的眼識來說，並非所有顯現的，如自境的色、易於形成的同類事物、無常等，都是所取之境，只有色的形狀和顏色才是取色眼識的所取之境。對於這樣的眼識來說，由於因緣，顯現毛髮等虛妄之色也是可以的。）顯現於眼識並不一定是其所取之境，並且虛妄之色也可能顯現。 第二，分為顏色和形狀兩種。第一，關於顏色。分為定義和分類兩種。第一是定義：可以成為顏色的，是顏色的定義。例子：如雲彩的顏色。 第二，分為四種根本顏色：藍、黃、白、紅；以及八種分支顏色：云、煙、塵、霧、陰影、光、暗。這些是對錯誤觀念的區分。其中，塵是指塵埃飛揚，霧是指煙霧瀰漫。 第二，關於形狀。分為定義和分類兩種。第一是定義：可以成為形狀的，是形狀的定義。例子：如須彌山的形狀。 第二，分為八種：長、短、方、圓、高、低、平、不平。其中，方是四方形，平是相等，不平是不相等。沒有包含在八種形狀中的形狀是不存在的。沒有包含在各種顏色中的顏色有綠色等。有些人認為佛陀頭髮的顏色是紺青色。

【English Translation】 Definition: Like the eye faculty when one is asleep. The former (referring to the eye faculty) includes eye consciousness, and the latter (referring to the eye faculty during sleep) is similar to it, hence the two are referred to as such. Secondly, the four from the ear faculty to the body faculty are, respectively, in terms of definition, their own results, namely ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, and body consciousness. In terms of examples, they are, respectively: the ear faculty is like a barley grain cut off in the ear canal; the nose faculty is like two copper needles placed side by side on the bridge of the nose; the tongue faculty is like two crescent shapes placed side by side on the tongue, with a gap the size of a horse's tail hair in between; the body faculty is like the extremely clear particles of matter resembling the skin of a Kalanda bird, spread throughout the upper and lower body. Ear and ear element are the same, having the same basis, and the two are the same. As mentioned above, it should be understood as in the case of the eye faculty. Secondly, regarding the forms of the five objects. Among the five objects, first, regarding form object. It is divided into definition and classification. The first is the definition: it is the object apprehended by eye consciousness, which is the definition of the form sense base. Example: like the white color of a conch shell. Form, form sense base, and form element, which are one of the five objects, are the same in meaning. (For eye consciousness that apprehends form, not everything that appears, such as the form of its own object, easily formed similar substances, impermanence, etc., are the objects to be apprehended, only the shape and color of the form are the objects to be apprehended by eye consciousness. For such eye consciousness, due to conditions, the appearance of fabricated forms such as hairnets is also permissible.) Appearing to eye consciousness does not necessarily mean it is its object to be apprehended, and fabricated forms may also appear. Secondly, it is divided into color and shape. First, regarding color. It is divided into definition and classification. The first is the definition: that which can become a color is the definition of color. Example: like the color of clouds. Secondly, it is divided into four root colors: blue, yellow, white, and red; and eight branch colors: cloud, smoke, dust, fog, shadow, light, darkness. These are distinctions to dispel wrong conceptions. Among them, dust refers to swirling dust, and fog refers to smoky rain. Secondly, regarding shape. It is divided into definition and classification. The first is the definition: that which can become a shape is the definition of shape. Example: like the shape of Mount Meru. Secondly, it is divided into eight: long, short, square, round, high, low, flat, and not flat. Among them, square is quadrilateral, flat is equal, and not flat is unequal. There is no shape that is not included in the eight shapes. There are colors such as green that are not included in the various colors. Some believe that the color of the Buddha's hair is dark blue.

---

རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་བགྲང་བའང་ ཡོད། སྔོ་སེར་དཀར་དམར་གྲིབ་ཉི་སྣང་མུན་རྣམས་ཁ་དོག་ཡིན་ལ་དབྱིབས་མིན། དབྱིབས་ གཟུགས་བརྒྱད་དེ་དབྱིབས་ཡིན་ལ་ཁ་དོག་མིན། སྤྲིན་དུ་རྡུལ་ཁུག་བཞི་གཉིས་ཀ་ཡིན། སྒྲ་ དྲི་སོགས་གང་ཡང་མིན། དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲས་ལུགས་སོ། །བྱེ་སྨྲས་དབྱིབས་ཁ་དོག་སྒོས་རྫས་ཅན་ དུ་འདོད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པས་དེ་མི་འདོད། (རྟ་དཀར་པོ་ལ་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་རྟ་དཀར་པོ་རྟ་ དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་དང་། རྟ་དཀར་པོ་དེ་སྤྱིར་གང་ཟག་ཡིན་པས་གཟུགས་ཤེས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྟ་དཀར་པོ་མིན་ ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དཀར་པོ་དེ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་གྱི་ཁ་དོག་བྱེ་བྲག་པ་རེ་རེ་ནས་དེ་དག་གི་ཡ་གྱལ་ དུ་འཇོག་པ་མིན།) རྟ་དཀར་པོ་རྟ་དཀར་པོ་ཡིན། རྟ་དཀར་པོ་དཀར་པོ་མིན་ཞེས་ཟེར་བ་སོགས། འདི་འདྲའི་རིགས་ལ་འགྲེས། སྔོ་སེར་སོགས་གང་རུང་ཡིན་ན་རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་པས་མ་ ཁྱབ་པ་ཟླ་འོད་དཀར་པོ་སོགས་དང་། དབྱིབས་གཟུགས་གང་རུང་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་གཟུགས་སོགས་དང་། གོང་སྨྲོས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་ཉི་ཤུ་གང་རུང་གིས་མ་ཁྱབ་པ་ལྗང་ནག་སོགས་སོ། །གཟུགས་ཡིན་ན་དེའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཡིན་མི་དགོས། གང་ཟག་འགའི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་ཡིན་ན་དེ་སྤྱིར་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ བྱ་ཡིན་མི་དགོས། མངོན་མཛོད་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉི་ཤུ་བཤད་ཀྱང་ཀུན་བཏུས་ ལས་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རགས་གཉིས་དང་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་རིག་བྱེད་ནམ་ མཁའི་ཁ་དོག་དང་ལྔ་བསྣན་ནས་ཉེར་ལྔ་བཤད། ཕུང་ལྔའི་རབ་བྱེད་ཀྱི་ཊཱི་ཀར་ཁ་དོག་བཅུ་ གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བླ་གབ་མེད་པ། ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་དང་གཉིས་བསྣན་ནས་ཉེར་གཉིས་ བཤད། བླ་གབ་མེད་པ་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་གཉིས་དོན་གཅིག རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་མངོན་ པར་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་གོང་སྨོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉི་ཤུ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་དུ་བཞག་གོ། 5-248 གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྣ་ཤེས་ཀྱི་ གཟུང་བྱ། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཡང་ན་མཉན་བྱ་དེའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་གོ།སྒྲ་ དང་། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད། སྒྲའི་ཁམས་རྣམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། སྒྲ་སྤྱིའི་དབྱེ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཟིན་པའི་སྒྲ་དང་མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཡོད། འདི་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ རྒྱུ་འབྱུང་བ་དབང་པོས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་བྱེད། དེ་ལ་ཡན་ལག་གིས་དབྱེ་ན། ཟིན་པའི་སྒྲ་ལ་ སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གཉིས། མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་མི་སྟོན་གཉིས་དང་ བཞི་ཡོད། འདི་ཡང་བརྗོད་བྱའི་དོན་སྟོན་

【現代漢語翻譯】 也被認為是根本的顏色。藍、黃、白、紅、陰影、陽光、明亮、黑暗都是顏色，而不是形狀。八種形狀是形狀，而不是顏色。云是塵埃和空隙兩者。聲音、氣味等都不是。這也是有部宗的觀點。有部宗認為形狀和顏色是具有自性的實物，但經部宗不這樣認為。（例如，『白馬因為具有白色的屬性所以是白馬』，『白馬一般是人，因此不是色蘊或識蘊』。一般來說，白色是四種根本顏色之一，而不是將每一種特定的顏色都歸為根本顏色之一。）白馬是白馬，白馬不是白色等等，這些都屬於此類情況。如果任何事物是藍色、黃色等，那麼它就是根本顏色，但這並不普遍，例如月光是白色的。如果任何事物是形狀，那麼它就是色蘊，但這並不普遍，例如極微的形狀。上述二十種色處並不普遍，例如綠色和黑色。如果是色法，不一定是它的色處。如果某些人的眼識所取境，不一定是所有人的眼識所取境。在《俱舍論》中，色處有二十種，但在《集論》中，在此基礎上增加了極微、粗大二者，以及『顯色』、『可見有對』、『空界色』五種，共二十五種。在《五蘊分別論》的註釋中，在十二種顏色的基礎上，增加了『無表色』和『空界色』兩種，共二十二種。『無表色』和『可見有對』意義相同。嘉曹杰認為，『可見有對』的色法是上述二十種色處之外的色處。 第二，解釋聲音。分為定義和分類兩部分。第一部分是：耳識的所取境是聲音的色處的定義。或者，可聽之聲是它的定義。聲音、聲音的色處、聲音的界，三者意義相同。 第二部分是分類。分為聲音的一般分類和詳細解釋兩部分。第一部分，從根本上分類，有執受的聲音和非執受的聲音兩種。這是根據聲音產生的因，即四大種是否被根識所執受來劃分的。進一步細分，執受的聲音分為有情所發出的聲音和非有情所發出的聲音兩種。非執受的聲音也分為有情所發出的聲音和非有情所發出的聲音兩種，共有四種。這也是根據所表達的意義來劃分的。

【English Translation】 It is also considered a fundamental color. Blue, yellow, white, red, shade, sunlight, brightness, and darkness are colors, not shapes. The eight shapes are shapes, not colors. Clouds are both dust and void. Sound, smell, etc., are none of these. This is also the view of the Vaibhashika school. The Vaibhashika school considers shapes and colors to be substances with self-nature, but the Sautrantika school does not think so. (For example, 'A white horse is a white horse because it has the attribute of being white,' 'A white horse is generally a person, therefore it is not form or consciousness.' Generally speaking, white is one of the four fundamental colors, rather than classifying each specific color as one of them.) A white horse is a white horse, a white horse is not white, etc., these belong to this category. If anything is blue, yellow, etc., then it is a fundamental color, but this is not universal, for example, moonlight is white. If anything is a shape, then it is a form aggregate, but this is not universal, for example, the shape of atoms. The aforementioned twenty sense bases of form are not universal, for example, green and black. If it is a form, it does not necessarily have to be its sense base. If the object perceived by the eye consciousness of some people, it does not necessarily have to be the object perceived by the eye consciousness of everyone. In the Abhidharmakosha, twenty sense bases of form are explained, but in the Abhidharmasamuccaya, on top of these, two, atoms and gross, and five, 'manifest color', 'visible object with resistance', and 'space element color', are added, totaling twenty-five. In the commentary on the Five Aggregates, on top of the twelve colors, two, 'non-revealing form' and 'space element color', are added, totaling twenty-two. 'Non-revealing form' and 'visible object with resistance' have the same meaning. Gyaltsab Je considers the 'visible object with resistance' to be a sense base of form other than the aforementioned twenty sense bases of form. Second, explaining sound. It is divided into definition and classification. The first part is: the object perceived by ear consciousness is the definition of the sense base of sound. Or, audible sound is its definition. Sound, the sense base of sound, and the element of sound have the same meaning. The second part is classification. It is divided into the general classification of sound and the detailed explanation. The first part, from the fundamental perspective, there are two types of sound: apprehended sound and non-apprehended sound. This is based on whether the cause of sound, the four great elements, are apprehended by the root consciousness. Further subdivided, apprehended sound is divided into sound emitted by sentient beings and sound not emitted by sentient beings. Non-apprehended sound is also divided into sound emitted by sentient beings and sound not emitted by sentient beings, totaling four types. This is also based on the meaning expressed.

---

མི་སྟོན་ལ་བྱེད། ཡང་དེ་ལ་ཉིང་ལག་གིས་དབྱེ་ན། ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྙན་མི་སྙན་གཉིས། མི་སྟོན་པ་ལ་སྙན་མི་སྙན་གཉིས། མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སྙན་མི་སྙན་གཉིས། མི་སྟོན་པ་ལ་སྙན་མི་སྙན་ གཉིས་དང་བརྒྱད་ཡོད། གླིང་བུའི་སྒྲ་ཀུན་བཏུས་སུ་ཟིན་མ་ཟིན་གཉིས་ཀའི་སྒྲར་གསུངས་ ཀྱང་། དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དེ་བཀག་ནས་ཟིན་པའི་སྒྲར་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། བརྗོད་བྱ། རྗོད་བྱེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བརྡའི་ དབང་གིས་གོ་བར་བྱ་བ་བརྗོད་བྱའི་མཚན་ཉིད། བརྗོད་བྱ། ཡུལ། གཞལ་བྱ་རྣམས་དོན་ གཅིག མིང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་དོན་གྱི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དེ་གོ་བར་བྱེད་དགོས། གཉིས་པ་རྗོད་བྱེད་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བརྡའི་དབང་གིས་ རང་ཡུལ་གོ་བྱེད་ཀྱི་མཉན་བྱ་དེ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། (རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ན་ངག་ཡིན་པས་ མ་ཁྱབ་སྟེ། ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེས་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེ་ཆོས་དོན་སྟོན་པའི་ཆ་ནས་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ལྕེ་སྐན་ལས་ བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནས་ངག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།) རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ངག་དོན་མི་གཅིག་གོ།(སྤྱིར་རྗོད་ བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་མིང་དང་། བུམ་པ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཚིག སྒྲ་དེ་དག་གི་སྐད་གདངས་ཀྱི་ཡི་ 5-249 གེ་ལྟ་བུ། དེ་རྣམས་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་རེད། བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་བརྗོད་བྱ་བུམ་པ་དེ་རང་གི་མཆུ་ལྟོ་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ ཚོགས་སྤྱི་དང་། གསེར་བུམ་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་སྤྱི་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དེ་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་རེད། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། སྒྲ་ཁོ་ན་མཉན་བྱ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ། གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ། མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི། བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ དབྱེ་བ་རེད། དཔེར་ན་བུམ་པ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་དེ་ལ། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲའི་ཆ་ནི་མིང་དང་། བུམ་པ་མི་རྟག་ ཅེས་པའི་སྒྲའི་ཆ་ནི་ཚིག་དང་། དེ་དག་གི་སྒྲ་གདངས་ན་ཡོད་པའི་བ་མ་ཨུ་པ་སོགས་ནི་ཡེ་གེ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཆ་ནས་སོ་སོར་ དབྱེ་བ་ཡིན། ཡང་དཔེར་ན་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བུམ་པ་ཚོགས་ སྤྱི་དང་ཤེས་བྱ་རིགས་སྤྱི་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཚོགས་བརྗོད་དང་རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲར་སོ་སོར་འཇོག་པ་ཡིན། མི་ལྡན་ རྣམ་གཅོད་སོགས་གསུམ་ནི་སྒྲས་བརྗོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་པ་ཤེས་སླ།) གཉིས་པ

【現代漢語翻譯】 不顯示和顯示。此外，如果通過分支來區分， 對於已把握的聲音，在有情眾生中顯示，分為悅耳和不悅耳兩種。不顯示，也分為悅耳和不悅耳兩種。 對於未把握的聲音，在有情眾生中顯示，分為悅耳和不悅耳兩種。不顯示，也分為悅耳和不悅耳兩種，總共有八種。 關於笛子的聲音，《俱舍論》中說是已把握和未把握兩種聲音。但世親（Vasubandhu）否定了這一點，說是已把握的聲音。 第二，詳細解釋分為所詮和能詮兩種。第一，通過符號的力量可以理解的事物，是所詮的定義。所詮、境、所量是同義詞。必須依靠名稱，通過聲音和意義的共同方面來理解那個境。 第二，關於能詮，分為定義和分類兩種。第一，通過符號的力量，能夠使人理解其自身境的聽覺對象，是能詮的聲音的定義。（如果是能詮的聲音，就不能普遍地說是語言，因為天鼓發出顯示四法印的聲音，從顯示佛法的角度來說是能詮，但從不是由人舌發出的角度來說，就不是語言。）能詮的聲音和語言的意義並不相同。（一般來說，對於能詮的聲音，比如稱作『瓶子』是名稱，稱作『瓶子是無常』是句子，這些聲音的音調，比如字母等，這些都是從本體的角度來區分的。比如稱作『瓶子』，其所詮的境，瓶子本身依賴於其頸部、腹部等是集合共相，依賴於金瓶等是類別共相，這是從所詮的角度來區分的。比如稱作『瓶子僅僅是無常』，這是非蘊含的排除；比如稱作『聲音僅僅是可聽的』，這是其他蘊含的排除；比如稱作『對於聲聞來說，修行道路僅僅存在於輪迴中』，這是非存在排除的聲音，這些都是從表達方式的角度來區分的。例如，對於稱作『瓶子是無常』的聲音的本體來說，『瓶子』這個聲音的部分是名稱，『瓶子是無常』這個聲音的部分是句子，這些聲音的音調中存在的ba、ma、a、upa等是字母，因此從這些部分來分別區分。又例如，稱作『瓶子』和稱作『所知』，兩者所要表達的境，瓶子是集合共相，所知是類別共相，因此從這兩者的角度，分別安立為集合所詮和類別所詮的聲音。非蘊含排除等三種是從聲音表達方式的不同角度來區分的，這很容易理解。） 第二

【English Translation】 Showing and not showing. Furthermore, if distinguished by branches, For grasped sounds, showing to sentient beings is divided into pleasant and unpleasant. Not showing is also divided into pleasant and unpleasant. For ungrasped sounds, showing to sentient beings is divided into pleasant and unpleasant. Not showing is also divided into pleasant and unpleasant, totaling eight. Regarding the sound of a flute, the Abhidharmakosha states that it is both grasped and ungrasped sounds. However, Vasubandhu refuted this, stating that it is a grasped sound. Second, the detailed explanation is divided into the expressed and the expresser. First, that which is understood through the power of symbols is the definition of the expressed. The expressed, object, and measurable are synonymous. It is necessary to rely on names and understand that object through the common aspect of sound and meaning. Second, regarding the expresser, it is divided into definition and classification. First, that audible object which, through the power of symbols, makes its own object understood is the definition of the sound of the expresser. (If it is the sound of the expresser, it cannot be universally said to be speech, because the sound of the divine drum showing the four seals of Dharma, from the aspect of showing the Dharma, is the expresser, but from the aspect of not arising from the tongue of a person, it is not speech.) The sound of the expresser and the meaning of speech are not the same. (Generally, for the sound of the expresser, such as calling it 'pot' is a name, calling it 'the pot is impermanent' is a sentence, the tones of these sounds, such as letters, etc., these are distinguished from the aspect of the entity. For example, calling it 'pot', the object to be expressed, the pot itself, depending on its neck, belly, etc., is an aggregate generality, and depending on a golden pot, etc., is a category generality, this is distinguished from the aspect of the expressed. For example, calling it 'the pot is only impermanent' is a non-implicative exclusion; for example, calling it 'sound is only audible' is an other-implicative exclusion; for example, calling it 'for the Hearers, the path of meditation exists only in samsara' is a non-existent exclusion of sounds, these are distinguished from the aspect of the mode of expression. For example, for the entity of the sound called 'the pot is impermanent', the part of the sound 'pot' is a name, the part of the sound 'the pot is impermanent' is a sentence, and the ba, ma, a, upa, etc., that exist in the tones of these sounds are letters, so they are distinguished separately from these parts. Also, for example, calling it 'pot' and calling it 'knowable', the objects to be expressed by the two, the pot is an aggregate generality, and the knowable is a category generality, so from the aspect of these two, they are separately established as the sound of aggregate expression and the sound of category expression. The three, non-implicative exclusion, etc., are from the different aspects of the mode of expression of the sound, which is easy to understand.) Second

---

་དབྱེ་བ་ལ། ངོ་བོ། བརྗོད་བྱ་བརྗོད་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མིང་ཚིག་ ཡི་གེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ ཙམ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེ། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་མིང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་། བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །མིང་ལ་དབྱེ་ན་དངོས་མིང་ དང་། བཏགས་མིང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་ཐོག་མར་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་གང་ཞིག རང་ཉིད་ལ་ བརྟེན་ནས་ཆོས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གོ་ནུས་པ་དེ། ཆོས་དེའི་དངོས་མིང་གི་མཚན་ཉིད་། མཚན་གཞི་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་མིང་ནི་ཆོས་དེ་ཐུན་ མིན་དུ་གོ་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས། མིང་དེ་ཆོས་དེ་ལ་འཇུག་ ན་དེའི་དངོས་མིང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བུམ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་དེའི་ དངོས་མིང་མིན་པར་སྤྱི་མིང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། 5-250 གཉིས་པ་བཏགས་མིང་ནི། རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་ཐོག་མར་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་གང་ཞིག རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ། ཆོས་དེའི་བཏགས་མིང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ སྨན་བྱ་རོག་རྐང་ལ་བྱ་རོག་རྐང་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་། འགྲོ་བའི་ཁྱེའུ་ལ་སངས་རྒྱས་ ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དེས་ནི་ཆོས་དེ་ཐུན་མིན་དུ་གོ་མི་ཐུབ་ཅིང་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །བཏགས་མིང་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་བཏགས་མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ བཏགས་མིང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་ཐོག་མར་གང་ལ་བརྡ་སྦྱར་བའི་གཞིའི་ཆོས་གཞན་དེ་དང་འདྲ་ འབྲེལ་གང་རུང་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་དེ་ལའང་བཏགས་པའི་མིང་གང་ཞིག །རང་ཉིད་ཆོས་ དེ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ། རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་བཏགས་མིང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ མི་སྟོབས་ལྡན་ལ་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་འདྲ་འབྲེལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ པ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་གོང་ལྟར་དང་ཕྱི་མ་ནི་ཁམ་ཤིང་ལ་ཁམ་བུ་བཏགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ ལས་སྔ་མ་ལའང་སྟོབས་དབྱིབས་འདྲ་བ་གཉིས་དང་ཕྱི་མ་ལ་དེ་བྱུང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ འབྲེལ་བ་གཉིས་སོ། ། གཉིས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་བཏགས་མིང་ནི། གོང་ལྟར་འདྲ་འབྲེལ་གང་རུང་མེད་པར་ ཆོས་དེ་ལ་བཏགས་པའི་མིང་གང་ཞིག རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་ པའི་བཏགས་མིང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་འགྲོ་བའི་ཁྱེའུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ ལྟ་བུའོ། །ཡང་མིང་ལ་སྒོས་མིང་སྤྱི་མིང་གཉིས་ལས། དང་པོ་གོང་གི་དངོས་མིང་དང་གཅིག གཉིས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ལ་ཐོག་མར་བརྡ་སྦྱར་བའི་མིང་གང་ཞིག རང་ཉིད་ཆོས་དེ་ ལ་འཇུག་ཀྱང་དེ་ཐུན་མིན་དུ་གོ་བར་བྱེད་མི་ནུས

【現代漢語翻譯】 分類上，分為本體、所說和表達方式三種。第一種又分為名稱、詞語、字母三種。第一種又分為定義、分類兩種。第一種是：僅僅指示事物本體的聲音，是名稱、詞語、字母三種分類中的名稱的定義。例如，『瓶子』這個聲音，以及『瓶子是無常的』這個聲音。名稱可以分為實名和假名兩種。 第一種是：最初給事物本身約定俗成的名稱，依靠它能夠獨特地理解該事物，這是該事物的實名的定義。例如，用『瓶子』來稱呼肚子鼓脹的東西的聲音。實名既能獨特地理解該事物，又必須適用於事物本身。如果一個名稱適用於該事物，但不能完全確定它是實名，例如『所知』這個聲音可以適用於瓶子，但它不是瓶子的實名，而是通用名稱。 第二種假名是：最初給事物本身約定俗成的名稱，但不適用於事物本身，這是該事物的假名的定義。例如，用『烏鴉腳』來稱呼藥用烏鴉腳的聲音，以及稱呼行走的小孩為『佛』。這個名稱不能獨特地理解該事物，也不適用於它。假名可以分為有理由的假名和無理由的假名兩種。 第一種是：最初約定俗成的名稱，通過與作為基礎的其他事物相似或相關聯的方式，也用來稱呼該事物，但不適用於該事物本身，這是有理由的假名的定義。例如，稱呼強壯的人為『獅子』的聲音。這裡有兩種作為理由的相似或關聯，前者如上所述，後者如給杏樹取名為杏子。在前者中，又有力量和形狀相似兩種，在後者中，有由此產生和本體相同兩種關聯。 第二種無理由的假名是：在沒有上述相似或關聯的情況下，用來稱呼該事物的名稱，但不適用於該事物本身，這是無理由的假名的定義。例如，稱呼行走的小孩為『佛』。此外，名稱還可以分為特有名和通用名兩種。第一種與上述的實名相同。第二種是：最初給事物本身約定俗成的名稱，雖然適用於該事物，但不能使之被獨特地理解。

【English Translation】 In terms of classification, there are three types: essence, subject matter, and mode of expression. The first type is further divided into name, word, and letter. The first of these has two aspects: definition and classification. The first is: the sound that merely indicates the essence of a thing is the definition of 'name' among the three categories of name, word, and letter. For example, the sound 'bottle,' and the sound 'bottle is impermanent.' Names can be divided into real names and imputed names. The first is: a name initially conventionally assigned to a thing itself, which, by relying on it, can uniquely understand that thing, is the definition of the real name of that thing. For example, the sound of calling a bulging belly 'bottle.' A real name must both uniquely understand the thing and apply to the thing itself. If a name applies to the thing but does not fully determine it as a real name, such as the sound 'knowable' applying to a bottle, it is not its real name but a common name. The second, imputed name, is: a name initially conventionally assigned to a thing itself, but does not apply to the thing itself, is the definition of the imputed name of that thing. For example, the sound of calling the medicinal crow's foot 'crow's foot,' and calling a walking child 'Buddha.' This name cannot uniquely understand the thing, nor does it apply to it. Imputed names can be divided into reasoned imputed names and unreasoned imputed names. The first is: a name initially conventionally assigned, which, through establishing similarity or connection with another thing that serves as its basis, is also used to call that thing, but does not apply to the thing itself, is the definition of a reasoned imputed name. For example, calling a strong person 'lion.' Here, there are two types of similarity or connection used as reasons, the former as mentioned above, and the latter such as naming an apricot tree 'apricot.' In the former, there are two types of similarity in strength and shape, and in the latter, there are two types of connection: arising from it and being of the same essence. The second, unreasoned imputed name, is: a name used to call that thing without any of the above-mentioned similarity or connection, but does not apply to the thing itself, is the definition of an unreasoned imputed name. For example, calling a walking child 'Buddha.' Furthermore, names can also be divided into specific names and common names. The first is the same as the real name mentioned above. The second is: a name initially conventionally assigned to a thing itself, which, although it applies to the thing, cannot make it uniquely understood.

---

་པ་དེ། ཆོས་དེའི་སྤྱི་མིང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ 5-251 གི་ཡིན་པ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཚིག་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེ། མིང་ཚིག་ཡི་ གེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཞེས་པ་མ་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་ཞེས་དང་། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་ པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་སྔ་མ་གཉིས་སྒྲ་ཁྱད་གཞི་མི་རྟག་པ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁྱད་གཞི་སྒྲ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡིན། གསུམ་པ་ཡི་གེ་ནི། མིང་ཚིག་སོགས་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་བའི་སྐད་ཀྱི་གདངས་དེ། དེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཡི་གེའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པའི་དངོས་མིང་རྩོམ་བྱེད་ཀྱི་བ་མ་ ཨུ་པ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་སོ། །དེ་འདྲའི་སྐད་གདངས་ཀྱི་བ་མ་སོགས་ཡི་གེ་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་བ་མ་ ནི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་ཡི་གེ་མིན་ནོ། །སྤྱིར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་ཨ་སོགས་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་ དང་། ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་སོ་གསུམ་ཡོད། བོད་ཡིག་ལ་ས་པཎ་གྱིས་ཨ་སོགས་དབྱངས་ ལྔ་དང་། ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་ཉེར་དགུར་བཤད་ཀྱང་གཙུག་ལག་སྣང་བས་བོད་ཡིག་ལ་ ལེགས་སྦྱར་ལྟར་བཤད་དུ་མེད་པས་ཀི་ཀི་སོགས་བཞི་དབྱངས་ཚབ་དང་ཨ་བོད་ཀྱི་གསལ་ བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུར་གསུངས་སོ། །(མིང་ཡིན་ན་ཚིག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང་། མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ་ཡིན། ཡི་གེ་དང་མིང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ། བ་ ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང་། ཡི་གེ་ཙམ་ལས་མིང་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྐད་གདངས་ཀྱི་ཡི་གེ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ ཡིན།) སྤྱིར་མིང་ཡིན་ན་ཚིག་ཡིན་མིན་གང་གིས་མ་ཁྱབ། ཚིག་ཡིན་ན་མིང་ཡིན་པས་ཁྱབ། ཡི་ གེ་ཡིན་ན་མིང་ཡིན་མིན་གང་གིས་མ་ཁྱབ། སྤྱིར་དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མིང་ཚིག་སོགས་ གང་རུང་རྩོམ་པའི་སྐད་གདངས་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གང་རུང་དུ་དམིགས་པ། ཡི་གེའི་མཚན་ ཉིད། མིང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཙམ་སྒྲ་དོར་བ་དང་། ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་གོང་དང་ཁྱད་མེད་དོ། ། 5-252 གཉིས་པ་བརྗོད་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རིགས་བརྗོད་དང་། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་གང་ཞིག རང་གི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་གྱུར་པའི་རིགས་སྤྱི་ ཡོད་པ་དེ། རིགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཤེས་བྱ་ཞེས་དང་། བུམ་པ་ཞེས་ བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་རིགས་སྤྱི་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེའོ། ། གཉིས་པ་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ནི། རྗོད་བྱེད

【現代漢語翻譯】 那麼，什麼是法的共相的體性呢？ 例如，將瓶子稱為『所知』的聲音。因此，一切法都有其名稱。 第二，詞：指通過結合意義的自性和特性來表達的聲音，這是將名稱、詞、字母三者區分開來的詞的體性。即使不提『三者區分開來』也可以。 例如，『聲音是無常的』，『聲音是無常的』，以及『聲音的無常』等聲音。其中，前兩者是表達聲音作為基體，無常作為特性的聲音；後者是表達無常作為基體，聲音作為特性的聲音。 第三，字母：指構成名稱、詞等的基礎的聲音。這是將三者區分開來的字母的體性。例如，構成『瓶子』這個實名的『ba』，『ma』，『u』，『pa』等各自都是。像這樣的聲音的『ba』，『ma』等是字母，但總的來說，『ba』，『ma』是能表達的，因此不是字母。一般來說，梵語中有『a』等十六個元音，以及『ka』等三十三個輔音。藏文中，薩迦班智達（Sa-paṇ，薩迦班智達·貢噶堅贊，1182-1251）說有『a』等五個元音，以及『ka』等二十九個輔音，但由於聲明（grammar）的原因，藏文不能像梵文那樣說，所以將『gi』，『ki』等四個作為元音的替代，並且由於『a』是藏文的輔音，所以說了三十個輔音。（如果說是名稱，不一定是詞，例如『瓶子』這個聲音；如果不是名稱，則不包括『瓶子是無常的』這個聲音。既是字母又是名稱，例如『ba』這個聲音；僅僅是字母而不是名稱，例如『瓶子』這個聲音中的字母『ba』。）一般來說，如果是名稱，則不一定包括詞；如果是詞，則一定包括名稱；如果是字母，則不一定包括名稱。總的來說，這三者的體性是：指向任何構成名稱、詞等的聲音和能表達的聲音。這是字母的體性。名稱的體性去掉了『僅僅』這個詞，詞的體性與上面沒有區別。 第二，從所表達的角度來區分，有類別所指和集合所指兩種聲音。 第一種是：任何能表達的聲音，其自身所表達的類別共相，這是類別所指的聲音的體性。例如，『所知』和『瓶子』等聲音。也就是說，這是直接表達類別共相的聲音。 第二種是集合所指的聲音：能表達

【English Translation】 So, what is the nature of the general characteristic of dharma? For example, the sound of calling a pot 'knowable'. Therefore, all dharmas have their names. Second, word: The sound that expresses the nature and characteristics of meaning by combining them, which is the nature of the word divided into name, word, and letter. It is okay not to mention 'divided into three'. For example, 'sound is impermanent', 'sound is impermanent', and 'the impermanence of sound' and other sounds. Among them, the former two are sounds that express sound as the base and impermanence as the characteristic; the latter is the sound that expresses impermanence as the base and sound as the characteristic. Third, letter: The sound that forms the basis of composing names, words, etc. This is the nature of the letter divided into three. For example, 'ba', 'ma', 'u', 'pa', etc., which make up the real name 'pot', are each. Such sounds as 'ba', 'ma', etc. are letters, but in general, 'ba', 'ma' are expressible, so they are not letters. Generally speaking, in Sanskrit, there are sixteen vowels such as 'a', etc., and thirty-three consonants such as 'ka', etc. In Tibetan, Sakya Pandita (Sa-paṇ, Sakya Pandita Kunga Gyaltsen, 1182-1251) said that there are five vowels such as 'a', etc., and twenty-nine consonants such as 'ka', etc., but due to grammar, Tibetan cannot be said like Sanskrit, so 'gi', 'ki', etc. are used as substitutes for four vowels, and since 'a' is a Tibetan consonant, thirty consonants are said. (If it is a name, it is not necessarily a word, such as the sound 'pot'; if it is not a name, it does not include the sound 'pot is impermanent'. It is both a letter and a name, such as the sound 'ba'; it is only a letter but not a name, such as the letter 'ba' in the sound 'pot'.) Generally speaking, if it is a name, it does not necessarily include a word; if it is a word, it must include a name; if it is a letter, it does not necessarily include a name. In general, the nature of these three is: pointing to any sound and expressible sound that constitutes names, words, etc. This is the nature of the letter. The nature of the name removes the word 'only', and the nature of the word is no different from the above. Second, distinguishing from the perspective of what is expressed, there are two kinds of sounds: category-referring and collection-referring. The first is: any expressible sound, the category commonality that is expressed by itself, which is the nature of the category-referring sound. For example, sounds such as 'knowable' and 'pot'. That is to say, this is the sound that directly expresses the category commonality. The second is the collection-referring sound: expressible

---

་ཀྱི་སྒྲ་གང་ཞིག རང་གི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་ བྱར་གྱུར་པའི་ཚོགས་སྤྱི་ཡོད་པ་དེ། ཚོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཚོགས་སྤྱི་དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེའོ། །ཡང་འདི་ གཉིས་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤེས་བྱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་རིགས་བརྗོད་ཡིན་ལ་ཚོགས་བརྗོད་ མ་ཡིན་པའི་མུ་དང་། ཀ་བུམ་གཉིས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཚོགས་བརྗོད་ཡིན་ལ་རིགས་བརྗོད་ མ་ཡིན་པའི་མུ་དང་། བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་རིགས་ཚོགས་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པའི་མུ་དང་། བུམ་ལྡོག་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་རིགས་ཚོགས་གང་ཡང་མ་བརྗོད་པའི་མུ་དང་བཞི་ཡོད་པའི་ ཕྱིར། (སྤྱིར་ཤེས་བྱ་དེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་ཡིན་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རིགས་སྤྱི་ཡིན་དགོས་ནི་རེད། བུམ་ པ་དེ་བུམ་གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཙམ་ལས་སྤྱི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པས་རིགས་སྤྱི་མིན་དོན་དེའི་ཐད་ནས་གོ་བ་བླང་དགོས།) སྤྱིར་ ཤེས་བྱ་བུམ་གཟུགས་ལ་ལྟོས་ན་རིགས་སྤྱི་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་དེ་བུམ་གཟུགས་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ མ་ཡིན་པར་ཚོགས་སྤྱི་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་གསེར་བུམ་སོགས་ལ་ལྟོས་ན་རིགས་སྤྱི་ཡིན་པ་ དེས་གཞན་ལ་འགྲེས། གསུམ་པ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མི་ལྡན་གཞན་ལྡན་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་ དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་དེ་ཁྱད་ཆོས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ལྡན་པ་ཁོ་ ནར་སྟོན་པའི་སྒྲ། མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། ། 5-253 གཉིས་པ་ནི། གཞི་དེ་མ་ཡིན་པའི་གཞན་ལ་ཆོས་དེ་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གཞི་དེ་ ཁོ་ན་ལ་ལྡན་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ། གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་ ཁོ་ན་མཉན་བྱ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་ནི། གཞི་དེ་ལ་ཆོས་དེ་མི་སྲིད་པར་རྣམ་པར་བཅད་ནས་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་ པའི་སྒྲ། མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་དེ་ཡིན་ན་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་ དེ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མ་ཡིན་པས་ མ་ཁྱབ་པ་ཤེས་བྱ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་སོགས་སོ། །ཡང་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་སྔ་མ་ ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་དེ་གཉིས་ལ་དོན་ མཐུན་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད། མི་ལྡན་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཉིད་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ འཕྲད་མེད་པའང་ཡོད་དེ། བརྗོད་ཉན་གྱི་འདོད་པའི་དབང་གིས་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་དང་སྲིད་ སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་བརྗོད

【現代漢語翻譯】 何為集合語之聲？ 凡是能成為自身真實所指之集合總體的聲音，即是集合語之聲的定義。 例如，稱作『瓶子』的聲音，便是直接表達集合總體的聲音。 此外，這兩者之間存在四句差別： 如『所知』之聲，是類別語而非集合語，此為第一句； 如『柱子和瓶子』之聲，是集合語而非類別語，此為第二句； 如『瓶子』之聲，既是類別語又是集合語，此為第三句； 如『非瓶』之聲，既非類別語也非集合語，此為第四句。 (一般來說，所知是隨順瓶子形狀的總體，因此相對於它來說，必須是類別總體。瓶子只是瓶子形狀的集合總體，而不是真正的總體，因此必須從這個意義上理解它不是類別總體。) 一般來說，如果所知相對於瓶子的形狀，是類別總體，那麼瓶子相對於瓶子的形狀，就不是類別總體，而是集合總體。然而，如果它相對於金瓶等，就是類別總體，這會影響其他。 第三，從表達方式上區分，有不具遮詮、他具遮詮、非有遮詮之聲三種。 首先，不具遮詮是： 將該基質不具備的特徵進行遮除，只顯示具備該特徵的聲音，是不具遮詮之聲的定義。 例如，稱作『瓶子唯是無常』的聲音。 第二，他具遮詮是： 將該基質之外的其他事物具備的法進行遮除，只顯示該基質具備該法之聲，是他具遮詮之聲的定義。 例如，稱作『聲音唯是可聽』的聲音。 第三，非有遮詮是： 將該基質不可能具備的法進行遮除，只顯示可能具備該法之聲，是非有遮詮之聲的定義。 例如，稱作『青蓮唯是存在』的聲音。 如果是不具遮詮，未必是他具遮詮，例如『事物唯是無常』的聲音。 反之則不然，例如『唯有所知存在』的聲音等等。 同樣，如果是後者，未必是前者，例如『事物唯是無常』的聲音。 這兩種聲音在意義上可能相同，也可能不同。 不具遮詮、他具遮詮之聲，有時也可能沒有『唯』字的詞語，這取決於說話者的意願，例如『黑色迅速增長』和『存在成就迅速增長』。

【English Translation】 What is the sound of aggregate expression? The definition of the sound of aggregate expression is that which is the collection and generality that becomes the actual object expressed by itself. An example is the sound that expresses 'a pot'. This is also the sound that actually expresses the collection and generality. Furthermore, there are four possibilities for these two: Like the sound 'knowable', it is a class expression but not an aggregate expression, this is the first possibility. Like the sound 'pillar and pot', it is an aggregate expression but not a class expression, this is the second possibility. Like the sound 'pot', it expresses both class and aggregate, this is the third possibility. Like the sound 'non-pot', it expresses neither class nor aggregate, this is the fourth possibility. (Generally, 'knowable' is a generality that follows the form of a pot, so it must be a class generality in relation to that. A pot is only a collection generality of the form of a pot, not an actual generality, so it must be understood in terms of the fact that it is not a class generality.) Generally, if 'knowable' is a class generality in relation to the form of a pot, then 'pot' is not that in relation to the form of a pot, but an aggregate generality. However, if it is related to gold pots, etc., it is a class generality, which affects others. Third, dividing from the perspective of expression, there are three types of sounds: non-possessive exclusion, other-possessive exclusion, and impossible exclusion. The first is: The sound that excludes the characteristic that the basis does not possess, and only shows what it possesses, is the definition of the sound of non-possessive exclusion. An example is the sound that expresses 'a pot is only impermanent'. The second is: The sound that excludes the possession of that characteristic by others that are not that basis, and only shows that the basis possesses it, is the definition of the sound of other-possessive exclusion. An example is the sound that expresses 'sound is only audible'. The third is: The sound that excludes the impossibility of that characteristic existing in that basis, and only shows that it is possible, is the definition of the sound of impossible exclusion. An example is the sound that expresses 'a blue lotus is only existent'. If it is a non-possessive exclusion, it does not necessarily follow that it is an other-possessive exclusion, like the sound 'a thing is only impermanent'. The opposite does not necessarily follow, like the sound 'only knowable exists', etc. Also, if it is the latter, it does not necessarily follow that it is the former, like the sound 'only a thing is impermanent'. These two sounds may or may not have the same meaning. The sounds of non-possessive and other-possessive exclusion may also lack the word 'only', depending on the speaker's intention, such as 'blackness increases rapidly' and 'existence accomplishes rapidly'.

---

་པ་ལྟ་བུ་ལ་སྔ་མ་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དང་ཕྱི་མ་གཞན་ལྡན་རྣམ་ གཅོད་དུ་འགྲོར་རིགས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་བརྗོད་འདོད་དབང་གི་དབྱེ་ བ། ཡང་སྒྲ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་དབྱེ་ན། (སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ པའི་སྐབས་སུ། འདི་སྐབས་ཀྱི་བཤད་གཞི་སྒྲ་དེ་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་པའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་ཡིན། བཤད་གཞི་སྒྲ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་བྱས་པ་སོགས་མ་བཅད་པས་གཞན་མི་སྤོང་ཡིན། འདི་སྐབས་ཁྱད་གཞི་སྒྲའི་སྟེང་དུ་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་པ་ ཤར་དགོས། སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་དང་། བཤད་གཞི་སྒྲ་དེ་ཁྱད་གཞི་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལས་སྒྲའི་ མི་རྟག་པ་ཙམ་སོ་སོར་འབྱེད་ཐུབ་པ་ལ་སྒྲ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྒྲ་དེ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཡིན་ ལ། དེ་འདྲའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་སྒྲ་ལས་གཞན་མེད་པས་གཞན་སྤོང་ཡིན། འདི་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་མི་རྟག་པ་དང་མཉམ་དུ་སྒྲའི་མི་ རྟག་པ་དེ་ཁྱད་གཞི་དང་དེ་སོ་སོར་གོ་བྱེད་སྒྲ་དེ་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཤར་དགོས་པ་ཡིན། སྒྲ་མི་རྟག སྒྲའི་མི་རྟག ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ 5-254 དེ། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་དང་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་སྒྲ་དེ་སྐབས་སུ་བབ་ པའི་བཤད་གཞི་སྒྲ་དེ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་སུ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་ སྒྲ་ཡིན་ན་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ། སྒྲ་མི་རྟག ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པས་མ་ ཁྱབ་པ་ལ། སྒྲ་མི་རྟག སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་བཞག གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་ བརྗོད་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ། སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་དང་། མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ལ། སྒྲ་དང་སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ བཞག དེ་འདྲའི་ཉིས་འགོད་མ་བཞག་ན། སྤྱིར་ཆོས་ཅན་ཆོས་བརྗོད་ཙམ་གྱི་གཉིས་ཡིན་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ འགྲིག་ཀྱང་། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བརྗོད་གཉིས་ཡིན་གྱི་གཞི་མཐུན་འཇོག་པ་མི་འགྲིག དེས་ན་ཆོས་ཅན་ཆོས་ བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ངོ་ཐད་ནས་མི་འགལ་བས་མ་ཁྱབ་པ་ལ་གཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ཏེ་བཞག་ན་ ཉིས་འགོད་བཅད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་པ་འཇོག་རྒྱུ་མེད། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྟེང་དུ། གཞི་དེ་ཁྱད་གཞིར་བརྗོད་ པའི་སྒྲ་ཡིན་ཆ་ཞིག་དང་། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཆ་ཞིག་དང་གཉིས་ཕྱེས་ནི་རེད། སྔ་མ་མཚན་ཉིད་ དང་། ཕྱི་མ་མཚོན་བྱ་རེད། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་

【現代漢語翻譯】 例如，對於『如蓮花般』，前者是排除不相似的區分，後者是排除相似的區分，因為可以這樣理解。聲音根據說話者和聽者的表達意願來區分。 此外，聲音還可以根據說話者和聽者的表達意願來區分。（當說『聲音是無常的』時，此時的討論對像聲音是無常屬性的所依，因此是『有法』。對於討論對像聲音，沒有排除無常屬性之外的其他屬性，因此是不排除他者的。此時，無常屬性必須顯現在作為基礎的聲音之上。當說『聲音的無常』時，討論對像聲音能夠從一般的無常中區分出聲音的無常，從只有聲音而沒有其他屬性的角度來看，聲音作為屬性是『法』。對於這樣的屬性，除了聲音之外沒有其他，因此是排除他者的。此時，聲音的無常與一般的無常同時顯現，而能夠區分它們的詞語是屬性。聲音是無常的，聲音的無常，這些詞語，基於該基礎，既可以表達『有法』，也可以表達『法』，因此是兩種詞語。這樣的詞語，在適當的情況下，可以同時顯示基礎的屬性和特徵。如果基於該基礎表達『有法』，那麼就不能涵蓋基於該基礎表達『法』的情況，例如說『聲音是無常的』。如果不是這種情況，就不能涵蓋說『聲音是無常的，聲音的無常』的情況。如果基於該基礎表達『法』，那麼就不能涵蓋基於該基礎表達『有法』的情況，例如說『聲音的無常』。如果不是這種情況，就不能涵蓋說『聲音和聲音的無常』的情況。 如果不這樣區分，那麼通常只有『有法』和『法』兩種，例如說『聲音是無常的』是可以的。但是，基於該基礎，『有法』和『法』是兩種不同的概念，不能混為一談。因此，『有法』和『法』這兩個詞語在表面上並不矛盾，因此不能涵蓋所有情況。如果將基於該基礎的『有法』和『法』這兩個詞語分開，那麼就無法確定它們之間的關係。在說『聲音是無常的』這句話中，需要區分基礎作為屬性的詞語和基於該基礎表達『有法』的詞語。前者是自相，後者是所詮。說『聲音是無常的』。

【English Translation】 For example, for 'like a lotus,' the former is a distinction that excludes dissimilarities, and the latter is a distinction that excludes similarities, because it can be understood in this way. Sound is distinguished according to the speaker's and listener's intention of expression. Furthermore, sound can also be distinguished according to the speaker's and listener's intention of expression. (When saying 'sound is impermanent,' the object of discussion at this time, sound, is the basis of the attribute of impermanence, therefore it is 'possessor of dharma'. For the object of discussion, sound, other attributes besides the attribute of impermanence are not excluded, therefore it does not exclude others. At this time, the attribute of impermanence must appear on the sound as the basis. When saying 'the impermanence of sound,' the object of discussion, sound, can distinguish the impermanence of sound from general impermanence. From the perspective of only sound and no other attributes, sound as an attribute is 'dharma'. For such an attribute, there is nothing other than sound, therefore it excludes others. At this time, the impermanence of sound appears simultaneously with general impermanence, and the word that can distinguish them is an attribute. Sound is impermanent, the impermanence of sound, these words, based on that basis, can express both 'possessor of dharma' and 'dharma', therefore they are two kinds of words. Such words, in appropriate circumstances, can simultaneously show the attribute and characteristics of the basis. If 'possessor of dharma' is expressed based on that basis, then it cannot cover the case of expressing 'dharma' based on that basis, such as saying 'sound is impermanent'. If it is not the case, it cannot cover the case of saying 'sound is impermanent, the impermanence of sound'. If 'dharma' is expressed based on that basis, then it cannot cover the case of expressing 'possessor of dharma' based on that basis, such as saying 'the impermanence of sound'. If it is not the case, it cannot cover the case of saying 'sound and the impermanence of sound'. If it is not distinguished in this way, then usually there are only two kinds, 'possessor of dharma' and 'dharma', for example, saying 'sound is impermanent' is acceptable. However, based on that basis, 'possessor of dharma' and 'dharma' are two different concepts and cannot be confused. Therefore, the two words 'possessor of dharma' and 'dharma' are not contradictory on the surface, so they cannot cover all situations. If the two words 'possessor of dharma' and 'dharma' based on that basis are separated, then the relationship between them cannot be determined. In the sentence 'sound is impermanent,' it is necessary to distinguish the word of the basis as an attribute and the word expressing 'possessor of dharma' based on that basis. The former is the defining characteristic, and the latter is the defined. Saying 'sound is impermanent'.

