篤補巴·喜饒堅贊大師全集JDol51བདེན་གཉིས་གསལ་བའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 6-515 ༄༅། །བདེན་གཉིས་གསལ་བའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄། །བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན། ༄༅། །བདེན་གཉིས་གསལ་བའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། (ངེས་དོན་དབུ་མའི་མཐར་ཐུག་གི་གསུང་རབ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱའོ།།) ༄༅། །ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་རྒྱུན་ཆད་མེད་སྣང་ཞིང་། །ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་ གཏན་ནས་སྤངས། །ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱ་ཀུན་མཁྱེན་པའི། །བླ་མ་མཆོག་དང་འཇམ་ པའི་དབྱངས་ལ་འདུད། །དིང་སང་མཁས་པར་གྲགས་པ་ཕལ། །དབུ་སེམས་ཁྱད་པར་མ་ དགོངས་པར། །བདེན་གཉིས་ཚུལ་ལ་རྨོངས་གྱུར་ནས། །ཡིན་ལུགས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ ལས་གོལ། །དེ་ཡི་ངན་རྟོག་མུན་པ་ཡིས། །བསྟན་པའི་གཟུགས་མཆོག་རྣམ་པར་ བསྒྲིབས། །ལོག་རྟོག་མུན་པ་གཞོམ་པ་དང་། །ཡིན་ལུགས་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ དག་ལུང་རིགས་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས། །བདེན་གཉིས་གནས་ལུགས་གསལ་བར་བྱ། ། འདི་ལ་བཞི། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ། དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་བདེན་ གཉིས་སོགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལྷུར་བྱ་བར་གདམས་པའོ། ། དང་པོ་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །ཞེས་དང་། གཞུང་ གཞན་ལས་ཀྱང་(བདེན་གཉིས)། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག །ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་ མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ ཉིད། །ཅེས་འབྱུང་། ༄། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ། གཉིས་པ་ལ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མཚོན་བྱ། རྣམ་གྲངས། མཚན་གཞིའི་ དབྱེ་བའོ། ། ༈ བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། དོན་བསྡུ་པའོ། ། ༈ དངོས། དང་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཞིག །གཤིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་གང་ཞིག །གཤིས་ལ་ རང་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་མི་སྟོང་པ་ནི། དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། (བདེན་ གཉིས་ལས།)ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དམ་པའི་དོན། །བདེན་གཉིས་ཐུབ་པས་གསུངས་ པ་ལ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་འཆད་པ་ 6-516 ལྟར་ཡང་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི། ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་འདིའོ། །གཞན་ནི་ ཞེས་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་ནི། ཅིག་ཤོས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ ཞེས་པ་ལྟར་ན་ལ
【現代漢語翻譯】
《顯真二諦之日》 (這是無與倫比的至高究竟中觀宗典籍，是具足福德者所應依止的。) 法性真諦，恒常顯現不間斷，法相世俗，徹底斷絕諸顯現。如所有性、盡所有性，遍知一切之至尊上師與文殊菩薩前敬禮！如今多數自詡智者之輩，未能區分中觀與唯識之差別，于真二諦之理愚昧無知，偏離了實相之宗。此等惡念之黑暗，遮蔽了聖教之殊勝光輝。為破除邪見之黑暗，為生起實相之光明，當以正量理證之日光，闡明真二諦之實相。 此論分四部分：真二諦之差別，知與不知之過患；真二諦之自性之抉擇；中觀與唯識之差別；如是，于真二諦等善加辨析，精勤修持佛法。 第一部分：如《中觀根本慧論》所說：『若人不能知，分別此二諦，則于諸佛法，不能知實相。』其他經論中也說：『通達真二諦差別者，不迷於能仁之教言，彼等積聚一切資糧，趨向圓滿之彼岸。』 真二諦之自性之抉擇 第二部分包括：真二諦之定義、所詮、分類、基之差別。 真二諦之定義 第一部分包括：正說、破除爭論、總結要義。 正說 第一部分： 任何心識之對境，其自性空無自性者，是世俗諦之定義；聖者智慧之清凈對境，其自性不空無自性者，是勝義諦之定義。如《二諦論》所說：『世俗與勝義，二諦佛所說，如所顯現者，即是世俗諦，其他即勝義。』如所顯現者，是指顯現於心識者。其他，是指不顯現於心識，而顯現於智慧者，即是勝義諦。
【English Translation】 《The Sun Illuminating the Two Truths》 (This is an unparalleled ultimate Madhyamaka scripture, which should be relied upon by those with merit.) The nature of reality, the ultimate truth, constantly appears without interruption; the conventional truth of phenomena completely abandons all appearances. I prostrate to the supreme guru and Manjushri, who know all knowable things as they are and in their entirety! Nowadays, most of those who call themselves scholars do not distinguish between Madhyamaka and Chittamatra, and are ignorant of the principles of the two truths, deviating from the established tenets of reality. The darkness of these evil thoughts obscures the supreme form of the teachings. In order to dispel the darkness of wrong views and to generate the light of reality, I will use the sun of valid reasoning to clarify the nature of the two truths. This has four parts: the faults and benefits of knowing or not knowing the distinction between the two truths; establishing the nature of the two truths; showing the difference between Madhyamaka and Chittamatra; thus, analyzing the two truths and diligently following the Dharma. The first part: As stated in the Root Wisdom: 'Those who do not know the distinction between these two truths do not understand the profound reality of the Buddha's teachings.' Other scriptures also say: 'Those who understand the distinction between the two truths are not confused about the teachings of the Able One; they accumulate all the collections and go to the other shore of perfection.' Establishing the Nature of the Two Truths The second part includes: the definitions of the two truths, what they represent, their classifications, and the distinctions of their bases. The Definitions of the Two Truths The first part includes: the actual statement, refuting disputes, and summarizing the meaning. The Actual Statement The first part: Whatever is the object of consciousness, which is empty of its own inherent existence, is the definition of conventional truth; whatever is the object of the noble wisdom, which is not empty of its own inherent existence, is the definition of ultimate truth. As stated in 《Two Truths》: 'The two truths, conventional and ultimate, were taught by the Buddha. Whatever appears is the conventional, the other is the ultimate.' 'Whatever appears' refers to what appears to consciousness. 'The other' refers to what does not appear to consciousness but appears to wisdom, which is the ultimate truth.
ེགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི། དོན་ལ་མེད་པས་རང་སྟོང་དང་། རྣམ་ཤེས་ལ་ སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བ་དང་། དོན་དམ་ནི། དོན་ལ་ཡོད་པས་རང་གིས་མི་སྟོང་པ་ གཞན་སྟོང་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་གིས་རྣམ་ཤེས་ལ་གཏན་ནས་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་ མ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་ལས། བྱིས་པ་ཡང་དག་ཉིད་བསྒྲིབས་ནས། །ཡང་དག་མིན་པ་ ཀུན་ཏུ་སྣང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསལ་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་ སྣང་། །དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག །མི་སྣང་སྣང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །དེ་ནི་གནས་ གཞན་གྱུར་པ་སྟེ། །འདོད་རྒུར་སྤྱོད་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡིན། །འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཚན་མ་ཁོ་ན་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་དེ་ བཞིན་ཉིད་ནི་མིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་གི་ ངང་གིས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་ ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དོན་མེད་པ་མཚན་མ་ནི་མི་སྣང་བ་ཉིད་དང་། དོན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ སྣང་བ་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། (དེས་དེ་དག་མི་སྣང་བ་དང་སྣང་ བ་ཡིན་ནོ།།)ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་ཐོབ་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་མ་ཐོབ་པར་ཡང་ཐལ་ལོ། །ཚུལ་འདི་དང་མཐུན་པར་ སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་ཀྱང་། (དབུ་མ་འཇུག་པར།) ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་འཁྲུལ་བ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འདོད། །ཅེས་བཤད། རྗེ་ཕོ་རི་པས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རང་གིས་སྟོང་པ་དང་། །དོན་དམ་བདེན་པ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ སྟེ། །བདེན་གཉིས་སྟོང་ཚུལ་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ ཉེན་གདའོ། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་རྩ་ཤེ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང་། །སྤྲོས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་རྟོག་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ དོ། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དུ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དེ་བཞིན་མིན་ གཞན་མིན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་མེད་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ དག་པའང་མེད། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་འདི་ནི་དོན་དམ་མཚན། །གཉིས་མེད་པའི་དོན་ ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་སྟོན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་པ་ དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བཏགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དེ་ 6-517 དག་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དག་ཁོ་ན་དང་གཞན་པ་ཉིད་མེད་པས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འཇིག་པ་ཡང་མེད་དོ
【現代漢語翻譯】
因此，世俗諦是：因為在勝義中不存在，所以是自空；顯現於名言識，但不顯現於智慧；而勝義諦是：因為在勝義中存在，所以不是自空，而是他空；顯現於智慧，但絕對不顯現於名言識。正如《中觀莊嚴論》的根本頌和註釋中所說：『孩童被真實的本性所遮蔽，虛假不實之相處處顯現。菩薩遣除了這些，真實本性便處處顯現。無意義和有意義，不顯現和顯現即是此。這是轉依，爲了隨心所欲而行，即是解脫。』這就像孩童們自然而然地只看到不真實的相，而看不到真實的真如。同樣，菩薩們自然而然地只看到真實的，而看不到不真實的。這表明，無意義的相不顯現，而有意義的真如顯現，這是轉依。要知道，（通過轉依，不顯現和顯現才得以成立。）否則，就會導致孩童們獲得了轉依，而聖者們沒有獲得轉依的過失。與此相似，導師月稱也說：（《入中論》中）『所見真實之境即是彼，所見虛妄皆是世俗諦。』杰·頗日巴說：『世俗諦是自性空，勝義諦是他性空。如果不懂得二諦的空性之理，就有謗佛的危險。』《中觀根本慧論》中說：『不從他生，寂滅，不以戲論所戲論，無分別，無異分別，是事的自性。』《中觀莊嚴論》的根本頌和註釋中說：『非有非無亦非如，非異生滅無增減，無垢亦無令凈者，此是勝義之自性。』無二之義即是勝義諦，無二之義以五種方式顯示：以遍計所執和依他起的自性來說，不是有；以圓成實的自性來說，不是無；由於遍計所執和依他起與圓成實不是一體，所以不是如；由於它們不是僅僅是那些，也不是異體，所以不是異；因為法界是無為法，所以沒有生，也沒有滅。 Therefore, conventional truth is: because it does not exist in reality, it is empty of self; it appears to consciousness, but does not appear to wisdom; while ultimate truth is: because it exists in reality, it is not empty of self, but empty of other; it appears to wisdom, but never appears to consciousness. As it is said in the root text and commentary of the Madhyamaka-alamkara (Ornament of the Middle Way): 'Children are obscured by the very nature of reality, and false appearances are everywhere manifest. Bodhisattvas eliminate these, and the very nature of reality is everywhere manifest. Meaningless and meaningful, non-appearance and appearance are just this. This is the transformation of the basis, and for the sake of acting as one wishes, it is liberation.' This is like how children naturally only see unreal appearances, and do not see the real suchness. Similarly, bodhisattvas naturally only see the real, and do not see the unreal. This shows that meaningless appearances do not appear, while meaningful suchness appears, and this is the transformation of the basis. It should be known that (through the transformation of the basis, non-appearance and appearance are established.) Otherwise, it would lead to the fault that children have attained the transformation of the basis, while the noble ones have not. Similarly, the teacher Chandrakirti also said: (In the Madhyamakavatara (Entering the Middle Way)) 'That which is seen as the real object is just that, and all that is seen as illusory is considered conventional truth.' Je Phoripa said: 'Conventional truth is empty of self, and ultimate truth is empty of other. If you do not understand the emptiness of the two truths in this way, there is a danger of slandering the Buddhas.' The Mulamadhyamakakarika (Fundamental Verses on the Middle Way) says: 'Not born from another, peaceful, not proliferated by proliferations, without conceptualization, without different conceptualizations, that is the nature of it.' The root text and commentary of the Madhyamaka-alamkara (Ornament of the Middle Way) says: 'Neither existent nor non-existent, neither thus nor other, without arising or ceasing, without increase or decrease, without impurity and without purification, this is the nature of ultimate reality.' The meaning of non-duality is ultimate truth, and the meaning of non-duality is shown in five ways: In terms of the nature of the imputed and the dependent, it is not existent; in terms of the nature of the perfectly established, it is not non-existent; since the imputed and the dependent are not one with the perfectly established, it is not thus; since they are not merely those, nor are they different, it is not other; because the dharmadhatu (realm of phenomena) is unconditioned, there is no arising, and no ceasing.
【English Translation】 Therefore, conventional truth is: because it does not exist in reality, it is empty of self; it appears to consciousness, but does not appear to wisdom; while ultimate truth is: because it exists in reality, it is not empty of self, but empty of other; it appears to wisdom, but never appears to consciousness. As it is said in the root text and commentary of the Madhyamaka-alamkara (Ornament of the Middle Way): 'Children are obscured by the very nature of reality, and false appearances are everywhere manifest. Bodhisattvas eliminate these, and the very nature of reality is everywhere manifest. Meaningless and meaningful, non-appearance and appearance are just this. This is the transformation of the basis, and for the sake of acting as one wishes, it is liberation.' This is like how children naturally only see unreal appearances, and do not see the real suchness. Similarly, bodhisattvas naturally only see the real, and do not see the unreal. This shows that meaningless appearances do not appear, while meaningful suchness appears, and this is the transformation of the basis. It should be known that (through the transformation of the basis, non-appearance and appearance are established.) Otherwise, it would lead to the fault that children have attained the transformation of the basis, while the noble ones have not. Similarly, the teacher Chandrakirti also said: (In the Madhyamakavatara (Entering the Middle Way)) 'That which is seen as the real object is just that, and all that is seen as illusory is considered conventional truth.' Je Phoripa said: 'Conventional truth is empty of self, and ultimate truth is empty of other. If you do not understand the emptiness of the two truths in this way, there is a danger of slandering the Buddhas.' The Mulamadhyamakakarika (Fundamental Verses on the Middle Way) says: 'Not born from another, peaceful, not proliferated by proliferations, without conceptualization, without different conceptualizations, that is the nature of it.' The root text and commentary of the Madhyamaka-alamkara (Ornament of the Middle Way) says: 'Neither existent nor non-existent, neither thus nor other, without arising or ceasing, without increase or decrease, without impurity and without purification, this is the nature of ultimate reality.' The meaning of non-duality is ultimate truth, and the meaning of non-duality is shown in five ways: In terms of the nature of the imputed and the dependent, it is not existent; in terms of the nature of the perfectly established, it is not non-existent; since the imputed and the dependent are not one with the perfectly established, it is not thus; since they are not merely those, nor are they different, it is not other; because the dharmadhatu (realm of phenomena) is unconditioned, there is no arising, and no ceasing.
། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ན་དེ་བཞིན་གནས་པའི་ཕྱིར་འབྲི་ བར་ཡང་མི་འགྱུར་འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་ མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་འདག་པ་ཡང་མ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སུ་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ། །ཞེས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་དམ་གྱི་ མཚན་ཉིད་དུ་འདུས་སོ། ། ༈ དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། གཉིས་པ་ལ་ལྔ། དོན་དམ་རང་སྟོང་ཡིན་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང་། དོན་དམ་བློ་ གང་གི་ཡང་ཡུལ་མིན་པའི་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ མི་སྣང་ན་མི་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བའི་དང་། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བའི་ རྩོད་པ་སྤང་བའོ། ། ༈ དོན་དམ་རང་སྟོང་ཡིན་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དོན་དམ་རང་གིས་མི་སྟོང་ན། ལང་གཤེགས་སུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ ཐམས་ཅད་ཡོད། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ ལ། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགལ། །ཞེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་བཤད་ཚད་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་བཤད་ཚད་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་གསུངས་སོ་ཞེ་ ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ཏེ། དངོས་ པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་གང་ཡིན་འདུས་བྱས་ཡིན་ཏེ། རྩ་ཤེར། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་ འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །གང་ན་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་སེང་བཟང་ གིས། རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཉི་ཤུར་འདོད། །ཅེས་པ་ནི། དོན་ དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཆད་པའི་སྟོང་པ་དང་། དོན་དམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ པས་གཞན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཐད་དུ་རྒྱས་པར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པའི་མདོ། །རྒྱལ་ བས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་གང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཟློག །ཁམས་དེ་ཉམས་ པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཉོན་མོངས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་དང་། ཁམས་དོན་དམ་གཞན་ 6-518 སྟོང་གཉིས་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པར་བཤད་པ་དང་། སྒོམ་རིམ་དུ། མ་སྐྱེས་པ་ཡི་ སྟོང་ཉིད་གཅིག །གཅིག་ནི་སྐྱེས་པའི་སྟོང་པ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་སྟོང་ཉིད་མཆོག །སྐྱེས་ པའི་སྟོང་པ་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ། དགེ་དང་མི་དགེའི་ རྣམ་རྟོག་ནི། །རྒྱུན་ཆད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉི
【現代漢語翻譯】
此外，從普遍的煩惱和完全的凈化來說，當它們止息和生起時，由於保持原樣，既不會減少也不會增加。因為自性並非普遍的煩惱，所以不會變得完全清凈。由於脫離了突發的煩惱，也不是完全不凈。因此，這五種無二的特徵，應當理解為究竟的特徵。這些究竟的特徵也包含在之前所說的究竟特徵之中。 對於此，破除辯論。 第二部分有五點：破除究竟是自空的辯論；究竟不是任何心識的對境的辯論；世俗是智慧的對境的辯論；如果智慧不顯現，就會變得不瞭解的辯論；以及真諦二者本體相異的辯論。 破除究竟是自空的辯論。 第一點是：如果究竟不是自性空，那麼在《楞伽經》中說：『在世俗中，一切都存在。在勝義中，不存在。因此，在一個事物上，存在和不存在怎麼會矛盾呢？』意思是說，所有被說成存在的知識對象，都是在世俗中存在，而被說成不存在的，都是在究竟中不存在。但事實並非如此，因為這段經文指的是被世俗所包含的法，因為經中說『在一個事物上』。而任何事物都是有為法，如《中觀根本慧論》中說：『如果涅槃是實有，那麼涅槃就成了有為法。沒有不是有為法的事物。』
論師僧伽跋陀羅說：『因為各自的自性是空性的緣故，空性被認為是二十種。』這與正義不符，是斷滅空，並且是在誹謗究竟，因此在其他智慧的聚集中已經被廣泛禁止了。如果不是這樣，那麼在聖者龍樹的《法界贊》中說：『空性是導師的教導，無論勝者說了什麼，都能平息煩惱，不會破壞那個界。』意思是說，指的是煩惱、世俗自空，以及界、究竟他空。在《漸次道》中說：『未生之空性是一種，另一種是已生之空性。未生之空性是殊勝的，已生之空性是會毀滅的。』在《菩提心釋》中說：『善與非善的分別念，是相續斷絕的特徵，諸佛所說的空性。』
【English Translation】 Furthermore, from the perspective of universal defilement and complete purification, as they cease and arise, they do not change by decreasing or increasing because they remain as they are. Because their nature is not universally defiled, they do not become completely pure. Because they are free from incidental defilements, they are also not completely impure. Therefore, these five characteristics of non-duality should be understood as the ultimate characteristics. These ultimate characteristics are also included in the previously stated ultimate characteristics. Regarding this, refuting arguments. The second part has five points: refuting the argument that the ultimate is self-empty; the argument that the ultimate is not an object of any mind; the argument that the conventional is an object of wisdom; the argument that if wisdom does not appear, one will become unknowing; and the argument that the two truths are essentially different. Refuting the argument that the ultimate is self-empty. The first point is: if the ultimate is not empty of itself, then in the Laṅkāvatāra Sūtra it says: 'In the conventional, everything exists. In the ultimate, it does not exist. Therefore, how can existence and non-existence contradict each other in one thing?' This means that all objects of knowledge that are said to exist exist in the conventional, and those that are said not to exist do not exist in the ultimate. But this is not the case, because that scripture refers only to the dharmas included by the conventional, because it says 'in one thing'. And whatever is a thing is conditioned, as it says in the Mūlamadhyamakakārikā: 'If nirvāṇa were a thing, then nirvāṇa would become conditioned. There is no thing that is not conditioned.' The teacher Saṃgharakṣita said: 'Because each of their own natures is empty, emptiness is considered to be twenty.' This is inconsistent with the meaning, is annihilationist emptiness, and is slandering the ultimate, so it has already been widely prohibited in other gatherings of wisdom. If it were not so, then in the Praise of the Dharmadhātu by the noble Nāgārjuna it says: 'Emptiness is the teaching of the teacher, whatever the Victorious Ones have said, all of that pacifies afflictions, it does not harm that realm.' This means that it refers to afflictions, the conventional self-empty, and the realm, the ultimate other-empty. In the Stages of Meditation it says: 'The emptiness of the unborn is one, another is the emptiness of the born. The emptiness of the unborn is supreme, the emptiness of the born is destroyed.' In the Explanation of the Bodhicitta it says: 'Discriminating thoughts of virtue and non-virtue are characterized by a continuous cessation, the emptiness spoken of by the Buddhas.'
ད་ གསུངས། །གཞན་ནི་སྟོང་པར་མི་བཞེད་དོ། །དོན་དམ་མ་སྐྱེས་པའི་སྟོང་ཉིད་གཞན་ སྟོང་དང་། ཀུན་རྫོབ་སྐྱེས་པའི་སྟོང་ཉིད་རང་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་དང་། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་ རིམ་པས་དགོངས་ཏེ། དབུས་མཐར། དངོས་མེད་དེ་ཡི་དངོས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ ནི་སྟོང་པར་འདོད། །ཅེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། །དེ་ བཞིན་ཡོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ན། །སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་དང་། ཕྱི་ མ་དོན་དམ་གཞན་སྟོང་ལ་དགོངས་ནས། དབུས་མཐར། གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི། །དངོས་པོ་མེད་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད། །དངོས་མེད་པ་ཡི་དངོས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་ སྟོང་ཉིད་གཞན། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་བླར། རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་ བུར་དག་གིས་ཁམས་སྟོང་གི །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱིས་ སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོའི་མདོར། གང་ན་གང་ མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ། དེ་ལ་ ལྷག་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ན་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང་། མྱང་འདས་ཆེན་པོར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་སྟོང་པའི་ སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། དཀོན་མཆོག་ སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་ མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡོད་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དོན་དམ་པ་ ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་དང་། དོན་དམ་གཞན་སྟོང་དུ་ གསུངས་པའི་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་ཟློག ། ༈ དོན་དམ་བློ་གང་གི་ཡང་ཡུལ་མིན་པའི་་རྩོད་པ་སྤང་བ། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ འདོད། །ཅེས་པས། དོན་དམ་ནི་བློ་གང་གི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བློ་ 6-519 ཁོ་ན་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་ དང་། རྒྱུད་བླར། དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། སངས་རྒྱས་ ཁམས་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དང་། །ཞེས་པ་ནས། (སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ ལས་ཏེ། །དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་བསམ་བྱ་མིན།།) འདི་ནི
【現代漢語翻譯】
他說，不認為其他是空性。區分了勝義諦未生之空性（他空）和世俗諦已生之空性（自空）這兩種空性。
怙主彌勒菩薩在《中邊分別論》中，依次針對遍計所執性、依他起性和圓成實性這三種自性而說：『無實體非彼實體，自性即是空。』 在《經莊嚴論》中說：『了知無之空性，如是了知有之空性，若能知自性空性，是名爲了知空性。』
這前兩種自性指的是世俗諦自空，后一種指的是勝義諦他空。在《中邊分別論》中說：『於此人及法，無事物是空性，無事物之有事物，彼即彼之空性異。』
在《寶性論》中說：『具分別之相，客塵令界空，無分別之相，無上法非空。』
與此相符，《大空性經》中說：『於何處無何物，彼即以此為空。』如實了知，於此若有剩餘，彼即於此有，如實了知。
在《大涅槃經》中說：『涅槃是不空的空性，除此之外是空的空性。』
在《寶積經》中說：『善男子，若勝義諦不存在，梵行將變得無意義，諸如來出現也將變得無意義。因為勝義諦存在，菩薩們被稱為精通勝義諦。』
如何反駁將世俗諦說成自空，勝義諦說成他空的觀點所帶來的過失？
駁斥勝義諦非任何心識之境的辯論：
其次，如果說：『勝義非心識之境，心識應是世俗。』因此，勝義諦不是任何心識的對境，也不是智慧的對境。如果這樣認為，那是不對的，所有這類經文都是針對世俗諦的心識而說的。
如果不是這樣，那麼『各自自證智是境』，以及《寶性論》中『勝義是見者之境』，還有『佛界與佛菩提』，乃至『（佛法與佛事業，清凈有情亦非思）』，這些經文又該如何解釋？
【English Translation】 He said that otherness is not considered emptiness. He distinguished between the emptiness of unoriginated ultimate reality (gzhan stong) and the emptiness of originated conventional reality (rang stong). Lord Maitreya, in the Madhyāntavibhāga (Distinguishing the Middle from the Extremes), referring to the three natures of the completely imputed, the other-powered, and the thoroughly established, said in sequence: 'The unreal is not its reality; it is considered empty by nature.' In the Ornament of the Sutras (Sūtrālaṃkāra), it says: 'Knowing the emptiness of non-existence, likewise knowing the emptiness of existence, if one knows the emptiness of self-nature, it is said to know emptiness.' The first two natures refer to conventional self-emptiness, and the latter refers to ultimate other-emptiness. In the Madhyāntavibhāga, it says: 'In this, persons and phenomena, the absence of entities is emptiness; the existence of non-entities, that emptiness is other than that.' In the Uttaratantra (Ratnagotravibhāga), it says: 'The characteristic of having distinctions, the element is empty of adventitious defilements; the characteristic of having no distinctions, the supreme dharma is not empty.' In accordance with this, in the Great Emptiness Sutra, it says: 'Wherever there is nothing, that is empty of that.' Knowing exactly as it is, 'Whatever remains there, that is here,' knowing exactly as it is. In the Great Nirvana Sutra, it says: 'Nirvana is the non-empty emptiness; other than that is the empty emptiness.' In the Jewel Cloud Sutra (Ratnamegha Sutra), it says: 'Son of good family, if the ultimate reality did not exist, then the pure conduct would become meaningless, and the appearance of the Tathagatas would also become meaningless. Because the ultimate reality exists, Bodhisattvas are called skilled in the ultimate reality.' How to refute the faults of saying that conventional reality is self-empty and ultimate reality is other-empty? Refuting the argument that ultimate reality is not an object of any mind: Secondly, if it is said: 'The ultimate is not an object of mind; mind should be conventional.' Therefore, the ultimate is not an object of any mind, nor is it an object of wisdom. If you think so, it is not so, all such statements are directed only at the mind of conventional reality. If it is not so, then how to explain 'the self-cognizant wisdom is the object,' and in the Uttaratantra, 'the ultimate is the object of those who see,' and 'the Buddha-realm and the Buddha-enlightenment,' and even '(the Buddha-dharma and the Buddha-activity, even pure beings cannot conceive)'?
་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ཡིན། །ཞེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་རྟོགས་པ། །མཉམ་པར་བཞག་ པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་མཐོང་། །ཞེས་དང་། དབུས་མཐར། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོར་ བསྡུས་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་ དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གཞན་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། །དེ་ འགགས་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ དོན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ གསུངས་པ་དང་། མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ བས། མུན་པ་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། །འོད་གསལ་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་དྭངས། །རྟག་ཏུ་སྣང་ བའི་རང་བཞིན་ཅན། །དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་འོད་ གསལ་བ། །ཡེ་ཤེས་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་ ཟློག །དེས་ན་བློ་དང་རིག་པ་དང་སེམས་པ་དང་ཡིད་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདེན་ པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བློ་སོགས་ནི་རྣམ་ཤེས་དང་། དོན་དམ་གྱི་ བློ་སོགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་གྱི་བློ་སོགས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། སྡུད་པར། འདས་དང་མ་བྱོན་ད་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྣམས། །དེ་དག་འདི་ལས་འཁྲུངས་ ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་ཟད་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཆོས་དབྱིངས་ཉིད་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་བཤད་པ་ དང་། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་སུ། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་ མི་བཙལ། ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ ལ། །གནས་པའི་བློ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །ཅེས་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དང་། བློ་གཤིས་ ལུགས་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་བླར། ལུས་ཅན་ལ་ཡོད་ཟག་པ་མེད་པའི་ ཤེས་པ་སྦྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ གསེར་འདྲའི་ཞི་བའི་ཡིད་ནི་མཁྱེན་གྱུར་ནས། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཆོས་ཉིད་ སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །(འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ།།) ཞེས་ དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར། དྲི་མེད་ཉི་མ་ཟླ་བ་ཡང་། །སྤྲིན་དང་དུ་བ་ 6-520 ཁུག་རྣ་དང་། །སྒྲ་གཅན་གདོང་དང་རྡུལ་ལ་སོགས། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡིས་བསྒྲིབ་པར་ འགྱུར། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་དང་གནོད་སེམས་ལེ་ལོ་དང་། །རྒོད་ པ་དང་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡིས་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ས་ཡི་དཀྱིལ་ན་ ཡོད་པའི་ཆུ། །དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་།
【現代漢語翻譯】
是引導者們所行之處。』以及，『證悟何為法界自性，乃是等持瑜伽士所見。』以及，在《中邊分別論》中，『空性簡而言之，即是真如與真實邊際，無相與勝義，以及法界的異名。』非異、非顛倒，彼滅是聖者之所行，是聖者之法的因，異名之義依次為四。』如是，勝義諦被說為是聖者智慧的行境。在《攝大乘論》中，『為何稱為勝義？因為是聖者智慧的行境。』以及，阿雅提婆（Āryadeva）論師說：『在無暗的剎那，光明智慧極其清澈，具有恒常顯現的自性，勝義諦的特徵是，智慧自性光明，為智慧之眼所見。』等等，這些妨害應如何遮止？因此，對於智慧、覺知、心、意和識，也各有二種真諦。世俗的智慧等是識，勝義的智慧等即是智慧本身。勝義的智慧等也如此宣說，在《集經》中：『過去、未來、現在之世間怙主們，彼等雖由此而生，然法界永不窮盡。』如是，法界本身被說為是般若波羅蜜多之母。在《無垢智經》中，『若能證悟心，即是智慧，無需從他處尋求佛陀。』以及，月稱（Candrakīrti）論師也說：『對於安住于諸法自性之心的，稱為佛陀。』如是，自性之心和覺性被說為是佛陀。在《寶性論》中，『有情所具有的無漏之識，猶如蜂蜜之精華。』以及，『如是，全知者完全清凈的，如黃金般的寂靜之心，在知曉之後。』以及，在《經莊嚴論》中，『法性之外的其他心，（非光明，乃是對自性的描述）。』以及，龍樹（Nāgārjuna）在《法界贊》中說：『無垢的日月，也被云、煙、塵埃，羅睺之面和微塵等五種遮蔽所遮蔽。同樣，光明的自性心，也被貪慾、嗔恨、懈怠，掉舉和懷疑這五種遮蔽所遮蔽。』以及，『如同位於大地中心的，水，無垢而住，同樣，煩惱之中，智慧也』
are the realm of activity for the guides.』 And, 『Realizing what the Dharmadhātu nature is, is seen by the Samāhita yogis.』 And, in the Madhyāntavibhāga, 『Emptiness, in brief, is Suchness and the true limit, signlessness and ultimate meaning, and the synonyms of the Dharmadhātu.』 Not other, not inverted, its cessation is the activity of the noble ones, and because it is the cause of the noble Dharma, the meanings of the synonyms are in order, four.』 Thus, the ultimate truth is said to be the realm of activity for the wisdom of the noble ones. In the Abhidharmasamuccaya, 『Why is it called ultimate? Because it is the realm of activity for the wisdom of the noble ones.』 And, Āryadeva said, 『In a moment free from darkness, the clear light of wisdom is extremely clear, possessing a nature of constant appearance, the characteristic of ultimate truth is, the wisdom nature is clear light, seen by the eye of wisdom.』 Etc., how should these harms be warded off? Therefore, for intelligence, awareness, mind, thought, and consciousness, there are also two truths each. The conventional intelligence, etc., are consciousness, and the ultimate intelligence, etc., are wisdom itself. The ultimate intelligence, etc., are also explained as follows: In the Compendium, 『The past, future, and present protectors of the world, although they are born from this, the Dharmadhātu never ends.』 Thus, the Dharmadhātu itself is said to be the mother of Prajñāpāramitā. In the Adhyāka-jñāna, 『If the mind is realized, it is wisdom, so do not seek the Buddha from elsewhere.』 And, Candrakīrti also said, 『For the mind that abides in the nature of all phenomena, it is called Buddha.』 Thus, the nature of the mind and the disposition of intelligence are said to be Buddha. In the Ratnagotravibhāga, 『The uncontaminated knowledge that sentient beings possess is like the essence of honey.』 And, 『Likewise, the all-knowing, completely pure, golden-like peaceful mind, having become aware.』 And, in the Sūtrālaṃkāra, 『Another mind other than the Dharmatā mind, (is not clear light, but a description of its nature).』 And, Nāgārjuna in the Dharmadhātustava said, 『The stainless sun and moon are also obscured by five obscurations: clouds, smoke, dust, the face of Rāhu, and particles, etc. Likewise, the clear light of the mind is also obscured by five obscurations: desire, malice, laziness, agitation, and doubt.』 And, 『Like water in the center of the earth, abiding without impurity, likewise, within the afflictions, wisdom also』
