taranatha1005_秘密真實極明註釋意趣極明

多羅那他大師教言集JT179གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་འགྲེལ་པ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཞུགས། 10-199 ༄༅། །གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་འགྲེལ་པ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཞུགས། ༄། །བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ། ༄༅། །གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་འགྲེལ་པ་ དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཞུགས། ༄༅། །ༀ་སྭཱ་སྟི། དཔལ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་འགྲེལ་པ། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བློ་དང་མཚུངས་པར་ བསྟན། །ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་དོན་དུ་རོ་གཅིག་པ། །གཉིས་མེད་གསུང་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ལོ། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེས་ངེས་བསྟན་ཏེ། །འདི་ནི་རྙེད་པར་ དཀའ་བ་ལ། །ལེགས་པར་རྙེད་འགྱུར་ཐབས་སྦྱིན་བྱ། །དེ་ལ་གཞུང་འདིའི་མཚན་དོན་ནི། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གུ་ཧྱ་ཏ་ཏྭ་པྲ་ཀཱ་ཤ་ནཱ་མ་ཞེས་པ་ནི། བོད་སྐད་དུ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གུ་ཧྱ་ནི་གསང་བ། ཏ་ཏྭ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པྲ་ཀཱ་ཤ་ནི་ རབ་ཏུ་གསལ་བ། ནཱ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །འབྲོག་མིས་པྲ་ཀཱ་ཤ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྱུར་ རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནི། གཞུང་འདི་བསྒྱུར་བ་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས་ཀྱིས། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། འགྱུར་གྱི་ཕྱག་ཙམ་ཡིན་ལ། འབྲོག་འགྱུར་ གྱི་ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱ་དཔེ་ལ་ཡོད་པར་ ཡང་སྣང་ངོ་། །གཞུང་དངོས་བཤད་པ་ལ། བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ། བཤད་པ་ཉིད་ ཉེ་བར་དགོད་པ། བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཆོད་པར་བརྗོད་ཅིང་ རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་། ཐོག་མ་ཐ་མ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་ 10-200 དཔེ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ནམ་མཁའི་དངོས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བ་གཉིས་ ཀས་རྣམ་སྤྲས་རང་གི་རང་བཞིན་ཤར་གང་ཡིན། །རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་སྐུ་རྣམ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ བཏུད་ནས་གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེས་རྟོགས་པ་སེམས་ཅན་ཕུང་ པོས་གསལ་བར་ལེགས་རྟོགས་བྱ་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ། །གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ ནི། ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དང་མཐར་འགག་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བར་དུ་གནས་པ་སྟེ། འདུས་ བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའམ་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་སོགས་མེད་པར་ བསྟན་པས། དུས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྟག་པར་ཡང་བསྟན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文文獻： 密意法性顯明註釋 - 密意顯明論 密意法性顯明註釋 - 密意顯明論 入釋論述 密意法性顯明註釋 - 密意顯明論 頂禮！吉祥！密意法性顯明註釋 - 密意顯明論。 頂禮上師與金剛薩埵無二尊！頂禮于彼尊，彼尊隨眾生根器差別，宣說八萬法蘊，然一切究竟義理皆為一味，宣說無二法性。 密意真實明顯義，金剛行者已開顯，此法難得殊勝法，今當善巧傳授法。 此論題義，梵語為"Guhya-tattva-prakāśa-nāma"，藏語譯為"密意法性顯明論"。其中"Guhya"為密意，"tattva"為法性，"prakāśa"為顯明，"nāma"為名為之義。卓米譯師將"prakāśa"譯為"開顯"。 頂禮世尊大悲聖觀自在菩薩！此為譯師果·庫巴拉貝所作頂禮，是對其本尊作禮，僅為譯文頂禮。卓譯本開首有"頂禮金剛空行母"之語，此應見於梵本。 正文解釋分為：入釋之事、正釋、結釋三部分。首先，入釋之事即敬禮與立誓造論。其言：遠離始終等諸分別，無喻遍行虛空體性，福德智慧雙運莊嚴自性顯現者，頂禮勝者三身後，為令眾生明瞭金剛行者所證密意真實顯明義，今當宣說。諸佛法身遠離始生、終滅，以及"等"字所攝中間安住等，遠離諸有為法分別或特徵。此說明無始終等，表明超越時間，並顯示自性不變常住。

། དཔེ་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དཔེ་དང་ཚིག་དང་རྣམ་རྟོག་གང་གིས་ ཀྱང་མཚོན་དུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་ཀུན་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་མཚན་གཞི་གང་ལ་ཡང་ཉེ་རིང་གི་དབྱེ་བ་མེད་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ གཅིག་ཉིད་རྒྱར་མ་ཆད་ཅིང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཀུན་ ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་མཚན་ ཉིད་མ་འདྲེས་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་དུས་ཉེ་ཚེ་བ་ལ་རྒྱར་ཆད་ཅིང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དངོས་མེད་དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་མི་རུང་སྟེ། བློས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ གཏོགས། ངོ་བོས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བ་དང་མྱོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར། མེད་པ་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་ ན་ཡང་། གང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། མྱོང་བར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་ གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་འདོགས་ན་ནི། འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ ཞིག་གཅིག་དང་ཐ་དད་དང་འགྲོ་འོང་དང་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའམ། རྣམ་ 10-201 རྟོག་གིས་སྤྱོད་ཡུལ་ཟད་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་འདོག་ན་ནི། འདི་དངོས་མེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་དོན་ལ་ལེགས་པར་མ་དཔྱད་པར་མིང་ཙམ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བར་ བྱེད་པ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དོ།

我來繼續翻譯這段藏文： 無喻者即俱生智慧，其義乃是任何比喻、言詞、分別皆不能表達之義。此智慧完全超越一切境域與時間，對任何境域與時間之事物皆無親疏差別。正因如此，此智慧本身不受限礙且不偏於一方，以此方式遍行一切所知，即遍及一切。 凡是事物者，皆不可能遍行一切，因其自相不相混雜而顯現，且受限於特定時空而有限礙及偏向之故。 凡是無事物者，亦不可能遍行一切，因除了心識假立外別無自性，且於見分與受用境中皆不成立，僅是無性者無有遍及與不遍及之分別故。 因此，此俱生自性超離事物與無事物。然而，若將凡是可知、可感、可證、確定成立者皆稱為事物，則此亦可名為事物。若將凡是無有一異、來去、生滅等戲論，或超離分別心行境者稱為無事物，則此亦是無事物。 是故，不善觀察實義而僅執著或嗔恨名相者，乃是愚者之見解。

།ནམ་མཁའི་དངོས་ཞེས་པ་འབྲོག་འགྱུར་ལས་ནམ་ མཁའི་ཚུལ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དངོས་ སམ་ཚུལ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དང་། མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་། ཆགས་ སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་འདིས་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་མ་གཏོགས། དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་ དུ་མེད་པ། འདུས་མ་བྱས་རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་དེ་ནི་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ། །ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི། བླ་མ་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པས། རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ན། ཆོས་ཉིད་དེ་གདོད་ནས་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བསོད་ནམས་དང་། བདེ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ གནས་པ་དེ། ལམ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་འཕྲད་པས་མངོན་དུ་གྱུར་པ། རང་དོན་དང་ གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ། དེ་ཡང་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གདོད་མ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མངོན་འགྱུར་དུ་ཤར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ ལ་བསོད་ནམས་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། གཞན་དོན་མཛད་པའི་མཐུ་ཅན་དང་། ཡེ་ཤེས་ ཐུགས་བདེ་སྟོང་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལོངས་སྐུ་ཡིན་ལ། འབྲོག་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་ཤར་གང་ཡིན་ཞེས་པ། རང་བཞིན་གང་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། གསུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྒྲ་དབྱངས་ཐམས་ཅད་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ 10-202 ཐམས་ཅད་དུ་ཤར་བ། གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཆོས་སྒྲ་ཀུན་ཏུ་གཅིག་ཅར་ ཤར་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གསུང་གི་སྒྲ་སྐད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །འགྱུར་མི་འདྲ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱང་། ཨུད་ད་ཤར་བ་དང་། ཨུཀྟ་གསུང་ བ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་དཔེ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་ངོ་། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་ ཅེས་པ་སྟེ། མ་དག་པ་དང་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་ཆགས་བྲལ་དང་ཆགས་ཆེན་གྱི་སྐུ་ སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་མོད་ཀྱི། རྒྱལ་བ་སྟེ་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་ལས། བདག་ཉིད་ཀུན་གྱི་འགྲན་ ཟླ་མེད་པར་འགྱུར་པ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱུ་མཆོག་གོ །

我來翻譯這段藏文： "虛空體性"一詞，在晉譯中出現為"虛空方式"。此乃如同虛空無有戲論之義，而"體性"或"方式"即是自性，超越色等境、眼等根、貪等一切分別，與虛空相同之自性。如是，此語即說明遠離一切戲論，遍及一切所知之法性方式的智慧，除自證智外無任何比喻可表，無為、常住、堅固、金剛不變，此即是法身之相。 又，圓滿受用身者，依止殊勝上師、佈施等福德資糧、上師加持、智慧資糧圓滿具足，當斷儘自性法性一切垢染時，此法性本初即住於一切種類福德及樂空俱生智慧之自性中，與二資糧道相會而顯現，以自利他利二種功德莊嚴。此亦非突然生起，乃是本初即住于自性中而顯現者。 其中，具一切種類之福德身，具有利他事業之力，及智慧心具樂空與義之體性，此二者雙運即是受用身。晉譯中"自性顯現何者"譯為"自性所說者"，若依此譯，則為具一切音聲之語智慧，顯現於大乘一切法門中，堅固不壞之聲智慧一體同時顯現於一切法音之義，即顯示任何語音亦是自性即法性。此二種不同譯法，似是梵文不同，一為उद् 顯現，一為उक्त 所說之差異。 化身即勝者牛王，雖于不凈及清凈剎土示現離欲及大欲種種身相，然因勝者即降伏四魔，超越一切對手而成為眾生最勝導師，故稱牛王。

དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་ཆོས་ སྟོན་པ་དང་། བདུད་བཅོམ་པ་སོགས་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་པ་ལྟར་སྟོན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་ ངོ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཀྱི། རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་དངོས་ནི་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་དུ་ རོལ་པའི་ལོངས་སྐུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དངོས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་པོ་ཡིན་པས། སྐུ་སྔ་མ་ གཉིས་ཉིད་ཀྱི་གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་བྱས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ འདོགས་པ་ཙམ་མོ། །དེས་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐུ་རྣམ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བཏུད་ཅེས་པ་ནི་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །བཏུད་ནས་ བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །སུ་ཞིག་གིས་འཆད་ཅེ་ན་སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པས་ སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཆད་ན། སྟོན་པས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་བླ་མའི་མན་ངག་ དང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ཞེས་ པ་རྒྱུད་དོན་ལ་བསྙེགས་དགོས་པས། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རང་བཟོ་སྤོང་ལ། རྒྱུད་ དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་མོད། སླར་འདིར་འབྲི་བ་ཟློས་སོ་སྙམ་ན། གསལ་བར་ལེགས་ 10-203 རྟོགས་ཅེས་སྨོས་ཏེ་རྒྱུད་དུ་འཐོར་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེས་པ་དང་། གབ་ པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་རྣམས་འདིར་གཞན་གྱིས་གོ་བླ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ དང་། ཚིག་ཚོགས་ཉུང་བ་དང་། གབ་འཁྲུགས་མེད་ཅིང་གསལ་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ ཟློས་སྐྱོན་སྤངས་པའོ། །འདིས་ནི་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་ཡང་བསྟན་ཏེ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ནི་བརྗོད་བྱའོ། །རབ་གསལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་བྱེད་དོ། །བརྗོད་བྱེད་འདི་ལ་བརྟེན་ ནས་བརྗོད་བྱ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། ། དེ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉིང་དགོས་སོ། །འབྲེལ་བ་ནི་སྤྱི་དང་འདྲའོ།

我來翻譯這段藏文： 又，對於住于種種世界的眾生直接示現說法、降伏魔眾等如同具有自續，是隨順眾生所見而如是說，然實際勝者牛王即是密嚴剎土中游戲的受用身。實際化身亦是能化者，故即是前二身之利他功德，而其所化現之化身僅是假名安立。因此，雖從體性上無有差別，然以三種相之差別，故禮敬彼三身。 禮敬后要做何事？即是宣說《密意真實極明》論。由誰宣說？由行金剛即黑行者。以何方式宣說？依教主于續部所說之義，以上師教授及自身經驗如何瞭解之次第而說。 此中"瞭解"者，需探求續義，因是續部所說故遠離臆造，然僅是續部所說已足，若думླྀ再於此處書寫乃重複之過，則說"明瞭善解"，是爲了使他人易解而將續部中分散零亂、過於廣大及隱密之義集於一處，文字簡約，無有隱晦混亂而明顯之故，由此斷除重複之過。 此亦顯示四法要：密意真實是所詮，極明即是能詮。依此能詮，眾生明瞭善解彼所詮是必要。由此眾生善解，即現見密意真實之實相是究竟必要。關聯則如總論。

། འདི་དག་ལ་བོད་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་སྔོན་བྱོན་མང་པོས། ཐོག་མ་མཆོག་དགའ་བ་དང་། ཐ་ མ་དགའ་བྲལ་ཞེས་སོགས་དང་། གསུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་བཅས་སམ། མཚན་བཅས་སམ། འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དཔེས་མཚོན་ཞིང་། བཞི་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་བཟློག་པས་ དཔེ་མེད་ཅེས་སོགས་འཆད་པ་དང་། སེམས་དག་པ་ཆོས་སྐུ་མི་རྟོག་པ། ངག་དག་པ་ལོངས་ སྐུ་བདེ་བ། ལུས་དག་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གསལ་བ་ཞེས་སོགས་འཆད་པར་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་སྦྱར་ཡང་རུང་ངོ་། ། ༄། །བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ། གཉིས་པ་བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ ཐབས་དང་། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་བཤད་པའོ། ། ༈ གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས། དང་པོ་ནི། གཞུང་འདིའི་ལེའུ་ ཐོག་མས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་གསུམ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་རྟོགས་བྱེད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། ། ༈ གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་བ། དང་པོ་ལ་དོན་ཚན་གསུམ་ཡོད་པ་ ལས། ཐོག་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་རྣམས་ ཀུན་ཏུ་གང་གནས་ཤིང་། །མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་དང་། །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་དག་གི་ 10-204 ངག །ཚངས་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་དང་། །གང་དུའང་འདི་ནི་རྙེད་དཀའ་བའི། །བསྟན་ བཅོས་གང་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། །བཞི་སྟོང་ཉིད་ལས་གསུངས་ པ་ཡིན། །རྒྱུད་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའོ། །མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་སོགས་ནི་སྡེ་ སྣོད་གསུམ་མམ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །རིག་བྱེད་དག་གི་ཞེས་པ་མང་པོའི་ དོན་ལ་གཉིས་པའི་ཚིག་སྟེ། རིག་བྱེད་བཞི་པོ་དག་གོ །ངག་ཅེས་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ རྣམས་ཀྱང་བསྟན་ལ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་། ལྷ་ དང་། ཀླུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པོ་གཞན་དག་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་ རོལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་བསྟན་བཅོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ དག་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ནི་རྙེད་དཀའ་བ་སྟེ། བརྗོད་བྱར་མི་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་ གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་ ཀྱང་། བརྗོད་བྱ་མཐར་ཐུག་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་གསུངས་སོ།

我來完整翻譯這段藏文： 對此，西藏地區往昔諸多智者說：初為最上喜，末為離喜等，以及第三智慧有漏或有相或有為剎那以喻表示，第四智慧與此相反故無喻等解釋，以及說心清凈為法身無分別，語清凈為受用身安樂，身清凈為化身明顯等，隨理配應皆可。 【正文解釋】 第二、正文解釋分二：入密意真實之方便，及解說密意真實自體。 【入密意真實之方便】 第一由本論首品所示，其中分三：密意真實之殊勝，密意真實之自性，及能證彼道之差別。 【密意真實之殊勝】 第一有三科，其中首先顯示真實為一切論典之所詮： 諸續中所住， 經藏等諸部， 復有諸明論， 梵天等所說， 無論何處皆難得， 實無一論不宣說， 八萬四千法蘊中， 悉皆宣說此真實。 諸續即佛教四續部。經藏等即三藏或十二分教。"諸明論"用第二格詞表多數義，即四明論。"論"字亦顯示明論支分，"梵天等"之詞包含遍入天、自在天及天、龍等其他眾生，以及此教法之外的沙門婆羅門等。如是，于內外諸論無論何者，此真實難得，即無有論典不以此為所詮，即使佛陀所說八萬四千法蘊，其究竟所詮亦唯說此密意真實。

། དེ་ཡང་རྒྱལ་བའི་གསུང་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདིར་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ ལས། ཐེག་པ་མཆོག་གི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་ཡང་བསྟན་ལ། ཐེག་པ་ དམན་པར་གྲགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། ཧ་ཅང་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་བསྡུས་ པ་དང་། རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུངས་སོ། ། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་། བྱེད་པ་པོ་སངས་རྒྱས་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པས་བྱས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་མ་ནོར་བར་གོ་ན། དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ། རྗེས་འབྲང་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་དང་། ནང་པའི་ ཡང་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲེལ་བའི་གཞུང་རྣམས་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚང་ ལ་མ་ནོར་པར་སྟོན་པ་མིན་ཡང་། དམ་ལུས་ལོང་གི་ཚོགས་པས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་རེག་པ་ལྟར་ཏེ། 10-205 མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་རེ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། སྤྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་ པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཤིང་། འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདི་འཆད་ དོ། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་བརྟགས་ན། བསྟན་བཅོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ ཅད་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་རྙེད་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་ཚན་གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོ་ག་སོགས་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ མཚོན་བྱར་བསྟན་པ་ནི། བཟླས་དང་བསམ་གཏན་དེ་བཞིན་དུ། །སྦྱིན་སྲེག་སྟོན་དང་དཀྱིལ་ འཁོར་འབྲི། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །བརྟུལ་ཞུགས་ ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་རྣམས་འཛིན་པ། །མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཡི་ ལས། །ངེས་པར་བསྙུང་བར་གནས་པ་དང་། །བྱ་དང་བྱེད་པོའི་དངོས་པོ་ཡི། །དངོས་པོ་ཀུན་ ལ་རྟག་བསྟེན་པ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་རྐང་ཐ་མ་ནི། འགོས་འགྱུར་ལ་མེད་ཀྱང་། སྤྱིར་ ཡོད་པ་ཉིད་ལེགས་ཤིང་། འབྲོག་མིའི་འགྱུར་ལས། དངོས་པོ་ཀུན་ཏུ་རྟག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་ འབྱུང་བ་ལྟར་ལེགས་སོ། །ཡར་མར་དོན་འགྱུར་གྱི་དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས། དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ རྟག་གྱུར་པ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བསམ་གཏན་དང་། སྟོན་དང་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་སྦྱིན་ སོགས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉལ་བ་དང་ལྡང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ནི་ ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འཆང་བ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་སྡོམ་པ་སྟེ། ཆོ་ག་ནི་དེའི་བྱ་བའོ།

我來完整翻譯這段藏文： 此外，諸佛語之密意即是此真實為一，于某些勝乘論典中明顯廣說，于所謂下乘中亦通過不甚明顯、略說及其他差別門，反覆宣說此真實。明論等外部根本論典亦由佛菩薩化身所造，若能無誤理解其義，則有廣說真實之理，隨行外道及內教中亦有誤釋經續密意之論，雖不能完整無誤顯示真實，如盲人群觸控大象，僅能顯示少分性相，總之一切正邪論典，皆緣此真實性之密意，緣此而說，故說一切論典皆說此。又說若以知真實者觀察，則能於一切論典中得此真實性之理趣。 第二科顯示此真實為一切儀軌等方便作業之所表：誦咒與禪定如是，護摩講法與畫壇，種種行持與如是，結印以及諸禁行，儀軌種種與受持，法衣等等諸事業，塔廟等等諸事業，決定持齋住及於，所作能作事物之，一切事物恒依止。 其中末句雖阿郭譯無之，然總應有之，卓彌譯作："於一切事恒時行"為善。上下義譯本有云："於一切事恒時成"。 其中禪定即三摩地等生起次第之禪定，"講"即講法，行持即共同佈施等及不共臥起瑜伽等，印契即結手印，禁行即戒律，儀軌即其作業。

།དེ་ཡང་ ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི། དཀའ་ཐུབ་དཀའ་སྤྱད་ལ་སོགས་པ་དང་། རང་སྡེའི་ཡང་ཐེག་པ་ཐུན་ མོང་གི་སྡོམ་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་དང་ བྱེད་པོ་ཞེས་པ་ལ་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་སྟེ་རིལ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ལ། 10-206 བྱེད་པོ་ནི་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐབས་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ དེའི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ་ཚུལ་གྱི་ཐབས་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ རྟག་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཡང་རང་གཞན་གྱི་ཆོས་ལས་འབྱུང་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ པ་དེ་ཀུན་ཡང་། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ཡིན་པས། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ རིང་རྒྱུ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་ གཞི་ཡང་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་དང་། རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ རིམ་པ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་དེ་དང་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ བཞིའི་སྙིང་པོ་དང་། བྲལ་བས་ནི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །གསང་ བ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། སྒྲུབ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་པས། བརྟུལ་ཞུགས་མེད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ གྱུར། །བརྟུལ་ཞུགས་བརྒྱ་ཕྲག་ངལ་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་དམན་པས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་ གསུངས་སོ། །དེས་ན་གོང་དུ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་ དང་། འདིར་དགེ་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ པར་བསྟན་པས། ཆོས་ཚུལ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པའི་འཕྲིན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྲུབ་ལ། འོན་ ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མན་ངག་དང་བྲལ་བས། འཕྲལ་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་ངེས་དོན་ནི། དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་མང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ ཡིན་ལ། གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས་ཀྱང་། དེ་ནི་ཟབ་གསལ་གཉིས་སྦྱོར་བས། །སྦྱོར་བ་ཞེས་སུ་ བཤད་པའོ། །རྩེ་གཅིག་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །མཉེས་བྱེད་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ན། །གཏོར་ མ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བྱ། །སྡིག་པ་ཞི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །བསོད་ནམས་ཀུན་གྱི་རྒྱས་པའོ། །ཆགས་ པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་འདོད། །ཐམས་ཅད་གསོད་ཕྱིར་མངོན་སྤྱོད་དོ། །རྟགས་ཆེན་དགུག་ 10-207 པས་དགུག་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། །རིང་དུ་ཞི་བྱེད་བསྐྲད་པའོ། །སྔགས་ པ་གང་གནས་རྣལ་འབྱོར་པས། རྟོགས་པར་ནུས་པས་བསྲུང་བའོ། །དེ་ཤེས་ཆོས་རྣམས་ངོ་ བོ་ཀུན། །གཉིས་མེད་གཅིག་རྟོགས་མིག་རྣོན་ནོ།

我來完整翻譯這段藏文： 此外，諸外道以苦行苦修等，自宗亦以共同乘戒律及不共明智禁行等。所謂作與作者，作即所成果，如丸等悉地，作者即能成方便，故所成密真實性及能成其道之事即儀軌方便諸事中，密真實性恒遍而行。 又彼內外諸法所生種種方便，皆為獲得密真實性而作，故唯是獲得彼之遠因，所說誦咒等一切，其所依基亦即是密真實性自身，及為證悟之不共方便四次第而說，故說一切作業皆具密真實性為心要。然彼彼外道作業離四次第心要，故不能證悟密真實性。 密成就中亦云："行者專注于真實，無禁行亦得成就，百種禁行雖勞苦，真實微劣不成就。"是故上說一切論典顯示密真實性，此說一切善法次第亦為密真實性之道，由此證成一切法門皆為殊勝佛事，然由離不共教授，不能當下現證。 誦咒等內密義，如春點中廣說，解脫點中亦云："彼由深明二和合，故說為瑜伽也。一境即是三摩地，令喜令滿足故為，施食如是而宣說，為息罪故名寂息。一切福德增盛也，欲為大貪之自在。為殺一切故降伏，以大相召故召請。聲聞等諸眾，遠離故驅逐。咒師隨住瑜伽者，由能證故名護持。知彼諸法體性皆，無二一證利慧也。"

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་རྣམས། །ཡེ་ ཤེས་ངོ་བོར་དེ་འགྱུར་བས། །དུག་གཞོམ་པ་ཡི་ཆོ་གའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བླུན་པོའི་རྫས། ། ཡེ་ཤེས་མེས་བསྲེགས་སྦྱིན་བསྲེག་གོ །ཟབ་པ་དང་ནི་གསལ་བ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་བསྙེམས་ པས་ཐིག་གདབ་པོ། །གསལ་བ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་སྐུས། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཆོས་ཀུན་ལ། ། རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་མཚོན་བཏབ་པའོ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ཀུན་གནས་པ། །སློབ་དཔོན་སློབ་ མ་ཀུན་ཞུགས་པའོ། །མིང་ཙམ་གྱིས་ནི་ལོགས་བྱུང་ཡང་། །རང་རིག་བདེ་བས་རྟོགས་པས་ ན། །དབང་བསྐུར་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱི། །ཆོས་ཀུན་མིང་ ཅན་དེ་ཉིད་མཆོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འདི་དག་སྒྲ་བཤད་མཚུངས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དགོངས་པས་བསྟན་པ་དང་། དགོངས་གཞི་གཉིས་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ ཏེ། དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟླས་པ་དང་། ནང་གི་བཟླས་པ་གཉིས་བྱ་བྱེད་མཚུངས་པས་མ་ འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ལ། ནང་གི་བཟླས་པ་ཆེས་ལྷག་པས་བཟང་ངན་བྱེ་བྲག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ ནོ། །དོན་ཚན་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཅིས་འདུལ་བ། །དེ་རྣམས་ ལ་དེའི་གཟུགས་བཟུང་ནས། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ གང་གསུངས་པ། །ཞེས་ཏེ་དེའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི། གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྐུ་ཚངས་པ་དང་། ཐུབ་པ་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆགས་བྲལ་གྱི་སྐུ་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་། ཧེ་རུ་ ཀ་ལ་སོགས་པའོ། ། དོན་ཚན་གསུམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གང་ཞིག་ཤེས་པས་ལུས་ ཅན་རྣམས། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བླ་མེད་པར། །ཁྱིམ་ན་གནས་ 10-208 ཤིང་མྱུར་འགྲོ་བའོ། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་ རིགས་ལ་སོགས་རིགས། །ལྷ་སོགས་སྐྱེ་གནས་ལས་བྱུང་བ། །ཆགས་དང་འཇིག་པའི་དུས་ དག་གི །སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་སྟེ། །རིགས་ངན་སྨིག་མ་མཁན་ལ་སོགས། །གང་ གཞན་དམན་ལ་འཇུག་པ་རྣམས། །མ་རུངས་སྲོག་ནི་གཅོད་པ་དང་། །གང་ཡང་རྫུན་སྨྲ་ལ་ བརྩོན་པ། །རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་བསྟེན། །དེ་བཞིན་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་དང་། །དམན་འགྲོ་ སློང་མོ་བྱེད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་ ཡིས། །འཁོར་བའི་དགོན་པར་བཅིངས་པ་དག །དེས་ཀྱང་གང་དུ་ས་མཆོག་ནི། །ཇི་ལྟར་ འདོད་པ་ཐོབ་འགྱུར་བའོ།

我來完整翻譯這段藏文： 一切分別念，轉為智慧體性，故為降伏毒之儀軌。蘊等愚者之物，以智慧火焚燒故為火供。以深與明，遍攝諸法故為劃界。以明如彩虹之身，於二十一種諸法中，自性所持故為作標記。一切住于彼體性，上師弟子皆入住。雖僅以名稱別出，由自證喜樂而了知，故說為灌頂。如是等無邊，諸法具名彼最勝。 若思此等僅是語義相似，所顯密意與所依基二者將不相關耶？非也。譬如，外在誦咒與內在誦咒二者，雖作業相似而非不相關，內在誦咒雖更殊勝，亦非無善惡差別。 此二要點之總結為："隨何眾生以何調，于彼現其形相已，由諸眾生意樂異，金剛持者所宣說。"其中"其形相"者，即隨應所化之身，如梵天、能仁釋迦等、離欲之身及轉輪王、訶嚕迦等。 第三要點，證悟真實性之利益為："若人由了知，有情眾當得，無有變異性，無上菩提心，居家速前行。"略說已。 其廣說為："婆羅門王族等諸種，天等生處所生者，于貪慾壞滅時中，生住滅也。卑族竹工等，及余入下賤者，兇惡殺生及，精勤說妄語，恒時親近他婦女，如是說粗語，下趣行乞討，受用他人財，以貪等煩惱網，縛于輪迴曠野者，彼等亦於何處，如意獲勝地。"

།ཞེས་པ་ལ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཞིག་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ པས། ལུས་ཅན་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། གཞིའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་འདོགས་པའི་ཡུལ་ ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་དུས་སུའང་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་ འཇིག་པ་མེད། །གནོད་མེད་རྒ་བ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་རྟག་དང་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། །ཞི་བའི་ ཕྱིར་དང་གཡུང་དྲུང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་དང་། མི་ཟད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཕྱིར། །གཞན་གྱུར་མིད་ བདག་རྟག་པའི་དོན། །མཐའ་ཡི་མུ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །སྐྱབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བརྟན་ པའི་དོན། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་རང་བཞིན་ཕྱིར། །གཉིས་མེད་ཆོས་ཉིད་ཞི་བའི་དོན། །མ་ བཅོས་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཕྱིར་ན། །འཇིག་མེད་དོན་ནི་གཡུང་དྲུང་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ རོ། ཁྱིམ་ན་ག ནས་བཞིན་ཞེས་པ་ནི། ཁྱིམ་གྱི་འོག་ན་གནས་པའི་གཏེར། ས་འཐུག་པོས་ བསྒྲིབས་ཏེ་མ་མཐོང་བ། ཕྱིས་ས་བརྐོས་པ་ན། ལག་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་སྤྱད་བྱར་ཡོད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་བམ་སངས་རྒྱས་རང་ལ་གནས་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་ཏེ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ པ་ལམ་བསྒོམས་པས་དྲི་མ་དག་སྟེ། རང་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་ 10-209 པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་བ་དང་། མ་ རུང་སྲོག་གཅོད་ཅེས་སོགས་ཀྱིས། སྔར་སྡིག་པའི་ལས་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། འདི་བསྒོམ་ན་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། འཆགས་དང་འཇིག་པའི་སོགས་ལ་སྣོད་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པའི་དུས་ཡིན་ཡང་རུང་། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་ པའི་སྐབས་གང་དུ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཕྱི་བསྐལ་པའི་དུས་དང་། ནང་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ ལ་མ་རེག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནམ་རྟོགས་པའི་ཚེ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གོང་མ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འཆད་ ལ། ཡང་ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་དེ་དག་འཆགས་པ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་། འཇིག་པ་སྟེ་འཆི་ བའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དང་། གནས་པ་སྟེ་འཚོ་བའི་གནས་ སྐབས་དང་། འཇིག་པ་སྟེ་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་གང་རུང་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ ཞེས་འཆད་དོ། །གཉིས་ཀར་ཡང་མི་འགལ་མོད་ཀྱི་སྔ་མ་ལེགས་པར་མཐོང་ལ། འོན་ཀྱང་ ཚིག་ཕྱི་མ་འདིས་ཚེ་འདིར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། འཆི་ཁར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་བླངས་མ་ ཐག་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་ཤུགས་ལ་བར་དོར་འཚང་རྒྱ་ བ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། དམན་ལ་ འཇུག་པ་ནི་བྱ་བ་ངན་པ་ཁྱི་ཤ་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམན་འགྲོ་ནི་དབུལ་ཞིང་འཕོངས་ པའོ།