---

བརྗོད་པ་དེ་མཚན་གཞི་རེད། ཡང་སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྟེང་དུ། གཞི་ དེ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཆ་དང་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཆ་ཕྱེས་ནི་རེད། སྔ་མ་མཚན་ཉིད་དང་། ཕྱི་མ་མཚོན་བྱ་རེད། སྒྲའི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་མཚན་གཞི་རེད། མཚོན་བྱ་ཕྱོགས་ནས་ཕན་ཚུན་ཡིན་པ་ཡོད་མེད་དཔྱད་རྒྱུ་ དང་། མཚན་གཞིའི་ཕྱོགས་ནས་ཉིས་འགོད་ཁེར་འགོད་གང་རུང་འཇོག་རྒྱུ་རེད། སྤྱིར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་མི་ འགལ་བའི་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་ཡིན་ཡང་གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས། ཉིས་འགོད་བཞག་ན་མི་འགལ་ བ་དང་། དེ་བཅད་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནི་རེད།) ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་བརྗོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་དེ་ཁྱད་གཞིར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དེ། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་ པའི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་ཁྱད་པར་ གཞན་མི་སྤོང་གི་སྒྲ་གཉིས་དོན་གཅིག སྐབས་ཀྱི་གཞི་སྒྲ་ལ་གོ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་སྒྲ་དེ་ལ་ ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ། མི་གཅོད་དོ། ། 5-255 གཉིས་པ་ནི། གཞི་དེ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དེ། གཞི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་ཀྱི་ སྒྲའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་ཁྱད་པར་ གཞན་སྤོང་གི་སྒྲ་གཉིས་དོན་གཅིག འདིའི་གཞིའང་སྒྲ་ལ་གོ་བ་དང་། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཁྱད་ པར་འབྱེད་ཆོས་ལ་སྒྲ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་གཅོད་པའང་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་སྒྲ་དེ་གཉིས་འགལ་ བ་མིན་ཡང་དེ་གཉིས་ལ་མི་འགལ་བས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པོ། ། གསུམ་པ་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྣ་ཤེས་ཀྱིས་ གཟུང་བྱ་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྤོས་དྲི་ལྟ་བུའོ། །དྲི་དང་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ དྲིའི་ཁམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རྩ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ཞིམ་མི་ཞིམ་གཉིས་ལས། ཡན་ལག་གི་སྒོ་ ནས་དབྱེ་ན། ཞིམ་པ་ལ་མཉམ་མི་མཉམ་གཉིས་དང་། མི་ཞིམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་གཉིས་རེ་ཡོད། འདིའི་མཉམ་པ་ནི་དྲི་ཤས་མི་ཆེ་བ་དང་། མི་མཉམ་པ་ནི་དྲི་ཤས་ཆེ་བ་ལ་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ སྦྱར་བྱུང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ལས་གཙོ་བོར་སྔ་མ་ལ་གོ་བ་ཤས་ཆེའོ། ། བཞི་པ་རོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལྕེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུང་ བྱ། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུར་རོ་ལྟ་བུའོ། །རོ་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་རོའི་ ཁམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མངར། སྐྱུར། ལན་ཚྭ། ཚ་བ། ཁ་བ། སྐ་བ་དང་དྲུག་ གོ།དེ་རེ་རེ་ལ་མངར་བའི་མངར་བ་སོགས་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ་དྲུག་དང་། སོ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ ལའང་ལྕེ་

【現代漢語翻譯】 陳述是所立宗（mtshan gzhi）。同樣，在陳述『聲音是無常』的聲音上，區分作為基（gzhi）的，是顯示其特性的聲音，以及依賴於該基的，是陳述法（chos）的聲音。前者是定義（mtshan nyid），後者是所詮釋（mtshon bya）。陳述『聲音是無常』是所立宗。從所詮釋的角度，可以考察彼此是否存在；從所立宗的角度，可以進行二者選一的安立，即雙重包含或單獨包含。一般來說，作為有法（chos can）和陳述法的聲音二者，雖然在不相違背的情況下是周遍相等，但依賴於該基，作為有法和陳述法的聲音二者，如果安立為雙重包含則不相違背，如果分割則相違背。在有法和陳述法二者中： 第一，作為基的，是陳述為所立事物的聲音，對於該基來說，是有法陳述的聲音的定義。例如，陳述『聲音是無常』的聲音。這個和『不捨棄其他特性的聲音』二者意義相同。這裡的『基』理解為聲音。也就是說，聲音具有無常的特性，不排除其他特性。 第二，作為基的，是顯示其特性的聲音，對於該基來說，是陳述法的聲音的定義。例如，陳述『聲音的無常』的聲音。這個和『捨棄其他特性的聲音』二者意義相同。這裡的『基』也理解為聲音，聲音的無常特性，也捨棄了聲音之外的其他特性。一般來說，這兩個聲音並不相違背，但也不能說二者不相違背。 第三，關於香（dri）的生處（skye mched）：有定義和分類兩種。第一，鼻識所取之境，是香的生處的定義。例如，香的味道。香、香的生處、香的界（khams）意義相同。 第二，關於分類：從根本上分類，有喜歡和不喜歡兩種；從分支上分類，喜歡又分為適中和不適中兩種，不喜歡也同樣分為兩種。這裡的『適中』是指味道不濃烈，『不適中』是指味道濃烈。這裡主要指合成香，而不是天然香。 第四，關於味（ro）：有定義和分類兩種。第一，舌識所取之境，是味的生處的定義。例如，糖的味道。味、味的生處、味的界意義相同。 第二，從體性的角度分類，有甜、酸、咸、辣、苦、澀六種。每一種又可以分為六種，例如甜味的甜味等，總共三十六種。這三十六種每一種又可以被舌頭

【English Translation】 The statement is the thesis (mtshan gzhi). Also, on the sound of stating 'sound is impermanent,' distinguish between the basis (gzhi) as the sound that shows its characteristic, and the aspect that relies on that basis as the sound of stating the dharma (chos). The former is the definition (mtshan nyid), and the latter is the object to be expressed (mtshon bya). The statement 'sound is impermanent' is the thesis. From the perspective of the object to be expressed, one can examine whether they exist mutually; from the perspective of the thesis, one can establish either of the two, either double inclusion or single inclusion. Generally, although the sound of the subject (chos can) and the sound of stating the dharma are co-extensive without contradiction, the sound of the subject and the sound of stating the dharma, relying on that basis, if established as double inclusion, are not contradictory, and if separated, are contradictory. Among the subject and the statement of dharma: First, the sound that states the basis as the object to be characterized is the definition of the sound stating the subject in relation to that basis. For example, the sound of stating 'sound is impermanent.' This and 'the sound that does not abandon other characteristics' are the same in meaning. Here, 'basis' is understood as sound. That is, sound has the characteristic of impermanence and does not exclude other characteristics. Second, the sound that shows the characteristic of the basis is the definition of the sound of stating the dharma in relation to that basis. For example, the sound of stating 'the impermanence of sound.' This and 'the sound that abandons other characteristics' are the same in meaning. Here, 'basis' is also understood as sound, and the characteristic of the impermanence of sound also abandons other characteristics besides sound. Generally, these two sounds are not contradictory, but it cannot be said that they are not contradictory either. Third, regarding the sense-sphere of smell (dri'i skye mched): there are definition and classification. First, the object apprehended by nose-consciousness is the definition of the sense-sphere of smell. For example, the smell of incense. Smell, sense-sphere of smell, and element (khams) of smell are the same in meaning. Second, regarding classification: fundamentally, there are two types, pleasant and unpleasant; branchingly, pleasant is divided into moderate and immoderate, and unpleasant is similarly divided into two. Here, 'moderate' refers to a smell that is not strong, and 'immoderate' refers to a smell that is strong. This mainly refers to synthetic smells rather than natural smells. Fourth, regarding taste (ro): there are definition and classification. First, the object apprehended by tongue-consciousness is the definition of the sense-sphere of taste. For example, the taste of sugar. Taste, sense-sphere of taste, and element of taste are the same in meaning. Second, from the perspective of nature, there are six types: sweet, sour, salty, spicy, bitter, and astringent. Each of these can be divided into six, such as the sweetness of sweetness, totaling thirty-six. Each of these thirty-six can also be

---

ཤེས་ལ་ཕན་པའི་རོ་རེ་རེ་དང་། འཇུ་ཚེ་ལུས་ཤེས་ལ་མི་གནོད་པའི་རོ་རེ་རེ་དང་། ཞུ་ཟིན་སྐབས་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རོ་རེ་རེ་སྟེ་གསུམ་རེ་ཕྱེ་བས་བརྒྱ་དང་ བརྒྱད་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་ཡང་བསྲེས་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་རོ་རེ་རེ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ 5-256 དོ། ། ལྔ་པ་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་ཤེས་ ཀྱིས་གཟུང་བྱ་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་འབྱུང་བ་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །རེག་བྱ་ དང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་རེག་བྱའི་ཁམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་འགྱུར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྲ་གཤེར་ དྲོ་བ་གཡོ་བ་སྟེ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ཀྱང་འཛིན་སྡུད་སྨིན་རྒྱས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ། གཞི་འབྱུང་བའི་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་གྲུབ་ཅིང་རང་ རྒྱུའི་འབྱུང་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་གང་ཞིག རང་རྒྱུ་ཆུ་མེ་ཤས་ཆེ་བས་མཉེན་ཅིང་མི་རྩུབ་ པར་རེག་པར་བཟོད་པའི་རེག་བྱ་ནི་འཇམ་པ་དང་། དེ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུ་རླུང་ཤས་ཆེ་བས་མི་ མཉེན་པ་རེག་པར་མི་བཟོད་པའི་དེ་རྩུབ་པ་དང་། དེ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུ་ས་ཆུ་ཤས་ཆེ་བས་སྲང་ གི་མགོ་མཇུག་ཐུར་དུ་དམའ་བར་བྱེད་པའི་དེ་ལྕི་བ་དང་། དེ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུ་མེ་རླུང་ཤས་ཆེ་ བས་ལྕི་བས་ལྗིད་མི་ཐུབ་པར་སྲང་གི་མགོ་མཐོ་བར་བྱེད་པའི་དེ་ཡང་བ་དང་། དེ་གང་ཞིག་ རང་རྒྱུ་ཆུ་རླུང་ཤས་ཆེ་བས་གང་གིས་ཉེན་ན་དྲོ་འདོད་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དེ་གྲང་བ་དང་། དེ་གང་ ཞིག་རང་རྒྱུ་རླུང་ཁམས་ཤས་ཆེ་བས་ཕོ་བར་ཟས་ཟད་པའི་དབང་གིས་ཕོ་བར་ཟ་འདོད་སྐྱེད་ བྱེད་ཀྱི་ཕོ་བ་ཁ་འབྱར་བའི་དེ་བཀྲེས་པ་དང་། དེ་གང་ཞིག་རང་རྒྱུ་མེ་ཤས་ཆེ་བས་ལྟོ་བར་ བཏུང་བ་ཟད་པའི་དབང་གིས་ལྒང་པ་ཁ་འབྱར་བའི་རེག་བྱ་སྐོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ནི། ཡིད་ཤེས་ཁོ་ནའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ གཟུགས་རུང་དེའོ། །དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུའི་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ པའི་གཟུགས་དང་། བར་སྣང་སྐྱ་སེང་ཡིད་ངོར་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པའི་ 5-257 དེ་དང་། རིག་མིན་གྱི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ཡང་དག་པར་བླངས་བ་ལས་བྱུང་བའི་དེ་དང་། མི་ སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལྟ་བུའི་ཀུན་བཏགས་པའི་དེ་དང་། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་འཛིན་ གྱི་ངོར་གསལ་བའི་ཡུལ་ལྟ་བུའི་དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་དང་ལྔ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཤེས་པ་བཤད་པ་ལ། ཡུལ་དང་། ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟེན་ ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཆོས་དེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་། བརྟེན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡུལ་དེའི་མིང་གི་ཆ་དང་། མཛེས་མི་མཛ

【現代漢語翻譯】 有益於身體和意識的味道，有一種；不損害身體和意識的味道，有一種； 消化后對身心有益的味道，有一種；這樣分開三種，總共有一百零八種。 此外，由於混合的原因，每一種味道都有無限多種。 第五，關於觸覺的生處：有定義和分類兩種。 首先是定義：身體意識所能感知的觸覺生處的定義。例如，水的本性。 觸覺、觸覺生處和觸覺界是同義詞。 第二是分類：分為本源和衍生兩種。首先是本源：包括地、水、火、風，即堅硬、潮濕、溫暖、運動。以及它們的作用，即保持、聚集、成熟、增長。 第二是衍生：建立在本源之上，與本源不可分離地形成，並且是自身本源四大的結果。如果自身本源中水和火的成分較多，則觸感柔軟且不粗糙，可以忍受，這就是柔滑。如果自身本源中風的成分較多，則不柔軟，觸感難以忍受，這就是粗糙。如果自身本源中地和水的成分較多，則秤的兩端都會降低，這就是沉重。如果自身本源中火和風的成分較多，則無法承受沉重，秤的一端會升高，這就是輕盈。如果自身本源中水和風的成分較多，則會產生溫暖的感覺，這就是寒冷。如果自身本源中風的成分較多，則由於胃中食物耗盡，會產生想吃東西的感覺，這就是飢餓。如果自身本源中火的成分較多，則由於腹中飲料耗盡，膀胱會閉合，這就是口渴。 此外，法生處的色法是：僅僅是意識所緣的法生處的色法。例如，極微之物的集合所形成的法生處的色法；以及顯現於意識中的天空，如晴朗的天空；以及如非理作意之色法，由如理作意所產生的；以及如不凈觀之境，由分別念所產生的；以及在滅盡定中所顯現的境，由自在力所產生的色法，共有五種。 第二，解釋意識：分為所緣和能緣兩種。首先是所緣：如同作為基礎而顯現的法，是事物的本質；如同依賴者而顯現的，是事物的差別。 此處的差別包括所緣的名稱部分，以及美與不美。

【English Translation】 There is one taste that benefits the body and consciousness; there is one taste that does not harm the body and consciousness; There is one taste that benefits the body and mind after digestion; thus, separating three types, there are a total of one hundred and eight. Furthermore, due to mixing, each taste has infinite variations. Fifth, regarding the sense-sphere of touch: there are two aspects, definition and classification. First, the definition: the definition of the sense-sphere of touch, which is the object perceived by bodily consciousness. An example is the nature of water. 'Touch', 'sense-sphere of touch', and 'element of touch' are synonymous. Second, the classification: divided into primary and derivative. First, the primary: including earth, water, fire, and wind, which are hardness, wetness, warmth, and motion. And their functions, which are holding, gathering, ripening, and increasing. Second, the derivative: established upon the primary elements, formed inseparably from them, and being the result of the four elements of its own essence. If the water and fire elements are predominant in its own essence, then the touch is soft and not rough, tolerable to the touch, which is smoothness. If the wind element is predominant in its own essence, then it is not soft, and the touch is intolerable, which is roughness. If the earth and water elements are predominant in its own essence, then it causes the ends of the scale to lower, which is heaviness. If the fire and wind elements are predominant in its own essence, then it cannot bear the weight, and it causes the end of the scale to rise, which is lightness. If the water and wind elements are predominant in its own essence, then it generates a desire for warmth when approached, which is coldness. If the wind element is predominant in its own essence, then due to the depletion of food in the stomach, it generates a desire to eat, which is hunger. If the fire element is predominant in its own essence, then due to the depletion of drink in the belly, the bladder closes, which is thirst. Furthermore, the form of the dharma sense-sphere is: the form of the dharma sense-sphere that is solely the object of mental consciousness. For example, the form of the dharma sense-sphere formed from the collection of minute particles; and that which manifestly appears in the mind, like a clear sky; and that which arises from correct adoption, like the form of non-conceptualization; and that which is conceptually constructed, like the object of meditation on ugliness; and the form of mastery that appears in the state of cessation meditation, there are five. Second, explaining consciousness: divided into object and subject. First, the object: the dharma that appears as a basis is the essence of the thing; that which appears as dependent is the distinction of the thing. The distinctions here include the name part of the object, and beauty and ugliness.

---

ེས་བར་མ་གང་ཡིན་གྱི་ཆ་དང་། ནང་དུ་བསམ་བྱ་ཡིན་ཆ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཡུལ་ཅན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་སྣང་ བའི་རིག་པ། བློའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་གྱི་བློ་ལྟ་བུའོ། །བློ་རིག་ཤེས་གསུམ་ དོན་གཅིག རང་ཡུལ་གསལ་བའི་བེམ་མིན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་བེམ་པོ་དང་ སྤྱིར་གྱི་དེ་མི་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། བློ་རིག་བདུན་དུ་དབྱེ་བ། ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། རྟོགས་ མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། འཁྲུལ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ་སེམས་དང་། སེམས་བྱུང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ ཆ་ནས་བཞག་པའི་རིག་པ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་གཙོ་སེམས་ལྟ་ བུའོ། །སེམས་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་གཙོ་སེམས་བཞི་དོན་གཅིག རང་ཡུལ་སོ་སོར་མཐོང་བ་ དང་། རང་གི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། རང་ཡུལ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་རིག་ པ་སྦྱར་བ་རྣམས་རིམ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་གཙོ་སེམས་ཡིད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །(བུམ་འཛིན་ 5-258 ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་རང་སྟོབས་སམ་རང་ཕྱོགས་ནས་མཐོང་འདུག་པའི་ཆ་དེ་གཙོ་སེམས་དང་། བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ མཛེས་མི་མཛེས་སོགས་རང་སྟོབས་སམ་རང་ཕྱོགས་ནས་སོ་སོར་གསལ་བའི་ཆ་དེ་སེམས་བྱུང་རེད། བུམ་འཛིན་གྱི་བློ་དེ་སྤྱིར་ དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀ་མཐོང་བ་ལས་མ་མཐོང་བའི་ཆ་མེད་པས་གཙོ་སེམས་དང་། འཁོར་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་དོན་ གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉིས་རེ་མཐོང་ཆ་རེ་རེ་ཡོད་ཕྱིར་རང་སྟོབས་གྲོགས་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་ཚུལ་ཐ་དད་བྱུང་བ་ཡིན།) གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མིག་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ནས་ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ ཀྱི་བར་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ལ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་ལ་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ མཐོང་བའི་རིག་པ། མིག་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཞེས་པས་འགྲེས་སྦྱར་ བས་ལྷག་མ་རྣམས་ཤེས་སླའོ། །སེམས་སེམས་བྱུང་དེ་དག་ངོ་བོ་གཅིག་རྫས་གཅིག་ཐ་དད་ འགལ་བ་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། རྟེན་དབང་ པོ། དམིགས་པའི་ཡུལ། འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པ། སྐྱེ་འགག་སོགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་དུས། གྲངས་རེ་རེ་བའི་རྫས་མཚུངས་པའོ། །དེ་ནི་མངོན་མཛོད་ལྟར་དང་། ཀུན་བཏུས་ལྟར་ལ། རྫས། དམིགས་རྣམ། ངོ་བོ། དུས། ཁམས་དང་ས་མཚུངས་པ་རྣམས

【現代漢語翻譯】 此外，還有關於所知境的各個方面，以及內在的思考對像等諸多特性。 第二，關於有境，分為定義和分類兩部分。首先是定義：顯現自身所緣境的覺知，是心的定義。例如，執取瓶子的心。心、覺知、識三者意義相同。明瞭自身所緣境的非物質，是識的定義。這裡的『非物質』與通常所說的『非物質』不同。 第二是分類，分為心和心所兩種；有分別和無分別兩種；七種覺知；量和非量兩種；已證悟和未證悟兩種；以及錯亂的識和非錯亂的識六種。第一種分類中，心和心所兩種。首先是心，分為定義和分類兩部分。首先是定義：從能以自力照見成為自身所緣境的事物之自性的角度安立的覺知，是心的定義。例如，執取瓶子的主要心識。心、意、以及六識中的主要心識四者意義相同。各自照見自身所緣境，以及具有作為眷屬的心所，以及對自身所緣境的認知等方面，分別加上『覺知』，依次是眼識、主要心識、意的定義。（執取瓶子的識，從其以自力或自身方面照見所緣境瓶子的自性的角度來說，是主要心識；從瓶子的美與不美等特點以自力或自身方面各自明瞭的角度來說，是心所。執取瓶子的心識，總體上既能照見事物的自性，也能照見特點，沒有不能照見的部分，因此是主要心識。而眷屬心識，各自照見事物的自性和特點，因此自力和他力照見的方式有所不同。） 第二是分類，從眼識到意識之間的六種識，各自依賴於其獨特的增上緣——眼根，從而產生照見自身所緣境——色蘊之自性的覺知，是眼識的定義。通過這種方式進行類比，其餘的也容易理解。心和心所，在體性、所依、所緣、行相、時、數這五個方面相同，但也存在不同。這五個方面是：所依根、所緣境、執取方式、生滅等各種時間、數量上的同一性。這與《俱舍論》和《攝類學》的觀點一致，即體性、所緣、行相、時間、界和地相同。

【English Translation】 In addition, there are many characteristics such as the aspects of what is to be known and the objects of thought within. Secondly, regarding the object-possessor (yul can), there are two aspects: definition and classification. First, the definition: The awareness that manifests its own object, is the definition of mind (blo). An example is the mind that apprehends a vase. Mind (blo), awareness (rig), and consciousness (shes) are synonymous. The non-material that clearly knows its own object, is the definition of consciousness (shes). This 'non-material' is different from the general 'non-material'. Secondly, the classification is divided into mind (sems) and mental factors (sems byung); with conceptualization (rtog bcas) and without conceptualization (rtog med); seven types of awareness; valid cognition (tshad ma) and non-valid cognition (tshad min); realized (rtogs) and unrealized (ma rtogs); and six types of consciousness: deluded consciousness (『khrul shes) and non-deluded consciousness (ma 『khrul ba』i shes pa). In the first classification, there are mind (sems) and mental factors (sems byung). First, mind (sems), which has two aspects: definition and classification. First, the definition: The awareness that, from the perspective of seeing the essence of the object that has become its own object by its own power, is the definition of mind (sems). An example is the primary mind (gtso sems) that apprehends a vase. Mind (sems), intellect (yid), and the four primary consciousnesses (rnam shes gtso sems) are synonymous. Seeing their respective objects, having mental factors as their retinue, and applying 'awareness' to the knowledge of their objects are respectively the definitions of visual consciousness (rnam shes), primary mind (gtso sems), and intellect (yid). (The consciousness that apprehends a vase, from the perspective of seeing the essence of the object vase by its own power or from its own side, is the primary mind; from the perspective of clearly distinguishing the beauty or ugliness of the vase by its own power or from its own side, it is a mental factor. The consciousness that apprehends a vase, in general, sees both the essence and the characteristics of the object, without any part that is not seen, therefore it is the primary mind. And the retinue mental factors each see the essence and characteristics of the object, therefore the way of seeing by one's own power and the power of others is different.) Secondly, the classification, from the mind that has become eye consciousness (mig shes) to the mind that has become mental consciousness (yid shes), the six types of consciousness, each relying on its unique independent condition—the eye faculty (mig dbang)—thereby producing the awareness that sees the essence of the form aggregate (gzugs kyi skye mched) that has become its own object by its own power, is the definition of the mind that has become eye consciousness. By applying this analogy, the rest are easy to understand. Mind and mental factors are the same in essence, the same in substance, and also the same in five aspects: contradictory, corresponding, and similar. These five aspects are: the supporting sense organ, the object of focus, the manner of apprehension, the time of arising and ceasing, and the sameness of the number of substances. This is in accordance with the views of the Abhidharmakosha and the Compendium of Topics, namely, the sameness of substance, object, aspect, essence, time, realm, and ground.

---

་སོ། །(ཀུན་བཏུས་ལྟར་ནའང་། སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས། གྲངས་རེ་རེ་བས་རྫས་དམིགས་ཡུལ་དང་རྣམ་པ་འཛིན་སྟངས་མཚུངས་པ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བ། ཤེས་ རྫས་ངོ་བོ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཅི་རིགས་དུས་མཉམ་པ། ཁམས་གོང་འོག་གི་ཤེས་པའི་རིགས་ཀྱི་ ཁམས་དང་ས་མཚུངས་པ་རྣམས་ཡིན། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་མངོན་མཛོད་ཀུན་བཏུས་གང་ལྟར་ཡང་གྲངས་ཀྱི་བགྲང་ཚུལ་འདྲ་ མིན་གྱི་སྒོ་ཙམ་ལས་ཕུགས་དོན་གྱི་དགོངས་གནད་འདི་མངོན་པ་གོང་འོག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་དོན་ གནད་གཅིག་པའོ།།) གཉིས་པ་སེམས་བྱུང་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་རིག་པ། སེམས་ 5-259 བྱུང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྔོ་འཛིན་ཚོར་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་བྱུང་དང་། འཁོར་སེམས་ དོན་གཅིག (སྤྱིར་བག་ཆགས་ཞེས་པ་ནང་སེམས་སྟེང་དུ་ཡུལ་བཟང་ངན་བར་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་གོམས་པ་སོང་བའི་ཆར་གྱུར་ པའི་ནུས་པ་བག་ལ་ཉལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ན་འགོས་ཡོད་པའི་ཆ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ནང་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོར་ཆེད་དུ་ གོམས་ཆ་བསོགས་མཁན་ནི་གཙོ་སེམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྒྲ་བཤད་དེ་འདྲ་བཞག་པ་ཡིན་ཞིང་ནུས་པ་བག་ཉལ་རང་གི་ ངོ་བོ་ནི་རང་སྐྱ་འཛིན་མི་ཐུབ་པའི་བཏགས་ཡོད་གཟུགས་ཤེས་གང་ཡང་མིན་ཡང་རང་བགོ་གཞིའི་ཤེས་རྫས་ཙམ་ལ་བཏགས་ པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའོ།།) དགེ་སྡིག་གང་རུང་གི་བག་ཆགས་བསགས་པས་ན་སེམས་དང་། སེམས་ ལས་འཕྲལ་དུ་བྱུང་བས་ན་སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ། ཡུལ་ངེས་ལྔ། རྩ་ཉོན་དྲུག ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ། དགེ་བ་ བཅུ་གཅིག གཞན་འགྱུར་བཞི་རྣམས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ ཡུལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ། ཚོར་བའི་མཚན་ ཉིད། འདིའི་ཡུལ་ནི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་པོ་གང་རུང་དེའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་ཡུལ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་དེའོ། ། གསུམ་པ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་གཡོ་ཞིང་ཡུལ་དེ་ཡིད་ལ་འཇགས་པར་བྱེད་ པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ། སེམས་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་ནི་ནང་དུ་བསམ་བྱ་ ཡིན་པའི་ཆ་དེའོ། ། བཞི་པ་ནི། ཡུལ་དབང་སེམས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་ལ་འཕྲད་ཅིང་རང་ཡུལ་རང་ སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ། རེག་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་རེག་པའམ་འཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཆ་དེའོ། ། 5-260 ལྔ་པ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་ཅིང་གཏོད་པར་བྱེད་པའ

ི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ སེམས་བྱུང་དེ། ཡིད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་དགོས་སུ་གཏོད་བྱ་ཡིན་ཆ་དེའོ། །ཀུན་ འགྲོ་ལྔའི་བྱེད་ལས་ནི། ཚོར་བས་དུག་གསུམ་བསྐྱེད་པ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ། སེམས་པས་རང་མཚུངས་རྣམས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད། རེག་པས་ཚོར་བ་བསྐྱེད། ཡིད་བྱེད་ ཀྱིས་རང་མཚུངས་རྣམས་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །ས་མཚམས་སེམས་ཅན་ ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད། གཉིས་པ་ཡུལ་ངེས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། བྱེད་ལས་རང་འབྲས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟེན་ བྱེད་པ་གང་ཞིག རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བསམ་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སེམས་བྱུང་དེ། འདུན་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ བསམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐར་བའི་གོ་འཕང་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་བྱེད་ལས་སེམས་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག རང་ ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ངེས་ཟིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མཐའ་གཅིག་ ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་དེ། མོས་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ངེས་ཟིན་ཡང་ སྔར་ནས་བླང་དོར་གྱི་ཚུལ་སོགས་ལ་ངེས་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་གོ། གསུམ་པ་ནི། བྱེད་ལས་སེམས་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པ་གང་ཞིག རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ བྱུང་དེ། དྲན་པའི་མཚན་ཉིད། འདིའི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དགེ་བའི་དམིགས་རྣམ་ལ་ སྔར་ནས་གོམས་འདྲིས་སོང་བ་ཞིག་གོ། བཞི་པ་ནི། བྱེད་ལས་རང་འབྲས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་གང་ཞིག རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ 5-261 སེམས་བྱུང་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་ཡང་མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱིས་བཏགས་པའི་ཀེང་རུས་སོགས་ལྟ་བུའོ། ། ལྔ་པ་ནི། བྱེད་ལས་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག རང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བརྟགས་ པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ སེམས་བྱུང་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་ཡུལ་ཀུན་བྱང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ སོ། །འདི་དག་ལ་མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལུགས་ལ་དགེ་བས་ཁྱབ་ཅིང་དེ་དག་གིས་དམིགས་ ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །(གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་ སེམས་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པ་དེ་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རེད། དེའི་ཚིག་དོན་ལ་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཆ་དེ་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རེད། དེ་འདྲའི་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ངང་དུ་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཆ་དེ་སྒ

【現代漢語翻譯】 具有各種形態的心所，其特徵是作意（yì zuò yì，attention）。它的所緣是需要特別關注的對象。五遍行蘊的作用是：感受產生三種毒（貪嗔癡），認識施加名稱，思推動同類事物朝向對象，觸產生感受，作意使同類事物專注于特定的對象。它的範圍從有情眾生到佛的境界。 二、五境定中，第一是：作用是作為自身結果——精進的所依，以其自身所緣的意念事物為目標，以自身的力量追求意義的心所，其特徵是欲（yù，desire）。這裡的意念事物是指解脫的果位等。 第二是：作用是不讓心被其他對像奪走，對於作為自身所緣的已確定事物，以自身的力量完全確信其真實性的心所，其特徵是勝解（shèng jiě，conviction）。這裡的已確定事物是指先前已經確定取捨方式的事物。 第三是：作用是不讓心散亂，對於作為自身所緣的熟悉事物，以自身的力量不忘失的心所，其特徵是念（niàn，memory）。這裡的熟悉事物是指先前已經習慣的善法目標。 第四是：作用是產生自身結果——智慧，對於作為自身所緣的假立事物，以自身的力量一心不亂的心所，其特徵是等持（děng chí，concentration）。這裡的對象是不凈等持所假立的骷髏等。 第五是：作用是消除懷疑，對於作為自身所緣的需要考察的事物，以自身的力量辨別取捨的心所，其特徵是慧（huì，wisdom）。這裡的對象是包含在一切法中的事物。在經部宗以上的宗義中，這些都是善的，並且它們的目標是所有法。 （對於經文的意義，僅通過聲音的普遍性獲得理解的心和心所中，屬於心所智慧的部分是聞所生慧。通過量度獲得詞義理解的心所智慧的部分是思所生慧。像這樣通過量度獲得理解的狀態中，反覆習慣的智慧的部分是修

【English Translation】 The mental factor with various forms, its characteristic is attention. Its object is what needs to be specially directed to. The function of the five omnipresent is: feeling generates the three poisons (greed, hatred, and delusion), perception applies names, thought moves similar things towards the object, contact generates feeling, and attention directs similar things to a specific object. Its range is from sentient beings to the state of Buddhahood. Secondly, among the five object-determinants, the first is: the function is to serve as the basis for diligence, which is its own result. The mental factor that aims at the object of thought that has become its own object, and seeks meaning with its own power, its characteristic is desire. The object of thought here refers to the state of liberation, etc. The second is: the function is to prevent the mind from being distracted by other objects. The mental factor that, with its own power, completely believes in the truth of a determined object that has become its own object, its characteristic is conviction. The determined object here refers to something that has been determined in terms of what to accept and reject. The third is: the function is to prevent the mind from being distracted. The mental factor that, with its own power, does not forget a familiar object that has become its own object, its characteristic is memory. The familiar object here refers to a virtuous object that has been previously accustomed to. The fourth is: the function is to generate wisdom, which is its own result. The mental factor that, with its own power, is one-pointed towards a conceptual object that has become its own object, its characteristic is concentration. The object here is like a skeleton, which is conceptualized by the impure concentration. The fifth is: the function is to eliminate doubt. The mental factor that, with its own power, distinguishes what to accept and reject from an object to be examined that has become its own object, its characteristic is wisdom. The object here is all phenomena included in all dharmas. In the systems above the Sautrantika, these are all virtuous, and their object is all dharmas. (Regarding the meaning of the scriptures, among the mind and mental factors that gain certainty through the generality of sound, the part that is the wisdom of the mental factor is the wisdom arising from hearing. The part of the wisdom of the mental factor that gains certainty of the meaning of words through measurement is the wisdom arising from thinking. The part of wisdom that repeatedly becomes accustomed in the state of gaining certainty through measurement is the wisdom arising from meditation.)

---

ོམ་པའི་ཤེས་རབ་རེད། འདིའི་དོན་ལ་གོམས་པས་སྒྲ་སྤྱི་ནམ་ཟད་ལ་སྒོམ་གྲུབ་པ་ཡིན་དེའི་ངང་ནས་དམིགས་པའི་དོན་ ལ་ཁམས་གོང་མའི་ཤེས་རིགས་སུ་སོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་རེད།) དེ་ལས་ཤེས་རབ་ ལ་སྤྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚིག་ཉན་འཛིན་གྱི་ཐོས་པ་དང་། སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་ཐོས་ བྱུང་དང་། ཚིག་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་བསམ་པ་དང་དོན་ཚད་མས་ངེས་པའི་བསམ་བྱུང་དང་། དེ་འདྲའི་དོན་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་འདྲིས་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་དང་། ཚིག་དོན་ལ་སྒྲ་སྤྱི་ཟད་པའི་ སྒོམ་གྲུབ་པ་དང་དེ་དག་གོང་སས་བསྡུས་པའི་བློ་ལས་རུང་དུ་གྱུར་པའི་སྒོམ་བྱུང་རྣམས་ལ་ སྐབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རེ་རེ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྷག་གི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ་རྟོག་པ་དང་། རྟོག་མེད་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། (རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། སྤྱིར་སྒྲ་ སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་གཉིས་དངོས་སུ་འདྲེས་ཡོད་པའམ་སྤྱི་དེ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་ཅི་རིགས་སུ་འདྲེས་ཆོག་ཆོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནན་ཞེན་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་རྣམས་སྐབས་འདིའི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་ལ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་སྒྲ་སྤྱི་གཙོ་ཆེ་བའི་སྐབས་དང་། བརྡ་དོན་ལ་ 5-262 གོམས་པས་སྒྲ་དོན་འདྲེས་པའི་སྐབས་དང་། སྒྲ་སྤྱི་ཟད་ནས་དོན་སྤྱི་ཁོ་ན་ཤར་བའི་སྐབས་དང་།) སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་ འཛིན་པའི་ཞེན་རིག རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟོག་ པ་རྣམས་ནི་སྒྲ་སྤྱི་དོན་སྤྱི་གཉིས་འདྲེས་པའམ་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་པའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མིང་སྦྱོར་དང་དོན་སྦྱོར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། དོན་མཐུན་དོན་ མི་མཐུན་གྱི་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། (ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་ཐོག་མར་བུམ་པའི་མིང་སྦྱར་དུས་ཀྱི་ལྟོ་ལྡིར་བ་དེ་ཕྱིས་སུ་མིང་ འབོད་དུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐབས་རྣམས་སུ་མིང་དོན་དེ་ཡིན་པར་བུམ་བརྡ་སྦྱོར་བའི་རྟོག་བློའི་ངོར་ཡང་ཡང་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ བུམ་པའི་གོ་དོན་ལ་རྟོག་བློ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་བརྡ་དུས་ཀྱི་དོན་དང་ཐ་སྙད་དུས་ཀྱི་མིང་སྦྱར་བ་རེད།) བརྡ་དུས་ཀྱི་དོན་ དང་ཐ་སྙད་དུས་ཀྱི་མིང་སྦྱར་ནས་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་དེ། མིང་སྦྱོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། དོན་ལ་མིང་གི་ཐ་སྙད་མ་སྦྱར་བར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་དེ། དོན་སྦྱོར་རྟོག་ པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྐྱེས་བུ་རྟ་ཞོན་པ་འདི་སུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་འཛིན་པའ

【現代漢語翻譯】 是修所生慧（指通過修行而獲得的智慧）。通過熟悉這個道理，當聲音概念消失時，禪修就完成了。在這種狀態下，當目標對像成為更高層次的知識時，智慧的部分就是修所生慧。 因此，對於智慧，一般來說，有聽聞經文的聽聞，通過聲音概念來理解的聽聞所生慧，思考詞義的思考，通過正量來理解的思所生慧，以及反覆熟悉這些道理的禪修，以及詞義的聲音概念消失的禪修成就，以及這些被更高層次所包含的、心變得堪能的修所生慧，這些都有各自的智慧。其餘的心所應單獨瞭解。 第二，分為有分別和無分別兩種。在分別和無分別中，首先是有分別。對於有分別，有定義和分類兩種。首先是定義：（有分別的知識是，一般來說，聲音概念和意義概念兩者實際混合存在，或者這兩個概念可以先後以任何方式混合存在的執著知識，就是這裡的分別。對於這樣的分別，有不熟悉術語的聲音概念為主的情況，有熟悉術語意義而聲音意義混合的情況，有聲音概念消失而只有意義概念顯現的情況。）執著于聲音意義可以混合的執著識，是分別的定義。例如，執著于瓶子的分別。 分別是指執著于聲音概念和意義概念兩者混合或可以混合的狀態。 第二是分類，分為名結合和義結合兩種分別，分為義相同和義不同兩種分別，分為聞、思、修三種分別。首先，對於第一種，有兩種。第一種是：（當第一次將瓶子的名稱與膨脹的腹部結合時，後來在稱呼名稱時，在術語的情況下，這個名稱和意義被認為是相同的，通過在分別心的面前反覆顯現瓶子的含義，分別心就進入了瓶子的含義，因此，術語時期的意義和術語時期的名稱是結合在一起的。）將術語時期的意義和術語時期的名稱結合起來執著的執著識，是名結合分別的定義。例如，認為膨脹的腹部是瓶子的分別。這是聲音意義混合執著。 第二種是：不將名稱的術語與意義結合起來而執著的分別，是義結合分別的定義。例如，認為騎在馬上的這個人是誰。

【English Translation】 It is the wisdom born of meditation (referring to the wisdom gained through practice). By familiarizing oneself with this principle, when the sound concept disappears, meditation is accomplished. In this state, when the target object becomes a higher level of knowledge, the part of wisdom is the wisdom born of meditation. Therefore, for wisdom, in general, there is the hearing of listening to scriptures, the wisdom born of hearing that understands through the sound concept, the thinking of contemplating the meaning of words, the wisdom born of thinking that understands through valid cognition, and the meditation of repeatedly familiarizing oneself with these principles, and the accomplishment of meditation where the sound concept of the meaning of words disappears, and the wisdom born of meditation where these are contained in a higher level and the mind becomes capable, these each have their own wisdom. The remaining mental factors should be understood separately. Second, it is divided into two types: conceptual and non-conceptual. Among conceptual and non-conceptual, first is conceptual. For conceptual, there are two aspects: definition and classification. First is the definition: (Conceptual knowledge is, in general, the clinging knowledge where both sound concepts and meaning concepts are actually mixed, or where these two concepts can be mixed in any order, sooner or later, which is the conceptualization here. For such conceptualization, there are cases where the sound concept is dominant due to unfamiliarity with the term, cases where the sound and meaning are mixed due to familiarity with the meaning of the term, and cases where the sound concept disappears and only the meaning concept appears.) The clinging consciousness that clings to the possibility of mixing sound and meaning is the definition of conceptualization. An example is the conceptualization of grasping a vase. Conceptualization refers to clinging to the state where sound concepts and meaning concepts are mixed or can be mixed. Second is the classification, which is divided into two types of conceptualization: name-combining and meaning-combining, two types of conceptualization: meaning-consistent and meaning-inconsistent, and three types of conceptualization: hearing, thinking, and meditation. First, for the first type, there are two. The first is: (When the name of the vase is first combined with the bulging belly, later when calling the name, in the case of the term, this name and meaning are considered the same, and through the repeated appearance of the meaning of the vase in front of the conceptual mind, the conceptual mind enters the meaning of the vase, therefore, the meaning of the term period and the name of the term period are combined.) The clinging consciousness that clings to the combination of the meaning of the term period and the name of the term period is the definition of name-combining conceptualization. For example, the conceptualization of thinking that the bulging belly is a vase. This is a mixed clinging of sound and meaning. The second is: the conceptualization that clings without combining the term of the name with the meaning is the definition of meaning-combining conceptualization. For example, thinking about who this person riding a horse is.