【English Translation】 are the realm of activity for the guides.' And, 'Realizing what the Dharmadhātu nature is, is seen by the Samāhita yogis.' And, in the Madhyāntavibhāga, 'Emptiness, in brief, is Suchness and the true limit, signlessness and ultimate meaning, and the synonyms of the Dharmadhātu.' Not other, not inverted, its cessation is the activity of the noble ones, and because it is the cause of the noble Dharma, the meanings of the synonyms are in order, four.' Thus, the ultimate truth is said to be the realm of activity for the wisdom of the noble ones. In the Abhidharmasamuccaya, 'Why is it called ultimate? Because it is the realm of activity for the wisdom of the noble ones.' And, Āryadeva said, 'In a moment free from darkness, the clear light of wisdom is extremely clear, possessing a nature of constant appearance, the characteristic of ultimate truth is, the wisdom nature is clear light, seen by the eye of wisdom.' Etc., how should these harms be warded off? Therefore, for intelligence, awareness, mind, thought, and consciousness, there are also two truths each. The conventional intelligence, etc., are consciousness, and the ultimate intelligence, etc., are wisdom itself. The ultimate intelligence, etc., are also explained as follows: In the Compendium, 'The past, future, and present protectors of the world, although they are born from this, the Dharmadhātu never ends.' Thus, the Dharmadhātu itself is said to be the mother of Prajñāpāramitā. In the Adhyāka-jñāna, 'If the mind is realized, it is wisdom, so do not seek the Buddha from elsewhere.' And, Candrakīrti also said, 'For the mind that abides in the nature of all phenomena, it is called Buddha.' Thus, the nature of the mind and the disposition of intelligence are said to be Buddha. In the Ratnagotravibhāga, 'The uncontaminated knowledge that sentient beings possess is like the essence of honey.' And, 'Likewise, the all-knowing, completely pure, golden-like peaceful mind, having become aware.' And, in the Sūtrālaṃkāra, 'Another mind other than the Dharmatā mind, (is not clear light, but a description of its nature).' And, Nāgārjuna in the Dharmadhātustava said, 'The stainless sun and moon are also obscured by five obscurations: clouds, smoke, dust, the face of Rāhu, and particles, etc. Likewise, the clear light of the mind is also obscured by five obscurations: desire, malice, laziness, agitation, and doubt.' And, 'Like water in the center of the earth, abiding without impurity, likewise, within the afflictions, wisdom also'
།དེ་ བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་ཆོས་དབྱིངས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཉིད་ཤེར་ཕྱིན་ དང་། བློ་དང་ཤེས་པ་དང་ཡིད་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་ སོགས་དང་། དོན་དམ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ཀུན་རྫོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་་རྩོད་པ་སྤང་བ། གསུམ་པ་ལ་གཉིས། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། གལ་ ཏེ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་བཏང་བས། །འགྲོ་བ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ ལྟར། །དེ་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཆར་སྣང་། །ཞེས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བཤད་པས། ཀུན་རྫོབ་མི་སྣང་ བར་འགལ་ལོ། །ཞེ་ན། མིན་ཏེ། ལུང་དེས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འགྲོ་བ་སྣང་བར་བྱེད་ པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཕར་སྣང་བྱེད་ཅེས་ པར་སྟོན་གྱི། ཚུར་སྣང་མ་ཡིན་ཏེ། ལ་ཞེས་པའི་འདུས་པའི་ཚིག་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ ཅེས་པ་ལ་འབྲེལ་གྱི། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞུང་ལ་ ནང་འགལ་མེད་ཅིང་གཞུང་དེ་ཉིད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསལ་ནས། །ཡང་ དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །ཞེས་དང་། འགྲེལ་པར། དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །བདེན་གཉིས་སུ། བརྟགས་པའི་དོན་ཀྱིས་དབེན་པ་ཡིས། །ཇི་ ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ མངོན་སུམ་གཟིགས། །ཞེས་པ་ཡང་། སྣང་བའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་གྱི་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་ ཡིན་ཏེ། འདིའི་རང་འགྲེལ་དུ། བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཆར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་ བྱའོ། །ཞེས་སོ། ། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ། གཉིས་པ་ལ་ལྔ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ སོགས་ཀྱི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི། འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་ པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་པ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་ན། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་པ་སྣང་བའི་ 6-521 ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ལང་གཤེགས་སུ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་ དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་ པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདོད་ན། རྒྱུད་བླར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བདེན་པ་མཐོང་བ་ ཟློག་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟ་བ
【現代漢語翻譯】
།དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །（它）如是安住于無垢之中。正如《寶性論》所說，法界（chos dbyings，梵文：dharmadhātu，英文：Dharmadhatu，一切法的本性、本體）如來藏（bde gshegs snying po，梵文：Tathāgatagarbha，英文：Tathagatagarbha，如來之藏）本身就是般若波羅蜜多（sher phyin，梵文：Prajñāpāramitā，英文：Prajnaparamita，智慧到彼岸），並且被說成是智（blo）、識（shes pa）、意（yid）、心（sems）和智慧（ye shes）。因為法界等與勝義諦（don dam，梵文：paramārtha，英文：ultimate truth）是同義詞。
駁斥認為世俗是智慧之境的觀點。
第三部分分為兩點：簡要說明和詳細解釋。
簡要說明： 首先，如果按照《現觀莊嚴論》所說：『如同一道陽光，照亮世間萬物。同樣，對於一切所知，佛陀的智慧同時顯現。』既然佛陀的智慧能夠照亮一切所知，那麼世俗就不可能不顯現，這豈不是矛盾嗎？
回答：並非如此。這段引文表明，就像陽光照亮世間萬物一樣，佛陀的智慧以其無所不知的方式照亮一切所知，是『向外』照亮，而不是『向內』顯現。因為『對於』（la）這個連線詞是與『一切所知』相連的，而不是與『佛陀的智慧』相連。而且，經論本身沒有內在的矛盾。經論中說：『菩薩去除后，真實才能完全顯現。』 註釋中也說：『同樣，對於菩薩們來說，只有真實才能自然顯現，不真實則不會顯現。』在《二諦論》中也說：『通過遠離分別之義，所有顯現的一切，所有依賴而生的一切，都被一切智者親眼所見。』
這也不是通過顯現的方式，而是通過知曉的方式。因為在這部論的自釋中說：『由於他同時親眼見到所有依賴而生的事物，以及一切事物的所有方面，所以被稱為一切智者。』
詳細解釋，其中闡述了佛陀的經教對理證的妨害。
第二部分分為五點：闡述佛陀、至尊彌勒（rje btsun byams pa，梵文：Maitreya，英文：Maitreya，未來佛）、無著（thogs med，梵文：Asaṅga，英文：Asanga）兄弟等、龍樹父子（klu sgrub yab sras，梵文：Nāgārjuna，英文：Nagarjuna，中觀學派創始人）和聖天（āryadeva，英文：Aryadeva，龍樹弟子）、聖寂天（'phags pa zhi ba lha，梵文：Śāntideva，英文：Shantideva）的經教對理證的妨害。
首先，如果世俗三界顯現於無分別智（mi rtog ye shes，梵文：nirvikalpa-jñāna，英文：non-conceptual wisdom）中，那麼佛陀的智慧就成了顛倒的，因為它顯現了世俗三界。這是有遍及性的，因為在《楞伽經》中說：『習氣擾亂的心，會顯現出虛假的事物。心本身不是真實的，看到外境是錯誤的。』
如果承認這一點，那麼在《寶性論》中就會有這樣的說法：『凡夫顛倒，顛倒地看到真理。如來如何……』
【English Translation】 །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །(It) abides thus, without defilement. As stated in the Ratnagotravibhāga, the Dharmadhatu (chos dbyings, Sanskrit: dharmadhātu, English: Dharmadhatu, the essence or nature of all phenomena) Tathāgatagarbha (bde gshegs snying po, Sanskrit: Tathāgatagarbha, English: Tathagatagarbha, the womb of the Tathagata) itself is the Prajñāpāramitā (sher phyin, Sanskrit: Prajñāpāramitā, English: Prajnaparamita, the perfection of wisdom), and is spoken of as intelligence (blo), knowledge (shes pa), mind (yid), heart (sems), and wisdom (ye shes). Because the Dharmadhatu, etc., are synonymous with the ultimate truth (don dam, Sanskrit: paramārtha, English: ultimate truth). Refuting the argument that the conventional is the object of wisdom. The third part has two points: a brief statement and a detailed explanation. Brief statement: First, if, as stated in the Ornament for Clear Realization: 'Just as a single ray of sunlight illuminates the world, so too, for all that is knowable, the Buddha's wisdom shines simultaneously.' Since the Buddha's wisdom illuminates all that is knowable, it would be contradictory for the conventional not to appear. Answer: That is not the case. This quote shows that just as sunlight illuminates the world, the Buddha's wisdom illuminates all that is knowable in its omniscient way, 'outwardly,' not 'inwardly.' Because the connecting word 'for' (la) is connected to 'all that is knowable,' not to 'the Buddha's wisdom.' Moreover, the scriptures themselves have no internal contradictions. The scriptures say: 'When the Bodhisattva is removed, only the truth is fully revealed.' The commentary also says: 'Similarly, for Bodhisattvas, only the truth appears naturally, and what is not true does not appear.' In the Two Truths, it is also said: 'Through being devoid of the meaning of imputation, all that appears, all that arises dependently, is seen directly by the all-knowing one.' This is not through the way of appearance, but through the way of knowing. Because in the self-commentary of this treatise, it says: 'Because he directly knows all the objects of only dependent arising in all aspects simultaneously, he is called the all-knowing one.' Detailed explanation, which elaborates on how the Buddha's teachings hinder logical reasoning. The second part has five points: elaborating on how the teachings of the Buddha, the venerable Maitreya (rje btsun byams pa, Sanskrit: Maitreya, English: Maitreya, the future Buddha), the brothers Asanga (thogs med, Sanskrit: Asaṅga, English: Asanga), Nagarjuna and Aryadeva (klu sgrub yab sras, Sanskrit: Nāgārjuna, English: Nagarjuna, founder of the Madhyamaka school), and the holy Shantideva ('phags pa zhi ba lha, Sanskrit: Śāntideva, English: Shantideva) hinder logical reasoning. First, if the conventional three realms appear in non-conceptual wisdom (mi rtog ye shes, Sanskrit: nirvikalpa-jñāna, English: non-conceptual wisdom), then the Buddha's wisdom becomes inverted, because it reveals the conventional three realms. This is pervasive, because in the Lankavatara Sutra it says: 'The mind disturbed by habitual tendencies will reveal false things. The mind itself is not real, seeing external objects is wrong.' If this is admitted, then there would be the following statement in the Ratnagotravibhāga: 'Ordinary people are inverted, seeing the truth in an inverted way. How does the Tathagata...'
ཞིན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་སྤྲོས་མེད་ཉིད། །ཅེས་ པས་བསལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཅན། ལྷག་མཐོང་མཐར་ཐུག་མིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཕལ་ཆེན་དུ། ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་མཐོང་གྱུར་ན། །ཐམས་ ཅད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ལྷག་མཐོང་མཐར་ཐུག་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་པ་མི་སྣང་བར། སྡུད་པར། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་ དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་། །ཞེས་ནས། (འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་མི་མཐོང་ཞིང་། །གང་ལ་ རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཡིད་མཐོང་མེད་པ།།) འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་བསྟན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དེ་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་དང་། བྱང་སར། དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ མདོ་དྲངས་པར། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཀུན་རྫོབ་གང་ཅིའང་རུང་། །དེ་ཀུན་ཐུབ་པས་ ཞལ་གྱི་མི་བཞེས་ཏེ། །གཟིགས་དང་གསན་ལ་བཞེད་པ་མི་མངའ་བས། །དེ་ནི་ཞལ་གྱི་མི་ བཞེས་གང་གིས་འཛིན། །ཞེས་པས་བཤད་དོ། ། ༈ རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་མི་སྣང་བར་ཐལ། ཆོས་ཅན་ ཀུན་རྫོབ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་དུ། དེ་སྣང་ཆོས་ཉིད་མི་ སྣང་ཞིང་། །དེ་མི་སྣང་བས་ཆོས་ཉིད་སྣང་། །ཞེས་སོ། །རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མིན་པར་ཐལ། གནས་གྱུར་རྫོགས་པར་མ་ཐོབ་པར་ཐལ། འཁྲུལ་བ་ སྣང་བར་ཐལ། དོན་ལ་མེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་པ་སྣང་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། གྲངས་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་དུ། སྣང་བ་མེད་ལས་གཉིས་ དང་ནི། །དབང་པོ་ཡུལ་དང་རྣམ་རིག་དང་། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྣང་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་ ནས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་མདོ་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དེ་ལ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ། །ཉེ་བར་སོན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད། །དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ ན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དུ། །སྣང་བ་དེ་ཡང་གནས་གྱུར་པ། །གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ། །ཞེས་དང་། མེད་པ་སྣང་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་ནི། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །སྒྱུ་ མའི་གླང་ཆེན་སོགས་སྣང་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཀུན་བཏགས་གཞན་ དབང་སྣང་བར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་ 6-522 རྒྱན་དུ། མིང་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། །དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་དང་། །ཡང་དག་ མིན་རྟོག་མཚན་ཉིད་ནི། །ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་ སྣང་བ་ཅན། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ ནི། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉི
【現代漢語翻譯】
因此，通過『不顛倒、無戲論』來破除。 佛陀（Sangs-rgyas）（含義：覺悟者）是法，因為不是究竟的勝觀（Lhag-mthong）（含義：卓越的洞察力），理由是世俗顯現的緣故。普遍規律是：『如果大多數情況下，通過勝觀來觀察，那麼一切都無法被看到。』 佛陀是究竟的勝觀，因此世俗的三界（Khams-gsum）（含義：欲界、色界、無色界）不會顯現。總結來說：『形色無法被看到，感受也無法被看到。』 從『意識無法被看到，心也無法被看到。對於誰來說，完全的知識和心意都無法被看到』開始，『這被如來（De-bzhin-gshegs-pa）（含義：如實而來者）稱為見法。』 『雖然眾生口頭上說看到虛空，但要考察如何看到虛空的意義。』 在《瑜伽師地論》（Byang-sa）中，引用了《意義的類別》（Don-gyi-sde-tshan）的經文：『無論世間有什麼世俗的東西，一切都不會被能者（Thub-pa）（含義：釋迦牟尼佛的尊號）所接受，因為沒有觀看和聽聞的意願，因此誰會接受不被接受的東西呢？』 以下是對於至尊彌勒（Byams-pa）（含義：慈氏菩薩）的論證的妨害的陳述： 第二點是：佛陀是法，因為法性（Chos-nyid）（含義：法的本性）和勝義諦（Don-dam）（含義：究竟的真理）不會顯現，理由是法是世俗顯現的緣故。普遍規律是：在《法性分別》（Chos-nyid-rnam-'byed）中說：『當它顯現時，法性不會顯現，當它不顯現時，法性會顯現。』 一切智智（Rnam-mkhyen）（含義：全知）是法，因為不是無分別智（Rnam-par-mi-rtog-pa'i-ye-shes）（含義：沒有概念的智慧），理由是沒有獲得轉依圓滿（Gnas-gyur-rdzogs-par）（含義：基礎的轉變和完成），理由是顯現錯亂，理由是對於實有不存在的世俗三界的顯現之心。普遍規律是：如《數量》（Grangs-bzhin）中所說，在《法性分別》中：『從無顯現出二者，根、境和識，以及器世間（Snod-kyi-'jig-rten）（含義：容納有情的世界）都不顯現。』 從『無分別智的特徵，如經中所說』開始，『在那之中，完全融入它的自性，那就是如是性（De-bzhin-nyid）（含義：真如）。當變得無垢時，一切都只是如是性，那樣的顯現也是轉依的成就。』 『因為顯現不存在的事物是錯亂，是普遍煩惱的因，就像幻化的象等顯現一樣。』 一切智智是法，因為遍計所執（Kun-btags）（含義：完全捏造的）和依他起（Gzhan-dbang）（含義：由他力引起的）顯現，理由是世俗三界顯現。普遍規律是：在《經莊嚴論》（Mdo-sde-rgyan）中：『顯現為名和義，以及顯現為義和名，以及非真實的分別的特徵，是遍計所執的特徵。』 『三種和三種的顯現，是能取和所取的特徵，非真實的遍計是依他起的特徵。』
【English Translation】 Therefore, it is refuted by 'non-inversion, non-proliferation'. Buddha (Sangs-rgyas) (meaning: Awakened One) is a dharma, because it is not the ultimate Vipassanā (Lhag-mthong) (meaning: superior insight), due to the appearance of conventional truth. The universal rule is: 'If in most cases, one sees through Vipassanā, then everything is not seen.' Buddha is the ultimate Vipassanā, therefore the conventional three realms (Khams-gsum) (meaning: desire realm, form realm, formless realm) do not appear. In summary: 'Forms cannot be seen, and feelings cannot be seen.' Starting from 'consciousness cannot be seen, and mind cannot be seen. For whom, complete knowledge and mind cannot be seen,' 'this is taught by the Tathagata (De-bzhin-gshegs-pa) (meaning: Thus-gone One) as seeing the Dharma.' 'Although sentient beings verbally say they see space, one should examine the meaning of how space is seen.' In the Yogācārabhūmi-śāstra (Byang-sa), quoting the sutra of Categories of Meaning (Don-gyi-sde-tshan): 'Whatever conventional things there are in the world, all are not accepted by the Able One (Thub-pa) (meaning: epithet of Shakyamuni Buddha), because there is no intention to see or hear, so who will accept what is not accepted?' The following is a statement of harm to the arguments of the venerable Maitreya (Byams-pa) (meaning: Loving One): The second point is: Buddha is a dharma, because the Dharmatā (Chos-nyid) (meaning: the nature of dharma) and Paramārtha (Don-dam) (meaning: ultimate truth) do not appear, because dharma is the appearance of conventional truth. The universal rule is: In Discrimination of Dharmatā (Chos-nyid-rnam-'byed), it says: 'When it appears, Dharmatā does not appear, and when it does not appear, Dharmatā appears.' Omniscience (Rnam-mkhyen) (meaning: all-knowing) is a dharma, because it is not non-conceptual wisdom (Rnam-par-mi-rtog-pa'i-ye-shes) (meaning: wisdom without concepts), because it has not attained the complete transformation of the basis (Gnas-gyur-rdzogs-par), because it appears as delusion, because it is a mind that perceives the conventional three realms that do not exist in reality. The universal rule is: As stated in Numbers (Grangs-bzhin), in Discrimination of Dharmatā: 'From non-appearance, two arise, the senses, objects, and consciousness, and the container world (Snod-kyi-'jig-rten) (meaning: the world that contains sentient beings) does not appear.' Starting from 'the characteristics of non-conceptual wisdom, as stated in the sutra,' 'in that, completely merged into its own nature, that is Suchness (De-bzhin-nyid) (meaning: tathata). When it becomes stainless, everything is just Suchness, that appearance is also the accomplishment of the transformation of the basis.' 'Because the appearance of non-existent things is delusion, it is the cause of universal afflictions, just like the appearance of a magical elephant, etc.' Omniscience is a dharma, because the completely imputed (Kun-btags) (meaning: completely fabricated) and the other-dependent (Gzhan-dbang) (meaning: caused by others) appear, because the conventional three realms appear. The universal rule is: In the Ornament of the Sutras (Mdo-sde-rgyan): 'Appearing as name and meaning, and appearing as meaning and name, and the characteristic of non-real conceptualization, is the characteristic of the completely imputed.' 'The appearance of three and three, is the characteristic of the grasper and the grasped, the non-real conceptualization is the characteristic of the other-dependent.'