我來完整直譯這段藏文： 此中，由了知並證悟秘密真實性故，諸有情將速往即得無上菩提。其中菩提之體性為無變異，是基之法性所稱之境，于果位時亦性不變異。如是："無生亦無滅，無害無衰老，彼為常堅故，寂故永恒故。"又云："具足無盡功德故，不成他常義，與邊際等故，依怙體堅義，無分別自性故，無二法性寂義，未造作功德性故，無壞義即永恒性。"如是所說。 "居家而住"者，如家下所住藏，厚土所覆未見，后掘土時，得於手中可為所用，如是菩提或佛雖住自中，為客塵所覆未得顯現，由修道凈除塵垢，即得彼住自中者。 "婆羅門"等表無論何種世間言說種姓，"兇惡殺生"等表雖作重大惡業，若修此則得解脫。"貪慾壞滅"等中，無論是器世間成劫、壞劫之時，或眾生生、住、滅之時皆可，不著外劫之時與內身之分位，證得真實性時即解脫，諸上師多如是說。又有說眾生彼等以生起次第即生之次第，壞滅即死之次第二者所分之生有，住即活命之時位，滅即死亡之時位三者隨一中得解脫。二說雖不相違，然前說較善。然此後文必定顯示此產生佛、臨終成佛、剛獲生即成佛等，由此力亦顯示中陰成佛。此中成佛亦是指獲得雙運。"入卑賤"者，謂惡行如煮狗肉等。"下趣"者，謂貧窮匱乏。

ནོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་པ་ནི་མ་བྱིན་པར་བླངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་དྲ་བ་ནི་ཉོན་ མོངས་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་། སྔོན་ ལས་ཅི་ལྟ་བུ་བྱས་ཀྱང་རུང་། དུས་ཚོད་གནས་སྐབས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ལའང་འདྲ་སྟེ། རིམ་པ་ བཞིའི་ལམ་བསྒོམས་པས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། རིགས་བཟང་ངན་དང་། དུས་བཟང་ངན་དང་། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་བཟང་ངན་ལ་མ་ལྟོས་པའོ། ། ས་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་དུས་མྱུར་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་ 10-210 རིགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། ༈ གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ། གཉིས་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ་ནི། ཆོས་དང་ལོངས་ སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ནས། རིན་ཆེན་མཆོག་ནི་བརྟགས་པར་བྱ། ཞེས་པའི་བར་ཏེ། ཆོས་ དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་ཡི། །སྐུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱི་དོན་ངེས་ པ། །དེ་ནི་བདག་གིས་བརྟན་པར་བྱ། །འདིས་ནི་རྟོགས་བྱ་གནས་ལུགས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ངོས་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཐུགས་ཆོས་སྐུ་དང་། གསུང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ སྐུ་དང་། སྐུ་སྤྲུལ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་ག་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་ ཉིད་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་ ངེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གདོད་ མ་ནས་གནས་པ་ཡིན་པས། ལམ་བསྒོམ་པ་ན་ཡོན་ཏན་མངོན་འགྱུར་མཐར་ཐུག་དེ་ནམ་དུ་ ཡང་མི་ཉམས་པ་དང་། སྐྱོན་གྱི་ངེས་པ་ནི། སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་གདོད་མ་ནས་གོས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ལམ་བསྒོམས་པས་དྲི་བ་ རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་དེ་ཉིད། སླར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་གསང་ བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ནི། ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པ་བདག་གིས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་མ་ ཐག་པ་འདིར་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་། ལེའུ་གཉིས་པ་སོགས་ལས་རྒྱས་པར་སྟོན་ཞེས་པའི་ དོན་ནོ།

我來完整直譯這段藏文： "享用財物"者，謂未予而取。"煩惱網"者，謂具極大猛烈煩惱。如是無論何種種姓，無論先前作何業，于任何時位皆然，由修四次第道而證悟秘密真實性無有疑慮，不觀待種姓好壞、時機好壞及先前行為好壞。"勝地"者，謂雙運智。"如所欲"者，謂速疾時如何合理之義。 秘密真實性之自性辨別 第二、辨別秘密真實性之自性者，從"法及受用化，"至"當觀最勝寶"之間。"法及受用化，三身法自性，功過義決定，我當爲宣說。"此明所證實相秘密真實性，彼復為何？意法身、語受用圓滿身及身化身三身皆同爲俱生大樂法身之自性，即身語意之秘密，彼即一切所知之實相故，是真實性，故為秘密真實性。其中功德義決定者，如來一切功德本始以自性住於法性中故，修道時功德顯現究竟永不退失；過失決定者，二障習氣及顯現一切於法性中本未染污故，由修道從根本斷除垢染彼即不復退轉之義。如是秘密真實性，我黑行者當爲宣說，此處略說，第二品等廣說之義。

།དེ་ཡང་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཉིད་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ ལོངས་སྤྱོད་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་། དེ་ཉིད་གསུང་སྒྲ་སྐད་ ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བ་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང་། དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་རང་ བཞིན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན་ཅིང་། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པས་ཇི་སྙེད་ 10-211 པ་གཅིག་ཅར་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་འཆར་བའི་རྣམ་ པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ཡང་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྐུ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུམ་ཆོས་ སྐུར་མཉམ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དེ། འདིའི་སྐུ་གསུམ་ནི་གནས་ཚུལ་གྱི་སྐུ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་ལམ་གྱི་ནི། །རིམ་པ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ལ། དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་ལྷག་ ཡིད་འོང་། །རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་སོན་གཙོ་བོ་ཡིན། །དུས་ནི་རྣམ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ཡི། །རྒྱུད་ནི་ རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། །རྒོད་པ་དང་ནི་བལྟས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་ལག་བཅངས་ དང་། །གཉིས་གཉིས་སྤྲོད་པ་བཞི་པ་སྟེ། །དེ་དག་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །འདུས་པའང་རྣམ་ པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་བྱུང་རིམ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་པར་བསྟན་པ་ སྟེ། །རྫོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་མ་རུ་བརྗོད། །དབང་པོ་གཉིས་ཀའི་སྙོམས་འཇུག་པ། །འདུས་ པ་ཞེས་བྱར་རྣམ་པར་བརྗོད། །འདིར་ནི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་ འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ནི་གསང་བ་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་གསང་འདུས་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་མི་བཟུང་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ལ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ན་འདུས་པ་ནི་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་ རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་དང་། ཆ་ཤས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་ ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དཔལ་ལྡན་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་འདུས་པ་བདེ་ སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ་རིམ་པ་གཉིས་ཀར་ གྱི་དུས་སུ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་བདེ་སྟོང་དེ་ནི་ལྷག་པར་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ་ མཆོག་གམ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ལྷའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ ལག་གོ །རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་སོན་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་འབྲོག་འགྱུར་ལས། ཐམས་ཅད་ 10-212 རྒྱུད་དུ་འགྲོ་བའི་གཙོ། །ཞེས་བསྒྱུར་རོ།

我來完整直譯這段藏文： 複次，法界離戲智慧一體現為身與剎土受用等一切相者即身金剛，彼現為一切語音聲者即語金剛，彼以無別自性方式了知一切所知之真實性，並以一切相無分別智慧頓時無雜知一切所量者即意金剛。彼等所顯無邊諸相亦唯是大樂法身之自性故，說三身等同法身之義，此中三身是實相之三身。 "吉祥集會道之，二次第自性中，吉祥集會最悅意，一切續部之主尊。四時分別之，續部成四種，嬉笑及顧視，如是復執手，二二交合為第四，彼等續部有四種。集會亦說有二種，生圓二種次第也。瑜伽說為生起法，圓滿稱為瑜伽母。二根和合交合者，宣說名為集會也。"此中謂證悟秘密真實性之方便是集會續之道。其中集會續即密集，然不應執為唯具十八品之能詮文句密集，應執為所詮義之續密集道所攝。正因如此，集會乃樂空無二之道，是一切無上瑜伽續之所詮義，且由分支門中亦成一切乘之心要。吉祥即一切圓滿之基集會樂空無二之道，即以一切道之心要而作二次第時，道之自性吉祥集會樂空最為悅意即殊勝或道之主尊，天相等其餘諸法是道支分。"一切續部之主尊"者，牧人譯作"一切續中所行主"。

།བདེ་སྟོང་གི་ལམ་དེ་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ དང་། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོ་ག་ཡིན་ལ། ཆོ་གའི་དོན་ཡང་སྐབས་འདིར་ལམ་ཡིན་པས། བྱང་ཕྱོགས་དང་ཕྱིན་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་། དགེ་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལ་ བརྟེན་པས་ན། འདི་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ཅེས་པའི་དོན་ ནི་དུས་རྣམ་པ་བཞིའི་དབྱེ་བས། རྒྱུད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིའོ་ཞེས་པ་ལ། སྔ་མ་རྣམས་རྫོགས་ ལྡན་ལ་སོགས་པ་དུས་བཞི་དང་། བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་བཞི་དང་། རྒོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ བདེ་བ་བཞི་སྦྱོར་བའི་བཤད་པ་མཛད་པ་བཤད་ཡམས་ཙམ་ལ་འགལ་བ་མེད་ནའང་། དེ་ ཙམ་ཁོ་ནས་གཞུང་དོན་རྐང་ཚུགས་པར་མ་བྱུང་ངོ་། །དེས་ན་དུས་བཞི་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ ཡིན་ལ། རྒྱུད་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ པའི་སྐད་ཅིག་མས་མཚོན་པ། བལྟས་པའི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པ་དགའ་བའི་ས་དང་། རྣམ་ པར་སྨིན་པས་མཚོན་པ་རྒོད་པའི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པ་མཆོག་དགའི་ས་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་ཡང་རྣམ་ཉེད་ཀྱིས་མཚོན་པ་ལག་བཅངས་ཀྱི་དགའ་བ་ལྟ་བུ་ཁྱད་དགའི་ས་དང་། མཚན་བྲལ་གྱིས་མཚོན་པ་གཉིས་གཉིས་སྤྲོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་བདེ་བ་སྟེ། བཞི་པ་ནི་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སའོ། །དེ་ཡང་རིགས་དང་མིང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་ནི་བཞི་ཡིན་ལ། སོ་ སོར་ཕྱེ་ན་ཡས་བབས་ཀྱི་ས་གཞི་དང་། མས་བརྟན་གྱི་ས་གཞིའམ་བཅུ་དྲུག་གོ །དགའ་བའི་ ས་མ་ཐོབ་གོང་གི་རྫོགས་རིམ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་ བསྡུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་ཕན་ཆད་དེ་བཞི་ཅར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་ པའི་རིམ་པ་ཡང་དེ་དག་གི་དག་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རིམ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུད་བཞིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་བའི་ས་བཞི་ལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་ན། འཁོར་ལོ་བཞི་སོགས་བཞི་ཚན་གྱི་ཆོས་ 10-213 རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་ཞིང་ས་དེ་རྣམས་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཕྲེང་ཆགས་སུ་ འབྲེལ་བ་དང་། གཞི་དང་འབྲས་བུའི་སྐུ་བཞི་དང་ཡང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། ཐགས་ཀྱི་རྒྱུད་ ལྟར་འབྲེལ་བས་ན་རྒྱུད་དེ། ཐབས་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །འདུས་པ་ཞེས་ པའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདུས་པ་བདེ་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་། དངོས་བཏགས་ མ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་འདུས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱུང་བའི་ འདུས་པའི་རིམ་པའོ།

我來完整直譯這段藏文： 樂空之道是一切續部之主尊及遍行一切續部之周遍者，此謂續即儀軌，儀軌之義於此處即是道，故是三十七菩提分及十波羅蜜多等一切道之主尊，一切善法亦依此之性相支分，故此遍一切道之心要。續之義以四時分別，續亦有四種者，諸前人作圓滿住等四時及事續等四續，以及嬉笑等四種樂之配釋，雖于講說上無相違，然僅此未能確立論義。是故，四時即四剎那，四續即道之四現證。複次，以種種剎那所表，與顧視之樂相應即歡喜地，以異熟所表，與嬉笑之樂相應即勝喜地，如是復有以所量所表，如執手之喜即離喜地，以離相所表，與二二交合相應之樂即第四俱生地。複次，就類與名相順而言是四，若分別則是上降之地基與下固之地基或十六。未得喜地前之圓滿次第諸法亦因是彼等之因故攝於彼等中。如是獲得雙運以上即是四者之自性，生起次第亦因是彼等之清凈故，二次第遍攝於四續中。何故喜地四者稱為續者，以與四輪等四類法互相聯繫，且彼等地以因果方式相續串聯，並與基與果之四身亦相連故，如織機之續而為續，亦因是方便續之主尊故。就之義而言，樂空雙運若不分實假亦成二種，即生起次第之與圓滿生起之次第。

།དེ་ཡང་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རྩ་དང་རླུང་ དང་དང་ཐིག་ལེ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་དང་། དེས་མཚོན་པའི་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་། བྱ་བ་ དང་། སྩོལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ བསྟན་ཅིང་། དེ་ཡང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། རྟོག་དཔྱོད་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོང་པ་སྟེ་བདེ་སྟོང་ རྗེས་མཐུན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའམ། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བདེ་སྟོང་དངོས་ཀྱིས་ རྒྱས་ཐེབས་པའང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་འདུས་པ་བདེ་སྟོང་ངོ་། །དཔེའི་ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱས་པའི་དོན་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱས་པའི་ བདེ་བ་ནི། གདོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངང་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་མ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་འདུས་པ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ གོ །འདིར་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་འདུས་པར་འཆད་པ་ནི་སྤྱིར་མི་ འགལ་ཡང་གཞུང་དེའི་ཚིག་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདུས་པ་གཅིག་ཏུ་འཆད་དགོས་པ་ ལས་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དཔེའི་དབང་པོ་དང་། རྒྱུའི་དབང་པོ་དང་། རང་བཞིན་ གྱི་དབང་པོ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་པདྨའི་སྣ་རྩེ་ལ། དེའི་རྩ་དང་ 10-214 རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཁ་སྦྱོར་ལས་ཐོབ་པའི་དཔེའི་ལྷན་སྐྱེས་ནི་འདུས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི་རང་ལུས་ལ་རྩ་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་པདྨ་རྣམས་སུ་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་རྡོ་རྗེ་འདུས་ པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་འདུས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ པདྨ་དང་། ཐིག་ལེ་མི་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཡང་ དག་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་འདུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེ་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལམ་དེ་ ཡང་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་གནས་ལུགས་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པར་སྒོམ་པའི་རིམ་ པ་ཡིན་པས་སོ།

我來完整直譯這段藏文： 複次，與分別相關之本尊瑜伽，以及脈、氣、明點、手印之瑜伽等，及由此表示之福德資糧等即是瑜伽，為方便分；彼與戲論、作業、勤作、世俗相關故說名生起次第，複次彼以事業手印及尋伺相關之空性即隨順樂空所加持，或由彼所表示之真實樂空所增益者亦有之，此即生起次第之和合樂空。以譬喻俱生所表示之義，脈、明點、氣三者無變之樂，從本空性雙運之境於一心安住故為瑜伽母即智慧，此即圓滿次第之和合樂空雙運。此處解說生起次第與圓滿次第雙運為和合者，雖總體無違，然非此論之文義，若如是則應說為一和合，而說為二故。複次，二根和合即名和合。複次，有譬喻根、因根、自性根三者，初者即方便智慧之金剛蓮花端，及其脈、氣、明點等，由彼等和合所得之譬喻俱生即和合。二者即于自身各輪脈蓮中，氣與明點金剛和合之俱生即和合。三者即一切相空性蓮花與不變明點金剛成一味而和合，即真實俱生和合。如是樂空俱生之道亦名為密之真如，以是隨順實相而修習之次第故。

ལམ་དེས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་དང་། །ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིར་ལྡན་པ་ དག །མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་དུ་འཇུག །འདི་ཉིད་དུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རིན་ཆེན་མཆོག་ནི་ བརྟགས་པར་བྱ། །རང་བཞིན་གནས་ལུགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་ཁྲོ་ དང་། མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ་ལྷ་མོའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྟེ་ཐབས་ཤེས་ ཀྱི་རང་བཞིན་གཞོམ་མེད་དོན་དམ་པའི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གདོད་ནས་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ལམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བསྒོམས་པས་སངས་ རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གཞི། གནས་ཚུལ་གྱི་ཡེ་ ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་བདེ་ཆེན་དུ་བཅུག་པས་ སངས་རྒྱས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེར་བཅུག་པས་བྱང་སེམས་དང་། རྩ་རྣམས་དེར་ བཅུག་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་། རོ་རྐྱང་ནས་རྒྱུ་བའི་ཐ་མལ་ལས་རླུང་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེར་བཅུག་པས། དོན་དམ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ། །འདིས་སྐུ་དང་གསུང་ལ་འཇུག་ཚུལ་བསྟན་ལ། ཐུགས་བདེ་སྟོང་ལ་འཇུག་ཚུལ་ ཞོར་ལ་གོ་བའི་དབང་དུ་མཛད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ཉིད་དུ་ནི་གནས་ 10-215 ལུགས་དང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ དེ་ཉིད་རྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བརྟག་པར་ བྱ་ཅེས་པ་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། ༈ དེ་རྟོགས་བྱེད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། གསུམ་པ་དེ་རྟོགས་བྱེད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། སྲེག་དང་བཅད་དང་བརྡར་བ་ ཡི། མཁས་པ་དག་གིས་གསེར་བཞིན་དུ། །ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ནི། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ བརྟན་པར་བཟུང་། །སེམས་ཅན་ཐ་མལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིའང་། །ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་བཞིར་གནས་ ཏེ། །ལུང་ལས་ཡིད་ནི་ཆེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ལས་ཡིད་ཆེས་དང་། །བདག་ཉིད་ ལས་ནི་ཡིད་ཆེས་དང་། །དེ་བཞིན་བླ་མ་ལས་ཡིད་ཆེས། །ཅེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ བཤད་པའོ། །ཡིད་ཆེས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །བླ་མ་དག་ནི་བྱེད་པོར་འགྲོ། །བླ་མ་རྣམ་ པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། །རྒྱུ་འབྲས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།

我來完整直譯這段藏文： 此道如何顯現實相之理為：諸佛菩薩眾，如是諸空行，阿里嘎里具，顯說於何入。此中即智慧，勝寶當觀察。自性實相佛與菩薩寂忿及空行母即天女眾之壇城中，以及阿里嘎里即方便智慧自性不壞勝義文字具足而本來安住，為除彼為垢染所障之義，修習俱生道故，于佛菩薩等顯說之基，實相之智慧何者彼中當得入。複次以諸蘊入大樂故入佛，諸根亦入彼故入菩薩，諸脈入彼故入空行母，左右脈中流轉之尋常業氣具阿里嘎里相者亦入彼故，于勝義文字中入而得。此說身語入之理，心入樂空之理則附帶可知。是故於此無上乘中，即實相與道所攝之智慧珍寶，一切法中最勝者，即當觀察，即觀察抉擇而應取。此中所說當觀察者，非是宣說之誓言。 ༈ 說彼證悟方便道之差別 第三說彼證悟方便道之差別為：燒及割磨之，智者如黃金，以四種信解，當持堅俱生。尋常有情之餘者，信解住四相，從教典生信，如是從他信，從自身生信，如是從上師信。此說四種信解。一切諸信解，上師為作者。說上師有二，因果當生起。

།རྒྱུ་ཡི་ངོ་བོས་མདོར་བསྟན་པ། ། འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཉིད། །མདོར་བསྟན་ལུས་དང་ངག་ཡིན་ཏེ། །རྒྱས་སྟོན་བྱེད་པ་ སེམས་ཉིད་ཡིན། །དཀྱིལ་འཁོར་སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཡི། །ཕྱི་དང་བཅས་པའི་ནང་ན་བཞུགས། ། འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བླ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་བླ་མ་ལ་ ཡིད་ཆེས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འབད་དང་བཅས་པར་རབ་མཆོད་ན། །སྤྱོད་དང་གྲོལ་ བའི་འབྲས་རབ་སྩོལ། །དེ་ནི་ཡི་གེའི་ནང་ན་ༀ། །ཕྱུགས་ནང་རི་དྭགས་རྒྱལ་པོར་མཚུངས། ། རིག་བྱེད་ནང་ན་ངེས་བརྗོད་ཡིན། །མེ་ཏོག་པ་རི་ཛྲ་ཏར་མཚུངས། །མཁས་པས་དངོས་གྲུབ་ དུ་མ་ནི། །དེ་ཡི་བཀའ་དྲིན་དག་གིས་ཐོབ། །བླ་མ་དག་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟེགས་མ་ ཙམ་ཡང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །མཐོ་རིས་ས་སྟེང་ས་འོག་གིས། །དོན་ཀུན་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ། ། མཚམས་མེད་ལྔ་ཡི་ལས་རྣམས་ནི། །བྱས་པའི་མིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་མ་གུས་ བསྐལ་པ་ནི། །གྲངས་མེད་སྐྱེ་བས་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆེ་ 10-216 བ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་ནི། ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔལ་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེ་ལས། ཡང་དག་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ཤེས། །སློབ་ དཔོན་ལུང་གི་རྗེས་འགྲོ་ཞིང་། །གསང་ཆེན་དེ་ཉིད་དོན་སྒོམ་པ། །གཅིག་ནས་གཅིག་བརྒྱུད་ དེ་ཉིད་ཅན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་གསེར་བརྡར་བ་དང་མཚུངས་པར། ལུང་དང་མཐུན་ པ་དང་། བཅད་པ་དང་མཚུངས་པར་སློབ་དཔོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། བསྲེགས་པ་དང་ མཚུངས་པར་བདག་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཞན་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། ལུང་ངམ་བླ་མ་ལ་ ཡིད་ཆེས་པ་གང་རུང་དུ་འདུ་བར་དགོངས་ནས་དཔེ་ལོགས་སུ་མ་བསྟན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཞན་ལས་ཀྱང་། ཡང་དག་པའི་ལམ་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། དེ་ནི་ཐར་ པའི་ལམ་དུ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོར་བཟུང་བར་བྱའོ། །འབྲོག་འགྱུར་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ བསྐུལ་བར་བསླད། །ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཡང་། མི་ལེགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐ་མལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པའི་དབང་པོ་དམན་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཏེ་དབང་ པོ་མཆོག་གཉིས་ཀར་ལ་ཡིད་ཆེས་རྣམ་པ་བཞིར་གནས་པའི་ལམ་དགོས་པར་མཚུངས་སོ།

我來完整直譯這段藏文： 因之本體略說者，果則廣說也。略說身與語，廣說即心也。壇城阿阇黎本體，與外之內中住。此為一切有情，說上師有二相。此為廣說對上師之信解。若以精進善供養，賜行與解脫勝果。彼于文字中如嗡（ཨོཾ，ॐ，oṃ，嗡），如獸中之獸王，如明論中之密咒，如花中婆利札答花。智者諸多成就，以彼恩德而獲。除上師之外，微塵許亦不成就。天界地上地下，一切義皆由上師成辦。縱然造作五無間業之人，亦當得成就。于彼不敬者，無數劫轉生亦不成就。此為顯示對上師信解之殊勝。 於此勝道之差別者，須具足四種信解，如吉祥雙運明點中說：了知真實論典，隨順上師教言，修習大密實義，一一傳承具實。如是說。複次如磨金般，契合教典；如截斷般，信解上師；如焚燒般，信解自身。從他信解者，當攝於信解教典或信解上師任一，意趣未別說譬喻。是故他續王中亦說，真實道具三信解。如是宣說俱生之道具足四種信解者，彼當堅持為解脫道之確信。卓譯中譯為："俱生當激發"，然不善。若如譯為"尋常有情之餘者"，則尋常有情根器劣者與其餘即根器勝者二者，同須具足四種信解之道。

། ཅེས་པ་ཡིན་ལ། འབྲོག་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་གཞན་དག་ལ། །ཡིད་ཆེས་བཞི་ ནི་རྣམ་པར་གནས། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། སྤྱིར་བཏངས་སུ་དབང་པོ་མཆོག་དམན་ཀུན་ ལ་ཡིད་ཆེས་བཞི་བཤད་པ་ཡིན་ཀྱང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་པས་དབང་པོ་མཆོག་ལ་ཡིད་ ཆེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ལམ་ནི་ངེས་པར་དགོས་ཤིང་། དབང་པོ་དམན་པ་ལ་གཞན་ལས་ཡིད་ ཆེས་པ་ཡང་ངེས་པར་བསྣན་ནས། ཡིད་ཆེས་བཞི་ལྡན་ཡང་དགོས་ཅེས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་དཀྱུས་ལྟར་བཟུང་ངོ་། །ལུས་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ བཀའི་དོན་དུ་གནས་པ་དང་། གཞན་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་ཚད་ 10-217 ལྡན་གྱིས་བཀྲལ་བའི་གཞུང་དོན་དུ་གནས་པ་དང་། བླ་མ་ལས་ཡིད་ཆེས་པ་ནི། དོན་དེ་དང་ མཐུན་པར་རྩ་བའི་བླ་མའི་བར་གྱིས་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ ནི། བླ་མའི་མན་ངག་ལྟར་བསྒོམས་པས། རང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་ པར་ཤར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་དང་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས། ལོགས་སུ་མ་བགྲངས་ན་ཡིད་ ཆེས་གསུམ་མོ། །ཡིད་ཆེས་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས། བྱེད་པོའམ་གཙོ་བོའམ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ནི། བླ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་མ་ཡང་གཉིས་ཏེ་རྒྱུ་ཡི་དང་འབྲས་བུའི་ཕུན་ ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བླ་མ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་བླ་མས་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་མཚོན་པར་མཛད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་བླ་མས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་ ཉིད་དུ་གསལ་བར་སྟོན་པས་རྒྱས་པར་སྟོན་པའོ། །མདོར་བསྟན་བརྡ་ཙམ་དེ་ཡང་ལུས་ངག་ གི་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོ་གའམ་གདམས་ངག་དག་དང་ཚིག་གིས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཅུང་ཟད་དག་པ་ན། མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་བ་ སྲས་བཅས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རྣམས་སློབ་དཔོན་ལ་འདུས་ཤིང་བརྒྱུད་ནས། སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ ཞུགས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ན། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཤེགས་པ་གཤེགས་མ་ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་དཔའ་ བོ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་ལ་འདུས་ཤིང་དེའི་ངོ་ བོར་གནས་ལ། དེ་ཉིད་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་དང་བཅས་པ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་སོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ བླ་མར་བཞུགས་ཏེ། འབད་པས་མཆོད་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་དང་། གྲོལ་བ་སྟེ་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་རྩོལ་བར་འགྱུར་རོ།

我來完整直譯這段藏文： 如是說。卓譯中雲："于其他尋常有情，四種信解皆安住。"如是，雖總說根器勝劣皆具四種信解，然非定然，故根器勝者必須具足三信解之道，根器劣者必須新增從他信解，亦須具足四信解。暫且依原文而持。 從教典信解者，即住于如來教義；從他信解者，即住于具量論師所釋論義；從上師信解者，即與彼義相符，乃至根本上師皆如是修持；從自身信解者，即依上師教授而修，于自相續生起種種不共證驗。第二為第一支分，故不另數則為三信解。此等四種信解中，作者或主尊或先行者，即是對上師之信解。 上師亦有二：因圓滿與果圓滿所生之上師二者。其中因上師者略說，僅是表示真實性；果上師者明顯顯示真實性故為廣說。略說僅為表示者，亦是以身語之行為世俗儀軌或教誡及言語而示，廣說者，乃當弟子相續稍凈時，無餘無遺諸佛菩薩加持集於師長，傳遞融入弟子相續成為一體時，于相續中生起真實智慧，無有身語行為，僅是法性自入而已。 一切佛母佛父忿怒尊母忿怒尊勇士瑜伽女眾之壇城，集於師長而住其本體，彼與外器世界俱，內情眾之中以法性方式而住。是故此二者，安住為一切有情之上師，若精進供養則賜予行即輪迴圓滿安樂與解脫之果。

།སློབ་དཔོན་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ ཀུན་འདུས་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ལུགས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་། 10-218 སློབ་མའི་བློ་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གདོད་མ་ནས་གནས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མགོན་དང་སྐྱབས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མགོན་སྐྱབས་ཀྱི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདེ་དགེ་ཐམས་ཅད་ དེའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་དུ་ རུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ ཆེས་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱི་ལྡོག་པ་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པར་འཇོག་གོ ། གཉིས་པ་ནི་སློབ་མ་གང་ལ་སློབ་དཔོན་དེ་འབྲས་བུའི་བླ་མར་སོང་བ་ན། སློབ་མ་དེ་ ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སློབ་མ་དེའི་བློ་ངོར་སློབ་དཔོན་ དེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་འདུས་དང་། སྲིད་ཞི་ཀུན་ཁྱབ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་ བཞག་བྱས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་སློབ་མ་གང་ལ་འབྲས་བུའི་བླ་མར་མ་སོང་བའི་བླ་མ་དེ་ལ་ནི། དེའི་བློ་ངོར་དེ་ལྟར་སོང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་མོས་སྒོམ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ། །འདིར་མང་པོ་དག་རྒྱུའི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་། འབྲས་བུའི་བླ་མ་སློབ་མ་ཉིད་ཀྱི་ ཉམས་མྱོང་ཙམ་ལ་འཆད་པ་ནི་ཞལ་ལུང་གྲོལ་ཐིག་སོགས་སུ་བླ་མ་གསུམ་བཤད་པ་སོགས་ དང་མཐུན་རུང་ཙམ་གྱི་ལེགས་ཆ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། གཞུང་འདིར་མི་འགྲིགས་ཏེ། ཡིད་ཆེས་ བཞིའི་ནང་གི་བླ་མའི་རྒྱས་བཤད་ཡིན་པ་ལས། དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་བླ་མར་ངོས་བཟུང་ བ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པར་བསྡུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དཔེ་རྣམ་པ་བཞི་ བསྟན་པ་ལ། ༀ་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོ་འདྲེན་པ་བཞིན་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སྣེ་འདྲེན་པ་དང་། རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེངྒེས་གཞན་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ལྟར། མི་མཐུན་ 10-219 ཕྱོགས་འཇོམས་པ་དང་། ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དུ་རིག་བྱེད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ འདུས་པ་ལྟར། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ ཅད་འདུས་པ་དང་། པཱ་ར་ཛ་ཏ་ཏེ་ལྷའི་ཤིང་ཡོངས་འདུས་མེ་ཏོག་ནི། མེ་ཏོག་གཞན་ཐམས་ ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། རྙིང་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ལམ་ནི་ དཀའ་བ་མེད་ཅིང་འཇུག་པ་བདེ་བ་དང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་ནོ།

我來完整直譯這段藏文： 于上師集聚一切壇城等義有二種：如實安住之理與于弟子心前如何顯現。 第一，上師蘊等之法性本來安住為如來等之壇城，以法性方式住為一切有情之怙主與皈依，因為法性平等故。此處怙主皈依之義，乃是一切有情之一切安樂善業皆從其力而生故，以其存在之因緣，有情皆堪能解脫。如是，然諸有情于彼顛倒趣入，具信解之上師于彼壇城真實趣向故，執持上師分位而立為眾生之引導。 第二，對任何弟子，當彼上師成為果上師時，因彼弟子亦證驗此法性安住之理故，于彼弟子心前，安立上師為一切壇城之集聚、遍及輪涅、法性之本體。任何弟子于尚未成為果上師之上師，于其心前雖說如是趣入，然僅為信解修習而已，非為現證。此處諸多論者解釋因上師為金剛上師，果上師僅為弟子自身之證驗，雖與《口訣解脫滴》等所說三上師等相順且有些許善妙，然於此論不相合，因為此乃四信解中上師之廣說，彼等所執之果上師應攝於自身信解故。 其後，顯示四種譬喻：如同ཨོཾ（ॐ，oṃ，嗡）為一切字之引導，如是引導一切悉地；如同獸王獅子令他者驚怖，如是降伏違品；如同吠陀《確說》中攝集其他吠陀所詮，如是如上所示，于上師了知真實中攝集一切智慧；如同天樹波利耶多（藏文：པཱ་ར་ཛ་ཏ，梵文天城體：पारिजात，梵文羅馬擬音：pārijāta，漢語字面意思：遍生樹/圓生樹）之花勝過一切其他花且不致衰敗，如是加持之道無有艱難、趣入安樂且不致退失之義。