---

ི་རྟོག་པ་ ལྟ་བུའོ། །འདི་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དེ། རྟོག་པ་དོན་མཐུན་ གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །(སྤྱིར་རྟོག་པ་དོན་མཐུན་གྱི་རང་ཡུལ་ཡོད་ ཅེས་པ་ནི། རྟོག་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་སྣང་ཡུལ་སོགས་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེས་ནས་གོ་བ་བླང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་དེའི་ཡུལ་བཟུང་བྱ་ཚུལ་ མཐུན་སྐབས་དེར་དགོས་པ་གང་བབ་སྤྱི་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ཚུལ་དེ་ལུགས་ཙམ་ལ་མི་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ ནས་འདིར་དགོས་དབང་གིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་དུ་འཇོག་ཅིང་དེ་དག་གི་ཆ་ནས་ཡུལ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན་ ནོ།།) འདིའི་རང་ཡུལ་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་སོགས་ལ་མི་བྱེད་པར་རང་གི་བཟུང་བྱ་ཙམ་ལ་བྱེད་ ཅིང་། དེ་ཡང་དགོས་དབང་གི་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། ། 5-263 གཉིས་པ་ནི། རང་ཡུལ་མེད་པའི་རྟོག་པ། རྟོག་པ་དོན་མི་མཐུན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཡུལ་མེད་ཙམ་གྱིས་མི་འོང་བར་མི་ཤེས་པས་ བཟུང་ཉེས་ཞིག་དགོས། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་ པས་དོན་མཐུན་དང་། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་གྱིས་དོན་མི་མཐུན་དང་། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་གྱིས་ལོག་ ཤེས་སུ་བཞེད་དོ། ། གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཞེན་རིག་ དེ། ཐོས་བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པར་ སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་བློ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཐོས་བྱུང་གི་དོན་ལ་བསམ་ནས་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཞེན་རིག་དེ། བསམ་བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་ནི། བསམ་བྱུང་གི་དོན་ལ་ཡང་ཡང་འདྲིས་པར་བྱས་པས་ཁམས་གོང་མའི་ སས་བསྡུས་ཀྱི་ཞེན་རིག་དེ། སྒོམ་བྱུང་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མི་ རྟག་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་པས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་ཀྱི་ཞེན་རིག་ལྟ་བུའོ། །ཐོས་ བྱུང་བསམ་བྱུང་གཉིས་ལ་རྟོག་བཅས་ཁོ་ན་དང་། (བུམ་འཛིན་རྟོག་པས་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ཚེ་རང་ཡུལ་ བུམ་པ་དེ་རགས་པ་ཆ་ཅན་དང་། བུམ་པ་དེའི་ལྟོ་བ་མགྲིན་པ་སོགས་བུམ་པ་སྤྱི་ལྡོག་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆ་ཤས་སུ་སྣང་འདུག་ པའི་ཆ་ནས་རྟོག་པ་ལ་རགས་པ་ཆ་དང་ཆ་ཅན་དུ་སྣང་ཚུལ་འཇོག་པ་ཡིན།) སྒོམ་བྱུང་ལ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ གཉིས་ཡོད། (འདུས་བྱས་མི་རྟག་པའི་ཚིག་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་དེ་ཐོས་པ་རེད། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པའི་ཚིག་གིས་ངེས་ པ་རྙེད་པའི་ཞེན་རིག་ཐོས་བྱུང་རེད། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ལ་ཚད་མས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཞེན་རིག་བསམ་བྱུང་རེད།

【現代漢語翻譯】 就像概念一樣。這可以混合聲音和意義。 第二部分分為兩個小部分。第一部分是：具有自境的概念，是概念符合實義的定義。例如，執著于瓶子的概念。（一般來說，『概念符合實義具有自境』，並非將概念的目標、顯現對像等分解成各個部分來理解，而是主要抓住與其對像相符的方式，在這種方式上，沒有不真實的方面，因此根據需要將其視為所抓住的境，並且也可以認為它們在這些方面具有境。）此處的自境並非指概念的顯現對像等，而是指其所執著的對象，並且也是根據需要所執著的對象。 第二部分是：不具有自境的概念，是不符合實義的概念的定義。例如，執著于聲音常駐的概念。同樣，僅僅沒有境是不夠的，還需要有因不瞭解而產生的錯誤執著。關於不凈觀的禪定概念，蔣揚協巴認為是符合實義的，色拉杰尊認為是與實義不符的，覺囊杰尊認為是邪見。 第三部分分為三個小部分。第一部分是：僅通過聲音的普遍性獲得確定的執著，是屬於聽聞所生的概念的定義。例如，在沒有確定原因的情況下，理解聲音無常的智慧。 第二部分是：思考聽聞所生的意義，並通過量獲得確定的執著，是屬於思所生的概念的定義。例如，理解聲音無常的后比量。 第三部分是：通過反覆熟悉思所生的意義，由上界地所攝的執著，是屬於修所生的概念的定義。例如，通過反覆習慣於無常的意義，由上界地所攝的執著。聽聞所生和思所生只有有分別，（當執著于瓶子的概念時，認為『這是瓶子』，此時自境瓶子是粗大的、具有部分的，並且瓶子的腹部、頸部等與瓶子的一般相異的部分顯現，因此概念顯現為粗大的、具有部分和部分。），而修所生有有分別和無分別兩種。（僅僅聽到『有為法是無常的』這句話而理解，這是聽聞。通過『有為法是無常的』這句話獲得確定的執著，這是聽聞所生。通過量確定『有為法是無常的』的執著，這是思所生。）

【English Translation】 Like a concept. This can mix sound and meaning. The second part has two sub-parts. The first is: The concept that has its own object is the definition of a concept that accords with reality. An example is the concept that grasps a vase. (Generally, 'a concept that accords with reality has its own object' does not mean understanding by dividing the concept's target, appearing object, etc., into separate parts, but rather mainly grasping the way it accords with its object. In this way, there is no untrue aspect, so according to the need, it is regarded as the object that is grasped, and it can also be considered that they have objects in these aspects.) Here, the own object is not the appearing object of the concept, but only what it grasps, and also what it grasps according to need. The second part is: The concept that does not have its own object is the definition of a concept that does not accord with reality. An example is the concept that grasps sound as permanent. Again, it is not enough to simply not have an object, but there must be a wrong grasping due to not knowing. Jamyang Zhepa considers the concepts of meditation on unattractiveness to be in accordance with reality, Sera Jetsun considers them to be not in accordance with reality, and Jowo Nang Jetsun considers them to be wrong knowledge. The third part has three sub-parts. The first is: The clinging awareness that obtains certainty only through the generality of sound is the definition of a concept that has become from hearing. An example is the mind that understands sound to be impermanent without having established reasons. The second part is: The clinging awareness that obtains certainty through valid cognition by thinking about the meaning of what has become from hearing is the definition of a concept that has become from thinking. An example is the subsequent inference that understands sound to be impermanent. The third part is: The clinging awareness gathered by the upper realm ground by repeatedly familiarizing oneself with the meaning of what has become from thinking is the definition of a concept that has become from meditation. An example is the clinging awareness gathered by the upper realm ground by repeatedly habituating oneself to the meaning of impermanence. The two, what has become from hearing and what has become from thinking, only have conceptual thought, (When grasping the concept of a vase, thinking 'this is a vase', at this time the own object vase is coarse and has parts, and the vase's belly, neck, etc., appear as parts different from the general reversion of the vase, therefore the concept appears as coarse, having parts and parts.), while what has become from meditation has both conceptual and non-conceptual thought. (Just hearing the words 'conditioned things are impermanent' and understanding it is hearing. The clinging awareness that obtains certainty through the words 'conditioned things are impermanent' is what has become from hearing. The clinging awareness that obtains certainty through valid cognition that 'conditioned things are impermanent' is what has become from thinking.)

---

འདུས་བྱས་ མི་རྟག་པ་ཚད་མས་ངེས་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཞེན་རིག་སྒོམ་པ་རེད། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ལ་སྒྲ་སྤྱི་ཟད་ 5-264 པའི་ཞེན་རིག་སྒོམ་རེད། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་གོམས་པའི་མཐུ་ལས་ཤེས་པ་ཁམས་གོང་མའི་ཤེས་རིགས་སུ་གྱུར་པའི་སྐབས་ དེ་སྒོམ་བྱུང་རེད། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ལ་དོན་སྤྱི་ཟད་པའི་ཚེ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།) རྟོག་པ་རྣམས་ལ་རང་ ཡུལ་རགས་པ་སྣང་ཚུལ་ཡང་ཆ་དང་ཆ་ཅན་རྫས་སོ་སོ་བར་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པའོ། །(རྟོག་པ་ཡིན་ ན་རང་ཡུལ་གྱི་དོན་སྤྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་འཁྲུལ་ཤེས་མ་ཡིན་པ་མེད། རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནང་གི་བརྡ་དྲན་རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ མ་གཏོགས་རང་ཡུལ་གྱི་དངོས་དབང་གིས་བསྐྱེད་མི་སྲིད་པས་གཟུང་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།) རྟོག་པ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་ ཤེས་དང་གཟུང་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ། གཉིས་པ་རྟོག་མེད་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་ དུ་འཛིན་པའི་ཞེན་རིག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་དེ། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཡུལ་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་ བའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རང་མཚན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། མེད་པ་ གསལ་སྣང་ཅན་བཟུང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྔོ་འཛིན་ མིག་ཤེས་སོགས་དང་། གཉིས་པ་ནི། དུང་སེར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དང་སྒྲ་རྟག་པར་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་ པ་སོགས་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་བློ་རིག་བདུན་དུ་དབྱེ་བ་ལ། མངོན་སུམ། རྗེས་དཔག དཔྱད་ཤེས། ཡིད་ དཔྱོད། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ། ཐེ་ཚོམ། ལོག་ཤེས་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ལ། མངོན་སུམ་ དངོས་དང་། ལྟར་སྣང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ ནི། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་ མིག་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ན་ 5-265 མཚན་མཚོན་གྱི་སྐྱོན་མེད་ཀྱང་དཔྱོད་པ་བ་སོགས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་བསལ་ཆེད་རྟོག་བྲལ་ཞེས་ སྨོས་སོ། །སྤྱིར་དུང་སེར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དུང་གི་ཁ་དོག་ཙམ་ལས་དབྱིབས་ལ་མ་འཁྲུལ་ བར་འདོད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་དབང་བློ་དང་དེ་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་བར་བཞེད་པ་ སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གོ།ཕྱི་མ་འདི་རང་ལུགས་སོ། །མཚན་ཉིད་འདི་མདོ་སྡེ་པ་ཁོ་ན་ལས་ གོང་མ་དག་གིས་ལུགས་ལ་མི་རུང་སྟེ། (སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་མི་བསླུ་བ་ནི། དཔེར་ན་ རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་སྣང་ལྟར་སྣོད་བཅུད་འདི་སྣང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་གྱི་ངོ་ བོ་བདེན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་བསམ་ན་

【現代漢語翻譯】 有為法： 對無常的有為法以量成立而再三串習的執著心，是修習。對無常的有為法，聲音總相滅盡的執著心，是修習。由串習有為法無常的力量，意識轉變成上界意識的時候，那是修所成慧。有為法無常的總相滅盡之時，那就是現證。 念頭： 對於念頭，顯現自境粗大的方式，也是在支分和有支分的事物各自之間顯現。（如果是念頭，從自境的總相顯現為境的角度來說，沒有不是錯亂識的。如果是念頭，除了從內在的名言憶念的努力而生起之外，不可能由自境的實體所產生，因此是無所取境的。）如果是念頭，遍及錯亂識和無所取境。 第二，無分別。 從體相和分類兩個方面來說。 首先： 不執著于聲音和意義混雜的執著心，這樣的意識，是無分別的意識的體相。例如，取瓶子的眼識。對於這個，無論有境還是無境，都會清晰地顯現。 第二，分類： 分為以自相作為顯現境的現量，和以無有清晰顯現的現量作為所取境兩種。首先：取藍色的眼識等等。 第二： 顯現黃色的海螺的根識，以及清晰地顯現聲音常有的意識等等。 第三，分為七種智慧： 現量、比量、衡量識、意衡量、現而不定、猶豫、邪識這七種。首先：現量分為真實的現量和相似的現量兩種。首先：從體相和分類兩個方面來說。首先： 離念、無錯亂的智慧，是現量的體相。例如，取瓶子的眼識。如果按照經部宗的觀點，以無錯亂的智慧作為體相，雖然沒有體相和所詮釋的過失，但爲了遣除論師等的邪分別念，所以說了『離念』。一般來說，認為顯現黃色海螺的根識，只是對海螺的顏色不迷惑，而對形狀迷惑，這是應成派論師釋迦幢的觀點，而論師法勝則認為對一切都迷惑。後者是自宗的觀點。這個體相，只有經部宗才能成立，因為上部宗不認可。（唯識宗的業習堅固所生的不欺騙，例如夢境的境相，所有這些顯現的器情世界，都只是由阿賴耶識的顯現分所顯現的各種各樣的形象，除此之外，沒有任何外境的真實存在。）

【English Translation】 Conditioned phenomena: The clinging mind that repeatedly familiarizes itself with the impermanence of conditioned phenomena, established by valid cognition, is meditation. The clinging mind that exhausts the general sound of the impermanence of conditioned phenomena is meditation. When consciousness transforms into the consciousness of a higher realm through the power of familiarizing oneself with the impermanence of conditioned phenomena, that is meditation-born wisdom. When the general characteristic of the impermanence of conditioned phenomena is exhausted, that is realization. Thoughts: Regarding thoughts, the way they appear as coarse objects is also how they appear between parts and wholes of separate entities. (If it is a thought, from the perspective of the general characteristic of its own object appearing as the object, there is no non-erroneous consciousness. If it is a thought, it cannot be produced by the power of its own object's entity, but only arises from the effort of internal verbal recollection, therefore it is something without a perceived object.) If it is a thought, it pervades erroneous consciousness and something without a perceived object. Second, non-conceptual. From the aspects of definition and division. First: The consciousness that is free from the clinging mind that grasps sound and meaning as mixed, that is the definition of non-conceptual consciousness. For example, the eye consciousness that grasps a vase. Regarding this, whether there is an object or not, it will appear clearly. Second, division: Divided into direct perception that takes the self-characteristic as the appearing object, and direct perception that takes the unclarified appearance as the apprehended object. First: the eye consciousness that grasps blue, etc. Second: The root consciousness of seeing a yellow conch, and the consciousness that clearly sees sound as permanent, etc. Third, divided into seven kinds of intelligence: Direct perception, inference, analytical intelligence, mental analysis, uncertain appearance, doubt, and wrong knowledge. First: Direct perception is divided into actual direct perception and apparent direct perception. First: From the aspects of definition and division. First: The intelligence that is free from conceptuality and non-erroneous is the definition of direct perception. For example, the eye consciousness that grasps a vase. If, according to the Sautrantika school, non-erroneous intelligence is taken as the definition, although there is no fault of definition and defined, 'free from conceptuality' is mentioned to eliminate the wrong conceptions of logicians, etc. Generally, the root consciousness of seeing a yellow conch is considered to be not mistaken about the color of the conch, but mistaken about the shape. This is the view of the teacher Gyalwang Lodro, while the teacher Chokyong considers everything to be mistaken. The latter is our own view. This definition can only be established by the Sautrantika school, because the upper schools do not accept it. (The non-deceptive arising from the firm habit of the Mind-Only school, for example, the appearance of objects in a dream, all these appearances of the container and its contents are merely the various appearances of the aspect of consciousness, and apart from that, there is no true existence of external objects.)

---

སེམས་ཅན་རང་ག་བ་དག་ལ་ཕུགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པ་དཀའ་བས་ཕྱོགས་དེ་ ནས་གང་སྣང་ཚོད་ལུགས་འདིར་མི་བསླུ་བར་འཇོག་པ་ཡིན། དེ་མ་གཏོགས་པ་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་ཤེས་བསླུ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ ནོ།།) དེ་དག་གིས་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་སེམས་ ཙམ་ལུགས་ཀྱི་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བག་ཆགས་བརྟན་བྱུང་གི་མི་བསླུ་ བའི་རིག་པ་དེའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཞན་རིག་དང་། རང་རིག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། དབང་ཡིད་ རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་མངོན་སུམ་འདི་རྣམས་ལོག་རྟོག་སེལ་ བ་ཙམ་ལས་ཕུང་སུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་མ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱི་ལྡོག་གི་ཆ་ནས་ཤེས་ ལ། ལོག་རྟོག་ཡང་གཞན་སྡེ་དཔྱོད་པ་པས་མངོན་སུམ་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། རང་སྡེ་བྱེ་ སྨྲས་དབང་པོ་བཅས་པའི་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བར་འདོད་པ་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་འདིར་ མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལས་བྱུང་ ཞིང་། རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་གཞན་རིག་དེ། དབང་མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་གཞན་རིག་ཅེས་པས་རང་རིག་དབང་མངོན་ཡིན་པ་ 5-266 གཅོད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཟུགས་འཛིན་ནས་རེག་འཛིན་གྱི་བར་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། དེ་རེ་རེ་ ལ་རང་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུའི་ཚད་མ་དང་། གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་བཅད་ཤེས་དང་། གཟུགས་གསལ་བར་མཐོང་ཡང་དེ་ངེས་མི་ནུས་པའི་དབང་མངོན་ལྟ་བུའི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ དང་གསུམ་རེ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཡིད་མངོན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འདྲེན་བྱེད་ ཀྱི་དབང་མངོན་ལས་བྱུང་ཞིང་དེའི་གཟུང་དོན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་བཞག་ པའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་གཞན་རིག་དེ། མངོན་སུམ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིད་ མངོན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བའི་བུམ་འཛིན་ཡིད་མངོན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཡུན་ཚད་ལྟ་བུའོ། །འདི་དབང་ མངོན་དང་མཉམ་པར་མི་སྐྱེ་བར་རྒྱུན་མཐར་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བས་ཕྱོགས་གླང་གི་ལུགས་ཀྱི་ཡིད་ མངོན་ཞེས་པ་སྤྱིར་གྱི་དེ་དང་མི་འདྲ། དེ་ཡང་ལུང་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རང་ཡིན་གྱི་སྐབས་འདིའི་ཡིད་མངོན་ལ་གཟུགས་འཛིན་ནས་ རེག་འཛིན་གྱི་བར་ལྔ་ཡོད། སྤྱིར་གྱི་དེ་ནི། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ པའི་ཡིད་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་གཞན་རིག་དེའོ། །འདི་ ལྟར་ན་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཀྱང་ངོ་། །ཡིད་ མངོན་སྐྱེ་ཚུལ་བོད་སྔ་མས་རྒྱན་མཁན་

【現代漢語翻譯】 由於眾生自性本具的根本錯覺難以消除，因此從這個角度來看，任何顯現都不會被視為欺騙。除此之外，暫時的錯覺會被認為是欺騙。 （因為他們認為顯現的錯覺有共同的基礎。）因此，唯識宗對它的定義是：遠離分別念，由習氣穩固產生的非欺騙性覺知。 第二，關於分類：分為他識和自識兩種。首先，關於他識：分為根識、意識和瑜伽現量三種。首先，這些現量通常只是消除錯覺，而不是確定消除五蘊的數量，這是從現量的一般角度來理解的。而關於錯覺，其他宗派的論師認為沒有現量，而自宗的說一切有部則認為能夠看到根識所緣的色等。 這裡分為定義和分類兩部分。 首先，定義是：從自身獨特的增上緣，即有色根產生，並且是離分別、無錯亂的他識，這就是根現量的定義。例如，執取瓶子的眼識就是它的例子。這裡說『他識』是爲了排除自識是根現量。 第二，關於分類：有從色執取到觸執取五種。每一種都有三種情況：如自相續中第一剎那的量；如第二剎那的決斷識；以及雖然清楚地看到顏色，但無法確定其性質的根現量，即顯現但不確定。 第二，關於意識現量：分為定義和分類兩部分。首先，定義是：從引導它的根現量產生，並且從執取根現量所緣的第二剎那的角度安立的離分別、無錯亂的他識，這就是分為四種現量時的意識現量的定義。例如，在執取瓶子的眼識停止之後，從它的因產生的執取瓶子的意識現量，如最後剎那的持續時間。這種意識現量不會與根現量同時產生，而只會在根現量停止后產生，因此，法稱論師的意識現量與通常所說的意識現量不同。這一點需要通過經論來了解。 第二，關於分類：自相續中，這裡的意識現量有從色執取到觸執取五種。通常來說，它是指依賴於自身獨特的增上緣，即意根而產生的離分別、無錯亂的他識。這樣一來，他心通的現識和聖者的等持也包括在內。關於意識現量的生起方式，前期的藏族學者...

【English Translation】 Since it is difficult to eliminate the fundamental delusion inherent in sentient beings, from that perspective, whatever appears is not considered deceptive. Apart from that, temporary delusions are considered deceptive. (Because they consider the appearance of delusion to have a common basis.) Therefore, the definition of it according to the Mind-Only school is: a non-deceptive awareness that is free from conceptualization and arises from the stabilization of habituation. Second, regarding the divisions: there are two types, other-awareness and self-awareness. First, regarding other-awareness: there are three types, sense direct perception, mental direct perception, and yogic direct perception. First, these direct perceptions generally only eliminate misperception, and do not necessarily determine the number of aggregates to be eliminated; this is understood from the general aspect of direct perception. As for misperception, other schools of thought believe that there is no direct perception, while our own school, the Sarvastivadins, believe that they can see forms and so on through the sense faculties. Here, there are two parts: definition and classification. First, the definition is: that other-awareness which arises from its own unique, non-common causal condition, the material sense faculty, and is free from conceptualization and non-erroneous, that is the definition of sense direct perception. An example is the eye consciousness that apprehends a pot. The term 'other-awareness' here is to exclude self-awareness from being sense direct perception. Second, regarding the divisions: there are five, from the apprehension of form to the apprehension of touch. Each of these has three aspects: such as the valid cognition of the first moment in one's own continuum; such as the decisive cognition of the second moment; and such as the sense direct perception that clearly sees the form but cannot ascertain its nature, i.e., appearing but uncertain. Second, regarding mental direct perception: there are two parts, definition and classification. First, the definition is: that other-awareness which arises from the sense direct perception that leads it, and is established from the perspective of apprehending the second moment of the object apprehended by that sense direct perception, and is free from conceptualization and non-erroneous, that is the definition of mental direct perception in the context of dividing into four types of direct perception. For example, the duration of the final moment of the mental direct perception apprehending a pot, which arises from the cause of the eye consciousness apprehending a pot immediately after it ceases. This mental direct perception does not arise simultaneously with the sense direct perception, but only arises after the sense direct perception ceases, therefore, the mental direct perception of Dharmakirti is different from the general mental direct perception. This needs to be understood through scripture. Second, regarding the divisions: in one's own continuum, the mental direct perception here has five types, from the apprehension of form to the apprehension of touch. Generally, it refers to the other-awareness that arises in dependence on its own unique, non-common causal condition, the mental faculty, and is free from conceptualization and non-erroneous. In this way, the direct knowledge of others' minds and the samadhi of the noble ones are also included. Regarding the way in which mental direct perception arises, the earlier Tibetan scholars...

---

པོས་དབང་ཡིད་སྤེལ་མ་དང་ཤཾ་ཀར་ནན་ཏས་ དབང་མངོན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་རྗེས་ནས་དབང་ཡིད་མཉམ་པོ་དང་ཆོས་མཆོག་གིས་ དབང་མངོན་གྱི་མཐར་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སྔ་ཕྱི་མི་འཐད་ཅིང་བར་བ་ཉིད་འཐད་ པར་འདོད་པ་ལ། རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱིས་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ལྟར་འདོད་པ་བོད་ཀྱིས་སྒྲོ་ 5-267 བཏགས་ཙམ་དུ་ཟད་པར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། (རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་རང་ཡུལ་བདེན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་སྐབས་སུ་རང་གི་དམིགས་ ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་བློ་ལྷན་གྱིས་བཞག་ན་ཅི་འདོད་དུ་གནས་ཤིང་། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གང་ལ་བཏང་ཀྱང་འགྲོར་མི་ནུས་ པ་མེད་པར་ཅི་དགར་བཀོལ་དུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་། དེའི་སྟེང་ནས་ཡུལ་བདེན་པའི་དོན་ཚུལ་ བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་མཁྱེན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།) རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་རྐྱེན་ ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང་རང་ཡུལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་མཁྱེན་པ་དེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ བུམ་པ་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །(མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་རྟག་པ་དངོས་ མེད་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྣང་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་ མཐོང་བའི་ཚེ་ནའང་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་ཉེར་ཕུང་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སོགས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་དངོས་པོར་ གྱུར་པ་བཅུ་བཞི་པོ་མངོན་དུ་དངོས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཤུགས་ལ་དངོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོང་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་དགོས་པ་མ་ གཏོགས་དེ་གཉིས་ཀས་མངོན་སུམ་སྣང་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ནི་རེད།) འདིར་མདོ་སྡེ་པའི་རང་ལུགས་ ལ་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ སྟོང་པ་བདག་མེད་ལྟ་བུའི་རྟག་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །(མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ། འཕགས་ པའི་མཉམ་བཞག་གིས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་རྣམས་དངོས་སུ་རྟོག་པ་དང་། དངོས་མེད་རྣམས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པར་ འདོད་པ་དང་། གཞན་རང་སྡེ་འོག་མ་བྱེ་སྨྲ་དབུ་སེམས་དག་གིས་ནི། རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བདེན་པའི་དོན་དང་ བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་དངོས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཙམ་ལ་འདྲ་ཡང་། བདག་མེད་ རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ཡིན་ལུགས་ནི་གྲུབ་མཐའ་མཐོ་དམན་གྱི་དབང་ག

【現代漢語翻譯】 關於『勢力意』(pos dbang yid)和香卡拉難陀(shambhu karananda)的『勢力顯現』(dbang mngon)，在一次剎那之後，『勢力意等同』(dbang yid mnyam po)和『殊勝法』(chos mchog)認為只有『勢力顯現』的終結才是可取的。對於那些認為先後不合理，而中間狀態才合理的人，杰雅父子(rje yab sras)等人說，前兩者的這種觀點僅僅是藏族人強加的。 第三，關於瑜伽現量(rnal 'byor mngon sum)，有定義、分類和界限三個方面。 首先是定義：（當瑜伽現量的自境如實顯現時，如果心識安住于自己的對境之上，能夠隨心所欲地安住，並且無論將對境的相狀轉向何處，都能運用自如，這種特殊的等持是寂止(zhi gnas)。在此基礎上，如實地辨別真諦的智慧部分是勝觀(lhag mthong)。依賴於這種寂止和勝觀的結合而產生的智慧，被稱為瑜伽現量。）依賴於自己獨特的因緣——寂止和勝觀結合的等持而產生，並且對自境如實不分別、不錯誤的智慧，是瑜伽現量的定義。例如，現量證悟瓶子是無常的智慧。 （經部宗(mdo sde pa)認為，常法和無實體不能作為現量 प्रमाण(pramana)的顯現對境發揮作用。因此，即使在現見聖諦時，也只能直接證悟四諦十六行相中的十四個有實體的行相，如苦諦的無常和苦等，而必須通過間接的方式才能證悟無實體的行相，如空和無我，因為這兩者不能作為現量的顯現對境發揮作用。）這裡，經部宗的自宗認為，通過現量證悟四諦的有實體行相的力量，可以間接證悟其他行相，如空性和無我等常法。 （經部宗認為，聖者的等持可以直接證悟四諦的有實體行相，而間接證悟無實體行相。而其他下部宗派，如毗婆沙宗(bye smra)、經量部(dBu sems)等，雖然在各自宗派的實相真諦和無我空性的顯現方式上相似，但由於宗派高低的差異，對粗細無我的理解也不同。）

【English Translation】 Regarding the 'Power-Mind' (pos dbang yid) and the 'Manifestation of Power' (dbang mngon) of Shambhu Karananda, after a single instant, 'Power-Mind Equality' (dbang yid mnyam po) and 'Supreme Dharma' (chos mchog) consider only the end of 'Manifestation of Power' to be desirable. For those who consider the former and latter to be unreasonable, and the intermediate state to be reasonable, Je Yabse (rje yab sras) and others say that the former two's view is merely an imposition by the Tibetans. Third, regarding Yoga Perception (rnal 'byor mngon sum), there are three aspects: definition, classification, and boundaries. First, the definition: (When the self-object of Yoga Perception manifests as reality, if the mind abides on its object, it can abide as desired, and no matter where the aspect of the object is directed, it can be used freely. This special samadhi is quiescence (zhi gnas). Based on this, the part of wisdom that correctly distinguishes the truth is insight (lhag mthong). The knowledge that arises from the combination of such quiescence and insight is called Yoga Perception.) The knowledge that arises from one's own unique condition—the samadhi of the combination of quiescence and insight—and that is non-conceptual and non-erroneous with respect to the true object, is the definition of Yoga Perception. For example, the wisdom that directly realizes that a vase is impermanent. (The Sautrantika school (mdo sde pa) believes that permanent entities and non-entities cannot function as the appearing objects of valid perception (pramana). Therefore, even when directly seeing the Noble Truths, only the fourteen substantial aspects of the sixteen aspects of the Four Truths, such as impermanence and suffering of the aggregates, are directly known. The two non-substantial aspects, such as emptiness and selflessness, must be realized indirectly, because these two cannot function as the appearing objects of direct perception.) Here, the Sautrantika school's own system believes that through the power of directly realizing the substantial aspects of the Four Truths, other aspects, such as emptiness and selflessness, are realized indirectly. (The Sautrantika school believes that the samadhi of the Noble Ones directly realizes the substantial aspects of the Four Truths, and indirectly realizes the non-substantial aspects. Other lower schools, such as the Vaibhashika (bye smra), Sautrantika (dBu sems), etc., are similar in that the true nature of their respective systems and the way of selflessness and emptiness are directly manifested without obscuration, but the understanding of coarse and subtle selflessness differs due to the difference in the level of the philosophical system.)

---

ིས་རང་རང་གི་ལུགས་ལ་འོས་པའི་ངོས་འཛིན་ཡང་མི་ 5-268 འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཞིང་དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བཟང་ངན་ཡོད་པ་ཡིན།) དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་གོང་ མའི་ལུགས་ལ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་གིས་ཡུལ་རྟོགས་ཚུལ་དང་མི་འདྲ། གཉིས་པ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ བཅུ་དྲུག ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། རང་ཡིན་གྱི་མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་དང་། ཚད་ མ་བཅད་ཤེས་གཉིས་ལས་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་ནས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ བར་དང་། ཐལ་འགྱུར་བས་ཚོགས་ལམ་ནས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་དུ་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། ། གཉིས་པ་རང་རིག་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཛིན་རྣམ། རང་ རིག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་གི་རང་གིས་རང་མྱོང་བའི་ཆ་ ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་རང་ཡིན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ གྱི་གཉིས་སྣང་ཡང་བྲལ་བ་ཞིག་གོ།དེ་འདོད་མཁན་གྱི་རང་སྡེ་ནི། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ གི་མདོ་སེམས་གཉིས་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་དང་གསུམ་དེའོ། །རང་རིག་ལ་ རྟོག་བྲལ་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྫས་ལས་གྲུབ་ཆོག འདིའི་དོན་ལྡོག་ གི་ཆ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཞག་ན། (མདོ་སྡེ་པ་རང་རིག་འདོད་ པ་དག་གིས་ནི། ཕྱི་དོན་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་རང་རིག་རང་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་གཞན་རིག་གི་ཤེས་པ་དངོས་མིན་ པ་ལས་འོས་མེད་པ་ཡིན་པས་རང་རིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ནི། སྤྱིར་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་ཅིང་ཤེས་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཙམ་གྱིས་དེ་ཤེས་པ་དངོས་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད་པས་དེའི་ལུགས་ ལ། རང་རིག་རང་གི་བཟུང་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ནས་བརྗོད་དགོས་ལ། རང་རིག་པ་མདོ་སེམས་གང་གི་ ལུགས་ལ་རང་རིག་གིས་རང་རིག་པའི་དུས་སུ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཐ་དད་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ མེད་ཚོད་ཙམ་ནི་མཉམ་མོ།།) མདོ་སྡེ་པས། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དངོས་སུ་རིག་པའི་ 5-269 རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། སེམས་ཙམ་པས། རང་གི་བཟུང་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་གོ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མིག་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུའི་ ཚད་མ་དང་། དེ་འདྲའི་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་བཅད་ཤེས་དང་། སོ་སྐྱེས་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་མཐའ

【現代漢語翻譯】 5-268 因此，較高宗義的觀點與聖者在等持中證悟事物的方式不同。 二、從所緣境的角度區分：證悟十六諦相的十六智。 從體性的角度區分：自宗的見道、修道、無學道三者，以及量和決識二者，沒有不顯現的。 三、地道的界限：自續派以下認為從見道到無學道之間，應成派則認為從資糧道到無學道之間。 二、自證：從定義和分類兩個方面闡述。首先是定義：執著相，是自證的定義。例如，眼識執著瓶子時，自身體驗自身的部分。這其中沒有任何自宗的心和心所，也遠離了能取所取的二取分別。主張這種觀點的是：隨理行的中觀宗和唯識宗二者，以及瑜伽行中觀宗，共三者。雖然自證遍及離分別，但它可以由有分別和無分別的事物組成。爲了清晰地表達這個含義的反面，可以給出自證現量的定義：（經部宗主張自證的觀點認為，由於主張外境的緣故，如果自證與自身是同一體性，那麼除了他證的識之外別無選擇，因此只需成為自證的體性的所緣境即可。而唯識宗的觀點認為，一般不主張外境，僅僅與識是同一體性，至於它是否是真實的識則有多種可能性，因此按照他們的觀點，必須特別指出『自證是自所取的識』。無論是經部宗還是唯識宗的自證，在自證自身的時候，由於能知和所知沒有差別的緣故，在這一點上，沒有能取所取的二取顯現是相同的。）經部宗認為：真實證知成為自身體性的所緣境的離分別無錯亂的識，是自證現量的定義。唯識宗認為：以遠離二取的方式真實地進入自所取的識的離分別無錯亂的識，是自證現量的定義。 5-269 二、分類：如眼識體驗的第一個剎那的自證是量，第二個剎那的自證是決識，以及凡夫相續的最後時刻。

【English Translation】 5-268 Therefore, the views of higher tenets differ from how the noble ones realize objects in meditative equipoise. Secondly, distinguishing from the perspective of the object: the sixteen wisdoms that realize the sixteen aspects of the Four Noble Truths. Distinguishing from the perspective of essence: the seeing path, meditation path, and no-more-learning path of one's own school, as well as valid cognition and decisive knowledge, none of which are non-appearing. Thirdly, the boundaries of the stages: the Svatantrika school and below hold that it is from the seeing path to the no-more-learning path, while the Prasangika school holds that it is from the accumulation path to the no-more-learning path. Secondly, self-awareness: from the aspects of definition and classification. Firstly, the definition: the apprehended aspect is the definition of self-awareness. For example, the part of the eye consciousness that experiences itself when apprehending a vase. There is neither mind nor mental factors of one's own school in this, and it is also free from the dualistic appearance of object and subject. Those who assert this are: the two Madhyamaka schools that follow reasoning and the Mind-Only school, and the Yogachara Madhyamaka school, these three. Although self-awareness pervades non-conceptual, it can be composed of conceptual and non-conceptual things. To clarify the opposite aspect of this meaning, if we establish the definition of direct self-awareness: (Those who assert self-awareness in the Sutra school hold that, because of the importance of asserting external objects, if self-awareness and oneself are of the same nature, then there is no choice but to have a consciousness that is not an actual other-awareness, so it is sufficient to have just the object that has become the nature of self-awareness. According to the Mind-Only school, generally they do not assert external objects, and just being of the same nature as consciousness has various possibilities as to whether it is an actual consciousness or not, so according to their view, it is necessary to specifically state 'self-awareness is the consciousness of one's own apprehended object'. According to the views of both the Sutra and Mind-Only schools of self-awareness, at the time of self-awareness, the point that there is no difference between the knowable and the knowing is the same, to the extent that there is no dualistic appearance of object and subject.) The Sutra school asserts: the non-conceptual, non-mistaken consciousness that directly knows the object that has become its own nature is the definition of direct self-awareness. The Mind-Only school asserts: the non-conceptual, non-mistaken consciousness that directly engages with the consciousness of one's own apprehended object in a way that is free from dualistic appearance is the definition of direct self-awareness. 5-269 Secondly, classification: like the first moment of self-awareness experienced by eye consciousness is valid cognition, the second moment of such is decisive knowledge, and the final moment of the continuum of an ordinary being.

---

ི་སྐད་ ཅིག་མའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་བློ་འཛིན་པའི་རང་རིག་ལྟ་བུའི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དང་གསུམ་མོ། ། གཉིས་པ་ལྟར་སྣང་ལ། ཚད་མ་མདོ་ལས་བདུན་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་འཛིན་ གྱི་ལོག་རྟོག་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་ཤེས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའི་ཀུན་ རྫོབ་ཤེས་པའི་དེ་དང་། རྟགས་འཛིན་སེམས་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དེ་དང་། རྟགས་ ཅན་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་དེ་དང་། འདས་པའི་དོན་དྲན་པའི་ དྲན་རྟོག་ལྟ་བུའི་དྲན་པའི་དེ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དེ་ དང་། དུང་སེར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་ལྟ་བུའི་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་བདུན་ནོ། །དེ་ དག་བསྡུ་ན་རྟོག་པ་དང་བསླད་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་འདུའོ། །ཕྱི་མའང་འཁྲུལ་ རྒྱུ་ཡུལ་རྟེན་གནས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་བཞི་ལ་ཡོད་ཚུལ་ཡོད། (སྒྱུ་མའི་རྟ་ཙམ་ནི། རང་རིག་འདོད་པའི་ ལུགས་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟ་དངོས་མིན་ངེས་ཀྱི་རྟོག་པས་དྲངས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དང་། རྟ་དངོས་མིན་ངེས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འཇོག་པ་དང་། རང་རིག་མི་འདོད་པ་ལ། དེ་སྐབས་བར་སྣང་ སོགས་ལ་ཚད་མར་སོང་བའི་དབང་ཤེས་དང་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མའི་རྟ་འཇོག་དགོས་བྱུང་བ་ རེད། དེ་དག་གང་ལྟར་ཡང་སྒྱུ་མའི་རྟ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སྣང་བ་མི་བདེན་པ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་མཚུངས་པས་དེ་ལུགས་ བཞིན་གྱི་འཇོག་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་དེ་ཉིད་བརྫུན་པར་ངེས་པ་ཞིག་དགོས་ཚོད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཡིན།) སྤྱིར་སྒྱུ་མའི་རྟ་སོགས་ 5-270 དབང་ཤེས་ལ་སྣང་ཚེ་དེ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་པོའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ ངེས་ངོར་དེ་རྟ་མིན་པར་སེམས་ཐག་ཆོད་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་རང་རིག་འདོད་པའི་ དབུ་མ་ལྟར་ན་དེ་འདྲའི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་དྲངས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྟ་ དམིགས་པ་དྲན་པའི་ངེས་ཤེས་དང་། རང་རིག་མི་འདོད་པའི་རང་རྒྱུད་པས་ནི་དེ་སྐབས་བར་ སྣང་སོགས་ཚད་མར་སོང་བའི་དབང་ཤེས་དང་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་གཉིས་དེ་ཡིན་ པར་འདོད་དོ། །དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། སྒྱུ་མའི་རྟ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཟད་པར་གྱི་ངོར་གསལ་བའི་ཡུལ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ ཡུལ་སོགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སུ་གསུངས་སོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་རྟེན་ རྟགས་ཡང་དག་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་གྱུར་བ་ལ་མི་བསླུ་ བའི་ཞེན་རིག རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་

【現代漢語翻譯】 不確定顯現為一剎那本質的執持心識的自證，共有三種。 第二種是相似的顯現。量論中說了七種，即：如將陽焰執為水的顛倒分別念般的錯亂識，相似於現量；如執持瓶子的分別念般的世俗識；如執持相的心般的比量；如具有相的比量般的從比量產生的；如回憶過去之事的憶念分別念般的憶念；如對未來之事的期望般的期望；以及如見黃螺般的受損現量。總共有七種。如果將它們歸納，可以歸為分別念和受損現量兩種。後者有四種存在方式：錯亂之因、所依之境、處所和直接因。(例如幻馬，在承認自證的宗義中，幻師相續中的馬並非真實的，而是由分別念所引生的后得正念，以及體驗馬並非真實的自證所引生的正念所安立的。而在不承認自證的宗義中，則需要依靠當時虛空等成為量識的根識，以及由此引生的正念來安立幻馬。無論如何，幻馬的體性都是顯現不真實、虛假的，因此，安立它的方式也需要是確定該境為虛假的。) 一般來說，當幻馬等顯現在根識中時，安立它的量是什麼呢？是幻師的意識中確定它不是馬的分別念，特別是按照承認自證的中觀宗義，是體驗到這種分別唸的自證所引生的幻馬所緣境的憶念正念。而不承認自證的自續派則認為，當時虛空等成為量識的根識以及由此引生的兩種正念就是。中觀應成派認為，陽焰之水和幻馬等是色處，而以不凈觀和滅盡定所顯現的境以及夢境等，則說是法處之色。 第二，關於比量，有定義和分類兩種。首先是定義：依靠對自身所依的正確相的陳述而產生，並且對自身所量之隱蔽事物不欺騙的執著智慧，是比量的定義。

【English Translation】 There are three types of uncertain appearances that are the self-awareness of grasping minds, which are the nature of a single moment. The second is the appearance of semblance. The Pramāṇa-sūtra (Treatise on Valid Cognition) speaks of seven types: illusory consciousness, such as the mistaken notion of mistaking a mirage for water, which resembles direct perception; conventional consciousness, such as the conceptualization of grasping a vase; that of inference, such as a mind grasping a sign; that arising from inference, such as an inferential sign; that of memory, such as the recollection of past events; that of aspiration, such as the desire for future events; and corrupted direct perception, such as the perception of a yellow conch shell. These seven can be summarized into two: conceptualization and corrupted direct perception. The latter has four ways of existing: the cause of error, the object of reliance, the location, and the immediate condition. (For example, an illusory horse: in the system that accepts self-awareness, the horse in the mindstream of a magician is not a real horse, but is established by the subsequent ascertainment induced by the conceptualization that ascertains it is not a real horse, and the ascertainment induced by the self-awareness that experiences that it is not a real horse. For those who do not accept self-awareness, it is necessary to rely on the sense consciousness that takes space etc. as valid cognition at that time, and the ascertainment induced by it, to establish the illusory horse. In any case, the nature of the illusory horse is that it appears to be untrue and false, so the way to establish it must also be something that ascertains that the object itself is false.) In general, when an illusory horse etc. appears to the sense consciousness, what is the valid cognition that establishes it? It is the conceptualization in the mind of the magician that is determined that it is not a horse, and especially according to the Madhyamaka system that accepts self-awareness, it is the memory ascertainment of the object of the illusory horse induced by the self-awareness that experiences such conceptualization. The Svātantrika who does not accept self-awareness believes that the sense consciousness that takes space etc. as valid cognition at that time and the two ascertainments induced by it are the valid cognitions. The Madhyamaka-Prāsaṅgika considers the water of a mirage and an illusory horse etc. as the sense-sphere of form, and the objects that appear in the aspect of ugliness and exhaustion, and the objects of dreams etc. are said to be the form of the sense-sphere of phenomena. Second, regarding inference, there are two aspects: definition and division. The first is the definition: a non-deceptive cognitive awareness that arises from relying on the correct presentation of its own basis, the sign, and that measures its own object, which is hidden, is the definition of inference.

---

གཞི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་ པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། །(རྟགས་ཡང་དག་གི་ཚུལ་གསུམ་ནི། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དེ་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་འགོད་ཚུལ་ དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པ་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་རེད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགོད་ ཚུལ་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་རྗེས་ཁྱབ་རེད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་དེ་སྒྲུབ་ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འགོད་ཚུལ་ དང་མཐུན་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ལྡོག་ཁྱབ་རེད། འདིའི་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ སྒྲུབ་བྱེད་བསྒྲུབ་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲེས་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ།།) དེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་སམ་ དེ་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཞིག་གོ།རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དཔྱོད་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་རྗེས་ དཔག་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པ་ཞིག་དགོས། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་སྟོབས། གྲགས་པ། ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང་གསུམ་ ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གཞལ་བྱ་ཅུང་ཟད་ 5-271 ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ དུ་རྟགས་ཀྱིས་དུ་ལྡན་ལ་མེ་དང་། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ ལྟ་བུའོ། །འདི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་རང་རང་གི་རང་གཤིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ བྱེད། གཉིས་པ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་ནི། རང་གི་རྟེན་གྲགས་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ ནས་བརྡའམ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བཞག་པའི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག གྲགས་པའི་ རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྟོག་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་ སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་རྟགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་ འཇིག་རྟེན་པའི་བརྡ་རྟོག་གིས་བཞག་ཙམ་མོ། ། གསུམ་པ་ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་ནི། རང་གི་རྟེན་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ ནས་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ ཉིད། (དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་ཚུལ་ནི། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལས་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་ མངོན་སུམ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་སོགས་མ་མཐོང་བ་ཅུང་ ཟད་ལྐོག་གྱུར་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། ལས་འབྲས་ ཀྱི་ཚུལ་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ཡིན་ལུགས་ལྟ་བུའི་མ་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་བསྟན་པའི་ཆ་ལ་རང་ཚིག་འགལ་བའི་གནོད་པ་ཡོད་མེད་ བརྟགས་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱའི་གནས་དང་པོ་མངོན་གྱུར་དང་གཉིས་པ་ཅུང་ཟད་ལྐ

【現代漢語翻譯】 例如，通過『所作』之因相，可以推知聲音是無常的。（正因相的三種方式是：以量成立，彼所立之因存在於彼法之上，與安立方式相符，此為『周遍於法』；以量成立，彼所立之因存在於所立法的同品之上，與安立方式相符，此為『隨遍』；以量成立，彼所立之因不存在於所立法之異品之上，與安立方式相符，此為『反遍』。此處以『所作』之因來證明聲音是無常的，等等，應將能立、所立、所依全部結合起來理解。）也就是說，憑藉具足三種方式的因相，或者安立它，就能產生認知。並非所有以理智進行辨析的心識都是比量，必須是依賴於理由的。 第二，從分類上講，有自力比量、名言比量和信解比量三種。第一種是：依靠自身真實的因相，對於稍微隱蔽的所量不欺騙的執著，是自力比量的定義。例如，通過『有煙』之因相來推知『有火』，通過『所作』之因相來推知聲音是無常的比量。這指的是因和所立各自通過自身的自性法性而成立。 第二種是名言比量：依靠自身的名言因相，對於僅由約定俗成或意願所設定的對象不欺騙的執著，是名言比量的定義。例如，通過『存在於分別念境中』之因相，來推知『可以被兔子的月亮』一詞所表達的比量。這裡的因和所立都是世間通過分別念假立的。 第三種是信解比量：依靠自身信解的因相，對於極其隱蔽的所量不欺騙的執著，是信解比量的定義。（以三種觀察清凈的方式是：對於佛陀所說顯現的色等可見之法，觀察是否存在現量妨害，若無妨害則信解；對於佛陀所說不顯現的，如諸行無常等稍微隱蔽之法，觀察是否存在比量妨害，若無妨害則信解；對於佛陀所說業果法則、前後世等極其隱蔽之法，觀察是否存在自語相違之妨害，若無妨害則信解。通過這三種方式，所量之第一處是現量，第二處是稍微隱蔽……）

【English Translation】 For example, inferring the impermanence of sound through the reason of 'being produced'. (The three aspects of a valid reason are: that the reason being established exists on the subject being established, in accordance with the mode of establishment, as ascertained by valid cognition; this is 'presence in the subject'. That the reason being established exists on the homogenous side of the property being established, in accordance with the mode of establishment, as ascertained; this is 'subsequent pervasion'. That the reason being established does not exist on the heterogeneous side of the property being established, in accordance with the mode of establishment, as ascertained; this is 'reverse pervasion'. Here, using the reason of 'being produced' to prove the impermanence of sound, etc., all of the establisher, the established, and the basis of establishment should be combined and understood.) That is, a cognition arises based on a reason that possesses the three aspects, or by establishing it. Not all minds that analyze with reason are inference; it must be something that relies on reason. Secondly, in terms of divisions, there are three types: inference by force of reality, inference by fame, and inference by belief. The first is: a non-deceptive apprehension of a slightly obscure object of measurement, based on its own valid reason of the force of reality, is the definition of inference by force of reality. An example is the inference of fire from smoke, or the inference of the impermanence of sound from the reason of 'being produced'. This refers to the establishment of the reason and the object to be established through their own intrinsic nature and dharma. The second is inference by fame: a non-deceptive apprehension of an object established merely by convention or intention, based on its own valid reason of reliance on fame, is the definition of inference by fame. An example is the inference that 'something can be expressed by the term 'rabbit-possessing moon'' through the reason of 'existing in the object of conceptualization'. Here, the reason and the object to be established are merely established by worldly convention and conceptualization. The third is inference by belief: a non-deceptive apprehension of a very obscure object of measurement, based on its own valid reason of reliance on belief, is the definition of inference by belief. (The way to purify through the three examinations is: to examine whether there is contradiction by direct perception regarding the aspects of the Buddha's teachings that reveal directly visible phenomena such as form, and to see that there is none; to examine whether there is contradiction by inference regarding the aspects that reveal slightly obscure phenomena such as impermanence of compounded things, and to see that there is none; and to examine whether there is contradiction of self-contradiction regarding the aspects that reveal very obscure phenomena such as the workings of karma and the nature of past and future lives, and to see that there is none. Through these three doors, the first place of measurement is direct perception, the second place is slightly obscure...)