ད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་གསུམ་དང་པོ། གནས་དང་དོན་ དང་ལུས་སུ་རྣམ་པ་གསུམ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། རྣམ་གསུམ་གཉིས་པ་ནི། ཉོན་ཡིད་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཏུ་སྣང་བ་གསུམ་འཛིན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །འདོད་ན། དབུས་མཐར། རྣམ་རྟོག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ ཏེ། །གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པུར་བརྗོད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ། ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་ རྒྱས་ཀྱི། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པས་བསལ་ལོ། ། ༈ ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ། གསུམ་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཐེག་ བསྡུས་སུ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་རྟོག་མེད་ལ། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ཕྱིར། །དོན་མེད་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །དེ་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡང་དོན་རྣམས་གཤིས་ ལ་གྲུབ་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། གཤིས་ལ་གྲུབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ། ཆོས་ཉིད་དུ་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་ལ་ སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླང་ཞིང་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཀུན་ལས་བཏུས་སུ། ཅིའི་ཕྱིར་ དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ དང་། དབུས་མཐར། དེ་འགགས་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཞེས་དོན་དམ་འཕགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར། འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ ཆོས་ཉིད་ལྟ། །ཞེས་པའོ། །ཐེག་བསྡུས་སུ། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ལྷ་རྣམས་ ཇི་ལྟར་རིགས་རིགས་སུ། །དངོས་ཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ ཡིན། །ཞེས་ཆུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རིགས་དྲུག་གིས་མཐོང་སྣང་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ ཏུ་མཐོང་བར་བཤད་པས། སངས་རྒྱས་ལ་གང་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ། དབུ་ མ་པ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གནོད་འཇོམས་སུ། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་ པའི་ཁམས་དག་ནི་ཡང་དག་མིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བར་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་ དང་། གཟུགས་ནི་སྣང་བ་མེད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ནི། རི་ 6-523 བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རྣམ་བཤད་ རིག་པར། མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་དང་། (སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་) འབུམ་ ཊཱིཀ་ཏུ། དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བའི་ཆ
【現代漢語翻譯】
如是。三種相的第一種，具有以處所、意義和身體三種方式把握的特徵。三種相的第二種，具有執持顯現為能取（nyon yi，梵文：klesha-manas，煩惱意，染污的意）、五種感官的識（sgo lnga'i rnam shes，梵文：panca-vijnana-kayah，五識身，眼耳鼻舌身五種感覺器官的意識）和意識的分別念（yid kyi rnam rtog，梵文：mano-vikalpa，意識分別）這三種的特徵。如果有人想反駁，在《中邊分別論》中說：『分別唸的行境有兩種，被說成是唯一的。』並且在其註釋中說：『圓成實的自性被說成是唯一的，其他的自性是無分別智兩種的對境。』在《現觀莊嚴論》中說：『因為佛陀了知卻未見諸法，』因此駁斥了上述觀點。 以下陳述對無著菩薩兄弟等的論證構成妨害： 第三種妨害是：全知（rnam mkhyen，梵文：sarvajna，一切智者，指佛陀）法，因為顯現世俗諦的三界，所以不是無分別智。這是可以成立的，因為聖者無著在《攝大乘論》中說：『智慧執行于無分別，一切事物皆不顯現，應了知無意義，無此則無唯識。』又，諸法應在自性上成立，因為它顯現在全知中。三界一切法應在自性上成立，應是勝義諦，應是法性，因為它顯現在全知中。承認宗和因，並且可以成立，因為在《集論》中說：『為什麼稱為勝義？因為它是聖者智慧的行境。』並且，《中邊分別論》中說：『彼滅是聖者的行境。』因此勝義是聖者智慧的行境。《金剛經》中說：『調御者視法性。』《攝大乘論》中說：『地獄餓鬼畜生和諸天，如何各自依其類別，一物心異故，許為義不成。』因此，對於像水一樣的物體，六道眾生看到六種不同的顯現。那麼，對於佛陀來說，它會顯現成什麼樣呢？同樣，在摧毀世親論師的妨害中說：『欲界、色界和無色界，知為皆從非真遍計所生。』並且，『色不是顯現，為什麼呢？因為遍計所執的色，如兔角般不顯現，所以不是顯現。』並且，在《成唯識論》中說：『因從無明睡中醒來。』並且，在（導師英雄的）《十萬頌般若釋論》中說：『如是如夢』，在夢中見到事物。
【English Translation】 Thus it is. The first of the three aspects is characterized by grasping in three ways: as place, meaning, and body. The second of the three aspects is characterized by holding the three appearances: afflicted mind (nyon yi, Sanskrit: klesha-manas, defiled mind), the consciousness of the five senses (sgo lnga'i rnam shes, Sanskrit: panca-vijnana-kayah, the body of five consciousnesses), and the conceptual thought of the mind (yid kyi rnam rtog, Sanskrit: mano-vikalpa, mental conceptualization). If one desires, in the Madhyantavibhaga (Differentiation of the Middle and the Extremes): 'The object of conceptual thought is twofold, it is spoken of as only one.' And in its commentary: 'The nature of the perfectly established is spoken of as only one, the other nature is the object of the two non-conceptual wisdoms.' In the Abhisamayalankara (Ornament of Clear Realization): 'Why? Because the Buddhas, having known, do not see the dharmas.' Thus, it is refuted. The following states what harms the reasonings of the brothers Asanga, etc.: The third is: Omniscience (rnam mkhyen, Sanskrit: sarvajna, all-knowing, referring to the Buddha), because it appears as the three realms of samsara, it is not non-conceptual wisdom. This is valid because in the Compendium of Vehicles by the noble Asanga: 'Wisdom that moves without conception, all things do not appear, one should understand it as meaningless, without it there is no mere consciousness.' Also, things should be established in their own nature, because they appear to omniscience. All three realms should be established in their own nature, should be ultimate truth, should be the nature of reality, because they appear to omniscience. The sign is accepted and the pervasion is valid because in the Compendium of Topics: 'Why is it called ultimate? Because it is the object of the wisdom of the noble ones.' And, in the Madhyantavibhaga: 'Its cessation is the object of the noble ones.' Thus, the ultimate is said to be the object of the wisdom of the noble ones. In the Diamond Cutter Sutra: 'The guides see the nature of reality.' In the Compendium of Vehicles: 'Hell beings, hungry ghosts, animals, and gods, how each according to their kind, one thing, minds are different, is considered that the meaning is not established.' Thus, for one thing like water, the six types of beings see six different appearances. Then, how does it appear to the Buddhas? Similarly, in the Destruction of Harm by Vasubandhu: 'The desire realm, the form realm, and the formless realm, are known to arise from untrue pervasive imputation.' And, 'Form is not an appearance, why? Because the form that is imputed, like a rabbit's horn, is not an appearance, therefore it is not an appearance.' And, in the Commentary on Consciousness Only: 'Because awakened from the sleep of ignorance.' And, in the Hundred Thousand Commentary (by Master Hero): 'Thus, like a dream,' seeing things in a dream.
ོས་རྣམས་གཉིད་ སངས་ཚེ། དེ་ལྟར་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་ལེན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བཏགས་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཚེ་སྣང་བ་རྣམས། མ་རིག་པ་ སངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ། དེ་ལྟར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཏེ། སངས་ རྒྱས་ལ་ཁམས་གསུམ་སྣང་ན། མ་རིག་པའི་གཉིད་མ་སྤངས་པར་ཐལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་ ཕྱོགས་གླང་གི་བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུར། གང་ཕྱིར་མ་རིག་པས་སྤྲུལ་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ ན་སྣང་། །མེད་པ་སྟོན་པར་ནུས་པས་ན། །དེ་ནི་མ་རིག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་གང་ཀུན་ རྫོབ་ཆོས་ཅན་སྣང་ན། སྣང་བ་ཅན་དེ་མ་རིག་པར་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་ གོ་མིའི་འཇམ་དབྱངས་ལ་བསྟོད་པར། ཁྱོད་ནི་ཆོས་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་མཁས་ཀྱང་ ཆོས་ལམ་འགའ་ཡང་གཟིགས་པ་ཡོད་མ་ལགས། །ཞེས་པས་ཀྱང་གནོད་དོ། ། ༈ ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ། བཞི་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་བ་གཟིགས་པར་ཐལ། རྣམ་རྟོག་དང་མ་ བྲལ་བར་ཐལ། མ་རིག་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་པར་ཐལ། མ་དག་པའི་མུན་པ་ཡོད་པར་ ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཁམས་གསུམ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་འདོད་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ དབུ་མ་སྒོམ་རིམ་དུ། འཕགས་པས་འཁྲུལ་བ་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། ཇི་ལྟར་བྱིས་ ལ་མི་སྣང་བ། །དེ་ལྟར་མཁས་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་པས་བསལ་ལོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཞེས། །གང་ ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་། །རྣམ་པར་ རྟོག་པར་ཅིས་མི་འཐད། །ཅེས་དང་། འཕགས་པ་ལྷའི་དབུ་མ་འཁྲུལ་འཇོམས་སུ། ཡོད་ ལ་མེད་པར་འཁྲུལ་དང་མི་རྟག་ཉིད་དུ་འཁྲུལ། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་དང་རྟག་པ་ ཉིད་དུ་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་བས་འཁྲུལ་བ་བསླུས་ཤིང་འཁྲུལ་བར་འཁྲུལ་བ་གྲུབ། །འཁྲུལ་ བའི་དབང་གིས་ཡང་དག་དོན་ལ་སེམས་ཅན་འཁྲུལ། །རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ངན་ སོང་གསུམ་དུ་འཁྲུལ། །ཞེས་དང་། གང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཅིང་མ་རིག་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱི་གཉིད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་སད་པ་དང་འདྲ་བར། བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པར་ཤར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་ ཏེ། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རབ་རིབ་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་མིག །རྣམ་དག་ དྲི་མ་མེད་པ་ལ། །སྐྲ་དང་སྦྲང་བུ་ཟླ་གཉིས་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་དག་མི་སྣང་ 6-524 ལྟར། །མཁས་པ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ཡི། །སྒྲིབ་མུན་རབ་རིབ་བྲལ་གྱུར་ཅིང་། །ཡང་དག་ མཁྱེན་སྤྱན་དྲི་མེད་ལའང་། །དེ་བཞིན་ཅི་ཡང་སྣང་བ་མེད། །དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་ དབང་ཉིད་ལ། །བུ་དང་བུད་མེད་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གནས་ལ་ས
【現代漢語翻譯】
當有情眾生從睡眠中醒來時，就像這樣，當無明之眠遮蔽了五蘊等一切假立之法時，它們才會顯現。當無明消散，證得聖道時，它們便不再顯現。因此，如果佛陀還看到三界，那就意味著他沒有擺脫無明之眠。正如導師陳那在《集量論》中所說：『因為無明所變現，所以僅有不存在顯現。因為能示不存在，所以稱之為無明。』凡是顯現的世俗諦法，都被稱為無明。正如旃扎·果彌在讚頌妙音天女時所說：『您雖善於指示正法之路，卻從未見過任何正法。』這些都構成了妨害。 以下闡述龍樹父子的論證如何構成妨害： 第四點：全知（指佛陀）必然會見到錯覺，因為他沒有脫離分別念，沒有斷除無明習氣，還存在不凈的黑暗，並且還顯現世俗諦的三界。如果承認第一點，那麼聖者龍樹在《中觀修道次第》中說：『聖者不會見到錯覺。』並且，『就像幻象不顯現給孩童一樣，它也會顯現給智者。』這些都否定了上述觀點。普遍規律是成立的，正如導師龍樹在《六十正理論》中所說：『世間由無明所生。』因此，圓滿正等覺佛陀如是說。因此，這些世間難道不應被視為分別念嗎？』聖天在《中觀破謬論》中說：『于有執無為錯覺，于無執有亦是錯覺，于無常執常為錯覺。錯覺欺騙錯覺，錯覺中產生錯覺。因錯覺之故，眾生於真實義中迷惑。于因迷惑，故於惡趣三道中迷惑。』並且，『當開啟智慧之眼，脫離無明習氣之眠，如從睡夢中醒來一般，證得如來無垢智慧時，便一無所見。』正如龍樹所說：『當眼睛擺脫翳障，變得清凈無垢時，毛髮、飛蠅、二月以及孔雀翎等都不會顯現。同樣，當智者擺脫煩惱和所知二障的翳障時，在他的清凈智慧之眼中，也不會顯現任何事物。』例如，在睡眠狀態下，會看到兒子、女人和宮殿等。
【English Translation】 When sentient beings awaken from sleep, similarly, when the sleep of ignorance obscures all imputed phenomena such as the five aggregates, they appear. When ignorance dissipates and the noble path is attained, they no longer appear. Therefore, if the Buddha still sees the three realms, it implies that he has not abandoned the sleep of ignorance. As Master Dignāga stated in the Compendium on Valid Cognition: 'Because of what is conjured by ignorance, only non-existence appears. Because it can show non-existence, it is called ignorance.' Whatever appears as conventional truth is said to be ignorance. As Candragomin says in his Praise to Mañjuśrī: 'Though you are skilled at indicating the path of Dharma, you have never seen any Dharma.' These constitute hindrances. The following explains how the arguments of Nāgārjuna and his spiritual son constitute hindrances: Fourth point: The omniscient one (Buddha) necessarily sees illusions because he is not separated from conceptual thought, has not subdued the imprints of ignorance, still possesses impure darkness, and still perceives the three realms of conventional truth. If the first is accepted, then the noble Nāgārjuna in the Stages of Meditation on the Middle Way says: 'The noble ones do not see illusions.' And, 'Just as illusions do not appear to children, so they appear to the wise.' These refute the above view. The pervasion is valid, as Master Nāgārjuna says in the Sixty Stanzas on Reasoning: 'The world arises from the condition of ignorance.' Therefore, the fully enlightened Buddha said so. Therefore, shouldn't these worlds also be considered conceptual constructs?' Āryadeva in the Dispeller of Erroneous Views says: 'To be mistaken about existence as non-existence and to be mistaken about impermanence as permanence. Illusion deceives illusion, and illusion arises within illusion. Because of illusion, sentient beings are deluded about the true meaning. Deluded about the cause, they are deluded in the three lower realms of suffering.' And, 'When the eye of wisdom is opened, and one is separated from the sleep of the imprints of ignorance, like awakening from sleep, when the stainless wisdom of the Sugata arises, one sees nothing.' As Nāgārjuna says: 'When the eyes are free from cataracts and are perfectly pure and stainless, hairs, flies, a double moon, and the colors of a peacock do not appear. Similarly, when the wise are free from the cataracts of afflictions and cognitive obscurations, nothing appears in their pure eye of wisdom.' For example, in a state of sleep, one sees sons, women, and palaces, etc.