དངོས་གྲུབ་དུ་ མ་ནི་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་གྲངས་མང་པོའོ། །མ་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་བླ་མའི་བྱིན་ རླབས་ཡོད་པ་ལ་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་མེད་པའོ། །གཟེགས་མ་ནི་ཕྲ་མོའོ།དོན་ཀུན་ནི་དངོས་གྲུབ་ ཀུན་ནོ། །དེ་ཡང་མཁས་པས་དངོས་གྲུབ་ཅེས་པ་མན་ཆད་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེ་བ་ཙམ་བསྟན་པ་ སྟེ་ཚིག་ལྷག་མ་གོ་སླའོ། །དེ་ནས་ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་ གསལ་བ་ལས། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། རྒྱུད་དང་སྔགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་གསང་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་སྟོན་པ་ པོ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ་དང་པོའོ།རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི་ རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། རྣམ་པར་གནོན་པ་ནི་རྟོགས་པ་དང་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་སོ། ། ཡང་ན་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཐབས་ནི་ཚོགས་རྣམ་པར་གནོན་པའོ། །རྒྱུད་དང་སོགས་ བརྗོད་བྱ་དང་གསུང་རབ་ནི་བརྗོད་བྱེད་དོ། །ལེའུ་དང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། ༈ གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་བཤད་པ། གཉིས་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དངོས་བཤད་པ་ལ་ལེའུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ ནོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་གཉིས་པས་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསང་ བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ཐབས་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་དོན་དུ་ཞུགས་པར་བསྟན། ལེའུ་གསུམ་ པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་གཅོད་པའི་དོན་དུ་དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོ་སོར་ བཤད། ལེའུ་བཞི་པས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་དོན་ 10-220 ལ་བཞུགས་པར་བསྟན་ནོ། ། ༈ ལེའུ་གཉིས་པ་བཤད་པ། དེ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པ་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་དོན་བསྡུ་གསུམ་ མོ། །དང་པོ་ནི། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངོས་བཟུང་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཆེས་ གསང་བཤད་པར་བྱ། །མདོར་བསྡུས་སེམས་ལས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །དབང་པོ་དྲུག་ལས་རྣམ་ གྲོལ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྟོག་པ་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་སྤངས། །དང་ པོའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་འགྲོ་མེད། །བརྟན་པ་དང་ནི་གཡོ་བ་དག །སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་ པའོ།

我來完整直譯這段藏文： 諸多悉地即殊勝與共同悉地之眾多類別。"未了知"即未了知上師加持之存在，即無有。"微塵"即細微。"一切義"即一切悉地。複次，智者說從"悉地"字以下僅顯示上師之殊勝，余詞易解。其後，顯示品題：于《密義真實顯明論》中，調伏自他資糧之理趣入，及顯示取悅開示續部、咒語、智慧、密義與如來教法之上師品第一。"調伏趣入"即了知之方便，調伏即了知，趣入即方便。又，圓滿資糧之方便即調伏資糧。續部等為所詮，教法為能詮。第一品釋畢。 密義真實正說 第二，正說密義真實分三品。複次，第二品以略說與廣說之理顯示密義真實，即顯示趣入方便續序分之義；第三品為斷除彼真實之疑惑，別說譬喻智慧與義智之分別；第四品顯示彼密義真實安住于瑜伽女續序分之義。 第二品釋 于彼中釋第二品分三：略說、廣說、攝義。第一，指認所詮義之密義真實：其後當說最極密，略攝心所變化者，解脫六根者，無分別菩提心，離有無二邊，無隨逐本初佛，安住與動搖，皆能放射收攝。

།འདུས་པ་ཚོགས་པར་གསུངས་པ་སྟེ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད། །མྱ་ ངན་འདས་པ་དམིགས་སུ་མེད། །འཁོར་བ་ཡི་ནི་བདེ་བ་ཆེ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐབས་ཆེན་ པོ། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་གྱི། །དཀྱིལ་ འཁོར་གསུམ་པོ་རྣམས་སུ་ནི། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །འདི་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་ པའི་མཆོག །རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །མདོར་བསྡུས་དེ་ནི་བདག་གིས་བརྗོད། །དེ་ལ་ འདི་ནི་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས། གསང་བའི་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ ཡིན་པ་ལས། དེ་ནས་སོགས་ཀྱིས་གསང་བ་དང་། འདུས་པ་ཚོགས་པར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ འདུས་པའི་དོན་བཤད་དེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་སྙིང་ པོ་བསྡུས་ནས་རྒྱས་བཤད་སྤྲོ་བར་དམ་འཆའ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་ པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །གསང་བ་ཞེས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ། །ཚོགས་པ་འདུས་པར་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ པའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གསང་བའི་དོན་ནི། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་ཡིན་ལ། གོང་དུ་ཡང་བཤད་མོད་འདིར་ཡང་བསྟན་ན། དེ་ལས་སྐུ་ནི་ ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འཁོར་འདས་ 10-221 སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཡིན་ལ། གསུང་ ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཉིད་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་སྲིད་འདས་ཀྱི་སྒྲ་ སྐད་ཐམས་ཅད་དུ་ཤར་བ་དང་། ཐུགས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་མེད་དོན་དམ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ མཁྱེན་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་འཁོར་བ་དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་། བདེ་ཆེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ ཅན་ལ་དེ་དང་དེ་སྣང་བར་མཁྱེན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་དངོས་སུ་མི་གཟིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་མ་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གདོད་མ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་ན་གཟིགས་ རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གཟིགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ གཞན་སུས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་དེ་གསུམ་ཡང་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ལྡོག་ཆའི་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསང་ བ་འདུས་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་དང་། ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཚིག་ ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་བསྐྱེད་ཅིག་ཅེས་སོ།

我來完整直譯這段藏文： 說為集會眾聚，即圓滿次第自性。涅槃無所緣，輪迴之大樂，大悲與大方便，趣入利益眾生。具身語意法相之三壇城中，以生起次第體性，此乃圓滿殊勝。如是大智慧，我今略說之。 於此，此即由詞義解釋門中說為"密集"而顯示密義真實。"其後"等顯示密義，"集會眾聚"等釋集之義，"身語意"等攝彼二義之精要，誓許廣說宣說。如是，于吉祥密集續後篇中說："身語意有三相，說為密義故，一切諸佛者，說為集會聚。"廣釋此義，複次密義者，即身、語、意三密。雖上已說，今若復說，其中身者，即法性勝義智慧金剛薩埵壇城等，具輪涅器情之相貌，具一切相之勝義色相。語者，即大樂一性超越名詞文字之勝義，現為超越輪迴一切音聲。意者，即無分別智慧俱生大樂，以彼自身證知無漏勝義涅槃一切法，以自證方式了知，雖勝義輪迴不現，然因此具一切相大樂於一切所知皆成法性之緣故，了知迷亂眾生顯現彼彼。不親見世俗者，非謂有世俗輪迴法而不見，乃因從本來未曾有故無可見而不見。此等唯是諸佛獨一行境，餘者皆不能了知，故稱密。彼三相唯是相屬分位之差別，體性則是無二一性。如是於密集中說："汝當生起心如身，身如心，心如言說。"

།དེ་ལྟ་བུའི་གསང་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་ པ་མིང་དུ་མས་སྙད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་མོད་ཀྱང་གཞི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་མི་གནས་ སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་ ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སེམས་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱང་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ རང་གི་ཆོས་ཉིད་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་གསང་བ་དེ་ལ་ནི་ 10-222 སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ སྙིང་རྗེ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་པ་ནི་འདུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་ཡང་ ཡིན་ལ་འདུས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གསང་བ་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་པ་སྐུའི་ཆོས་དང་། འདུས་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འཇོག་པས་ དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ནི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གོ །དོན་གྱི་མདོ་དེ་ལྟར་བློ་ལ་བཞག་ན། གཞུང་འདིའི་ཚིག་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོའི་རྗེས་ཐོགས་དེ་ ནས། གསང་བའི་སྒྲ་དང་འདུས་པའི་སྒྲ་གཉིས་ལས། ཆེས་གསང་བ་སྟེ་གསང་བའི་སྒྲ་བཤད་ པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ན། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་སྤྲུལ་བའོ། །སླར་ཡང་གསང་བ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་དོན་ དམ་པའི་དབང་པོ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་སུ་ཤར་བ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་གདོད་མ་ནས་རྙོག་མ་མེད་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ། གཟུང་འཛིན་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་སྤངས་ཏེ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའོ། སེམས་ཉིད་དེ་ནི་དང་པོ་གདོད་ མའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པས་གདོད་ནས་གོས་ པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ན། རྣམ་རྟོག་ནི་འཁྲུལ་གཞི་གཞན་ གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ།

我來完整直譯這段藏文： 如是密義即以法界、空性、般若波羅蜜多、俱生智慧等諸多名稱而稱，亦稱心金剛與菩提心。雖彼即是圓滿佛之智慧，若思基位法性不如是安住，則非如是，因為何者是果位佛，彼即是基位法性。於心自性亦稱心性。彼雖恒時安住一切眾生，然不成無勤解脫之過失，因彼等未得自之法性故。如是，于具一切相之密義即稱一切諸佛，彼等具一切相亦于無所緣大悲大樂智慧一味平等，此即集之義。既是密又是集，故為雙運之相。其中密為具一切相身之法，集為大樂意之法，故彼二雙運即身與智慧雙運。如是于意安立義要，則易解此論之文。 複次，第一品之後"爾後"，從密之聲與集之聲二者中，當說極密即密之聲。若略說彼，則從離戲心金剛心性中，幻現具一切相之智慧光明。複次廣說彼密之殊勝性：雖解脫六根及六境，然現為勝義根與智慧之色聲香味觸法，彼勝義菩提心從本離垢即離障，因離能取所取故無事，因是智慧體性故亦離無事，故離有事無事二相。彼心性即本初原始佛，隨行即分別妄念未曾染污。何故稱分別為隨行？分別隨行他之迷亂基故稱隨行。

།སེམས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་བ་དེ་ནི། བརྟན་པ་སྣོད་དང་གཡོ་བ་བཅུད་མཐའ་དག་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡེ་ ཤེས་དམ་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་ཆ་དེའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་ཐ་མལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་ བ་བྱུང་ཞིང་། ནམ་ཞིག་མཐར་ཐུག་ཐོབ་པ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐ་མལ་གྱི་སྣོད་ 10-223 བཅུད་དེ་དང་དེ་ཡང་ཐིམ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསང་བ་དང་འདུས་པ་གཉིས་ལས་གསང་བའོ། །འདུས་ པའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཚོགས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འདིར་རྫོགས་པའི་སྐད་ དོད། ནིཥྤནྣ་ཞེས་པ་ནི་མ་བསྐྱེད་པར་རང་གྲུབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེར་བསྒྱུར་པ་ རི་བསྣན་པས། པ་རི་ནིཥྤནྣ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །རིམ་པ་ནི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པའོ། ། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་དེ་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་སོགས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་རྫོབ་འཁོར་བའི་ སྣང་བ་དམིགས་སུ་མེད་པ། འཁོར་བ་འགྱུར་བདེའི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ ཐིག་ལེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་བདེ་བའི་རང་གདངས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་ཤར་ ཞིང་། སྙིང་རྗེ་དེའི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཤེས་པའི་ཐབས་མཁས་ཆེན་པོ་དང་། འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སེམས་ ཉིད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་བཤད་པས། བདེ་སྟོང་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་གསང་བ་དང་འདུས་པ་གཉིས་ལས་འདི་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ གསང་བ་དང་འདུས་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བཤད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཅིག་ཁོ་ ན་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ། མི་བསྐྱོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། འོད་དཔག་མེད་གཙོ་བོར་གྱུར་ པ་གསུང་དང་། རྣམ་སྣང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྐུ་དཀྱིལ་དུ་བཤད་པ་ནི་བརྡ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ མཚོན་པའི་ངོ་བོའི་དོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྫོགས་པའི་རིམ་ པ་ལམ་དང་འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུས་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ 10-224 ཤེས་ཆེན་པོ་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་ནི་ བདག་གིས་སླར་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ།

我來完整直譯這段藏文： 具一切相之心性智慧光明者，能攝持展收一切堅固器及動搖情。從彼殊勝智慧器情之顯相之暫時垢染中顯現為凡俗器情，當得究竟時，彼智慧及其界中凡俗器情亦將融入。是故，本初佛心性具一切相之體性即密與集二者中之密。 集之義如上所說為聚集之義，此中圓滿之梵文為"निष्पन्न"（niṣpanna），義為不生而自成，加字首"पारि"（pari）成"परिनिष्पन्न"（pariniṣpanna），即遍圓滿。次第即道與果之次第。 俱生心性大樂自生者即是基道果等一切法之自性，乃自性涅槃，無緣於世俗輪迴顯相，輪迴變遷之法性勝義大樂明點無變，樂之自音現為無緣大悲，彼大悲之功德成就利有情之廣大方便，事業具利有情之行相。此說本初佛心性即樂空無二與大悲，樂空與大悲即密集二者中之集。 如是密與集者，雖分別說其相，然體性唯一，如上所說，具足金剛身語意三相之三種壇城。于生起次第方面，以不動佛為主尊者為意壇城，以無量光佛為主尊者為語，以毗盧遮那佛為主尊者為身壇城，此僅是表徵，所表體性義之三金剛，此即圓滿，以圓滿次第道與勝果所攝如是種種相，以名號略說為大雙運智慧密集者，我當複次廣說。

།དེ་ཡང་འདུས་པའི་ རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་བཞི་པ་ལས། དེ་ནས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག ། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་འདྲ་ བ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི། །དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། ཞེས་དང་། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དམ་པ་སྟེ། །ཁྲུ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་དང་། བཤང་གཅི་ ཁུ་བ་ཁྲག་ལ་སོགས། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། །ཞེས་དང་། ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས། དེ་ནས་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འདྲ་བ། །ཞེས་དང་། གྲུ་ནི་ བཅུ་དྲུག་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་དང་། དེ་ནས་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་རབ་ཏུ་འདྲ། །ཁྲུ་ནི་ཉི་ཤུའི་ཚད་དུ་བྱ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་རེ་རེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་པ་ ནི་དོན་དམ་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ཅན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་ མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གསུང་དཀྱིལ་ཁྲུ་བཅུ་ དྲུག་པའི་དོན་ནི། གཏུམ་མོ་འབར་བ་ལས་དགའ་བ་བཞི་བཞི་བཅུ་དྲུག་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ བ་མཉམ་ཉིད་སོར་རྟོག་བྱ་གྲུབ་གསུམ་འདུས་པ་གསུང་རྡོ་རྗེས་གཙོ་བོ་མཛད་པ་དང་། སྐུ་ དཀྱིལ་ཁྲུ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རབ་འབྱམས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་སྣང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ཐུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར། བདུད་རྩི་ལྔའི་མཆོད་པ་བསྟན་ལ། སྐུ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཕྱིར། བཤང་གཅི་གཉིས་དང་། གསུང་ལ་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ལས། བདེ་བ་གསལ་བ་ མི་རྟོག་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཤང་གཅི་ཁུ་བ་གསུམ་གྱིས་མཆོད་པར་གསུངས་ལ། 10-225 འདིར་གཏུམ་མོ་ནི་གསུང་སྟེ། ཁམས་དམར་པོ་ངག་གི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ དང་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ཁྲུ་ཚད་ཀྱི་གྲངས་བསྣོལ་བ་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ཡིན་གྱི་རྒྱུད་ དངོས་བསྟན་ལྟར་ན། གསུང་ལ་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་དང་། སྐུ་ལ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་སྦྱར་བར་བྱ་ སྟེ། ལུགས་འདི་ལའང་དེ་ལྟར་མི་འགལ་བར་ནི་སྣང་ངོ་། ། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ནི། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་ གླེང་གཞི་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་གཉིས། བཤད་བྱའི་གཞུང་བཀོད། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་ བཤད་པའོ།

我來完整直譯這段藏文： 複次，從集續第四品中雲："其後勝意壇城，如意金剛般，身語意諸壇城，當善為宣說。"又云："殊勝意壇城，當作十二肘量。"又云："大小便精血等，當供養諸尊。"又從第十六品中雲："其後勝身壇城，如意壇城般。"又云："當作十六肘量。"又云："其後勝語壇城，極似意壇城，當作二十肘量。"等如是所說。 所謂宣說身語意壇城者，即表顯彼三金剛一一皆具身語意印之義。意壇城十二肘者，即勝義處等十二地之差別，樂空無二法界智慧不動佛之自性。語壇城十六肘之義，即從燃燒拙火中現為四四十六智慧，平等、遍知、作成三者合一，以語金剛為主。身壇城二十肘者，即二十空性現為無邊壇城輪，為大圓鏡智毗盧遮那所加持。 意具五智之自性故，示現五甘露供養。于身，為境及有境清凈故，以大小便二者；于語，為從燃燒拙火中生起樂、明、無分別三者故，以大小便及精三者供養。此中拙火即語，因與赤界語之法相關。 于身語壇城，肘量數交錯者乃上師口訣，若依續部直說，則于語配二十空性，于身配十六喜，於此法中亦不相違。 第二廣說者，即說能詮詞句密真實義二續之緣起。此有二：陳述所說之論典，廣說其義。

།དང་པོ་ནི། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བརྗོད་དང་། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱའང་དེ་ མ་ཐག །གཞན་ཡང་དུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་གསུངས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས། །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་དེ་འོག་ཏུ། །སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ ཞེས། །བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་འདིར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཞུགས་སོ་ཞེས། །རྣལ་ འབྱོར་རྒྱུད་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས། །གསང་བ་མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་ ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་ནི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་ བའི་མཆོག །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཞན་དུ་བསྟན། །ཐོག་མ་ཐ་མའི་ཚིག་ལ་གནས། །རྣལ་འབྱོར་ མ་རྒྱུད་བསྟན་པ་ནི། །མེ་སྟེ་གཞན་དག་སོག་མ་འདྲ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །རྡོ་ རྗེ་སེམས་དཔའ་རབ་སྒོམ་པ། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་འདི་དེ་ནི། །རྒྱུད་གཉིས་ལའང་ཡང་དག་ གནས། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོ་ ཞིག་ལས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ སོ། །ཞེས་གླེང་གཞིའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུད་དོན་མཐའ་དག་གི་མདོར་བསྟན་གསུངས་སོ་ཞེས་རབ་ ཏུ་གྲགས་སོ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དང་བདག་དང་ཐོས་པ་དང་། དུས་དང་གཅིག་ན་དང་། ཐམས་ 10-226 ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་། བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བཞུགས་པ་སྟེ་ཚིག་བཅུའོ། །ཡང་འདི་སྐད་དང་བདག་གིས་གཉིས་ གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལ་དོན་ཚན་གཞན་དང་། བདག་གིས་དང་ཐོས་པ་བསྡོམས་པ་ལ་ཡང་ དོན་གཞན་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་རྣམས་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་སཾ་སྐྲི་ཏིའི་སྐད་དུ། ཨེ་ཝཾ་ མ་ཡཱ་ཤྲུ་ཏཾ་མེ་ཀ་སྨིན་ས་མ་ཡེ་བྷ་ག་ཝཱན་སརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཝཱཀ་ཙིཏྟ་བཛྲ་ཡོ་ཥི་ཏ་བྷ་གེ་ཥུ། བི་ཛ་ཧ་རཾ་ཞེས་ཡི་གེ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་ལས། དེ་ལ་ཨེ་ཝཾ་ནི་འདི་སྐད། མ་ཡཱ་ནི་བདག་གིས། ཤྲུ་ཏཾ་ནི་ཐོས་པའི་ཨེ་ཀ་སྨིན་ནི་གཅིག་ན། ས་མ་ཡེ་ནི་དུས་ན། བྷ་ག་ ཝཱན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས། སརྦ་ནི་ཐམས་ཅད། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། ཀཱ་ཡ་ནི་ སྐུ། ཝཱཀ་ནི་གསུང་། ཙིཏྟ་ནི་ཐུགས། བཛྲ་ནི་རྡོ་རྗེ། ཡོ་ཥི་ཏ་བཙུན་མོ། བྷ་གེ་ཥུ་ནི་བྷ་ག་རྣམས་ ལ། བི་ཛ་ཧ་རཾ་ནི་བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ་དག་ལས། བྷ་ག་ཝཱན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ པ་གོང་འོག་འཁྲུགས་བསྡེབས་ཏེ་བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

我來完整直譯這段藏文： 第一，"如是我聞"之說及，"聞"之語亦即刻，復有"時"之語，及說"一時"之語，"一切如來"等，如是復有其後，"身語意金剛"等，"于諸佛母之秘處"，"薄伽梵安住"等，瑜伽續中極著名。以最勝密歡喜時，恒時安住一切體，空行眾實菩薩即，金剛薩埵勝樂尊。此等亦於他處示，住於始終之詞句。瑜伽母續所示者，為火餘者如草芽。以圓滿次第體性，善脩金剛薩埵尊，此密真實義即是，亦住於二種續中。 其中於瑜伽方便續密集等諸多續部中，"如是我聞一時，一切如來身語意金剛于諸佛母秘處薄伽梵安住。"如是以緣起方式宣說一切續義略說，極為著名。其中"如是"及"我"及"聞"，"時"及"一時"，"一切"及"如來"，"身語意金剛"，"諸佛母秘處"，"薄伽梵"及"安住"，共十詞。複次"如是"與"我"二者合為一，另有別義，"我"與"聞"合一，亦有別義。 此等於梵語中：एवं मया श्रुतं मेकस्मिन् समये भगवान् सर्व तथागत काय वाक् चित्त वज्र योषित भगेषु विजहरं（三十七字所示）。其中एवं為"如是"，मया為"我"，श्रुतं為"聞"，एकस्मिन्為"一時"，समये為"時"，भगवान्為"薄伽梵"，सर्व為"一切"，तथागत為"如來"，काय為"身"，वाक्為"語"，चित्त為"意"，वज्र為"金剛"，योषित為"佛母"，भगेषु為"于諸秘處"，विजहरं為"安住"。其中"薄伽梵"即"薄伽梵"之語，上下交錯安排，當與"安住"連線。

།འདུས་པ་ལས་ དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསང་བ་མཆོག་གོ་ཞེས་སོགས་གཞན་དུ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ མའི་རྒྱུད་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་བསྟན་ཏེ། གླེང་གཞིའི་དོན་ དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་གྱི་ཚིག་ལ་ཡང་གནས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཚིག་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་འཆད་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་བསྟན་པ་ནི། མེ་སྟེ་གཞན་ དག་སོག་མ་འདྲ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན། མ་རྒྱུད་ལས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ངེས་གསང་གིས། ། རྣལ་འབྱོར་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སོག་མ་དང་འདྲ་བར་ སྙིང་པོ་མེད་དོ། །ཞེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་འཆད་དགོས་མོད་ཀྱི། འབྲོག་མིའི་འགྱུར་ ལས། ཞེས་ནི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མའི་རྐང་པར་གནས། །རྣལ་འབྱོར་མ་ ཡི་རྒྱུད་དུ་གསུངས། །ཞེས་ཚིག་རྐང་དང་པོ་དོན་ཚན་སྔ་མ་ལ་སྦྱར་ཏེ་འཆད་པ་ཉིད་ལེགས་ 10-227 པས། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསང་བ་མཆོག་གི་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཞེས་པ་ དང་། རྒྱུད་འདི་གཉིས་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱང་དགོངས་དོན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གཅིག་ པར་རྟོགས་ན། མེ་དང་མཚུངས་པར་རྒྱུད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ པ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ངོ་བོའམ་ཚུལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་ཟུང་འཇུག་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད། རབ་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་ཐབས་གསང་བའི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་རིམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡིན་ལ། བརྗོད་བྱ་རིམ་བཞིན་དེ་ནི་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུ་སོ་སོའི་དབྱེ་ བ་མེད་དེ། རྒྱུད་གཉིས་ཀའི་དོན་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་པར་གནས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྒྱས་བསྟན་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་། རྒྱས་བཤད་དངོས་སོ། དང་པོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི། །རབ་གསལ་འདི་ ཡི་བཤད་བྱ་བ། །རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས་ནི། །ཇི་སྐད་བསྟན་ཏེ་བདག་གིས་བསྙད། ། འགྱུར་འདི་ལྟར་ན། རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣམ་གཞག་ འདི་ཡིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ལས། རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལས། །ཇི་སྐད་ བསྟན་པ་སྟེ། བདག་གིས་བསྙད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ཡིན་ཡང་། འབྲོག་འགྱུར་ལས་རྐང་པ་དང་ པོ་གཉིས། རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་དུ། འདིའི་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱ། ཞེས་བསྒྱུར་ བ་ལེགས་ཏེ། རྒྱུད་གཉིས་སུ་གསུངས་པའི་རིམ་པ་བཞི་པོ་འདིའི་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། ། ཞེས་འདི་མན་ཆད་ལེའུ་གསུམ་པོ་སྤྱིའི་བཤད་པར་དམ་བཅའ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་ གཉིས་ནི་ལེའུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་འཆད་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པར་དམ་བཅའོ།

我來完整直譯這段藏文： 如密集續中如是所說，於他處亦說"最勝密"等，于瑜伽母續勝樂輪等其他處亦廣為宣說，彼緣起義住于續文始終之詞中，意即一切續文皆說此義。此處"瑜伽母續所示者，為火餘者如草芽"如是，由母續明顯宣說之決定密義，如火般明顯顯示瑜伽父續之義，若非如此則如草芽般無有實義。雖應如是解說，然卓米譯文中："此說為最勝，住於始終句，說于瑜伽母續中"，將第一句連前解釋最為妥當，故說于某些瑜伽母續中說"最勝密"等，此二續雖詞不同，若證悟所詮義為俱生智慧一味，則如火般明顯顯示續義，餘者無有實義。 如上所示，以圓滿次第體性或方式，善脩金剛薩埵雙運心金剛本身，此即修持之道與方便秘密真實四次第，所詮義次第即是父續母續無有差別，於二續之義亦無別而安住。 第二、廣說彼義分二：立誓廣說及正廣說。初者："瑜伽瑜伽母續中，此明顯之所說義，且從瑜伽續中說，如其所示我當說。"此譯如是則為：將廣說二續之義明顯宣說俱生建立，且先從瑜伽父續緣起中如其所示我當宣說。然卓譯前二句譯為"于瑜伽瑜伽母續中，當說此分別"較好，即當說此於二續中所說四次第之分別。此下為對三章總體解說之立誓，后二句為對本章所將解說諸義之立誓。

། ད་ནི་རྒྱས་བཤད་དངོས་ལ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས། གཅིག་ན་ ཞེས་པ་དང་། དུས་ཞེས་པའི་བཤད་པ་གཉིས་གཞུང་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས། ཐམས་ ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་དང་། བཙུན་མོའི་བྷ་ 10-228 ག་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། གསུམ་པོའི་བཤད་པ་ཡང་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས། བཞུགས་སོ་ ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་དང་། བྷ་ག་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀར་གྱི་མཐར་སྦྱར་ ཏེ། གཞུང་དུམ་བུ་ལོགས་སུ་མེད་པས། ཚིག་བཅུའི་གོ་རིམ་ལ་གཞུང་དུམ་བུ་དྲུག་ཡོད་ཅིང་། ཐོག་མར་འདི་སྐད་དང་། བདག་གིས་ཞེས་པ་སྦྲེལ་བ་ཡི་གེ་བཞིའི་བཤད་པ་དང་། ཡང་ བདག་གིས་དང་ཐོས་པ་ཞེས་པ་སྦྲེལ་བ་ཡི་གེ་བཞིའི་བཤད་པ་སྟེ། སྡེ་ཚན་ལྷག་པོ་གཉིས་ བསྣན་པས་གཞུང་ཚོམ་བུ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཨེ་ཡིག་ས་རུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་པ་ཡི་གེ་བཞིའི་བཤད་པའོ། །ཨེ་དང་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། འདི་སྐད་ཅེས་པ་ཁོ་ན་བཤད་པ་དང་། དེ་མཐར་བདག་གིས་ ཞེས་གསུངས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། བདག་གིས་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བཤད་པ་དང་། གཞན་ ཡང་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐོས་པ་ཞེས་པ་ཁོ་ན་བཤད་པ་དང་ ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྦྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས། བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡི་གེ་བཞིའི་བཤད་པ་དང་། གཅིག་ན་ཞེས་བྱའི་ཚིག་གི་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ནི། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའི་དོན་བཤད་པ་དང་། དུས་གཅིག་པོ་ནི་དེ་ཉིད་ནའང་ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་བཤད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ སྒྲ་རུ་བརྗོད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་གཞུང་ ཚོམ་བུ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས། རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བཤད་ཅིང་། རྒྱུད་རིམ་དང་སྔགས་ རིམ་གྱི་ལམ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནོ། ། གསུམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། བཞི་པས་གསང་རིམ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། ལྔ་པས་ གསང་རིམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དྲུག་པས་གསང་རིམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ 10-229 སྐུ་དང་། བདུན་པས་གསང་རིམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། བརྒྱད་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བཞུགས་ཚུལ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ པོ་གསལ་བར་བཤད་ཅིང་། གནད་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ།

現在正式廣說，對於上述所示十句，將"一時"與"時"之解釋合為一個文段。"一切如來"與"身語意金剛"與"諸妃之秘處"三者之解釋亦合為一個文段。"安住"一詞用於"薄伽梵"與"諸秘處"二者之末尾，故無單獨文段。十句之次第分為六個文段，首先連線"如是"與"我"成為四字之解釋，複次連線"我"與"聞"成為四字之解釋，加上餘下兩個部分，共有八個文段。 即以"當知梵字E為地"等，解釋"如是我"四字。以"E與VAM二字"等，唯解釋"如是"，其後以"復說我"等，唯解釋"我"字，又以"復說聞"等，唯解釋"聞"字，以"慧方相合"等，解釋"我聞"等四字，以"一時之詞"等，解釋"一時"之義，以"彼一時中"等，解釋"薄伽梵安住"之義，以"一切聲稱"等，解釋"一切如來身語意金剛諸妃秘處中安住"。 其中前二文段主要解說續之體性，並旁及續次第與咒次第之道。第三解說智慧次第，第四解說秘密次第之化身，第五解說具果之秘密次第相，第六解說秘密次第之自性身，第七解說秘密次第之果，第八解說圓滿佛陀之安住方式，明顯解說攝於基道果之一切法之精要，廣示諸要義。

།དེ་ལྟར་ན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ སྐབས་འདིའི་གཞུང་གི་དོན་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་དང་ བཅས་པ་བཤད། བར་དུ་འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པར་བསྟན། མཐར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ངོས་གཟུང་བ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གླེང་གཞི་ ཡི་གེ་བཞིས་བསྟན་པ་དང་། ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་ཡི་ གེ་བཞིའི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཨེ་ཡིག་ས་རུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱན་མ་ཡིན། །བརྩེ་ བ་ཆེ་དང་ཐབས་ཆེན་པོ། །རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ལྟེ་བར་སྣ་ཚོགས་འདམ་སྐྱེས་ ནི། །སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་གནས་པའོ། །ཝཾ་ཡིག་ཆུ་རུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཱ་མ་ཀཱི། ། བྱམས་དང་སྨོན་ལམ་ངོ་བོ་སྟེ། །ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་རྗེས་འགྲོ། །སྙིང་གར་ཆུ་སྐྱེས་འདབ་ བརྒྱད་པའི། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཡང་དག་གནས། །མ་ཡིག་མེ་རུ་བསྟན་པ་སྟེ། །ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་གོས་དཀར་མོ། །དགའ་དང་སྟོབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལྷ་མོ་པདྨའི་རིགས་ལས་བྱུང་། ། མགྲིན་པར་ཆུ་སྐྱེས་བརྒྱད་གཉིས་འདབ། །ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོར་གནས་པའོ། །ཡཱ་ཡིག་ རླུང་གི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རབ་འཇོམས་པ། །དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་ པོ་སྟེ། །སྒྲོལ་མ་འཁོར་བ་སྒྲོལ་བྱེད་པ། །བཏང་སྙོམས་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལྷ་མོ་ལས་ ཀྱི་རིགས་ལས་བྱུང་། །སུམ་ཅུ་གཉིས་འདབ་འདམ་སྐྱེས་ནི། །བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོའོ། ། ཚིགས་བཅད་འདི་དག་ནི་ཨེ་ཝཾ་མ་ཡཱ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་བཞིའི་བརྡས་མཚོན་པའི་རྩ་འཁོར་ལོ་ བཞི་དང་འབྲེལ་བ་བཞི་ཚན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། ཨེ་ཡིག་གི་བརྡས་འབྱུང་བ་སའི་ཁམས་ སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། གཞི་དུས་ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་ས་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ 10-230 གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རླུང་དང་ཁམས་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ལམ་གྱི་དག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་ རྒྱ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ཅར་དང་འབྲེལ་བའི་དག་པ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །རང་ བཞིན་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་པ་ལ། ལྟེ་བའི་གནས་ན་རྣམ་སྣང་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ དག་པ་གཙོ་ཆེ་ཡང་། སྤྱིར་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་། དབང་ཡུལ་ ལ་སོགས་པ་ཁམས་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་རྒྱུ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རྩ་འཁོར་དེ་ཡང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འདམ་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་ དག་པ་ཡང་ལྔ་ཅར་འདུས་པའམ། རྣམ་སྣང་དང་རིན་ཆེན་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའོ།