---

ོག་ གྱུར་དང་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གསུམ་ལ་གོ་དོན་ཐེ་ཚོམ་བསལ་ཏེ་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ།།) མཚན་གཞི་དཔྱད་ གསུམ་དག་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཡང་སོས་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་ལ་མི་ བསླུ་བའོ། །སྤྱིར་དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་ན་གང་ཟག་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ལྟར་དག་པའི་ 5-272 ངེས་པ་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་དཔྱད་ཤེས་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོགས་ཟིན་ རྟོགས་པའི་རིག་པ། དཔྱད་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་སྐད་ ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཚད་མ་སྔ་མ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པར་ སླར་དེ་རྟོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་དང་། རྗེས་དཔག་གི་ རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་དང་། དེ་གཉིས་གང་རུང་མིན་པའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་ དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། དབང་ཡིད་རང་རིག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་དང་དེ་བཞི་གང་རུང་མ་ཡིན་ པའི་བཅད་ཤེས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་བཞི་སླ། ལྔ་པ་ནི་སྤྱིར་གྱི་མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་གཉིས་ པ་དེའོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་ནི། རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་གཉིས་ པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་བཅད་ཤེས་ལ། མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་པའི་ རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་དང་། རྗེས་དཔག་གིས་དྲངས་པའི་རྟོག་པ་བཅད་ཤེས་དང་། དེ་གཉིས་ གང་རུང་མིན་པའི་བཅད་ཤེས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་བུམ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་ དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་ དཔག་གིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུ་དང་། གསུམ་པ་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ དེའོ། །(བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཚད་མ་རེད། བུམ་ འཛིན་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་སྔར་གྱི་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་ཟིན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དཔྱད་ཤེས་རེད། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ 5-273 དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་བུམ་འཛིན་ཡིན་ཡང་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་མིན་པས་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་ཡིན་ནི་མ་ རེད། ཡང་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་དཔག་མིན་ནི་རེད། བྱས་རྟགས་ཀྱིས་ སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་རང་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཆ་ནས་ཚད་མ་རེད། དེ་འདྲའི་ རྗེས་དཔག་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་སྔར་གྱི་རྟོགས་ཟིན་སླར་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་དཔྱད་ཤེས་རེད། དེ་ འདྲའི་རྗེས་དཔག་གིས་དྲངས་པའི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཙ

【現代漢語翻譯】 需要消除對隱蔽、甚隱蔽和極隱蔽這三種的理解上的疑惑，使之純凈。 （範例：）依靠清凈的三種審查，可以確定從殺生的因會轉生到地獄，這就像一種推理。 這依靠可信的教證，對於極隱蔽的事物不會欺騙。 一般來說，如果通過三種審查是清凈的，那麼對於不同的人來說，不一定有如此清凈的確定性。

第三，審查智。 定義：分為體性和分類兩種。 第一種是：已經理解的理解之知識，是審查智的體性。 （範例：）如取瓶現量（指直接感知瓶子的意識）的第二剎那。 這也是在先前的量（指有效的認知方式）已經理解之後，再次理解它。

第二種是分類：分為成為現量的連續的決斷智，成為比量的連續的決斷智，以及不屬於前兩者的連續的決斷智這三種。

第一種分為：根識、意識、自證識、瑜伽現量以及不屬於這四種的決斷智這五種。 前四種容易理解，第五種是一般的現量的第二剎那。

第二種是成為比量的連續的決斷智：是所有比量的第二剎那。

第三種是不屬於前兩者的決斷智：分為由現量引導的分別念決斷智，由比量引導的分別念決斷智，以及不屬於前兩者的決斷智這三種。 第一種如由取瓶根識引導的定解。 第二種如通過所作的因理解聲音是無常的比量所引導的定解。 第三種如量的第二剎那。 （取瓶眼識的第一剎那，就其對境是新而不欺騙的知識而言，是量。 取瓶眼識的第二剎那，就其先前已理解的對境已被理解而言，是審查智。 由取瓶眼識引導的定解雖然是取瓶，但不是取瓶眼識，因此不是取瓶眼識現量。 而且，由它引導的定解不是依賴於因產生的，因此不是比量。 通過所作的因理解聲音是無常的比量的第一剎那，就其對境是新而不欺騙而言，是量。 這樣的比量的第二剎那，就其依賴於因，再次理解先前已理解的而言，是審查智。 由這樣的比量引導的聲音是無常等。)

【English Translation】 It is necessary to eliminate doubts about the understanding of the three: the obscure, the very obscure, and the extremely obscure, and to purify them. (Example:) Based on the pure three examinations, it can be determined that from the cause of killing, one will definitely be reborn in hell, like a kind of inference. This relies on credible teachings and will not deceive regarding extremely obscure matters. In general, if it is pure through the three examinations, it is not necessarily the case that there is such purity of certainty for each individual.

Third, the wisdom of examination. Definition: Divided into two types: nature and classification. The first is: the knowledge of understanding that has already been understood is the nature of the wisdom of examination. (Example:) Like the second moment of the direct perception of grasping a vase. This is also understanding it again after the previous valid cognition has already understood it.

The second is classification: divided into the decisive wisdom that becomes a continuous stream of direct perception, the decisive wisdom that becomes a continuous stream of inference, and the decisive wisdom that does not belong to either of the previous two.

The first is divided into five types: sense consciousness, mental consciousness, self-awareness, yogic direct perception, and decisive wisdom that does not belong to any of these four. The first four are easy to understand; the fifth is the second moment of general direct perception.

The second is the decisive wisdom that becomes a continuous stream of inference: it is all the second moments of inference.

The third is the decisive wisdom that does not belong to either of the previous two: divided into the conceptual decisive wisdom guided by direct perception, the conceptual decisive wisdom guided by inference, and the decisive wisdom that does not belong to either of the previous two. The first is like the definitive knowledge guided by the root consciousness of grasping a vase. The second is like the definitive knowledge guided by the inference that understands sound to be impermanent through the sign of being produced. The third is like the second moment of a valid cognition. (The first moment of the eye consciousness of grasping a vase, in terms of its object being new and non-deceptive knowledge, is a valid cognition. The second moment of the eye consciousness of grasping a vase, in terms of its previously understood object having been understood, is the wisdom of examination. The definitive knowledge guided by the eye consciousness of grasping a vase, although it is grasping a vase, is not the eye consciousness of grasping a vase, therefore it is not the direct perception of the eye consciousness of grasping a vase. Moreover, the definitive knowledge guided by it is not produced dependent on a sign, therefore it is not an inference. The first moment of the inference that understands sound to be impermanent through the sign of being produced, in terms of its object being new and non-deceptive, is a valid cognition. The second moment of such an inference, in terms of its relying on a sign and understanding what was previously understood again, is the wisdom of examination. The sound of impermanence, etc., guided by such an inference.)

---

མ་ངེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་ནི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མིན་ཕྱིར་ རྗེས་དཔག་མིན་ནི་རེད། དེ་འདྲའི་ངེས་ཤེས་དེ་རྟོག་བཅས་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་ལུགས་མེད་ནི་རེད། དེ་འདྲའི་ངེས་ཤེས་དེ་ སྔར་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་སླར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དཔྱད་ཤེས་ཡིན་ཆོག དེས་ན་མངོན་སུམ་བྱ་རྫོགས་ ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་དཔྱད་ཤེས་རྗེས་དཔག་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དང་ དཔྱད་ཤེས་ཡིན། མངོན་རྗེས་གཉིས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ངེས་རྟོག་གཉིས་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་མིན་པ་དང་རྟགས་ ལས་མ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་དཔག་མིན་པ་དང་གཉིས་ཀ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གང་ལྟར་ཡང་ངེས་ཤེས་དེ་གཉིས་རང་ཡུལ་སྔར་རྟོགས་ ཟིན་པ་ཞིག་སླར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མཚུངས་པའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་མངོན་རྗེས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་དཔྱད་ཤེས་ཞིག་ ཀྱང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ལ་མངོན་རྗེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་རྟོག་པ་དེ་འཇོག་ཆོག་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་ གཉིས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐུང་མཐའ་མ་ཡིན་པར་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཚད་མ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ནི་མངོན་ རྗེས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུན་དུ་གྱུར་པའི་བཅད་ཤེས་ཚད་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་ཟིན་རྟོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་ཆོག་པས་ཚད་མ་སྤྱིར་ བཏང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེའི་ཕྱོགས་ནས་མངོན་རྗེས་གང་རུང་གི་རྒྱུན་གྱི་བཅད་ཤེས་ཡིན་པར་འཇོག་ཏུ་མེད་ལ། ཚད་མ་སྤྱི་དེ་ འདྲ་དེ་སྔར་རྟོགས་ཟིན་མི་བསླུ་བའི་རིགས་རྒྱུན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཚད་མ་དང་དེ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་ཟིན་གྱི་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ ཕྱོགས་ནས་བཅད་ཤེས་སོ།།) བཞི་པ་ཡིད་དཔྱོད་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མྱོང་སྟོབས་དང་ རང་གི་རྟེན་གཏན་ཚིགས་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་ངེས་པ་ དང་བྲལ་ཞིང་རང་ཡུལ་བདེན་པ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གསར་དུ་ཞེན་པའི་ཞེན་རིག་དེ། ཡིད་ 5-274 དཔྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྟགས་ལ་བརྟེན་མ་བརྟེན་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་དེ་ མཐའ་ཆོད་པར་མ་རྟོགས་པར་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཐོས་བྱུང་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་རྟོགས་བྱ་ཞིབ་པར་མ་རྟོགས་པར་གསར་དུ་རང་ཡུལ་དེ་མ་ནོར་བ་ཕྱོགས་ཙམ་རྟོགས་ པའི། ཞེན་རིག་ཞིག་གོ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། ཡོད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་གཉིས་ཡོད། ཕྱི་མ་ལ་ རྒྱུ་མཚན་འགལ་བ། མ་ངེས་པ། མ་གྲུབ་པ། གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པ་དང་བཞི་ཡོད། (སྤྱིར་བྱས་ རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་བྱས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་ཡང་སྐབས་དེར་ཕྱི་རྒོལ་དབང་པོ་རྣོ་ རྟུལ་གྱི་དབང་གིས་དེའི་ཚུལ་གསུམ་ཞིབ་པར་ངེ

【現代漢語翻譯】 由於不確定且未完全理解的確定性認知並非源於推理，因此它不是後來的推論。這種確定性認知是有概念的，因此不可能是直接認知。這種確定性認知，如果先前已被推論所理解，則可能是一種分析性認知。因此，直接認知的完成時刻的前後兩個瞬間是直接有效認知和分析性認知；推論的完成時刻的前後兩個瞬間是推論有效認知和分析性認知。由直接認知和推論所產生的兩種確定性認知都是有概念的，因此不是直接認知，也不是源於推理的推論。無論如何，這兩種確定性認知在某種程度上類似於重新理解先前已理解的對象，因此它們既不是直接認知也不是推論，但它們是分析性認知的基礎。一般來說，第二個認知時刻並非最短的，而是指完成的時刻。對於這樣的第二個認知時刻，可能存在許多先前已理解的認知，這些認知是直接認知和推論的延續。因此，不能認為一般的第二個認知時刻是直接認知或推論的延續性認知。這種一般的認知，從先前已理解且不欺騙的傳承角度來看，是一種有效認知，並且相對於先前的認知，它也具有已理解的方面，因此是一種分析性認知。 第四，關於推測（藏文：ཡིད་དཔྱོད།，yid dpyod，猜測，推測）。 定義：分為定義和分類兩部分。第一部分是：依賴於經驗或其自身基礎（論證），直接消除懷疑，缺乏確定性，並且完全以一種新的方式執著于其真實對象的執著性認知。這是推測的定義。基礎是，無論是否依賴於論證，都無法完全理解其對象，而是通過聲音的普遍性來獲得確定性的所有聽聞。這是一種新的執著性認知，它在沒有完全理解要理解的對象的情況下，以一種不錯誤的方式理解其對象的某個方面。 第二部分是分類：推測分為無理由的推測和有理由的推測兩種。後者又分為四種：理由矛盾、不確定、未確立和未最終確定。（一般來說，當論證聲音是無常的時候，這個論證本身是正確的理由，但由於當時反駁者感官的敏銳程度不同，無法詳細確定這三個方面。）

【English Translation】 Since the certainty that is uncertain and not fully understood is not born from inference, it is not a subsequent inference. Such certainty is conceptual, so it cannot be direct cognition. Such certainty, if it has been previously understood by inference, may be an analytical cognition. Therefore, the two moments before and after the completion moment of direct cognition are direct valid cognition and analytical cognition; the two moments before and after the completion moment of inference are inferential valid cognition and analytical cognition. The two certain cognitions generated by direct cognition and inference are both conceptual, so they are not direct cognition, nor are they inferences born from reasoning. In any case, these two certain cognitions are similar to re-understanding an object that has been previously understood, so they are neither direct cognition nor inference, but they are the basis of analytical cognition. In general, the second moment of cognition is not the shortest, but refers to the moment of completion. For such a second moment of cognition, there may be many previously understood cognitions that are the continuation of direct cognition and inference. Therefore, it cannot be considered that the general second moment of cognition is the continuation of direct cognition or inference. Such general cognition, from the perspective of a previously understood and non-deceptive lineage, is a valid cognition, and relative to the previous cognition, it also has an understood aspect, so it is an analytical cognition. Fourth, on Presumption (Tibetan: ཡིད་དཔྱོད།, yid dpyod, conjecture, presumption). Definition: Divided into definition and classification. The first part is: the clinging cognition that relies on experience or its own basis (argument), directly eliminates doubts, lacks certainty, and clings to its true object in a completely new way. This is the definition of presumption. The basis is that, whether or not it relies on argument, it cannot fully understand its object, but all hearing that gains certainty through the generality of sound. This is a new clinging cognition that understands some aspect of its object in a non-erroneous way without fully understanding the object to be understood. The second part is classification: Presumption is divided into two types: presumption without reason and presumption with reason. The latter is further divided into four types: contradictory reason, uncertain, unestablished, and not finalized. (Generally speaking, when the argument is that sound is impermanent, the argument itself is a correct reason, but due to the different sharpness of the opponent's senses at that time, it is impossible to determine these three aspects in detail.)

---

ས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཡོད་ཆོག་པས་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་བྱས་པ་དེ་ཕྱི་རྒོལ་དབང་ རྣོན་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་ཡང་དག་དང་དབང་རྟུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཡང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྐབས་ འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པས་ཆོག་ཅིང་སྤྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཡང་དག་ལྟར་སྣང་གི་ཁྱད་ ནི་གོང་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་ལ་བརྟེན་པའི་དེ་གཉིས་ནི་སྐབས་དེའི་བློ་རང་གི་ངོར་ཡུལ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པའི་ཁྱད་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བའོ།།) སྤྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ ངེས་པ་ཡང་དག་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་ལས། ལྟར་སྣང་ལའང་དེ་ལྟར་གཉིས་རེ་ཡོད། ལྔ་པ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་འཇུག་ ཡུལ་རང་མཚན་གསལ་བར་སྣང་བའང་ཡིན། རང་ཡུལ་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ པའི་རིག་པ་དེ། སྣང་ལ་མ་ངེས་ཀྱི་བློའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་དུས་ ཀྱི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བཞིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རང་ཡིན་གྱི་དབང་ཡིད་རང་རིག་དང་གསུམ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ མངོན་སུམ་མེད་དོ། ། དྲུག་པ་ཐེ་ཚོམ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་རང་ 5-275 སྟོབས་ཀྱིས་རྩེ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་རྩ་ཉོན་དེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་རྟག་ གམ་མི་རྟག་སྙམ་པའི་བློ་དེའོ། །འདིའི་རང་སྟོབས་ཞེས་པས་རང་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་ དེ་ཡིན་པར་གཅོད་པ་དང་། རྩ་ཉོན་ཞེས་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་གཉིས་པའི་བློ་དེ་ ཡིན་པར་གཅོད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དོན་འགྱུར། དོན་མི་འགྱུར། ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་ ལས། དང་པོ་ནི། སྒྲ་རྟག་གམ་མི་རྟག་ལས་ཆེ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ། སྒྲ་རྟག་གམ་མི་ རྟག་རྟག་ལས་ཆེ་སྙམ་པ་དང་། གསུམ་པ། སྒྲ་རྟག་གམ་མི་རྟག་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་དེའོ། །བདུན་པ་ ལོག་ཤེས་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ བསླུ་བའི་རིག་པ། ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་རྟག་འཛིན་ལྟ་བུའོ། །འདི་འཛིན་ ལུགས་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ལོག་འཛིན་བྱས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ ཡུལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འོང་ངོ་། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རྟོག་པ་དང་། རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རང་ གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག་དང་། གཉིས་པ་ལ་དེ་འདྲའི་གསལ་སྣང་ཅན་ གྱི་རིག་པ་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་དབང་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ལོག་ཤེས་ཡོད། ལོག་ཤེས་རྣམས་རང་ ཡུལ་ལ་བསླུ་བའི་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་དང་བདག་འཛིན་སོགས

【現代漢語翻譯】 由於可能存在確定和不確定的情況，因此，作為特定情況的標誌，對於智慧敏銳的辯論者來說，它可以被認為是正確的確定，而對於智慧遲鈍的辯論者來說，它可能被認為是表面上的確定。然而，在推理的情況下，只要不錯誤地理解一個方面就足夠了。一般來說，基於正確理由的正確確定和表面上的確定之間的區別與上述類似，而基於表面上的理由的兩者之間的區別在於，在當時的心識看來，僅僅在於對該對象是否絕對地執著或不執著。 一般來說，基於正確理由的正確確定和表面上的確定有兩種。對於表面上的確定，也有兩種情況。 第五，顯現但不確定。定義和分類有兩種。首先，定義是：顯現為清晰地顯現其自身所指的自相，並且其自身所指是不確定的，這是相符的知識。這就是顯現但不確定的心識的定義。例如，當特別專注于聲音時，正在觀看形狀的眼識。 第二，分類有：自宗的意根、自證和瑜伽現量，但不包括瑜伽現量。 第六，懷疑。定義和分類有兩種。首先，定義是：以自身的力量對自身所指產生兩種對立的根本煩惱。這就是懷疑的定義。例如，認為聲音是常還是無常的心識。這裡的『自身的力量』是爲了排除與自身相同或相似的事物，而『根本煩惱』是爲了排除阿羅漢相續中的兩種對立的心識。 第二，分類有：意義改變、意義不變和等分懷疑三種。首先，例如認為聲音是常還是無常，哪個更大；第二，認為聲音是常還是無常，常更大；第三，例如認為聲音是常還是無常。第七，顛倒識。定義和分類有兩種。首先，定義是：在其執著方式上欺騙對象的知識。這就是顛倒識的定義。例如，執著聲音為常。這需要是因為不瞭解執著的方式而產生的顛倒執著，僅僅因為自身執著方式的對象不存在是不行的。 第二，分類有：概念和非概念顛倒識兩種。首先，對於概念，定義為：在其執著方式上欺騙對象的執著知識；第二，對於非概念，需要通過建立具有這種清晰顯現的知識作為定義來理解。 第二種有轉變為五根識自性的顛倒識。所有顛倒識欺騙自身所指的直接和間接的錯亂之因是海市蜃樓等和自性執著等。

【English Translation】 Since there may be definite and indefinite situations, the sign made for a particular situation can be considered a correct certainty for a sharp-witted debater, and it can be regarded as an apparent certainty for a dull-witted debater. However, in the case of reasoning, it is sufficient to understand without mistakenly grasping only one aspect. In general, the difference between correct certainty and apparent certainty based on correct reasons is similar to the above, while the difference between the two based on apparent reasons lies in whether or not the mind at that time absolutely clings to the object without hesitation. In general, there are two types of correct certainty and apparent certainty based on correct reasons. There are also two such types of apparent certainty. Fifth, appearing but uncertain. There are two: definition and division. First, the definition is: the consciousness that appears clearly as its own object of engagement, and whose own object is uncertain. This is the definition of a mind that appears but is uncertain. An example is the eye consciousness looking at a form while particularly focusing on sound. Second, the divisions are: the self-validating mind of one's own school, self-awareness, and yogic direct perception, but not including yogic direct perception. Sixth, doubt. There are two: definition and division. First, the definition is: the root affliction that engages in two extremes with its own power on its own object. This is the definition of doubt. An example is the mind that thinks sound is permanent or impermanent. The term 'its own power' here is to exclude those that are the same or similar to itself, and the term 'root affliction' is to exclude the two extremes of mind in the continuum of an Arhat. Second, the divisions are: doubt that changes meaning, doubt that does not change meaning, and doubt that is equal in proportion. First, for example, thinking whether sound is permanent or impermanent, which is greater; second, thinking whether sound is permanent or impermanent, permanent is greater; third, for example, thinking whether sound is permanent or impermanent. Seventh, mistaken consciousness. There are two: definition and division. First, the definition is: the consciousness that deceives the object of its own mode of apprehension. This is the definition of mistaken consciousness. An example is apprehending sound as permanent. This requires a mistaken apprehension due to not knowing the mode of apprehension; it is not sufficient that the object of one's own mode of apprehension does not exist. Second, the divisions are: conceptual and non-conceptual mistaken consciousness. First, for conceptual, the definition is: the clinging consciousness that deceives the object of its own mode of apprehension; second, for non-conceptual, it is necessary to understand by establishing a consciousness with such a clear appearance as the definition. The second has mistaken consciousness that has become the nature of the five sense consciousnesses. The immediate and ultimate causes of delusion for all mistaken consciousnesses deceiving their own objects are mirages and self-grasping, etc.

---

་སོ། །(རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་དང་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མཚོན་འཇོག་ཚུལ། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག་ དེ་རྟོག་པ་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། སྒྲ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བའི་ གསལ་སྣང་ཅན་གྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ང་བདག་གསལ་བར་སྣང་བའི་བློ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ ན་བུ་ཤི་བའི་མའི་སེམས་ལ་བུའི་གསལ་སྣང་ཐོན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ངོ་ཐད་ཞེན་རིག་གི་ནན་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།) དེ་ 5-276 ལས་མངོན་སུམ། རྗེས་དཔག དཔྱད་ཤེས། ཡིད་དཔྱོད་རྣམས་ལ་ལམ་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ ཡོད། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ། ཐེ་ཚོམ། ལོག་ཤེས་གསུམ་ལ་ལམ་མེད། སྤྱིར་རྟོག་བཅས་རྟོག་ མེད་གཉིས་འགལ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྫས་ནི་མི་འགལ་ལོ། །(སྤྱིར་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་རང་ རིག་གི་ཆ་དེ་ནི་རང་གདགས་གཞིའི་རྟོག་པའི་རྫས་དང་རང་རིག་མངོན་སུམ་རང་རིག་གི་རྫས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ནས་གྲུབ་པ་ ཡིན་ཚུལ་ལ་བསམ་ན་རྫས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཡོད་པས་མི་འགལ་ཡང་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་ནི་ནན་ཞེན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ སྒོ་ནས་ཁྱད་ཆེ་བས་ཡིན་པ་ཡོད་ལུགས་གང་ནས་ཀྱང་མེད་ལ། རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་སྤྱིར་ན་འཇོག་ལུགས་མང་ཡང་ ཚད་མའི་སྐབས་འདིར་སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་དུ་འཛིན་མི་འཛིན་གྱི་ཆ་ནས་གོང་ལྟར་འཇོག་པའོ།།) བཞི་པ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། སྐབས་འདིའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ དང་། ཐལ་འགྱུར་བའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ཚད་མ་དང་། ཚད་མིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ ཉིད་དངོས་དང་། དེའི་དོན་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ འཛིན་མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་མི་འདྲ་ བར་ཡུལ་དེ་མཐའ་ཆོད་པར་རྟོགས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སྔར་རྟོགས་ཟིན་མ་ ཡིན་པར་གསར་དུ་རྟོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་མི་བསླུ་བ་ལ་ཡུལ་མི་བསླུ་བ་དང་། ཡུལ་ ཅན་མི་བསླུ་བ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་ཡུལ་ཡོད་པ་གཞི་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་རྟག་དངོས་གང་རུང་ལ་ བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་དེ་འདྲའི་ཡུལ་རྣམས་མྱོང་སྟོབས་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གང་རུང་ལ་ བརྟེན་ནས་མཐའ་ཆོད་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལས་རྒོལ་བས་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་རིག་པ་དེ་དང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག རང་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་དབང་པོ་བརྗོད་བྱ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ 5-277 སྒྲ་རྣམས་སོ། །ཚད་མའི་སྐད་དོད་པྲ་མཱ་ཎ་ཞེས་པ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་པྲ་དང་པོ་དང་ མཱའ་ཎ་འཇལ་བ་ལ་འཇུག་པར

【現代漢語翻譯】 （區分錯覺識和無錯覺識的方法：對境的執著認知是錯覺識的特徵。例如，認為聲音是常駐的認知。對境的執著認知是具有清晰顯現的識，這是無錯覺識的特徵。例如，清晰顯現自我的心識。例如，失去孩子的母親心中浮現孩子的清晰顯現，這與直接執著認知的強烈執著不同。） 因此，現量、比量、分析識、意念推測等，根據情況，有些是正確的途徑，有些則不是。而未確定的顯現、懷疑、錯覺識這三種則不是正確的途徑。一般來說，有概念和無概念兩者是矛盾的，但它們的實體並不矛盾。（一般來說，例如執著于瓶子的認知上的自證部分，從自立基礎的認知實體和自證現量自證的實體兩個方面來看，因為存在實體方面的因素，所以並不矛盾。然而，有概念和無概念兩者在是否存在強烈執著等方面存在很大差異，因此在任何方面都不可能相同。有概念和無概念兩者通常有很多種分類方式，但在量論中，主要從是否執著于聲音和意義的混合來區分。） 第四，分為量和非量。這裡主要區分這兩者的差異，以及應成派對這兩者的區分。首先，討論量和非量。首先，分為定義和分類。首先，討論定義本身及其含義。 首先是定義：新而不欺騙的認知是量的定義。例如，首次執著于瓶子的現量。這與通過意念推測所理解的不同，必須確定地理解該對境。而且，這必須是新理解的，而不是已經理解過的。 其次，解釋其含義：這裡的不欺騙包括對境不欺騙和有境不欺騙兩種。前者指的是對境是存在的，無論是常駐事物還是實物。後者指的是依賴於經驗、推理或正確論證等，從而確定地理解這些對境，並且這種認知不會被辯論者推翻。因此，能夠如此理解的人，以及不欺騙其對境的根識，以及不欺騙所表達內容的語詞等。量的梵文是Pramāṇa，自續派以下都認為Pra是第一，māṇa是衡量之意。

【English Translation】 (How to distinguish between mistaken conceptual cognition and mistaken non-conceptual cognition: The characteristic of mistaken conceptual cognition is the clinging awareness that is deceived by its object of apprehension. An example is the cognition that apprehends sound as permanent. The characteristic of mistaken non-conceptual cognition is the awareness with a clear appearance that is deceived by its object of apprehension. An example is the mind that clearly perceives self-identity. For example, the clear appearance of a child in the mind of a mother who has lost her child is different from the strong clinging of direct clinging awareness.) Therefore, direct perception, inference, analytical awareness, and mental speculation may or may not be correct paths, depending on the circumstances. However, uncertain appearances, doubt, and mistaken awareness are not correct paths. In general, conceptual and non-conceptual are contradictory, but their substances are not contradictory. (In general, the self-awareness aspect on top of a cognition that apprehends a vase, for example, is composed of both the substance of the conceptual cognition that is the basis of self-establishment and the substance of self-awareness direct perception. Because there is a substance aspect, they are not contradictory. However, conceptual and non-conceptual are very different in terms of whether or not there is strong clinging, so they cannot be the same in any way. Although there are many ways to categorize conceptual and non-conceptual, in the context of epistemology, they are categorized according to whether or not they cling to the mixture of sound and meaning.) Fourth, the division into valid cognition and non-valid cognition. Here, we mainly distinguish the differences between the two, and the distinction made by the Prasangikas between the two. First, we discuss valid cognition and non-valid cognition. First, we divide it into definition and classification. First, we discuss the definition itself and its meaning. First is the definition: A new, non-deceptive cognition is the definition of valid cognition. An example is the first moment of direct perception that apprehends a vase. This differs from what is understood through mental speculation, and it is necessary to understand the object definitively. Moreover, this must be newly understood, not something that has already been understood. Second, explaining its meaning: Here, 'non-deceptive' includes both non-deceptive object and non-deceptive subject. The former refers to the object being existent, whether it is a permanent phenomenon or a real thing. The latter refers to definitively understanding such objects based on experience, reasoning, or correct arguments, and this cognition cannot be overturned by an opponent. Therefore, the person who can understand in this way, the sense consciousness that does not deceive its object, and the words that do not deceive what is expressed. The Sanskrit word for valid cognition is Pramāṇa, and the Svatantrikas and below consider Pra to be the first, and māṇa to mean measurement.

---

་འདོད་པས་དང་པོར་གསར་དུ་འཇལ་པའི་བློ་ཞིག་དགོས། སྐབས་འདིའི་མི་བསླུ་བ་དང་། སྤྱིར་གྱི་དེ་མི་འདྲ་བས་སྤྱིར་ནི་རང་ཡུལ་རང་གིས་གཞལ་བ་ ལྟར་གྲུབ་པའི་རིག་པ། དེའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེས་ན་འདི་ལ་དོན་མཐུན་ཙམ་གྱིས་ཆོག ཡིད་ དཔྱོད་ལྟ་བུ་ནི་སྤྱིར་མི་བསླུ་བ་ཙམ་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་བསླུ་བ་མིན། རྣམ་མཁྱེན་སྐད་ ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་རྟོགས་བྱ་ཐ་དད་པར་གསར་དུ་མཐའ་ཆོད་པར་མཁྱེན་ ཕྱིར་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ། །(མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་འདིར་ཡང་མངོན་སུམ་རྣམས་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་དགོས་ཀྱང་ རྟོག་པ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་མི་བསླུ་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་སྤྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ དུ་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ན་རྟོག་བཅས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་ བསླུ་བ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་མིན་པར་འགྱུར་བས་མ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ།།) ཡང་རང་གི་སྣང་ཡུལ་ ལ་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ན་རྗེས་དཔག་ཐམས་ཅད་ཚད་ མ་མིན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་མཐའ་ཆོད་པར་རྟོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་གི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལ་ གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་དེའོ། །འདིའི་མཚན་གཞི་ལ་བུམ་འཛིན་མངོན་ སུམ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབང་མངོན། ཡིད་མངོན། རང་རིག་མངོན་སུམ། རྣལ་འབྱོར་ མངོན་སུམ་དང་བཞི་ཡོད་པ་ལས་གོང་ལྟར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་རིག་པ་ཞེས་དང་། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་འཛིན་ 5-278 རྣམས་ཞེས་དང་། གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་མཁྱེན་པ་ཞེས་སྦྱར་ཞིང་མཚན་ གཞི་རྣམས་ཀྱང་རང་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྣམས་སོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ གི་རྟེན་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གསར་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབྱེ་བ་དངོས་དང་། ཚད་མའི་གྲངས་ངེས་སྒྲུབ་པ། དབྱེ་ཚུལ་ གཞན་བཤད་པ། ཚད་འབྲས་ངོས་བཟུང་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ། དངོས་སྟོབས། གྲགས་པ། ཡིད་ཆེས་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གོང་ ལྟར་ལ་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་ཞེན་རིག་ཞེས་སྦྱར་བའོ། ། གཉིས་པ་ཚད་མའི་གྲངས་ང

【現代漢語翻譯】 首先，需要一種渴望首次衡量的智慧。 這種智慧與一般的智慧不同，因為一般的智慧就像用自己的標準來衡量自己的土地一樣，是一種已經確立的知識。它的定義是：對於這種智慧，只要在意義上一致即可。例如，推測性的智慧只是一般意義上的不欺騙，而不是絕對的不欺騙。全知的智慧能夠全新地、確定地瞭解前後所有瞬間各自不同的認知對象，因此它才是唯一的量。 （在經部宗的觀點中，顯現的認知必須在各自的顯現對像上不欺騙，但概念認知在顯現對象，即共相作為對像顯現的方面，沒有一個是不欺騙的。因此，如果將『在自己的顯現對像上不欺騙的智慧』作為量的定義，那麼所有具有概念的推論量也會因為在自己的顯現對像上欺騙而不再是量，因此這是一個不周遍的有缺陷的定義。） 此外，如果將『在自己的顯現對像上全新地不欺騙的智慧』作為量的定義，那麼所有的推論都會變成非量，因為推論量能夠斷除對於所量對象的懷疑，從而確定地認知。 第二，關於分類，有現量和比量兩種。首先，關於現量，有定義和分類兩種。首先是，在上述現量的定義中，加上『全新地不欺騙的智慧』。 這個定義的例子是第一剎那的瓶子認知現量等等。 第二，關於分類，有根現量、意現量、自證現量和瑜伽現量四種。如上所述，在這些定義的每一個中，分別加上『全新地不欺騙的方面所安立的智慧』、『全新地不欺騙的執取』和『全新地不欺騙的方面所安立的知識』。例證是各自的意識的第一剎那等等。 第二，關於比量，有定義和分類兩種。首先是，依靠正確的所依之相，全新地不欺騙的執著認知是比量的定義。例如，全新地認識聲音無常的比量。 第二，關於分類，有真實的分類、確定量的數量、解釋其他分類方式以及確定量和結果四種。首先，有自性比量、名言比量和信許比量三種，這些的定義也如上所述，加上『全新地不欺騙的執著認知』。

【English Translation】 Firstly, there needs to be a wisdom that desires to measure anew for the first time. This wisdom is different from general wisdom, because general wisdom is like measuring one's own land with one's own standards, it is an established knowledge. Its definition is: for this, it is enough to be consistent in meaning. For example, speculative wisdom is only non-deceptive in a general sense, not absolutely non-deceptive. The omniscient wisdom knows all the different objects of cognition of all the moments before and after in a new and definitive way, therefore it is the only valid cognition. (In the Sautrāntika's view, manifest cognitions must be non-deceptive with respect to their respective manifest objects, but conceptual cognitions, in the aspect of the manifest object, i.e., the universal, appearing as the object, there is not one that is non-deceptive. Therefore, if 'wisdom that is non-deceptive with respect to its own manifest object' is taken as the definition of valid cognition, then all inferential valid cognitions with concepts would also become non-valid cognitions because they are deceptive with respect to their own manifest objects, therefore this is a flawed definition that is not all-pervasive.) Furthermore, if 'wisdom that is newly non-deceptive with respect to its own manifest object' is taken as the definition of valid cognition, then all inferences would become non-valid cognitions, because inferential valid cognition is able to cut off the doubts about the object to be measured, thereby definitively cognizing it. Secondly, regarding the divisions, there are two types: direct perception (pratyakṣa) and inference (anumāna). First, regarding direct perception, there are two aspects: definition and division. The first is the definition of direct perception mentioned above, with the addition of 'wisdom that is newly non-deceptive'. An example of this definition is the first moment of the direct perception of a pot, and so on. Secondly, regarding the divisions, there are four types: sense direct perception (indriya pratyakṣa), mental direct perception (manas pratyakṣa), self-awareness direct perception (svasaṃvedana pratyakṣa), and yogic direct perception (yogī pratyakṣa). As mentioned above, in each of these definitions, respectively add 'wisdom established from the aspect of being newly non-deceptive', 'grasping that is newly non-deceptive', and 'knowledge established from the aspect of being newly non-deceptive'. Examples are the first moment of one's own consciousness, and so on. Secondly, regarding inference, there are two aspects: definition and division. The first is that the defining characteristic of inferential valid cognition is the newly non-deceptive cognitive awareness that relies on a correct basis, the sign. An example is the inference that newly realizes that sound is impermanent. Secondly, regarding the divisions, there are four aspects: the actual divisions, establishing the definite number of valid cognitions, explaining other ways of dividing, and identifying valid cognition and its result. First, there are three types: inference by nature (svabhāva anumāna), inference by fame (prasiddha anumāna), and inference by belief (śraddhā anumāna). The definitions of these are also as mentioned above, with the addition of 'newly non-deceptive cognitive awareness'.

---

ེས་ནི། (མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་རང་མཚན་ཁོ་ན་དང་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ཡུལ་ སྤྱི་མཚན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྫས་གྲུབ་རང་མཚན་པ་ཤ་སྟག་དང་རྗེས་དཔག་གི་ སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་རྫས་མེད་རྟོག་བཏགས་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་པས་དེའི་ཆ་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་ ཁྱབ་པ་དང་རྗེས་དཔག་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་སྤྱི་མཚན་གྱི་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་རྗེས་ཀྱི་གཞལ་བྱའི་སྣང་ཡུལ་ལ་རང་སྤྱི་སོ་སོར་ གྲངས་ངེས་སུ་བཞག་ནི་རེད། མངོན་སུམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་དང་བུམ་མེད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་མཚན་དང་གཉིས་ ཡོད། རྗེས་དཔག་གི་གཞལ་བྱ་ལ་བྱས་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་རང་མཚན་དང་། མ་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ རྟག་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་མཚན་དང་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་མངོན་རྗེས་རེ་རེའི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་སོ་སོའི་ཁྱབ་མེད་པའི་ཆ་ནས་གཞལ་བྱ་ ཙམ་ལ་གཉིས་སུ་གྲངས་མ་ངེས་ནི་རེད། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་གཉིས་ ཀ་མེད་པའང་ཡིན། ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚད་མ་གཏན་མེད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་ཚད་མ་གཉིས་ལས་མང་པོ་འདོད་ པའི་ལོག་རྟོག་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་འདིར་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་གསུངས་ནི་རེད།) གཞལ་བྱ་རང་མཚན་དང་ སྤྱི་མཚན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་ 5-279 མ་གཉིས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲའི་གྲངས་ངེས་ཀྱང་ ཕུང་གསུམ་སེལ་བའང་ཡིན་ཀྱང་གཙོ་བོར་ལོག་རྟོག་སེལ་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་དབྱེ་ཚུལ་གཞན་ལ། རང་ལས་ངེས་དང་། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་གཞལ་བྱའི་དོན་ཡུལ་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ན་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བའི་ འབྲེལ་བ་ལ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ། རང་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་ མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དང་། ཉེ་བའི་ཨུཏྤལ་ ངོ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཨུཏྤལ་འཛིན་པའི་དབང་མངོན་ཚད་མ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་གཞན་ལས་ངེས་ནི། རང་གི་གཞལ་བྱ་ཡུལ་སྟེང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ན། སོགས་ ནས། ངེས་པ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ། གཞན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་ མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཨུཏྤལ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ མངོན་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཨུཏྤལ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་འཛིན་པའི་དབང་ མངོན་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡིད་སྒྲ་ལ་ཆགས་དུས་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་ དབང་མངོན་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་ཡིད་མ་གཏད་དང་། རྒྱང་རིང་པོའི་མེའི་ཁ་དོག

【現代漢語翻譯】 關於這一點，（顯現的對境僅僅是自相，以及推論的對境僅僅是共相的關鍵在於，顯現的對境如瓶子，完全是實有的自相，而推論的對境，總的來說是無實體的假立。因此，從這個角度來看，顯現的對境被自相所遍及，推論的對境被共相所遍及，通過這種方式，顯現和推論的所量對境被分別確定為自相和共相。）顯現的所量有如瓶子的自相，以及如無瓶子的共相這兩種。推論的所量有如以所作性為因，聲音是無常的自相；以及以非所作性為因，虛空是常的共相這兩種。因此，由於顯現和推論各自的所量並不遍及自相和共相，所以僅僅就所量而言，不能確定為兩種。顯現和推論是兩種量，既不是三，也不是非二的三，兩者都不存在。有些外道認為量根本不存在，有些則認為量多於兩種，爲了消除這些邪見，這裡明確說明量是兩種。 將所量自相和共相作為對境的顯現和推論，確定為兩種量，但並非兩種量的所量一定是自相和共相兩種。雖然這種確定也消除了三種情況，但主要是爲了消除邪見。 第三種分類方式：自力決定和它力決定的兩種量。第一種，如果自己的所量在對境上不存在，自身就不會產生的關係，稱為自力引發決定的量，這是自力決定的量的定義。例如，通過推理了知聲音無常的推論量，以及初次認識青蓮花的人，其相續中生起的執取青蓮花的根識現量。 第二種，它力決定是：如果自己的所量在對境上不存在，等等，由他力引發決定的量，這是他力決定的量的定義。例如，不認識青蓮花的人，其相續中生起的執取青蓮花的根識現量。對於這種情況，有如不認識青蓮花的人，其相續中生起的執取青蓮花的根識現量，這是初次生起的現量；以及當意識專注于聲音時，執取色法的根識現量，這是非專注的現量；還有遠處火焰的顏色。

【English Translation】 Regarding this, (the key that the appearing object of direct perception is only the own-character, and the appearing object of inference is only the universal-character lies in the fact that the appearing object of direct perception, like a pot, is entirely substantially established own-character, while the appearing object of inference, generally speaking, is a non-substantial imputation. Therefore, from this perspective, the appearing object of direct perception is pervaded by the own-character, and the appearing object of inference is pervaded by the universal-character. In this way, the objects to be measured by direct perception and inference are separately determined as own-character and universal-character.) The object to be measured by direct perception has two types: the own-character, like a pot, and the universal-character, like the absence of a pot. The object to be measured by inference has two types: the own-character, like sound is impermanent due to being produced; and the universal-character, like space is permanent due to being unproduced. Therefore, since the objects to be measured by each of direct perception and inference do not pervade the own-character and universal-character separately, it cannot be determined that there are only two types of objects to be measured. Direct perception and inference, which take the own-character and universal-character as their objects, are determined to be two types of valid cognition, but it is not the case that the objects to be measured by the two valid cognitions are necessarily the own-character and universal-character. Although this determination also eliminates three possibilities, it is mainly for the purpose of eliminating wrong views. The third way of classifying: two types of valid cognition, self-determining and other-determining. The first, self-determining, is defined as the valid cognition that, if its object to be measured does not exist on the object, the cognition itself will not arise, and this relationship is called self-determining. Examples include the inferential valid cognition that realizes the impermanence of sound, and the sense direct perception that apprehends a blue lotus in the mindstream of a person who recognizes a blue lotus for the first time. The second, other-determining, is defined as the valid cognition that, if its object to be measured does not exist on the object, etc., the determination is brought about by the power of others. Examples include the sense direct perception that apprehends a blue lotus in the mindstream of a person who does not recognize a blue lotus. In this case, there is the first-time direct perception, like the sense direct perception that apprehends a blue lotus in the mindstream of a person who does not recognize a blue lotus; and the non-focused direct perception, like the sense direct perception that apprehends form when the mind is focused on sound; and the color of a distant fire.

---

་མཐོང་བའི་ དབང་མངོན་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཅན་དང་གསུམ་མོ། །ཡང་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ ཆོས་མཆོག་གིས་འཐད་ལྡན་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་དོན་ལ་ཨུཏྤལ་ཡིན་ ཡང་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཁ་དོག་ཙམ་ལས་གང་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དུས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ནི་སྣང་ བ་རང་ལས་ངེས་ཤིང་བདེན་པ་གཞན་ལས་ངེས་པ་དང་། དོན་ལ་ཤ་བ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱང་རིང་ པོ་ནས་ཡལ་འདབ་ཅན་དུ་ངེས་ཀྱང་གང་གི་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དུས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ནི། སྤྱི་ རང་ལས་ངེས་ཤིང་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ངེས་པ་དང་། རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོད་དམར་ཙམ་ངེས་ ཀྱང་མར་མེ་དང་ནོར་བུ་སོགས་གང་གི་འོད་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་དུས་ཀྱི་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ནི། ཡོད་ 5-280 པ་རང་ལས་ངེས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ངེས་པ་དང་གསུམ་མོ། ། བཞི་པ་ཚད་འབྲས་ངོས་བཟུང་བ་ནི་འདི་ལ་མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ཆོད་པའི་འབྲས་ བུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚད་མའི་དངོས་འབྲས་སྟེ། རང་གིས་དངོས་སུ་དྲངས་པའི་ངེས་ ཤེས་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་ནི། ཚད་མའི་བརྒྱུད་འབྲས་སྟེ། ཚད་མས་བླང་དོར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ ལྟར་བྱས་པས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་དེའོ། །དེ་ལས་མ་ཆོད་པའི་ འབྲས་བུ་ལ་ཚད་མ་རང་གིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའི་རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་མ་ཆོད་ པའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་གིས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཆ་ལྟ་བུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་གཉིས་ཡོད། དེ་ལས་ཕྱི་མ་འདི་རྣམ་པར་བཞག་བྱའི་འབྲས་བུ་ བཏགས་པ་བའོ། །(སྤྱིར་ཚད་འབྲས་ཞེས་པ་ལ་མ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་རང་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་བར་གཞན་གང་ གིས་མ་ཆོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དངོས་ཚད་མ་རང་གིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་དང་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་བ་ཚད་མས་ཡུལ་རྟོགས་ ཆ་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་ཡོད། ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བར་གཞན་གྱིས་ཆོད་པ་ཞིག་སྟེ་དེ་ཡང་ཚད་མས་བླང་དོར་བྱས་ པས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་པའང་ཡིན། འདིར་ཚད་འབྲས་གསུམ་གཞན་རིག་རང་ རིག་གིས་རང་ཡུལ་རྟོག་རིག་གི་ཆ་ནས་འཇོག་པ་ལས་ལོག་གི་གསུམ་པ་མེད་པའོ།།) འདི་མངོན་རྗེས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་པ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེ་ལས་མངོན་སུམ་ལ་འབྲས་རྟོགས་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ལུགས་ ནི། གཞན་རིག་རྣམས་ཀྱི་རང་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཆ་དེ། འབྲས་རྟོགས་དང་པོའི་ཚད་འབྲས་ དང་། རང་རིག་གིས་རང་རིག་པའི་ཆ་དེ་འབྲས་རྟོགས་གཉིས་པའི་ཚད་འབྲས་དང་། རྣམ་ འགྲེལ་ལས། དེ་གཉིས་རང་ལུགས་སུ་འཐད་ལྡན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབྲས་རྟོགས་གསུམ་པའི་ ཚད་འབྲས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྗེས་དཔག་ལ་འགྲེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཚད་མིན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། ད

【現代漢語翻譯】 具有如親眼所見之勢的顯現錯亂之識，共有三種。 此外，根據導師法勝在《理聚》中所說，也有三種。即，雖然實際上是烏 উৎপল（utpala，睡蓮），但從遠處看只能看到顏色，對其為何物產生懷疑時的眼識，是從顯現本身確定，而非從其他真實事物確定；實際上是ཤ་བ།（shaba，鹿），但從遠處看確定為有樹葉，對其屬於何物產生懷疑時的眼識，是從共相本身確定，而非從其他差別確定；從遠處只能確定是紅色光芒，但對其是燈火還是寶珠等的光芒產生懷疑時的眼識，是從存在本身確定，而非從自性的共相和差別確定，共有三種。 第四，確定量果，分為未決之果和已決之果兩種。第一種是量的直接果，如由量直接產生的定解。第二種是量的間接果，即通過量了知取捨后，依此而行，所獲得的暫時和究竟之果。其中，未決之果又分為兩種：一種是由量本身產生的定解，如從自身產生不同於自身的未決之果；另一種是由量認識對境的部分，如成為自身自性的未決之果。後者被稱為施設之果。 （一般來說，量果指的是未決之果，即因和果之間沒有被其他事物決定的情況，包括由量本身直接產生的定解，以及量認識對境的部分。已決之果指的是因和果之間被其他事物決定的情況，即通過量進行取捨后獲得的究竟之果，這也是果的特徵。這裡，量果的三種分類，是從他識、自識認識各自對境的角度來安立的，除此之外沒有第三種情況。） 這兩種情況是就現量和比量而言的。其中，對於現量，施加果、證、量的術語方式是：他識認識各自對境的部分，是果證第一的量果；自識認識自身的部分，是果證第二的量果；在《釋量論》中，爲了將這兩者確立為自宗的合理性，施加了果證第三的量果的術語。比量也依此類推。 第二，非量，分為定義和分類兩種。

【English Translation】 There are three types of perceptual consciousness that have the appearance of seeming to see directly, but are actually mistaken. Furthermore, according to what Acharya Dharmottara said in 'Valid Cognition', there are three types. That is, although it is actually an উৎপল (utpala, utpala, lotus), the eye consciousness when one doubts what it is from a distance, only seeing the color, is determined by the appearance itself, not by another truth; although it is actually a ཤ་བ། (shaba, shaba, deer), the eye consciousness when one doubts what it is from a distance, being certain that it has leaves, is determined by the generality itself, not by another particular; the eye consciousness when one is certain of only a red light from a distance, but doubts whether it is the light of a butter lamp or a jewel, is determined by the existence itself, not by the generality and particularity of its own nature, there are three. Fourth, identifying the result of valid cognition, there are two types: undetermined result and determined result. The first is the direct result of valid cognition, such as the certainty directly produced by oneself. The second is the indirect result of valid cognition, that is, based on the valid cognition knowing what to accept and reject, doing so results in temporary and ultimate results. Of these, the undetermined result has two types: the undetermined result that is different from oneself, such as the certainty produced by valid cognition itself; and the undetermined result that has become one's own nature, such as the aspect of oneself realizing the object. The latter is called the imputed result. (In general, the result of valid cognition refers to the undetermined result, which means that there is nothing else between the cause and the result that determines it. There are two types: the certainty directly produced by valid cognition itself, and the aspect of valid cognition realizing the object. The determined result refers to something that determines the cause and the result, that is, the ultimate result obtained by accepting and rejecting through valid cognition, which is also the characteristic of the result. Here, the three divisions of the result of valid cognition are established from the perspective of other-awareness and self-awareness realizing their respective objects, and there is no third case.) These two cases are based on perception and inference. Among them, the way to apply the terms result, realization, and valid cognition to perception is: the aspect of other-awareness realizing its own object is the result of the first realization and the result of valid cognition; the aspect of self-awareness realizing itself is the result of the second realization and the result of valid cognition; in the 'Commentary on Valid Cognition', the term result of the third realization and the result of valid cognition is applied only to establish these two as valid in one's own system. Inference is similar to this. Second, non-valid cognition, divided into definition and classification.