ོགས་པ་མཐོང་གྱུར་ པ། །སད་ནས་དེ་ནི་མི་མཐོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དག །བློ་གྲོས་མིག་ནི་ཕྱེ་ གྱུར་ཅིང་། །མི་ཤེས་གཉིད་དང་བྲལ་གྱུར་ནས། །སད་པའི་ཚེ་ན་མི་གཟིགས་སོ། །དཔེར་ ན་མཚན་མོ་མུན་ཁྲོད་ན། །འབྱུང་པོ་ཡང་དག་མི་མཐོང་བ། །ཉི་མ་ཤར་ཞིང་མིག་ཕྱེའི་ ཚེ། །སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་ཡང་དག་གི །ཤེས་པའི་ཉི་ མས་མི་ཤེས་པའི། །བག་ཆགས་མ་ལུས་བཅོམ་པའི་ཚེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཡུལ་མི་ གཟིགས། །ཞེས་དང་། (སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་) སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་པར། མ་རིག་གཉིད་ ཀྱིས་ལོག་པ་ཡི། །འགྲོ་ལ་གང་གང་སྣང་དེ་ནི། །བརྫུན་ཏེ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འདོད། །མ་ རིག་གཉིད་ནི་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ངེས་འབྱུང་བས། །གང་ཞིག་མནལ་ སད་དེ་སངས་རྒྱས། །སྐྱེས་བུ་གཉིད་སད་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་ སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང་། ཟླ་གཉིས་སོགས་མིག་སྐྱོན་མེད་ལ་མི་སྣང་བ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་ སྣང་བ་རྣམས་གཉིད་སད་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་ལྟར། སེམས་ཅན་པའི་དགོས་ཆོས་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མི་སྣང་བར་གསུངས་སོ། ། ༈ འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ། ལྔ་པ་ནི། རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། སྡིག་སེམས་ཡོད་པར་ཐལ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྣང་ བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ཤིང་། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྦྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་བསྲེགས་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་འདི་དག་ཅི་ལས་ བྱུང་། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་ གསུངས། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པར་ཐལ། མྱང་འདས་ མཐར་ཐུག་མིན་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ ཤིང་། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་དུ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་དངོས་མཐོང་ཞིང་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ མིན་པས་ན། །རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་རྩོད། །ཅེས་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ ཉེས་མེད་དེ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་དེ་ཉིད་མཐོང་། །ཞེས་དང་། གང་ཚེ་དངོས་དང་ དངོས་མེད་པ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་ པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། ། ༈ ཡེ་ཤེས་ལ་མི་སྣང་ན་མི་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བའི་་རྩོད་པ་སྤང་བ། བཞི་པ་ནི། འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་མི་སྣང་ན། མི་མཁྱེན་པར་ཐལ་ལོ་སྙམ་ ན། ཁྱབ་པ་མེད་དེ། འདས་མ་འོངས་དུས་རིང་པོའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྣང་ཡང་མཁྱེན་པ་ 6-525 དང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སད་དུས་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སངས་ རྒྱས་ལ་ཆོས་རྣམས་དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་ཆོས་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་ནས་མཁྱེན་སྟོབས་ ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤུགས་ལ
【現代漢語翻譯】
就像醒來后看不到夢境一樣。同樣，當虛幻的知識，智慧之眼睜開，擺脫無知的睡眠時，醒來時就看不到了。例如，在夜晚的黑暗中，看不到鬼怪，當太陽升起，睜開眼睛時，就不會顯現。同樣，當智者以正確的智慧之日摧毀所有無知的習氣時，就不會看到心和心所的對境。』 （宗喀巴大師）在《三皈依七十頌》中說：『由於無明的睡眠而迷惑的眾生，所看到的一切都是虛假的，就像夢一樣。當無明的睡眠中斷，正確的智慧生起時，誰醒來誰就是佛，就像人從睡眠中醒來一樣。』就像有眼翳的人看到毛髮和雙月，而沒有眼疾的人看不到一樣；就像夢境的顯現，在醒來時就消失一樣。同樣，佛陀不會看到眾生所見的世俗現象。 第五個問題是：全知者（指佛陀）具有惡念，因為他們能看到三惡道的景象。這是因為《入菩薩行論》中說：『誰創造了燒紅的地面？這些火焰從何而來？一切都是由罪惡的思想所創造。』 佛陀是世俗之人，因為他們沒有達到最終的涅槃，因為他們能看到世俗的事物。正如《入菩薩行論》中所說：『世俗之人看到真實的事物，而不是幻覺。瑜伽士和世俗之人爭論，瑜伽士的世俗是無罪的，因為他們依賴於世俗，才能看到真實。當事物和非事物，都不存在於心中時，就沒有其他方式，完全寂滅，沒有目標。』 第四個問題是：如果佛陀看不到世俗，那麼他們就不會知道世俗。但事實並非如此，因為他們知道過去和未來的事物，即使他們看不到這些事物。就像夢境的顯現，在醒來時消失，但我們仍然記得夢境一樣。因此，即使佛陀沒有直接看到諸法，他們也能通過直接看到法性，並通過他們的智慧力量間接地瞭解諸法。
【English Translation】 Just as one does not see a dream after waking up. Similarly, when conventional knowledge, the eye of wisdom opens, and is free from the sleep of ignorance, one does not see it upon awakening. For example, in the darkness of night, one does not see spirits, but when the sun rises and one opens one's eyes, they do not appear. Similarly, when the wise destroy all the habits of ignorance with the sun of correct knowledge, they do not see the objects of mind and mental events.』 (Master Chandrakirti) said in the Seventy Verses on Refuge: 『Whatever appears to beings deluded by the sleep of ignorance is false, like a dream. When the sleep of ignorance ceases and correct wisdom arises, whoever awakens is a Buddha, just like a person waking from sleep.』 Just as hairs and double moons appear to those with cataracts, but not to those without eye disease; just as the appearances of dreams disappear when one is awake. Similarly, Buddhas do not see the conventional appearances of sentient beings. The fifth point is: The omniscient ones (Buddhas) have sinful thoughts because they see the appearances of the three lower realms. This is because it says in the Bodhisattvacharyavatara: 『Who made the burning iron ground? From where did these masses of fire come? The Sage (Buddha) said that all such things are sinful thoughts.』 Buddhas are worldly because they have not reached ultimate nirvana, because they see conventional entities. As it says in the same text: 『Worldly people see things as real, not as illusions. Yogis and worldly people argue, the yogi's conventional is faultless, because they rely on the world to see reality. When things and non-things are not present in the mind, there is no other way, utterly pacified, without an object.』 The fourth point is: If Buddhas do not see the conventional, then they will not know it. But this is not the case, because they know the phenomena of the past and future, even though they do not see them. Just like the appearances of dreams disappear when one is awake, but we still remember the dreams. Therefore, even though Buddhas do not directly see phenomena, they can indirectly know phenomena through directly seeing the nature of phenomena and through their power of wisdom.
་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དུ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་ དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །ཞེས་ དང་། འདིའི་མདོའི་འགྲེལ་པར། རབ་འབྱོར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་ དག་གི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པས་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། སྤྲོས་ པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་ཞིང་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ལ་སེམས་བསྡུས་པ་ དང་། སྤྲོས་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཚུལ་ཡང་། ཆོས་ ཉིད་དངོས་སུ་གཟིགས་སྟོབས་ཀྱིས་བཞག་སྟེ། རྒྱུད་བླར། ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་ བློས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ པར། །མཐོང་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། ། ༈ བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བ། ལྔ་པ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བའི་རྩོད་སྤོང་ནི། གལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གཉིས་མི་གཅིག་ཅིང་། སྟོང་ལུགས་ཀྱང་མི་གཅིག་ན། བདེན་གཉིས་ ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་དགོངས་ འགྲེལ་དུ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་མཐོང་བ་ན། དོན་ དམ་ཡང་མཐོང་བས་དེ་དག་གྲོལ་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་ཟག་པ་འཕེལ་ བ་ལྟར། དོན་དམ་ལའང་འགྱུར་བས། དོན་དམ་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར་ བ་དང་། དོན་དམ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་ལའང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་ལས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་མེད་པ་ལྟར། དོན་དམ་ཡང་ ཐོས་བསམ་གྱིས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་སྐྱོན་བཞི་དང་། ཅི་སྟེ་གཞན་ཡིན་ན། དོན་དམ་མཐོང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་འཛིན་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དོན་དམ་ པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་མ་གྲུབ་ཙམ་གྱི་གཞི་དེ་ དོན་དམ་མིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བཞི་འབྱུང་བར་གསུངས་ཤིང་། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོགས་པ། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞུགས་ 6-526 པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་དང་། གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་ཚུལ་ཡང་། ཆོས་ཉིད་རྣམ་ འབྱེད་རྩ་འགྲེལ་དུ། གཉིས་པོ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དང་། །སོ་སོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་ པ་དང་ནི་མེད་པ་དག །ཁྱད་པར་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ། །གཉ
【現代漢語翻譯】
是遍知，如《現觀莊嚴論》中說：『此外，彼等是，如實之識相，能仁證如實。』 此經之釋中說：『善現，如來對彼等有情之心之攝與散，如實知其法性之真實。』 所謂知心之法性，即是觀見心之攝與散，如實知其非真非無，此稱為知心之攝與散。 知曉所有法之方式，亦由如實觀見法性之力而立，如《寶性論》中說：『以了知所知究竟之智，知一切智之法性，於一切有情中，見其所有，故知其所有。』 駁斥真俗二諦本體相異之諍論 第五，駁斥真俗二諦本體相異之諍論：若謂，真俗二諦之境之二智不一，空性之理亦不一，則真俗二諦將成本體相異，此說不然，真俗二諦乃是本體與不可言說之異體，遮止一性之異體，如《解深密經》中說：真俗二諦若本體為一，則孩童見世俗時，亦應見真諦，彼等應已解脫，且世俗之垢染增長，真諦亦應如是，真諦將成煩惱之所緣，真諦若無差別，世俗亦應無差別，世俗若無由識之見聞而尋覓，真諦亦應無由聞思而尋覓之四過。 若謂為異，則見真諦亦不退世俗之實執，真諦非世俗之法性，僅世俗不成立之基非真諦，一人不能同時緣煩惱與凈分之四過。』 《入楞伽經》云：『行蘊界與真諦相，離一異性之相，誰若證悟一異性，彼等非如理入。』 不可言說之方式，亦如《法性分別根本頌》及其釋中說：『二者實為一，亦非各異，有與無，以有無之差別故。』
【English Translation】 It is omniscient, as it is said in the 'Ornament for Clear Realization': 'Moreover, those are, the aspects of suchness, the Knower realizes suchness.' In the commentary on this sutra, it says: 'Subhuti, the Tathagata knows the gathering and scattering of the minds of those sentient beings, as they truly are in the nature of reality.' Knowing the nature of the mind means seeing the gathering and scattering of the mind, knowing that they are neither truly existent nor non-existent, which is called knowing the gathering and scattering of the mind. The way of knowing all phenomena is also established by the power of directly seeing the nature of reality, as it is said in the 'Ratnagotravibhāga': 'With the wisdom that realizes the ultimate knowable, knowing the nature of all-knowing, seeing that it exists in all sentient beings, therefore knowing all that exists.' Refuting the argument that the two truths are different in essence Fifth, refuting the argument that the two truths are different in essence: If it is said that the two wisdoms that perceive the two truths are not the same, and the reasoning of emptiness is also not the same, then the two truths will become different in essence. This is not the case, because the two truths are different in that they are essence and inexpressible otherness, negating oneness, as it is said in the 'Saṃdhinirmocana Sūtra': If the two truths were one in essence, then when children see the conventional, they should also see the ultimate, and they should already be liberated, and just as defilements increase in the conventional, so should they in the ultimate, and the ultimate would become the object of afflictions, and just as there is no difference in the ultimate, so should there be no difference in the conventional, and just as the conventional is not sought through the seeing and hearing of consciousness, so should the ultimate not be sought through hearing and thinking, these are the four faults. If it is said that they are different, then even if the ultimate is seen, the belief in the reality of the conventional will not be reversed, the ultimate is not the nature of the conventional, and the basis of the mere non-establishment of the conventional is not the ultimate, and one person cannot simultaneously perceive both afflictions and pure aspects, these are the four faults.' The 'Laṅkāvatāra Sūtra' says: 'The characteristic of the aggregates and the realm and the ultimate truth is the characteristic of being free from one and otherness, whoever realizes one and otherness, those are not properly entered.' The way of being inexpressible is also as it is said in the root verses and commentary of the 'Dharmadharmatāvibhāga': 'The two are indeed one, and also not separate, existence and non-existence, because of the difference of existence and non-existence.'
ིས་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ དང་ཆོས་ཉིད་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་ནི་ མེད་པ་ཡིན་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཉིས་དང་ཇི་ལྟར་མངོན་བརྗོད་པར། །སྣང་བ་ཡང་ དག་མིན་པ་ཡི། །ཀུན་རྟོག་པ་དེ་མེད་སྣང་ཕྱིར། །དེས་ན་ཡང་དག་མིན་པའོ། །དེ་ཡང་ ཐམས་ཅད་དོན་མེད་ཅིང་། །རྟོག་ཙམ་ཡིན་པས་ཀུན་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ མཚན་ཉིད་ནི། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་དང་། །བརྗོད་པར་བྱ་དང་རྗོད་པར་ བྱེད། །ཁྱད་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། ༈ དོན་བསྡུ་བ། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་ཤེས་སམ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་ཞིང་བདེན་ ལ། ཡེ་ཤེས་སམ་མ་འཁྲུལ་བའི་ངོར་མི་སྣང་ཞིང་མི་བདེན་པའི་གཤིས་ལ་རང་གི་ངོ་ བོས་སྟོང་པའི་རང་སྟོང་དང་། དོན་དམ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་ སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རྩ་ཤེར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་ པའོ། །གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་ རྒྱས་བསྟན་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །ཞེས་དང་། འདིའི་རང་འགྲེལ་ག་ ལས་འཇིགས་མེད་དུ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ 6-527 ལོག་མ་རྟོགས་པས། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། འཕགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པ་ གང་ཡིན་པ
【現代漢語翻譯】
『主張有者』不認為法（chos，phenomena）和法性（chos nyid，dharmata）是相同或相異的。為什麼呢？因為有和無之間存在差異和無差異。暫時來說，法和法性主張為相同是不合理的。為什麼呢？因為有和無之間存在差異。法性是存在的，而有法（chos can，dharmin）是不存在的。有和無之間存在差異，怎麼會相同呢？認為它們是相異的也不合理。為什麼呢？因為有和無之間沒有差異。如何沒有差異呢？因為法性僅僅是通過沒有法來區分的，因為沒有能取（gzung ba，grahyaka）等差異。這就是所謂的。那麼，法和法性是什麼呢？法是輪迴的區分，而法性是三乘的涅槃的區分。關於法的定義是：『二取如何顯現，顯現為非真實，一切唯是分別念，無念故非真實。』也就是說，一切都是無意義的，僅僅是分別念，所以是『一切唯是分別念』。此外，法性的定義是：『能取和所取，能說和所說，無有差別即真如。』這就是所謂的。 總結要義： 第三，總結要義：世俗諦（kun rdzob，samvrti）在名言識或錯覺顯現中顯得真實，而在智慧或無錯覺顯現中不顯得真實也不真實，其自性為空性的自空性（rang stong）。勝義諦（don dam，paramartha）則與之相反。正如聖者龍樹（Klu sgrub，Nagarjuna）在《中觀根本慧論》（dbu ma rtsa she，Mulamadhyamakakarika）中所說：『諸佛依二諦，為眾生說法，一世俗諦，二勝義諦。若人不能知，分別此二諦，則于諸佛法，不能知真實。』以及在此論的自釋《無畏論》（ga las 'jigs med du）中說：『諸佛世尊說法，是依于這二諦而產生的。所謂的世俗諦，是指眾生對諸法自性為空性的事物產生顛倒錯覺，認為諸法是生起的。因此，對於他們來說，這些事物在世俗層面是真實的，所以稱為世俗諦。勝義諦是指聖者們已經證悟了這種顛倒錯覺，因此他們看到諸法是不生起的。』
【English Translation】 『Those who assert existence』 do not consider phenomena (chos, dharmas) and suchness (chos nyid, dharmata) to be either the same or different. Why? Because there is both difference and non-difference between existence and non-existence. For the moment, it is not reasonable to assert that phenomena and suchness are the same. Why? Because there is a difference between existence and non-existence. Suchness exists, while the characterized (chos can, dharmin) does not. How can there be sameness when there is a difference between existence and non-existence? It is also not reasonable to assert that they are different. Why? Because there is no difference between existence and non-existence. How is there no difference? Because suchness is distinguished merely by the absence of phenomena, because there is no difference in terms of the apprehended (gzung ba, grahyaka) and so forth. That is what is said. So, what are phenomena and suchness? The distinction of phenomena is samsara, while the distinction of suchness is nirvana of the three vehicles. The definition of phenomena is: 『How the two appear, appearing as non-reality, all is but conceptual thought, because of no-thought, non-reality.』 That is, everything is meaningless and is merely conceptual thought, so it is 『all is but conceptual thought.』 Furthermore, the definition of suchness is: 『The apprehended and the apprehender, the expressible and the expresser, without difference is thusness.』 That is what is said. Summary of the Meaning: Third, summarizing the meaning: Conventional truth (kun rdzob, samvrti) appears to be true in the presence of conceptual consciousness or delusion, but does not appear to be true or real in the presence of wisdom or non-delusion, and its nature is self-emptiness (rang stong) empty of itself. Ultimate truth (don dam, paramartha) is the opposite of that. As the noble Nagarjuna (Klu sgrub, Nagarjuna) said in the Root Verses on the Middle Way (dbu ma rtsa she, Mulamadhyamakakarika): 『The Buddhas teach the Dharma, relying on two truths, one is the conventional truth of the world, and the other is the truth of the ultimate meaning. Those who do not know the distinction between these two truths, do not know the profound reality of the Buddhas』 teaching.』 And in the auto-commentary to this treatise, In Fearless (ga las 'jigs med du): 『The Buddhas, the Blessed Ones, teach the Dharma, arising in dependence upon these two truths. The so-called conventional truth of the world is that sentient beings have a reversed understanding of phenomena that are empty of inherent existence, and thus they see phenomena as arising. Therefore, for them, these things are conventionally true, so it is called conventional truth. Ultimate truth is that the noble ones have realized this reversed understanding, and therefore they see that phenomena are unarisen.』