如是則此廣說部分之義理應如是理解：首先解說續之體性及具因之圓滿次第，中間顯示具果之圓滿次第及智慧，最後辨識圓滿佛陀之安住方式，共分三部分。初中，以序分四字顯示者與以二字顯示者。其中首先解說E VAṂ MĀ YĀ四字之義： 當知E字表地，是事業印契眼佛母，大悲與大方便，自性種種行境，臍輪種種蓮花，安住于化身輪中。當知VAṂ字表水，是法印契瑪瑪吉，慈與愿之體性，隨順佛母金剛部，心輪八瓣水生蓮，安住于正法輪中。MA字表示為火，是大手印契白衣母，以喜力相應故，佛母從蓮花部生，喉輪十六瓣水生，安住受用輪中。YĀ字具風之相，摧毀一切煩惱障，是誓句大手印，度母能度輪迴者，以舍智相應故，佛母從業部中生，三十二瓣蓮花者，即大樂輪最勝者。 這些偈頌顯示以E VAṂ MĀ YĀ四字為表徵之四脈輪相關之四類法。以E字表征應知為地界，基位時于臍部化身輪中央，主要是地界之精華之風與界安住。其道位清凈即是事業手印與方便波羅蜜多，果位清凈即是佛眼佛母，與基道果三者相關之清凈即是大悲。 關於"自性種種行境"，雖然臍輪處以毗盧遮那與寶生部之清凈為主，但總的說來是五大種、五蘊、五甘露、諸根境等諸界自性種種執行之境，正因如此，此脈輪亦具種種色相，故名種種蓮花。部族清凈亦是五部皆攝，或毗盧遮那與寶生部合一。

།དེ་ བཞིན་ཏུ་ཝཾ་ཡིག་གི་བརྡས་མཚོན་པ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆུ་སྐྱེས་ཏེ་རྩ་འདབ་མ་བརྒྱད་ པ་ལ། ཆུའི་དྭངས་མ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ལམ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། འབྲས་བུ་ལྷ་མོ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་། རྡོ་རྗེའི་རིགས་མི་བསྐྱོད་པ། གཞི་ལམ་ འབྲས་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ། །མ་ཡིག་གི་བརྡས་མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆུ་ སྐྱེས་ཏེ། རྩ་འདབ་བརྒྱད་གཉིས་བཅུ་དྲུག་གི་འདབ་མ་ཅན་དུ། མེ་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མ་གནས་ པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། འབྲས་བུ་ལྷ་མོ་གོས་དཀར་མོ་དང་། པདྨའི་རིགས་འོད་དཔག་མེད་ལས་བྱུང་བ། གཞི་ལམ་ འབྲས་བུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཚད་མེད་པའོ། །ཡཱ་ཡིག་གི་བརྡས་སྤྱི་བོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ ལོ་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་{འདི་[འདམ]་སྐྱེས་ཏེ་རྩ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལ་རླུང་ གི་གཟུགས་ཅན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་དྭངས་མ་རྣམས་གནས་ལ། ལམ་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་མོ་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་དང་། ལས་ཀྱི་རིགས་ཏེ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རིགས་ 10-231 ལས་བྱུང་བ་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ཀར་དུ་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ན་ཡི་གེ་བཞི་དང་། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་། ཕར་ཕྱིན་ བཞི་དང་། ལྷ་མོ་བཞི་དང་། རིགས་བཞི་དང་། ཚད་མེད་བཞི་སྟེ་བཞི་ཚན་བརྒྱད་ལས། ཡི་གེ་ བཞི་ནི་སྔགས་ཏེ་བརྡ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་བཞི་ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གཏན་ལ་འབབས་ པའི་གཞི་ཡིན་ཞིང་། འབྱུང་བཞིའི་དྭངས་མ་ནི་འཁོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ དང་། ཕར་ཕྱིར་བཞི་འཁོར་ལོ་དེ་དག་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་དག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། ལྷ་མོ་བཞི་དང་རིགས་བཞི་ནི་དག་འབྲས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིར་འཆར་བ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་ ནི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། རང་དོན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། གཞན་དོན་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས། མ་ཆགས་མ་ ཐོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཡི་རང་དང་བསྔོ་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་དང་། གང་ལ་ གང་འདུལ་གྱི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་པོར་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྨིན་པ་དང་ གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པ། ཐེག་པ་མཆོག་འདིར་ སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཉོན་མོངས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ མཁས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

我來將這段藏文直譯成中文： 如是以VAṂ字之表徵，心輪法輪水生蓮即八瓣支分中，應知水之精華安住，道位法手印與愿波羅蜜多，果位佛母瑪瑪吉與金剛部不動佛，基道果一切中大慈。以MA字表征喉部受用輪水生蓮，具十六瓣支分中，顯示火界精華安住，道位大手印與力波羅蜜多瑜伽。果位佛母白衣母與從蓮花部無量光佛所生，基道果一切中無量喜。以YĀ字表征頂部大樂輪具三十二瓣之蓮花即大脈輪中具風相即自性諸精華安住，道位誓句手印與智慧波羅蜜多相應，及果位能從眾生輪迴苦中度脫之佛母度母，與從業部即成就部所生，基道果三位中無量舍。 如是則四字、四輪、四大種、四手印、四波羅蜜多、四佛母、四部族、四無量，共八個四類中，四字是密咒即表徵，四輪是確立基道果三者之基礎，四大種精華是輪迴時之法性，四手印與四波羅蜜多是于彼等輪中擊要而清凈之道，四佛母與四部族是清凈果現為四壇城，四無量是遍及基道果三者之大樂智慧。其中方便波羅蜜多，即以無分別智攝持一切行為，包括自利六波羅蜜多與利他四攝事等，具無著無礙之特徵，及隨喜、迴向、發心，以及隨所調化之門，善巧于使眾生初入道、成熟、解脫之種種不定緣，於此勝乘中以咒力令煩惱成道，及善巧于悉地續與事業續等。

།སྨོན་ལམ་ནི་རང་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ དང་ཕན་བདེའི་འབྲས་བུར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་སེམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ ཏེ། ཐེག་མཆོག་འདིར་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པའོ། །སྟོབས་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ དང་། དགེ་རྩ་བསགས་པའི་སྟོབས་ཆེན་པོས། རང་རྒྱུད་ལ་ངོ་སྐལ་གྱི་སྒྲིབ་པས་ཚུར་ཟིལ་ གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་ཕར་ལ་འཇོམས་པ་དང་། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདུད་བཞིའི་སྟོབས་མ་ལུས་ 10-232 པ་འཇོམས་ཤིང་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །ཐེག་པ་ འདིར་ནི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྟོབས་ཀྱང་བསྣན་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་ པ་དང་བྲལ་བའི་མཁྱེན་པ་གཅིག་གིས་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་ མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ནོ་ཞེས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་ཡང་བསྣན་པར་བྱའོ། །འདིར་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོ་བཞི་འཁོར་ ལོ་བཞི་ལ་སྦྱར་བས། སྤྱན་སོགས་ལྷ་མོ་བཞིའི་དག་པ་ཅན་གྱི་པདྨ་ཅན་སོགས་རིག་མ་བཞི་ ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་མ་བཞི་པོ་རེ་རེས་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བཞི་ཀ་དག་པར་བྱེད་པ་ ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོར་པདྨ་ཅན་མས་ལྟེ་བ་དང་། གླང་པོ་ཅན་མས་སྙིང་ག་དང་། རི་མོ་ ཅན་མས་མགྲིན་པ་དང་། དུད་ཅན་མས་སྤྱི་བོ་དག་པར་བྱེད་པས། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་སྤྱན་ མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བཤད་ལ། དག་པ་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི། རིག་མ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡང་ རྩ་འཁོར་དེ་དང་དེ་དག་མཐུ་ཆེན་པོར་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་དེ་བསྟེན་པས་སྒྲུབ་པ་པོའི་རྩ་ འཁོར་དེ་ངག་སོ་སོའི་རྩ་མདུད་གྲོལ་བ་དང་། དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གང་བར་ འགྱུར་པའི་ནུས་མཐུ་ཡོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། རེག་པ་ཆེན་མོ་སྤྱན་ ལ་སོགས། །རྟག་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་བརྩོན་པ། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་ནི། །ཇི་ ལྟར་འདོད་པར་བསྟེན་ན་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གདོད་ མའི་སྐུ་བཞིའམ་རྡོ་རྗེ་བཞིར་གནས་པ་ལ། རྣམ་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་པའི་འཆར་ཚུལ་བཞི་ཚན་ དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་སྣང་ཆ་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ ལ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ཐོག་མའི་ཡི་གེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཨེ་དང་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད། ། གཉིས་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། །འོག་དང་སྟེང་དུ་སྙོམས་འཇུག་པས། །ཤེས་རབ་ཐབས་ 10-233 ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཨེ་ཡིག་ཤེས་རབ་བརྗོད་པ་སྟེ། །ཝཾ་ཞེས་བྱ་བའང་ཐབས་ཡིན་ནོ།

我來將這段藏文直譯成中文： 愿即是將自他一切行為轉變為殊勝菩提與利樂果之無緣相願心，於此勝乘中，彼無緣即是大樂之相。力即是廣聞菩薩十力等，以智慧、悲心及積累善根之大力，于自相續不被應分煩惱所攝，反而摧伏之，並摧奪他相續一切四魔之力，即以說法與神通。於此乘中，還應增加清凈風與明點之力。智慧即以離戲一智無礙了知盡所有一切法，於此還應增加"即一大樂智具一切相"之特徵支分。此中以四佛母眼母等配於四輪，亦顯示具眼等四佛母清凈之四持明母蓮花母等，其中四持明母雖各能清凈四輪，然主要是蓮花母清凈臍輪，像母清凈心輪，畫母清凈喉輪，縷母清凈頂輪，故依次說為眼母等之本體，清凈瑜伽之義即是，彼等持明母各自有彼等脈輪之大力，依止彼等能令修行者各別脈結解開，及有令彼等充滿菩提心之威力。如是密集續中說："大觸眼等母，恒勤求欲義，以諸欲受用，隨欲依能成。"於此法性勝義智慧本初四身或四金剛中，出生諸具一切相之四類顯現方式，應得定解于輪迴涅槃一切法從四金剛之顯分中出生之理。 第二別說最初二字者，即說E與VAṂ二者，以下上交合，是智慧方便自性。E字表智慧，稱為VAṂ者亦是方便。

།འདི་ ནི་ཝཾ་གིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །ཨེ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་མཛེས། །ཝཾ་ནི་སྙིང་ག་མགྲིན་པ་ཡི། །དབུས་ ན་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཨེ་ནི་མགོ་བོ་ལྟེ་བ་ན། །རྒྱན་བྱ་ཕྱི་རོལ་ཡང་དག་གནས། །སངས་ རྒྱས་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྐུ། །ཝཾ་ཡིག་རྡོ་རྗེར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ལྷ་མོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་སྐུ། །ཨེ་ ཡིག་པདྨར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཨེ་ཡིག་རྣམ་པ་བཟང་པོ་གང་། །དབུས་སུ་ཝཾ་གི་རྣམ་པར་ བརྒྱན། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་གཞི། །སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག ཁམས་གསུམ་པ་ ནི་མ་ལུས་པ། །འདི་སྐད་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ཨེ་དང་ཝཾ་གི་ཡི་གེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་དེ་ཐབས་ཤེས་སུའང་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ཨེ་ དང་ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི། འོག་གི་སྒོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཨེ་ཝཾ་གཉིས་དང་། སྟེང་གི་སྒོ་དང་ འབྲེལ་བའི་ཨེ་ཝཾ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁ་སྦྱོར་ གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འོག་དང་སྟེང་དུ་སྙོམས་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ལ། རྫོགས་རིམ་སྤྱི་ལ་སྦྱར་ན་ འོག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཕོ་ཉའི་ལམ་སྟེ། ལས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུམ་ ཆར་ལ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་ནི་ཨེ་ཡིག་དང་། ཐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཝཾ་ཡིག་གོ །སྟེང་དུ་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་རང་བྱིན་རླབས་པ་སྟེ། ཕྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རྐྱེན་ལ་ མ་ལྟོས་པར། རྩའི་རྣལ་འབྱོར་རམ་རླུང་ངམ་ཐིག་ལེའམ། མི་རྟོག་པའམ། འབར་འཛག་གི་ དམིགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྣ་དྲངས་པ་ལས། རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ན། ཨེ་ཡིག་ནི་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་དང་། ཝཾ་ཡིག་ནི་འཁོར་ལོ་གོང་མ་གསུམ་གྱི་ ཐིག་ལེའོ། །ཡང་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ན། མགྲིན་པ་དང་སྤྱི་བོ་ཁ་སྦྱོར་སྟེང་གི་ སྙོམས་འཇུག་དང་། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་འབར་འཛག་འོག་གི་སྙོམས་འཇུག་གོ །ཕོ་ ཉའི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ན། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ནི་འོག་གི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན་ལ། རྗེས་ཆགས་ཀྱི་ 10-234 མེ་དང་ཞུ་བདེ་ནི་སྟེང་གི་སྙོམས་འཇུག་གོ །ཡང་ན་མགྲིན་པའི་བརྡས་བོལ་དང་། སྤྱི་བོའི་ བརྡས་ཀཀྐོ་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེང་གི་དང་། སྙིང་གའི་བརྡས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣ་རྩེ་དང་། ལྟེ་ བའི་བརྡས་ནོར་བུའི་རྩ་འཁོར་ཏེ། འོག་གི་སྙོམས་འཇུག་གོ །དེས་ན་ཝཾ་ནི་སྙིང་ག་དང་། མགྲིན་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ན། རྩ་མདུད་ཟླུམ་པོ་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ལྟར་གནས་པ་རྒྱན་པར་ བྱེད་པ་པོ་དེ་ཡིན་ལ། ཨེ་ནི་མགོ་བོ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་དང་། ལྟེ་བའི་དབུས་ན་རྩ་མདུད་ གྲུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཝཾ་གིས་བརྒྱན་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནོ།

我來將這段藏文直譯成中文： 此為VAṂ所莊嚴，E字確為妙美。VAṂ在心輪喉輪之中為最勝莊嚴，E于頭部臍輪，所莊嚴外在安住。五佛體性身，VAṂ字說為金剛。五佛母體性身，E字說為蓮花。E字善妙相，中以VAṂ相嚴，一切樂之基，佛寶之匣，三界無餘，如是續中所說。 此為E與VAṂ二字之別說，亦顯前說四輪為方便智慧。其中所謂E與VAṂ，即說與下門相連之二E VAṂ，與與上門相連之二E VAṂ，彼等一切皆為方便智慧雙運之自性。所謂上下交合，若配于圓滿次第總義，則下交合為使者道，於事業智慧及大手印三者，智慧之蓮為E字，方便之金剛為VAṂ字。上交合者，即具方便之自加持，不依外手印緣，由引導脈瑜伽或風或明點或無分別或燃滴等所緣，若就風心融入中脈生樂而言，則E字為臍輪拙火，VAṂ字為上三輪之明點。又若唯配于具方便自身，則喉輪與頂輪交合為上交合，心輪與臍輪交合之燃滴為下交合。若唯配于使者道，則金剛與蓮花為下交合，貪慾之火與融樂為上交合。或以喉相表示波羅，以頂相表示迦格拉平等合為上交合，以心相表示智慧鼻尖，以臍相表示珍寶脈輪為下交合。故VAṂ在心輪及喉輪之中，如最勝莊嚴住于圓形脈結即是能莊嚴者，E于頭部即頂輪及臍輪中，三角形脈結之相即是所被VAṂ莊嚴者。

།ཕྱི་རོལ་ཡང་དག་གནས་ཞེས་པ་ ནི། ཨེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཝཾ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གནས་པ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དུས་སུ་ ཆོས་འབྱུང་ལ་གཞལ་ཡས་ཁང་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གནས་ པ་དང་། སྐྱེ་གནས་བཞིས་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་གནས་སུ། སྐྱེ་སྲིད་ལ་གནས་པའི་ སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་དང་ལས་རྒྱལ་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་ཁ་སྦྱོར་དུ་གནས་པ་ རྣམས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། ནང་གི་ཨེ་ཝཾ་མཉམ་སྦྱོར་གྱིས་མཐུ་ལས། ཕྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ དང་། ཕྱི་བསྐྱེད་རིམ་དང་། ཕྱིའི་སྲོག་རྩོལ་ལས་རྒྱ་རྣམས་ལ་ཡང་ཨེ་ཝཾ་ཁ་སྦྱོར་ཡང་དག་ པར་གནས་སོ། །དེ་དག་ལས་ཝཾ་ཡིག་གིས་མཚོན་པ་འདི་ནི་དབུས་སུ་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་པོ་ སྟེ། གང་ལ་བརྒྱན་ཞིང་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི། ཨེ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ རྣམས་སོ། །འདི་ནི་ཝཾ་གི་སོགས་པ་འབྲོག་འགྱུར་ལས། ཝཾ་གིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་འདི། ། ཨེ་ནི་ངེས་པར་མཛེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་གོ་བདེའོ། །དོན་དམ་པའི་ཨེ་ཝཾ་ནི་ སངས་རྒྱས་ལྔ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་དྭངས་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་ཝཾ་ཡིག་གི་ མཚོན་དོན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྷ་མོ་ལྔ་སྟེ་ འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཨེ་ཡིག་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ པའི་སྟོང་ཉིད་པདྨར་བརྗོད་དོ། །འབྱུང་བ་ལྔའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱེ་ན། ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ 10-235 གཉིས་སུ་ཡང་འགྱུར་བས། རྒྱུད་གཞན་ལས། ཝཾ་ཡིག་སྟོང་ཆེན་ཡིག་ལྔ་དང་། ཨེ་ཐིག་ལེ་ སྟོང་བ་ཡིག་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །མདོར་ན་གདོད་མར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ པོ་བདེ་བ་མི་འགྱུར་བའི་ཆ་ནི་ཝཾ་ཡིག་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆ་ནི་ཨེ་ཡིག་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་ཀར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས་ན། ཕུང་པོ་དང་འབྱུང་བའི་དྭངས་མར་ མཚན་བཏགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཨེ་ཡིག་གི་བརྡས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བརྗོད་པ་དང་། ཝཾ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཐབས་ཅད་ཀྱི་བརྡའ་ཡིན་ནོ།

我來將這段藏文直譯成中文： 所謂"外在安住"即：E器世界中VAṂ眾生安住，及生起次第時法界中宮殿安住，以及虛空中世界安住，以及四生所攝受生之處中，有情安住于生有，以及生起次第與事業印咒deity父母雙運安住等。由內E VAṂ雙運之力，外器情世間及外生起次第與外命氣事印等中，E VAṂ雙運亦得安住。其中以VAṂ字所表者，即是能莊嚴中央者，所莊嚴之境即以E字所表示者。此中"VAṂ"等，若依牧地譯本："以VAṂ所莊嚴，E字定當妙。"較易理解。 勝義E VAṂ即五佛，即五蘊精華體性之身，五智即為VAṂ字所表樂空無二光明金剛之義。五佛母即五大精華體性之智慧身為E字，說為一切相空性蓮花。五大中分空，則空與識亦成二，故他續中說VAṂ字大空五字，E點空六字，義同。總之，本初自生五智中不變樂之分為VAṂ字，空性離戲之分為E字，二者皆具一切相，故假立為蘊與大種之精華。如是，以E字之相表示智慧分，所謂VAṂ字亦為方便之相。

།དེ་ལྟར་ན་རང་ལུས་དང་གཞན་ལུས་ ཀྱི་ཨེ་ཡིག་གི་རྣམ་པའམ་དབྱིབས་བཟང་པོ་གྲུ་གསུམ་མམ་ཁོང་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། དབུས་སུ་ཝཾ་ཡིག་གི་རྣམ་པ་གོང་བུ་དང་ཟླུམ་པོས་བརྒྱན་པ་སྟེ་རྩ་འཁོར་ཁ་སྦྱོར་དང་། རྡོ་རྗེ་ དང་པདྨ་ཁ་སྦྱོར་དེ་ནི་ཞུ་བདེ་དགའ་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡང་ཡིན་ལ། རྟེན་རྩ་འཁོར་བརྟེན་པ་ཞུ་བདེར་བཅས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ ཤེས་ལྔ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དེའི་ཟ་མ་ཏོག་སྟེ་སྣོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། སྣོད་ཀྱི་དོན་ཡང་ད་ ལྟ་སྒྲིབ་གཡོགས་སུ་ཡང་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་ན་དེ་གནས་པ་དང་། ཆུད་མི་འཛའ་བར་འཛིན་ ཅིང་དེ་ལས་མངོན་གྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་དོན་ནོ། །ཞུ་བདེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཨེ་ཝཾ་དེའི་ཟ་མ་ ཏོག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཆོས་ཉིད་བདེ་ཆེན་དེའི་ཟ་ མ་ཏོག་ཡིན་པས། སྣོད་བཅུད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཨེ་ཝཾ་དུ་འདུས་ ལ། དོན་དམ་ཁམས་གསུམ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པ་གཉིས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་ཨེ་ཝཾ་དངོས་ཡིན་ པས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ་ནི། འདི་སྐད་དེ། ཨེ་ཝཾ་གི་སྒྲས་རྒྱུད་ རྣམས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག ཡི་གེ་བཞིས་རྒྱུད་རིམ་དང་། ཡི་གེ་གཉིས་ཀྱིས་སྔགས་རིམ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ཁ་ཅིག སངས་རྒྱས་རིན་ ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་པ་ཡན་ཆད་རྒྱུད་རིམ་དང་། ཁམས་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་སྔགས་རིམ་ 10-236 བསྟན་པར་འདོད་ཀྱང་། ཨེ་ཡིག་ས་རུ་ཤེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་གཞུང་གི་ གཙོ་བོར་གཞིའི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཅིང་། གང་ལ་ གནད་དུ་བསྣུན་ན་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཐབས་སམ་རྒྱུད་ཀྱི་ དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བསྟན་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཞོར་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་རང་ལུས་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ གཞན་ལུས་རིག་མ་བཞི་ལས། རླུང་སེམས་དབུ་མར་འགག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུད་རིམ་དང་། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་དང་གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཨེ་ཝཾ་སྙོམས་འཇུག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ སྔགས་རིམ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཡིན་ནོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 如是，自身與他身的E字之相或形狀為善妙三角或空心者，于其中央以VAṂ字之相團圓莊嚴，即脈輪雙運與金剛蓮花雙運，此即融化樂四喜一切生起之基。所依脈輪與所依融化樂，即是勝義佛陀珍寶五智二成一味之匣，其匣之義亦為現時遮蔽，及於其中安住並執持不失，從中顯現之義。 此融化樂不僅是自性E VAṂ之匣，三界輪迴一切亦是法性大樂之匣，故器情等一切如上所說攝於E VAṂ中。勝義三界即是五智二者，即究竟E VAṂ本身，是故輪涅三界無餘，即此所謂，以E VAṂ聲于諸續中宣說。 對此，有古代一些人認為四字表示道次第，二字表示咒次第。又有一些人認為至"佛陀珍寶匣"為止表示道次第，以三界等表示咒次第。然而，從"E字當知為地"至此之經文，主要顯示基之真相勝義諦與世俗諦，以及於何處著力則智慧生起之身心處所方便或續之事物為主要所說。然而，以附帶方式顯示自身四輪與他身四明妃中，風心止息于中脈成就之道次第，以及自身具方便與他身智慧之E VAṂ雙運所屬之咒次第亦廣說矣。

།གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་ཡེ་ཤེས་ དང་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་པ། གསང་བའི་རིམ་པ་བཤད་པ། གསང་རིམ་གྱི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐོག་མར་ལོངས་སྐུའི་ལམ་ཁྱད་ པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། དེ་མཐར་བདག་གིས་ཞེས་གསུངས་པ། །ལོངས་ སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་གྲགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ། །ཐམས་ཅད་མྱང་བའི་རྒྱུ་རུ་ འགྱུར། །ཡོན་ཏན་གསུམ་བརྒྱན་མཚན་མ་ནི། །མཁའ་དབྱིངས་སྟེང་དུ་ཡང་དག་གནས། །དེ་ ཉིད་ངོ་བོས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །མི་ཡི་སྣ་རྩེར་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་དབུས་སུ་གནས་པའི་སེམས། ། རྟོག་བཅས་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་ ཤིན་ཏུ་མཛེས། །དགའ་བའི་རང་བཞིན་གང་དེ་ནི། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱར་མངོན་པར་བརྗོད། ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །བདག་གིས་ཞེས་བྱར་རབ་ཏུ་གྲགས། །འདི་ནི་ཡི་གེ་ བཞིའི་ནང་ནས། །མ་ཡཱ་གཉིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་མ་ཡཱ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་ དུ་བསྒྱུར་ན། བདག་གིས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་ཐིག་ལེའི་རྣམ་པ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ཡིན་ལ། ཡཱ་ནི་ཡ་ཧི་སྟེ་བགྲོད་པ་འགྲོ་འོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ བགྲོད་པ་འགྲོ་འོང་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས། ཞུ་བདེ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དགའ་བའི་ས་ 10-237 བཞི་ནི། བདག་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ དང་སྤྱིར་ཡང་ལམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ དོ། །འདི་སྐད་ཅེས་པ་དེའི་མཐར་བདག་གིས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་ གྲགས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བརྡས་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་ཞུ་བ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ ཀྱི་བརྡས་གཏུམ་མོ་འབར་བ་དང་། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་བརྡས་ནས་དེ་དང་དེར་ཐིག་ལེ་ གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་པ་སྟེ། རྒྱུ་གསུམ་འཛོམས་པའི་བདེ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། དེའི་ནང་ཚན་དགའ་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་བརྟན་པའི་རྒྱུ་དགའ་བ་བཞིའི་ས་ རེ་རེར་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་བཞི་པོ་ཡང་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་དྭངས་མའམ། ཁུ་རྡུལ་རླུང་ གསུམ་གྱི་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་ བརྒྱན་པའི་མཚན་མའམ་རྟགས་བརྟན་པོ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲས་མགྲིན་སྙིང་ལྟེ་གསང་ བཞིའི་རྩ་འཁོར་གྱི་དབུས་ཀྱི་མདུད་པའི་སྟེང་དུ། འཛག་མེད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་བདེ་བ་ཡང་ དག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་དང་རླུང་ནི་མུན་པ་ཡིན་ལ། རོ་མ་དང་ཁྲག་ནི་རྡུལ། རྐྱང་མ་ཁུ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 第二、解說具智慧之果位圓滿次第分三：解說智慧次第、解說秘密次第、解說秘密次第之果。初者，首先就殊勝報身道而言所說：彼末"我以"所說者，即聞名報身，彼即三界樂，一切嘗受之因。以三功德莊嚴之相，安住于虛空界上，以彼體性修持，說於人鼻尖。安住彼中之心，具分別月亮般，名為世俗菩提心，佛陀色相極莊嚴。彼樂性者，宣說名為貪著。彼圓滿報身，廣聞名為"我以"。此於四字之中，廣說MA YĀ二者，此處MA YĀ譯為藏語即"我以"。其中MA為明點之相，即大樂菩提心，YĀ即YA HI，為行進往來。是故從菩提心行進往來所生之智慧，融樂不變之性四喜地即是"我以"之義，彼即殊勝智慧次第及總之道位報身一切智慧。 此所說末"我以"者即聞名報身，彼亦以欲界表示白明點融化，以色界表示拙火燃燒，以無色界表示彼彼明點動搖之風融入，三因和合之樂即名為三界樂，其中四喜一切嘗受穩固之因成為四喜地各各。彼等四者亦是左右中三脈之精華，或精氣血風三者之精華智慧故，以勇氣塵暗即三功德所莊嚴之相或穩固標誌，以虛空界聲于喉心臍密四輪中央之結上，無漏明點與樂真實安住。其中中脈與風是暗性，右脈與血是塵性，左脈精液是勇氣之功德。

།སྤྱིར་སྙིང་སྟོབས་ནི་བདེ་བ། དེའི་དྲི་མའི་ཆ་ནི་ འདོད་ཆགས། རྡུལ་ནི་གསལ་བ། དེའི་དྲི་མའི་ཆ་ནི་ཞེ་སྡང་། མུན་པ་ནི་སྟོང་པ། དེའི་དྲི་མའི་ ཆ་ནི་གཏི་མུག་གོ །རིམ་པ་དེས་གནས་སྐབས་མང་པོར་སྙིང་སྟོབས་ནི་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ཡིག རྡུལ་ ནི་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ། །མུན་པ་ནི་སྙིང་གའི་དཔྱིད་ལ་ངོས་འཛིན་པའང་ཡོད་ཅིང་། ཡང་ཚངས་ པའི་མེ་ལ་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཔྱིད་ཐིག་གཉིས་པོ་མུན་པ་དང་། མེར་བཤད་པའང་ཡོད་ ལ། དོན་དམ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཀུན་རྫོབ་དེ་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་ རིག་དག་པ་ཙམ་ལ། ཡོན་ཏན་གསུམ་དུ་བཤད་པའང་ཡོད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བཤད་པ་ རྣམས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་ལ། དེ་དག་རྩ་བའི་གནད་གཅིག་ལ་འདུས་པའང་ཡིན་ཏེ། 10-238 སྟོང་པ་དང་སེམས་དང་། དབུ་མ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། དཔྱིད་དང་། མུན་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམས་ གནད་གཅིག་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །གསལ་བ་དང་། ངག་དང་། རོ་མ་དང་། འདོད་ཆགས་ དང་། ལྟེ་བའམ། ཚངས་པའི་མེའི་དམར་ཆ་དང་། ཁྲག་གི་ཁམས་རྣམས་འགྲོས་གཅིག་སྟེ་ ངག་གི་ཆོས་སོ། །བདེ་བ་དང་། ལུས་དང་། རྐྱང་མ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཧཾ་ཡིག་དང་། ཁུ་བའི་ཁམས་རྣམས་རིགས་གཅིག་སྟེ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ཡང་རྩ་ནི་ལུས། རླུང་ནི་ངག ཐིག་ ལེ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འཇོག་པའང་ཡོད་ལ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ཉིད་ ངོ་བོས་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་པ་འབྲོག་འགྱུར་ལས། སྒྲུབ་པ་རིན་ཆེན་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་ བསྒྱུར་བ་ལྟར་ལེགས་པས། ཐིག་ལེ་དེ་བརྟན་པར་སྒྲུབ་པ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་མིའི་སྣ་རྩེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་ཡན་ཆད་དུ་བརྟན་པར་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ། །རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པོ་དེའི་དབུས་སུ་གནས་པ་ལྟར། བརྟན་པའི་ཚུལ་ དུ་བཞུགས་པའི་སེམས་ནི། ཡས་བབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྟོག་བཅས་སམ་ཟག་ བཅས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཡང་། དངོས་སུ་ན་ཟླ་བ་དཀར་པོ་ལྟར། རྣམ་རྟོག་དང་སྲེད་པ་མངོན་ གྱུར་པའི་དྲི་མ་ནག་པོས་མ་གོས་པ་དེ་ནི་བདེ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཡང་། ཞུ་བདེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ན་དོན་དམ་དུ་མི་འཇོག་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 總之，勇氣即是樂，其垢染分是貪慾，塵性是明晰，其垢染分是嗔恨，暗性是空性，其垢染分是愚癡。依此次第，多種情況中勇氣即是頂輪吽字，塵性即是臍輪拙火，暗性即認定為心輪春季，又有說梵火為塵性，春季與明點二者為暗性，又有說為火，勝義身語意三者之法性與世俗三者所顯之清凈唯識，說為三功德，諸多異說應依上下文了解，彼等會歸於一根本要義，即空性、心、中脈、嗔恨、春季、暗性明點等為一要義，即意之法。明晰、語、右脈、貪慾、臍輪或梵火紅分與血界等為一類，即語之法。樂、身、左脈、貪慾、吽字與精界等為一類，即身之法。又有安立脈為身、風為語、明點為意之法，彼等各各又可細分為三功德等，異說無邊，易於瞭解。 "以彼體性修持"者，牧地譯本譯為"以珍寶形修持"較好，故於明點穩固修持時，以如珍寶般具多功德之形於人鼻尖，即說穩固直至金剛寶珠。如所依菩提心穩固彼之中央安住般，以穩固方式安住之心，因是上降之樂故，雖是具分別或有漏之類，然實如白月，未為現行分別與貪愛之黑垢所染，雖是樂無分別，因是融樂故不立為勝義，名為世俗菩提心。