---

ང་པོ་ནི། གསར་དུ་མི་ 5-281 བསླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་རིག་པ། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ རྟོགས་པའི་དཔྱད་ཤེས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དཔྱད་ཤེས། ཡིད་དཔྱོད། སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་བློ། ཐེ་ཚོམ། ལོག་ ཤེས་དང་ལྔ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། ལུགས་དེའི་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་ གཉིས་ལས། དང་པོ་ཚད་མ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་འཛིན་ སྟངསཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་དབང་ མངོན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དོ། །(དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པ་ནི། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་འཇོག་མཁན་གྱི་སྣང་ཙམ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཐུགས་བློ་ རྒྱས་པས་སྤྱིར་ཚད་མ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཅིང་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ནི་རང་གི་སྣང་ཡུལ་བདེན་སྣང་དོན་ སྤྱི་དོན་སྣང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་ཆ་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་དང་རང་སྣང་གི་ཚུལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཆོག་པའོ།།) འདི་ སང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ ཡུལ་མི་བསླུ་བ་ནི་སྣང་ཙམ་གྱི་མི་བསླུ་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་ཡང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་བཞེད་པས་ཚད་མ་རྣམས་ ཀྱང་རང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ རྣམས་ནི་མི་བསླུ་བའི་བདེན་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་འཇོག་པ་མ་གཏོགས་གསར་རྟོགས་ཡིན་སྣང་ མི་འཆར་བ་ལྟར་ཡིན་པར་བཞེད། བུམ་འཛིན་དབང་མངོན་ལྟ་བུ་སྣང་ཡུལ་འཛིན་སྟངས་ ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་ལ་འཁྲུལ་ཆ་ཡོད་ཀྱང་དེ་སྤྱིར་འཛིན་སྟངས་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ཆོག སྒྲ་ མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ཀྱང་དེས་ངོ་ཙམ་ལ་འཁྲུལ་ཆ་མི་ ཞུགས་ཚུལ་སོགས་འོག་མ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དོ། །ཡང་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མི་བསླུ་ 5-282 བས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གཞལ་བྱ་རེ་ལ་མི་ བསླུ་བའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཚུལ་ཡོད་པས་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཚད་མར་ཐལ་བའོ། །དེ་ ཡང་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མར་འདོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ སོ། །འདིའི་ཚད་མའི་སྐད་དོད་ཀྱི་པྲ་ཡང་རབ་ལ་བྱེད་པས་ཡུལ་རབ་ཏུ་འཇལ་བ་ལ་ཚད་ མར་བཞེད་ཀྱི་གསར་རྟོགས་མི་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ཡུལ་མངོན་ལྐོག་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཅན་མངོན་རྗེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། སྒྲ་བཤད། དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། མངོ

【現代漢語翻譯】 第五品： 新穎不欺騙的知識，是衡量知識的標準。例如，通過分析認識到聲音是無常的。 第二，分類包括：分析性知識、推理性知識、對顯現不確定的心、懷疑和錯誤的知識，共有五種。 第二，關於隨理派（Prāsaṅgika）的這兩個方面的區別： 在那個學派的衡量（Pramāṇa）和非衡量（Apramāṇa）中，首先是衡量（Pramāṇa），包括定義和分類兩個方面。首先是定義：對自己的認知對像不欺騙的知識，是衡量的定義。例如，認知瓶子的感官顯現，無論是前一剎那還是后一剎那。（應成派認為，不經觀察，隨順世俗的喜好而建立宗派，只是假名安立，但對輪迴涅槃的道理卻非常精通。一般來說，只要不欺騙就可以稱為量，而像認識聲音是無常的分別念，雖然在顯現上，由於有真實現象、總相、意義現象等方面的錯覺，但只要在無常的方面，以及自己的顯現方式上不欺騙，就可以是量。） 由於這個學派認為一切法都沒有自性，所以所謂的不欺騙只是顯現上的不欺騙。而且，除了聖者的等持之外，其他眾生的知識都被認為是錯覺，因此，所有的衡量也只是在各自的認知方式上不欺騙。而且，在世間，衡量只是在不欺騙的真實性方面安立，而不是像新發現那樣顯現。 例如，認知瓶子的感官顯現，雖然在顯現對像和認知方式上都有錯覺，但總體上不欺騙認知方式。認識聲音是無常的后得智，雖然在顯現對像上有錯覺，但對聲音的本質沒有錯覺。這些與下文所說的不同。如果對自己的衡量對像不欺騙就是衡量，那麼所有具有二取顯現的知識，都對自己的衡量對像不欺騙，因此都是現量，這太過分了。這是因為，凡是具有二取顯現的知識，都認為對自己的顯現是衡量。 這裡的衡量（Pramāṇa）的梵文是『Pra』，意思是『極好地』，所以認為極好地衡量對象就是衡量，不需要是新發現。 第二，分類包括：從對象是隱蔽還是明顯來分，有現量和比量兩種。首先是現量，包括定義、詞源解釋和分類三個方面。首先是定義：對自己的認知對象的衡量對象，即明顯的對象不欺騙的知識，是現量的定義。

【English Translation】 Fifth Section: New, non-deceptive knowledge is the definition of valid cognition. An example is the analytical knowledge that realizes sound is impermanent. Secondly, the divisions include: analytical knowledge, inferential knowledge, minds uncertain about appearances, doubt, and mistaken knowledge, totaling five. Second, regarding the distinction between these two aspects of the Prāsaṅgika: Within the valid and invalid cognitions of that system, first is valid cognition, which includes both a definition and divisions. First, the definition: knowledge that does not deceive with respect to its object of apprehension is the definition of valid cognition. An example is the sensory manifestation of apprehending a vase, whether it is the previous or subsequent moment. (The Prāsaṅgika school holds that tenets are established in accordance with the worldly pleasures of those who have not investigated, and that mere names are assigned. However, they are very knowledgeable about the principles of cyclic existence and nirvana. Generally, it is sufficient for a valid cognition to be non-deceptive, and a conceptualization such as the realization that sound is impermanent, although there may be errors in terms of its appearance, such as true appearance, general characteristics, and meaningful appearance, it can still be valid as long as it is non-deceptive in terms of impermanence and its own appearance.) Since this school holds that all phenomena lack inherent existence, the so-called non-deception is merely non-deception in appearance. Moreover, since all sentient beings' knowledge, except for the meditative equipoise of the noble ones, is considered to be erroneous, all valid cognitions are non-deceptive only in their respective modes of apprehension. Furthermore, in the world, valid cognitions are established only in terms of their non-deceptive truth, and do not appear as if they were newly discovered. For example, the sensory manifestation of apprehending a vase, although there are errors in both the object of appearance and the mode of apprehension, it can still be non-deceptive in general in the mode of apprehension. The subsequent cognition that realizes sound is impermanent, although there are errors in the object of appearance, does not involve errors in the mere essence. These differ from the following ones. If being non-deceptive with respect to one's object of measurement makes it a valid cognition, then all knowledge with dualistic appearance is a valid cognition that is non-deceptive with respect to its object of measurement, which is too far-reaching. This is because all knowledge with dualistic appearance is considered valid with respect to its own appearance. The Sanskrit word for valid cognition here is 'Pra,' which means 'excellently,' so they consider excellently measuring the object to be valid cognition, and it does not need to be a new discovery. Second, the divisions include: from the perspective of whether the object is hidden or manifest, there are two types of cognizers: direct perception and inference. First, direct perception includes three aspects: definition, etymological explanation, and divisions. First, the definition: knowledge that does not deceive with respect to the object of measurement of its own object of apprehension, that is, the manifest object, is the definition of direct perception.

---

ན་སུམ་ཚད་མའི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་། དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ འཇིག་རྟེན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀ་བུམ་སོགས་མངོན་གྱུར་རྣམས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ རྟོགས་མི་དགོས་པར་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའམ་དེ་མིན་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ སོགས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་ཡང་འདྲ་དོན་ལ་བློ་རང་གི་འཛིན་སྟངས་སུ་ཡུལ་དེ་དག་ བཟུང་ནས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ མངོན་སུམ་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་གཉིས་མི་འདྲ་སྟེ། སྔ་མ་ ཡུལ་དེ་མངོན་སུམ་ཡིན་མིན་གང་ཡིན་ཀྱང་བློ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་བློ་དེ་ལ་ མངོན་སུམ་ཡིན་པས་མི་ཆོག་པར་དེ་སྤྱིར་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་ལ་གོ་བའི་ཕྱིར། དེས་ ལྐོག་གྱུར་འགྲེས། གཉིས་པ་སྒྲ་བཤད་ནི། (རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས། མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་ པ་ལ་གཙོ་བོར་གོ་ཞིང་ཡུལ་ནི་སྔ་མ་དེའི་ཆ་ནས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་ལུགས་ལྟར་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་དངོས་ཡུལ་བཏགས་ པ་བར་འདོད་ཀྱང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་ནི་ཐ་སྙད་རང་དགའི་སྣང་ཚུལ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་ཡུལ་མངོན་གྱུར་ལྷང་ངེར་ཡོད་ 5-283 པ་དེ་ཀ་ལ་གཙོ་བོར་སྣང་བས་སྣང་ཚུལ་དེ་ཕྱོགས་ནས་ཡུལ་མངོན་སུམ་དངོས་དང་། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་ དེའི་ཆ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་པས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་བཏགས་པ་བར་བཞེད་པ་ཡིན་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་དག་གི་འདོད་ པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་དགོངས་མི་འདྲའོ།།) རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དེ་མངོན་ སུམ་དངོས་དང་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་བཏགས་པ་བར་འདོད་ཀྱང་འདིར་ནི་དབང་པོ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བརྗོད་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པར་བཞེད་དོ། ། གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབང་མངོན། ཡིད་མངོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་དངོས་སུ་ བརྟེན་ཅིང་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། དབང་མངོན་ ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཟུགས་འཛིན་ནས་རེག་འཛིན་གྱི་བར་ལྔ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་ རང་གི་མཚན་ཉིད་སྐབས་གོང་ལྟར་ལ་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ ཞེས་སོགས་སྦྱར་བས་ཤེས། (དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ། གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་ཡུལ་གང་ བཟུང་བའི་སྐབས་སུ་དེ་ལུགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་རེ་མི་འབྱུང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་དེ་འདྲ་ལ་གང་གི་སྣང་བ་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ཞེས་ཟེར་ བ་ཡིན་ཕྱིར་སྣང་ཆ་དེ་ནི་བློ་རང་ལ་ཆེས

【現代漢語翻譯】 現量（梵文：Pratyakṣa）的定義：例如，直接感知瓶子的眼識，以及由此產生的確定認知。在這裡，對於世俗凡夫來說，柱子、瓶子等顯現的事物，不需要依靠推理來理解，而是通過經驗的力量來理解；或者，對於解脫道的修行者來說，無論以何種方式理解法，都必須能夠將這些事物作為自己認知的對象來把握並理解。自己認知方式的對象是現量，而成為其對象的所量現量，這兩者是不同的。前者是指，無論對象是否是現量，對於這個認知來說都是現量；而後者則不僅對於這個認知來說是現量，而且通常也必須是現量。這排除了隱蔽的事物。 第二，詞源解釋：（自續派及以下宗派認為，『現量』主要是指使對像顯現的具有對象的意識，而對像只是從前者（意識）的角度來安立的，因此，按照這種觀點，意識是真實的現量，對象是假立的現量。但是，中觀應成派認為，『現量』是指在名言層面自發顯現的現象，主要是指顯現的、清晰存在的對象，因此，從顯現的角度來說，對象是真實的現量，而使對像顯現的意識則是從對象的角度來安立為現量的，因此是假立的現量。』因此，較低宗派的觀點與應成派的觀點是不同的。）自續派及以下宗派認為，具有對象的意識是真實的現量，而其對象是假立的現量，但在這裡，『現量』指的是朝向感官顯現的對象，因此與上述觀點相反。 第三，分類：分為根現量和意現量兩種。首先，根現量分為定義和分類兩種。首先是定義：直接依賴於作為其自主因的物質性根，並且對於自己認知方式的對象是無欺騙性的意識，這是根現量的定義。例如，直接感知瓶子的眼識。 第二是分類：有從色識到觸識五種，各自的定義如前所述，加上『自己認知方式的對象是色處』等即可理解。（中觀應成派的觀點是，如果是有二取顯現的意識，那麼在把握其對像時，必然會產生相應的顯現，因此，這種顯現被稱為『……的顯現』，所以，顯現的方面對於意識來說是非常重要的。）

【English Translation】 Definition of Direct Perception (Pratyakṣa): For example, the eye consciousness directly perceiving a vase, and the subsequent definitive cognition arising from it. Here, for ordinary beings, manifest phenomena such as pillars and vases do not need to be understood through inference; they are understood through the power of experience. Alternatively, for practitioners on the path to liberation, whatever way they understand the Dharma, they must be able to grasp these phenomena as objects of their own cognition and understand them accordingly. The object of one's own mode of apprehension is direct perception, and the directly perceived object that becomes its object are two different things. The former refers to the fact that whether the object is directly perceived or not, it is directly perceived for that consciousness; while the latter not only needs to be directly perceived for that consciousness, but also needs to be generally directly perceived. This excludes hidden phenomena. Second, etymological explanation: (The Svātantrika school and below consider 'direct perception' primarily as the consciousness that makes the object manifest, and the object is merely posited from the perspective of the former (consciousness). Therefore, according to this view, consciousness is the real direct perception, and the object is the imputed direct perception. However, the Prāsaṅgika Madhyamaka school considers 'direct perception' as the spontaneous appearance of phenomena on the conventional level, mainly referring to the manifest and clearly existing object. Therefore, from the perspective of appearance, the object is the real direct perception, and the consciousness that makes the object manifest is posited as direct perception from the perspective of the object, thus it is the imputed direct perception.' Therefore, the views of the lower schools differ from the views of the Prāsaṅgika school.) The Svātantrika school and below consider the consciousness with an object as the real direct perception, and its object as the imputed direct perception, but here, 'direct perception' refers to the object that is directed towards the senses, thus the view is contrary to the above. Third, classification: It is divided into sense direct perception and mental direct perception. First, sense direct perception is divided into definition and classification. First is the definition: a consciousness that directly relies on the material sense organ as its dominant condition and is non-deceptive with respect to the object of its own mode of apprehension. This is the definition of sense direct perception. For example, the eye consciousness directly perceiving a vase. Second is the classification: There are five types from form consciousness to tactile consciousness. The respective definitions are as mentioned above, adding 'the object of one's own mode of apprehension is the form aggregate,' etc., can be understood. (The view of the Prāsaṅgika Madhyamaka school is that if it is a consciousness with dualistic appearance, then when grasping its object, a corresponding appearance will inevitably occur. Therefore, this appearance is called 'the appearance of...', so the aspect of appearance is very important for consciousness.)

---

་གསལ་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལུགས་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་ནམ་དུ་ཡང་སྣང་ཚུལ་རང་ག་དེ་ཙམ་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཚུལ་དེའི་སྒོ་ནས་ གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཚད་མ་ཤ་སྟག་དང་འཛིན་སྟངས་ལ་ཡང་དག་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད།) ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་རྙེད་ཚུལ་ཀྱང་ལུགས་འདིར་སྣང་བ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ རྙེད་ལུགས་འདྲ་མིན་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོར་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་རྙེད་ཚུལ་ལ་གོ་བའོ། ། གཉིས་པ་ཡིད་མངོན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་ རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ 5-284 ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། ཡིད་མངོན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཞན་སེམས་ཤེས་ པའི་མངོན་ཤེས་ལྟ་བུའི་རྟོག་མེད་ཡིད་མངོན་ཚད་མ་དང་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་ པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའི་རྟོག་བཅས་ཡིད་མངོན་ཚད་མ་དང་གཉིས་ཡོད། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ་དབང་ཡིད་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་ དང་། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བདག་རྐྱེན་ཡིད་དབང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་གསུམ་ དུ་དབྱེ་བའི་ཡིད་མངོན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་ པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབང་ཤེས་ལྔས་དྲངས་པའི་ཡུལ་ལྔའི་རྣམ་ཅན་གྱི་ཡིད་མངོན་ དང་། ནང་གི་བདེ་སོགས་མྱོང་བའི་ཡིད་མངོན་དང་། ང་དང་ང་ཡི་བ་འཛིན་པའི་བློས་དྲངས་ པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡིད་མངོན་དང་། དེ་མ་ཐག་དང་ཚེ་ རབས་སྔ་མ་སོགས་དྲན་པ་ལྟ་བུའི་འདས་པ་དྲན་པའི་ཡིད་མངོན་དང་བཞི་ཡོད། (དབུ་མ་ཐལ་ འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཡིད་མངོན་གྱི་བདག་རྐྱེན་ནི་ངེས་ཤེས་དེ་ཉིད་ ཀྱི་སྔ་ལོག་གི་མིག་ཤེས་དེ་ཡིན་པ་བཞིན་གཞན་ལ་འགྲེས། དེ་ལུགས་བཞིན་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་སོགས་ཆེས་མངོན་གསལ་གྱི་ སྣང་བ་དང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ངར་སྣང་བ་དང་། ང་དེ་ཁྱད་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་སྣང་བ་སོགས་ལུགས་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་འཇོག་པ་ ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ནང་ཡིད་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གཏོགས་པའོ།།) གཉིས་པ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ གི་བདག་རྐྱེན་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་བཞིའི་ཁྱད་ཆོས་སམ་བདག་མེད་ ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་

【現代漢語翻譯】 從顯現的清晰度方面來說，自己的顯現可以是現量，因為任何時候，顯現的方式本身都不會是不真實的。因此，從這種方式來說，所有具有二取顯現的心識，對於各自的顯現來說，都是現量，並且在執取方式上也有正確與否的各種情況。 各種心識獲得對境的方式，按照這種觀點，是通過顯現和執取的方式來獲得的，雖然獲得的方式多種多樣，但主要是通過執取的方式來理解。 第二，意現量。分為定義和分類兩部分。第一部分是：依靠自己的增上緣——僅僅是意根，對於自己執取方式的對境，即現量所量，不欺騙的意識，是意現量的定義。例如，他心通的現識等無分別意現量，以及由執取瓶子的眼識所引發的現量等有分別意現量。 第二部分是分類，分為根意現量和瑜伽現量兩種。第一種，分為定義和分類兩部分。第一部分是：依靠某個意根作為增上緣，但不依賴止觀雙運，對於自己執取方式的身體的所量，即現量，不欺騙的意識，是分為三種的意現量的定義。例如，由執取瓶子的眼識所引發的現量。 第二部分是分類：由五根識所引發的具有五境相的意現量；以及體驗內在的快樂等的意現量；以及由執取『我』和『我的』的心識所引發的現量等，是法處所攝的意現量；以及回憶起前一剎那和前世等的意現量。共有四種。（中觀應成派的觀點認為，由執取色法的眼識所引發的現量，其增上緣是該現量之前的眼識。同樣，對於心的苦樂等非常清晰的顯現，以及自續的我執顯現，以及我顯現為具有各種特徵等等，在這種觀點中都認為是現量，並且屬於內意現量。） 第二，瑜伽現量。分為定義和分類兩部分。第一部分是：依靠自己的增上緣——止觀雙運，現量證悟四諦的特徵或粗細無我。

【English Translation】 From the perspective of the clarity of appearance, one's own appearance can be a direct perception (mngon sum, pratyakṣa, direct perception), because at no time is the way things appear itself not non-deceptive. Therefore, in this way, all minds with dualistic appearances are direct perceptions with respect to their own appearances, and there are various cases of correctness and incorrectness in the way they grasp. The way various consciousnesses obtain objects, according to this view, is through appearance and grasping. Although there are various ways of obtaining, it is mainly understood through the way of grasping. Second, mental direct perception (yid mngon, mānasapratyakṣa, mental direct perception). It is divided into definition and classification. The first part is: the consciousness that relies on its own dominant condition—merely the mental faculty (yid dbang, mana-indriya, mental faculty), and is not deceptive with respect to the object of its own grasping, which is a directly perceived object, is the definition of mental direct perception. For example, the non-conceptual mental direct perception such as the direct consciousness of others' minds, and the conceptual mental direct perception such as the direct perception caused by the eye consciousness grasping a vase. The second part is classification, divided into sense-mental direct perception and yogic direct perception. The first one is divided into definition and classification. The first part is: the consciousness that relies on a certain mental faculty as its dominant condition, but does not rely on the union of tranquility and insight (zhi lhag zung 'brel, śamatha-vipaśyanā-yuganaddha, union of tranquility and insight), and is not deceptive with respect to the object of its own grasping, which is a directly perceived object of the body, is the definition of the mental direct perception divided into three. For example, the direct perception caused by the eye consciousness grasping a vase. The second part is classification: the mental direct perception with the aspects of the five objects caused by the five sense consciousnesses; and the mental direct perception that experiences inner happiness, etc.; and the mental direct perception that is the object of the dharma-dhātu (chos kyi skye mched, dharma-āyatana, dharma-sphere), such as the direct perception caused by the mind grasping 'I' and 'mine'; and the mental direct perception that remembers the past, such as remembering the previous moment and previous lives, etc. There are four types. (The view of the Prāsaṅgika Madhyamaka (dbu ma thal 'gyur pa, prāsaṅgika-madhyamaka, consequentialist Madhyamaka) is that the dominant condition of the mental direct perception caused by the eye consciousness grasping form is the eye consciousness prior to that direct perception. Similarly, the very clear appearance of mental pleasure and pain, etc., and the appearance of self-grasping in one's own continuum, and the appearance of 'I' as having various characteristics, etc., are considered direct perceptions in this view, and belong to the inner mental consciousness direct perception.) Second, yogic direct perception (rnal 'byor mngon sum, yogi-pratyakṣa, yogic direct perception). It is divided into definition and classification. The first part is: the direct perception that directly realizes the characteristics of the Four Noble Truths (bden bzhi, catvāri āryasatyāni, four noble truths) or the subtle and coarse selflessness (bdag med, anātman, selflessness), relying on its own dominant condition—the union of tranquility and insight.

---

དེ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་ 5-285 སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་མངོན་སུམ་ དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་རྟོག་བྲལ་ལོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ བཅུ་དྲུག གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ ཤེས་གཉིས་རེའོ། ། གཉིས་པ་རྗེས་དཔག་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟགས་བསྒྲུབ་ བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལྐོག་ གྱུར་བ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ། རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བྱས་རྟགས་ ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ཕྱི་རྒོལ་དབང་རྣོན་ལ་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་ དང་། དབང་རྟུལ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་དཔག་གཉིས་དང་། རང་གི་རིགས་པས་བསམ་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བའི་རྗེས་དཔག་དང་། གཞན་གྱི་ངག་ལས་ཐོས་ བྱུང་གི་རྗེས་དཔག་གཉིས་དང་། ཡང་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་སོགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལས་ཕྱི་མ་ལ། དངོས་སྟོབས། ཡིད་ཆེས། དཔེ་ཉེར་འཇལ་རྗེས་དཔག་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འཛིན་ སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱའི་གནས་གཉིས་པ་འཇལ་བའི་རྗེས་དཔག་དང་། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ་མི་བསླུ་ བའི་རྗེས་དཔག་དང་།གསུམ་པ་ནི། འདྲ་བའམ་དེས་རྟོགས་ཟིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་ བརྟེན་ནས་རང་ལ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དོན་དེ་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དེའོ། །འདི་གསུམ་གྱི་མཚན་གཞི་ཡང་རིམ་པར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་བདེན་མེད་དུ་ 5-286 རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་། དཔྱད་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་ལུང་གི་རྟགས་ཀྱིས་སྦྱིན་བའི་ ལོངས་སྤྱོད་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ་ཞེས་པའི་ལུང་དེ་རང་གི་བསྟན་བྱའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བའི་རྟོགས་ པས་རྗེས་དཔག་དང་། མྱུ་གུ་ནི་མི་བདེན་པ་ལ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་སྙམ་ པ་དང་། བ་མེན་ནི་བ་གླང་དང་འདྲ་སྙམ་པའི་རྗེས་དཔག་ལྟ་བུའོ། །ལུགས་འདིར་ཤེར་མདོ་ ལྟ་བུའི་རང་གི་བསྟན་དོན་ལ་མི་བསླུ་བའི་ལུང་ཚད་མ་དང་། སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་མི་བསླུ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་དང་། བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་མི་བསླུ་བའི་བྱེད་པ་ ཚད་མ་སོགས་བཞེད་ཀྱང་ཚད་མ་དངོས་ནི་གོང་ལྟར་རོ། །(རང་གིས་དམ་བཅའ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་ པས་གཞན་ལ་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཆ་ནས་བཞག་པའི་ངག་དེ་རྟགས་སྦྱོར་རེད། དེ་ཡང་སྒྲ་ཆོས

【現代漢語翻譯】 那麼，瑜伽現觀的體性：以自性成立的諸法為空性，如現量證悟的智慧。這是離戲論的。 第二，分類：現量證悟十六諦相的十六種智慧；現量證悟人法二無我的粗細兩種智慧。 第二，比量：分為體性和分類兩種。第一，體性：不欺騙能立因與所立宗之間的關係，並真實依賴於此，對於自所執持的對境之可量度隱蔽事物不欺騙的智慧，是比量 प्रमाण (pramāṇa，量)的體性。例如，通過煙的因相，推知聲音是無常的比量。 第二，分類：對於外道辯論中的敏銳者，僅依賴於過失推理的比量；對於遲鈍者，依賴於具足三相之因的比量。以及，以自己的理智思維產生的比量；從他人之語聽聞而產生的比量。又分為事物自性比量等三種。其中後者分為：事物自性比量、可信比量、譬喻比量三種。第一，不欺騙能立因與所立宗之間的關係，並真實依賴於此，對於自所執持的對境之可量度之第二種狀態進行衡量之比量。 第二，對於自所執持的對境之可量度之極隱蔽事物不欺騙的比量。第三，依賴於相似或已由其證悟之正確理由，從而證悟自所隱蔽之義與彼譬喻相似的比量。這三種的例子依次為：以緣起之因相證悟苗芽無自性的比量；以三觀察清凈之聖言的因相，『佈施之享受，以戒得安樂』之聖言，對於其所詮釋之義不欺騙的證悟之比量；以及，苗芽非真，猶如鏡中之影像；牛糞猶如牛糞之比量。此宗認為，如《般若經》般對於自所詮釋之義不欺騙的聖言量 प्रमाण (pramāṇa，量)，如本師般對於佛法之實相開示不欺騙的士夫量 प्रमाण (pramāṇa，量)，以及，行為、作用、事業三者不欺騙的行為量 प्रमाण (pramāṇa，量)等，雖然如此主張，但真正的量 प्रमाण (pramāṇa，量)如上所述。（自己以欲成立所立宗之意樂，而將因、法、義三者真實施加於他人的語言，即是因之施設。即聲音是法。）

【English Translation】 Then, the nature of Yoga direct perception: the wisdom that directly realizes that all phenomena that are established by their own nature are empty, like the wisdom that directly realizes emptiness. This is free from conceptual elaboration. Second, the divisions: the sixteen wisdoms that directly realize the sixteen aspects of the four noble truths; the two wisdoms that directly realize the gross and subtle aspects of the selflessness of persons and phenomena. Second, inference: divided into nature and divisions. First, the nature: the knowledge that does not deceive the relationship between the sign and what is to be proven, and truly relies on this, and does not deceive the measurable hidden objects of its own apprehension, is the nature of valid inference प्रमाण (pramāṇa, measure). For example, inferring the impermanence of sound through the sign of smoke. Second, the divisions: for the sharp-witted in external debates, inference based solely on fallacy; for the dull-witted, inference based on a sign that possesses the three characteristics. And, inference arising from one's own reasoning and contemplation; inference arising from hearing from the words of others. Also divided into three types, such as inference based on the nature of things. Among the latter, there are three: inference based on the nature of things, reliable inference, and analogical inference. First, inference that does not deceive the relationship between the sign and what is to be proven, and truly relies on this, and measures the second state of the measurable object of its own apprehension. Second, inference that does not deceive the extremely hidden object of its own apprehension. Third, inference that relies on similarity or the correct reason that has already been realized by it, and thereby realizes that the meaning hidden from oneself is similar to that analogy. The examples of these three in order are: inference that realizes that sprouts are without self-nature through the sign of dependent origination; the words of the scriptures purified by the three examinations, 'the enjoyment of generosity, happiness through ethics,' the inference that the words do not deceive the meaning they explain; and, sprouts are not true, like the image in a mirror; cow dung is like cow dung. This school believes that valid scriptures प्रमाण (pramāṇa, measure) like the Prajnaparamita Sutra do not deceive the meaning they explain, valid persons प्रमाण (pramāṇa, measure) like the Teacher do not deceive in showing the nature of Dharma, and valid actions प्रमाण (pramāṇa, measure) do not deceive in the three actions of behavior, action, and business, etc., although they assert this, the real measure प्रमाण (pramāṇa, measure) is as described above. (The speech that one applies the three aspects of sign, property, and meaning to others with the intention of establishing one's own proposition is the application of the sign. That is, sound is a property.)

---

་ཅན། མི་ རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ལ་མི་འདོད་པའི་ཐལ་བ་འཕང་བའི་ཐལ་རྟགས་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཆ་ནས་ བཞག་པའི་ངག་དེ། ཐལ་འགྱུར་རེད། དེ་ཡང་སྒྲ་ཆོས་ཅན། མ་བྱས་པར་ཐལ། རྟག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་རེད། ཐལ་འགྱུར་ པའི་ལུགས་ལ་ཕྱི་རྒོལ་དབང་རྣོན་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་ཐབས་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་དང་དབང་རྟུལ་ལ་ཐལ་འགྱུར་རྟགས་སྦྱོར་གཉིས་ ཀ་དགོས། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་ལ། རྟགས་སྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའང་སྣང་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་དགོས་ཤིང་། བུམ་ འཛིན་ཚད་མ་ལྟ་བུ་ནི་བུམ་པ་བཟུང་བའི་བྱ་བ་དང་། བྱ་བའི་ལས་བུམ་པ་དང་། བུམ་འཛིན་གྱི་བྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་སྣང་ཙམ་ མི་བསླུ་བ་དང་། བུམ་འཛིན་གྱི་བློས་བུམ་པ་བཟུང་བའི་དུས་སུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཉིས་སྣང་ཡོད་སྟབས་བུམ་པ་ཡུལ་དུ་ཡོད་ པ་དང་རང་ཉིད་ཡུལ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་བུམ་འཛིན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ བློ་རང་གིས་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། བློ་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཕྱི་མས་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་མྱོང་ གྲུབ་ལྟར་ཡང་གོ་བ་ལེན་ཤེས་དགོས།) འདིར་རང་རིག་མི་བཞེད་པས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ངེས་ མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོར་མ་བརྟགས་རང་ག་བར་ སྣང་ལུགས་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ ནས་རང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་ཆོག་པ་དང་། དེ་མ་ཟད་རང་གིས་དྲངས་པའི་ཡིད་མངོན་ཚད་མས་ 5-287 ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཁོང་གི་རང་ལུགས་སོ། །གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ ན་རང་ཉིད་ཡོད་པ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་མི་དགོས། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ནི་སྤྲོས་པ་ ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ ཡོད་པ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མི་རྟོགས་པ་ནི་སློབ་འཕགས་ལ་ཡིན་གྱི་སངས་ འཕགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་གཟིགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པ་ཚད་མིན་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་བདེན་འཛིན་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ལྔ་པ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། རྟོགས་པའི་བློ་དང་མ་རྟོགས་པའི་བློ་བཤད་ པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བློ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཆོས་དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་དེ། བློ་དེས་ཆོས་དེ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བུམ་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་བློའི་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པའི་ མཚན་ཉིད། གོང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་འདྲེན་ནུས་པའི་རིག་པ་ཞེས་སྦྱར་ན་རྟོགས་པའི་ བློའི་མཚན་ཉིད་ལ་འགྲོ་ཚུལ་

【現代漢語翻譯】 例如，'有聲，無常，因為是造作的'。這種陳述方式，實際上是將對方不接受的後果直接推給對方的推論，被稱為'歸謬論證'。例如，'聲音，有聲，應是未造作的，因為是常'。在歸謬論證的體系中，對於智慧敏銳的辯論者，只需使用歸謬論證即可使其領悟；而對於智慧遲鈍的辯論者，則需要歸謬論證和三相推理兩者。在歸謬論證的體系中，作為理由的'相'，也需要具備不混淆所立宗（要證明的法）的表象，需要滿足相似的'三相'。例如，取瓶的正量（ प्रमाण ，pramāṇa，有效認知）就像是取瓶的動作，動作的對象是瓶子，取瓶的能作者。這三者在表象上不會互相欺騙。當取瓶的意識取瓶子時，由於存在境和有境的二元顯現，因此在取瓶的意識本身看來，瓶子作為境存在，而自身作為有境存在，境和有境以不同的方式顯現，從而從意識本身的角度理解了意識自己。並且，由該意識引導的後續的決斷識，也如實地理解了之前的境和有境，就像已經體驗過一樣，也需要理解這一點。）這裡因為不承認自證，所以無法確定有有境的意識，沒有這個過失。因為對於世俗的與生俱來的意識而言，在未經分析的自然狀態下，就像顯現的方式一樣，這些意識可以自己理解自己的存在，境和有境以不同的方式顯現，並且也可以通過自己引導的意現量來理解。這是他們的自宗觀點。如果是有二元顯現的意識，即使理解了自己的存在，也不一定需要理解它。對於聖者的等持而言，由於是遠離一切戲論的智慧，因此不會以境和有境不同的方式顯現來理解自己的存在等任何世俗的法，這是對於學道聖者而言的；而對於佛陀的智慧而言，則是同時照見一切相的自性。 第二，非量：指的是所有的煩惱，特別是執著于真實的意識等等。 第五，分為證悟和未證悟兩種：這裡講述證悟的意識和未證悟的意識。首先，證悟的意識分為定義和分類兩部分。第一部分是定義：能夠依靠該意識的作用，對該法產生決定的能力，這就是該意識證悟該法的定義。例如，取瓶的眼識證悟瓶子。這是意識證悟其境的定義。如果在上述定義的旁邊加上'能夠引導的覺知'，那麼就變成了證悟的意識的定義。

【English Translation】 For example, 'Sound, impermanent, because it is produced.' Such a statement, which actually throws the consequences that the opponent does not accept directly at the opponent's inference, is called 'reductio ad absurdum'. For example, 'Sound, audible, should be unproduced, because it is permanent.' In the system of reductio ad absurdum, for debaters with sharp intellect, it is enough to use reductio ad absurdum alone to make them understand; while for debaters with dull intellect, both reductio ad absurdum and the application of the three aspects of a sign are necessary. In the system of reductio ad absurdum, the 'sign' as a reason also needs to have the appearance of not confusing the probandum (the dharma to be proven), and needs to satisfy similar 'three aspects'. For example, the valid cognition ( प्रमाण ，pramāṇa, valid cognition) of grasping a pot is like the action of grasping the pot, the object of the action is the pot, and the agent of grasping the pot. These three do not deceive each other in appearance. When the consciousness of grasping the pot grasps the pot, because there is a dual appearance of object and subject, it appears to the consciousness of grasping the pot itself that the pot exists as the object, and oneself exists as the subject, and the object and subject appear in different ways, thus understanding the consciousness itself from the perspective of the consciousness itself. Moreover, the subsequent decisive consciousness guided by that consciousness also understands the previous object and subject as they were, just as if it had been experienced, and it is also necessary to understand this.) Here, because self-awareness is not acknowledged, there is no fault in not being able to determine that there is a subject-possessing consciousness. Because for worldly innate consciousness, in the natural state without analysis, just like the way things appear, these consciousnesses can understand their own existence, the object and subject appear in different ways, and they can also be understood by the manifest valid cognition guided by themselves. This is their own view. If it is a consciousness with dualistic appearance, even if it understands its own existence, it does not necessarily need to understand it. For the samadhi of the noble ones, because it is wisdom that is free from all elaboration, it does not understand any worldly dharmas such as its own existence appearing in different ways as object and subject, which is for the noble ones in training; while for the wisdom of the Buddhas, it is the nature of seeing all aspects simultaneously. Second, non-valid cognition: refers to all afflictions, especially consciousnesses that cling to reality, etc. Fifth, divided into two types: realized and unrealized: Here, the realized consciousness and the unrealized consciousness are discussed. First, the realized consciousness is divided into definition and classification. The first part is the definition: the ability to generate certainty about that dharma by relying on the function of that consciousness is the definition of that consciousness realizing that dharma. For example, the eye consciousness of grasping a pot realizes the pot. This is the definition of a consciousness realizing its object. If 'awareness that can guide' is added next to the above definition, then it becomes the definition of realized consciousness.

---

ཡོད། འདི་སྐབས་མཚན་གཞི་ཡང་བུམ་འཛིན་ཚད་མ་ལྟ་བུའོ། རྟོགས་པ་ལ་བློའི་ཆོས་ཀྱི་མ་ཁྱབ་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་སོགས་སོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་གཉིས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དེ། བློ་དེས་ཡུལ་དེ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་དབང་མངོན་ གྱིས་བུམ་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ཤུགས་རྟོགས་ནི། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྣམ་ པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དེ་ལའང་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་དེ། བློ་དེས་ཡུལ་དེ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ 5-288 པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲ་རྟག་སྟོང་ཤུགས་ལ་ རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་ཟུར་ལ་རིག་པ་སྦྱར་ན་གོང་ལྟར་དུ་གོ་བ་བླང་ཚུལ་ཡོད། (སྤྱིར་བློ་ དེས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཆ་དང་། དེ་རྟོགས་མཁན་བློའི་ཆ་གཉིས་ཡོད། བློས་ཡུལ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཆ་དང་། དངོས་སུ་རྟོགས་ མཁན་གྱི་ཆ་དང་གཉིས་ཡོད། བློས་ཡུལ་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པའི་ཆ་དང་། ཤུགས་ལ་རྟོགས་མཁན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད། དེ་གསུམ་རེ་ རེ་ལ་མཚན་མཚོན་གཉིས་རེ་ཕྱེས་ནི་རེད། བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཡུལ་དང་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་བུམ་པ་རེད། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་སྣང་ཡུལ་བུམ་པའི་དོན་སྤྱི་རེད། བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་བུམ་པ་རེད། བུམ་འཛིན་ ཚད་མས་བུམ་པ་རྟོགས་དུས་སུ་བུམ་པ་དེ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། བུམ་པ་དེ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་ པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དང་གཉིས་དེ་དངོས་སུ་བཅད་ནི་རེད། ཚད་མ་དེས་བུམ་པ་དེ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་མིན་པ་ཤུགས་ལ་ རྟོགས་དུས་སུ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་ པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་དང་གཉིས་དེ་ཤུགས་ལ་བཅད་ནི་རེད། དེས་འགྲེས། སྤྱིར་བདག་མེད་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་བློས་བུམ་ པའི་བདག་མེད་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་གཞན་ཀ་བའི་བདག་མེད་པ་སོགས་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་དུ་མ་རྟོགས་ཆོག་ ཀྱང་དེ་འདྲའི་བློ་དེས་ཤུགས་ལ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལྟ་བུའི་མ་ཡིན་དགག་གང་ཡང་རྟོགས་ཚུལ་མེད་པའི་ ཕྱོགས་ནས་འདིར་མེད་དགག་དངོས་རྟོགས་ལ་ཤུགས་རྟོགས་མེད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཚུལ་གོ་དགོས།) ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་ བློ་ཡིན་ན་དངོས་རྟོགས་ཀྱིས་བློ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་ལས་ལྡོག་ན་མ་ཁྱབ་པ་ལ་མེད་དགག་ དངོས་རྟོགས་ཀྱི་བློ་བཞག་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་དགག་གང་ཡང་ཤུགས་ལ་མི་རྟོགས་པས་ ཡིན་གྱི་བློ་དེའི་ཤུགས་ལ་མེད་དགག་རིགས་མཐུན་གང་ཡང་མི་རྟོགས་པས་དེ་

【現代漢語翻譯】 有。此時的例子就像以瓶為對境的量。 對於證悟來說，心識的法不遍及的是空性等。 第二，關於分類，有現證和勢證兩種，以及這兩種的區別和第三種。第一種是：心識通過對境顯現的方式來證悟，這就是心識直接證悟對境的定義。例如，以瓶為對境的根識現量直接證悟瓶子。 第二，關於勢證：心識雖然沒有對境顯現，但通過其他對境的顯現，也能對該對境產生定解，這就是心識通過勢力證悟對境的定義。例如，通過聲無常的推論，間接證悟聲常空的道理。如果在此基礎上加上『覺』，則可以像上面一樣理解。（一般來說，心識有證悟對境的部分，以及證悟者的心識部分。心識有直接證悟對境的部分，以及直接證悟者的部分；心識有間接證悟對境的部分，以及間接證悟者的部分。這三種情況各自都有體和相。以瓶為對境的眼識，其顯現的對境和執取的對境都是瓶子。以瓶為對境的比量，其顯現的對境是瓶子的總相，而執取的對境是瓶子。以瓶為對境的量在證悟瓶子時，會直接斷除瓶子不是瓶子的對境增益，以及執取瓶子不是瓶子的有境增益。當這個量間接證悟瓶子不是瓶子時，會間接斷除瓶子不是瓶子不是瓶子的對境增益，以及執取瓶子不是瓶子不是瓶子的有境增益。這樣就解釋清楚了。一般來說，直接證悟無我的心識，可以直接證悟瓶子的無我，但間接上可以證悟其他柱子的無我等，可以證悟多種同類遮遣。但是，這樣的心識無法間接證悟瓶子這樣的肯定，也無法間接證悟無常這樣的非遮。因此，這裡將非遮的直接證悟定義為沒有間接證悟。) 如果是勢證的心識，那麼一定是現證的心識，但反過來則不一定。之所以將非遮的直接證悟的心識定義為不間接證悟肯定和非遮，是因為該心識不間接證悟任何同類的遮遣。

【English Translation】 Yes. In this case, the example is like the valid cognition that apprehends a pot. Regarding realization, what is not pervaded by the dharma of mind is emptiness, etc. Secondly, regarding the divisions, there are direct realization and inferential realization, and the distinction between these two and a third. The first is: the cognition that realizes through the appearance of the object in that mind is the definition of that mind directly realizing that object. An example is like the sense direct perception apprehending a pot directly realizing the pot. The second is inferential realization: the cognition that, although the appearance of that object does not arise in that mind, is able to lead to certainty about that object through the appearance of another object is the definition of that mind inferentially realizing that object. An example is like the inference that realizes sound's impermanence inferentially realizing the emptiness of sound's permanence. If 'awareness' is added to this, then there is a way to understand it as above. (Generally, there is the aspect of the mind realizing the object, and the aspect of the mind that realizes it. There is the aspect of the mind directly realizing the object, and the aspect of what directly realizes it; there is the aspect of the mind inferentially realizing the object, and the aspect of what inferentially realizes it. Each of these three has its own entity and characteristic. The object that appears to the eye consciousness apprehending a pot and the object of apprehension are both pots. The object that appears to the conceptual thought apprehending a pot is the general meaning of the pot, and the object of apprehension of the conceptual thought apprehending a pot is the pot. When the valid cognition apprehending a pot realizes the pot, it directly cuts off the object imputation that the pot is not a pot, and the subject imputation of apprehending the pot as not a pot. When that valid cognition inferentially realizes that the pot is not not a pot, it inferentially cuts off the object imputation that the pot is not not not a pot, and the subject imputation of apprehending the pot as not not not a pot. This explains it clearly. Generally, the mind that directly realizes selflessness can directly realize the selflessness of the pot, but inferentially it can realize the selflessness of other pillars, etc., and can realize many similar negations. However, such a mind cannot inferentially realize an affirmation like a pot, nor can it inferentially realize a non-affirming negation like impermanence. Therefore, here the direct realization of a non-affirming negation is defined as not having inferential realization.) If it is a mind of inferential realization, then it must be a mind of direct realization, but the converse is not necessarily true. The reason for defining the mind of direct realization of a non-affirming negation as not inferentially realizing affirmation and non-affirming negation is that that mind does not inferentially realize any similar negations.