་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་ པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བདེན་པར་ཡོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་བདེན་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འགལ་ཞིང་། དོན་དམ་པར་མི་བདེན་ན་དོན་དམ་བདེན་པར་འགལ་བར་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་ཁ་ ཅིག །དོན་དམ་ཡང་དོན་དམ་དུ་བདེན་པ་མེད་ཅེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་སྐྱེ་ བའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་དང་། ལ་ལ་དོན་དམ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ དང་། དོན་དམ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས། དོན་དང་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ། བདེན་གཉིས་ལས་ཀྱང་། རྩོད་ངན་གྲགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཡང་དག་པར་དངོས་མ་སྐྱེས་ པ། །མོ་གཤམ་བུ་ལ་སོགས་བཞིན་དུ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཟེར། །ཞེས་དང་། ཀུན་ རྫོབ་ནི་འཁྲུལ་ངོར། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་ གོ །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་ན་དོན། །གཞན་དུ་སོང་བས་གནོད་པར་འདོད། །ཞེས་ པས་ཀུན་རྫོབ་དཔྱད་ན་བདེན་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། ཀུན་ རྫོབ་འཇོག་པ་ན། དཔྱད་པའི་གནས་མིན་པས་ཞྭ་དཔེ་ལྷམ་ལ་མ་འགེབ་ཅིག །ཀུན་རྫོབ་ ཏུའང་བདེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ལྟ་བ་ནི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་བདེན་གཉིས་ལ་སྐུར་ འདེབས་ཡིན་པས། རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ནི། གྲངས་བཞིན་དུ། རྣམ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་ལུགས་གཉིས་ དང་། གཤིས་ལ་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པས་རང་སྟོང་། རང་རང་ངོ་བོས་མི་སྟོང་པར་ ཆོས་གློ་བུར་བ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞི་ཡིན་པས་གཞན་སྟོང་སྟེ། སྟོང་ལུགས་གཉིས་ དང་། བློའི་འཁྲུལ་ངོའམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་ཡུལ་དུ་བདེན་པ་དང་། བློ་མ་འཁྲུལ་ བའམ་འཕགས་པའི་ཤེས་ཡུལ་དུ་བདེན་པ་སྟེ། བདེན་ལུགས་གཉིས་དང་། བཅོས་མ་ དང་རང་བཞིན་པ་གཉིས་དང་། གློ་བུར་བ་དང་གཉུག་མ་གཉིས་དང་། བཏགས་པ་ དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ལ་སོགས་པར་གྲངས་ངེས་པ་ 6-528 ཡིན་ནོ། ། ༈ མཚོན་བྱའི་སྒྲ་དོན། གཉིས་པ་མཚོན་བྱའི་སྒྲ་དོན་ནི། སཾ་པྲྀ་ཏི་སཏ་ཏྱ་ཞེས་པའི་སཾ་ནི་ཡང་དག་པའོ། །པྲྀ་ ཏིའམ་ཨ་ཝ་ར་ཎ་འགེབས་པའམ་སྒྲིབ་པས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བས་སྟོང་ཉིད་ དོན་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པའམ་འགེབས་པས་ན་ཀུན་ རྫོབ་བོ། །བདེན་གཉིས་སུ། གང་ཞིག་གིས་ན་
【現代漢語翻譯】
也就是說，對於那些事物本身來說，這是究竟的真理，所以是勝義諦（དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ）。如果有人不瞭解世俗諦和勝義諦這兩者的區別，那麼他們就不瞭解佛陀甚深教法的真實本質。經中說：『世俗諦存在於世俗諦中，而不是勝義諦中；勝義諦存在於勝義諦中，而不是世俗諦中。如果在世俗中不真實，就與世俗諦相矛盾；如果在勝義中不真實，就與勝義諦相矛盾。』 這段話表明，有些人說勝義諦在勝義中也不真實，世俗中也沒有生起的現象；還有些人說勝義諦在世俗中是真實的，並且認為勝義諦是實有的。這些觀點都與真實相違背。同樣，關於二諦，有些惡名昭彰的辯論者說：『真實不生的事物，就像石女的兒子等一樣，在世俗中也不會產生。』 經中還說：『世俗諦是在錯覺顯現中，事物如其所顯現的自性。因此，不能對它進行分析。如果進行分析，就會因為改變其本質而造成損害。』因此，如果分析世俗諦，它就會變成無有自性的，這是世俗諦的本性。所以在安立世俗諦時，不應進行分析，不要把帽子蓋在鞋子上（比喻不應混淆不同範疇的事物）。認為世俗諦中也不可能有真實的觀點，是對業果和二諦的誹謗，應該遠離。 因此，世俗諦和勝義諦這兩者，就像顯現在名言識（རྣམ་ཤེས་）中的和顯現在智慧（ཡེ་ཤེས་）中的一樣，是兩種顯現方式；在體性上，各自以自性空（རང་སྟོང་）的方式空性，各自不以自性空的方式，而是作為被其他偶然的法所空的基，是自空和他空（གཞན་སྟོང་），是兩種空性方式；在心的錯覺顯現中，或者在世間人的認知對像中是真實的，在心沒有錯覺時，或者在聖者的認知對像中是真實的，是兩種真實方式；還有名言和自性兩種，暫時的和本有的兩種，假立的和圓成實性兩種，法和法性兩種等等，這些都是數量確定的。
【English Translation】 That is to say, for those things themselves, this is the ultimate truth, so it is the ultimate truth (དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ). If someone does not understand the distinction between conventional truth and ultimate truth, then they do not understand the true essence of the Buddha's profound teachings. It is said in the scriptures: 'Conventional truth exists in conventional truth, not in ultimate truth; ultimate truth exists in ultimate truth, not in conventional truth. If it is not true in the conventional, it contradicts the conventional truth; if it is not true in the ultimate, it contradicts the ultimate truth.' This passage shows that some people say that ultimate truth is not true even in the ultimate, and there is no arising phenomenon in the conventional; and some people say that ultimate truth is true in the conventional, and think that ultimate truth is real. These views are contrary to the truth. Similarly, regarding the two truths, some notorious debaters say: 'Things that are not truly born, like the son of a barren woman, etc., will not arise even in the conventional.' It is also said in the scriptures: 'Conventional truth is the nature of things as they appear in the manifestation of illusion. Therefore, it cannot be analyzed. If it is analyzed, it will cause damage by changing its essence.' Therefore, if you analyze conventional truth, it will become without self-nature, which is the nature of conventional truth. Therefore, when establishing conventional truth, one should not analyze it, and do not put a hat on a shoe (a metaphor for not confusing things of different categories). The view that there cannot be truth in the conventional is a slander against karma and the two truths, and should be avoided. Therefore, these two, conventional truth and ultimate truth, are like what appears to the nominal consciousness (རྣམ་ཤེས་) and what appears to the wisdom (ཡེ་ཤེས་), two ways of appearing; in nature, each is empty in the way of self-emptiness (རང་སྟོང་), and each is not empty in the way of self-nature, but is the basis of being emptied by other accidental dharmas, which is other-emptiness (གཞན་སྟོང་), two ways of emptiness; it is true in the manifestation of mental illusion, or in the object of cognition of worldly people, and it is true when the mind is not illusory, or in the object of cognition of noble ones, two ways of truth; there are also two kinds of nominal and self-nature, two kinds of temporary and inherent, two kinds of imputed and perfectly established nature, two kinds of dharma and dharma-nature, etc., these are all definite numbers.
གང་ཞིག་ལ། །ཡང་དག་སྒྲིབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་ འདོད། །ཅེས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ནི་དོན་འགྱུར་རོ། །སཏ་ཏྱ་ཞེས་པ་བདེན་པ་སྟེ། འཁྲུལ་བའི་ངོར་དུའོ། །དོན་དམ་གྱི་སྐད་དོད། པ་རཱ་མ་ཨརྠ་སཏ་ཏྱ་ཞེས་པའི་པ་རཱ་མ་ མཆོག་གམ་དམ་པ་དང་། ཨརྠ་དོན་ཏེ་རྫུན་མེད་བསླུ་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་པ་རྣམས་ ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཤེས་ཡུལ་དུ་བདེན་པས་ བདེན་པའོ། །རྒྱུད་བླར། བརྫུན་མེད་བསླུ་མེད་ཆོས་ཉིད་དང་། །ཞེས་དང་། དབུས་མཐར། དེ་འགགས་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཞེས་སོ། ། ༈ བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས། གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པའོ། ། ༈ སྤྱིར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། (བདེན་གཉིས་སུ་) ཇི་སྐད་དུ། བཏགས་ཙམ་སྣང་ གྲགས་དངོས་པོ་དང་། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་བ་སྒྱུ་མ་དང་། །ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ནི་རྣམ་གྲངས་ སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྣམས། རྒྱུད་བླར། ཆོས་སྐུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་སྐུ་དེ་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཕྱིར་ཉི་ དང་ཟེར་བཞིན་ཡོན་ཏན་དབྱེར་མེད་པས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་མྱ་ངན་ འདས་པ་མེད། །མདོར་ན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ལ་ནི། །དོན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཞི། །ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །རྣམ་གྲངས་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་གྲངས་ བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དབྱེར་མེད་པ་དང་། །དེ་རིགས་དེ་བཞིན་ཐོབ་པ་ དང་། །བརྫུན་མེད་བསླུ་མེད་ཆོས་ཉིད་དང་། །གདོད་ནས་རང་བཞིན་ཞི་ཉིད་དོ། །ཞེས་ སོ། །ཡང་དེ་རྣམས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་ བཤད་དེ། དེ་ཉིད་དུ། སངས་རྒྱས་ཡུམ་གྱུར་དེ་ཡི་མཚན། །དེ་དག་བདག་གིས་བརྗོད་ པར་བགྱི། །འབྱོར་བར་འདོད་པས་མཉན་པར་གྱིས། །ཤེར་ཕྱིན་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་སོགས་དང་། ཞེས་སོ། །ཡང་དེ་རྣམས་ 6-529 ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་ བཤད་དེ། དེ་ཉིད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་ མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ སོ། །དེས་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་གང་ཡིན། མཐར་ཐུག་གི་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ ཞིང་། མཐར་ཐུག་གི་རིག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གང་ཡི
【現代漢語翻譯】
何為『真實的遮蔽』，即世俗諦？』世俗『（samvriti）一詞意為『轉變』或『改變』。梵文『satya』意為『真理』，指在迷惑的顯現中。『究竟』的梵文是『paramartha satya』，其中『parama』意為『至高』或『神聖』，『artha』意為『意義』，因此指無虛假、無欺騙的至高法性，也指聖者所證悟的真理，故為『究竟』或『勝義』。如《寶性論》所說：『無虛假、無欺騙之法性。』《中邊分別論》亦云：『彼滅，聖者之行境。』 接下來是關於二諦名稱的分類。 第三部分是關於二諦名稱的分類，分為兩部分： общей 總體介紹和對各個含義的詳細解釋。 首先是總體介紹：正如（在二諦中）所說：『僅是假立顯現、名言、事物，名稱、迷惑、幻象，皆是世俗諦的別名。空性、真實之邊際、無相、究竟、法界，皆是勝義諦的別名。』這些勝義諦的別名在《寶性論》中被解釋為法身和佛的別名，因為：『彼即是法身，彼即是如來，彼即是聖者之真理，勝義涅槃。』因此，如太陽和光芒般，功德不可分割，除了佛之外，沒有涅槃。簡而言之，在無漏之界中，有四種意義上的區分：法身等四種名稱應如是理解。它們的意義也與數量相符：佛與法不可分割，彼之種姓，如是獲得，無虛假、無欺騙之法性，以及本初自性寂靜。』 此外，這些名稱在《般若波羅蜜多經》的百零八名中被解釋為般若波羅蜜多的別名。如經中所說：『佛母之名，我將宣說，欲得成就者，應諦聽。般若波羅蜜多，一切智，真實之邊際，如是性，內空性，乃至無事物自性空性等等。』 此外，這些名稱在龍樹菩薩的《菩提心釋》中被解釋為勝義菩提心的別名。如其中所說：『殊勝菩提心，即是如是性，真實之邊際，無相、究竟、空性，如是宣說。』因此，何為勝義諦？是究竟的智慧和般若。何為究竟的智慧和般若？
【English Translation】 What is meant by 'the obscuration of what is true', which is the conventional truth? The term 'samvriti' means 'transformation' or 'change'. The Sanskrit word 'satya' means 'truth', referring to the appearance of delusion. The Sanskrit term for 'ultimate' is 'paramartha satya', where 'parama' means 'supreme' or 'sacred', and 'artha' means 'meaning', thus referring to the supreme dharma nature that is without falsehood or deception, and also refers to the truth realized by the noble ones, hence it is 'ultimate' or 'true meaning'. As stated in the Ratnagotravibhāga: 'The dharma nature that is without falsehood or deception.' The Madhyāntavibhāga also states: 'Its cessation, the realm of activity for the noble ones.' Next is the classification of the names of the two truths. The third part is the classification of the names of the two truths, divided into two parts: a general introduction and a detailed explanation of each meaning. First is the general introduction: As it is said (in the two truths): 'Merely imputed appearance, expression, thing, name, delusion, illusion, all are synonyms for conventional truth. Emptiness, the limit of reality, signlessness, ultimate, the realm of dharma, all are synonyms for ultimate truth.' These synonyms for ultimate truth are explained in the Ratnagotravibhāga as synonyms for the Dharmakaya and the Buddha, because: 'It is the Dharmakaya, it is the Tathagata, it is the truth of the noble ones, ultimate Nirvana.' Therefore, like the sun and its rays, the qualities are inseparable, and there is no Nirvana apart from the Buddha. In short, in the realm of the uncontaminated, there are four distinctions in meaning: the four names of Dharmakaya, etc., should be understood as such. Their meanings also correspond to the number: the Buddha and Dharma are inseparable, that lineage, thus attained, the dharma nature that is without falsehood or deception, and the primordial self-nature of peace.' Furthermore, these names are explained in the one hundred and eight names of the Prajñāpāramitā Sutra as synonyms for the Prajñāpāramitā. As stated in the sutra: 'The names of the Mother of the Buddhas, I will proclaim, those who desire to attain should listen. Prajñāpāramitā, all-knowing, the limit of reality, suchness, inner emptiness, up to the emptiness of the nature of non-things, etc.' Furthermore, these names are explained in Nagarjuna's Bodhicitta-vyākhyāna as synonyms for ultimate Bodhicitta. As stated therein: 'The supreme Bodhicitta is suchness, the limit of reality, signlessness, ultimate, emptiness, thus it is proclaimed.' Therefore, what is ultimate truth? It is ultimate wisdom and prajna. What is ultimate wisdom and prajna?
ན་ཡང་། དོན་དམ་བདེན་པ་དང་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ། སོ་སོར་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་ བ་ཡིན་པའི་གནད་ནི་དེ་ཉིད་དོ། ། ༈ དེའི་དོན་སོ་སོར་བཤད་པ། གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡུམ་ཤེར་ཕྱིན་ དུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ དང་། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་དབྱིངས་ཏེ། ཡོངས་གྲུབ་དགུར་གསུངས་ལ། ཆོས་ཅན་བརྟགས་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་ པ་རྣམས་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། བྲག་ཆ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བརྫུན་པའི་ཆོས་ དགུར་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཡུམ་གྱི་ གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་སུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ འཇུག་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། རྣམ་ པར་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང་། རྟོག་ གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་མི་ འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། ནོར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་ མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཅེས་ གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ 6-530 ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོ
【現代漢語翻譯】
此外，究竟真理即是如是性。因此，究竟真理是各自自證智慧的行境，其要點即在於此。 第二，關於法性（Dharmata）究竟真理的名相，在《般若經》（Yum Sher Phyin）中提到：如是性（Tathata），無謬如是性，非他如是性，法性，法界（Dharmadhatu），法住性，法無過失性，真實邊際，不可思議界，這九者被稱為圓成實性（Parinispanna）。而作為有法（Dharmin）被考察的世俗諦（Samvriti-satya）則如夢、幻、陽焰、水月、乾闥婆城、山谷迴音、眼翳、影像、化現等，這九者被稱為虛妄之法。 關於這些的解釋，在世親（Vasubandhu）論師的《般若經》論釋《破有宗論》（Yum gyi gzhung 'grel gnod 'joms）中提到：『如是性，無謬如是性』等等這些詞語有什麼區別呢？ 它們是圓成實性不同的作用。對此，圓成實性的體性有九種：無壞滅地圓成實性，同樣地，無顛倒，無變異，自性，一切清凈法的因，於一切時，不退轉地，唯獨如是地，以及超越思辨之境地圓成實性。 無壞滅地圓成實性，被稱為如是性，因為恒常安住于如是性且不壞滅。無顛倒地圓成實性，被稱為無謬如是性，因為沒有錯謬和顛倒。無變異地圓成實性，被稱為非他如是性，因為不會變為其他。自性圓成實性，被稱為法性，因為是所有法共同體性空性的自性。作為一切清凈法之因的圓成實性，被稱為法界，因為是十力（bala）、四無畏（catu vaiśāradya）等一切佛法的界和因。於一切時圓成實性，被稱為法住性，無論如來（Tathagata）出世與否，諸法的法性...
【English Translation】 Furthermore, the ultimate truth is thusness (Tathata). Therefore, the ultimate truth is the object of individual self-aware wisdom, and the key point is that. Secondly, regarding the names of Dharmata (法性) as the ultimate truth, it is mentioned in the 'Perfection of Wisdom Sutra' (Yum Sher Phyin): Thusness (Tathata), non-erroneous thusness, non-other thusness, Dharmata, Dharmadhatu (法界), Dharmasthitatā (法住性), Dharma without fault, the ultimate limit of truth, the inconceivable realm. These nine are called Parinispanna (圓成實性). And the conventional truths (Samvriti-satya) that are examined as entities (Dharmin) are like dreams, illusions, mirages, reflections of the moon in water, cities of Gandharvas, echoes, optical illusions, images, and emanations. These nine are called false dharmas. Regarding the explanation of these, in Master Vasubandhu's commentary on the 'Perfection of Wisdom Sutra', 'Destruction of Hostility' (Yum gyi gzhung 'grel gnod 'joms), it is mentioned: 'What are the differences between the terms such as 'Thusness', 'Non-erroneous Thusness', etc.?' They are different functions of the Parinispanna. Regarding this, the nature of the Parinispanna has nine aspects: the Parinispanna that is without destruction, similarly, without inversion, without change, self-nature, the cause of all pure dharmas, at all times, irreversibly, uniquely thus, and the Parinispanna that is beyond the realm of speculation. The Parinispanna that is without destruction is called Thusness, because it constantly abides in Thusness and is indestructible. The Parinispanna that is without inversion is called Non-erroneous Thusness, because there is no error or inversion. The Parinispanna that is without change is called Non-other Thusness, because it does not change into something else. The Parinispanna of self-nature is called Dharmata, because it is the self-nature of emptiness, which is the common characteristic of all dharmas. The Parinispanna that is the cause of all pure dharmas is called Dharmadhatu, because it is the realm and cause of all Buddha-dharmas such as the ten powers (bala) and the four fearlessnesses (catu vaiśāradya). The Parinispanna that is at all times is called Dharmasthitatā, whether the Tathagatas appear or not, the Dharmata of dharmas...