།ནོར་བུར་ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ནས། མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བའི་ས་མ་ཐོབ་ཀྱང་། སྐད་ ཅིག་མས་བསྡུས་པའི་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞིའམ་བཅུ་དྲུག་ལ། ཡོན་ཏན་གསུམ་བརྟན་ པར་བཅིངས་པའི་སྣང་བ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྟེ། རང་འདོད་ལྷའི་ གཟུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་མཐའ་ཡས་པའི་ སྣང་བས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་མས་བརྟན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ས་དངོས་མིན་ 10-239 ཡང་། མས་བརྟན་གྱི་རྗེས་དྲན་ཙམ་ནི་ཡིན་ལ། རིམ་པ་བཞི་ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁོ་ ནའོ། །དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ། དགའ་བ་བཞིའི་ནང་ཚན་གྱི་དགའ་བ་དང་པོ་ལ་མི་ ཟེར་ཡང་། དགའ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། དགའ་བའི་སྐད་དོད་རཱ་མ་ཞེས་པ་ལ། ཡི་གེ་བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གིས། རཱ་ག་ཆགས་པ། མ་ལི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། མས་ བརྟན་གྱི་ཐིག་ལེར་མ་གྱུར་བས་ན། རིམ་པ་གསུམ་པའི་ས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆགས་པའི་དྲི་ མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལམ་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ རིམ་པ་དེ་ནི། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡས་རྒྱུད་རྣམས་ལས་བསྟན་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། ། ད་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་གསང་བའི་རིམ་པ་སྟོན་པར་བཞེད་དེ། གཉིས་པ་ལ། སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་ཁྱད་ པར་ཅན་བཤད་པ། ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་པ། གསང་རིམ་གྱི་བྱེད་ལས་བཤད་ པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་བརྗོད་པ་ སྟེ། །གང་ཚེ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡི། སེམས་ཆེན་པོ་ནི་ནུབ་གྱུར་པ། །བྷ་གའི་དབུས་སུ་སོན་གང་དེ་། ། དེ་ནི་ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱར་འདོད། །ཆགས་བྲལ་གྱི་ནི་རང་བཞིན་དེ། །འདི་ནི་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ འོད། །དེ་ནི་ཁྲག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྟེང་དུ་འོད་གསལ་འཕྲོ་བའོ། །རིག་པའི་སྣ་རྩེར་གནས་ ནས་ནི། །པདྨ་བཞི་ནི་གསལ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་བྱར་ གྲགས། །འདིས་ནི་གསང་རིམ་དངོས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཐོས་པ་ཞེས་པའི་སྐད་དོད། ཤུཏ་ཞེས་པ་ཡིན་པ་ལས། ཤྲུ་ནི་ཤྲ་བ་སྟེ་འཛག་པ། ཏ་ནི་ཏ་རུ་ཎ་སྟེ་དར་བ་ཡིན་ན། ཏའི་ སྲོག་གི་ཨ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཏེ། མེ་འཛག་པར་སྟེང་དུ་བསྐྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྩ་ འཁོར་ལོ་བཞིའམ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བརྟན་པ་བྱས་པས། གསལ་སྣང་ལ་ལྷའི་སྣང་བ་རབ་ འབྱམས་མཆེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ལམ་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་རྗེས་དྲན་ནོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 獲得寶珠俱生地之後，雖未獲得下穩喜地，然于剎那所攝之下穩四喜或十六喜中，由三功德穩固束縛之顯現所生之佛身，即所欲本尊身為主，以三界色聲香味觸法無邊顯現極為莊嚴。此雖非下穩隨念地本身，然是下穩隨念而已，於四次第中唯是智慧次第。 所謂喜之自性，雖不是指四喜中之第一喜，然是殊勝喜樂之義，喜之梵語為"rāma"，加字詞源解釋，"rāga"為貪著，"mali"為具垢之義，因未成為下穩明點，故凡是第三次第地，皆稱為具貪垢。如是，道位圓滿受用身之次第，以"我"之名號于諸續部中廣為宣說。 今欲宣說其後秘密次第，其二中，宣說殊勝化身道、顯示勝智特徵、解說秘密次第作用三者。初者，又說："聞即稱化身，何時如月之，大心若沉沒，入于蓮蕊中，彼即稱芥子，離貪之自性，此如日光明，當知彼為血，上放光明凈，住于明覺尖，明顯四蓮花，諸佛之化身，彼即稱為聞。" 此顯示秘密次第本身，此中"聞"之梵語為"śuta"，其中"śru"為"śrava"即流出，"ta"為"taruṇa"即盛年，而"ta"之命氣"a"為遮止義，即火上行而不流出。由彼之明點於四輪或十六脈輪穩固而修，于明顯中普遍涌現諸尊顯現，即是道位化身與隨念。

།རིམ་པ་འདི་ལ་ མས་བརྟན་དགའ་བའི་ས་བཅུ་དྲུག་གི་རེ་རེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་རྗེས་དྲན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། འབྲས་བུ་ 10-240 ཏིང་འཛིན་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་ཆ་རེ་སྤེལ་མར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྗེས་དྲན་ཁོ་ན་ བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཡི་གེ་བཞིའི་རྗེས་སུ་ཐོས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་སྤྲུལ་པའི་ སྐུའི་རིམ་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡས་བབས་ཀྱི་དགའ་བའི་ས་བཞི་ལས། སེམས་ཆེན་པོ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས། ནོར་བུར་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ནུབ་པ་ན། ཟག་མེད་མས་བརྟན་དུ་ གནས་གྱུར་པ་ནི། བྷ་ག་སྟེ་རྩ་དབུ་མའི་དབུས་སུ། ཆ་བཅུ་དྲུག་རེ་རེའི་གནས་སུ་ཐིག་ལེ་ སོན་ཅིང་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒྱུད་ལས། སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་བསམ། །ཞེས་ སོགས་ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བའི་བརྔས་བསྟན་པར་འདོད་ལ། བདེ་བ་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་ཡང་། ཟག་བཅས་སྲེད་པའི་ཆགས་པ་འགགས་པས། ཆགས་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི། གཏུམ་མོ་ ལྷག་པར་འབར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྟེང་དུ་རིམ་པས་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། ཉི་མ་ལྟ་བུའི་འོད་དང་། ཁྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་ལ་འདིར་ ཡང་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ནི་དཀར་པོ་ཡིན་ལ། གྲོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཡས་བབས་ཀྱི་ས་ ཡང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོར་བརྟན་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་ གཏུམ་མོའི་ཆ་ཤས་ཡོད་མོད་ཀྱི། དཀར་པོ་ཟག་བཅས་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་ བའི་བརྡས་བསྟན་ལ། འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་ལྷག་པར་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། མས་ བརྟན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ངེས་བྱེད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཉི་ མའི་བརྡས་བསྟན་ཅིང་། ནོར་བུ་གཙུག་ཏོར་གྱི་བར་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ། འོད་གསལ་བའི་སྣང་ བ་རབ་འབྱམས་སྤྲོ་བ་སྟེ། རིག་པའི་ལྷ་མོ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་སྣ་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་ གཡོ་མེད་དུ་བཅིངས་པ་གནས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྟེ་སྙིང་མགྲིན་སྤྱི་སྟེ་རྩ་འཁོར་གྱི་པདྨ་ བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་གང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་ 10-241 བའི་སྒྲས་བསྟན་པར་གྲགས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། གསང་རིམ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ལ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ བསྟན་པར་བཞེད་དེ། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྦྱོར། །འདིར་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པར་ བརྗོད། །ཤེས་རབ་བདག་གིས་ཞེས་བརྗོད་དེ། །ཐོས་པ་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 在此次第中，于下穩喜地十六地之每一地中，雖因與道位隨念化身及果位三摩地法身之分交替出現，然於此處僅顯示隨念，即又於四字之後所說聞者，即說為道位化身次第。當月輪般上降喜地四者中，大心俱生於寶珠獲得彼自沉沒時，無漏下穩而住，于佛伽即中脈之中，於十六分每一處明點入住顯示者，即如續中所說："觀想鼻尖芥子"等，以芥子之名號而說。雖大樂增長，然有漏愛貪斷故，彼離貪之自性，由猛火格外熾燃之力所攝，故向上次第穩固，以是當知如日光明及血所攝。於此處亦，明點體性雖為白色，就伴緣而言，上降地亦是三功德自性故，于輪處穩固之明點雖具猛火分，然白色有漏本身具力故以月輪表示。此處智慧猛火格外具力，及成為下穩亦是由決定業故，就主要而言以日輪表示，且自寶珠至頂髻之間上方放射普遍光明顯現。即從明覺天女雙運之鼻尖金剛寶珠不動束縛而住開始，于臍心喉頂即四輪蓮花皆由菩提心充滿並令明顯，此即是諸佛如來獲得化身之無上殊勝道，彼以聞之聲稱而廣為人知。 其二，欲顯示秘密次第及果之雙入相，即："慧方便自性合，此處我說為聞，慧說為我，聞具方便相。"

།དམིགས་ པར་བཅས་དང་དམིགས་མེད་པའི། །ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །དམིགས་མེད་ བདག་གིས་ཞེས་བྱ་ལ། །དམིགས་དང་བཅས་པ་ཐོས་པར་འདོད། །དམིགས་དང་བཅས་ པས་འཁོར་བ་སྟེ། །དམིགས་སུ་མེད་པས་མྱ་ངན་འདས། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དབུགས་དབྱུང་ ཆེ། །མྱ་ངན་འདས་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུགས་དབྱུང་ཆེ། ། དེ་བཞིན་དུའང་འཁོར་བར་རོ། ཁ་སྦྱོར་དང་ནི་ཕྱེ་བའི་གཟུགས། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་ བྱ་ཡིན། །འདིར་ནི་མང་དུ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མདོར་བསྡུས་ནས་དེ་བརྗོད་བྱ་སྟེ། ཁུ་བ་ཉིད་ དང་དེ་བཞིན་ཁྲག །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་ཉི་མ་དང་། །ནུབ་པ་དང་ནི་འཆར་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ མཚན་མོ་ཉིན་མོ་དང་། །སྡུད་པ་དང་ནི་སྤྲོ་བ་ཉིད། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟེང་དང་འོག །བདག་ ཉིད་དང་ནི་གཞན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དེ་བཞིན་ནོ། །བུད་མེད་དང་ནི་སྐྱེས་པའང་ རུང་། །ཆུ་དང་མེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བཤད་པ། །བདེ་བ་དང་ནི་ སྡུག་བསྔལ་ཉིད། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བས་རབ་གསུངས་པའི། །ཚིག་ནི་མཛེས་པ་གཉིས་པོ་དག ། འཇུག་པ་དང་ནི་བཟློག་པ་དག །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་རབ་འཇུག་པའོ། །འདི་ནི་བདག་གིས་ ཞེས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཞེས་པ་ཚིག་གཉིས་པོ་དབུགས་དབྱུང་གཉིས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ སྟེ། ཨེ་དང་འབྲེལ་བའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དབུགས་དབྱུང་དང་། ཝཾ་དང་ འབྲེལ་བའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུགས་དབྱུང་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་གཞུང་འདིའི་སྐབས་འདི་ཐད་དུ་འཁོར་ལོ་ལ་སྦྱར་བའི་བཤད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ 10-242 མི་དགོས་ཏེ། གསང་རིམ་གྱི་ས་བཞིའམ་བཅུ་གཉིས་སམ། བཅུ་དྲུག་ལ་དང་། གསང་རིམ་ གྱི་འབྲས་བུའི་ས་བཅུ་གཉིས་ལ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དབུགས་དབྱུང་གཉིས་ལྡན་དུ་འཆར་བ་ སྟེ། གསང་རིམ་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཟུང་འབྲེལ་དང་། འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་ཟུང་འཇུག་གོ ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ནི། ཤེས་རབ་དམིགས་བཅས་དམིགས་མེད་ཟུང་འཇུག་ མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དབུགས་ཕྱུང་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་ དབུགས་དབྱུང་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མི་འཇོག་ལ། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་ སྣང་དུ་དབུགས་དབྱུང་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་རྣམ་གཞག་འབྱུང་། ཡང་གདུལ་ བྱ་གཞན་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་འབྱིན་པའི་དབུགས་དབྱུང་ངོ་། །གསང་རིམ་དང་གསང་ རིམ་གྱི་འབྲས་བུའི་སྐབས་ཀྱི་དབུགས་དབྱུང་བ་ནི། གཞན་སྣང་དུ་དབུགས་དབྱུང་གི་དཀྱིལ་ འཁོར་སྟོན་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེའི་སྒོ་ནས་མི་འཇོག་པར་རང་ཉིད་དབུགས་ འབྱིན་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་འཇོག་གོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 有所緣及無所緣，慧說為二種，無所緣說為我，有所緣欲為聞。以有所緣為輪迴，以無所緣為涅槃，金剛持之大安慰，佛說為涅槃。如來之大安慰，如是亦為輪迴。合面及開面相，稱為我聞。此處何需多說，總攝而說之：精液以及血，如是月與日，沉沒及升起，如是夜與晝，收攝及放射，如是上與下，自身及他者，一與多亦然。女人及男人，水火亦如是，說為我聞者，即樂與苦。如是佛所善說，二種美妙語，趣入及還滅，功德過患皆趣入。此中"我"與"聞"二語顯示為二安慰，從與E相聯之二輪現金剛持安慰，從與VAM相聯之二輪現如來安慰。 然此論於此處不必一向配合輪解釋，于秘密次第之四地或十二地或十六地，及秘密次第果位十二地中，道智二安慰相現，即于秘密次第自身時為雙運，于果位時為雙入。于圓滿佛地，雖是有所緣無所緣慧之究竟雙入，然由已得安慰故，于佛自現中不立二安慰之名言，從二色身門中於他現中示現二安慰壇城之建立。又為令其他所化眾生得安慰之安慰。秘密次第及秘密次第果位之安慰雖亦稍許可能於他現中示現安慰壇城，然不由彼門安立，唯由自身獲得安慰之殊勝而安立。

དེས་ན་སྐབས་འདིར་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པ་ ཞེས་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ཟུང་འཇུག་ གི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ནི་བདག་གིས་ཞེས་པས་བསྟན་ཅིང་། ཐོས་པ་ ཞེས་པས་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་ སྟེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་འདིར་ཤེས་རབ་ ཅེས་གསུངས་པ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཡ་རྒྱ྄ལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་དང་། དམིགས་མེད་ ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ནི་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་རང་གིས་ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་གནས་པའི་ སྒོ་ནས། དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་། དེ་ཉིད་རང་བཞིན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་སྟོང་སྤྲོས་ 10-243 བྲལ་དུ་འདུག་པའི་སྒོ་ནས། དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། དམིགས་བཅས་དང་དམིགས་ མེད་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཞི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི། གང་དུ་དབུགས་འབྱིན་པའི་གནས་ཡིན་ལ། ལམ་དམིགས་ བཅས་དང་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་ནི། གོང་དུ་དམིགས་བཅས་དེར་དབུགས་འབྱིན་ བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དམིགས་བཅས་དང་། ལམ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི། གོང་གི་དམིགས་ མེད་དེར་དབུགས་འབྱིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དམིགས་མེད་དོ། །དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་དང་ ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དམིགས་མེད་ནི་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ལ། རང་ བཞིན་དང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། ཐོས་པ་ཞེས་པས་ བཤད་པར་འདོད་ལ། རང་བཞིན་དམིགས་བཅས་དེ་ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པའི་འཁོར་བ་ཞེས་འཁོར་བའི་མིང་གིས་བསྟན་ལ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ནི། ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསར་ ཐོབ་རྣམས་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་ཤིང་། ལམ་འབྲས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། དོན་དམ་ མྱང་འདས་ཞེས་མྱང་འདས་ཀྱི་བརྡས་བསྟན་ནས། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་བསྟན་པའོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 因此此處說"我聞"，表示為智慧與方便無二自性之雙入之理，如是智慧以"我"字顯示，"聞"字顯示方便之相。又說智慧為二種：有所緣及無所緣智慧。此處說智慧時，並非顯示前述方便智慧二者之支分智慧之分類，有所緣智慧為方便，無所緣智慧為智慧本身。此處智慧為法性實相自證智慧，此智慧本自具一切相之門，為有所緣智慧，其本性不變樂空離戲而住之門，為無所緣智慧，有所緣與無所緣僅是顯示各別相而已，非有不同之基。如是二智慧，是安慰之處，道有所緣及明智即是，於前述有所緣處安慰之智慧有所緣，道樂空智慧，即前述無所緣處安慰之智慧無所緣。如是本性與道所攝之無所緣智慧以"我"字顯示，本性與道所攝之有所緣智慧欲以"聞"字說明，彼有所緣本性，是輪迴法性與輪迴相同故，以勝義輪迴之名顯示，無所緣智慧所攝之本性，與道及果新得諸法相同，是彼等道果之法性故，以勝義涅槃之名顯示，以二相皆唯顯示自性為涅槃。

།རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དབུགས་དབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ལམ་དམིགས་མེད་ཀྱིས་གནས་ལུགས་དམིགས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུགས་ དབྱུང་ཆེན་པོ་ནི། ལམ་དམིགས་བཅས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་ཤེས་རབ་དམིགས་བཅས་རྟོགས་ པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་གསུངས་ སོ། ཁ་སྦྱོར་དང་ནི་ཕྱི་བའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ། བདག་གིས་ཞེས་པས་དམིགས་མེད་དུ་ གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ལ། ཐོས་པ་ཞེས་པས་ 10-244 དམིགས་བཅས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བསྟན་པས། ཕྱེ་ བ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་ཚིག་གཉིས་ གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བས། ཁ་སྦྱོར་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་བཅས་དམིགས་མེད་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་ ཀྱི་ཟུང་འཇུག་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དམིགས་བཅས་དམིགས་མེད་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་ རྒྱས་བཏབ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཁ་སྦྱོར་ཟུང་འཇུག་དང་། དམིགས་བཅས་དམིགས་ མེད་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་ནི། བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ ཞེས་པ་ཚུལ་ལས་རྣམ་གཞག་གི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་ན་འབྲོག་འགྱུར་ལས། ཁ་སྦྱོར་འབྱེད་ པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བསྒྱུར་བ་གོ་བདེའོ། ། ད་ནི་དམིགས་བཅས་དམིགས་མེད་གཉིས་པོ་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ལ། འདིར་ནི་མང་དུ་སྨོས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། རྒྱུད་རྣམས་ལས་བརྡའ་ཐབས་སུ་བསྟན་པའི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ཁུ་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ནུབ་པ་ དང་། མཚན་མོ་དང་། སྡུད་པ་དང་། སྟེང་ནས་བསྒྲོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་དང་། གཅིག་དང་། བུད་མེད་དང་། ཆུ་དང་། བདེ་བ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི། །བདག་གིས་ཞེས་པའི་བརྡས་བསྟན་པ་ དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བོ། ཁྲག་དང་། ཉི་མ་དང་། འཆར་བ་དང་། ཉིན་མོ་དང་། སྤྲོ་བ་ དང་། འོག་ནས་བསྒྲོད་པ་དང་། གཞན་དང་། དུ་མ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། མེ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ རྣམས་ཐོས་པ་ཞེས་པའི་བརྡས་བསྟན་པ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདིར་ བཤད་པ་དང་། གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གཞུང་རིམ་ལྔ་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་པ་རྣམས་གནད་ གཅིག་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མཚན་གཞི་སེམས་དབེན་གྱི་སྣང་ བ་དང་མཆེད་པའི་སྟེང་དུ་གོ་བར་མཛད་ལ། གཞུང་འདིར་ཡང་བླ་མ་གོང་མ་ཕལ་ཆེ་བ། 10-245 མཚན་གཞི་ལམ་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་རིམ་པ་གཉིས་ལ་གོ་བར་མཛད་དོ།

我來將這段藏文完整直譯成中文： 金剛持大安慰，以無所緣道悟無所緣實相，彼即為證涅槃之智慧，佛如是說。如來大安慰，以有所緣道悟有所緣實相智慧，彼如是說為證輪迴實相之智慧。關於"合相與分別相"，以"我"字顯示屬無所緣之法性基道果三，以"聞"字顯示屬有所緣之法性基道果，故為分別，即於世俗中分別而顯。"我聞"二字合為一體，即合相，顯示法性之有所緣無所緣本性無二之雙入，以及基道果之有所緣無所緣亦具雙入印。因此合相雙入與有所緣無所緣分別之理，以"我聞"二字顯示。"相"字為方式建立之義，因此卓譯云："以合相開解之理，謂我聞。"此譯易解。 今說彼有所緣無所緣二者之異名，此處何須多說，當略說諸續部中以表示方便而說之異名。精液、月、沒、夜、收攝、上行、自身、一、女人、水、樂等，是以"我"字表示之無所緣智慧。血、日、出、晝、放射、下行、他、多、男人、火、苦等，是以"聞"字表示之有所緣智慧。此處所說與密集續圓滿次第之典籍《五次第》及《攝行論》中心清凈位所說方便智慧之異名諸義相同，然彼處令於心清凈之明顯與增長之事相上了知方便智慧之相，此論中大多數先師令于道位之報身與化身二次第上了知。

།འོན་ ཀྱང་འདི་ནི་གོང་དུ་སྨྲོས་པ་ལྟར། གསང་རིམ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ལ་གཙོ་བོར་འཆད་ དགོས་པའི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་ལམ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་སྟེང་དུ་དམིགས་བཅས་ དང་དམིགས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་ན། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་རབ་འཇུག་ པའོ། །ཞེས་པ་དང་འགྲིག་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་ལྟར་ན་མི་འབྱོར་བར་སྣང་ངོ་། །སྤྱིར་ནི་གནས་ སྐབས་འདི་ཁོ་ནར་མི་སྦྱོར་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར། ཐབས་ཤེས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྦྱོར་རོ། ། དེ་བས་ན་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ། ཁུ་ ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་བརྡའ་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་མི་བཟུང་གི ཤེས་རབ་དང་ཐབས་འདི་དག་གི་དོན་དང་སྦྲེལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱོར་དགོས་པར་ དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། ཚིག་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། རྒྱུད་ཀྱི་སྦས་དོན་མཐའ་ཡས་པའི་གསང་ བའི་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཁུ་བ་དང་། ཟླ་ བའི་ཆོས་སུ་བཞག་པ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ཁྲག་དང་ཉི་མའི་ཆོས་སུ་བཞག་པ་ནི། ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་གྱི་གཏུམ་མོ་དམར་ཆའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཐབས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བདག་བྱིན་རླབས་པ་དང་། ཐུགས་བདེ་སྟོང་ གི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་འོད་གསལ་བར་འཆད་པ་སྟེ། འདུས་པ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་ཕལ་ཆེར་ལ་ ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་ནུབ་པ་དང་། མཚན་མོ་ དང་། སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡས་སྟོན་པ་ནི། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་དོན་ དང་། ཐབས་ལ་འཆར་བ་དང་། ཉིན་མོ་དང་། སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པར་ཤར་བའི་དོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སྟེང་ནས་འགྲོ་བ་ནི། ཞུ་བདེ་དང་རིགས་ 10-246 མཚུངས་པའི་དོན་དང་། ཐབས་ལ་འོག་ནས་འགྲོ་བ་ནི། གཏུམ་མོ་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་ཤུགས་ ལ་ཐོབ་པའི་དོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་བདག་ཉིད་དང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་ བའི་ལྡོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ཅིང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་དང་ཐབས་ལ་གཞན་ དང་དུ་མར་བཞག་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ལྡོག་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཤེས་རབ་ཕྲ་ཞིང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་། ཐབས་རགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རུང་ལ། ཤེས་རབ་བདེ་ཆེན་ ཧཾ་ཡིག་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་དང་། ཐབས་སྒྱུ་ལུས་གཏུམ་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ ཕྱིར། མེའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

我來完整直譯這段藏文： 然而如上所述，由於此主要應解釋密續果位，故應于道位化身和自性身上理解有所緣和無所緣之相。如是則與"功德過患悉入焉"相符，若如前說則似不相應。總之不僅用於此一階段，如上所說，可用於方便智慧總相。 因此在吉祥密集等續部多處提到精血等表示，不應僅按字面執持，應與這些智慧方便之義相連，隨其相應而應用，此為意趣。如是則知僅此詞句亦成為開啟續部無邊密意之密門鑰匙。 其中智慧立為精和月之法，是因具無所緣大樂之相；如是方便立為血和日之法，是因方便智慧極其明顯顯現，且是勝義拙火紅分之顯相。身具一切相為方便世俗諦加持，心為樂空智慧即智慧光明，此為密集等大部分續部極為著名之安立方式。 如是以"沒"、"夜"、"收攝"等表示智慧，是表一切戲論相皆沒之義；以"出"、"晝"、"放射"等表方便，亦是智慧顯相一切相皆顯之義。智慧為上行，是與融樂同類之義；方便為下行，是得拙火上行之力之義。如是智慧稱為"自身"和"一"，是樂之反體即智慧身且無異體之義；方便立為"他"和"多"，是從一切相之反體而言，是智慧支分及持一切相故。 智慧細且樂故稱為女人，方便粗且明故可稱為男人。智慧與大樂字種"吽"等相聯故稱為水，方便與幻身拙火相聯故稱為火，亦如是配釋。

།ཤེས་རབ་ནི་སྤྲོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནུབ་པའི་ ཕྱིར་བདེ་བ་དང་། ཐབས་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བ། སྲེག་ཅིང་སྡིགས་པ་དང་རྩུབ་ཉམས་དང་ འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བས་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིར་རབ་ཏུ་གསུངས་པའི་བདག་གིས་ཞེས་པ་ དང་། ཐོས་པའི་ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་མཛེས་པ་སྟེ་བཟང་པོ་གཉིས་པོ་འདི་དག ཤེས་རབ་ བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཐིག་ལེས་གང་བས། ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྤྲུལ་པའི་ སྐུའི་རིམ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་དག་པས། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ལུས་ ངག་ཡིད་གསུམ་ཟློག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རིམ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་འདིར་སྐྱོན་དག་ པ་ནི། ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཚན་གཞིར་གོ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་གསང་བའི་ རིམ་པ་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རིམ་པ་སྟོན་པར་བཞེད་དེ། གཅིག་ན་ ཞེས་བྱའི་ཚིག་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་པ་དག །དུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་འགྲོ་བ། ། གཞན་དག་ཀྱང་ནི་བསྟན་པ་ཡི། །ཚིག་གཉིས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཡང་དག་ཇི་ལྟར་ བཞིན་བཤད་བྱ་། །ས་མ་ཡ་ནི་དུས་གསུངས་ཏེ། །དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །དུས་ 10-247 བཟང་དང་ནི་དུས་ངན་དང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དུས་ཉིད་དེ། །སྣ་ཡི་བུ་གའི་སྒོ་གཉིས་ ནས། །འོང་བ་དུས་བཟང་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་དུས་ངན་ནོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ པ་སྟེ། །གཅིག་པུ་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་པས། །དུས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གྱུར། །སྲོག་དང་རྩོལ་ བ་བྲལ་བ་སྟེ། །དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་པ་རྣམ་སྤངས་པའོ།

我來幫您翻譯這段藏文。以下是完整的直譯: 智慧是爲了息滅戲論之苦而得安樂，方便是燃燒拙火，由於與燒灼、威嚇及粗暴相關，或由於呈現各種暫時的形相，故為痛苦。如是，勝者在續部的緣起中所宣說的"我"以及"所聞"這兩個美好優良之詞，是由於智慧大樂使脈輪充滿明點，功德圓滿顯現化身次第，並依此凈化脈、明點、氣三者，轉除輪迴過失之身語意三者，顯現法身次第。此處凈化過失應理解為方便一切相的所依。第三是主要趣入密續次第，意在顯示法身次第。以"一"字詞說明，從彼之外，隨順"時"字，其他也是隨教言，二詞如何出現，如實當解說。三摩耶說為時，時分三種：善時與惡時，及不可思議時。從兩鼻孔門中，來為善時，去為惡時。彼等合一而說，成為無二一體，時即不可思議。遠離命與勤勉，捨棄出入氣息。 註：此譯文保持了原文的完整性，未做任何刪減或意譯。對於藏文中的專有名詞和術語，我都採用了標準譯名。雖然原文中沒有出現您提到的需要四種形式顯示的種子字和咒語(藏文、梵文天城體、梵文羅馬擬音、漢語字面意思)，但如果遇到這種情況，我會按照您的要求處理。如果您有任何其他需要調整的地方，請告訴我。

།འགྲོ་དང་འོང་བ་ལས་གྲོལ་བ། ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་ཆགས་བྲལ་མིན། །དབུ་མར་ཡང་ ནི་མི་དམིགས་པ། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་བྲལ་དག །གཉིས་པོ་འདྲེས་པ་མི་ཤིགས་པ། ། མར་ལ་མར་བླུག་ཇི་ལྟ་བར། །འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རྙོག་པ་མེད། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ ཆགས་བྲལ་དང་། །གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་པ་ཡི་དུས། །འགོག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། །དཔྱིད་ ཉིད་དུའང་བསྟན་པ་ཡིན། །དུས་གསུམ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས། དུས་ནི་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་ པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཉི་མ་ཟླ་བ་དང་། །འཆར་བ་དང་ནི་ནུབ་པ་དང་། །སྙིང་སྟོབས་དང་ནི་རྡུལ་ ལོག་པ། །མུན་པ་མེ་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བརྟན་གྱུར་པ། །དུས་གཅིག་ ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་དོད། ཨེ་ཀསྨིན་ས་མ་ཡེ་ཤེས་ གཅིག་ན་ཞེས་པའི་སྐད་དོད་སྔོན་ལ་ཡོད་པས། གཞུང་འདིར་ཡང་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་ དོ། །གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་ སྟོན་ཚུལ་གཞན་པ་དག་སྟོན་ཅིང་། དུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་གཅིག་ན་ ཞེས་པ་དུས་ཞེས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་བྱེད་དགོས་པའོ། །གཅིག་ན་ཞེས་པ་ ལས་གཞན་པ་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་དག་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཚིག་གཉིས་ཇི་ལྟར་ འབྱུང་བ་བཞིན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ས་མ་ཡ་ཞེས་པ། དུས་དང་གཞུང་ལུགས་དང་། མཉམ་པ་དང་། དམ་ཚིག་དང་འདྲེས་པ་སོགས་ལ་འཇུག་པ་ ལས། འདིར་དུས་ཞེས་བསྒྱུར་བ། དུས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། དུས་བཟང་དང་། 10-248 དུས་ངན་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་ཉིད་དོ། །སྣའི་བུ་གའི་སོགས་ལ། རླུང་དང་ སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། སྣའི་བུ་གའི་སྒོ་ནས་རླུང་ནང་དུ་འོང་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་མདངས་སོགས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་དུས་བཟང་ཞེས་བྱ་ལ། རླུང་སྣ་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་མདངས་ཟད་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རླུང་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་དུས་ངན་ནོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དེ་དག་གི་ནུས་པ་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་འདྲེས་པ་གཅིག་པུ་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་གནས་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་སུ་གྱུར་ཅིང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རླུང་ནང་དུ་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་ ཙམ་ལ་མི་བྱེད་དེ། ལས་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་ཏེ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ དུ་གྱུར་པའོ། །ཐིག་ལེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། དབུ་མའི་ཡས་སྣ་དང་མས་སྣའི་བུ་གའི་སྒོ་ གཉིས་ནས། ཁམས་དཀར་དམར་ནང་དུ་འོང་བ་ནི་དུས་བཟང་དང་། ཡས་སྣ་ནས་དམར་པོ་ དང་། མས་སྣ་ནས་དཀར་པོ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ནི་དུས་ངན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གོང་དང་འདྲའོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 解脫來去，稱為一時。非貪非離貪，于中觀亦不緣。貪慾與離貪，二者融合不壞，如同注油入油，融合而無濁。如是貪慾離貪，一味等同之時，即是所欲之滅，亦為春時所顯。由三時平等瑜伽，說時為一。此即日月，升起與沉沒，以及勇德與塵轉，從闇火之自性，菩提心得堅固，稱為一時。"一時"之梵語對應詞為"Ekasmin samaye"，由於"一時"之對應詞在前，此論中亦如是次第而說。以"一時"之詞，顯示異於前說"我聞"之說法方式，隨順"時"字，即"一時"與"時"相互關聯。除"一時"外，第二"時"字之詞亦如教言所出現，當如實解說其義。其中"samaya"可用於時、教規、平等、三昧耶誓言及融合等，此處譯為時。此時亦分三種：善時、惡時及不可思議時。鼻孔等若配合氣解說，則從鼻孔門內氣入，因生身光澤等故稱為善時；氣從鼻孔出外，因令身光澤耗盡故，氣之出去即為惡時。來去之力融為一體，成為無二獨一而住，即稱為不可思議時。此非僅指內攝氣住，而是遠離業氣來去之動，成為無動之智慧氣。若配合明點解說，從中脈上端與下端孔門，白紅明點入內為善時，從上端紅明點與下端白明點外出為惡時，其原因同上。 註：此譯文完整保留了原文內容，未做任何刪減或意譯。原文中出現的專業術語和概念都採用了標準譯名，並保持了對仗處的對仗形式。原文中雖出現了梵文詞"Ekasmin samaye"和"samaya"，但因其在原文中並非作為種子字或咒語出現，所以未按四種形式分別顯示。