---

ལྟར་བཞག་ པ་མིན། འདིའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་གཟུང་རྣམ་ལ་གོ་ཞིང་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་ བྱེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་གཏད་ནས་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཀྱང་སེམས་ ཙམ་པས་དེ་ལྟར་མི་འདོད། བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་དང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་ཞེས་པ་ལ་རང་རིག་ མི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་འདོད་པ་དག་གིས་སྔ་མ་ལ་གཟུང་བྱ་གཟུང་བྱེད་ཐ་དད་ 5-289 མེད་ཀྱང་ཆོག་པ་དང་ཕྱི་མ་ལ་མི་ཆོག་པར་འདོད་དོ། ། གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། ཚད་མའི་དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་དང་། ཚད་མིན་ གྱི་དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། སྤྱིར་ཚད་མའི་རྟོགས་ཚུལ་དང་ཁྱད་ པར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གིས་རྟོགས་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཚད་མ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བློ་ གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ངེས་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ། ཚད་མས་ཡུལ་དེ་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཚད་མའི་བུམ་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བློ་ཁ་ ཕྱོགས་ཞེས་པ་བློ་དེས་ཡུལ་དེ་དམིགས་ནས་དེ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་དོན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཚད་མ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཞིང་དེ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡུལ་ གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པ་དེ། ཚད་མས་ཤུགས་ རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱིས་རྟག་སྟོང་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་ལྟ་ བུའོ། ། གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མས་རྟོགས་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མངོན་སུམ་ གྱི་ཚད་མ་དེ་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ གཅོད་པ་དེ། མངོན་སུམ་ཚད་མས་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྔོ་འཛིན་མིག་ ཤེས་ཚད་མས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། མངོན་སུམ་ཚད་མ་དེ་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱ་དེའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་ གཞལ་བྱ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ལ་རྣམ་པ་མ་ཤར་བའི་ཆོས་གཞན་ ལའང་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དེ། མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་དབང་མངོན་ཚད་མས་བུམ་མེད་ཤུགས་ལ་ 5-290 རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་རྟོགས་ཚུལ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྗེས་དཔག་ དེ་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱའི་དོན་སྤྱི་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དེ། རྗེས་དཔག་གིས་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ དཔག་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྗེས་དཔག་དེ་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱ་དེའི་སྤྱི་ཤར་བ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ སྟོབས་ཀྱིས་རང་ལ་སྤྱི་མ་ཤར་བའ

【現代漢語翻譯】 並非如此。 所謂的『顯現方式』指的是所取境的顯現。經部宗認為，外境作為顯現的製造者，製造顯現，然後意識產生，成為具有該顯現的意識。但唯識宗不這樣認為。所謂『心識中顯現了該境及其形態』，對於不承認自證的人來說沒有區別，但對於承認自證的人來說，前者可以沒有能取和所取的差別，而後者則不行。 第三，關於這兩者的區別：有量（pramāṇa， प्रमाण， प्रमाण，量）的現量證悟和隱量證悟，以及非量的現量證悟和隱量證悟。首先，關於前者，一般而言，量的證悟方式有三種：量的證悟方式、現量（pratyakṣa， प्रत्यक्ष， प्रत्यक्ष，現量）的證悟方式、比量（anumāna， अनुमान， अनुमान，比量）的證悟方式。首先，關於第一種，有兩種： 第一種是：量對境專注，憑藉顯現的力量，無需依賴其他心識就能確定，這是自力引導。量對境進行現量證悟的定義。例如，以眼識量執持瓶子，從而證悟瓶子。 所謂『心識專注』，指的是心識緣取該境，並朝向該境。 第二種是：量沒有顯現該境的形態，也沒有對境專注，但通過顯現其他境的形態，能夠引導對該境的確定。這是量進行隱量證悟的定義。例如，通過證悟聲音無常，從而隱量證悟常一之空。 第二，關於現量證悟的方式，有兩種：第一種是：現量對自己的所量境顯現形態，從而斷除對所量境的增益。這是現量進行現量證悟的定義。例如，以眼識量執持藍色，從而證悟藍色。 第二種是：現量對自己的所量境顯現形態，憑藉斷除對所量境增益的力量，也能斷除對自身沒有顯現形態的其他法的增益。這是現量進行隱量證悟的定義。例如，以根現量執持乾淨的地面，從而隱量證悟沒有瓶子。 第三，關於比量證悟的方式，有兩種：第一種是：比量對自己的所量境的總相顯現，從而斷除對所量境的增益。這是比量進行現量證悟的定義。例如，通過證悟聲音無常的比量，從而證悟聲音無常。 第二種是：比量對自己的所量境的總相顯現，憑藉斷除增益的力量，也能斷除對自身沒有顯現總相的事物

【English Translation】 It is not so. The so-called 'manner of appearance' refers to the appearance of the object taken. The Sautrāntika school believes that the external object, as the manufacturer of appearance, manufactures the appearance, and then consciousness arises, becoming a consciousness possessing that appearance. However, the Cittamatra school does not think so. The so-called 'the mind manifests that object and its form' is no different for those who do not admit self-awareness, but for those who admit it, the former may not have the difference between the grasper and the grasped, while the latter cannot. Third, regarding the distinction between these two: there are direct realization and indirect realization of valid cognition (pramāṇa), and direct realization and indirect realization of non-valid cognition. First, regarding the former, in general, there are three ways of realizing valid cognition: the way of realizing valid cognition, the way of realizing direct perception (pratyakṣa), and the way of realizing inference (anumāna). First, regarding the first, there are two types: The first is: the valid cognition focuses on the object, and by the power of appearance, it can be determined without relying on other consciousnesses, which is self-powered guidance. The definition of valid cognition directly realizing the object. For example, holding a vase with eye consciousness, thereby realizing the vase. The so-called 'mind focuses' means that the mind focuses on the object and stays in that direction. The second is: the valid cognition does not manifest the form of the object, nor does it focus on the object, but it can guide the determination of the object through the manifestation of the form of other objects. This is the definition of valid cognition indirectly realizing. For example, through realizing that sound is impermanent, one indirectly realizes the emptiness of permanence. Second, regarding the way of direct perception realization, there are two types: The first is: the direct perception manifests the form of its object to be measured, thereby cutting off the superimposition on the object to be measured. This is the definition of direct perception directly realizing. For example, holding blue with eye consciousness, thereby realizing blue. The second is: the direct perception manifests the form of its object to be measured, and by the power of cutting off the superimposition on the object to be measured, it can also cut off the superimposition on other dharmas that do not manifest form to itself. This is the definition of direct perception indirectly realizing. For example, holding a clean ground with root direct perception, thereby indirectly realizing the absence of a vase. Third, regarding the way of inference realization, there are two types: The first is: the inference manifests the general meaning of its object to be measured, thereby cutting off the superimposition on the object to be measured. This is the definition of inference directly realizing. For example, through the inference of realizing that sound is impermanent, one realizes that sound is impermanent. The second is: the inference manifests the general meaning of its object to be measured, and by the power of cutting off the superimposition, it can also cut off the superimposition on things that do not manifest the general meaning to itself.

---

ི་ཆོས་གཞན་ལའང་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དེ། རྗེས་དཔག་ གིས་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲ་ རྟག་སྟོང་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །(དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་དོན་ སྤྱི་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་སྒྲ་རྟག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་དངོས་སུ་ཆོད་པ་དང་སྒྲ་རྟག་སྟོང་གི་དོན་སྤྱི་མ་ཤར་ཡང་སྒྲ་རྟག་སྟོང་མ་ཡིན་ པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཞོར་ནས་ཆོད་སོང་བ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་དེའི་སྒོ་ནས་དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་ཚུལ་གཞན་ དག་ལ་འགྲེས་དགོས་ཤིང་། སྤྱིར་བློ་རྣམས་གང་ཡིན་རུང་རང་རང་གི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ནས་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ དངོས་རྟོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རང་ཡུལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ཡང་དོན་ཞོར་བྱུང་གོ་བ་ལོན་སོང་བའི་ཆ་ནས་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་ དོན་འཇོག་པའོ། །སྤྱིར་རྟོག་པ་རྣམས་སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་དོན་སྣང་གི་ཆ་ནས་འཁྲུལ་ཞིང་། སྒྲ་རྟོག་རྟགས་གསུམ་གྱིས་རང་རང་གི་ བརྗོད་ཡུལ་ཞེན་ཡུལ་སྒྲུབ་ཆོས་གསུམ་སོ་སོར་བསལ་ནས་བརྗོད་འཛིན་སྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པས་ན་དེ་དག་སེལ་འཇུག་ཡིན། མདོ་ སེམས་ལ་ཤེས་རྣམ་སྐྱེ་ཚུལ་འདོད་ལུགས་གསུམ་བྱུང་བ་ཡང་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པས་ཁྲ་འཛིན་ཤེས་པ་ཆ་ཅན་གཅིག་གི་ཆ་ ཤས་ཡུལ་ཁྲ་བོའི་སྔོ་སེར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རེ་རེ་སྐྱེ་བར་འདོད། སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བས་ཡུལ་ཅན་ཁྲ་འཛིན་གཅིག་དེ་ཡུལ་ ཁྲ་བོ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་འདོད། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པས་ཡུལ་ཅན་སྔོ་སེར་སོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ མང་པོ་ཡུལ་སྔོ་སེར་སོགས་མང་པོའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ།།) གཉིས་པ་ཚད་མིན་གྱི་དངོས་རྟོགས་ཤུགས་རྟོགས་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ 5-291 ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མི་གཅོད་ཀྱང་ རྣམ་པ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དེ། ཚད་མིན་གྱི་བློས་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་ གཞི་དཔྱད་ཤེས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གསར་དུ་མི་གཅོད་ཅིང་རྣམ་པའང་མ་ཤར་བར་ རྟོགས་པ་དེ། ཚད་མིན་གྱི་བློས་ཤུགས་རྟོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྒྲ་ མི་རྟག་པར་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ལ་སྒྲ་རྟག་སྟོང་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དཔྱད་ཤེས། ཡིད་དཔྱོད་གཉིས་ཡོད། གཉིས་པ་མ་རྟོགས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་རིག་པ། མ་རྟོགས་པའི་བློའི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་བློ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་བློ་ལྟ་བུའི་མ་རྟོགས་པ་དང་། དུང་སེར་སྣང་ གི་དབང་

【現代漢語翻譯】 此外，對於其他宗派的斷除增益，是以比量通過力量來理解的特徵。例如，通過推斷聲音是無常的，從而通過力量理解聲音是常空的。（例如，通過推斷聲音是無常的，通過顯現聲音無常的共相，從而直接斷除聲音是常的增益，即使聲音常空的共相沒有顯現，也間接斷除了聲音不是常空的增益。通過這種方式，必須將直接理解和間接理解的斷除增益的方式與其他情況進行比較。一般來說，任何心識，只要顯現各自對境的形象並進行理解，都屬於直接理解的範疇；即使沒有顯現對境的形象，但通過間接的方式理解了意義，就屬於間接理解的範疇。一般來說，各種認識在顯現對境的共相和意義方面是錯誤的。通過聲音、認識和標誌這三者，分別排除各自的所詮、所執和所立，從而將表達、執著和成立作為各自的對象，因此這些都是排除和引入。經部宗和唯識宗對於識如何生起有三種觀點：由於萬法是二取的無別，因此認為具有能取所取二分的識，其一部分是執取外境青黃等的識，一個一個地生起。雞蛋一半派認為，一個具有能取所取二分的識，以一個外境的形象生起。能取所取數量相等派認為，多個不同的識，分別以多個外境青黃等的形象生起。） 第二，非量之直接理解和間接理解。從體相和分類兩方面來說：首先分二，第一，對於自境不新斷增益，但通過顯現形象的方式來理解，這是非量之識的直接理解的體相。例如，通過分析的智慧理解聲音是無常的。 第二，對於自境不新斷增益，也不顯現形象而理解，這是非量之識的間接理解的體相。例如，通過理智推斷聲音是無常的，從而通過力量理解聲音是常空的。 第二是分類，有分析的智慧和理智兩種。第三，對於未理解，從體相和分類兩方面來說： 第一，對於自己的所量無法產生定解的智慧，是未理解之識的體相。例如，對於顯現不確定的心識。 第二是分類，有對於顯現不確定的心識的未理解，以及由黃螺顯現所導致的...

【English Translation】 Furthermore, the cutting off of superimpositions in other doctrines is characterized by inferring through force. For example, inferring that sound is impermanent and thereby understanding through force that sound is empty of permanence. (For example, by inferring that sound is impermanent, through the arising of the general meaning of sound's impermanence, the superimposition of sound's permanence is directly cut off, and even if the general meaning of sound's emptiness of permanence does not arise, the superimposition of sound's non-emptiness of permanence is indirectly cut off. Through this method, the ways of cutting off superimpositions through direct and indirect understanding must be compared to other situations. In general, any consciousness that understands by arising the appearances of its respective objects is the meaning of direct understanding; even if the appearances of those objects do not arise, but the meaning is understood as a side effect, it is the meaning of indirect understanding. In general, cognitions are mistaken in terms of the appearance of objects, the general meaning, and the appearance of meaning. The three, sound, cognition and sign, each eliminate their respective objects of expression, objects of attachment, and objects to be proven, and thus make expression, grasping, and proof their respective objects, so they are elimination and introduction. The Sautrantika and Chittamatra schools have three views on how consciousness arises: Because all phenomena are non-dual with the two aspects, it is asserted that consciousness with two aspects of grasper and grasped, a portion of which is the consciousness that grasps the blue, yellow, etc. of the object, arises one by one. The 'half-egg' proponents assert that one consciousness with two aspects of grasper and grasped arises in the form of one variegated object. The proponents of equal numbers of grasper and grasped assert that many different consciousnesses that grasp blue, yellow, etc. separately arise in the form of many blue, yellow, etc.) Second, direct and indirect understanding of non-valid cognition. From the aspects of definition and division: First, there are two divisions, the first being: That which does not newly cut off superimpositions on its own object, but understands through the arising of appearances, is the definition of direct understanding by non-valid cognition. An example is understanding that sound is impermanent through analytical wisdom. Second, that which does not newly cut off superimpositions on its own object, nor does it understand by arising appearances, is the definition of indirect understanding by non-valid cognition. An example is understanding that sound is empty of permanence through the force of understanding that sound is impermanent by intellectual inference. The second is the division, there are two types: analytical wisdom and intellectual inference. Third, regarding non-understanding, from the aspects of definition and division: First, the intelligence that is unable to lead to certainty about its object of measurement is the definition of non-understanding consciousness. An example is a consciousness that is uncertain about appearances. The second is the division, there is non-understanding like a consciousness that is uncertain about appearances, and the power of the appearance of a yellow conch...

---

ཤེས་ལྟ་བུའི་ལོག་ཤེས་དང་། རྩེ་གཉིས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དང་གསུམ་ཡོད། དྲུག་པ་འཁྲུལ་ཤེས་དང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་ལས། དང་ པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་རིག་ པ། འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་སྣང་ཡུལ་ལ་ འཁྲུལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཕྱིར་འཛིན་སྟངས་ལ་བསླུ་མི་བསླུ་ཅི་རིགས་ཡོད། གཉིས་པ་དབྱེ་ བ་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་རིག་པ། མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་དང་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ལྟ་བུའོ། །མཚན་གཞི་སྔ་ མ་མདོ་སྡེ་པའི་རང་ལུགས་སོ། །འདི་དང་རྟོག་མེད་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་དོན་གཅིག 5-292 གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་དང་ཡིད་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་མ་འཁྲུལ་བ་ གཉིས་ཡོད། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་གྲུབ་འཇུག་དང་། མཚན་ཉིད་རྟགས་ དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟོག་པ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་སེལ་འཇུག་གོ།ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ ལྡན་དུ་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་མདོ་སེམས་གཉིས་ལ་ལུགས་གསུམ་རེ་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་དེ་ རྣམ་པ་དུ་མ་རུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་གཅིག་དེ་རྣམ་པ་ གཅིག་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་བ་དང་། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་མའི་ གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་སོ་སོར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་གཟུང་འཛིན་ གྲངས་མཉམ་པ་དང་གསུམ་རེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལས་སྔ་མ་ལྟར་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་ པའོ། །འདི་ཐད་ནས་བོད་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་རང་འཛིན་ཤེས་པའི་གཟུང་རྣམ་གྱིས་ བསྒྲིབས་ནས་ལྐོག་ན་མོ་དང་ཕག་ན་མོར་འདོད་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་ཤེལ་ལ་ཚོན་མདངས་ ལྟར་མི་སྒྲིབ་པར་གསལ་བར་ཁས་ལེན་ནོ། ། གསུམ་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་ བའོ། ། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཤེས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་དེ། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གང་ཟག་ལྟ་བུའོ། །བེམ་གཟུགས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་མདོ་སྡེ་ པ་ལྟར་ན་བེམ་ཤེས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་འདུས་བྱས་དེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་ཀྱང་ཆོག སྤྱིར་ལྡན་མིན་ནི་རང་གི་གདགས་གཞི་བེམ་གཟུགས་གང་རུང་ལ་བཏགས་ཅིང་རང་ཉིད་དེ་ གཉིས་གང་རུང་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རང་སྐྱ་འཛིན་མི་ཐུབ་པའི་བཏགས་ ཡོད་ཅིག་གོ། གཉིས་པ་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་དབྱེ་བ་ལ། སྤྱིར་ལྡན་མིན་གྱི་མཚན་གཞི་ནི། 5-293 བུམ་པའི་སྐྱེ་རྒ་གནས་འཇིག་བཞི་དང་། བུམ་པ་འགྲིལ་བ་དང་།

【現代漢語翻譯】 有如錯覺的邪見，以及二擇的懷疑，共有三種。 第六，將錯覺和非錯覺的知識分為兩種。在兩種之中，第一種，定義：對自己的顯現境產生錯覺的覺識，是錯覺的定義。例如，執著瓶子的分別念。這從對顯現境產生錯覺的角度來安立，因此執著的方式有迷惑與不迷惑兩種情況。第二種，分類：有分別和無分別兩種。第二種，定義：對自己的顯現境不產生錯覺的覺識，是非錯覺的知識的定義。例如，執著瓶子的現量和聖者的等持。前者（執著瓶子的現量）是經部宗的自宗觀點。這與無分別非錯覺的知識意義相同。 第二種分類：有成為根識的非錯覺和成為意識的非錯覺兩種。如此，現量對自己的對境起作用，而定義、特徵、表述的詞語等分別唸對自己的對境起排除作用。知識以何種方式生起對境的形象，經部宗和唯識宗有兩種不同的觀點，各有三種方式：認為一個知識可以生起多種形象的『多樣無二』；認為一個知識可以生起一個形象的『半個雞蛋』；以及認為與對境的多種差別數量相同的多種同類識各自生起的『能取所取數量相等』。因此，各有三種方式。其中，前者是宗喀巴師徒的觀點。關於這一點，早期的藏族學者認為外境被執著外境的知識的所取形象所遮蔽，如同被遮蓋的芝麻和豬，但在自宗看來，如同水晶上的顏色一樣，不會被遮蔽，而是清晰顯現。 第三，非相應行法，從定義和例子的角度詳細區分。 第一，不是色法或識法的有為法，是非相應行法的定義。例如，補特伽羅。如果像經部宗一樣，認為物質和色法意義相同，那麼不是物質或識法的有為法，也可以作為其定義。一般來說，非相應是指安立在自己的所依——物質或色法上，但自身不是這兩者之一，並且具有作用，是不能獨立自主的假有。 第二，從例子的角度詳細區分，一般來說，非相應的例子有： 瓶子的生、老、住、滅四相，以及瓶子的滾動。

【English Translation】 There are three types: distorted cognition like illusory perception, and doubt with two extremes. Sixth, dividing cognition into two types: erroneous and non-erroneous. Among the two, the first, definition: the awareness that is mistaken about its appearing object is the definition of erroneous cognition. Example: conceptual thought that apprehends a pot. This is established from the perspective of being mistaken about the appearing object, so the manner of apprehension can be either deceptive or non-deceptive. The second, classification: there are two types, conceptual and non-conceptual. The second, definition: the awareness that is not mistaken about its appearing object is the definition of non-erroneous cognition. Example: direct perception that apprehends a pot and the meditative equipoise of the noble ones. The former (direct perception that apprehends a pot) is the tenet of the Sautrantika school. This is synonymous with non-conceptual non-erroneous cognition. The second classification: there are two types of non-erroneous cognition, that which becomes sense consciousness and that which becomes mental consciousness. Thus, all direct perceptions engage with their own objects, and all conceptual thoughts of definitions, characteristics, and expressive sounds engage with their own objects by way of exclusion. Regarding how cognitions arise possessing the aspect of objects, there are three systems each in the Sutra and Mind-Only schools: 'diversity without duality,' which asserts that one cognition arises as many aspects; 'half an egg,' which asserts that one cognition arises possessing one aspect; and 'equal number of apprehended and apprehending,' which asserts that many cognitions of the same type arise separately, equal to the number of different characteristics of the object. Therefore, there are three each. Of these, the former is the view of Je Yabse (Tsongkhapa and his spiritual sons). In this regard, earlier Tibetans thought that the external object was obscured by the apprehended aspect of the cognition that apprehends the external object, like sesame seeds and pigs being covered, but in our own system, we assert that it is clear like color on crystal, without obscuration. Third, non-associated compositional factors, extensively differentiated from the perspective of definition and example. First, that which is neither form nor consciousness, is a conditioned phenomenon, is the definition of non-associated compositional factors. Example: a person. If, like the Sautrantikas, one considers matter and form to be synonymous, then that which is neither matter nor consciousness, is a conditioned phenomenon, can also be taken as its definition. Generally, 'non-associated' refers to something imputed on its basis of imputation—either matter or form—but is itself neither of the two, and is a dependent existent that can perform a function but cannot be apprehended independently. Second, extensively differentiated from the perspective of examples, generally, examples of non-associated phenomena are: The four characteristics of arising, aging, abiding, and ceasing of a pot, and the rolling of a pot.

---

བསྒྲིལ་བ་དང་། བུམ་པས་ ཆུ་སྐྱོར་བ་དང་། བློས་ཡུལ་བཟུང་བའི་ཆ་དང་། ལག་པ་བསྐྱོད་པ། གང་ཟག དུས། ལོ། ཟླ་བ། ཕྱོགས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་རྣམས་སླ་ཞིང་། ཕྱི་མ་གང་ཟག་ སོགས་མདོ་ཙམ་འཆད་པ་ལ། དུས་དང་། ལོ་དང་། གང་ཟག་དང་། བག་ཆགས་དང་བཞི་ ལས། དང་པོ་ལ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། རྒྱུན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དུས་ཐུང་ ཞིང་ཆུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སྐྱེས་བུ་ སྟོབས་ལྡན་གྱིས་སེ་གོལ་གཅིག་གཏོགས་པའི་ཡུན་ཚད་དང་། ཡི་གེ་ཨ་གཅིག་བརྗོད་པའི་ ཡུན་ཚད་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཐུང་མཐའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ ལུགས་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་སེ་གོལ་གཅིག་གཏོགས་པའི་ཡུན་ཚད་ཆ་བརྒྱ་དང་ ཉི་ཤུ་ཕྱེ་བའང་ཡོད། གཉིས་པ་རྒྱུན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་བདག་ཉིད་ དུ་གྱུར་པའི་དུས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེ། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་དུས་ མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཡན་ཆད་མཐུད་པའི་ཡུན་ཚད་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའི་ཡུན་ཚད་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དེ། དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་སེ་གོལ་གཅིག་གཏོགས་པའི་ཡུན་ཚད་ཀྱི་དངོས་ པོ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། བྱ་བ་གཅིག་གི་མགོ་བརྩམས་ནས་མཇུག་མ་རྫོགས་པའི་བར་རྒྱུན་གྱི་ དངོས་པོ་དེ། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཡི་གེ་ཨ་གཅིག་བརྗོད་ པའི་ཡུན་ཚད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། །འདི་རིང་ཐུང་མ་ངེས་པའོ། ། 5-294 གཉིས་པ་ལོ་ནི། གཙོ་བོར་ཉི་མས་ལྷོ་བྱང་གི་བགྲོད་པ་རྫོགས་པའམ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ འཁོར་བའི་ཡུན་ཚད་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་གང་ཟག་ནི། རང་སྡེ་གནས་མ་བུ་པས་ཕུང་པོ་ལྔའམ་བཞིར་སྡོམ་པ་ལ་གང་ ཟག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་། དེ་མ་གཏོགས་བྱེ་སྨྲ་ནས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་འམ་ བཞི་ཀ་འཚོགས་པ་གང་ཟག་ཡིན་པ་གཞིར་བྱས་ནས་ཚེ་སྔ་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ང་ནི་བྱེ་སྨྲས་ ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཙམ་དང་། མདོ་སྡེ་པས་ཚེ་སྔ་མ་ནས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ ཤེས་ཙམ་དང་། སེམས་ཙམ་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ ན་གང་ཟག་ཡིན་ན་ལྡན་མིན་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་ཡོད་ཀྱི་སྤྱིར་གང་ཟག་ལྡན་མིན་ཡིན། གང་ ཟག་གཅིག་ལ་ངའི་ཆ་ཤས་དུ་མ་ཡོད་ཆོག དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་ང་ལ་ འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་ང་ཡོད་པས་དེ་ལ་ངར་འཛིན་སྐྱེ་ཆོག་ཀྱང་ད་ལྟའི་ལྷས་བྱིན་མི་ཡིན་གྱི་ ལྷ་སོགས་ཡིན་མི་དགོས། ལྷས་བྱིན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ང་དང་ལྷ

【現代漢語翻譯】 捲繞，水罐汲水，心識取境之分，手部動作，補特伽羅（藏文：གང་ཟག，梵文天城體：पुद्गल，梵文羅馬擬音：pudgala，漢語字面意思：人），時間，年份，月份，方向等等有無邊無際之多，其中最初的那些比較容易理解，而後面的補特伽羅等等，我將簡要地解釋一下。在時間、年份、補特伽羅和習氣這四者中，首先討論時間。時間分為終極剎那和連續兩種。第一種，時間短小到極致的那一點，是終極剎那的定義。例如，一個健壯的人彈響響板一次的持續時間，或者唸誦一個「阿」字的持續時間。這也是行為完成的最小單位。如果按照大乘的觀點，比這還要短的時間，比如一個健壯的人彈響響板一次的持續時間的一百二十分之一也是存在的。 第二種是連續。定義：成為其自性的時間部分所包含的事物，是連續的定義。例如，連線兩個或兩個以上終極剎那的持續時間。 第二是分類。分為『其』剎那和行為完成剎那兩種。第一種，具有一百二十分之一終極剎那持續時間的事物，是『其』剎那的定義。例如，彈響響板一次的持續時間的事物。 第二種是，從開始做一件事到完成這件事之間的連續事物，是行為完成剎那的定義。例如，唸誦一個『阿』字的持續時間的事物。這個時間長短是不確定的。 第二，年份，主要是指太陽完成南北執行，或者十二宮執行一週的持續時間。 第三，補特伽羅，雖然自部（指有部和經部）認為五蘊或四蘊的集合是補特伽羅，但除了他們之外，從毗婆沙宗到自續派都認為五蘊或四蘊的集合是補特伽羅，並以此為基礎，認為有從前世到後世的『我』。毗婆沙宗認為這只是五蘊的延續，經部認為這只是從前世持續不斷進入後世的意識，唯識宗認為它存在於阿賴耶識之上。因此，如果存在補特伽羅，那麼它可能是相應的，也可能是不相應的，總的來說，補特伽羅是不相應的。一個補特伽羅可以有很多『我』的部分。例如，與天神（藏文：ལྷས，梵文天城體：देव，梵文羅馬擬音：deva，漢語字面意思：神）具有相同相續的『我』，可以有六道輪迴的『我』，因此可以對它產生我執，但現在的天神是人，不一定是天神等等。天神相續中的『我』和天

【English Translation】 Rolling, drawing water with a pot, the aspect of mind taking objects, hand movements, Pudgala (Tibetan: གང་ཟག, Sanskrit Devanagari: पुद्गल, Sanskrit Romanization: pudgala, Chinese literal meaning: person), time, year, month, direction, etc., are infinite. Among them, the initial ones are easier to understand, while the latter ones, such as Pudgala, I will explain briefly. Among time, year, Pudgala, and habitual tendencies, first, let's discuss time. Time is divided into ultimate moment and continuum. The first one, the ultimate point of time that is short and small, is the definition of the ultimate moment. For example, the duration of a strong person snapping their fingers once, or the duration of reciting one 'A' syllable. This is also the smallest unit of completing an action. According to the Mahayana view, even shorter times exist, such as one-hundred-and-twentieth of the duration of a strong person snapping their fingers once. The second is continuum. Definition: The object that includes the time part that has become its own nature is the definition of continuum. For example, the duration of connecting two or more ultimate moments. The second is classification. It is divided into 'its' moment and action completion moment. The first one, the object that has the duration of one-hundred-and-twentieth of an ultimate moment, is the definition of 'its' moment. For example, the object of the duration of snapping fingers once. The second one is, the continuous object from the beginning to the end of doing one thing is the definition of the action completion moment. For example, the object of the duration of reciting one 'A' syllable. This duration is uncertain. Second, the year mainly refers to the duration of the sun completing its north-south movement or the twelve zodiac signs completing one cycle. Third, Pudgala, although Svātantrika (self-sufficient school) considers the collection of five or four aggregates as Pudgala, apart from them, from Vaibhāṣika to Svātantrika, they all consider the collection of five or four aggregates as Pudgala, and based on this, they believe that there is an 'I' that goes from the previous life to the next life. The Vaibhāṣika believes that this is just the continuation of the five aggregates, the Sautrāntika believes that this is just the consciousness that continuously enters the next life from the previous life, and the Yogācāra believes that it exists on top of the Ālayavijñāna. Therefore, if there is a Pudgala, then it may be corresponding or non-corresponding. In general, Pudgala is non-corresponding. One Pudgala can have many parts of 'I'. For example, the 'I' that has the same continuum as the god (Tibetan: ལྷས, Sanskrit Devanagari: देव, Sanskrit Romanization: deva, Chinese literal meaning: god) can have the 'I' of the six realms of reincarnation, so one can generate self-grasping towards it, but the current god is a person, and does not necessarily have to be a god, etc. The 'I' in the continuum of the god and the

---

ས་བྱིན་མི་དགེ་སློང་སོགས་འགལ་ བ་མིན་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་གྱི་དོན་གཅིག་མིན། གང་ཟག་འདོད་ཚུལ་སྤྱིར་གོང་ ལྟར་ལས་བྱེ་སྨྲའི་ནང་གི་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་གིས་སེམས་གཅིག་པུ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཆེའི་བྱེ་སྨྲ་དང་ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་འམ་བཞིའི་རྒྱུན་ཚེ་སྔ་ཕྱིར་ འཇུག་པའི་ང་དང་། རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ ཀྱི་རྒྱུན་སྔ་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ང་དང་། རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་རིགས་ པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔ་ཕྱིར་འཇུག་ པའི་ང་དང་། ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པས་གོང་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སྔ་ཕྱིར་ འཇུག་པའི་ང་རུ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་པས་ཕུང་པོ་ལྔའམ་བཞི་ཀ་འཚོགས་པ་ལ་ང་སྣང་བ་ ཙམ་དེ་ཀ་ཉིད་གང་ཟག་ཏུ་བཞེད་དོ། །(སྤྱིར་ང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པ་ང་བདག་གཞི་མ་གྲུབ་ཀྱང་ 5-295 ང་སྣང་ཙམ་པ་དེ་ནི་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་གཟུགས་ཤེས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་ཚོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཤར་རྒྱུ་དེ་ལྡན་མིན་ འདུ་བྱེད་རེད། ལྡན་མིན་ནི་ཕྱོགས་དུས་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཤར་དགོས།) གཞན་སྡེ་དག་གིས་ལོག་ རྟོག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ང་རྟག་རྫས་རང་དབང་བར་ཁྱད་ཆོས་དུ་ མའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདོད་ཚུལ་འདྲ་མིན་མང་ངོ་། ། བཞི་པ་བག་ཆགས་ནི། བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་གིས་ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་མ་སྨིན་བར་འཛིན་བྱེད་ དུ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྫས་ཞེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་ཐོབ་པ་ཞེས་པའི་སྒོས་རྫས་བ་འདོད་པས་ བག་ཆགས་གཏན་ནས་མི་འདོད། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བག་ཆགས་འདོད་ཅིང་དེ་ཡང་ རང་སྐྱ་མི་ཐུབ་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ལ་བག་ཆགས་བགོ་བྱེད། བགོ་གཞི། བག་ ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པའི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བློ་ཐམས་ ཅད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བས་བག་ཆགས་ཙམ་གྱི་བགོ་གཞི་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། གཏན་གྱི་བགོ་གཞི་གང་ཟག་ཡིན་པར་བཞེད། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཙམ་ གྱི་བགོ་གཞི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་འདྲ་ནའང་གཏན་གྱི་བགོ་གཞི་ངོས་འཛིན་ལུགས་མི་ མཐུན་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ པ་མ་གཏོགས་སྤྱིར་མདོ་རང་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ ཡིད་ཤེས་ཕྲ་མོ་དང་ཁ་ཅིག་གིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་བགོ་གཞིའི་སྟེང་དུ་བགོ་བྱེད་དེས་ བཞག་པའི་རང་གི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཅི་རིགས་འགྲ

【現代漢語翻譯】 雖然薩迦班智達（ས་བྱིན་，Sakya Paṇḍita）認為比丘等（དགེ་སློང་སོགས།）與補特伽羅（གང་ཟག，person）並非相違，但他們並非具有相同外延的同一事物。關於補特伽羅的觀點，總體上如前所述，但毗婆沙宗（བྱེ་སྨྲ་，Vaibhāṣika）中的一些大眾部（མང་བཀུར་བ་）論師認為，唯一的心（སེམས་）即是補特伽羅；迦濕彌羅毗婆沙宗（ཁ་ཆེའི་བྱེ་སྨྲ་）和隨經部（ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་）的經量部（མདོ་སྡེ་པ）認為，五蘊（ཕུང་པོ་ལྔ）或四蘊（བཞི）相續流轉於前世後世的『我』（ང་）即是補特伽羅；自續派（རང་རྒྱུད་པ）的聖獅子（འཕགས་སེང་）兩位論師認為，意識（ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས）相續流轉於前世後世的『我』即是補特伽羅；自續派的善護（ལེགས་ལྡན་འབྱེད་）論師和隨理經量唯識宗（རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སེམས་）認為，唯有意識（ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་）相續流轉於前世後世的『我』即是補特伽羅；隨經唯識宗（ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་སེམས་ཙམ་པ）認為，如前所述，阿賴耶識（ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས）相續流轉於前世後世的『我』即是補特伽羅。應成派（ཐལ་འགྱུར་པ）則認為，五蘊或四蘊聚合時所顯現的『我』（ང་）的顯現本身，即是補特伽羅。（總的來說，雖然認為『我』是獨立存在的實有是不成立的，即『我』的自性是不成立的，但『我』的顯現本身是業果的所依，既非色蘊（གཟུགས་ཤེས），也非識蘊（ཤེས་），而是五蘊聚合之上所顯現的非相應行蘊（ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད）。非相應行蘊必須在方（ཕྱོགས），時（དུས），相續（རྒྱུན）和聚合（ཚོགས་པ་）之上顯現。）其他宗派則以邪分別（ལོག་རྟོག）妄加臆測，認為各自宗派的『我』具有常（རྟག），實（རྫས），自在（རང་དབང་）等多種特徵。 第四，關於習氣（བག་ཆགས）：一些毗婆沙宗論師認為，習氣是業（ལས）在異熟果（རྣམ་སྨིན）成熟之前所持有的，不會耗盡的實法（རྫས）；另一些論師則以『獲得』（ཐོབ་པ་）的名義認為是實法，因此根本不承認習氣。自續派及以下宗派都承認習氣，並認為它是非獨立的假有（བཏགས་ཡོད）。習氣可分為習氣的分類（བག་ཆགས་བགོ་བྱེད），習氣的所依（བགོ་གཞི），和習氣的自性（བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ）三者。 第一，習氣的分類：指所有能使自境（རང་ཡུལ）產生決定的善（དགེ），不善（མི་དགེ），無記（ལུང་མ་བསྟན）之心。 第二，習氣的所依：應成派認為，習氣僅僅是識（ཤེས་པ་）的所依，而究竟的所依是補特伽羅。自續派及以下宗派雖然也認為習氣僅僅是識的所依，但在究竟的所依的認識上存在分歧。一些經量部論師認為，習氣存在於包括根（དབང་པོ）在內的身體（ལུས）之上，但通常經部只認為是意識。一些唯識宗論師認為，習氣存在於微細意識（ཡིད་ཤེས་ཕྲ་མོ）之上，另一些則認為存在於阿賴耶識之上。 第三，習氣的自性：指各宗派各自認為的，在所依之上，由分類所安立的各自果的差別。

【English Translation】 Although Sakya Paṇḍita (ས་བྱིན་) considered that monks (དགེ་སློང་སོགས།) and so on are not contradictory to the Pudgala (གང་ཟག, person), they are not the same thing with the same extension. Regarding the views on Pudgala, generally as mentioned above, but some of the Sautrāntika (མང་བཀུར་བ་) masters in Vaibhāṣika (བྱེ་སྨྲ་) school believe that the only mind (སེམས་) is the Pudgala; the Kashmir Vaibhāṣika (ཁ་ཆེའི་བྱེ་སྨྲ་) and the Sautrāntika (མདོ་སྡེ་པ) who follow the scriptures (ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་) believe that the 'I' (ང་) which is the continuous flow of the five aggregates (ཕུང་པོ་ལྔ) or four aggregates (བཞི) entering the previous and subsequent lives is the Pudgala; the two masters, Holy Lion (འཕགས་སེང་) of the Svātantrika (རང་རྒྱུད་པ) school, believe that the 'I' which is the continuous flow of mental consciousness (ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས) entering the previous and subsequent lives is the Pudgala; the master Good Protector (ལེགས་ལྡན་འབྱེད་) of the Svātantrika school and the Sautrāntika-Yogācāra (མདོ་སེམས་) who follow reasoning (རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་) believe that only mental consciousness (ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་) entering the previous and subsequent lives is the Pudgala; the Yogācāra (སེམས་ཙམ་པ) who follow the scriptures believe that, as mentioned above, the 'I' which is the Ālaya-vijñāna (ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས) entering the previous and subsequent lives is the Pudgala. The Prāsaṅgika (ཐལ་འགྱུར་པ) believe that the mere appearance of 'I' (ང་) when the five or four aggregates are assembled is the Pudgala itself. (In general, although the establishment of 'I' as an independently existing real entity is not established, that is, the self-nature of 'I' is not established, the mere appearance of 'I' is the basis of cause and effect, neither the form aggregate (གཟུགས་ཤེས) nor the consciousness aggregate (ཤེས་), but the non-associated compositional factors (ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད) that appear on top of the assembly of the five aggregates. Non-associated factors must appear on top of directions (ཕྱོགས), times (དུས), continuity (རྒྱུན), and assemblies (ཚོགས་པ་).) Other schools, through false conceptions (ལོག་རྟོག), fabricate and assume that their respective 'I' has various characteristics such as being permanent (རྟག), real (རྫས), and independent (རང་དབང་). Fourth, regarding impressions (བག་ཆགས): Some Vaibhāṣika masters believe that impressions are real entities (རྫས) that are held by karma (ལས) until the maturation of the Vipāka (རྣམ་སྨིན), and will not be exhausted; others believe that they are real entities in the name of 'attainment' (ཐོབ་པ་), and therefore do not acknowledge impressions at all. The Svātantrika and lower schools all acknowledge impressions and believe that they are non-independent imputations (བཏགས་ཡོད). Impressions can be divided into three: the classification of impressions (བག་ཆགས་བགོ་བྱེད), the basis of impressions (བགོ་གཞི), and the nature of impressions (བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ). First, the classification of impressions: refers to all virtuous (དགེ), non-virtuous (མི་དགེ), and neutral (ལུང་མ་བསྟན) minds that can lead to certainty about their own objects (རང་ཡུལ). Second, the basis of impressions: The Prāsaṅgika believe that the basis of impressions is merely consciousness (ཤེས་པ་), and the ultimate basis is the Pudgala. Although the Svātantrika and lower schools also believe that the basis of impressions is merely consciousness, they disagree on the recognition of the ultimate basis. Some Sautrāntika masters believe that impressions exist on the body (ལུས) including the senses (དབང་པོ), but generally the Sutra school only considers it to be mental consciousness. Some Yogācāra masters believe that impressions exist on subtle mental consciousness (ཡིད་ཤེས་ཕྲ་མོ), while others believe that they exist on the Ālaya-vijñāna. Third, the nature of impressions: refers to the various differences in the results of each school's own classification established on its own basis.

---

ུབ་པར་བྱེད་རུང་བའི་ནུས་པ་ཞིག་གོ །དེ་ཡང་རང་བགོ་གཞིའི་རྫས་ལ་བཏགས་པ་བའོ། །དེ་འདྲའི་བག་ཆགས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ 5-296 གནས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དང་། གསར་བཞག་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ འདོད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ་ལས་ཕྱི་མ་ལྟར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་བཞེད་པ་བཞིན་འདི་ རང་ལུགས་ལའོ། །དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བག་ཆགས་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ནར་འདོད་ པ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་དང་དགེ་བའི་བག་ཆགས་དགེ་བ་སོགས་སུ་བཞེད་པ་ནི་དབུ་མ་ པའོ། །དེ་མ་ཟད་ཐལ་འགྱུར་པས་ཞིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དངོས་པོ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། རྒྱུ། རྐྱེན། འབྲས་བུ་བཤད་ པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྐྱེད་བྱེད་ རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་གསུམ་ཡིན་ཁྱབ་ མཉམ་གྱི་དོན་གཅིག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་རྒྱུ་བརྒྱུད་རྒྱུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། ཉེར་ལེན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ རྐྱེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱིས་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ལ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱེད། དངོས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་སྐད་ ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ཡིན་ན་དངོས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ། ། གཉིས་པ་ནི། བརྒྱུད་ནས་སྐྱེད་བྱེད། བརྒྱུད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་ བུའོ། །དངོས་པོ་ཡིན་ན་བརྒྱུད་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཁྱབ། སྤྱིར་ན་དངོས་རྒྱུ་བརྒྱུད་རྒྱུ་ཡིན་ཁྱབ་ མཉམ་ཡིན་ཀྱང་གཞི་གཅིག་གི་དེ་གཉིས་ཡིན་པ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་ཉེར་ལེན་བྱེད་རྐྱེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་གི་ཉེར་ འབྲས་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྫ་ བུམ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འཇིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལ་གཟུགས་དང་ལྡན་མིན་ 5-297 ཡོད། ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་མིན་ཡོད། གཟུགས་ཡིན་ན་ཤེས་པའི་ཉེར་ ལེན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་བོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་འབྲས་རང་གི་རྫས་རྒྱུན་མ་ཡིན་པར་གཙོ་བོར་སྐྱེད་ བྱེད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ དང་དངོས་པོ་དོན་གཅིག དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཞིག་གི་དམིགས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལ། བྱེད་རྒྱུ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ། སྐལ་མཉམ་ གྱི་རྒྱུ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་དང་དྲུག་ལས།

【現代漢語翻譯】 是一種能夠產生作用的能力。 也就是說，它被賦予在自身分割的基礎物質上。對於這種習氣，有人認為它僅僅由法性所決定，有人認為它僅僅是新設定的，還有人認為兩者兼而有之，這三種不同的觀點中，宗喀巴（Tsongkhapa）尊者所持的最後一種觀點，正是本宗的觀點。對於善、非善、無記的習氣，心識唯識宗（Cittamatra）等認為它們僅僅是無記的，而中觀宗（Madhyamaka）則認為善的習氣是善的等等。不僅如此，應成派（Prasangika）還認為，即使是從已壞滅的因中，也能產生異熟果。 第二，關於事物（Dngos po），分為因和果兩種。其中，有關於因、緣、果的闡述，共三部分。首先，關於因，分為定義和分類兩部分。首先是定義：產生者的因的定義，例如瓶子。因和果，以及事物，三者是周遍且意義相同。 第二是分類：分為實體因和傳遞因兩種；分為近取因和俱生緣兩種；以及通過言語表達的種類分為六種。在第一種分類中，分為兩種。第一種是：直接產生者，是實體因的定義，例如瓶子的第一個剎那。如果是事物，那麼它一定是實體因。 第二種是：通過傳遞來產生者，是傳遞因的定義，例如瓶子。如果是事物，那麼它一定是傳遞因。一般來說，實體因和傳遞因是周遍且意義相同，但在同一個基礎上，不可能同時是這兩種因。 第二種分類是分為近取因和俱生緣兩種，分為兩種。第一種是：主要產生自身近取果，是自身物質延續的，是近取因的定義，例如作為陶瓶之因的黏土。對於色的近取因，有具有色和不具有色兩種情況。對於識的近取因，有具有識和不具有識兩種情況。如果是色，那麼它一定不是識的近取因；如果是識，那麼它一定不是色的近取因。 第二種是：主要產生自身俱生果，而不是自身物質延續的，是俱生緣的定義，例如眼根。俱生緣和事物意義相同。也就是說，如果是事物，那麼它一定是某個識的所緣緣，這是周遍的。 第三種是通過言語表達的種類來分類，分為：作因（Byed rgyu），俱生因（Lhan cig 'byung rgyu），同類因（Skal mnyam gyi rgyu），相應因（Mtshungs ldan gyi rgyu），遍行因（Kun 'gro'i rgyu），異熟因（Rnam smin gyi rgyu）六種。

【English Translation】 It is a capacity that can produce an effect. That is, it is attributed to the substance of its own division. Regarding this habit, some believe that it is determined only by the nature of phenomena, some believe that it is only newly established, and some believe that it is both. Among these three different views, the last view held by Je Tsongkhapa is the view of this school. Regarding the habits of virtue, non-virtue, and neutrality, the Cittamatra school believes that they are only neutral, while the Madhyamaka school believes that virtuous habits are virtuous, and so on. Moreover, the Prasangika school believes that even from a cause that has ceased, the Vipaka fruit can be produced. Second, regarding things (Dngos po), they are divided into two types: cause and effect. Among them, there are explanations of cause, condition, and effect, in three parts. First, regarding cause, there are two parts: definition and classification. First is the definition: the definition of the cause of the producer, such as a vase. Cause and effect, and things, are three that are coextensive and have the same meaning. The second is the classification: divided into substantial cause and transmitted cause; divided into immediate cause and concurrent condition; and divided into six types by the category expressed by words. In the first classification, there are two types. The first is: the direct producer, which is the definition of the substantial cause, such as the first moment of a vase. If it is a thing, then it must be a substantial cause. The second is: the producer through transmission, which is the definition of the transmitted cause, such as a vase. If it is a thing, then it must be a transmitted cause. Generally speaking, substantial cause and transmitted cause are coextensive and have the same meaning, but on the same basis, it is impossible to be both of these causes at the same time. The second classification is divided into immediate cause and concurrent condition, divided into two types. The first is: mainly produces its own immediate effect, which is the continuation of its own substance, which is the definition of the immediate cause, such as the clay that is the cause of an earthenware pot. For the immediate cause of form, there are cases of having form and not having form. For the immediate cause of consciousness, there are cases of having consciousness and not having consciousness. If it is form, then it is certainly not the immediate cause of consciousness; if it is consciousness, then it is certainly not the immediate cause of form. The second is: mainly produces its own concurrent effect, which is not the continuation of its own substance, which is the definition of the concurrent condition, such as the eye sense. Concurrent condition and thing have the same meaning. That is, if it is a thing, then it must be the objective condition of some consciousness, which is pervasive. The third is classified by the category expressed by words, divided into: acting cause (Byed rgyu), co-emergent cause (Lhan cig 'byung rgyu), similar cause (Skal mnyam gyi rgyu), corresponding cause (Mtshungs ldan gyi rgyu), pervasive cause (Kun 'gro'i rgyu), and ripening cause (Rnam smin gyi rgyu).