ས་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་དེ་ རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ ལོག་པ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། སོ་སོ་ རང་རིག་པ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ རོ། །གཞན་ཡང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྟོགས་ པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བས་དེ་ལས་ལོག་པ་ལ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་ བྱ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནོར་བར་ སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མ་ནོར་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་དུ་གནས་ལ་ གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུ་ཟླ་ ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལས་ལོག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ ཞིང་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡུན་ཐུང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ 6-531 པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ལོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལས་ལོག་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ
【現代漢語翻譯】
他說：『自性是安住的。』因為它是恒時安住的。完全成就的不退轉，被稱為『法無過失』，因為從初地開始，通過徹底證悟，進入了真實無過失的境界，從而進入了真實圓滿菩提的無過失境界。完全成就的真如被稱為『真實邊際』，因為真實如是本性是究竟不顛倒的。完全成就的超越思辨之境，被稱為『不可思議界』，因為它是不可言說、各自內證的，超越了一切推測的範疇。 此外，所有遍計所執的法都如夢一般，對於已經徹底證悟的人來說，不會再像夢那樣變動，與夢境相異的，則稱為『如是性』，因為它恒時存在。一切法都如幻術一般，因為它們顯現為錯亂的。與幻術相異的，則稱為『不顛倒如是性』，因為它是無顛倒的自性。一切法都如陽焰一般，因為它們在一個地方存在，卻顯現在另一個地方。與陽焰相異的，則稱為『非異如是性』，因為它恒時不會變為異樣。一切法都如水月一般，因為在不是法之自性的事物上，個別顯現為法之自性。與水月相異的，則稱為『法性』，因為它是勝義諦法的自性。一切法都如乾闥婆城一般，因為它們沒有實際意義。與乾闥婆城相異的，則稱為『法界』，因為它是所有佛法的因，並且具有實際意義。一切法都如閃電一般，因為它們持續的時間很短。與閃電相異的，則稱為『法安住性』，因為它是安住的特徵。一切法都如眼翳一般，因為它們是不確定的自性。與眼翳相反的，則稱為『法無過失性』，因為它是確定的自性。 一切法都如影像一般，因為識會轉移。與影像相異的，則稱為『真實邊際』，因為它是勝義諦。一切法都如幻化一般，因為它們是從心的造作中產生的。與幻化相異的，則稱為『不可思議界』。
【English Translation】 He said, 'The nature itself is abiding.' Because it is constantly abiding. The complete accomplishment of non-retrogression is called 'faultless Dharma,' because from the first bhumi (stage of bodhisattva) onwards, through thorough realization, one enters the realm of true faultlessness, thereby entering the faultless realm of true and complete enlightenment. The completely accomplished Suchness is called 'the ultimate reality,' because the true Suchness is ultimately non-inverted. The completely accomplished state beyond conceptualization is called 'the inconceivable realm,' because it is inexpressible, individually self-aware, and beyond the scope of all inference. Furthermore, all phenomena that are imputed are like dreams; for those who have fully realized them, they do not change like dreams, and what is different from that is called 'Suchness,' because it exists at all times. All phenomena are like illusions, because they appear to be mistaken. What is different from that is called 'non-erroneous Suchness,' because it is the nature of non-error. All phenomena are like mirages, because they exist in one place but appear in another. What is different from that is called 'non-different Suchness,' because it never changes to be different at all times. All phenomena are like reflections of the moon in water, because they individually appear as the nature of phenomena in what is not the nature of those phenomena. What is different from that is called 'Dharmata (nature of phenomena),' because it is the nature of the ultimate truth of Dharma. All phenomena are like cities of gandharvas (celestial musicians), because they are meaningless. What is different from that is called 'Dharmadhatu (realm of Dharma),' because it is the cause of all the Buddha's teachings and has actual meaning. All phenomena are like lightning, because they are short-lived. What is different from that is called 'Dharma abiding nature,' because it is the characteristic of abiding. All phenomena are like cataracts, because they are of an uncertain nature. What is the opposite of that is called 'faultless Dharma,' because it is of a certain nature. All phenomena are like reflections, because consciousness is transferred. What is different from that is called 'ultimate reality,' because it is the ultimate truth. All phenomena are like emanations, because they arise from the activities of the mind. What is different from that is called 'the inconceivable realm.'
་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་བརྫུན་མེད་བསླུ་མེད་རྟག་བརྟན་ གཡུང་དྲུང་སྙིང་པོའི་གནད་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསླུ་བ་སྙིང་པོ་མེད་ པ་ཡིན་པ་ནི་ཀུན་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫས་སུ་མེད་པ་བཏགས་པ་ཙམ་ དང་མིང་ཙམ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་རྣམས་ནི་རེ་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུར། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ ཀྱིས། །གཞན་གྱི་དཔང་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམ་སངས་རྒྱས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་ དག །གསུངས་པ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་མིག་ཡོར་བཞིན། །བྲག་ ཆ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་དང་སྤྲུལ་པ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །དྲུག་དང་དྲུག་དང་ གཉིས་དང་དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད། །གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་ཆོས་སྒྱུ་མ་ནས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ ན་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་དབང་ གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ནི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དྭངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ ནི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་པར་བསྟན་ཏོ། ། 6-532 ༈ མཚན་གཞིའི་དབྱེ་བ། བཞི་པ་མཚན་གཞི་ལ། དབྱེ་གཞི་ནི་ཤེས་བྱ་ཙམ་མོ། །ཁ་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་དབྱེ་ གཞིར་བྱེད་པ་མི་འཐད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་རྩ་ཤེར། རང་བཞིན་དང་ནི་བཅོས་མིན་དང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ བཞིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ངོ་ཀུན་ར
【現代漢語翻譯】
因此，由於心識的一切活動範圍都超越了它。究竟而言，一切法也是圓滿成就的範疇。因此，無虛假、無欺騙、恒常、堅固、永恒的心要之關鍵就在於此。世俗諦是虛妄且無意義的，因為一切假立之法皆無實體，僅是假立之名而已。依賴於他力的諸法，雖然暫時存在實體，卻如幻術等。《八千頌》中總結道：『以幻術等譬喻，如實顯示依他起。』《經莊嚴論》的根本頌和註釋中說：『諸佛及殊勝佛陀們，說由彼彼因緣所生之法，如幻、如夢、如陽焰、如影像、如眼翳。』又如回聲、如水月之影、如化身。應知此為六、六、二、六，二組及三組各自所指。』世尊所說之法，從幻術到化身，其中，諸法如幻術，指內在六處，雖無我及生命等，卻顯現。如夢境，指外在六處，因無受用之實物。如陽焰，指心及心所法二者，因其具有迷惑性。如影像，指內在六處本身，因是往昔業力的影像。如眼翳，指內在諸處的陰影，即外在六處本身，因由其所生。如回聲，指所說之法。如水月，指依于禪定的諸法，因禪定清凈而如水中之月。如化身，指隨愿于輪迴中受生，因於一切事業皆無煩惱。』因此，諸經中所說諸法如幻術等，皆指有為的世俗諦。 第四，體相的分類。分類的依據是所知事物本身。有些人認為依賴關係是分類的依據，這是不合理的，因為勝義諦超越了依賴關係。《中觀根本慧論》中說：『自性與非造作，以及不依賴他者。』分類的對象是所有。
【English Translation】 Therefore, because all activities of mind are beyond it. Ultimately, all dharmas are also categories of complete accomplishment. Therefore, the key to the essence of being genuine, non-deceptive, constant, steadfast, and eternal lies in this very point. Conventional truth is deceptive and meaningless because all imputed dharmas have no substance, being merely imputed names. Dharmas dependent on others, although temporarily having substance, are like illusions, etc. The Condensed Eight Thousand Verses states: 'With examples such as illusions, the dependent origination is truly shown.' The root text and commentary of the Ornament of the Sutras state: 'The Buddhas and supreme Buddhas have said that phenomena arising from this and that cause are like illusions, dreams, mirages, reflections, and eye disorders. They should be understood as being like echoes, reflections of the moon in water, and emanations. Know these as six, six, two, six, two sets, and three each.' Where the Blessed One spoke of dharmas as being like illusions up to emanations, dharmas being like illusions refers to the six internal sense bases, because they appear even though there is no self or life. Like a dream refers to the six external sense bases, because there is no object to be experienced. Like a mirage refers to the two, mind and mental factors, because they are deceptive. Like a reflection refers to the six internal sense bases alone, because they are reflections of past actions. Like an eye disorder refers to the shadow of the internal sense bases, which is the six external sense bases alone, because they arise from it. Like an echo refers to the spoken dharmas. Like the moon in water refers to the dharmas based on samadhi, because the clarity of samadhi is like the moon in water. Like an emanation refers to deliberately taking birth in existence, because there is no affliction in any activity.' Therefore, all the sutras that speak of dharmas as being like illusions, etc., refer only to conditioned conventional truth. Fourth, the division of characteristics. The basis for division is merely knowable things. Some consider dependent origination as the basis for division, which is not appropriate because ultimate truth is beyond dependent origination. The Root Wisdom of the Middle Way states: 'Self-nature, non-fabrication, and that which does not depend on others.' The object of division is all.
ྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལ་དབང་ཤེས་ དང་ཡིད་ཤེས་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཡུལ་སོགས་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ དང་། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སོགས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ཏེ། བདེན་གཉིས་སུ། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མིན་པ་ཡི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཅེས་པའང་འཐད་ ལྡན་ནོ། །ཡང་ན། ཀུན་རྫོབ་སྤྱིའི་མཚན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་བཏགས་དང་། རང་མཚན་ གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་སོ། །དོན་དམ་ལ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་མོ། །སྔ་མ་ནི་བདེན་གཉིས་སུ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་བཀག་ པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་འདོད། །ཅེས་ པའང་ལེགས་པའོ། །ཕྱི་མ་ནི་སྟོང་གཞི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན། དབུས་ མཐར། དོན་དང་ཐོབ་དང་སྒྲུབ་པ་ནི། །དོན་དམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དོན་ དམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས། རྣམ་ གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་དང་། སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་ གྲངས་ཀྱི་དོན་དམ་མོ། །གཅིག་ཐ་དད་ནི་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དང་། གཞན་དུ་ བརྗོད་པ་མེད་པ་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་དོ། །གྲངས་ངེས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་། བཟོད་པ་ ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། དོན་ དམ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ། ། ༄། །དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། གསུམ་པ་དབུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རྒྱས་པར་ནི། ཤེར་ཕྱིན་མདོ་ལུགས་མའི་ཊཱི་ ཀར་བལྟ་ཞིང་། མདོར་བསྡུས་པར་བསྟན་ན། མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་དང་ རྣམ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པ་དང་། དངོས་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་ལས་འདས་པ་ཡེ་ ཤེས་སུ་འདོད་པ་ནི་དབུ་མ་པ་སྟེ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར། སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་ མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་རིམ་པར་གསུངས་པ། སྲིད་གསུམ་མཐའ་དག་རྣམ་ཤེས་ཉིད་དུ་སྨྲ་ བ་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདོད་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སུ་ མེད་པར་སྨྲ་པོ་ཕྱོགས་ཉམས་དེ་ནི་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། འདིའི་འགྲེལ་ 6-533 པ་དྲི་མེད་འོད་དུ། གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་སྟོང་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་པོ་སྟེ། འདིར་ གང་གི་སྙིང་རྗེ་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དུས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སླད་དུ། དུས་ གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ངེས་པའོ། །ཞེས་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང
【現代漢語翻譯】
關於世俗諦和勝義諦：在世俗諦中，有根識和意識，對於暫時的錯覺原因沒有錯亂的顯現境等，是正確的世俗諦；對於暫時的錯覺原因產生錯亂的顯現等，是錯誤的世俗諦。二諦中說：『顯現雖相似，作用則不同，能起作用故，不能起作用故，正確與不正確，世俗諦的差別。』這樣說也是合理的。或者，以世俗諦總相概括的是遍計所執，以自相概括的是依他起。勝義諦有分別的勝義諦和無分別的勝義諦。前者在二諦中說：『遮止生等法，亦與真實合，故我意謂彼，是為勝義諦。』這樣說也是很好的。後者是空性基礎，如如等。或者，中邊論中說：『義與得與成，勝義有三種。』這裡所說的勝義諦是如如，獲得勝義諦是涅槃，這二者是無分別的勝義諦；成就勝義諦是道諦，這是有分別的勝義諦。一與異是指二諦的本體，以及無法用其他言語表達的，遮止了一體的各異性。數量決定是指：一切所知，都以勝義諦的理智來觀察，無法堪忍觀察的是名識的對境，堪忍觀察的是清凈智慧的對境，由此決定了數量，因此世俗諦和勝義諦的數量是二。 下面講中觀和唯識的差別： 第三，關於中觀和唯識的差別，詳細的可以參考《般若經》的論典，簡略來說，認為究竟的諸法是事物和名識的是唯識宗，認為事物和名識之外還有智慧的是中觀宗。吉祥時輪經中依次講述了唯識宗和中觀宗的宗義：『三有的一切都是唯識，這樣說的人也認為識是變化的。誰說慈悲和空性無二，不墮邊者就不會墮落。』這段話在《無垢光》的註釋中說：『誰說慈悲和空性無二，這裡指的是誰的慈悲沒有對境，遠離分別，空性具足一切殊勝，爲了完全了知三時，進入三時，這是佛陀宗義的定論。』 一剎那...
【English Translation】 Regarding conventional truth and ultimate truth: In conventional truth, there are sense consciousness and mind consciousness. For phenomena that are not mistaken by immediate causes of delusion, such as objects of appearance, it is correct conventional truth. For appearances that are mistaken by immediate causes of delusion, it is incorrect conventional truth. In the Two Truths, it is said: 'Appearances may be similar, but their functions differ. Because of the ability to function and the inability to function, the distinction between correct and incorrect is made in conventional truth.' This statement is also reasonable. Alternatively, what is encompassed by the general characteristic of conventional truth is the imputed, and what is encompassed by its own characteristic is the other-dependent. Ultimate truth has the ultimate truth of designation and the ultimate truth that is not of designation. The former is stated in the Two Truths: 'The cessation of arising and so forth, also accords with reality, therefore I consider it to be ultimate truth.' This statement is also excellent. The latter is the basis of emptiness, suchness, and so on. Alternatively, in the Middle Beyond, it is said: 'Meaning, attainment, and accomplishment are considered to be the three aspects of ultimate truth.' Here, ultimate truth is suchness, and attaining ultimate truth is nirvana. These two are ultimate truths that are not of designation. Accomplishing ultimate truth is the truth of the path, which is the ultimate truth of designation. One and different refer to the essence of the two truths themselves, and the difference that precludes oneness, which cannot be expressed in other words. Numerical certainty means that all knowable things are examined by the reasoning that investigates ultimate truth. What cannot withstand examination is the object of consciousness, and what can withstand examination is the object of pure wisdom. Thus, the number is determined, so the number of conventional truth and ultimate truth is two. The following explains the difference between Madhyamaka and Cittamatra: Third, regarding the difference between Madhyamaka and Cittamatra, for details, refer to the commentaries on the Prajnaparamita Sutra. Briefly, those who consider ultimate phenomena to be entities and consciousness are Cittamatrins, and those who consider wisdom to be beyond entities and consciousness are Madhyamikas. In the glorious Kalachakra, the tenets of Cittamatra and Madhyamaka are explained in order: 'All of the three realms are said to be only consciousness, and those who say so also consider consciousness to be changing. Whoever says that compassion and emptiness are non-dual, that non-fallen one will not fall.' In the commentary 'Stainless Light' on this, it says: 'Whoever says that compassion and emptiness are non-dual, here refers to whose compassion has no object and is free from conceptualization, and emptiness possesses all perfections. For the sake of completely knowing the three times, entering into the three times, this is the definitive conclusion of the Buddha's tenets.' One moment...