ཁམས་ དཀར་དམར་དེ་དག་ཁ་སྦྱོར་གཅིག་ཏུ་བཅིངས་ནས། གཅིག་པུ་ཟླ་མེད་པ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་སོ། །རྩ་དང་སྦྱར་ན། སྣའི་བུ་གའི་སྒོ་སྟེ་ རོ་རྐྱང་གཉིས་སུ་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་དུས་བཟང་དང་། རོ་རྐྱང་གི་ནུས་པ་འཆི་བའི་རླུང་ གིས་ཟད་ཅིང་འགྲོ་བ་ནི་དུས་ངན་ནོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་དབུ་མར་ཐིམ་པ་ནི་བསམ་ མི་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་སོ། །དེས་ན་ལས་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལས། རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ སྲོག་དང་། ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རྩོལ་བའམ་རྐྱང་མའི་སྲོག་དང་། རོ་མས་རྩོལ་བ་བྲལ་བ་སྟེ། རོ་ རྐྱང་ནས་རྒྱུ་བའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། ཁམས་དཀར་དམར་གྱི་འགྱུར་ བ་ཡང་འགགས་པ་དང་། རོ་རྐྱང་གི་རྩ་ཡང་དབུ་མར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དུས་ གཅིག་ཏུ་འགག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རིམ་གྱིས་འགག་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཁམས་དང་རྩ་དག་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རླུང་དང་ཁམས་འགྲོ་བ་དང་ 10-249 འོང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་རྣམ་པ་ འགྱུར་བ་མེད་པར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དུས་ ཀྱི་འཁོར་ལོར་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །དེ་ལྟར་རྟེན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་འགག་ ཚུལ་བཤད་ནས། བརྟེན་པ་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ནི། འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་སོགས་ ཏེ། བདེ་བ་དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཏེ་མཆོག་དགའ་མ་ཡིན། ཆགས་ བྲལ་ཏེ་དགའ་བྲལ་མ་ཡིན། དབུ་མ་སྟེ་དགའ་བ་དང་པོར་ཡང་མི་དམིགས་ལ། འདོད་ཆགས་ ཏེ་བདེ་བ་དང་། ཆགས་བྲལ་ཏེ་སྲེད་པ་སྤངས་པ་དག །གཉིས་པོ་འདྲེན་པ་སྟེ། གཞི་མཐུན་ པར་གྱུར་པ་ནི། ཐིག་ལེ་མི་ཤིགས་ཤིང་། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའོ། །སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་འཇའ་ཚོན་ནམ། པྲ་སེ་ན་ལྟ་བུ་དང་། ཐུགས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ བདེ་བ་གཉིས། ཞུན་མར་ལ་ཞུན་མར་བླུགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་རྙོག་པ་མེད་པའོ། ། སྐབས་འདིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་ པའང་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོར་གང་ཞིག་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དབྱེར་ མེད་དུ་འདྲེས་པ་དེ་ལ། གཉིས་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པའོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 白紅二界結合爲一而縛，成為獨一無二空性智慧之體性，即為不可思議時。若配合脈，鼻孔門即左右二脈行心之作用為善時，左右二脈之力為死氣所盡而去為惡時。彼等合一融入中脈即為不可思議時。故從二萬一千六百業氣中，氣入內之命氣，外出之努力或左脈命氣，以及右脈離努力，即捨棄左右二脈中執行之出入氣，白紅二界之變化亦止息，左右二脈亦成為清凈中脈。此亦非一時頓止，應知氣二萬一千六百漸次止息之理，界及脈清凈之理。如是解脫氣及界來去之智慧，即稱為一時，因無前後諸相轉變，唯以一智慧相而住故。此與時輪所說不變大樂智慧於一剎那現前圓滿菩提義同一也。如是說依處脈氣明點之止息方式后，所依樂之體性說為非貪等。彼樂唯是俱生，非貪即非勝喜，非離貪即非離喜，于中觀即初喜亦不緣，貪即樂與離貪即離愛染二者，相引即成為共同，是為不壞明點及不變之樂。一切相身壇城輪如彩虹或水晶，與俱生樂心二者，如注融酥于融酥般和合，于身份無極微塵法，於心分無分別濁。此處無分別雖是等持時無執著分別，然主要是于自續所攝依處所依無二和合中，無二取分別。

།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་རོ་མཉམ་པ་དེ་ནི། འགོག་པའི་དུས་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་རོ་མཉམ་དུ་ འདྲེས་པ། བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་སུའང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རླུང་འགགས་པས་སྤྲོས་ བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ནི། ཆགས་སྲེད་འཛག་བདེ་མངོན་གྱུར་པ་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་ དུས་དང་། ཐིག་ལེ་བརྟན་པོས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཡིན་ ལ། མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་སོ། །འགོག་པ་ 10-250 དང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཡིན་ཚད་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་ཚང་བ་མིན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རིམ་པའི་ སྐབས་སུ། འགོག་དཔྱིད་གཉིས་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་པས། འགོག་དཔྱིད་ བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་དུས་གསུམ་གཞི་མཐུན་པར་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དུས་གཅིག་ ཅེས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཉི་མ་རོ་མ་དང་ཟླ་བ་རྐྱང་མའི་རྒྱུ་བ་ནུབ་པ། དཀར་པོ་སྤྱི་བོ་ནས་ གསང་བའི་བར་དུ་འཆར་བ་དང་། གསང་བ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་དུ་ནུབ་པ་སྤངས་ཤིང་དམར་ པོ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་འཆར་ལུགས་སྤངས་པ། སྙིང་སྟོབས་དཀར་པོའི་བགྲོད་པ་གསང་བ་ ནས་ཡར་ལྡོག་ཅིང་། རྡུལ་དམར་པོའི་བགྲོད་པ་གཙུག་ཏོར་ནས་མར་ལྡོག་པས། དཀར་ཆས་ བསྡུས་པ་མཐའ་དག་མུན་པའི་དྭངས་མ་དང་། དམར་ཆས་བསྡུས་པ་མཐའ་དག་དུས་ཀྱི་མེའི་ རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས། རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་བརྟན་ཅིང་། གང་བར་གྱུར་པ་ལ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའི་བརྡས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་མུན་པ་ནི་དཀར་པོའི་དྭངས་མ་ཆེན་པོ་རྡུལ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། ཟུང་དུ་འཇུག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཆོག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན། ཁམས་ནག་པོའི་དྭངས་མའམ་སྔོན་ པོར་གྲགས་པ། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ། ནམ་མཁའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་མེ་ནི་དམར་པོའི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་མ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། གང་ལའང་ཆགས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ ཤེས་དང་། ཆགས་སྲེད་སོགས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་མཐུ་ཅན། ཐིག་ལེ་སེར་པོའམ་ལྗང་ཁུ་ ཞེས་བཏགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལུས་མཐའ་ཡས་པ་སྟོན་པ་སོགས་ རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཐུགས་པས། མུན་པ་ མེ་ལ་འདྲེ་བར་བྱེད་ཅིང་། གཏུམ་མོ་འབར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས། མེ་མུན་ པ་ལ་འདྲེས་ཏེ། མེ་དང་མུན་པ་རོ་མཉམ་པ་ན་ཐིག་ལེ་མི་འགྱུར་བའོ། དེ་ལ་མུན་པ་ནི་བདེ་ 10-251 བ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་དང་། མེ་ནི་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ ཡིན་ནོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 如是，同樣貪慾與離貪等味，即與滅時和春時等味和合，于不可思議時中亦已宣說。此復由氣息止息而生離戲論智慧，貪愛漏樂現行止息是為滅時，由穩固明點成為俱生大樂是為春時，此二相於一智慧中顯現即為不可思議時。雖非一切滅時與春時皆具此相，然於法身次第時，滅春二者唯如此相，故滅時、春時、不可思議時三者共同平等瑜伽智慧稱為一時。此即日右脈月左脈執行沉沒，捨棄白界從頂至密處顯現及從密處至頂處沉沒，以及紅界相反顯現方式，勇識白界行程從密處向上返，塵紅界行程從佛頂向下返，白分所攝一切成為黑暗精華，紅分所攝一切成為時火自性，於一切脈輪中世俗與勝義菩提心堅固充滿，以一時之密意而示也。其中黑暗即白界大精華為塵所加持，具足雙運相最極安樂自性，界黑精華或稱藍色，無量神通等功德之因，具虛空相。時火即紅界極精華為勇識所加持而具足雙運相，於一切無著礙之智慧，及斷除貪愛等煩惱之力，明點黃色或稱綠色，具智慧界相，顯現無量身等變化之因。由明點融化相究竟故，令黑暗與火和合，由拙火燃燒究竟相故，令火與黑暗和合。火與黑暗等味時即為不變明點。其中黑暗即樂，為世俗菩提心，火即空性智慧，為勝義菩提心之所依。

།གསུམ་པ་གསང་རིམ་གྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ། དུས་གཅིག་པོ་ནི་ དེ་ཉིད་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཞུགས་སོ་དེ། ཇི་སྲིད་གཉིས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིས། ། བདུད་རྣམས་ཉིད་ནི་བཞི་པོ་དང་། །ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་ནི། །འཇོམས་པས་ བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁའ་དབྱིངས་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡི། །ཨེ་ནི་བྷ་ག་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །སུ་ལུ་ དེ་ཡོད་རྟག་པ་སྟེ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པར་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཕྱིར། ། འདེབས་པས་ཀྱང་དེ་ཕྱག་རྒྱའོ། །བྱང་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་གང་ཡིན། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ མ་གཏོགས་པར། །གཞན་དུ་གནས་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། །དེས་ན་དེ་འདྲ་འདི་རུ་བརྗོད། །སྐུ་དང་ གསུང་ཐུགས་གང་ཡིན་ཉིད། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ བསྐྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་དེ་ལ་བཤད། །བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་གསུངས་པ། ། གནས་པར་གྱུར་པ་བརྗེད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དང་། །དུས་གཅིག་ ཏུ་ནི་གྱུར་པ་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རང་བཞིན་གྱིས། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་རེ་སྐོང་བྱེད། ། སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་། །གཡོ་བར་གྱུར་ པ་སེམས་ཅན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གནས་པ་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སྐལ་བཟང་དང་ནི་སྐལ་ངན་གཉིས། ། རེ་རེ་བཞིན་ཡང་གཉིས་སུ་དབྱེ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་གིས། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་བཞི་རུ་ བརྗོད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་རྣམས་རེ་བ་སྐོང་བར་མཛད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་ སུ་བསྟན་པ་སྟེ། །སེམས་དཔའ་དགའ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྐད་ཅིག་བཞི་ལས་བྱུང་བས་ན། ། དགའ་བ་རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྟན། །དགའ་བ་དང་ནི་མཆོག་དགའ་དང་། །དགའ་བྲལ་གྱིས་ནི་ དགའ་བ་དང་། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་རང་བཞིན་ནི། །སྐད་ཅིག་བཞི་ལས་ཡང་དག་བྱུང་། ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྨིན། །རྣམ་པར་ཉེད་དང་མཚན་ཉིད་བྲལ། །དེ་དག་ལས་ནི་སྐྱེ་ 10-252 བ་གང་། །དགའ་བ་བཞི་ནི་དམ་པ་སྟེ། །དགའ་བར་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པའི་སེམས། །རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའ་འདིར་བརྗོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཆགས་བྲལ་རྣམ་པར་གྲོལ། །རང་བཞིན་དག་ ཅིང་དྲི་མ་མེད། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན། །བཞུགས་པ་ཞེས་བྱར་རྣམ་པར་གྲགས། ། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་དང་། བཞུགས་པའི་ཚིག་གཉིས་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པ་ལས། དེ་ ཡང་སྔ་མའི་ཚིག་དང་སྦྲེལ་ཏེ། དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 第三、依密續果位而解說。于彼一時中，薄伽梵安住彼。以無二成就，降伏四魔眾，及貪等煩惱網，故稱為降伏。空界處之相，E即稱為佛母，具足彼恒常，因無始無終故。由彼生滅故，播種亦為手印。菩提心珍寶，除虛空界外，未見他處住，是故如是說。身語意所是，無有諸戲論，生諸佛世尊，稱為薄伽梵。所說安住者，成為住憶念，諸佛菩提心，當成為一時，金剛薩埵自性，滿足世間愿，有情器世間，說為二種世。動轉成有情，如是住為器。賢劣二種緣，一一分為二，地水火風等，自性說四相。以金剛薩埵，滿足彼等愿。示為金剛心，勇識說為喜。由四剎那生，示為四種喜。喜及勝喜與，離喜之喜悅，俱生喜自性，從四剎那生。種種相成熟，相隨及離相，從彼等所生，四喜最殊勝。與喜俱生心，此說金剛勇。貪慾離貪解脫，自性清凈無垢，超越輪迴大海，安住稱為安住。此即合示薄伽梵及安住二詞，復與前詞相連，一時薄伽梵安住。

།ཞེས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས། དུས་གཅིག་པོ་བསམ་མི་ཁྱབ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ན། སྟོན་པ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཞུགས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་ནི། ཇི་སྲིད་གཉིས་མེད་དེ་ ཟུང་འཇུག་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། གསང་རིམ་གྱི་ས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས། ཡེ་ ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཐ་མལ་པའི་རྩ་ཁམས་རླུང་གསུམ་ གཞན་དུ་གྱུར་ནས། སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་ཁོར་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ངོ་བོ་ གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཙམ་གྱི་ཟུང་འཇུག་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞིང་། རྩ་རོ་རྐྱང་ རླུང་ལྡང་འཇུག ཁམས་དཀར་དམར་ལུས་དང་སེམས། དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར། མཉམ་བཞག་ཏུ་གཉིས་སྣང་སྤངས་ཤིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་གཞིར་བྱས་པ་ལ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ས་བཅུ་གཉིས་ ལ་གནས་པ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གསང་རིམ་གྱི་འབྲས་བུའི་ས་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། གྲུབ་པ་ཡི་ཞེས་པ་ནི། འཇོམས་པས་ཞེས་པ་དག་སྦྲེལ་ཏེ། དེ་འདྲ་དེས་བདུད་བཞི་འཇོམས་ པ་སོགས་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་ནི། ལུས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དངོས་སྔ་ནས་ བཀགས་ཟིན། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་འགྱུར་བའི་ 10-253 ཆགས་པ་དངོས་སུ་སྤོང་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ན། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ཐིག་ལེ་ནི། སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཐིག་ལེ་ཡིན་ཅིང་། རྟོག་ པ་དེ་ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའང་ཡིན་ཏེ། དེར་རགས་པ་སྔར་ནས་འགགས་ཟིན། ཕྲ་མོ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འཇོམས་བཞིན་པའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཉོན་ མོངས་ཀྱི་བདུད་བཅོམ་པ་དང་། འཆི་བ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། གཉིད་འཐུག་སོགས་རྨོངས་པ་ ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རྫས་ ནི་སྔ་ནས་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་། བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་བསྡུས་ པ་རྣམས་འཇོམས་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འཆི་བདག་གི་བདུད་ འཇོམས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཡིད་འོང་གི་ཆགས་སྲེད་ཐམས་ཅད་ཆགས་པའི་ཐིག་ལེས་བསྐྱེད་ པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་སྔར་ནས་འགགས་ཟིན་ཀྱང་། འཁོར་བ་ཕྲ་མོ་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཇོམས་པའི་ལས་ལ་ཞུགས་བཞིན་པའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པའོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 依此而言，于彼不可思議常性一時中，導師薄伽梵安住，如是所示之義為：乃至無二即雙運成就之瑜伽師，圓滿密續諸地已，智慧大樂義俱生，及平常脈界風三轉為他性，如幻顯空無量壇城二身，一體異門之雙運親自現證，脈左右風升降，白紅界身與心，諸根境溶於智慧界而融為一故。等持中離二現，后得中亦證知自續所攝諸法一體性，此即稱為不可思議時分圓滿。如是為基礎者，具足薄伽梵與安住功德者，即安住十二聖地，住于學道雙運密續果位地之功德。 成就已者與降伏者相連，即說彼等如是降伏四魔等之義。其中四魔：身之明點實相已先遮，心之現相唯習氣現所攝之變化貪著正在斷除故，大樂輪降伏蘊魔。如是語之明點即聲義執著分別之因為明點，彼分別亦為一切煩惱之基，其中粗相已先滅，正在降伏習氣所攝細相故，受用輪降伏煩惱魔。以死亡為主，熟睡等大癡狀態即心之明點樂，其有礙實質已先斷，然無法示現，無礙種子所攝正在降伏故，法輪降伏死魔。于境之一切可意貪著皆由貪著明點所生，其三界性相已先滅，然正入滅微細輪迴住處性相之業故，化輪降伏天子魔。

།གོང་དུ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཡུལ་ ཏེ་ཞེས། ལྟེ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དང་རིགས་ལྔ་ཅར་འདྲེས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ དག་པ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལྟེ་བ་ཆགས་པའི་ཐིག་ལེ་དང་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིན་ ལ། ཡང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རབ་འཇོམས་པ་ཞེས་པ་ལྟར་ན། ལྟེ་བ་སྐུ་དང་སྤྱི་བོ་ཆགས་ པར་འཇོག་སྟེ། དགྱེས་རྡོར་ལས། སྐྱེ་གནས་སྙིང་མགྲིན་མགོ་བོར་ཡང་། །སྐུ་གསུམ་པོ་ནི་ རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གཞག་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྒྱས་བཏབ་ཀྱི་དབང་ དུ་བྱས་པ་དང་། ཡས་བབས་དང་མས་བརྟན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་འཆར་བའི་ཐིག་ལེ་སོ་སོའི་གནས་ ཡིན་པ་དང་། ཆགས་པ་བསྐྱེད་པའི་གནས་ལྟེ་བ་ཡིན་ཅིང་། ཆགས་པའི་ཡུལ་བདེ་བ་འབྱུང་ བའི་གནས་སྤྱི་བོ་ཡིན་པས། རྣམ་གཞག་གཉིས་ཀ་ཡང་ལུགས་གཅིག་ལ་འགལ་མེད་དུ་ཤེས་ 10-254 པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བར་ཐིག་ལེ་འཕོ་བའི་ཆགས་སྲེད་དང་། སྙིང་གར་ཞེ་སྡང་དང་ གཏི་མུག མགྲིན་པར་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་འདོད་ཆགས། སྤྱི་བོར་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་ པ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ནས། བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་སྟེ། བཅོམ་ ལྡན་ཞེས་བྱ་བས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཆོས་ འབྱུང་གི་རྣམ་པའི་ཨེ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཏེ། གྲུ་གསུམ་དང་རྩ་བ་སྟ་ཟུར་བཞི་པའི་རྣམ་པ་ལ་ བྷ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྡའ་ཙམ་སྟེ། གང་ ནས་བལྟས་ཀྱང་ཟུར་གསུམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ བརྡའ་དང་། གདེངས་ཀ་ཟུར་གསུམ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དང་། རྩ་བའི་ཟུར་ནི་རྣམ་པར་ ཐར་པ་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཁོར་འདས་ཐམས་ ཅད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པས་ནི། འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་དུ་གཟིགས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་དོན་གཏན་མེད་ དུ་རྟོགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ཡང་། ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གྱུར་བ་གཡོ་བ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པའོ། །འདུས་མ་ བྱས་པ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འགྱུར་མེད་རྟག་ཅིང་ བརྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་ཐར་བཞིའི་ཡོན་ཏན་སུ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་ བུའི་ཡོན་ཏན་སུ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་བྱུང་བ་སྟེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 如上所說種種自性行境者，臍輪說為三金剛與五部皆融合，是基於智慧金剛清凈之密意。如是則此臍輪與貪著明點相應，又如所說"摧毀一切煩惱"，則立臍輪為身，頂為貪著。如喜金剛所說："生處心喉頭頂中，三身各別而安住。"此二安立相互印持，是上降與下穩俱生生起明點各別住處，生貪之處為臍輪，貪著境生樂之處為頂輪，應知二種安立於一理無違。 如是于臍輪有明點遷移之貪愛，心輪有嗔恚與愚癡，喉輪有惡見與貪慾，頂輪有我慢與疑惑等一切煩惱網，摧毀已具足降伏功德，"薄伽"二字即顯示斷德圓滿。空界之處法源相為字母"ཨེ"之形，三角與底部四角之形稱為"bhaga"，因與生處形相同故。此僅為表徵，從任何角度觀之三角，即表徵三金剛合一之智慧，上端三角為三解脫門，底部之角為無為解脫。 其中解脫門空性，即見輪迴涅槃一切離戲之智慧。無愿者，見輪迴世俗緣起無常苦，並證知智慧自利畢竟無有。無相者，雖智慧顯現無方遍滿，然亦證知一切成為大樂一體無動。無為者即彼一切之自性，如來藏無變常固。如是具足四解脫功德者即名為常，具足如是功德者即是法界智慧自證，彼無始無終常住而有故。

།འགྱུར་གཞན་ ལས་མཐའ་ཞེས་པའི་ཚིག་མེད་དེ། ཐོག་མ་མེད་པར་འབྱུང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་ པར་འབྱུང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་ཐར་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། འཁོར་འདས་ 10-255 ཐམས་ཅད་དེའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་ འགགས་པའི་དུས་ན་ཡང་། དེས་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བའི་ ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཐར་བཞི་པོ་སུ་ལ་མངའ་བའི་སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་རིན་པོ་ཆེ་ དང་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་བརྡས་བསྟན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྲོས་ བྲལ་དེ་ནི་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དུ་གནས་པ་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་བྱང་སེམས་དེ་འདྲ་ མཁའ་དབྱིངས་འདི་རུ་གནས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཐར་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐལ་བ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐལ་ལྡན་ཏེ་བྷ་ག་ཝཱན་ནོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གང་ལ་གནས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ པའི་སྐལ་ལྡན་ཏེ། སྤངས་རྟོགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྤངས་པ་དང་ ལྡན་པ་དང་རྟོགས་པ་ལྡན་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤངས་པ་སྟེ་དོན་ཚན་གསུམ་དུ་ ཤེས་པར་བྱའོ།

我來為您完整直譯這段藏文內容： 其他譯本中無"邊際"之詞，因為"無始而生故"以及"相續不斷而生故"。具四解脫自性之法性，即名大手印，因為輪涅一切法從彼生起，輪涅一切融滅于彼界中故，且於輪涅顯現未滅之時，亦為彼所印持，即不離彼之自性故。 具足四解脫者之心性大樂勝義菩提心，雖無分別而生起一切功德，故如同珍寶，住于以虛空界相表示之離戲一切行相中，以一體方式而住，除此離戲菩提心外，未見住於他處，是故說此菩提心住於此空界。因此，四解脫智慧即是證悟圓滿，彼即為福分，因是圓滿受用故。具足彼者即為具緣者，即薄伽梵。 或者，大樂菩提心所住之空性，即具足大樂福分之具緣者，從斷證二分而說。因此，應知具足斷德、具足證悟、具證悟之斷德三要義。

།གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་བརྗོད་བྲལ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་རྒྱུད་ ཀྱི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་འདིར་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ བཞུགས་སོ་ཞེས་པའི་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གང་གསུངས་པ་ནི། རྟག་ཅིང་བརྟན་ལ་ འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པར་གྱུར་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཕུང་པོ་ ལྔའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དབང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་དེ་རྣམས་ཞེས་པས་ 10-256 ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ ལེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་དག་པས། ཡེ་ཤེས་རྟག་པ་དུས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་ གྱུར་ཐོབ་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་གྱུར་ལ། བདེ་ཆེན་རྣམ་པར་རྟོག་མེད་དེ་རང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ གྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་རང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་གཡོ་བར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ གནས་པར་གྱུར་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སྐལ་བཟང་དང་ནི་སྐལ་ངན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་ བས། སྣོད་བཅུད་རེ་རེ་བཞིན་ཡང་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐལ་ངན་མ་དག་པའི་ཞིང་དང་། སྐལ་བཟང་ སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དག་པའི་ཞིང་གཉིས་སོ། །བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ། སྐལ་ ངན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དང་། སྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ཅན་གཉིས་སོ། །ཕྱི་རོལ་ ཏུ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནང་དུ་སྣོད་སྐལ་ངན་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྩ་དང་ཤ་ཁྲག་རུས་ པའི་ཚོགས་པ། བཅུད་སྐལ་ངན་ལས་རླུང་དང་ཁམས་སྙིགས་མ། སྣོད་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་རྩ་སོ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཅུད་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་ དྭངས་མ་མི་ཤིགས་པ་ལ་སོགས་པ། དེ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་། ས་དང་ཆུ་ དང་མེ་དང་རླུང་གིས་ཁྱབ་པས། རེ་རེ་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའོ། །དེས་ན་རྣམ་ གྲངས་རགས་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱད་ལ་བཞི་བཞི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། སྣོད་བཅུད་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།

如前所述，身語意之密處即是遠離一切戲論，自性離言，由證悟彼而諸佛出生故，是一切佛之生處，故於此續部序分中說彼為薄伽梵。所說"安住"一詞，即表常住堅固無有變異之住，即佛之五蘊法性與菩薩之五根法性等，以及一切其他法之法性，因彼等差別之惑因氣脈明點能所取顯現清凈故，當獲得智慧常住一時之自性現證時，一切法之法性以金剛薩埵大樂自性而住，無分別大樂生起自他功德資糧，故滿足世間自他之願望，即作饒益。 世間說有二種：有情世間與器世間。其中，動轉者為有情世間，安住者為器世間。以具緣與薄緣二者差別，器情各各分為二種。此說明如下：外在器世間有薄緣不凈土與具緣由願力所生凈土二種。情世有情有薄緣輪迴苦者與具緣法樂者二種。外在如是顯現之因，內在器薄緣粗分微塵脈與肉血骨聚，情薄緣業氣與濁界，器具緣智慧三脈四輪三十二脈等，情具緣智慧氣與精華不壞等，如是器情八者，又為地水火風所遍，故各各有四種自性。是故從粗數門中八者各分為四故，應分器情為三十二種。

།སྤྱིར་ནི་ཐེག་པ་འདིར་མཚན་གཞིའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འབྱུང་བཞིའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་ཅིང་། འབྱུང་བཞིའི་དྭངས་མ་ཡེ་ཤེས་བཞིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྟེ་གནས་ 10-257 པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཚུལ་དེ་དག་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་ཉིད། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ནས། དེ་རྣམས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་རེ་བ་སྐོང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རང་ གི་ངོ་བོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་ བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཁམས་མེད་ན། །སྡུག་ལ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ། མྱ་ངན་འདས་ལ་འདོད་པ་དང་། །དོན་གཉེར་སྨོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའི་སྒྲ་བཤད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་ དཔའ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། དགའ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་པས། བདེ་སྟོང་གཉིས་ སུ་མེད་པའོ། །བདེ་བ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ལས་བྱུང་བས་དགའ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ ཏེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མས་མཚོན་པའི་དགའ་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པས་ མཚོན་པའི་མཆོག་དགའ་དང་། རྣམ་པར་ཉེད་པས་མཚོན་པའི་དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་བྲལ་བས་མཚོན་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བཞིའི་ གནས་སྐབས་ལས། དགའ་བ་བཞི་ཡང་དག་པར་མཚོན་པར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་ མ་བཞི་ལས། སྐྱེ་བ་དང་མཚོན་པར་ནུས་པའི་དགའ་བ་བཞི་པོ་གང་དག་ནི། དམ་པ་སྟེ་བདེ་ བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དགའ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་། ལྷན་ཅིག་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་ པའི་སེམས་འགྱུར་མེད་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྐབས་འདིར་བརྗོད། དེའི་མཚན་ཉིད་ ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཞུ་བདེ་དང་རྣམ་པ་ མཚུངས་རུང་གི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་འདོད་ཆགས་བདེ་ཆེན་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར། ཆགས་བྲལ་གྱི་མཚན་མ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། སྤྲོས་པ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ གྱིས་རྣམ་པར་དག་ལ། རྟེན་ཐིག་ལེ་འགྱུར་བཅས་ཀྱི་དྲི་བ་མེད་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་ 10-258 ལན་ཅིག་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་ན། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་ཅིང་། སླར་ལྡོག་པ་མི་ སྲིད་པས་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། བཞུགས་པའི་ དོན་བཤད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་པའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ་སོགས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་ བཞུགས་ཚུལ་ལོ།

總的來說，在此乘中任何所詮法都無不為四大種之相所遍，四大種清凈之四智遍一切而住。如是一切行相之理中，大樂金剛薩埵以遍主之理而住，由增上彼等圓滿功德門而滿愿。其中，無漏功德以自性增長，有漏功德亦由彼力而生。如是說："若無佛界性，不厭苦受故，不欲涅槃及，無求愿希求。" 金剛薩埵之詞義解釋為：金剛表示離戲論之心，薩埵表示不變之樂與喜，故為樂空無二。此樂亦從四剎那生起，故示現四喜：以種種剎那所表之喜，以異熟所表之勝喜，以遣除所表之離喜之喜，以離相所表之俱生喜之自性，由四剎那位而正表示四喜。如是從四剎那中，能生起與表示之四喜即是殊勝大樂智慧，與彼四喜同味平等之不變心即此處所說之金剛薩埵。其相為：解脫貪愛執著與分別，雖與融樂相似之智慧勝義貪慾大樂遍空之自性故，解脫離貪之相，自性清凈一切戲論之相，依處明點無有變化之垢，瑜伽士若獲一次現證，則到達輪迴大海彼岸，不可能再返故稱為常住。如是，解釋安住義中，以"諸佛菩薩心等"等詞說明一切行相之安住方式，以"示為金剛心"等詞說明大樂之安住方式。

།འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་བདེ་ཆེན་ཏེ། །རང་རིག་ ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཀུན་ཡང་བདེ་འདོད་པའི། །རྣམ་རྟོག་ འདི་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་། །ཆོས་དབྱིངས་མྱོང་བའང་ཚོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མྱོང་བྱ་ མྱོང་བྱེད་མྱོང་ཚུལ་དབྱེ་བ་མེད། །དོན་དམ་མྱོང་བའམ་དོན་དམ་ཚོར་བ་ཞེས། མྱོང་བའི་ལྡོག་ ཆ་ནས་ཀྱང་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན། །སྤྲོས་པ་བྲལ་ཙམ་མ་ཡིན་བདེ་ཆེན་མྱོང་། །སྟོང་པའི་ལྡོག་ཆ་ ནས་ཀྱང་བདེ་བར་ཤར། །བདེ་ཆ་སྤྲོས་པ་སྟོང་པ་སྤྲོས་མེད་ཅེས། །བརྫུན་པའི་ཟུང་འཇུག་ འཆད་དང་འདི་མི་མཚུངས། །བདེ་དང་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ། །རྟོག་པས་གོ་ ཚུལ་སོ་སོར་འབྱུང་མོད་ཀྱང་། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་གནས་ཚུལ་ལ། །དབྱེ་བ་ཡོད་ པར་ནམ་ཡང་འགྲོ་བ་མིན། །སེམས་ལ་འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་འཆར་བ་དང་། །ལྷན་སྐྱེས་ བློ་ལ་དེ་ཡང་འདོད་ཐོག་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་། །དོན་དམ་ རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཡིན་པར་གྲུབ། ། སྐབས་འདིའི་དགའ་བ་བཞི་ནི། ཟག་མེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་ལས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ ཅིང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་ངོ་བོ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ གནས་སྐབས་འདིར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཁྲེའུ་རིས་སུ་འཆར་བས། གཅིག་ཏུ་སྣང་ བ་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སྤངས་ཤིང་ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། མཉམ་གཞག་ཕལ་ཆེར་དུ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ལ། གཉིས་ 10-259 སྣང་གི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་ཐོབ་དང་མཉམ་བཞག་སྐབས་འགར་དུས་ མཉམ་པ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་ཡོད། རྟེན་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་དུ་སྔ་ཕྱི་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་སྐུའི་གསང་བའི་ བདེ་བ་ནི་དགའ་བ། གསུང་གི་གསང་བའི་བདེ་བ་ནི་མཆོག་དགའ། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་ བདེ་བ་ནི་དགའ་བྲལ་ལམ། ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ། དེ་དག་རོ་མཉམ་ལམ་ཐུགས་ཉིད་ འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤར་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །བདེ་བའི་རང་གདངས་ལས་ཁམས་ གསུམ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ ཅིག་མ། བདེ་བའི་རང་གདངས་ལས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ། བདེ་བའི་རང་གདངས་ལས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་ཉེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ། དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ཡང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཀུན་དང་བྲལ་བ་སོགས་ མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་རེར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ།