---

དང་པོ་ནི། ཆོས་ རང་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་ཅིང་རང་ལས་དོན་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་དེ། བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་དང་ཐ་དད་པའི་ཀ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱེ་སྨྲས་ཤེས་བྱ་དང་བྱེད་རྒྱུ་དོན་ གཅིག་པར་འདོད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དེ་དང་འདུས་བྱས་དོན་གཅིག་པར་འདོད། བྱེད་རྒྱུ་ལ་ནུས་ལྡན་ནུས་མེད་གཉིས་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། ཕན་ཚུན་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་དུས་མཉམ་ཀྱང་ཡིན་ཕན་ཚུན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་ མི་བྱེད་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་དང་། བུམ་པའི་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་སྟག་ཚང་པའི་ལུགས་སོ། །འདི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལ་ དེས་མ་ཁྱབ་བོ། །དངོས་པོ་དང་དོན་གཅིག་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་ ཆོས་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ། ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་ནི། རང་གི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་རང་དང་འདྲ་བར་སྐྱེད་བྱེད་དེ། སྐལ་མཉམ་གྱི་ རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་སྐལ་བ་མཉམ་ཞེས་པ་ལྡོག་པ་ 5-298 རིགས་འདྲ་བ་ལ་གོ་བའོ། །དངོས་པོ་ལ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུས་མ་ཁྱབ་པའོ། ། བཞི་པ་ནི། སྟག་ཚང་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། ཕན་ཚུན་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་ ཀྱང་ཡིན། ཕན་ཚུན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་དམིགས་པ་དེ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཙོ་སེམས་དང་དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་ཚོར་ བ་ལྟ་བུའོ། །འདིས་བློ་ལ་མ་ཁྱབ། བློ་དང་དོན་གཅིག་པ་ལྟར་ན། རང་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་ པ་ལྔ་མཚུངས་སུ་བྱུང་བའི་བློ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་ རིག་པ་དེའོ། ། ལྔ་པ་ནི། རང་དང་ས་གཅིག་པའི་རང་གི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཕྱི་མ་ སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ། ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་ལྟ་བུའོ། །འདིས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་བོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པའི་ལུགས་ལྟར་ ན། འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ལ་རིགས་གནས་སྦྱར་རོ། ། དྲུག་པ་ནི། དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པ་དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ རྒྱུའི་མཚན་ཉིད། ལུང་མ་བསྟན་གྱིས་རྣམ་སྨིན་བསྐྱེད་མི་ནུས། དགེ་བ་ཟག་མེད་ཀྱིས་རྣམ་ སྨིན་བསྐྱེད་ནུས་ཀྱང་བསྐྱེད་མི་སྲིད། འདིའི་མཚན་གཞི་བསམ་གཏན་དང་པོར་འཕེན་བྱེད་ ཀྱི་དང་པོའི་སྙོམས་འཇུག་དང་འདོད་པར་འཕེན་བྱེད་དགེ་བའི་ལས་དང་འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིམ་གྱིས་སྨིན་ནས་སྤྱོད་རུང་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ བག་ཆགས་རང་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྨིན་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་མའི

【現代漢語翻譯】 第一，『能作因』（cause as agent）的定義是：不阻礙事物自身產生，並且是與自身作用不同的有為法。例如，瓶子和不同於瓶子的柱子。雖然分別說部（Vaibhashika）認為『所知』（knowable）和『能作』（agent）是同一的，但經部（Sautrantika）及以上宗派認為『能作』和『有為法』是同一的。能作因分為有能力和無能力兩種。 第二，『俱有因』（simultaneous cause）的定義是：相互構成實體的同時，不互相妨礙產生的共同基礎。例如，瓶子和瓶子的產生。這是薩迦派（Sakya）的觀點。按照這種說法，『事物』（entity）並未完全包含在內。如果認為『事物』和『意義』（meaning）是同一的，那麼不阻礙與自身同時產生的其他事物，僅僅是幫助的『事物』，就是俱有因。例如，瓶子。 第三，『同類因』（cause of the same kind）的定義是：產生與自身相似的後續同類事物。例如，全知（Omniscience）。這裡的『同類』指的是相似的類別。事物並未完全包含在同類因中。 第四，按照薩迦派的觀點，『相應因』（associated cause）的定義是：五種相應（feeling, perception, volition, contact, and attention）相同，並且不互相妨礙產生的共同基礎。例如，主要的心識（primary consciousness）和伴隨它的感受。這並未完全包含在『心』（mind）中。如果認為『心』和『意義』是同一的，那麼不阻礙與自身五種相應相同的其他心識產生，僅僅是幫助的『覺知』（awareness）。 第五，『遍行因』（all-pervasive cause）的定義是：與自身處於同一處所，產生作為自身結果的後續煩惱。例如，對慾望的貪執。這並未完全包含在所有煩惱中。然而，如果認為可以完全包含，那麼需要在定義的邊緣加上『類別』（category）。 第六，『異熟因』（karmic cause）的定義是：包含在有漏善（contaminated virtue）或不善（non-virtue）之中的事物。無記（neutral）不能產生異熟果。無漏善（uncontaminated virtue）能夠產生異熟果，但不會產生。例如，屬於第一禪的能投生（projecting）的最初等持（absorption），以及能投生於慾望界的善業和對慾望的貪執。異熟因就像果實逐漸成熟到可以食用一樣，習氣（habitual tendencies）會如何成熟為後續...

【English Translation】 First, the definition of 'agent cause' (kartṛhetu) is: that which does not hinder the self-arising of a thing and is a conditioned phenomenon (saṃskṛta) different from its own function. An example is a vase and a pillar that is different from the vase. Although the Vaibhashikas (a school of Buddhism) consider 'knowable' (jñeya) and 'agent' (kartṛ) to be the same, the Sautrantikas (another school of Buddhism) and above consider 'agent' and 'conditioned phenomenon' to be the same. There are two types of agent causes: capable and incapable. Second, the definition of 'simultaneous cause' (sahabhūhetu) is: a common basis that simultaneously constitutes substances and does not hinder each other's arising. An example is a vase and the arising of the vase. This is according to the Sakya school. According to this view, 'entity' (vastu) is not completely encompassed. According to the view that 'entity' and 'meaning' (artha) are the same, the 'entity' that helps merely by not hindering the arising of other phenomena simultaneous with itself is the simultaneous cause. An example is a vase. Third, the definition of 'cause of the same kind' (sabhāgahetu) is: that which generates a subsequent similar kind that is similar to itself. An example is omniscience (sarvajña). Here, 'same kind' refers to a similar category. 'Entity' is not completely encompassed by the cause of the same kind. Fourth, according to the Sakya school, the definition of 'associated cause' (samprayuktahetu) is: a common basis that is the same in the five conjunctions (feeling, perception, volition, contact, and attention) and does not hinder each other's arising. An example is the primary consciousness (cittacaitta) and the feeling that arises as its retinue. This does not completely encompass 'mind' (citta). According to the view that 'mind' and 'meaning' are the same, the awareness that helps merely by not hindering the arising of other minds that arise the same in the five conjunctions as itself. Fifth, the definition of 'all-pervasive cause' (sarvatragahetu) is: the afflicted (kleśa) that is in the same location as itself and generates a subsequent afflicted that is the result of itself. An example is attachment to desire. This does not completely encompass all afflictions. However, if it is considered to be completely encompassed, then the term 'category' should be added to the edge of the definition. Sixth, the definition of 'karmic cause' (vipākahetu) is: that which is included in either contaminated virtue (sāsrava-kuśala) or non-virtue (akuśala). The indeterminate (avyākṛta) cannot generate karmic results. Uncontaminated virtue (anāsrava-kuśala) can generate karmic results, but it does not. Examples include the initial absorption (samāpatti) of the first dhyana (meditative concentration) that projects, and the virtuous actions that project into the desire realm, and attachment to desire. The karmic cause is like a fruit gradually ripening to become edible, how habitual tendencies will ripen into subsequent...

---

་ཉེར་ཕུང་དེ་རང་དང་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ བའི་རྒྱུ་ཞིག་གོ།དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྲེད་པའི་རླན་དང་བཅས་ཕྱིར་ རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། བྱེ་མདོས་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འཁོར་བས་བསྡུས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་ ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་གོང་མས་དེ་འདྲ་ནི་མི་འདོད་དོ། ། 5-299 གཉིས་པ་རྐྱེན་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་ ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཆོས་དེ། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ བུམ་པའི་ཉེར་ལེན་དང་། བུམ་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱེད་རྩོལ་ལྟ་བུའོ། །རྐྱེན་དང་རྒྱུ་དང་དངོས་པོ་ གསུམ་དོན་གཅིག་གོ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ། རྒྱུའི་ རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་གཉིས་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་རྫ་མཁན་གྱི་ལག་ པའི་བྱེད་རྩོལ་ལྟ་བུའོ། །བྱེ་སྨྲས་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་རྒྱུ་དངོས་དང་བདག་རྐྱེན་དུ་འདོད། རྒྱུའི་རྐྱེན་རྒྱུ་དངོས་སུ་འདོད་པས་རྒྱུ་ལྔ་ཀ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུའོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་རྒྱུ་ དྲུག་ཀ་ལ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པར་འདོད། གཉིས་པ་ནི། རང་འབྲས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་རང་གི་རྣམ་ ལྡན་དུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ། དམིགས་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། འདི་དང་གཟུང་དོན་དངོས་ པོ་རྣམས་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་ནི། རང་འབྲས་ཤེས་པ་ཡུལ་འཛིན་ནུས་སུ་རང་དབང་དུ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དེ། ཤེས་པའི་བདག་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། ། བཞི་པ་ནི། རང་འབྲས་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཏུ་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དེ། དེ་མ་ཐག་ རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་སྔ་ལོག་གི་ ཡིད་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །གོང་གི་བདག་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་བློའི་བདག་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ བདག་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་འབྲས་རང་དབང་གཙོ་བོར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དེའོ། ། གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་དངོས། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ། དད་ 5-300 པ། ཤིང་གཅོད་པའི་རྩོལ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་འབྲས་རྐྱེན་དང་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་གཅིག ། གཉིས་པ་ལ། དངོས་འབྲས། བརྒྱུད་འབྲས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དངོས་སུ་བསྐྱེད་ བྱ། དངོས་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི། བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་བྱ། བརྒྱུད་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་དོ། ། གསུམ་པ་ལ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ

【現代漢語翻譯】 是否有一個因素導致了聚合體（ཉེར་ཕུང་）變得不同？有染污的善（དགེ་བ་ཟག་བཅས་）和不善（མི་དགེ་བ་）伴隨著貪慾的滋潤，因此是成熟（རྣམ་སྨིན་）之因。毗婆沙宗（བྱེ་མདོས）認為成熟的因果完全包含在輪迴（འཁོར་བ་）中，但更高的宗派不這樣認為。 5-299 第二，解釋緣（རྐྱེན་）：分為定義（མཚན་ཉིད）和分類（དབྱེ་བ་）兩部分。第一部分是：對自果（རང་འབྲས་）有助益，並以緣的方式存在的法（ཆོས་）是緣的定義。例如，花瓶的近取因（ཉེར་ལེན་）和產生花瓶的活動（བྱེད་རྩོལ་）。緣、因（རྒྱུ་）和事物（དངོས་པོ་）三者意義相同。 第二部分是分類：分為因緣（རྒྱུའི་རྐྱེན་）、所緣緣（དམིགས་པའི་རྐྱེན་）、增上緣（བདག་པོའི་རྐྱེན་）和等無間緣（དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་）四種。第一種是：幫助自果產生的因是因緣的定義。因緣和緣二者意義相同。例如，陶工的手的活動。毗婆沙宗認為一切常法（རྟག་པ་）都是能作因（བྱེད་རྒྱུ་དངོས་）和增上緣。因緣被認為是實因（རྒྱུ་དངོས་），因此五因（རྒྱུ་ལྔ་）都歸於此。經部宗（མདོ་སྡེ་པ）認為六因（རྒྱུ་དྲུག་）都被事物所遍及。第二種是：主要產生自果，即後來的識（ཤེས་པ་），使其具有自相（རང་གི་རྣམ་ལྡན་）的緣是所緣緣的定義。這與所取義（གཟུང་དོན་）和事物意義相同。例如，藍色。 第三種是：自主地產生自果，即識，使其能夠執持對境（ཡུལ་འཛིན་ནུས་）的緣是識的增上緣的定義。例如，眼根（མིག་དབང་）。 第四種是：主要產生自果，即識，使其具有明覺性（གསལ་རིག་）的緣是等無間緣的定義。例如，一切識。這也是前一剎那的六識（ཚོགས་དྲུག་）中的意識（ཡིད་ཤེས་）。以上增上緣的定義僅是智的增上緣，一般來說，增上緣的定義是自主地主要產生自果的緣。 第三，關於果（འབྲས་བུ་）：分為定義、分類（དབྱེ་བ་དངོས）和從言語表達方式（སྒྲས་བརྗོད་རིགས་）的角度進行的分類三部分。第一部分是：被產生的對象是果的定義。例如，花瓶、 5-300 信心（དད་པ）、砍樹的努力。 因、果、緣和事物意義相同。 第二部分是：分為直接果（དངོས་འབྲས）和間接果（བརྒྱུད་འབྲས）兩種。第一種是：直接產生的對象是直接果的定義。一切事物都是如此。 第二種是：通過間接方式產生的對象是間接果的定義，也是一切事物。 第三部分是：成熟果（རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ）

【English Translation】 Is there a factor that causes the aggregates (ཉེར་ཕུང་) to become different? Virtuous actions with outflows (དགེ་བ་ཟག་བཅས་) and non-virtuous actions (མི་དགེ་བ་), accompanied by the moisture of craving, are therefore the cause of maturation (རྣམ་སྨིན་). The Vaibhashika school (བྱེ་མདོས) believes that the cause and effect of maturation are entirely contained within samsara (འཁོར་བ་), but higher schools do not think so. 5-299 Second, explaining conditions (རྐྱེན་): divided into definition (མཚན་ཉིད) and classification (དབྱེ་བ་). The first part is: the dharma (ཆོས་) that benefits its own result (རང་འབྲས་) and exists as a condition is the definition of a condition. For example, the immediate cause (ཉེར་ལེན་) of a vase and the activity (བྱེད་རྩོལ་) that produces the vase. Condition, cause (རྒྱུ་), and entity (དངོས་པོ་) are synonymous. The second part is classification: divided into causal condition (རྒྱུའི་རྐྱེན་), objective condition (དམིགས་པའི་རྐྱེན་), dominant condition (བདག་པོའི་རྐྱེན་), and immediate condition (དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་). The first is: the cause that helps the arising of its own result is the definition of a causal condition. Causal condition and condition are synonymous. For example, the activity of a potter's hands. The Vaibhashika school believes that all permanent phenomena (རྟག་པ་) are efficient causes (བྱེད་རྒྱུ་དངོས་) and dominant conditions. The causal condition is considered the real cause (རྒྱུ་དངོས་), so all five causes (རྒྱུ་ལྔ་) are included in this. The Sautrantika school (མདོ་སྡེ་པ) believes that all six causes (རྒྱུ་དྲུག་) are pervaded by entities. The second is: the condition that mainly produces its own result, the subsequent consciousness (ཤེས་པ་), making it possess its own aspect (རང་གི་རྣམ་ལྡན་), is the definition of an objective condition. This is synonymous with the object of apprehension (གཟུང་དོན་) and entity. For example, blue. The third is: the condition that autonomously produces its own result, consciousness, making it capable of apprehending objects (ཡུལ་འཛིན་ནུས་), is the definition of the dominant condition of consciousness. For example, the eye sense (མིག་དབང་). The fourth is: the condition that mainly produces its own result, consciousness, making it have clarity (གསལ་རིག་), is the definition of the immediate condition. For example, all consciousness. This is also the mental consciousness (ཡིད་ཤེས་) of the previous moment of the six aggregates of consciousness (ཚོགས་དྲུག་). The above definition of the dominant condition is only the dominant condition of wisdom; in general, the definition of the dominant condition is the condition that autonomously and mainly produces its own result. Third, regarding the result (འབྲས་བུ་): divided into definition, classification (དབྱེ་བ་དངོས), and classification from the perspective of linguistic expression (སྒྲས་བརྗོད་རིགས་). The first part is: the object to be produced is the definition of a result. For example, a vase, 5-300 faith (དད་པ), the effort of cutting a tree. Cause, result, condition, and entity are synonymous. The second part is: divided into direct result (དངོས་འབྲས) and indirect result (བརྒྱུད་འབྲས). The first is: the object directly produced is the definition of a direct result. All entities are like this. The second is: the object produced indirectly is the definition of an indirect result, which is also all entities. The third part is: the result of maturation (རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ).

---

། བདག་པོའི་འབྲས་བུ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། སྐྱེས་བུས་བྱེད་འབྲས། བྲལ་འབྲས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མི་ དགེ་བ་གང་རུང་གི་ནུས་པ་རིམ་གྱིས་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་རྩོལ་མེད་དུ་བྱུང་བའི་མ་སྒྲིབ་ལུང་ མ་བསྟན་གྱི་ཉེར་ཕུང་དེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་རྣམ་སྨིན་གཉིས་དོན་ གཅིག དེ་ཡང་རྣམ་སྨིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་དང་སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་གཞི་སྟེ་ སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་རང་རྒྱུ་ལུང་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་དེ་མ་ཐག་མིན་པར་ ཕྱིས་སུ་རིམ་གྱིས་རྩོལ་མེད་དུ་མི་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཞིག་དགོས་པ་སྟེ། མཛོད་ལས། རྣམ་ སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཆོས། །སེམས་ཅན་བརྗོད་ལུང་བསྟན་ཕྱིས་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་གོང་མའི་ལུགས་ལ་འདིའི་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོད། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་རྒྱུ་དེས་རང་དབང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་དེ་བདག་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད། དེ་དང་དངོས་པོ་དོན་གཅིག གསུམ་པ་ནི། རང་གི་རྒྱུ་དང་རིགས་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་དེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུའི་ མཚན་ཉིད། འདི་དངོས་པོ་ལས་ཁྱབ་ཆུང་ཞིང་སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡིན། བཞི་པ་ནི། རྒྱུ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གང་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དེ། སྐྱེས་བུས་ བྱེད་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་དོན་གཅིག་གོ། 5-301 ལྔ་པ་ནི། བློ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་སྤང་བྱ་ཟད་པ་དེ། བྲལ་འབྲས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་འགོག་བདེན་འཇོག་དགོས་པས་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཕྱིར་སྤྱིར་ འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། བྱེད་འབྲས། བདག་འབྲས། རྒྱུ་མཐུན་ གྱི་འབྲས་བུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་བཞི་ཀ་ཡིན་དགོས་སོ། །(སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ལས། མཚུངས་ལྡན་ གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཤེས་པ་རེ་རེ་བ་འཇོག་ཚུལ་དང་། ཕན་ཚུན་གཉིས་རེ་འཇོག་པའི་ཚུལ་དང་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བ་ཟག་བཅས་ ཟག་མེད་ནི་མངོན་པ་འོག་མ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་རུང་བ་དང་མི་ རུང་བའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་དང་། མངོན་པ་གོང་མ་ལྟར་ན། ཟག་པའི་སྒོ་དྲུག་དང་། འབྲེལ་མ་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་ དང་། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་དང་། སོ་འཕགས་གཉིས་དང་། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་གཉིས་སོགས་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཚུལ་སོགས་ དུ་མ་ཡོད་པའོ།།) མདོ་སེམས་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ད་ལྟ་བས་ཁྱབ་པ་དང་། འདས་ མ་འོངས་རྟག་པར་འདོད། ཐལ་འགྱུར་པས་དཔེར་ན་བུམ་པའི་དུས་གསུམ་དུས་མཉམ་དུ་ མེད་ཀྱང་བུམ་པའི་ད་ལྟ་བ་དང་ཞིག་པ་དང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་འདུས་ བྱས་སུ་བཞེད་པ་དང་། བྱེ་སྨྲས་དུས་གས

【現代漢語翻譯】 五種果：主果（bdag po'i 'bras bu），等流果（rgyu mthun gyi 'bras bu），士夫作用果（skyes bus byed 'bras），離系果（bral 'bras）。 第一種，主果：無論是具有漏洞的善業還是不善業，其力量逐漸成熟，從因中無勤產生的無覆無記的近取蘊，是異熟果的特徵。異熟果和異熟二者意義相同。異熟的自性是無記，所指的是有情，由有情的相續所攝持，從自因所生，並非立即產生，而是後來逐漸無勤地、不同地產生。如《俱舍論》所說：『異熟是無記法，指有情，從因生，後來生。』 對於較高的宗派來說，對此有不同看法。 第二種，主果：由自己的因自主產生的法，是主果的特徵。它和事物意義相同。 第三種，等流果：和自己的因同類的果，是等流果的特徵。這比事物範圍小，是士用果和遍行果。 第四種，士夫作用果：由任何因的力量產生任何果，那個果就是士夫作用果的特徵。這也和事物意義相同。 第五種，離系果：通過智慧的力量，使自己所應斷除的煩惱滅盡，是離系果的特徵。因為必須安立為滅諦，所以是假立的果，因此一般而言不是果。如果是異熟果，那麼一定是士夫作用果、主果、等流果和異熟果四者。 （一般來說，在因果關係中，對於相應的因，有安立為每個識，安立為互相兩個，以及有二者的安立方式。對於有漏洞的善和無漏洞的善，根據下部論典，是通過所緣和相應來區分是否會增長漏洞煩惱。根據上部論典，是通過六個漏洞，以及相關與不相關來區分。還有通過有分別和無分別，聲聞和菩薩，有情和佛等來安立的方式。） 經部自續派認為事物遍及現在，並且認為過去、未來是常。應成派認為，例如瓶子的三個時間不同時存在，但是瓶子的現在、壞滅以及有因但未生起的狀態，都被認為是事物、有為法。而有部則認為有三個時間。

【English Translation】 The five fruits: Adhipati-phala (主果), Sadrisha-hetu-phala (等流果), Purushakara-phala (士夫作用果), Visamyoga-phala (離系果). First, Adhipati-phala: The aggregates of appropriation (nyer phung) that are neither obscured nor indeterminate, arising effortlessly from the gradual maturation of the power of either defiled virtue or non-virtue, are the characteristic of Vipaka-phala (異熟果). Vipaka-phala and Vipaka are synonymous. Vipaka's nature is indeterminate, referring to sentient beings, encompassed by the continuum of sentient beings, arising from its own cause, not immediately but gradually and effortlessly occurring later. As stated in the Abhidharmakosha (《俱舍論》): 'Vipaka is an indeterminate dharma, referring to sentient beings, arising from a cause, occurring later.' For higher philosophical schools, there are different views on this. Second, Adhipati-phala: The dharma that is independently produced by its own cause is the characteristic of Adhipati-phala. It and 'thing' are synonymous. Third, Sadrisha-hetu-phala: The fruit that is similar to its own cause is the characteristic of Sadrisha-hetu-phala. This is smaller in scope than 'thing' and is the fruit of shared karma and pervasive action. Fourth, Purushakara-phala: The fruit that is produced by the power of any cause is the characteristic of Purushakara-phala. This is also synonymous with 'thing'. Fifth, Visamyoga-phala: The exhaustion of one's own objects of abandonment through the power of wisdom is the characteristic of Visamyoga-phala. Because it must be established as the cessation of suffering, it is a nominally established fruit, and therefore generally not a fruit. If it is Vipaka-phala, then it must be Purushakara-phala, Adhipati-phala, Sadrisha-hetu-phala, and Vipaka-phala all four. (Generally, in the relationship of cause and effect, for corresponding causes, there are ways of establishing each consciousness, establishing two mutually, and having both. For defiled and undefiled virtue, according to the lower Abhidharma, it is distinguished by whether or not defilements can be increased through the object or association. According to the higher Abhidharma, it is distinguished through the six defilements and whether they are related or unrelated. There are also ways of establishing through conceptual and non-conceptual, Shravakas and Bodhisattvas, sentient beings and Buddhas, etc.) The Sautrantika-Svatantrika (經部自續派) believe that things pervade the present and that the past and future are permanent. The Prasangika (應成派) believe that, for example, the three times of a vase do not exist simultaneously, but the present, destruction, and caused but unarisen states of the vase are considered things and conditioned phenomena. The Vaibhashika (有部) believe that there are three times.

---

ུམ་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་འདྲའོ། །མདོ་སེམས་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ། རང་གི་དགག་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེས་ཟིན་ཞིག་པའི་ཆར་ གྱུར་པའི་མེད་དགག་ཏེ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆར་གྱུར་པའི་མེད་དགག་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། རང་དུས་ན་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པའི་ཆོས་དེ། ད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ལ། བུམ་པའི་ འདས་པ་ནི་བུམ་པ་ཞིག་ཆའི་མེད་དགག་དང་། བུམ་པའི་འདས་པའི་དུས་ནི་བུམ་པ་ཞིག་ པའི་དུས་ཚོད་དང་། བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ནི་བུམ་པའི་སྔ་ལོག་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ དང་། འདས་པའི་བུམ་པ་ནི་འདས་པ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ་གོ་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ཉིད་གཞི་མ་ གྲུབ་བོ། །དེས་མ་འོངས་པ་ལ་འགྲེས། དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྐྱེ་དགོས་དང་འགགས་ཟིན་དང་སྐྱེ་ 5-302 བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ། དངོས་པོ་ཡིན་ན་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ ནི་ཡིན་དགོས། རྟག་པ་ལ་དུས་བྲལ་གྱིས་ཁྱབ་ཅིང་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དུས་ལྡན་ ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་ཟིན་ཞིག་པའི་ཆ་ དེ། འདས་པའི་མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་རང་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ ཚང་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་པའི་ཆ་དང་ མ་འོངས་པའི་ཆ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དེ། ད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ འཇོག་པ་སོགས་འགའ་རེ་མ་གཏོགས་སྤྱི་ཁོག་རང་རྒྱུད་པ་སོགས་དང་འདྲའོ། ། ལྔ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་རང་མཚན་སྤྱི་མཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དེ། རང་མཚན་ཀྱིས་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ སོགས་སོ། །རང་མཚན་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། དངོས་པོ། བདེན་གྲུབ། དོན་ དམ་བདེན་པ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་དངོས་གཞལ་སོགས་དོན་གཅིག་འདིའི་མཚན་གཞི་ དངོས་པོ་རྣམས་ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་ཚུལ་ལའང་འདྲ་མིན་སྨྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་རང་ ལུགས་ལ་དཔེར་ན་གཟུགས་ལྟ་བུ་དེ་སྤྱིར་ཤར་ནུབ་གཉིས་ན་ཡོད་ཀྱང་ཤར་ན་ཡོད་ཆ་དེ་ ཉིད་ནུབ་ན་མེད་པ་དེ་ཡུལ་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོའི་གཟུགས་དང་ཀ་ བུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སོང་བའི་གཟུགས་ལ་སྦྱར་ནས་དུས་དང་རང་བཞིན་མ་འདྲེས་པའི་ ཚུལ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀ་བུམ་སོགས་དགག་བྱ་བཅད་པ་དང་དོན་སྤྱི་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་ པར་མངོན་སུམ་གྱི་ངོར་རང་ཉིད་འཆར་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་མཚན་ཞེས་བརྗོད་ དོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་ པའི་ཆོས་དེ། སྤྱི་མཚན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ལྡོག་སོགས་སོ། །སྤ

【現代漢語翻譯】 對於蘊含實體成立的觀點，存在不同的差異。 在經部宗和唯識宗等宗義中，已產生的對境之否定，屬於無遮，是過去時的特徵。雖然存在產生對境之因，但由於條件不具足而暫時未產生的否定，屬於無遮，是未來時的特徵。在自身存在的時間內，已產生且未停止的法，被認為是現在時的特徵。瓶子的過去是瓶子已壞滅的無遮；瓶子的過去時是瓶子壞滅的時間；相對於瓶子的過去是瓶子之前的諸事物；過去的瓶子是過去和瓶子二者，因為可以理解為後者，所以前者不成立。同樣可以推及未來時。如果事物存在，那麼必然經歷產生、停止或正在產生的過程。如果事物存在，那麼必然趨向于停止。常法遍及於脫離時間，在時間中產生的事物被稱為具有時間。 在應成派的宗義中，其他事物已經產生的狀態，是過去時的特徵。其他事物具備產生自身之因，但由於條件不具足而未產生的狀態，是未來時的特徵。既不是其他事物已產生的狀態，也不是未來時的狀態，而是已經產生且未停止的狀態，被認為是現在時的特徵。除了這些之外，總體上與自續派等宗義相似。 第五，所知可以分為自相和共相兩種。第一種是：以自身特徵成立的事物，是自相的特徵。例如瓶子等。自相、以自身特徵成立、事物、真實成立、勝義諦、現量之對境等意義相同。這些事物的例子，在地點、時間和自性不混合的方式上也有不同說法，但在自宗看來，例如色法，雖然普遍存在於東西兩方，但在東方存在的狀態在西方不存在，這就是地點不混合的含義。同樣，可以將早晚的色法以及柱子和瓶子的自性所呈現的色法進行類比，從而理解時間和自性不混合的方式。柱子和瓶子等不需要通過遮除對境和概念等方式，而是可以直接在現量前顯現，因此被稱為自相。 第二種是：不是以自身特徵成立，而是僅由分別念假立的法，是共相的特徵。例如瓶子的反面等。共相、由分別念假立、總相、概念、不真實成立、世俗諦等意義相同。

【English Translation】 There are different distinctions in the view that substances are established. According to the tenets of Sutra and Mind-Only schools, the negation of an object that has already arisen is a non-affirming negation (med dgag), which is the characteristic of the past. The non-affirming negation of an object that has not yet arisen because, although the cause for its arising exists, the conditions are incomplete, is the characteristic of the future. A phenomenon that has arisen and has not ceased in its own time is considered the characteristic of the present. The past of a vase is the non-affirming negation of the vase having been destroyed. The past time of a vase is the time when the vase was destroyed. The past in relation to a vase is all the entities prior to the vase. The past vase is both the past and the vase, and since the latter is understood, the former is not established. This can be extended to the future. If something is an entity, it must necessarily either arise, have ceased, or be manifestly directed towards arising. If something is an entity, it must necessarily be manifestly directed towards ceasing. That which is permanent is pervaded by being devoid of time, and an entity that arises in time is called having time. According to the tenets of the Consequentialist school, the aspect of another entity that has already arisen is the characteristic of the past. The aspect of another entity that has not arisen because, although the cause for its arising exists, the conditions are incomplete, is the characteristic of the future. That which is neither the aspect of another entity nor the aspect of the future, but has arisen and has not ceased, is considered the characteristic of the present. Apart from some exceptions, the general framework is similar to that of the Autonomist school and others. Fifth, knowables can be divided into two: self-characteristics (rang mtshan) and general characteristics (spyi mtshan). The first is: an entity that is established by its own characteristic is the definition of a self-characteristic. Examples include vases and so on. Self-characteristic, established by its own characteristic, entity, truly established, ultimate truth, and direct object of valid cognition are synonymous. Regarding the instances of these, there are different views on whether the location, time, and nature are mixed or not. However, in our own system, for example, a form, although generally present in both the east and west, the aspect of being present in the east is not present in the west, which is the meaning of location not being mixed. Similarly, one should understand the way in which time and nature are not mixed by applying it to the form in the morning and evening, and the form that has become the nature of pillars and vases. Pillars, vases, and so on, are called self-characteristics because they can appear directly to perception without relying on the exclusion of objects to be negated and general meanings. The second is: a phenomenon that is not established by its own characteristic but is merely imputed by conceptual thought is the definition of a general characteristic. Examples include the negation of a vase and so on. General characteristic, imputed by conceptual thought, general image, concept, not truly established, and conventional truth are synonymous.

---

ྱི་མཚན། ཀུན་ 5-303 རྫོབ་བདེན་པ། རྟག་པ། རྫུན་པར་གྲུབ་པ། རྣམ་གྲངས་བའི་ཀུན་བཏགས་དང་ཡོངས་གྲུབ་ གང་རུང་རྣམས་དོན་གཅིག ཤེས་བྱ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་བཟུང་ཡུལ་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་མི་ནུས་ གཉིས་དང་། འདྲ་བར་སྣང་བའི་རྟོག་པས་བཞག་པ་དང་མི་འདྲ་བར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ གྱི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་། སྒྲས་བདག་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་རྫོགས་པར་འཆར་ཐུབ་ མི་ཐུབ་གཉིས་དང་། བརྡ་དྲན་རྩོལ་བ་སོགས་ཙམ་གྱིས་རང་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་མེད་གཉིས་ དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་བསྒྲུབ་པའོ། །བུམ་ལྡོག་སོགས་དགག་བྱ་ བཅད་པ་དང་དོན་སྤྱི་སོགས་ལ་ལྟོས་དགོས་ཕྱིར་སྤྱི་མཚན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དྲུག་པ་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་ པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ ཆོས་དེ། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་དངོས་པོ་ དོན་གཅིག ཀ་བུམ་རྣམས་བློ་དོན་དམ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ངོར་བདེན་པས་ན་དོན་དམ་བདེན་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་རྟག་པ་དོན་གཅིག རྟག་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ སྒྲ་རྟོག་གི་ངོ་ཙམ་དུ་བདེན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་ པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་བསྟན་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ རང་སྤྱིའི་མཚན་གཞི་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་ནུས་མེད་པར་གསུངས་དེ་ནི་ རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པའི་རང་ལུགས་སོ། །ལུང་གི་རྗེས་འབྲང་གི་མདོ་སྡེ་པ་ དང་བྱེ་སྨྲས་ནི། བཅོམ་པའམ་ཆ་ཤས་སོ་སོར་བསལ་བ་ན་རང་འཛིན་གྱི་བློ་འདོར་དུ་རུང་མི་ རུང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇོག་ཅིང་། མཚན་གཞི་ཡང་གཟུགས་ 5-304 དང་། བུམ་པ་ལྟ་བུ་རིམ་བཞིན་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ལའོ། །དབུ་ སེམས་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་གང་ཞིག་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་ན་སྒྲིབ་པ་དངོས་ སུ་དག་པའི་ཆོས་ཏེ། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། དེ་འདྲ་མིན་པའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ བཞེད་པ་ལ་མཐུན་ཀྱང་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ ཐུག་ངོས་འཛིན་ལུགས་མི་མཐུན་ནོ། །སེམས་ཙམ་ལུགས་ཀྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་དང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ ཤེས་ཚད་མའི་རྙེད་དོན་གཉིས་རིམ་བཞིན་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ དང་། མཚན་གཞི་རང་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དང་ཀ་བུམ་ལྟ་བུའོ། །རང་ར

【現代漢語翻譯】 總相：虛假勝義諦，常，建立為虛假，名稱的假立和圓成實性任何一個都意義相同。對於所知，從顯現的對境是否具有作用，以及相似的分別念安立和不相似的現量顯現對境，以及僅僅通過語言是否能完整呈現其體性，以及僅僅通過記號、憶念、勤作等是否具有自證的智慧，通過這兩種和四種方式來確定自相和共相的數量。 因為瓶子的反面等需要斷除遮遣，以及總義等需要依賴，所以稱為總相。 第六，將所知分為二諦：勝義諦和世俗諦。第一，不是由分別念假立，而是自性成立的法，是勝義諦的定義。例如瓶子是其例子。它和實物意義相同。柱子和瓶子等在勝義的現量面前是真實的，所以稱為勝義諦。 第二，由分別念假立而成立的法，是世俗諦的定義。例如瓶子的反面是其例子。它和常法意義相同。常法在世俗的語言分別念面前是真實的，所以這樣說。有些人認為，在勝義中具有作用和不具有作用是自相和共相的定義，這是《釋量論》中說的，但他們說那只是說明了自相和共相的例子，並沒有說明定義，這是隨理行經部宗的自宗觀點。隨經行經部宗和有部宗則認為，在分解或分開各個部分時，是否可以捨棄執著的自心，以此法的角度來安立二諦的定義。例子方面，色法和瓶子等依次是勝義諦和世俗諦的例子。對於中觀宗和唯識宗來說，如果將任何一個作為執著的方式來進行修習，可以直接清凈障礙的法是勝義諦，不是這樣的法是世俗諦，雖然在這一點上一致，但在作為執著方式的對境，也就是清凈道的究竟目標上的認識方法上有所不同。唯識宗的二諦定義是：勝義是由能進行勝義分析的理智量所獲得的，世俗是由能進行名言分析的理智量所獲得的，這兩個依次是勝義諦和世俗諦的定義。例子是自宗的空性和柱子、瓶子等。自宗認為……

【English Translation】 General characteristic: Conventional truth, permanent, established as false, any of the nominal designations and the perfectly established are the same in meaning. Regarding knowable objects, whether or not the directly perceived object has the ability to perform a function, and whether it is established by similar-appearing conceptualizations or is the object of appearance of dissimilar-appearing direct perception, and whether or not the essence can be fully manifested by mere words, and whether or not there is self-awareness of the mind by mere signs, memory, effort, etc., the number of self and general characteristics is determined through these two and four ways. Because the opposite of a vase, etc., needs to be cut off and negated, and because general meanings, etc., need to be relied upon, it is called a general characteristic. Sixth, dividing knowable objects into two truths: ultimate truth and conventional truth. The first is that a phenomenon that is not merely imputed by conceptual thought but is established from its own side is the definition of ultimate truth. An example is a vase. It and reality are the same in meaning. Pillars, vases, etc., are true in the face of direct perception of the ultimate, so they are called ultimate truth. The second is that a phenomenon that is established merely by being imputed by conceptual thought is the definition of conventional truth. An example is the opposite of a vase. This and permanence are the same in meaning. Permanent phenomena are true only in the face of conventional verbal conceptual thought, so it is said that way. Some people think that the ability to function and the inability to function in the ultimate are the definitions of self and general characteristics, as stated in the Pramanavarttika, but they say that it only shows the examples of self and general characteristics and does not show the definition, which is the self-proclaimed view of the Sautrantika who follow reasoning. The Sautrantika and Vaibhashika who follow the scriptures believe that when decomposing or separating the individual parts, the definition of the two truths is established from the perspective of whether or not one can abandon the mind that grasps at self. As for the examples, form and vases, etc., are respectively examples of ultimate truth and conventional truth. For both the Madhyamaka and Mind-Only schools, if one meditates by taking anything as the mode of grasping, the phenomenon that directly purifies obscurations is ultimate truth, and phenomena that are not like that are conventional truth. Although they agree on this point, they disagree on the method of recognizing the ultimate object of the pure path, which is the object to be taken as the mode of grasping. The definition of the two truths in the Mind-Only school is that the object found by the valid cognition that analyzes the ultimate and the object found by the valid cognition that analyzes terminology are respectively the definitions of ultimate truth and conventional truth. The examples are emptiness and pillars, vases, etc., according to their own system. Their own system believes...

---

ྒྱུད་པས་རང་མངོན་ སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ བྱ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད། ཐལ་འགྱུར་པས་ཐ་སྙད་ དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་རྙེད་དོན་ཀུན་རྫོབ་ དང་། མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་ཚད་མར་སོང་བའི་ རྙེད་དོན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། ། བདུན་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལ། གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བཏགས་པས་ཆ་ཙམ་གང་ཞིག ཆོས་ཉིད་མ་ ཡིན་པ་དེ། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་མཚན་ ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་དོན་གཅིག འདི་ལ་དབྱེ་ན་བདག་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ ཆད་པའི་ཀུན་བཏགས་དང་། ཡོད་རྒྱུའི་ཀུན་བཏགས་ཤེས་བྱ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་པའི་ཀུན་ བཏགས་དང་གཉིས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་པ་དང་སེམས་ཙམ་པས་འགོག་བདེན་སྤངས་གཞིའི་ ཆོས་ཉིད་དང་དེ་ལྷག་གིས་འགོག་བདེན་སྒྲིབ་པ་ཟད་ཆ་ལ་འདོད་དོ། ། 5-305 གཉིས་པ་ནི། རང་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བར་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ། གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་གཅིག འདི་ལ་དབྱེ་ན་འཁོར་བའི་སྣོད་བཅུད་ལྟ་བུའི་མ་དག་ པའི་དེ་དང་། འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་དང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ལྟ་བུའི་དག་ པའི་དེ་དང་གཉིས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཙམ་གྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་དེ། ཡོངས་ གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བདག་མེད་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །འདི་དང་། ཆོས་ཉིད། སྟོང་ ཉིད། བདག་མེད། ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་བཏགས་རྣམས་དོན་གཅིག འདི་ལ་ངོ་བོའི་ སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བདག་མེད་གཉིས་དང་། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ ཀྱིས་དབྱེ་ན། འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དང་། བདག་མེད་གཉིས་ལྟ་བུའི་འགྱུར་མེད་ཡོངས་གྲུབ་དང་གཉིས་ ཡོད་པས་སྔ་མ་ཡོངས་གྲུབ་བཏགས་པ་བ་དང་ཕྱི་མ་དེ་དངོས་སོ། །སེམས་ཙམ་ལུགས་ལ་ དེ་གསུམ་འདི་ལྟར་གྱི་ཆོག་མོད་ཀྱང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་དེ་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་པ་ཁྱད་པར་རོ། །མདོ་སེམས་དང་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་རང་རྒྱུད་པ་དག་གིས་མདོའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ ཉིད་གསུམ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཆོག་ལུགས་ཙམ་མཐུན་ཀྱང་དེ་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ ལུགས་མི་མཐུན་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བས་དགོངས་འགྲེལ་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་སྟོན་ བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པར་དྲང་དོན་གྱི་མདོར

【現代漢語翻譯】 通過改變，以自證現量（rang mngon sum）證悟，就所證悟的對象而言，無論是否具有二取（gnyis snang），都認為世俗諦和勝義諦具有各自的體性。應成派（thal 'gyur pa）認為，名言諦是名言量成為其自身名言量的所得，勝義諦是究竟量成為其自身究竟量的所得。 第七，將所知分為遍計所執（kun btags）、依他起（gzhan dbang）、圓成實（yongs grub）三種。 在這三種中，第一種是：由分別念遍計所執，僅僅是部分，且不是法性（chos nyid）的，是為遍計所執的體性。例如，瓶子的反面。這與自性空（ngo bo nyid med pa）和無自性（don gcig）同義。如果對此進行分類，則有完全斷絕如我見（bdag lta bu）之體性的遍計所執，以及存在基礎的遍計所執，如所知（shes bya）等名相的遍計所執。應成派和唯識宗（sems tsam pa）認為，滅諦（'gog bden）是斷除之基礎的法性，以及由此剩餘的滅諦是遮蔽的窮盡。 第二種是：不由自主產生，而是由其他因緣所生的，是為依他起的體性。例如，瓶子。這與生無自性（skye ba ngo bo nyid med pa）和諸法（dngos po rnams）同義。如果對此進行分類，則有如輪迴的器情世界等不清凈的依他起，以及如聖者的后得智（rjes thob ye shes）和極樂世界（bde ba can gyi zhing khams）等清凈的依他起。 第三種是：僅僅斷除自身所破的究竟實相，是為圓成實的體性。例如，二無我（bdag med gnyis）。這與法性、空性（stong nyid）、無我、成為法性的分別假立（rtog btags rnams）同義。如果從本體的角度進行分類，則有二無我和十六空性等。如果從言語表達的角度進行分類，則有如聖者現量證悟空性的智慧等非顛倒的圓成實，以及如二無我等不變的圓成實。前者是圓成實假立，後者是圓成實真實。雖然唯識宗可以這樣安立這三種，但遍計所執需要更詳細的區分。 經部（mdo sde）和隨經行唯識宗（mdo sems）的自續派（rang rgyud pa）認為，三解深密（dgongs 'grel）的體性可以應用於一切法，但在對這三種的認識上並不一致，並且應成派認為解深密是唯識宗的觀點，因此不接受其字面意義，而是將其視為不了義經（drang don gyi mdo）.

【English Translation】 Through transformation, the Svābhāva-pratyakṣa (self-cognizing direct perception) realizes that, concerning the object being realized, whether or not it possesses duality (twofold appearance), it is considered that Saṃvṛti-satya (conventional truth) and Paramārtha-satya (ultimate truth) each have their own nature. The Prāsaṅgika school considers that the Saṃvṛti-satya is the attainment of the nominal valid cognition becoming its own nominal valid cognition, and the Paramārtha-satya is the attainment of the ultimate valid cognition becoming its own ultimate valid cognition. Seventh, dividing the knowable into three: Parikalpita (imputational), Paratantra (dependent), and Pariniṣpanna (perfected). Among these three, the first is: that which is imputed by conceptual thought, merely a part, and not the Dharmatā (nature of phenomena), is the nature of Parikalpita. For example, the opposite of a vase. This is synonymous with Svabhāva-śūnyatā (emptiness of inherent existence) and Anātman (selflessness). If we classify this, there is the Parikalpita that completely severs the nature of views such as the view of self, and the Parikalpita with a basis of existence, such as the Parikalpita of names like 'knowable'. The Prāsaṅgika and Cittamatra schools consider that Nirvāṇa-satya (truth of cessation) is the Dharmatā of the basis of cessation, and the remaining Nirvāṇa-satya is the exhaustion of obscurations. The second is: that which does not arise independently but arises due to other causes and conditions, is the nature of Paratantra. For example, a vase. This is synonymous with Utpāda-niḥsvabhāvatā (selflessness of arising) and all phenomena. If we classify this, there is the impure Paratantra such as the container and contents of Saṃsāra, and the pure Paratantra such as the subsequent wisdom of the Āryas and the Sukhāvatī pure land. The third is: the ultimate reality that merely cuts off its own object of negation, is the nature of Pariniṣpanna. For example, the two selflessnesses. This is synonymous with Dharmatā, Śūnyatā, Anātman, and conceptual constructs that have become Dharmatā. If we classify this from the perspective of essence, there are the two selflessnesses and the sixteen emptinesses, etc. If we classify this by the type of expression, there is the non-inverted Pariniṣpanna, such as the wisdom of the Āryas directly realizing emptiness, and the immutable Pariniṣpanna, such as the two selflessnesses. The former is the imputed Pariniṣpanna, and the latter is the actual Pariniṣpanna. Although the Cittamatra school can establish these three in this way, the Parikalpita requires a more detailed distinction. The Svātantrika schools of the Sūtra and Yogācāra traditions consider that the three characteristics of the Saṃdhinirmocana-sūtra (Explication of the Thought Sutra) can be applied to all phenomena, but they do not agree on the recognition of these three, and the Prāsaṅgika school considers that the Saṃdhinirmocana-sūtra expresses the views of the Cittamatra school, therefore they do not accept its literal meaning but regard it as a Nītārtha-sūtra (definitive meaning sutra).