་དུ་མ་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་ གསུངས་སོ། །ཞེས་དང་། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་གྲོལ་བའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་ དམ་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་། །རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་ སྒྲོགས། །རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་དོན་དམ་དུ། །ཡོད་པར་མཁས་རྣམས་མི་འདོད་དེ། །གཅིག་ དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་བ་ནམ་མཁའི་པདྨོ་བཞིན། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། །མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ ཡི། །དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །ཅེས་སོ། །དབུ་མའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུས་གསུམ་ མཁྱེན་པའི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་སུ་གསུངས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པའི་ འདོད་པ་བརྗོད་པའི་ཐད་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །ཅེས་སོགས་འབྱུང་ གི །ཡེ་ཤེས་དང་ཡོངས་གྲུབ་དང་སངས་རྒྱས་སོགས་དོན་དམ་ཡོད་ཅེས་སོགས་མི་ འབྱུང་ལ། དེ་ལ་དབུ་མ་པས་དགག་པ་བྱེད་པའི་ཐད་དུ་ཡང་། རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་དོན་ དམ་དུ། །ཡོད་པར་མཁས་རྣམས་མི་འདོད་དེ། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་གི །ཡེ་ཤེས་དང་ ཡོངས་གྲུབ་དང་སངས་རྒྱས་སོགས་ཡོད་པར་མཁས་རྣམས་མི་འདོད་དེ། ཞེས་སོགས་ནི་ མི་འབྱུང་བས། སེམས་ཙམ་གྱི་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པར་ འདོད་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་གསུམ་སོགས་ཡིན་པར་བྱས་ནས། བཀའ་ འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་འཁོར་བཅས་སེམས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི་ཆོས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོ་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་དོན་དམ་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་ ལྟར་ཁྱབ་པའི་དབང་གིས། ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དྲང་དོན་དང་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཡིན་ ན། དུས་འཁོར་དང་བདེ་དགྱེས་སོགས་གསང་སྔགས་མཐར་ཐུག་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་ དང་སེམས་ཙམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུས་འཁོར་དུ། བུམ་པའི་ནང་ནས་ཆུ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་ པ་ན་ཡང་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་མིན་པ་ཇི་ལྟ་བར། །མཁའ་ཁྱབ་མཁའ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནི་ ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་ རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོ་གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ 6-534 ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཀྱཻའི་རྡོ་རྗེར། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་ཉིད་བསལ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་དང་། རང་གི་ ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས། །གཞན་དུ་གང་ནའང་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་དང་། ལུས་ ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །ཞེས་ཏེ། འདིར་ལུས་ལ་ཞེས་དང་། ལུས་ཀྱི་དབུས་ཞེས་པ་ སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐེ་ ཚོམ་བཟློག་མི་དགོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་
ཆེན་པོ་ཞེས་པའང་ཉན་རང་དང་སློབ་ལམ་གྱི་ཡེ་ ཤེས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །སེམས་ཅན་ རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ཡང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་དོན་ དམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དོན་དམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ མེད་ཅེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ། བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་དང་། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་སྤྱོད་དང་། སམ་བུ་ཊ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་དུ་མར། དེ་ཉིད་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག །དེ་ཉིད་མི་ འགྱུར་དམ་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་བྱེད་དེ། །ལུས་ཅན་ལ་ནི་རྣམ་པར་ གནས། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་སོགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ བཞུགས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་མི་འདོད་ན་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་དོན་རྣམས་གཏན་ནས་ མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཀའ་འཁོར་ལོ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དྲང་དོན་དུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ལ། བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་པ་ དང་། གསང་སྔགས་རྣམས་དྲང་དོན་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེས་ན་འཁོར་ ལོ་གསུམ་པ་སོགས་སེམས་ཙམ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་གནོད་བྱེད་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་། དབུ་མ་ ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་འདི་ལྟར། སེམས་ཙམ་མན་ཆད་ནི། དངོས་པོ་དོན་དམ་དུ་འདོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་དུ། བཀའ་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཆོས་རྣམས་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་སོགས་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པས་དེ་ གཉིས་དངོས་སྨྲ་ལས་འདས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ལང་གཤེགས་སུ། སེམས་ཙམ་ ལས་འདས་པའི་དབུ་མ་པ་རིམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་ སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མི་རྟོག་གོ །སྣང་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་ འདའ་བར་བྱ། །ཡང་དག་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སྣང་བ་མེད་ལས་འདས་པར་ བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་སེམས་ ཙམ་ལས་འདས་ནས་བཀའ་བར་པའི་དངོས་བསྟན་ཙམ། སྣང་མེད་གནས་སྐབས་ཀྱི་ 6-535 དབུ་མ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལས་འདས་ནས་བཀའ་ཐ་མའི་དགོངས་པ་སྣང་བཅས་ མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་ལ་གནས་དགོས་ཀྱི། སྣང་མེད་ཙམ་གྱིས་ཐེག་ཆེན་རྫོགས་པར་མི་ མཐོང་བར་གསུངས་ཤིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གྱི་རང་གི་ལྟ་བའི་འདོད་ པ་མདོར་བསྟན་དུ། འདིས་ནི་བདེན་པ་གསུངས་པ་ཡིས། །སྔ་མར་གསུངས་པ་བཀག་པ་ སྟེ། །སྔོན་ཉིད་དང་ནི་ཕྱི་མ་དག །རིམ་པ་ཕྱི་མ་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་གསུངས་པ། །ཡེ་ཤེས་མེད་པར་སྨྲ་ལ་བསྟན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་མའི་ ལུང་། །དེ་བཞིན་མ་ཡིན་སྲས་ལ་གསུངས། །ཞེས་བཀའ་འཁོར་ལོ
【現代漢語翻譯】
『偉大』一詞也超越了聲聞和學道的智慧，意為佛陀的智慧。眾生被稱為『佛』，是因為眾生的自性心是勝義諦的真實佛陀，不存在與此本體不同的勝義諦佛陀。同樣，在《勝樂根本續》、《空行母總集續》和《桑布扎續》等眾多續部中說：『彼即是眾生之命，彼即是不變之聖，彼即是遍一切處者，存在於有身者之中，彼即是佛陀之智慧，被稱為黑汝嘎吉祥。』等等。薄伽梵金剛持黑汝嘎如虛空般遍在於一切處。如果不接受這一點，那麼終極的究竟意義將根本不可能存在，因為您已經承認了，佛陀的初轉法輪和二轉法輪是需要解釋的，在《解深密經》中已經說明，而三轉法輪和密咒則需要引導。因此，三轉法輪等是唯心宗等存在的妨礙，而成為中觀宗的論證如下：唯心宗以下，因為將事物視為勝義諦存在；並且在《解深密經》中，后兩次法輪都是從諸法無自性、不生不滅等開始宣說的，因此可以證明后兩次法輪超越了有實宗；並且在《楞伽經》中，宣說了超越唯心宗的中觀宗的兩個次第：『依于唯心故，不分別外境，依于無相故，超越于唯心，依于真實相，超越于無相，安住于無相之瑜伽士，不見大乘。』意思是說，超越唯心宗之後，僅僅是處於中間法輪的直接開示，安住于無相狀態的中觀，以及超越此狀態之後，必須安住于最後法輪的具有顯現的究竟中觀，僅僅是處於無相狀態，不能完全見到大乘。並且，薄伽梵文殊菩薩在自己的宗見要義中簡要地說：『以此真實語，遮止先前所說，先前與後來，後者更具力，如何說瑜伽行，為無智者說，圓滿佛陀之中觀，如是為非子所說。』即佛陀的法輪。
【English Translation】 'Great' also surpasses the wisdom of Hearers and Learners, meaning the wisdom of the Buddha. Beings are called 'Buddha' because the nature of sentient beings' minds is the actual Buddha of ultimate truth, and there is no Buddha of ultimate truth that is different in essence from it. Similarly, in many tantras such as the Chakrasamvara Root Tantra, the Compendium of Dakini Conduct, and the Sambuta Tantra, it is said: 'That is the life of living beings, that is the unchanging holy one, that is the all-pervading one, it abides in embodied beings, that is the wisdom of the Buddha, said to be the glorious Heruka.' etc. The Bhagavan Vajradhara Heruka himself abides pervading all places like the sky. If this is not accepted, then the ultimate definitive meanings will never be possible, because you have admitted that the first and second turnings of the Dharma wheel are interpretable, as stated in the Sutra Unraveling of Intent, while the third turning of the Dharma wheel and the Mantras are to be guided. Therefore, the third turning of the wheel, etc., are obstacles to the existence of Cittamātra, etc., and the proof of being Madhyamaka is as follows: Those below Cittamātra, because they consider things to exist in ultimate truth; and in the Sutra Unraveling of Intent, both of the later two wheels of Dharma were spoken starting from the fact that all dharmas are without self-nature, without arising or ceasing, etc., therefore proving that those two are beyond the proponents of entities; and in the Lankavatara Sutra, two stages of Madhyamaka that transcend Cittamātra are taught: 'Relying on Citta-mātra, one does not discriminate external objects, relying on the absence of appearance, one transcends Citta-mātra, relying on the true aspect, one transcends the absence of appearance, the yogi abiding in the absence of appearance, does not see the Great Vehicle.' This means that after transcending Citta-mātra, one is merely in the direct teaching of the intermediate wheel of Dharma, abiding in the Madhyamaka of the state of non-appearance, and after transcending this state, one must abide in the ultimate Madhyamaka of the final wheel of Dharma with appearances, merely being in the state of non-appearance, one cannot fully see the Great Vehicle. Furthermore, the Bhagavan Manjushri briefly stated in his own essential view: 'With this true speech, what was said earlier is refuted, the former and the latter, the latter is more powerful, how to speak of Yoga practice, it is taught to the ignorant, the Madhyamaka of the complete Buddha, is spoken to the non-son.' That is, the Dharma wheel of the Buddha.
་གསུམ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་ བཞི་སོགས་ཀྱང་རིམ་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ངེས་དོན་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་ ཙམ་མན་ཆད་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་དང་། རྒྱལ་སྲས་དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི་དབུ་མའི་ཁྱད་ ཆོས་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གསུངས་པས་ཀྱང་བཀའ་འཁོར་ལོ་ཕྱི་མ་ གཉིས་ཀ་དབུ་མ་དང་། ཁྱད་པར་བཀའ་ཐ་མ་དབུ་མ་མཐར་ཐུག་ཏུ་གྲུབ་ལ། བྱམས་ ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ གི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གྲུབ་བོ། །དབུ་མ་སྣང་བར་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པས་དབུ་མའི་ལམ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པས་ངེས་ པའི་དོན་ཁོ་ནའི་གཞུང་འཛུགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། ༄། །དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་སོགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལྷུར་བྱ་བར་གདམས་པ། བཞི་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལྷུར་བྱ་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་བདེན་ གཉིས་སོགས་དང་རྗོད་བྱེད་བཀའི་དོན་ལ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལྷུར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ལ། ལྟ་བ་དག་པས་ལམ་དག་ཅིང་། དེས་འབྲས་བུ་ རྣམ་པར་དག་པའི་ས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར། བསྲེགས་བཅད་བདར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཡོངས་བརྟགས་ནས། །བདག་གསུང་བླང་བྱ་དགེ་སློང་དག །གུས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དྲི་མེད་འོད་དུ། མཁས་རྣམས་ཡོན་ ཏན་ལ་གུས་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་མིན། །ཡོན་ཏན་མེད་ལ་གང་གུས་ པ། །དེ་བླུན་མི་དགེའི་ལས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་དང་། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། ཆོས་བཟང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་ པ་མེད། །ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བཤེས་སྤྲིང་དུ། གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་ ཐར་པ་མངོན་བཞེད་ན། །ཡང་དག་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་ཉིད་དུ་མཛོད། །གང་ཟག་ལོག་པར་ལྟ་ 6-536 བས་དགེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བཟད་ལྡན། །ཞེས་དང་། སློབ་ དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བའི་ཀྱང་། (བཞི་བརྒྱ་པར།) ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ནི་ཉམས་བླ་ཡིས། །ལྟ་ལས་ ནམ་ཡང་ཉམས་མི་བྱ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ལྟ་བས་གོ་འཕང་མཆོག་ ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་ལུང་དང་རིགས་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་དག་ ཕྱིར་དང་། །གང་དག་མོས་དགེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་བློ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་དང་ དབུ་མ་པར། །ཁས་འཆེ་དབུ་མ་ལྟར་སྣང་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཡང་དག་དབུ་མ
【現代漢語翻譯】
三藏（藏文：གསུམ་），四續部（藏文：རྒྱུད་སྡེ་བཞི་）等，也是後面的次第越發是真實義。瑜伽行唯識宗以下沒有智慧，勝者（藏文：རྒྱལ་སྲས）中觀派認為中觀的特點是無二智慧的區分，因此說后兩個法輪都是中觀，特別是最後的法輪是究竟的中觀。慈氏五論（藏文：བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་）等闡述三自性（藏文：ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་）的論典也是究竟的中觀論典。在中觀光明（藏文：དབུ་མ་སྣང་བ་）中，通過闡述三無自性（藏文：ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་）的觀點，確立了中觀之道，遠離二邊，從而建立了唯一真實義的宗派。 如是宣說。 如是對真二諦等進行辨析，並勸勉要努力追隨佛法。 第四，勸勉要努力追隨佛法：如是對所說之真二諦等，以及能說之佛語的意義，要努力進行辨析，這樣才能使見解清凈，見解清凈才能使道路清凈，從而獲得果位清凈的地位。考慮到這一點，在《寶積經》（藏文：བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་）中說：『如同燒、割、磨的金子一樣，智者們經過全面檢驗后，才應接受我的話語，比丘們，不是因為恭敬我。』 此外，在觀世音菩薩的《無垢光經》（藏文：རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དྲི་མེད་འོད་）中說：『智者恭敬功德，而不是佛陀、自在天等。對沒有功德的人恭敬，那是愚蠢，是從不善業中產生的。』 此外，在彌勒菩薩的《經莊嚴論》（藏文：མདོ་སྡེ་རྒྱན་）中說：『具有以正理辨析佛法之善心的，常常不會被魔所阻礙。特別是獲得財富和駁倒他人，是不會被奪走、完全成熟的特徵。』 此外，龍樹菩薩在《親友書》（藏文：བཤེས་སྤྲིང་）中說：『如果希求高處和解脫，就應修習正確的見解。以邪見之人即使行善，一切果報也是令人不悅的。』 此外，聖天論師也說（《四百論》）：『寧可毀壞戒律，也不要毀壞見解。戒律能引向善趣，見解能引向殊勝的地位。』 如是依靠信心、教證和理證，爲了自身清凈，以及那些具有意樂、功德圓滿智慧的人，應當隨順和中觀派。對於自稱是中觀派，卻說相似中觀的人，要進行辨別。
【English Translation】 The three pitakas (Tibetan: གསུམ་), the four tantras (Tibetan: རྒྱུད་སྡེ་བཞི་), etc., the later the order, the more definitive the meaning. Below the Yogacara-Cittamatra, there is no wisdom, and the bodhisattva Madhyamikas consider the characteristic of Madhyamaka to be the distinction of non-dual wisdom. Therefore, it is said that both of the latter two Dharma wheels are Madhyamaka, especially the last Dharma wheel is the ultimate Madhyamaka. The treatises that explain the three self-natures (Tibetan: ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་), such as the later four treatises of Maitreya (Tibetan: བྱམས་ཆོས་ཕྱི་མ་བཞི་), are also the ultimate Madhyamaka treatises. In Madhyamaka Aloka (Tibetan: དབུ་མ་སྣང་བ་), by explaining the meaning of the three non-self-natures (Tibetan: ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་), the Madhyamaka path is established, which is separated from the two extremes, thus establishing the doctrine of only definitive meaning. Thus it is said. Thus, one should analyze the two truths and diligently follow the Dharma. Fourth, the advice to diligently follow the Dharma: Thus, one should diligently analyze the meaning of the two truths and the words of the Buddha, so that the view becomes pure, and the path becomes pure, thereby attaining the pure state of the result. Considering this, in the 'Dense Array of Ornaments' (Tibetan: བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་), it is said: 'Like gold that has been burned, cut, and polished, the wise should examine it thoroughly before accepting my words, monks, not because of respect for me.' In addition, in the 'Immaculate Light' of Avalokiteśvara (Tibetan: རྗེ་བཙུན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དྲི་མེད་འོད་), it is said: 'The wise respect merit, not Buddhas, Ishvaras, etc. Respecting those without merit is foolish and arises from non-virtuous deeds.' In addition, in the 'Ornament of the Sutras' by Maitreya (Tibetan: མདོ་སྡེ་རྒྱན་), it is said: 'Those who have a good mind to analyze the Dharma with reason are never hindered by demons. In particular, obtaining wealth and refuting others are characteristics of being unseizable and fully matured.' In addition, Nāgārjuna in the 'Friendly Epistle' (Tibetan: བཤེས་སྤྲིང་) says: 'If you desire higher realms and liberation, you should cultivate the correct view. Even if a person with wrong views performs virtuous deeds, all the results are unpleasant.' In addition, Āryadeva also said (in the 'Four Hundred Verses'): 'One should rather break the precepts than break the view. Precepts lead to good rebirths, and the view leads to the supreme state.' Thus, relying on faith, scripture, and reason, for the sake of one's own purification, and for those who have intention, merit, and perfect wisdom, one should follow and the Madhyamikas. For those who claim to be Madhyamikas but speak of similar Madhyamaka, one should discriminate.
་བསྒྲིབས་ པའི་མུན་པའི་ཚོགས། །འཇོམས་བྱེད་བདེན་གཉིས་གསལ་བའི་ཉི་མ་འདི། །ཤེས་རབ་ རྒྱལ་མཚན་དཔལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱར། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་འོད་ཟེར་ གྱིས། །མཁའ་མཉམ་འགྲོ་བའི་བློ་ཡི་མུན་བསལ་ནས། །བདེ་ཆེན་ཐར་བའི་ལམ་ལ་ འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ཁྱབ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོ་མངོན་གྱུར་ཤོག། །།ཕྱོགས་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །གཅིག་ཞུས། མངྒ་ལཾ། མ་ཡིག་འཛམ་པར་དང་འབྲས་དཔེ་རྙིང་ཕྱི་ལ། ༤༢༡ ཡིན།
【現代漢語翻譯】
摧毀遮蔽的黑暗 समूह (Tshogs，集合)。 這闡明真俗二諦的太陽，由慧幢吉祥圓滿結合。 愿由此產生的善妙光芒，消除如虛空般眾生的心智之暗。 引領至大樂解脫之道，愿普遍大樂之精髓得以顯現！ 愿其在一切方所、一切時處興盛廣大！ 校對者註：吉祥！ 底本出自འཛམ་པར་（名稱未知）和舊འབྲས་（名稱未知）版本，頁碼為421。
【English Translation】 Destroying the darkness of obscurations. This sun that illuminates the two truths, is perfectly combined by the glorious Wisdom Banner. May the rays of virtue arising from this, dispel the darkness of the minds of beings as vast as space. Leading them to the path of great bliss and liberation, may the essence of all-pervading great bliss be realized! May it flourish and spread in all directions and at all times! Colophon: Mangalam! The original text comes from 'dzam par' and the old 'bras' version, page 421.