這裡說道： 心性之法性即是勝義大樂，以自覺方式而得體驗。因此一切眾生都希求安樂，這種分別念是以俱生方式而起。法界之體驗也非感受，因為無有所經驗、能經驗、經驗方式之分別。勝義體驗或勝義感受，從體驗之反體而言也離戲論。不僅是離戲論而已，還體驗大樂。從空性之反體而言也顯現為樂。樂分戲論、空性無戲論，此與說虛假雙運不同。當安立樂與離戲論時，雖然分別念會生起各自理解方式，但僅憑這些理由，在實際情況中永遠不會有區別。心中顯現輪迴涅槃一切法，又因俱生心意樂現前，心之自性法界，即是證成為勝義具一切相。 這裡的四喜唯是由無漏俱生而分，法性之四喜雖然本質唯一，但在有學雙運的階段中，法與有法之顯現如格子紋般顯現，故會出現種種一相與異相。因已斷除能取所取之顯現且現見法性之故，多數等持中顯現為一，因未斷除二現習氣之故，后得與等持有時也會同時顯現為異。因有所依身之變化處的習氣之故，也會顯現為前後差異。無論如何，身密之樂是喜，語密之樂是勝喜，意密之樂是離喜或殊勝喜，彼等等味或意性無變而顯現即是俱生喜。 從樂之自音中顯現三界種種影像之故為種種剎那，從樂之自音中發出令眾產生熟之法音之故為異熟剎那，從樂之自音中無緣大悲一再趣入眾生之故為隨念剎那。雖具一切事物之相，然離一切事物自性等，不可說為區域性性相，故為離相剎那。

།འདི་ དག་ནི་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དགའ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཞུ་བདེ་ཡས་ བབས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་དང་། ལམ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་དགའ་ བཞི་དང་། སའི་དགའ་བཞི་སོགས་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་མཐའ་ གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་མོད་ཀྱི། དཔྱིད་ཐིག་དང་རིམ་བཞིའི་འགྲེལ་པར་ བཤད་ཟིན་པས། འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །གསུམ་པ་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བཞུགས་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་སྒྲ་རུ་བརྗོད་པ་ ནི། །ལྷ་སོགས་འགྲོ་བ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས། །འདོད་པའི་ ངོ་བོར་ཡང་དག་གནས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གང་བྱུང་དེ། །མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱར་ 10-260 གསུངས། །དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་དེར་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །དབང་ པོ་རྣམས་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །ཕུང་པོའི་དངོས་དེ་ཇི་ལྟར་ན། །གང་ནས་ཇི་ལྟར་འོངས་གྱུར་པ། ། དེར་ནི་དེ་ལྟར་འགྲོ་བས་ན། །དེ་ལྟར་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ རིམ་བཞིན་འོངས། །ལྷ་སོགས་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །ཡུལ་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ ཀྱི། །ཡུལ་ལ་མྱང་བ་ཡོད་པས་ན། །དབང་པོ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །འགྲོ་བ་རྣམས་ དང་ཡུལ་རྣམས་ལ། །དངོས་སུ་ཇི་བཞིན་འགྲོ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་དེ་ཡི་ནི། །དེ་ ཉིད་དུ་ནི་སླར་འགྲོ་བས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །དེ་དག་ཉིད་ནི་ཐམས་ ཅད་ཀྱི། །དེ་ལྟར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས། །རྡུལ་དང་སྙིང་སྟོབས་མུན་པ་སྟེ། །བདེ་དང་ སྡུག་བསྔལ་དེ་བཞིན་རྨོངས། །དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རིན་པོ་ཆེ། །མི་ ཕྱེད་པས་ནི་རྡོ་རྗེར་བརྗོད། །ཟད་དང་སྐྱེ་མེད་ངོ་བོ་ཡིས། །དེ་ནི་མི་ཕྱེད་པ་རུ་གྲགས། ཉོན་ མོངས་དྲ་བས་འཆིངས་པའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་འཇིག །སྦྱོར་བ་དང་ནི་ བྲལ་བ་ཡིས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཇིག་པ་མེད། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ནི་གང་ ནའང་གནས་པ་མིན། །དེ་ཡི་བཙུན་མོ་ཤེས་རབ་གནས། །ལྷ་སོགས་བུ་མོའི་འགྲོ་བར་ འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དགེ་འབྱུང་མ། །སེམས་ ཅན་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །སྣ་ཚོགས་གསལ་བར་ཡང་དག་བསྟེན། །ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེ་ བཙུན་མོར་བརྗོད། །བརྟན་པ་དང་ནི་གཡོ་བར་གནས། །རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱན། ། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་མཱ་མ་ཀཱི། །རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་གོས་དཀར་མོ། །རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །འཛིན་ ཅིང་སྤེལ་བར་བྱེད་པས་ན། །དེ་དག་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོར་བརྗོད། །འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བར་བྱེད་ པས་ན། །རང་ཉིད་རྡོ་རྗེ་དེ་བཞིན་ནོ།

這些是實相義之喜與剎那之分類。融樂下降之四喜、道無變之四喜、剎那四喜、地之四喜等諸多分類，雖然在此處爲了抉擇也應當了知，但在春題和四次第釋中已經說過，此處不再廣說。 第三，從究竟圓滿佛陀之安住方式而宣說偈頌：一切稱為聲，乃天等六道眾生之色等境之事物，安住于如實欲性。三界中所生者，無餘一切稱為如是。彼六者趣入于彼，即稱為如來。諸根與大種，蘊體如何？從何處如何而來，于彼如是而去，故如是彼等如來。從一至一次第而來，天等眾生自性，諸境一切，因有領受于境，故諸根如來。于諸眾生與諸境，如實直接趣入，如是彼事物之真如復歸，故具如來自性，彼等即是一切。如是身語意，塵性力黑暗，樂與苦及癡，彼等金剛真如，菩提心即是寶，因不可分故稱金剛。以盡與無生體性，彼即著稱不可分。因煩惱網所縛故，諸根與佛皆壞滅。以離相應故，金剛薩埵無壞滅。彼即是無生，彼於何處亦不住。彼之佛母住智慧，成為天等女眾生。生起一切諸佛陀，一切眾生善所生。以眾生意樂差別，清凈依止種種相。智慧金剛稱佛母，住于堅固及動搖。金剛佛母佛眼母，金剛佛母瑪瑪吉，金剛佛母白衣母，金剛佛母度母等，因能執持增長故，彼等稱為金剛佛母。因能執持增長故，自身金剛亦如是。

།རྡོ་རྗེའི་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །དེ་དག་རྡོ་རྗེ་བཙུན་ མོར་གནས། །དེ་ཡི་བྷ་ག་ཞེས་གསུངས་པ། །ཡི་གེ་ཨ་ཡི་ཆ་བྱད་ཉིད། །རིགས་ལྔ་ཡི་ནི་རང་ 10-261 བཞིན་གྱི། །སངས་རྒྱས་དག་གི་གདན་བཞི་ཡིན། །མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་ བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། །ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། །དཔལ་ལྡན་བདེ་བས་སྤ་པ་ སྟེ། །འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་མཐར་གནས་པ། །འབྱོར་པ་རང་གི་རང་བཞིན་སྐྱེས། །སྤྱོད་ཅིང་ལྟ་ བའི་དྲ་བ་ཡིས། །བཅིངས་ལས་གྲོལ་བ་ཁྱབ་བདག་སྟེ། །བསྐོ་བཤམ་འཕྲོག་པ་འབྱིན་པོ་ དང་། །འཛིན་པོ་ཉིད་དེ་ཡིད་འགྲོ་བའི། །བྷ་ག་ཉིད་ནི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ན་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ བཞུགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་བདུན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བཤད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲས་ལོངས་སྐུ་བཤད་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ བཤད་པ། རྡོ་རྗེའི་སྒྲས་ཆོས་སྐུ་བཤད་པ། བཙུན་མོའི་སྒྲས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུའི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་བསྟན་པ། བྷ་གའི་སྒྲས་ཐུགས་བདེ་ཆེན་བསྟན་པ། རྟག་བཞུགས་ཀྱི་སྒྲས་སྐུ་ཟུང་ འཇུག་བསྟན་པའོ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་སྒྲ་རུ་སོགས་ཏེ། དེ་ལ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྒྲ་རུ་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཤིང་བརྗོད་པ་ནི། ལྷ་སོགས་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ ཉིད་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་དབྱིངས་སོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་ཁམས་དབང་ ཡུལ་ལས་དང་བྱ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ གནས་ལུགས་སམ། ཆོས་ཉིད་གསལ་ལ་མ་འགགས་པའི་རིག་པ་དེ། སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ ལས་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་གདོད་མ་ནས་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་ ཉིད། དོན་དམ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ། གང་ཞིག་ཁྱབ་ སྟེ་བྱུང་བ་དང་། སྙིང་རྗེའི་མཐུ་ལས་གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དུ། གང་ལ་གང་གདུལ་གྱི་ཚུལ་ གྱིས་སྣོད་བཅུད་མ་ལུས་པའི་གཟུགས་སུ་འཆར་ཞིང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གསུངས་ཏེ། སྤྲུལ་གཞི་ཡེ་ཤེས་དང་ 10-262 དེའི་སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀའོ། །དོན་ཚན་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དེ་ རྣམས་ཆོས་དབྱིངས་དེར་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སླར་འབྱུང་ཞིང་སྟོན་པར་བྱེད་ པས། ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ཚུལ་ཅན་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བརྡས་བརྗོད་པར་ བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།

以金剛欲之本性，彼等安住為金剛佛母。所說彼之佛伽（藏文：བྷ་ག，梵文天城體：भग，梵文羅馬擬音：bhaga，漢語字面意思：福德），即是文字阿之相貌。以五部之自性，是諸佛之四座。具足三十二相及八十種妙好之金剛薩埵，以具德大樂為莊嚴，安住輪迴彼岸之邊際，富饒自性所生。以行為見解之網，從束縛中解脫遍主，任命、陳設、掠奪、拔除與執持，即是意趣之佛伽（藏文：བྷ་ག，梵文天城體：भग，梵文羅馬擬音：bhaga，漢語字面意思：福德）即是處所，此于彼中常住。如是所說。 此中有七：以一切之聲說明化身，以如來之聲說明報身，以身語意之聲說明自性身，以金剛之聲說明法身，以佛母之聲顯示大樂身之一切相，以佛伽之聲顯示意大樂，以常住之聲顯示雙運身。 就第一而言，"一切聲"等，其中以一切之聲，經中所說所詮即是：天等六道眾生之法性與色等諸境之事物，即自性為法界。等字所含虛空等同之器情世間蘊界根境業與作用，世俗法所知中一切可能之自性或實相或法性，明朗無礙之覺性，彼即是欲解脫眾生於輪迴之大悲本性中本來如實安住，彼即是勝義三界一體之法性方式中，遍滿而生起，以大悲力于所化他相中，隨其所化之方式現起顯現為器情無餘之色相，故於世間顯現種種相故，以一切之聲所說，即是所化基智慧與其化現二者。 就第二分而言，彼六道眾生趣入法界中，從彼複次顯現為六道，故於具六道方式之智慧，以如來之名稱而說者是也。

།དེའི་འགྲོ་བ་དྲུག་ནི། ལྷ་སོགས་ལ་བཤད་ཀྱང་རུང་ལ། འོན་ཀྱང་དུས་སྔ་ མ་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལ་ བརྗོད་དེ། དེ་དག་གིས་དྭངས་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་སྐུར་འཇོག་ལ། དེ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་ཤར་བས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་སྐུའོ། ཁམས་དྲུག་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རིགས་དྲུག་གི་དཀྱིལ་ འཁོར་འཁོར་ལོའི་ཚོགས་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་དྲུག་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ དྲུག་དང་། ཕུང་པོ་དྲུག་པོའི་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན། འཁོར་བའི་དུས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་ མའི་ཚུལ་གྱིས། གང་ནས་ཇི་ལྟར་ཚུར་ལ་འོངས་ཤིང་གཤེགས་པར་གྱུར་པ། འབྲས་བུའི་ དུས་སུ་དེ་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་དེར་ནི་ཕར་ལ་འགྲོ་ཞིང་གཤེགས་པས་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ནི་ ཕུང་ཁམས་དེ་དག་གི་འགྲོ་འོང་གི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བརྡས་ བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་གདོད་མ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་གཤེགས་པ་གཤེགས་མ། སེམས་དཔའ་ སེམས་མ་ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་རིགས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་དོན་དམ་ པའི་ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་ལས་དང་བྱ་བར་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མཚན་དཔེ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའི་ལྷ་དང་། རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་རང་ བཞིན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དངོས་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་དེ་ ཉིད་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཚུལ་དུ་འཁོར་བའི་ཕུང་ཁམས་དབང་ཡུལ་སོགས་འཆར་བ་ནི། ནམ་མཁའ་དག་པ་ལ་སྤྲིན་འཆར་བའི་ཚུལ་དང་། ལམ་བསྒོམས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕུང་ 10-263 སོགས་རྣམས། ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་ཕུང་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་སོགས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་འཆར་བ་དང་ནུབ་ པས། གཤེགས་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཤེགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ལ། དེ་བཞིན་ཞེས་པའི་ དོན་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྣང་བ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཡལ་བར་གྱུར་པས། ལུགས་དང་མཐུན་པར་བྱུང་བའི་དོན་ནོ། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། གཤེགས་པ་ནི་རྟོགས་ པའི་དོན་ཡིན་པས། གཞན་འཁྲུལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མ་སོང་བར། མ་འཁྲུལ་བ་དེ་བཞིན་ཁོ་ ནར་རྟོགས་པས། ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ནི་དེ་བཞིན་རྟོགས་པའོ།

其六道眾生，雖可解釋為天等，然因從前時至后時而去，故說為世俗之地水火風空識六者。彼等之精華大樂，從樂之分亦立為報身，彼同顯現為壇城輪故亦為報身。顯示為六界法性，乃表徵瑜伽母六部壇城輪之眾，因此六根與六大種及六蘊之事物，如何于輪迴時以暫時垢染之方式，從何處如何而來並趣入，于果位時如是趣入彼法界中而去，故彼等智慧是蘊界來去之基礎，如是以如來之表示而顯示。 此乃本初法界之來者來母，菩薩菩薩母、忿怒尊忿怒母六類所攝之無邊壇城，勝義之蘊界根境業及作用，彼即自然成就為相好圓滿之尊及具足一切莊嚴之智慧宮殿，是為真實報身。于彼智慧蘊界中以暫時垢染之方式顯現輪迴之蘊界根境等，如同清凈虛空中現起雲彩之方式，以修道令世俗蘊等融入本初智慧蘊等大壇城中，如同雲彩消散於虛空。 彼等蘊等互相顯現與消失，故為來去之基，因此稱為來去之聲，"如是"之義即是，從因緣和合而顯現，于離因緣時消失，故為順應道理而生起之義。又從一方面說，來去是證悟之義，故不趣入他迷亂之方分，無迷亂如是而證悟，故"達他嘎達"（藏文：ཏ་ཐཱ་ག་ཏ，梵文天城體：तथागत，梵文羅馬擬音：tathāgata，漢語字面意思：如是證悟）即是如是證悟。

།དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས། ཀུན་གཞི་སེམས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རིམ་བཞིན་འོངས་པས། ནམ་ཡང་མི་སྡོད་ པར་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱིར། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་ དྲུག་པོ་དག་ནི། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡུལ་ལ་མྱང་བ་ ཡོད་པས་ན། བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དབང་ཡུལ་ཕྲད་ པའི་བདེ་བ་འགྱུར་བཅས་དེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ། འདིར་ དངོས་སུ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་པས། འགྲོ་བ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ཡུལ་རྣམས་ལ། དངོས་སུ་འགྲོ་ཞིང་རྟོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། གནས་ཚུལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ཅན་ཐུགས་རང་ རིག་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ནི་སླར་ཡང་རྟོགས་ཤིང་ འགྲོ་བ་སྟེ། སླར་ཡང་ཞེས་པའི་དོན། གདོད་ནས་གནས་ཚུལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ལ། རྟོགས་ཚུལ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གནས་ཚུལ་དང་རྟོགས་ཚུལ་མཐུན་པ་ནི་ སླར་ཡང་ཟློས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ 10-264 གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དོན་ཚན་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས། དེ་དག་ཉིད་ནི་སོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་དག་ཉིད་ནི། དེ་ ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་གསང་བ་ གསུང་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་ལས། སྙིང་སྟོབས་ནི་བདེ་བ་དག་པའི་སྐུ་ དང་། རྡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་པའི་གསུང་དང་། མུན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྨོངས་པ་སྟེ། གཏི་ མུག་དག་པའི་ཐུགས་སོ། །དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་མུན་གསུམ་ནི། བདེ་སྡུག་རྨོངས་གསུམ་ འཆར་བའི་གཞི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གཉིས་ སྣང་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཆ་དང་། འདོགས་བྱེད་ཡུལ་ཅན་རྣམ་རྟོག་གི་ ཆ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཏེ་དེ་ཡང་འཁོར་བར་འཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདེ་སྡུག་རྨོངས་གསུམ་དུ་ དབྱེའོ། །དེ་དག་གིས་གདོད་ནས་གོས་མ་མྱོང་བའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ མོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། ། དོན་ཚན་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དོན་དམ་པ་དེ་རྣམས། རྡོ་རྗེ་ ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 複次，從無始時來，阿賴耶識從一生至一生次第而來，因其本性永不停駐而行之故，天等一切眾生之六根，於色等清凈境一切之樂境有所領受，故因經驗樂並了知之故，眾生一切根境相遇之有變異之樂，以譬喻門而示為如來，此處"直接"之義為世間眾已現前成立之義，故如諸眾生根識于諸境直接行進並了知一般，一切之事，即于實相中智慧身相具自證心者如是，複次了知並趣入彼大樂之自性，"複次"之義，本來之實相為大樂，了知方式亦與彼相順而生故，實相與了知方式相順即如重複。"于彼性中"即顯示彼法性之相，"具如來自性"即眾生之法界唯是如來自性之義。 就第三要點而言，"彼等即"等，一切有情之實相彼等，如是遍滿及是大樂，彼即如上所示安住於密語不二之自性中，勇識即清凈樂之身，塵即清凈苦之語，暗即如是愚即清凈癡之意。其中勇識塵暗三者，為樂苦癡三者顯現之基礎唯是遍計所依之相，于彼執二現迷亂之遍計所執境之分及能執境者分別之分即是遍計，彼亦從引導輪迴之門分為樂苦癡三。彼等從本初未曾染污之圓成實即為身語意三。如是身語意三平等性之身即自性身。 就第四要點而言，彼等勝義身語意，既是金剛亦是實相真如。

།དེ་ལ་གསང་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། རྐྱེན་ གྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མི་ཕྱེད་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། རྟག་པའི་རང་ བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཟད་པའམ་འཇིག་པ་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྒྲིབ་པའི་དྲ་བས་བཅིངས་ པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཏེ་ཕུང་སོགས་ནི་འཇིག་ ལ། ཉོན་མོངས་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མི་འཇིག་པ་ནི་གདོད་ནས་ 10-265 རྟག་པ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིག་ངོར་འཇིག་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོར་ ནི་ཕུང་སོགས་ལ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འཇིག་ པ་ཡོད་མེད་དབྱེ་བ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་མི་འཇིག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཉོན་མོངས་ ཡོད་མེད་བཀོད་པ་ནི། གློ་བུར་བ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་དང་། གདོད་མ་ལ་རྟག་པས་ ཁྱབ་པ་ལ་ཐུག་གོ །གང་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ ཕྱོགས་ཆས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གང་ན་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཅིང་། དུས་གང་དུ་ཡང་བྱུང་བ་མ་ ཡིན་མོད་ཀྱི། རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་བདེན་པར་ མེད་པའང་མིན་ནོ། དེས་ན་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་གཏན་ ནས་ཀྱང་མེད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ ཡང་ཡིན་ནོ། ། དོན་ཚན་ལྔ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་བཙུན་མོ་སོགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ བཙུན་མོ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་ ལྷ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་རང་བཞིན་མཚུངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་ལྷ་མོ་ཀླུ་མོ་མི་མོ་གནོད་སྦྱིན་མོ་སོགས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བུ་ མོའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ནི། བུད་ མེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་ དཔེར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 于彼三密平等性之智慧勝義菩提心寶，以金剛之聲詞而說，因緣不能分裂且不可摧毀故。彼為不可分裂之所知，因自性自生任運成就故，非因緣所生故無生，因常性自性故無盡或無滅。因煩惱障網所縛故，根及境等與佛即蘊等皆滅，因遠離一切煩惱相應故，勝義菩提心金剛薩埵任何時亦無有滅。此處不滅即本初恒常，非於勝義觀察之覺前無滅成立，因於彼前蘊等亦無滅故，不能區分蘊等與金剛薩埵有滅無滅故。于彼立有煩惱無煩惱為滅不滅之理由，究竟於暫時則遍無常，本初則遍常性。凡無滅者即是無生，彼于任何世俗分位所攝法中皆不住，于任何時亦未生，然因恒時無變而住故，非無有亦非無諦。是故，彼於一切之一切中生滅住三皆永無，於一切之一切中遍行於生滅住三亦是。 就第五要點而言，彼之佛母等，即彼金剛之自性佛母為一切相智慧一切功德之處。彼即以勝義天女之相而住故，從與彼自性相順之緣起，於世俗業顯現中亦現為天女龍女人女夜叉女等三有少女之相。因此，勝義智慧天女等，安住為女性眾生之法性故，彼等亦示為金剛佛母之譬喻。

།ཅིའི་ཕྱིར་བཙུན་མོ་ཞེས་བྱ་ན། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དེའི་མཐུ་ལས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དགེ་ བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་བསམ་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གིས། ཁམས་དང་རིགས་སད་ བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་གསལ་བར་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པས་ན་བཙུན་མོའོ། །དེ་ཡང་འཁོར་ 10-266 འདས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དགེ་བའི་མདངས་སམ་ཁ་བུན་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ བཤད་ལ། དཔེ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་པ་དང་། འགྲོ་ བ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་རྒྱུ་དང་། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ ལས་མཐུན་མཐུན་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གཟུགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་ པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ གནས་ལ། སའི་དྭངས་མ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ། ཆུའི་དྭངས་མ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་ མཱ་མ་ཀཱི། མེའི་དྭངས་མ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་གོས་དཀར་མོ། རླུང་གི་དྭངས་མ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སྒྲོལ་ མ་རྣམས། ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་བཞི་སྟེ། བརྟན་པ་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ པ། བཅུད་འགྲོ་བའི་ལུས་སེམས་ཀུན་ལའང་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་དང་ དོན་དམ་པའི་ལུས་རྩ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ལྟེ་བར། བཅིངས་གྲོལ་གྱི་བྱེད་པོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ སོ་ཞེས་རྣམ་གཞག་བྱའོ། དེ་ནི་རྒྱ་སྐད་དུ་ཡོ་ཥཏ་ཞེས་བྱ་བ། འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བ་སྟེ་འཇིག་ རྟེན་དུ་བུད་མེད་ནི་མངལ་འཛིན་ཅིང་རིགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པ་ ལྟར། འདིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་ཅིང་། གང་ལ་དམིགས་ན་དགེ་ཆོས་མཐའ་ དག་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བཞིའི་དྭངས་མ་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ལ་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོར་ བརྗོད་དོ། །སྟོང་པ་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་ཉིད་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་གྱི་རྡོ་རྗེ་དེ་ཡང་ འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་དེ་ཡང་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོས་ རྒྱས་བཏབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོར་བརྗོད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ནི་བཛྲ་ཞེས་པ་བ་ཧུ་རཱ་ ཛ་སྟེ་ཞེས་ཡི་གེ་བསྣན་པའི་ངེས་ཚིག་གིས། མང་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ ན། རྣམ་པ་མང་པོ་འཛིན་ཅིང་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སྟོང་ཉིད་འདོད་པ་ནི་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའམ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་དང་བདེ་ཆེན་དེ་དག་གཉིས་ 10-267 ཀ་ཡང་། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་དོན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཤེས་རབ་ ཏུ་འཇོག་པའི་ཚེ། བདེ་སྟོང་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ།

為什麼稱為佛母呢？因為(她)能夠通達智慧真如，並且能夠生出一切諸佛，也因為依靠這智慧的力量而能生起一切眾生的善業。又因為隨順眾生各自不同的意樂，清凈地如實依止了各種界與種性覺醒的緣起，所以稱為佛母。再者，一切輪迴與涅槃的善業都是法性善業的光澤或者氣息，因此如是解說。 通過事業手印的安樂也能指示佛智，並且是眾生歡喜的因，與眾生各自的意樂相應。隨著業力的相應，能生起一切眾生的色身，因此也相應地這樣顯示。那智慧真如安住為一切堅固與動搖的自性，地大的精華金剛佛母佛眼佛母、水大的精華金剛佛母摩摩基、火大的精華金剛佛母白衣母、風大的精華金剛佛母度母等四位法性智慧天女，遍及一切堅固的四大種，也遍及並安住于所有眾生的身心，但在世俗諦和勝義諦的身體四輪脈的中心，以能解縛的主導方式而安住，應當如是安立。 這在梵語中稱為"Yoṣat"，意為執持並增長。就如同在世間中女人能夠懷胎並增長種族與受用一樣，在此處能夠執持一切所知的相，緣於此則能增長一切善法，因此稱那些四大種的精華法性為金剛佛母。空性與無二的自性大樂光明金剛也能執持並增長，具足一切相的智慧也以大樂方便印持而顯示，因此稱為金剛佛母。 金剛(vajra)是通過加上字母而成為"bahu rāja"的詞源解釋，意為"能顯現眾多"，因此是能執持眾多相併能顯明功德。想要金剛空性即是大悲或安樂的本性，所以具足一切相和大樂這兩者都安住為金剛佛母的含義。再者，當安立空性具足一切殊勝相為智慧時，樂空即成為方便。 我已經將藏文完整翻譯成中文了。這段文字主要討論了佛母的概念和特質，解釋了為什麼稱其為佛母，以及與四大天女和金剛的關係。翻譯中我保持了原文的完整性，沒有省略或縮略，並儘可能保持了文體的對應性。其中涉及到的梵文術語我也做了相應的說明。 請注意這是一個相當專業的佛教文獻翻譯，涉及到很多專門的佛教術語和概念。如果您需要對任何特定概念或術語作更詳細的解釋，我很樂意為您說明。

།བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་ རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ཚེ། སྐུ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀར་ ཡང་འཇོག་ཚུལ་སོ་སོ་ལ་བལྟས་ནས། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། དོན་ཚན་དྲུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་བྷ་ག་སོགས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་དེའི་བྷ་ག་ ཞེས་གསུངས་པ། ཡི་གེ་ཨེའི་ཆ་བྱད་གྲུ་གསུམ་གྱི་བརྡས་བསྟན་པ། དཔེ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་ པདྨ་འམ། རྩ་འཁོར་བཞིའི་ལྟེ་བ་ཁོང་སྟོང་གྲུ་གསུམ་རྣམས་ཡིན་ལ། དོན་ནི་བདེ་བ་ཡེ་ཤེས་ ལྔའི་རྒྱས་བཏབ་ཅན། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་བདེ་སྟོང་གི་བྷ་ག་ཡིན་ ཏེ། བྷ་གའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་ལྔ་དང་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་ལ། སངས་རྒྱས་དག་གི་གདན་ནམ་གནས་ བཞི་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདེ་ཆེན་ བཞི་ནི། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་བྷ་ག་ཡིན་པར་ རིམ་བཞིན་བཤད་དེ། བྷ་གའི་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་པ་ཟུར་བཞི་པས་མཚོན་པའི་དོན་ནོ། ། དོན་ཚན་བདུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་ བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས། སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་ནི་ཐུགས་རྒྱུད་བདེ་བ་ཆེན་པོས་སྤ་བ་སྟེ་བརྒྱན་པར་བྱས་པའོ། །འདིས་ནི་མཚན་དཔེ་ ཅན་གྱི་སྐུ་རྟེན་དང་། ཐུགས་རྒྱུད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བརྟེན་པར་བཞག་གོ །འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་ གྱི་མཐའ་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ། རང་གི་ངོ་བོ་དབྱེར་ མེད་པའི་འབྱོར་པ། ཆོས་ཉིད་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ ཡས་པས་ཉེ་བར་བརྒྱན་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་། ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡང་ལྟ་བའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ལས་འགྲོལ་བ་སྟེ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ 10-268 དུ་གྱུར་པ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་བདག་གམ། གཙོ་བོའམ། བྱེད་པོར་གནས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལས། བྱེད་ པོར་འཇོག་སྟེ། དོན་དམ་ལ་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་སྟེ་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། བི་དྷི་སྟེ། ཚངས་པ་དང་། འཕྲོག་པོ་སྟེ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། འབྱིན་པ་པོ་ སྟེ་དབང་ཕྱུག་དང་། འཛིན་པ་པོ་སྟེ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དྲང་སྲོང་ ཆེན་པོ་ཉི་མའི་མདོག་དང་། ཡིད་ཆགས་པ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདོད་ཁམས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་འདོད་པའི་ལྷ་བདུད་དོ། །ཚིག་འདི་གཉིས་ལ་འབྲོག་འགྱུར་ལས། ཡིད་ ཀྱི་འགྲོ་བ་འབྱིན་བྱེད་དང་། །བི་དྷི་བྱེད་པོ་ཁམས་ཉིད་དོ།

當安立樂空無二的智慧為智慧時，具足一切相的身成為方便。因此，依照這兩者各自的安立方式來看，顯示為金剛佛母即智慧的方分。 就第六要點而言，其bhaga等即是說那金剛佛母的bhaga，以字母E的三角形相貌來表示，比喻是智慧母的蓮花或四輪脈的中心空心三角形，實義則是具有五智印持，為五部佛的自性。智慧樂空的bhaga，將bhaga中央的五脈與比喻實義相配，諸佛的四座或四處，即從四輪清凈中，身語意和智慧的四種大樂，依次解說為具足一切相的智慧佛眼母等四位的bhaga，這是以三角形bhaga形狀象徵四角的含義。 就第七要點而言，具足三十二相好和八十隨好等一切身體功德的金剛薩埵，是以大樂心相續來莊嚴。這裡安立了具相好的身依和大樂心相續所依。安住于輪迴彼岸究竟勝義法界涅槃的本性，自性不可分的富足，以無邊法性自然生起的功德眾所莊嚴，與一切所知相應而行，在世俗中也從一切見網的束縛中解脫，成就二清凈，安住為一切所知的遍主或主尊或能作者，是具足一切相的智慧，正是由於執持一切所知的相而安立為作者，因為若勝義中沒有那些相，在世俗中也不會生起的緣故。 因此，Vidhi即梵天，和奪取者即遍入天，和出生者即自在天，和執持者即為執持三界相的大仙人日色，和貪著行即是生起一切欲界所住眾生喜樂的欲天魔。對於這兩個詞，在卓譯中譯為："出生意行者，Vidhi作者界性。"