---

་བཞེད་དོ། ། བརྒྱད་པ་ཤེས་བྱ་ལ་རྫས་ཆོས་དང་ལྡོག་ཆོས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་ལས། དང་ པོ་ནི། རྟོག་པས་བརྟག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་པར་དོན་ བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་དེ། རྫས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །འདི་ 5-306 དང་རྫས་ཡོད། དངོས་པོ་རྣམས་དོན་གཅིག རྫས་ཡང་ཡིན་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་ པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བརྗོད། འདི་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་ན། རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ རྫས་ཡོད། བརྟན་པ་མི་འགྱུར་པའི་རྫས་ཡོད། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རྫས་ཡོད། རང་སྐྱ་འཛིན་ ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ཤེས་བྱ་དང་དོན་གཅིག གཉིས་པ་རྟག་པ་ཁོ་ན། གསུམ་པ་རྫས་གྲུབ་དངོས་པོ་དང་དོན་གཅིག བཞི་པ་གཟུགས་དང་འདུས་བྱས་ལྟ་བུ་དེ་ ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལས་ཁྱབ་ཆུང་བའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ལྡོག་ནས་རྟོག་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་རྟོག་ བཏགས་ཙམ་ཀྱི་ཆོས་དེ། ལྡོག་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་ལྡོག་ལྟ་བུའོ། །འདི་ དང་རྟག་པ་དང་དོན་གཅིག རྟག་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པས་དགག་ བྱ་བཅད་ལྡོག་ནས་འཛིན་དགོས། འདི་ལ་སྒྲས་བརྗོད་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་ཀུན་བཏགས། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད། ཡོངས་གྲུབ་དང་གསུམ་ཡོད། ཡང་ལྡོག་ཆོས་ནི་རྟག་པ་དང་དོན་གཅིག ལྡོག་པ་ནི་དགག་པ་དང་དོན་གཅིག་པས་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཡོད། བུམ་པའི་ལྡོག་པ་ཞེས་པ་ ནི། བུམ་པའི་རང་ལྡོག་ལ་བྱེད་པས་སྔ་མ་གཉིས་དང་མི་འདྲའོ། །སྤྱིར་རྫས་ཡོད་དང་། རང་ སྐྱ་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་རྣམས་མི་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་ནི་དོན་ བྱེད་ནུས་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་རང་ཉིད་བློ་ངོར་འཆར་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་ གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་དབང་གིས་འཆར་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་ནི་ དགག་བྱ་བདག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་གོ་ཕྱིར་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་བོ། ། དགུ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། 5-307 །སྒྲུབ་པ་དངོས་པོ་གཉིས་མི་འགལ་ཀྱང་དོན་གཅིག་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དང་། གཞན་སེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་ བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཅད་ ནས་རྟོགས་དགོས་པའི་ཆོས་དེ། དགག་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ ལོག་པ། བདག་མེད་སོགས་རྟག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དང་སེལ་བ། གཞན་སེལ། ལྡོག་པ་ རྣམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། མ་ཡིན་དག

【現代漢語翻譯】 被認可。 第八，將所知分為實法和反體法兩種。在這兩種中，第一種是：並非僅由分別念臆測，而是從對境自身方面成立的，在勝義諦中能起作用的事物，這是實法的相。例如，色法就是例子。這與實有、事物意義相同。之所以這樣說，是因為既是實有也是法的基相同。如果用詞語表達來區分，有四種：由理成立的實有、恒常不變的實有、能起作用的實有、能自主存在的實有。第一種與所知意義相同，第二種僅是常法，第三種與實成事物意義相同，第四種如色法和有為法等，因此比事物範圍小。 第二種是：從遮斷自身的所破而僅在分別念前顯現而成立的，僅是分別假立的法，這是反體法的相。例如，瓶子的反體就是例子。這與常法意義相同。任何常法，都必須通過了解其存在方式，從遮斷所破來執取。如果用詞語表達來區分，有遍計所執、不相應行、圓成實三種。另外，反體法與常法意義相同，反體與遮破意義相同，因此兩者有區別。『瓶子的反體』是指瓶子的自反體，因此與前兩者不同。一般來說，實有、能自主存在的實有、能自主的實有這些不同。第一種是指能起作用的事物，第二種是指在自心前顯現，而不需要依賴不是自身體性的其他法，可以自主顯現的法。第三種是指對所破的我執，因為那個基礎不成立。 第九，將所知分為肯定和否定兩種。分為肯定和否定兩種。第一種是：不是通過直接認識的智慧，直接斷除自身的所破來認識的法，這是肯定的相。例如，瓶子就是例子。肯定與事物不相違，但意義不相同。 第二種，分為否定和異體排除兩種。第一種，分為相和分類兩種。第一種是：必須通過直接認識的智慧，直接斷除自身的所破來認識的法，這是否定的相。例如，不是瓶子的東西，無我等等常法。這與排除、異體排除、反體意義相同。 第二種分類，分為非是之否定。

【English Translation】 is accepted. Eighth, dividing the knowable into two types: substance-dharmas and exclusion-dharmas. Among these two, the first is: that which is not merely conceived by conceptual thought, but is established from the object's own side, and is capable of performing a function in the ultimate sense; this is the definition of a substance-dharma. An example is form. This is synonymous with substance-existence and entity. It is so called because it is a common basis for being both a substance and a dharma. If we differentiate this by way of expressions, there are four types: substance-existence established by reasoning, substance-existence that is constant and unchanging, substance-existence that is capable of performing a function, and substance-existence that can be apprehended independently. The first is synonymous with knowable; the second is only permanent; the third is synonymous with substantially established entity; the fourth, such as form and compounded things, is therefore narrower in scope than entity. The second is: that which is established merely as an appearance in conceptual thought, by excluding and negating its own object of negation; this is the definition of an exclusion-dharma. An example is the exclusion of a pot. This is synonymous with permanence. Any permanent dharma must be apprehended by excluding and negating its object of negation, by knowing its mode of existence. If we differentiate this by way of expressions, there are the completely imputed, non-associated compositional factors, and the thoroughly established. Furthermore, exclusion-dharma is synonymous with permanence, and exclusion is synonymous with negation, so there is a difference between the two. 'The exclusion of a pot' refers to the self-exclusion of a pot, so it is different from the previous two. In general, substance-existence, substance-existence that can be apprehended independently, and substance-existence that is independent are different. The first refers to that which is capable of performing a function; the second refers to a dharma that can appear independently in the mind, without needing to rely on another dharma that is not its own essence; the third refers to the object of negation, which is established as self, so that basis is not established. Ninth, dividing the knowable into affirmation and negation. There are affirmation and negation. The first is: a dharma that is not to be understood by directly cognizing its own object of negation with a directly cognizing mind; this is the definition of affirmation. An example is a pot. Affirmation and entity are not contradictory, but they are not synonymous. The second, divided into negation and other-exclusion. The first, divided into definition and divisions. The first is: a dharma that must be understood by directly cognizing its own object of negation with a directly cognizing mind; this is the definition of negation. An example is something that is not a pot, selflessness, and all permanent things. This is synonymous with exclusion, other-exclusion, and exclusion. The second division, divided into non-affirmation.

---

ག མེད་དགག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དགག་པ་ གང་ཞིག རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་ གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་འཕེན་པ་དེ། མ་ཡིན་དགག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ དང་མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་རང་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་ བཀག་ཤུལ་དུ་མ་ཡིན་དགག་དངོས་སུ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་དང་། ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བའི་དགག་བྱ་ཉིན་པར་ཟས་ཟ་བ་དང་འཕེན་བྱ་མཚན་མོར་ཟ་བ་འཕེན་ ཕྱིར་དེ་རང་གི་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་པ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲས་རང་གི་ དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་ཤུགས་ལ་འཕེན་པ་ དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡོད་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས། དེ་འདྲ་དངོས་སུ་དང་།(ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ཤུགས་ལ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་པ་མཚན་མོར་ཟས་ཟ་བ་འཕེན་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ ཡོད་པ་ཞེས་པའི་དངོས་སུ་མ་ཡིན་དགག་བདག་མེད་ཡོད་པ་འཕེན་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བའི་ལུས་རིད་ པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པས་དངོས་སུ་མ་ཡིན་དགག་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བའི་ལུས་རིད་པ་མ་ཡིན་པ་གཙོ་བོར་འཕེན་ལ། ཤུགས་ལ་ 5-308 སྒྲུབ་པ་མཚན་མོར་ཟས་ཟ་བ་འཕེན་ཚུལ་གོང་དང་འདྲའོ། །མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་འཕེན་ལུགས་ བསྡུས་གཞུང་དུ་གོ་སླ།) ལྷས་བྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བའི་ལུས་རིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་ སྒྲས། དེ་འདྲ་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་དང་། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཞིག་རྒྱལ་རིགས་ དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གང་རུང་དུ་ངེས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཆ་མ་ཕྱེད་པའི་ཚེ་དེ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཞེས་ པའི་སྒྲས། དེ་འདྲ་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་འཕེན་པ་དང་བཞི་ཡོད། གཉིས་པ་མེད་དགག་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་དངོས་ སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་བཀག་ཤུལ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་། སྒྲུབ་པ་གང་རུང་མི་འཕེན་པའི་དགག་པ་དེ། མེད་དགག་གི་མཚན་ཉིད། འདི་དང་མེད་ དགག་གི་གཞན་སེལ་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་ཆོས་ཉིད། ནམ་མཁའ་སོགས་སོ། །མེད་ དགག་དངོས་རྟོགས་ཀྱི་བློས་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་ཡང་ཤུགས་ལ་མི་རྟོགས་ཀྱང་ སྤྱིར་དགག་བྱ་རིགས་གཅིག་བཀག་པའི་མེད་དགག་ནི་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ཆོག གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། གཞི་དེར་བུམ་མེད་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པའི་མེད་ དགག་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དེ་དང་གཉིས་ཡོད། བུམ་པ་མེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་བྱ་མེད

【現代漢語翻譯】 關於非遮和無遮：首先，非遮的定義是：任何否定，當直接理解它的心識在直接排除其所否定的對象之後，會引申出其他事物，無論是肯定還是非遮。這與非遮的排除異體意義相同。例如，『非瓶』所排除的（事物）。『非色』所排除的是直接理解的心識在排除其所否定的對象之後，直接引申出非遮。拉辛是胖子，白天不吃飯，這種否定的意思是白天吃飯，引申的意思是晚上吃飯，因此，它本身所否定的對象被排除后，會引申出肯定。 其次，分類上，『拉辛是胖子，白天不吃飯』這句話，在排除其所否定的對象之後，會間接引申出其他事物，無論是肯定還是非遮。而『人無我存在』這句話，則直接引申出這種事物。（『拉辛是胖子，白天不吃飯』這句話主要間接引申出肯定，即晚上吃飯。『人無我存在』這句話直接引申出非遮，即無我存在。『拉辛是胖子，白天不吃飯的身體不瘦』這句話主要直接引申出非遮，即白天不吃飯的身體不瘦，間接引申出肯定，即晚上吃飯，方式與上述相同。無論引申出肯定還是非遮，都取決於具體情況，這在簡略的論著中很容易理解。）『拉辛是胖子，白天不吃飯的身體不瘦』這句話，則同時直接和間接引申出這種事物。如果一個貴族種姓的人，確定是貴族或婆羅門種姓，但無法確定是哪一種，那麼『他不是婆羅門』這句話，則根據具體情況引申出這種事物。共有四種情況。 其次，關於無遮：定義和分類兩種。首先，定義是：任何否定，當直接理解它的心識在直接排除其所否定的對象之後，不會引申出其他事物，無論是肯定還是非遮。這與無遮的排除異體意義相同。例如，法性（chos nyid，法性），虛空等。無遮的直接理解的心識不會間接理解肯定或非遮，但一般來說，排除一類否定對像后，可以間接理解無遮。 其次，分類上，有否定對像在所知中可能存在的無遮，例如，在某個地方沒有瓶子；以及否定對像在所知中不可能存在的無遮，例如，兔子沒有角。共有兩種。即使沒有瓶子存在，所知仍然存在。

【English Translation】 Regarding Non-affirming Negation (med dgag) and Affirming Negation (ma yin dgag): First, the definition of Affirming Negation is: Any negation that, when the mind directly realizing it excludes its negated object, implies another phenomenon, either an affirmation or a non-affirming negation. This is synonymous with the exclusion of otherness in Affirming Negation. An example is the exclusion of 'not a vase'. The exclusion of 'not a form' is when the mind directly realizing it excludes its negated object and directly implies a non-affirming negation. Lhas byin is fat and does not eat during the day; this negation means eating during the day, and the implied meaning is eating at night. Therefore, after its negated object is excluded, it implies an affirmation. Secondly, in terms of classification, the phrase 'Lhas byin is fat and does not eat during the day' indirectly implies other phenomena, either affirmation or non-affirming negation, after excluding its negated object. The phrase 'the selflessness of a person exists' directly implies such a phenomenon. (The phrase 'Lhas byin is fat and does not eat during the day' mainly indirectly implies affirmation, i.e., eating at night. The phrase 'the selflessness of a person exists' directly implies non-affirming negation, i.e., the existence of selflessness. The phrase 'Lhas byin is fat and the body of one who does not eat during the day is not thin' mainly directly implies non-affirming negation, i.e., the body of one who does not eat during the day is not thin, and indirectly implies affirmation, i.e., eating at night, in the same way as above. Whether it implies affirmation or non-affirming negation depends on the specific situation, which is easily understood in concise treatises.) The phrase 'Lhas byin is fat and the body of one who does not eat during the day is not thin' implies such a phenomenon both directly and indirectly. If a person of noble caste is determined to be either a noble or a Brahmin caste, but it is not possible to determine which, then the phrase 'he is not a Brahmin' implies such a phenomenon depending on the specific situation. There are four situations in total. Secondly, regarding Non-affirming Negation: There are two types: definition and classification. First, the definition is: Any negation that, when the mind directly realizing it excludes its negated object, does not imply other phenomena, either affirmation or non-affirming negation. This is synonymous with the exclusion of otherness in Non-affirming Negation. Examples include Dharmata (chos nyid, the nature of reality), space, etc. The direct realization of Non-affirming Negation does not indirectly realize affirmation or non-affirming negation, but in general, after excluding a class of negated objects, Non-affirming Negation can be indirectly understood. Secondly, in terms of classification, there is Non-affirming Negation where the negated object may exist in the knowable, such as the absence of a vase in a certain place; and Non-affirming Negation where the negated object cannot exist in the knowable, such as the absence of horns on a rabbit. There are two types. Even if there is no vase, the knowable still exists.

---

་པ་མེད། དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་ཀ་བ་ཡོད། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་གཞན་དགག་པ་ཡིན་ན་སྤྱིར་དེ་དགག་པ་ཡིན་མི་དགོས། ཡང་དགག་པ་ ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། མེད་པར་སྟོན་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་པ། མི་འདྲ་བ། དམན་པ། ཞུམ་ པ། ཞན་པ། ཕྲ་བ། ཉུང་བ། མྱུར་བ། ཆུང་བ། ལྷག་མ་མེད་པ། འགའ་ལས་མཐའ་དག་ མིན་པ། མི་མཐུན་པ། གཉེན་པོ། བྲལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔའོ། །རང་མིང་ལ་དགག་སྒྲ་ མེད་པའི་དགག་པའང་དུ་མ་ཡོད། སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་། དགག་པར་གྱུར་པའི་ དངོས་པོ་ཡོད། རྟག་པར་གྱུར་པའི་མ་ཡིན་དགག་དང་། རྟག་པར་གྱུར་པའི་མེད་དགག་ཀྱང་ 5-309 ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་མེད་དགག་ལ་དངོས་པོ་མེད་དོ། ། གཉིས་པ་གཞན་སེལ་ནི། རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་དངོས་སུ་ བསལ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ། གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པའི་ དོན་སྤྱི་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་མ་ཡིན་དགག་དང་། མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། སེལ་བ་གང་ཞིག རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་ པ་གང་རུང་འཕེན་པ་དེ། མ་ཡིན་དགག་གི་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་དབྱེ་ན། གཉིས་ ལས། དང་པོ་ནི། མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡང་ཡིན། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་ ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་དུ་དམིགས་པ་དེ། དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། འདི་ དང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་དགག་པ་དང་། ཆོས་དེའི་གཞན་སེལ་རྣམས་དོན་གཅིག གཉིས་པ་ནི། མ་ཡིན་དགག་གི་གཞན་སེལ་ཡང་ཡིན། རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་ཡིན་ པའི་གཞི་མཐུན་པ་དེ། བློའི་གཞན་སེལ་གྱི་མཚན་ཉིད། འདི་དང་དོན་སྤྱི་སྒྲ་དོན་གསུམ་དོན་ གཅིག གཉིས་པ་ནི། སེལ་བ་གང་ཞིག རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་ པ་གང་རུང་མི་འཕེན་པ་དེ། མེད་དགག་གི་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་མ་ ཡིན་པའི་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ནི། དེའི་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་དང་། དེའི་དོན་སྤྱི་དེའི་བློའི་ གཞན་སེལ་དང་། དེའི་དེ་མིན་མེད་པ་དེའི་མེད་དགག་གི་གཞན་སེལ་ལོ། །འདིས་དངོས་པོ་ ཀུན་ལ་འགྲེས། ཡང་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་དོན་རང་མཚན་གྱི་གཞན་སེལ་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་གང་གི་ གཞན་སེལ་མིན་དེ། ཡིན་ན་རང་དང་བུམ་པ་གང་རུང་གི་ཡིན་དགོས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ 5-310 ཏེ། རང་ཉིད་རང་གི་ཡིན་ཚུལ་མེད་ལ་གཞན་བུམ་པའི་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་དེའི་གཞན་སེལ་ཡིན་ན་ཆོས་དེ་ཡིན་པ་དང་། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་ གསུམ་ག་ཡིན་དགོས་ཀྱང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ལ་ཁྱོད་ ཀྱི་གཞན་སེལ་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་གཞན་སེལ་ཡིན་ཆོག་པའོ། ། བཅུ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་དབྱེ

【現代漢語翻譯】 無有遮遣，有成為確立的柱子。 如果以自性遮遣其他法，一般而言，那不一定是遮遣。又，如果詳細劃分遮遣，有顯示不存在、同樣地、其他的、不同的、低劣的、沮喪的、虛弱的、微小的、少量的、迅速的、微小的、沒有剩餘的、並非從一些到全部、不一致的、對治的、分離的顯示，共十五種。自己的名稱中沒有遮遣語氣的遮遣也有很多。有成為確立的事物，也有成為遮遣的事物。有成為常有的非是遮遣，也有成為常有的無有遮遣，非常多，並且無有遮遣中沒有事物。 第二，他者排除：以直接認識的意識，通過直接排除自己的遮遣對象的方式來認識的事物，是他者排除的定義。例證如同瓶子的總義。對此進行劃分，有非是遮遣和他者排除，以及無有遮遣的他者排除兩種。 第一種：任何排除，以直接認識的意識，投射非是遮遣或確立的任何一方，是非是遮遣的排除的定義。對此進行劃分，有兩種。 第一種：既是非是遮遣的他者排除，又是勝義中能起作用的，在共同基礎上顯現的，是義自相的他者排除的定義。這與成為事物的遮遣，以及該法的他者排除，意義相同。 第二種：既是非是遮遣的他者排除，又是分別念所增益的，在共同基礎上存在的，是意識的他者排除的定義。這與總義、名、義三者意義相同。 第二種：任何排除，以直接認識的意識，不投射非是遮遣或確立的任何一方，是無有遮遣的排除的定義。非是組合的、非是造作的瓶子無常，是它的自相的他者排除；它的總義，是它的意識的他者排除；它的非彼不存在，是它的無有遮遣的他者排除。這適用於一切事物。又，瓶子無常是義自相的他者排除，但不是任何法的他者排除。如果是，則必須是自己或瓶子的任何一方，但並非如此。因為自己沒有成為自己的方式，也不是其他的瓶子。後者不成立，因為如果是該法的他者排除，則必須是該法，並且以自相成立，以及是遮遣三者都必須具備，但瓶子的無常不是瓶子。 對於常有，即使你沒有他者排除，你也可以是他者排除。 第十，所知分為顯現和隱蔽兩種。

【English Translation】 There is no negation, there is a pillar that becomes established. If one negates other dharmas with one's own nature, in general, that does not necessarily have to be a negation. Moreover, if one elaborately divides negation, there are fifteen types: showing non-existence, similarly, other, different, inferior, dejected, weak, subtle, few, fast, small, without remainder, not from some to all, inconsistent, antidote, showing separation. There are also many negations where the word 'negation' is not present in their own name. There are things that become established, and there are things that become negated. There are also many that are permanent non-affirming negations and permanent excluding negations, and in excluding negations, there are no things. Second, Other-Exclusion: That which is to be understood by a mind that directly cognizes, through directly eliminating its object of negation, is the definition of Other-Exclusion. An example is like the general meaning of a vase. Dividing this, there are two types of Other-Exclusion: non-affirming negation and excluding negation. The first: Any elimination that projects either a non-affirming negation or an affirmation by a mind that directly cognizes is the definition of the elimination of non-affirming negation. Dividing this, there are two types. The first: That which is both the Other-Exclusion of non-affirming negation and also able to perform a function in reality, appearing on a common basis, is the definition of the Other-Exclusion of a thing's own character. This and the negation that has become a thing, and the Other-Exclusion of that dharma, are the same in meaning. The second: That which is both the Other-Exclusion of non-affirming negation and also imputed by thought, existing on a common basis, is the definition of the Other-Exclusion of mind. This and the general meaning, sound, and meaning are the same in meaning. The second: Any elimination that does not project either a non-affirming negation or an affirmation by a mind that directly cognizes is the definition of the elimination of excluding negation. The impermanent vase that is not compounded and not created is its own character's Other-Exclusion; its general meaning is its mind's Other-Exclusion; its non-that non-existence is its excluding negation's Other-Exclusion. This applies to all things. Furthermore, although the impermanent vase is the Other-Exclusion of a thing's own character, it is not the Other-Exclusion of any dharma. If it were, it would have to be either itself or the vase, but it is not. Because there is no way for itself to be itself, nor is it another vase. The latter is not established, because if it were the Other-Exclusion of that dharma, it would have to be that dharma, and be established by its own character, and all three negations would have to be present, but the impermanence of the vase is not the vase. Even though you do not have Other-Exclusion for the permanent, you can still be Other-Exclusion. Tenth, knowable things are divided into manifest and hidden.

---

་བ་ལ། གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མངོན་ སུམ་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། མངོན་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད། དེ་དང་དངོས་པོ་དོན་ གཅིག མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྗེས་དཔག་ཚད་མས་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ། ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ ཉིད། དེ་དང་ཤེས་བྱ་དོན་གཅིག མཚན་གཞི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ དངོས་སྟོབས་ཡིད་ཆེས་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་གསུམ་གྱི་འཇུག་ཡུལ་ཡོད། འདིར་ཁ་ ཅིག་གིས། མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བས་རྣམ་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་དང་། རྗེས་ དཔག་གིས་འབྲེལ་བ་ལས་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ བཞག་པའང་སྔ་མའི་ཆ་ནས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མངོན་གྱུར་མི་སྲིད་པས་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན་རེས་འགའ་མངོན་གྱུར་ཡིན་པས་ཁྱབ། དབུ་མ་ ཐལ་འགྱུར་བས་མངོན་ལྐོག་གི་དོན་ནི། མྱོང་སྟོབས་སམ་རྟགས་ལ་བསྟེན་མི་དགོས་པ་དང་ དགོས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཅིང་དེ་ཡང་སོ་སྐྱེས་རང་ག་བ་སྤྱིའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་ལ། མདོ་སྡེ་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གང་ཡང་ རུང་བ་ཞིག་གིས་དངོས་རྟོགས་ཡིན་མིན་གྱི་ཆ་ནས་མངོན་ལྐོག་གི་དོན་འཇོག་གོ། བཅུ་གཅིག་པ་ཤེས་བྱ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བློས་རིག་པར་བྱ་བ། ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད། འདི་ 5-311 དང་ཡོད་པ་དོན་གཅིག འདི་སྤྱིར་བཏང་བློས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བློ་དེས་རིག་བྱ་ཙམ་ གྱིས་མི་འོང་ངོ་། །རིག་ཚུལ་ལ། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པས་སྣང་བ་དང་འཆར་བ་ལ་བྱེད་པ་ དང་། རྭ་སྟོད་པས་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ལ། དམིགས་ཡུལ། སྣང་ཡུལ། བཟུང་ཡུལ། ཞེན་ཡུལ། འཛིན་སྟངས་ ཀྱི་ཡུལ། འཇུག་ཡུལ། སྤྱོད་ཡུལ། དངོས་ཡུལ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་ཅི་རིགས་དང་ ལྡན་པའི་དངོས་པོ་དེ། ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད། འདིའི་མཚན་གཞི་ལ་སྒྲ་བློ་གང་ཟག་དབང་ པོ་རྣམས་ཡིན། གཉིས་པ་ལ། གང་ཟག བློ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་གསུམ་མོ། །ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་དང་གཉིས་ཡོད་དོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ལ། གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ། གཅིག་གི་མཚན་ ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། རང་ལྡོག་གཅིག་པ། རང་བཞིན་གཅིག་པ། རིགས་གཅིག་པ། རྫས་ གཅིག་དང་བཞི་ཡོད། ལྡོག་པ་རིགས་གཅིག་ལ་དབྱེ་ན། སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པར་གྱུར་པའི་ དེ་གཉིས་སོ། ། གཉིས་པ་

【現代漢語翻譯】 其次，分為兩種：第一種，能被現量（pramāṇa，量）直接認識的，是顯現的定義。它與事物是同義詞。例如瓶子。 第二種，能被比量（anumāna，量）直接認識的，是隱蔽的定義。它與所知是同義詞。例如人無我。這包括了以事物力量、確信和名聲為基礎的三種比量。這裡有些人認為，能通過現量體驗以相狀認識的是顯現，能通過比量從關聯中以普遍方式認識的是隱蔽的定義，但從前者來看，這非常不合理。此外，由於所知在任何情況下都不可能是完全顯現的，因此如果它是顯現的，那麼有時是顯現的。中觀應成派（Prāsaṅgika）對顯現和隱蔽的定義是：不需要依賴體驗的力量或標誌，以及需要依賴。這又是相對於普通人的普遍意識而言的。而經部（Sautrāntika）等則從有情到佛陀的任何現量是否能直接認識的角度來定義顯現和隱蔽。 第十一個，將所知分為境和有境兩種。分為兩種：第一種，定義：分為兩種：第一種，能被意識認識的，是境的定義。它與存在是同義詞。這是指一般能被意識認識的，而不僅僅是被意識所認識。認識的方式有：蔣揚協巴（'Jam-dbyangs bzhad-pa）認為是顯現和呈現，而饒多巴（Rwa-stod-pa）認為是認識那個境。 第二種分類：有對境、顯現境、執持境、耽著境、執取方式的境、進入境、行境、事物境等多種。 第二種，定義：分為兩種：第一種，具備與其各自境相符的事物，是有境的定義。其例子包括聲音、意識、人和感官。 第二種分類：人和意識，以及表達的語言。如果是有境，那麼它要麼被有境所包含，要麼不被有境所包含，這兩種觀點都有。 第十二個，將所知分為一和異兩種。分為兩種：第一種，定義：分為兩種：第一種，不是各自獨立的法，是一的定義。例如瓶子。 第二種分類：自相一、自性一、種類一、實體一，共有四種。如果將相一進行分類，則分為肯定和否定兩種。

【English Translation】 Secondly, there are two types: The first, that which is directly cognized by direct perception (pramāṇa), is the definition of the manifest. It is synonymous with entity. An example is a vase. The second, that which is directly cognized by inference (anumāna), is the definition of the hidden. It is synonymous with knowable. An example is the selflessness of a person. This includes the three types of inference based on the power of things, belief, and fame. Here, some argue that the manifest is that which can be cognized through experience by direct perception, and the hidden is that which can be cognized in a general way from relations by inference, but from the former perspective, this is very unreasonable. Furthermore, since it is impossible for knowable to be completely manifest in all cases, if it is manifest, then it is sometimes manifest. The Prāsaṅgika Madhyamikas define the manifest and hidden as: not needing to rely on the power of experience or signs, and needing to rely. This is also relative to the general consciousness of ordinary people. The Sautrāntikas and others define the manifest and hidden from the perspective of whether any direct perception from sentient beings to Buddhas can directly cognize it. Eleventh, dividing knowable into object and subject. There are two types: The first, definition: There are two types: The first, that which can be known by the mind, is the definition of object. It is synonymous with existent. This refers to that which can generally be known by the mind, not just that which is known by the mind. Regarding the way of knowing, 'Jam-dbyangs bzhad-pa considers it as appearance and arising, while Rwa-stod-pa considers it as knowing that object. The second classification: There are many types such as object of focus, object of appearance, object of grasping, object of attachment, object of the way of grasping, object of entering, object of activity, object of entity, etc. The second, definition: There are two types: The first, the entity that possesses its respective objects, is the definition of subject. Examples of this are sound, mind, person, and senses. The second classification: person, mind, and expressive language. If it is a subject, then there are two views on whether it is encompassed by the subject divided into those two or not. Twelfth, dividing knowable into one and different. There are two types: The first, definition: There are two types: The first, a dharma that is not separate, is the definition of one. An example is a vase. The second classification: There are four types: self-reverse one, self-nature one, kind one, and substance one. If reverse one is classified, then there are two types: affirmative and negative.

---

ལ། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སོ་སོ་བའི་ཆོས་དེ། ཐ་དད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཀ་བུམ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། རང་ལྡོག་ཐ་དད། རང་བཞིན་ཐ་དད། རིགས་ཐ་དད། རྫས་ཐ་དད་དང་ བཞི་ཡོད། བུམ་པ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན་གྲུབ་བདེ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་བོ། ། 5-312 བཅུ་གསུམ་པ་ཤེས་བྱ་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ལ། གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་ཡིད་འོང་འབྱིན་བྱེད་ ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པའི་ཆོས་དེ། དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཕྱག་འཚལ་བའི་གཟུགས། ཆོས་སྟོན་པའི་ཚིག དད་པ། དེའི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་ལ་རྣམ་སྨིན་བསྐྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པས་ཁྱབ། ཆ་བཞག་གིས་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ ཀྱིས་འཇོམས་འགྱུར་གྱི་དགེ་བ་དེ་སྡུད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ། དད་སོགས་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། དད་ སོགས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་དང་། དད་ སོགས་ཀྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དགེ་བ་དང་། དད་སོགས་ཀྱིས་ ཀུན་ནས་བསླངས་བའི་ལུས་ངག་གི་དགེ་བ་ལྟ་བུའི་སློང་བའི་དགེ་བ་དང་བཞི་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་འབྲས་ཡིད་མི་འོང་ འབྱིན་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་བསྟན་པར་བཞག་པའི་ཆོས་དེ། མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ཁོང་ཁྲོ། དེའི་ས་བོན། སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་དང་། འབྲེལ་བའི་དེ་དང་། རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དེ་དང་། སློང་བའི་དེ་དང་བཞི་ཡོད་པ་ལ་མཚན་གཞི་རྣམས་གོང་གི་དགེ་བ་གོ་བཟློག་པས་ཤེས་སོ། ། གསུམ་པ་ལུང་མ་བསྟན་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་ལ་ ལྟོས་ནས་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བླང་དོར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའི་ ཆོས་དེ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་བུམ་པ་འགོག་བདེན། འཇུག་ཤེས། སྤྱོད་ ལམ་པའི་བློ། འཇིག་ལྟ་ལྟ་བུའོ། ། གཉིས་པ་ལ། དགེ་མི་དགེའི་གཟུགས་སྒྲ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ 5-313 ཅན་བཅུ་དང་། གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་མ་བསྟན་དང་། དགེ་མི་དགེ་ གང་ཡང་མིན་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་པའི་དེ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བློས་ བཞག་པའི་བག་ཆགས་ལྟ་བུའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་དེ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བློས་ཀུན་ནས་ བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ལྟ་བུའི་སློང་བའི་དེ་དང་བཞི་ཡོད། སྤྱིར་དགེ་བ་ནི། དད་ སོགས་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག དེ་མཚུངས་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་། དགེ་བའི་གཟུགས་སྒྲ་གཉིས། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མངོན་

【現代漢語翻譯】 甲：從體性的分類來說有兩種。第一種，各個別的法，是各別的體性。比如柱子和瓶子等。 第二種，有自相各別、自性各別、種姓各別、事物各別四種。如果瓶子和事物是一個，那麼成立和安樂是一個事物就不遍及了。 十三、將所知分為善、不善、無記三種。從這三種來說： 第一種，從體性來說，有兩種分類。第一種，從能夠產生悅意的自果的角度，被安立為異熟果報的法，是善的體性。比如禮拜的身形、講經說法的語言、信心、以及它們的種子等。善遍及於能夠產生異熟果報的種類。通過假設，憤怒等能夠摧毀的善也包含在內。 第二種，有信心等十一種善的自性善，與信心等相應的心的心所等關聯善，通過信心等安立的習氣等隨順善，以及通過信心等引發的身語善等策動善四種。 第二種，從體性來說，有兩種分類。第一種，從能夠產生不悅意的自果的角度，被安立為異熟果報的法，是不善的體性。比如憤怒、憤怒的種子、殺生的身形等。 第二種，有自性不善，關聯不善，隨順不善，策動不善四種，它們的例子可以通過將上面善的例子反過來理解。 第三種，無記。從體性來說，有兩種分類。第一種，相對於異熟果報來說，沒有成立為善或不善任何一種的角度，被安立為可舍、應取、中舍的法，是無記的體性。比如瓶子、滅諦、入定時的意識、行為時的心、我見等。 第二種，除了善和不善的色聲二者之外的十種色處，以及上界的煩惱等自性無記，既非善也非不善的心和心所等關聯無記，通過無記的心安立的習氣等隨順無記，以及通過無記的心引發的身語業等策動無記四種。總的來說，善是信心等十一種善，以及與它們相應的心的心所，善的色聲二者，以及未入道的相續中的顯現。

【English Translation】 A: From the perspective of classifying characteristics, there are two types. The first is that each individual dharma (法, dharma) has its own distinct characteristic. For example, things like pillars and vases. The second type includes four distinctions: distinct self-aspect (自相各別), distinct self-nature (自性各別), distinct lineage (種姓各別), and distinct substance (事物各別). If a vase and a substance are the same, then it does not necessarily follow that establishment and ease are the same substance. Thirteen: Dividing knowable things into three categories: virtuous (善), non-virtuous (不善), and neutral (無記). Among these three: First, regarding virtue: From the perspective of characteristics, there are two classifications. The first is that a dharma (法, dharma) which, from the aspect of producing a desirable self-result, is established as ripening and declared, is the characteristic of virtue. Examples include the form of prostration, the words of teaching the Dharma, faith, and their seeds. Virtue pervades the category of things that can produce ripening results. By assumption, virtues that can be destroyed by anger, etc., are also included. Second, there are four types: virtue by nature (自性善), such as the eleven virtues of faith, etc.; associated virtue (關聯善), such as mental factors associated with faith, etc.; consequential virtue (隨順善), such as the habitual tendencies established by faith, etc.; and motivational virtue (策動善), such as the virtuous actions of body and speech motivated by faith, etc. Second, regarding non-virtue: From the perspective of characteristics, there are two classifications. The first is that a dharma (法, dharma) which, from the aspect of producing an undesirable self-result, is established as ripening and declared, is the characteristic of non-virtue. Examples include anger, the seed of anger, the form of taking life, etc. Second, there are four types: non-virtue by nature, associated non-virtue, consequential non-virtue, and motivational non-virtue. The examples for these can be understood by reversing the examples given for virtue above. Third, regarding the neutral: From the perspective of characteristics, there are two classifications. The first is that a dharma (法, dharma) which, in relation to ripening results, is not established as either virtuous or non-virtuous, and is thus established as something to be abandoned, adopted, or treated with equanimity, is the characteristic of the neutral. Examples include a vase, the truth of cessation, the consciousness during absorption, the mind during activity, and the view of self, etc. Second, there are ten sense bases of form (色處) other than the two—virtuous and non-virtuous—forms and sounds, as well as the neutral by nature, such as the afflictions of the higher realms; associated neutral, such as minds and mental factors that are neither virtuous nor non-virtuous; consequential neutral, such as the habitual tendencies established by a neutral mind; and motivational neutral, such as the actions of body and speech motivated by a neutral mind. Generally, virtue includes the eleven virtues of faith, etc., the mental factors associated with them, virtuous forms and sounds, and the manifestations in the continuum of one who has not entered the path.

---

ཤེས་ལྔ། བསམ་གཟུགས་བརྒྱད། བསླབ་པ་གསུམ། ཚད་ མེད་བཞི། སྦྱིན་སོགས་དྲུག ལམ་ཞུགས་ཀྱི་ལམ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ། རྣམ་མཁྱེན་དང་བཅས་ པ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བ་ནི། འདོད་པའི་འཇིག་མཐར་མ་འདྲེས་པའི་ མ་རིག་པ་དང་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་ཉོན་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་མཚུངས་ཀྱི་སེམས་ སེམས་བྱུང་རྣམས་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མི་དགེ་བའི་གཟུགས་སྒྲ་གཉིས་ སོགས་སོ། །ལུང་མ་བསྟན་ནི། འདོད་པའི་འཇིག་མཐར་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། གོང་ སའི་ཉོན་མོངས་སོགས་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དང་། འཁོར་བའི་ཕྱི་སྣོད། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་ ལྔ། སེམས་ཙམ་གྱི་དབང་ཤེས་ལྔ། འགོག་བདེན་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟག་པ་རྣམས་ དང་། ཐེག་ཆེན་ལུགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སོགས་ནི་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །ཁྱོད་དངོས་པོ་ ཡིན་ན་ཁྱོད་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྒྲ་མི་ རྟག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཤེས་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། སྒྲ་མི་ རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་ཚད་མས་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེར་ ཐལ། ཚད་མས་བསལ་བ་ནི་མེད་པ་ཞིག་ལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་གང་ཞིག སྒྲ་ རྟག་པ་ཚད་མས་བསལ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་ཚད་མས་བཀག་པའི་ཆ་ལ་གོ་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་པ་ཚད་ 5-314 མས་བསལ་བ་དང་། སྒྲ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཚད་མས་བསལ་བ་སོགས་ནི་གཞི་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་བསྡུས་དོན་མདོར་བསྡུས་སོང་ཟིན་ཏོ། །སྨྲས་པ། རྣམ་མང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། ། ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། ། གང་གིས་ལེགས་གསུངས་ཆོས་ཕུང་བྱེ་བའི་མཛོད། ། དྲི་མེད་རིག་ལམ་བཟང་པོས་ཉེར་མཛེས་པ། ། དེ་ལས་ཆོས་ཚུལ་ཡང་དག་རིགས་པའི་ལམ། ། རང་དབང་སྨྲ་བས་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན། ། ཕྱོགས་གླང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་ཞེས་མཚན་སྙན་གྱིས། ། མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་མངོན་པར་མཐོ། ། གང་དེའི་ལེགས་བཤད་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་མཆོག ། འདིའི་དགོངས་གཙོ་བོར་བྱས་ཚུལ་གནད་དོན་རིགས། ། ཡོངས་བསྡུས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གསུང་རབ་ལས། ། ཆ་ཙམ་སློབ་རིགས་འགའི་ཆེད་བླངས་ལགས་ན། ། འདིའི་དོན་བློ་ལ་ལེགས་པར་བཅང་བྱས་ནས། ། རྣམ་དཔྱོད་རིགས་པས་གོ་དོན་ཞིབ་བཙལ་ཏེ། ། རྣོ་མྱུར་བློ་གྲོས་གསར་བའི་འཕེལ་ངོམ་བཞིན། ། གཞུང་ལུགས་བལྟ་བའི་བློ་མཆོག་བསྐྱེད་ཅིག་ཀྱེ། ། ཨེ་མ་ཤེས་བྱའི་ཚུལ་ལ་མ་རྨོངས་པ། ། བློ་གསལ་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་རྒྱན། ། 5-315 ཡང་དག་རིགས་ལམ་བཟང་པོས་མཛེས་འདོད་ན། ། རིག་གཞུང་འདི་ལྟ་བ

【現代漢語翻譯】 五種知識（ཤེས་ལྔ།），八種禪定（བསམ་གཟུགས་བརྒྱད།），三種戒律（བསླབ་པ་གསུམ།），四種無量心（ཚད་མེད་བཞི།），六種佈施等（སྦྱིན་སོགས་དྲུག），以及十五種入道之道的資糧（ལམ་ཞུགས་ཀྱི་ལམ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ།），以及與一切智（རྣམ་མཁྱེན་）相關的善的習氣。 不善的包括：欲界盡頭未混合的無明，以及除了三種之外的所有欲界煩惱，以及與之相應的心理活動和心所，以及這些的習氣，以及不善的色和聲等。 無記包括：欲界盡頭未混合的無明，以及上界的煩惱等障礙性的無記，以及輪迴的外器世界，以及異熟的五蘊，以及唯識宗的五種根識，以及滅諦空性等常法，以及大乘宗的自性身等非障礙性的無記。 如果汝是事物，那麼汝是事物並不周遍，因為聲音是無常的事物，但是聲音是無常的並不周遍事物，因為如果基成立，則聲音是無常的就周遍。原因在於，所知是聲音無常的。法，所知，聲音是無常的，因為聲音不是常法，因為聲音是常法被量否定。原因在於，被量否定的是對不存在的事物進行，因此基不成立。聲音是常法被量否定是指聲音是常法被量遮止的部分，因此聲音是常法被量否定，以及聲音不是事物被量否定等基是成立的。 這些的總結已經簡要完成了。 說道： 無量知識的廣大形態， 一切的真如皆知的勝者之心。 以其善說之法蘊如海藏， 以無垢理路之善妙而嚴飾。 從中以正理之道闡釋佛法， 以自在之語裝飾世間之莊嚴。 法稱、陳那之名聲， 於此娑婆世界顯赫無比。 其善說之理路精髓， 此中以宗喀巴大師之論著， 總集要義之方式， 為少數求學者而略取。 因此，此義應善持於心， 以智慧之理細緻探尋， 如新慧之鋒芒般展現， 愿生起觀覽論典之勝慧。 唉瑪！對於知識之理不愚昧， 若欲以明智之理， 裝飾通達智者之理， 則應學習此理學。

【English Translation】 The five knowledges (ཤེས་ལྔ།), the eight samadhi absorptions (བསམ་གཟུགས་བརྒྱད།), the three trainings (བསླབ་པ་གསུམ།), the four immeasurables (ཚད་མེད་བཞི།), the six perfections of giving, etc. (སྦྱིན་སོགས་དྲུག), and the fifteen accumulations of the path of entering the path (ལམ་ཞུགས་ཀྱི་ལམ་ལྔ་གསུམ་བཅོ་ལྔ།), along with the good habitual tendencies associated with omniscience (རྣམ་མཁྱེན་). The non-virtuous includes: ignorance not mixed with the end of the desire realm, and all desire realm afflictions except for three, and the corresponding mental activities and mental factors, and the habitual tendencies of these, and the non-virtuous forms and sounds, etc. The unspecified includes: ignorance not mixed with the end of the desire realm, and the obscurations of the upper realms, such as afflictions, and the unspecified, and the external world of samsara, and the five aggregates of maturation, and the five sense consciousnesses of the Mind-Only school, and the permanence of emptiness of cessation, etc., and the non-obscuring unspecified, such as the Svabhavikakaya in the Mahayana school. If you are a thing, then your being a thing is not pervasive, because sound is an impermanent thing, but sound being impermanent is not pervasive of being a thing, because if the basis is established, then sound being impermanent is pervasive. The reason is that the knowable is sound being impermanent. The subject, the knowable, sound is impermanent, because sound is not permanent, because sound being permanent is negated by valid cognition. The reason is that what is negated by valid cognition is done to something that does not exist, therefore the basis is not established. Sound being permanent negated by valid cognition refers to the part where sound being permanent is prevented by valid cognition, therefore sound being permanent negated by valid cognition, and sound not being a thing negated by valid cognition, etc., the basis is established. The summary of these has been briefly completed. It is said: The vast form of manifold knowledge, The Victorious One's mind knows the suchness of all. With its well-spoken Dharma collections like a sea of treasures, Adorned with stainless and excellent reasoning. From this, the Dharma is explained through the path of correct reasoning, With the words of freedom, the ornament of the world is adorned. The fame of Dharmakirti and Dignāga, Is exceedingly high in this Sahā world. The essence of his well-spoken reasoning, In this, the main intention is based on the writings of Lama Tsongkhapa, In a way that summarizes the key points, Taken briefly for the sake of a few students. Therefore, this meaning should be well held in mind, With wisdom and reason, carefully seek the meaning, Like the sharp and swift display of new intelligence, May you generate the supreme wisdom to view the scriptures. Ema! Not ignorant of the nature of knowledge, If you wish to adorn the wisdom of understanding the nature of clarity, With the excellent path of correct reasoning, Then you should study this philosophy.

---

ུ་ལ་ཐོག་མར་སློབས། ། ལེགས་བྱས་འདི་ལ་བརྩོན་པའི་རྣམ་དཀར་གྱིས། ། བདག་ཀྱང་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་དང་མཇལ། ། དྲི་མེད་རིགས་པའི་གཞུང་ལ་སྦྱང་བ་དང་། ། འགྲོ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཤོག ། ཅེས་བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་འདི་ཡང་གཞུང་འདི་སློབ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བློ་འཛིན་བྱ་ བའི་ཆེད་དུ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོར་རྩེའི་ཡལ་འདབ་བསྐྱོད་པས་ལེགས་བྱས་འདི་ནི་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག་ གུ།། །།དགེའོ།།

目錄 བསྡུས་གྲྭའི་སྤྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

【現代漢語翻譯】 首先學習這個（指《攝類學》）。 愿我以精勤於此善行的純凈力量， 生生世世都能與佛法相遇。 愿我能研習無垢的理智之論， 並能以佛法利益眾生。 爲了便於一些學習此論者背誦，由名為語自在慧稱（Ngagwang Lodro Drakpa）之人，舞動筆尖寫下了這部簡略的《總義精華》。愿此善行成為吉祥！ 吉祥！

目錄 《總義精華》簡略彙編

【English Translation】 First, learn this (referring to the Collected Topics). By the pure power of diligently engaging in this virtuous deed, May I encounter the teachings in all my lifetimes. May I be able to study the immaculate treatises of reasoning, And may I be able to benefit beings with the Dharma. This concise 'Essence of General Topics' was written by Ngagwang Lodro Drakpa, moving the tip of his fingers, for the sake of some who study this treatise to memorize it. May this virtuous deed be auspicious! Auspicious!

Table of Contents A Concise Compilation of the 'Essence of General Topics'

---