།ཞེས་བསྒྱུར་ཏེ། ཚིག་དོན་འཆད་ ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཆེར་འབྱུང་བར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོའི་དོན། འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱེད་པ་ པོར་འཆད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གནས་ལུགས་ཟུང་འཇུག་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་ བྱེད་པས་ཚངས་པ། རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་འཕྲོག་པ་པོ། ཡོན་ཏན་ དུ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱིན་པ་པོ། རྣམ་འགྱུར་གཟུགས་བརྙན་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་འཛིན་པ་པོ། བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་འགྲོ་བ་སྟེ། མདོར་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱོགས་ མཚུངས་པར་གནས་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་གཞན་ དུ་བཏགས་པའོ། །འབྲོག་འགྱུར་ལྟར་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ནི། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ འགྲོ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡིད་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་སྣང་བ་དང་། བི་དྷི་བྱེད་པོ་ནི་ཆོ་ག་བྱེད་པོ་སྟེ། སྔགས་རྒྱུད་དང་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ བྱུང་བའོ། ཁམས་ནི་དབྱིངས་ཏེ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཅུད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ པའི་དོན་དུ་འཆད་དགོས་ལ། འདིར་བི་དྷི་ཞེས་པ་ཚངས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཅིང་། འབྲོག་མི་ལས་གཞན་པའི་ལོ་ཙ་བ་ཐམས་ཅད་སྐབས་འདིར་ཚངས་པ་ལ་འཆད་པར་མཐུན་ 10-269 ཡང་། བསྐོ་བཤམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི། ལས་སོ་སོ་ལ་བསྐོ་བ་པོ་དང་། བཀོད་བཤམས་བྱེད་པ་ པོ་ཞེས་བླ་མ་རྣམས་གསུངས་ལ། དཔེ་རྙིང་མང་པོར་ཀོ་ཤམ་ཞེས་པ་སྣང་བས་བརྡ་རྙིང་ཡིན་ ནམ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བརྟག་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་བོད་སྐད་ལ་དེའི་སྒྲ་བཤད་པར་དཀའོ། །ཡིད་ འགྲོ་བའི་ཞེས་ཚིག་ལྷག་མ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ནི། ཁྱབ་བདག་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་བསྙེགས་པར་འདོད་ དེ། ཡིད་ཀྱི་འགྲོ་བའི་ཁྱབ་བདག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་འདི་ནི་བྷ་ག་ཉིད་ དེ། རྟག་ཏུ་གནས་པའི་བདེ་ཆེན་ཡིན་ལ། གནས་དེ་ན་སྟོང་ཉིད་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ སྟེ། འདིས་ནི་བདེ་སྟོང་རྟེན་དང་སྐུ་བརྟེན་པར་བསྟན་ནོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་གླེང་གཞི་ཡི་གེ་ སོ་བདུན་གྱི་དོན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་ལ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་སྙིང་པོ་དང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྙིང་པོའོ།

以上的譯文如下： 如此譯出，雖然文句含義的解說方式似有較大差異，但在解說為輪迴涅槃的作者這一主要含義上並無差別。彼等雙運之實相，因能生起一切故為梵天，因摧毀分別與煩惱故為奪取者，因生起諸多功德故為出生者，因執持無邊形相影像故為執持者，因生起快樂故為意行者。簡言之，在義相相同之處，外道不同宗派各自作不同的安立。 按照卓譯，那具足一切相雖是出生三界眾生者，但僅從意識自性中顯現，而Vidhi作者是儀軌作者，一切密續和道之瑜伽均從彼生。界即法界，安住為一切所知的精華，應當如此解說其義。這裡Vidhi是梵天的異名，除卓米外的所有譯師在此處一致解說為梵天，但譯為"委派安排"則是諸上師說為委派各別事業者和作安排者，而在許多古本中出現"科衫"字，或許是古代用語，需要考察，然而在藏語中難以作其詞源解釋。"意行的"作為帶余詞，認為是指向"遍主"，意為意行的遍主。如是，此空性即是bhaga，是常住大樂，在彼處此空性常時安住，這顯示了樂空的所依與身之能依。 至此已說明了緣起三十七字的廣義解說方式。 第三總結分為能詮文句的精要和所詮義理的精要。

། དང་པོ་ནི་བཞུགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་འཕྲོས་ནས། སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་གྱི་ སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་པ་སྟེ། བཞུགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི། འདིར་ནམ་མཁའི་ ཁམས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ ཡོངས་བརྗོད་དེ། །ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་གསུངས་པ། །བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་པ་ དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་དབྱེ་བ་མེད། །འདི་སྐད་ལ་ སོགས་ངག་གིས་ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་བསྟན། །འགྲོ་ཀུན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ། ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཏེ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིས། །དེ་དག་དཀོན་མཆོག་ དམ་པ་གསུམ། །དེ་ལས་རིན་ཆེན་ལྔ་ཉིད་དེ། །རིན་ཆེན་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་ལུས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་གནས་ཞེས་བརྗོད། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་རྣམས། །འདི་སྐད་ཞེས་ བྱ་སོགས་པར་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྩའི་ ནང་གི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་བརྗོད་ཅིང་། དེར་ 10-270 བཞུགས་མཁན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ། དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ ཡོངས་སུ་བརྗོད་དེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་དུ་འགྱུར་བས། ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་ལུས་དང་ནང་རྩ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རྩ་འཁོར་གྱི་ལྟེ་བ་ དང་། རྩ་སོ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་སོགས་ཡི་གེར་བཅས་པ། བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ངོ་བོར་གནས་ པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེ་རླུང་དང་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་། དཀྱིལ་ འཁོར་གསུམ་པོ་འདི་དག་བྱ་བྱེད་འགྲོ་ལྡོག་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །དོན་དམ་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ན། ལུས་བྷ་ག་ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་མོ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ཚིག་གིས། རང་གི་ངོ་བོ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ བསྟན་ཅིང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་འགྲོ་བ་ཀུན་དཀྱིལ་འཁོར་ གསུམ་དངོས་སམ། དེའི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནའོ།

第一，從"安住"一詞引申，通過總攝前文廣說之義理精要而說明： "安住"一詞，此處遍說于虛空界，以薄伽梵語亦遍說于菩提心。所說身之壇城、佛伽壇城之安住及菩提心壇城，此三者無有差別。以"如是我聞"等語，明示自性。一切眾生與三者相連，即佛法僧，以身語意之自性，彼等即三寶。由此即是五寶，五寶自性身，說為一切佛之處。身語意諸寶，說為"如是"等。 此中，"安住"一詞，於世俗謂脈中虛空界及勝義空性虛空界，安住者薄伽梵，遍說于勝義菩提心大樂。彼虛空界亦成三壇城：於世俗為外身與內脈輪之壇城，脈輪中心及三十二脈門等具文字，安住為佛伽壇城之自性，以及菩提心明點及氣之壇城。此三壇城因作用往來一致故無差別。就勝義而言，身、佛伽、明點三者之法性，與身語意秘密壇城自性平等。如虛空界為三壇城，菩提心亦為三壇城。以"如是我聞"等言語，唯明示自性三壇城，因器情所攝世俗勝義諸眾生唯安住於三壇城體性或其顯相，故唯與彼三相連。

། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ལུས་རྩའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་ སྣ་ཚོགས་སྤྲོ་བ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང་། ཡི་གེ་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ ཚོགས་སྤྲོ་བ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། བདུད་རྩི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བ་ ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འགྱུར་བས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ དཀོན་མཆོག་སྟེ། ཐུགས་གསུང་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ་དབྱེ་བས། དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་པོ་དེ་དག་ དཀོན་མཆོག་དམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རིན་ཆེན་ལྔ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཡེ་ ཤེས་རིན་ཆེན་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ 10-271 ཀུན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་ ཆེན་ནམ་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཁོ་ན། འདི་སྐད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གླེང་གཞིའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། ། གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་མཁྱེན་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ། །སྐྲག་པ་དང་ནི་འཇིགས་པར་འགྱུར། །འདི་དེ་དཀོན་མཆོག་ཉམས་ དགའ་གསུམ། །མི་ཕྱེད་པས་ནི་རྟག་ཏུ་གནས། །འདོད་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ དང་། །སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་སྟེ་རྣམ་པར་བཞུགས། །འདི་སྐད་ཅེས་སོགས་ངོ་བོའོ། །ངག་མཆོག་ ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་བཟློག་བྱ་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་ བརྟེན། །དེ་ལྟར་ན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་འདི། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་འཁོར་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ན། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ངེས་པའི་དོན་དུ་མཁྱེན་ནས། སྔོན་ཆད་ སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་མ་ཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་ས་བཅུ་པ་པ་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་རྣམས་ དང་། གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་། ངོ་མཚར་ཆེར་སྐྱེས་ནས། དྲན་ མེད་དུ་བརྒྱལ་བ་དང་། དོན་བློར་ཤོང་དཀའ་བས་སྐྲག་པ་དང་འཇིགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་ པ་སྟེ། །དེ་ཡང་དངོས་བསྟན་དེ་ཙམ་ནི། ངེས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཆེ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ སྟོན་ཙམ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་ སངས་རྒྱས་དང་། རྟུལ་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་དག་དང་པོར་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་ པས་སྐྲག་པ་དང་། བར་དུ་གསལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཐོབ་ཀྱང་མ་འདྲིས་པས་འཇིགས་པ་དང་། མཐར་བརྒྱལ་བ་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ།

這即是勝義三寶：身脈壇城清凈、現種種身相即是僧寶；文字佛伽壇城開顯種種法門即是法寶；甘露菩提心壇城大樂菩提心不變，遍知一切所知即是佛寶。以意語身之自性分別，彼三壇城即是三種殊勝寶。若從彼三各自分別，即法界清凈等五智之五寶，故五智寶性之身即遍於三壇城，是謂一切佛之處。故唯身語意金剛平等性之寶或寶，即"如是"等言詞之義。如是已說序分之義。 二、所詮義理精要： 秘密真實極明瞭，如是殊勝了知已， 佛與菩薩勝者眾，生恐怖與畏懼時。 此彼三寶極喜悅，以不可分恒時住， 欲界色界無色界，種種遍滿而安住。 如是等語之自性，殊勝語極莊嚴美， 輪迴之輪當遮止，依于涅槃之法界。 如是，于吉祥密集續中，當導師普賢為眷屬眾極其明瞭宣說此身語意秘密真實義時，如上所說，眷屬眾以殊勝決定義理了知已，昔未入密乘之佛（即獲灌頂之十地菩薩）等及其他聖者菩薩等，生大稀有，昏厥氣絕，因義理難以領會而生恐怖畏懼。此中顯義僅此，為顯示勝義之殊勝性與殊勝處，僅是示現方式，非如文字表面意思。所化根機中利根者為佛，鈍根者為菩薩，彼等初時具疑惑而恐懼，中時雖略得明顯境界然因不熟悉而畏懼，最後如昏厥般安住于無所緣。

།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འགའ་ ཞིག་གི་ཞལ་ནས། ད་ལྟ་འོ་སྐོལ་རྒྱུད་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི། 10-272 རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་གོ་བ་ཇི་བཞིན་མ་བྱུང་བས་ཡིན། རྒྱུད་ལ་ཇི་བཞིན་འབྱོར་ན་ལན་ གཅིག་མི་སྐྲག་པ་མི་སྲིད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡང་། འདི་འདྲའི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་དཔལ་ གསང་བ་འདུས་པའི་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས། དེ་ཉིད་སྔགས་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་པ། །སྐུ་དང་གསུང་ ཐུགས་གསང་བར་བསྒྲགས། །དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱི་མཆོག །ཡང་དག་བཅོམ་ལྡན་ བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་གཙོ། །འབར་ བ་དྲག་པོ་སྤྱན་ཡངས་པས། །གསུང་ནི་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ རྣམས་ནི། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་མི་དམིགས་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སྔགས་ཀྱི་གསང་བ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་ཏུ་བསྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། རབ་ཏུ་གསང་བ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་དམིགས་པ། རྡོ་ རྗེ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་དམིགས་པ། ཆོས་ འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་དམིགས་པ་འདི། ཉིད་ཀྱི་ སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཚིག་གི་ལམ་ངེས་པར་བརྗོད་པས། སྔགས་བསྡུས་པ། འདི་ལྟ་བུ་གསུངས་སོ། །ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱཧཱ། དེ་ནས་འདི་ནི་གསུངས་ཙམ་གྱིས། །སངས་རྒྱས་ སྲས་དང་བཅས་པ་ཀུན། །རབ་ཏུ་འདར་ཞིང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྗེས་ སུ་དྲན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏེ། ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་གསང་བ་གསུམ་དང་། ཡི་གེ་ལྔས་ ཡེ་ཤེས་ལྔ་བསྟན་ཅིང་། ཁྱད་གཞི་གསང་བ་གསུམ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཡི་གེ་ལྔ་ལྔས་རྒྱས་འདེབས་ པའམ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་གསང་བ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་བཏབ་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང་། གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པའི་ སྤྲོས་བྲལ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ 10-273 དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གདོད་མ་ནས་ཡོད་པར་བསྟན་སྟེ། སྒོམ་པའི་སྐད་དོད་བྷཱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ དོན་དང་། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ཡང་དོན་དེ་དག་གི་བརྡའ་ཡིན་ལ། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཡིག་སྔགས་ཀྱི་མཆོག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་བསྒོམ་པ། ། བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ངག་གིས་བྱ། །ༀ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་སྟེ། ། རྡོ་རྗེ་སྐུ་ནི་ཐོབ་བྱེད་པའོ། །ཨཿནི་བྱང་ཆུབ་བདག་མེད་པ། །རྡོ་རྗེ་གསུང་ནི་ཐོབ་བྱེད་པའོ།

有位至尊者說道："現今我等未修心相續者對空性不生畏懼，是因未如實生起相續中的領悟。若於相續中如實通達，必定一次會生畏懼。"此說即是此類意趣。此即是吉祥密集第十品中： "真實咒心悉總集，身語意密為所宣， 大悉地法之殊勝，如實薄伽梵請說。 爾時金剛持王尊，煩惱一切海中尊， 以其猛烈廣大眼，如是語言而宣說： 身與語意等諸法，無分別且無所緣， 修持身語意金剛。" 又說："一切如來身語意金剛咒之密，一切咒心遍作勸請，名為極密，緣於一切如來身語意誓句，緣於一切持金剛身語意誓句，緣於一切持法者身語意誓句，由彼身語意金剛確定宣說語道，攝咒如是宣說：嗡阿吽娑婆訶（藏文：ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་སྭཱཧཱ，梵文天城體：ॐ आः हूं स्वाहा，羅馬拼音：oṃ āḥ hūṃ svāhā，義為：身語意金剛）。 爾時僅聞此說，一切佛及佛子，極為戰慄而昏厥，憶持金剛薩埵尊。" 此為其義：三字表三密，五字表五智，于基法三密以五字各各印持，或於五智以三密各各印持皆可。彼真實義即身語意三之實相智慧，于任何處亦不住之離戲，平等性即遍於一切，本來安住于身語意金剛壇城中。修持之梵語為bhāva，意為有，三字種子亦是彼等義之符號。 又復一義，如第十一品所說： "三金剛字咒中勝，大手印當善修持， 為得一切菩提故，以彼智慧金剛語。 嗡為智慧之精要，能得金剛之身相， 阿為菩提無我性，能得金剛之語言。"

། ཧཱུཾ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡིན་ཏེ། །རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཧཱུཾ་ནི་ཧ་ ཨུ་མ་ཧ་ཡིག་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ངག་དང་། ཨུ་ཡིག་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ཐུགས་ དང་། མ་ཡིག་ཐིག་ལེ་བཞུ་བར་བྱེད་པ་སྐུ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་ཚོགས་པ་ ཡིན་ཡང་གཙོ་བོར་ཐུགས་ཏེ་ཆོས་སྐུ་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །ཨཱཿནི་ཨ་ཨ་ཧ་གསུམ་སྟེ་སྙིང་ག་ ཡན་ཆད་ཀྱི་མི་ཤིགས་པའི་ཨ་དང་། ལྟེ་བའི་ཨ་འདྲེས་ཤིང་། ཧ་ཡིག་ཐུར་སེལ་གྱི་གནས་ གསང་གནས་སུ་བབས། བྱང་ཆུབ་ཞུ་བདེ་དང་སྟོང་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ལོངས་སྐུ་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། ༀ་ནི་ཨ་ཨུ་མ་སྟེ། ཨ་ཡིག་མི་ཤིགས་པ་ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ་དང་། ཨུ་ཡིག་ གཏུམ་མོའི་མེ་དང་། མ་ཡིག་ཁམས་དཀར་པོའི་བགྲོད་པ་རྣམས་འདྲེས་པ་མས་བརྟན་གྱི་ ཚུལ་གྱིས། རྩའི་སྒོ་རྣམས་ཕྱེ་ནས་གང་བར་བྱེད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གསང་བའི་རིམ་པ་སྟེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་གསང་བ་གསུམ་རྟོགས་པར་ བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་དེ་དག་གོ །སྐབས་འདིར་རྒྱུད་དོན་མཆོག་ཏུ་ཡངས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོ་བར་ ནུས་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་མི་སྨྲའོ། །ད་ནི་དཀྱུས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སྟེ་ཉམས་དགའ་ བ་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ པར་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས། རང་གི་སེམས་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། དེ་ནི་རང་གཅིག་པུར་ མ་ཟད་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་ལུས་ 10-274 ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་སྟེ་རྣམ་པར་བཞུགས་པ་ནི། འདི་སྐད་ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་ བོའམ་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། ངག་ཚིག་མཆོག་དེ་ནི་ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་སྟོན་པས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ ཤིང་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་སངས་རྒྱས་སུ་གདོད་མ་ནས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་འཁོར་ ལོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་། ལམ་དང་འགོག་པའི་རིམ་པས། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རང་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པ་ ནི་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་མཚོན་པ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

"吽為身語意所是，能得金剛三不分。"此中所說，吽字由"哈烏瑪哈"字組成：哈字為下行風所驅之語，烏字為燃燒內熱之意，瑪字為融化明點之身，雖為身語意三道和合，然主要為意即法身咒次第。阿字由"阿阿哈"三字組成：心間以上不壞之阿字與臍輪阿字相融，哈字下行風之處降至密處，菩提融樂與空性一味相融之報身智慧次第。嗡字由"阿烏瑪"組成：阿字不壞融化之明點，烏字內熱之火，瑪字白界之執行諸等相融，以由下穩固之方式，開啟諸脈門而充滿，即是智慧自性金剛身所成就之化身秘密次第，了悟實相三密之方便即是彼等。 此處雖能廣大開演殊勝廣大之續部義理，然暫且不說。今當入正文，此即妙樂俱生大樂自性之三寶，以體性不可分一味之方式，恒時安住于自心中。此不僅僅是自己一人，遍及欲界、無色界及六道眾生之處所、身體、受用種種而安住，此即"如是等"之義之體性或精要，彼殊勝語詞由顯示究竟了義而極為莊嚴美善。 一切法之實相自心自性，以其本來安住為身語意金剛佛故，應當遮止輪迴之輪苦諦與集諦，以道諦、滅諦之次第，應當依止安住于自身之涅槃界。 宣說品名："由密之真實極明顯中，身語意之相，化身、報身、法身之自性，以三寶表徵為前導，'如是我聞'等之解說，為第二品。"

།འདིར་ གནས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་སྐུ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུ་ དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་བརྗོད་བྱའི་སྙིང་པོར་ངེས་པ་རྙེད་ནས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ ལ་སོགས་པ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་དོན། འཆད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་མཚོན་ཙམ་སྟེ། དེ་ དག་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ངོ་། །དཀོན་མཆོག་ གསུམ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུར་བྱེད་ཅིང་། གསུམ་པོ་དེ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ནར་འདུས་པ་དང་། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་སྟོན་པ་དང་། དེ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པའི་ ལམ་གྱིས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་སོགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོའི་ཚུལ་ལས་ཀྱང་། ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་གཏམ་གྱི་ལམ་རིམ་འབྲས་བུ་དཀོན་མཆོག་གི་འཁོར་ལོར་གྲགས་པ་ དང་། གནད་གཅིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །། ༈ ལེའུ་གསུམ་པ་དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ། ད་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ། རྗོད་བྱེད་གླེང་ གཞིའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བ་དང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ 10-275 བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། དེ་ནས་ཡང་དག་བཤད་བྱ་བ། །ཀུན་རྫོབ་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ དུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་ བྱའོ། །དོན་ཚན་གཉིས་པ་བཤད་པ་དངོས་ནི། ཡང་ནི་ཨེ་ཡིག་ཐིག་ལེ་སྟེ། །ཝཾ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ རུ་བརྗོད། །བདག་གིས་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །ཐོས་པ་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱར་གསུངས། ། གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་མདོར་བསྟན་པ། །དེ་བཞིན་དུས་ནི་རྒྱས་བསྟན་ཏེ། །མདོར་བསྟན་པ་ཡི་ མཚན་ཉིད་དེ། །ཐབས་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ དེའང་། །ཤེས་རབ་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲགས། །མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་བསྟན་པ། །དེར་ནི་ གཉིས་སུའང་བརྗོད་པར་བྱ། །རྒྱས་བསྟན་གཙུབ་བྱ་གཙུབ་བྱེད་ནི། །མདོར་བསྟན་སོ་སོའི་ གདན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། །བཞུགས་པའི་ཚིག་ནི་གནས་པའོ།

此處實相之身語意與道果之三身及果位三寶為所詮之精要而得定解后，"如是我聞"等序分之詞義，需要解說之教示僅是舉例而已，以獲得彼等定解為前導，於一切續部義理亦復如是。以三寶為究竟果位，而彼三者唯一匯歸為一，並顯示此即是一切有情之實相，以與彼相順應之道清凈暫時垢染等，當知與大乘經典之方式中不退轉輪之語道次第果位三寶輪之所稱，為同一要義。 第二品之詳細解說竟。 第三品 比喻與實義智慧分別解說 今當解說第三品比喻與實義智慧分別，分為能詮序分之詞句相連及所詮義之詳細分別。初中分二，立誓解說曰："爾後當正說，如實世俗爾。"其中世俗即比喻智慧，當如其相而解說。 第二正解說曰："複次誒字明點者，發音稱為'旺'字聲。我以貪著之心，稱為依止聞法。一者為略說，如是時為廣說，略說之相，遍稱為方便。廣說之相亦，普稱為智慧。略說與廣說，應當說為二。廣說鉆與所鉆，略說為各自座。世尊為心金剛，安住詞為住。"

།དེ་ ཀུན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་ཡུམ། །སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ ཀུན། །སྲས་བཅས་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག །སྐུ་གསུང་ཟླ་བ་ཉི་མ་སྟེ། །ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི་དབྱེར་ མེད་པས། །བསྟེན་པའི་ངོ་བོས་གནས་པ་སྟེ། །རྟེན་ནི་བུད་མེད་བྷ་གར་བརྗོད། །རྟེན་དང་ བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །ཚིག་ནི་གཉིས་གཉིས་དག་གི་ཡང་། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དེ་དག་ནི། ། བརྒྱུད་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རབ་དབྱེ་ལས། །དེ་དག་རང་བྱུང་ ངོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ་སྔར་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེ་སོ་བདུན། དོན་དམ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ ཏེ། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དང་སྦྱར་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་སྦས་པ་རྣམ་ གསུམ་ལས། འདོད་ཆགས་ཆོས་སྦས་ཀྱི་ཚུལ། དཔེ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ཏེ་ བཤད་ན། ཡང་ནི་ཞེས་པ། བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་སྟེ། ཨེ་ཡིག་གིས་ ནི་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ལུས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྩ་དབུ་མ་ལ་གནས་པའི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ་དང་། ཝཾ་ཡིག་ཅེས་བྱ་བས། ཤེས་རབ་མའི་གཞི་ལུས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དབུ་མ་དང་། ཡང་དགོས་ 10-276 པདྨའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་རྩ་ཁ་ག་མུ་ཁ་ལ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ། རྡུལ་གྱི་དྭངས་མ་རླུང་དང་ བཅས་པ་སྒྲ་སྟེ། ནཱ་དའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེའོ། །བདག་གིས་ཞེས་པ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་ འདུན་པ་འདུ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཆགས་པའི་སེམས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ སྙོམས་པར་འཇུག་པས་བསྟེན་པ་དང་། གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མདོར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཐབས་ཀྱི་བདེ་ བར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ལ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་སོ། ། དེ་བས་ན་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། དུས་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་ ལ། མདོར་བསྟན་ནི་མི་གསལ་བ་ལྔ་རྒྱས་བཤད་ནི་གསལ་བའི་དོན་ནོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་ གཞན་གྱིས་བསྟན་ན། མདོར་བསྟན་པ་ཐབས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་གཉིས་ཀར་ཡང་གཉིས་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ དུས་ཀྱི་བརྡས་ནི། བསྲུབ་བྱ་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་དང་། སྲུབ་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མཉམ་པར་ བསྲུབས་པ་ཡིན་ལ། མདོར་བསྟན་གཅིག་ནའི་བརྡས་ནི། བདེ་བའི་གདན་ནམ་གཞིའམ་ གནས་རང་ལུས་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིར་གཡོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་མའི་ དབང་དུ་བྱས་ནའང་། གཅིག་ནའི་བརྡས་རྒྱས་བསྟན་ནི་བསྲུབ་བྱ་ཐབས་ཀྱི་ནོར་བུ་དང་། སྲུབ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་རྩ་མཛེས་པའི་རྩེ་མོ་མཉམ་པར་བསྲུབས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། གཅིག་ནའི་བརྡས་མདོར་བསྟན་ནོ།

我將為您直譯這段藏文： 彼為眾生起之本性，四大種為佛母。諸佛蘊等一切，與眷屬根一起。身語為月日，意金剛無二故，以所依之本性而住，所依即說為女性之秘處。以能依所依之本性，語句二二之間，彼等互相關聯，次第相續而了知。由智與所知之分別，彼等為自生本性。 如是，前序分之三十七字，就勝義分而言，與基道果三者相連甚為廣說。此中從三種秘密中，若依欲貪法密之方式，與比喻事印智慧相連而說：複次者，表示另一解說之詞。誒字表示方便之基礎身體總體及特別中脈所住之明點精華，及旺字表示智慧母之基礎身體總體及特別中脈，又于蓮花中心所住之脈近於秘處之口，具風之精華微塵之聲，即住于詠音之相中。我者即具三想之慾得安樂之貪著心。聞法即方便與智慧和合而依止。一者為略說，如是時為廣說，略說之相遍稱為方便之樂，廣說普稱為智慧之樂。是故一者為方便之樂，時為智慧之樂，略說為不明顯義，廣說為明顯義。若以另一方式說明，略說方便之樂與廣說智慧之樂彼二者亦應知各有二種，廣說以時之密語表示：所鉆為智慧蓮花與能鉆方便金剛平等鉆磨，略說以一者之密語表示：樂之座或基或處為自身臍以上四輪之動。如是就智慧母而言，一者密語之廣說為所鉆方便寶珠與能鉆智慧自之妙脈頂端平等鉆磨之智慧，一者密語為略說。

།བདེ་བའི་གདན་ནམ་གཞིའམ་གནས་ཤེས་རབ་མ་ཉིད་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞིར་གཡོ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །དེས་ན་རྒྱས་བསྟན་གཙུབ་བྱ་གཙུབ་ བྱེད་ནི་མདོར་བསྟན་སོ་སོའི་གདན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལོ་ཙཱ་བས་གོ་རིམ་མ་ནོར་བ་ནི། བོད་སྐད་ དུ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའི་དུས་དང་གཅིག་ན་ཞེས་པ་ལ་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཡང་། རྒྱ་ སྐད་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་གོ་རིམ་བྱས་ན་ལེགས་ཏེ། འབྲོག་འགྱུར་ལས་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ 10-277 བསྟན་ནི་ཐ་དད་པ། །རྒྱས་བསྟན་བསྲུབ་དང་སྲུབ་བྱེད་ཉིད། །ཅེས་འབྱུང་བས། འདིར་ཡང་ མདོར་བསྟན་སོ་སོའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །རྒྱས་བསྟན་བསྲུབ་བྱ་བསྲུབ་བྱེད་ཉིད། །ཅེས་བཅོས་ སོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་ཞེས་པ་ནི། ཐབས་ཤེས་ཕོ་མོ་སོ་སོའི་སྟེ། །གདན་ནི་གནས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ པས། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་སམ་རྟེན་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ཐིག་ལེའོ། །འོ་ན་ཐབས་ཤེས་སོ་ སོ་ལ་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་བདེ་བ་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། གསང་བར་ལྷན་སྐྱེས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས། གདན་གྱི་རྗེས་སུ་བསྲུབས་པ་བཤད་ན་ལེགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ པ་དང་། བསྲུབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་ལོ་བཞིར་འོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཞུང་དཀྱུས་འགྱུར་ ཕྱི་མ་ཉིད་ལེགས་སོ་སྙམ་ན། རྒྱས་བསྟན་བདེ་བའི་མྱོང་བ་གསལ་བ་ལ་འཆད་དགོས་པས། བསྲུབས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲུབ་བྱ་སྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སུ་འོངས་པ་ ལ་འཆད་དགོས་སོ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པ་དེ་ནི། རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དྭངས་མ། རྐྱེན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་བཞུ་ བ་རྟེན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཁ་སྦྱོར། བརྟེན་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདེ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་ཁ་སྦྱོར་ཡིན་ལ། རྟེན་བརྟེན་པ་དབྱེར་ མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར། བཞི་ཀ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དགྱེས་ པ་རྡོ་རྗེ་ལས། རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས། །དེ་ཡི་ཁུ་བའམ་བདེ་བ་ཉིད། །སྐྱེས་བུ་ཇི་ བཞིན་ཤེས་རབ་ལའང་། །དེ་ཡི་ཁུ་བའམ་བདེ་བ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དགའ་བ་ནི། །བཞི་ ཡི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྐྱེ་མེད་རིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་རྣམ་བཞི། ། ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དོན་དམ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། བཞུགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་དེ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།

我將為您直譯這段藏文： 樂之座或基或處即智慧母自身四輪中動之菩提心。故廣說所鉆能鉆即略說各自之座。譯師未錯此次第者，因藏語中"時"與"一"字相符，然若依漢語次第則更佳。如卓譯中亦云："略說示為各別者，廣說即鉆與能鉆。"故此處亦應改為："略說各自處所是，廣說所鉆能鉆者。"其中"各自"者，即方便智慧男女各自，"座"為處所之義，故為大樂之處或依處四輪之明點。若問：方便智慧各自亦先有四輪樂動，而後於密處體驗俱生，故若說座后說鉆磨則更為妥當，或由鉆磨因緣而至四輪，后譯文字更佳耶？答：廣說須說樂受明顯，故不僅是鉆磨，須說菩提心至所鉆能鉆之處。此前所示如是：彼比喻俱生者，因為菩提心四輪精華，緣為貪慾火融化，從依身方面方便智慧明點和合，從所依心方面方便智慧相之樂與無分別和合，由依所依不可分故，四者皆為一體之俱生性。如是《喜金剛》云："且說士夫二種相，彼之精華或即樂，如同士夫智慧中，彼之精華或即樂，正因此故歡喜以，四種殊勝分別中，于無生次第分中，如是俱生有四種。"薄伽梵者，即心金剛，為勝義大樂，安住者，即於世俗俱生中彼安住。

།སངས་རྒྱས་ཕུང་ པོ་ལ་སོགས་ཀུན། །ཅེས་པ་སྔོན་ལ་དྲངས་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ 10-278 ཁམས་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་ལ་སོགས་པ། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡས་ སྟོན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མའི་ཐིག་ལེ་ནི། དེ་ཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་ཕུང་ པོ་ལྔ་ནི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ་དང་། སྲས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྡས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། བཅས་པའི་ཚིག་གིས་ལྷ་མོ་རྣམས་ ཏེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་པ་ཡུལ་རྣམས་སོ། །སོགས་ཀུན་ཅེས་བྱ་བས་ནི། ལས་དང་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཐིག་ལེ་ནི། དགའ་བཞི་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་བཟློག་ནས། རྩ་འཁོར་རྣམས་སུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཅིང་ གཤེགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སྐུ་ནི་ཟླ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ། གསུང་ ཉི་མས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཐིག་ལེ་རྩ་མཛེས་པའི་རྩེ་མོར་འོངས་པ། ཐུགས་ནི་ཐབས་ཀྱི་ནོར་ བུའི་ནང་དུ་རྩ་མཛེས་པའི་རྩེ་མོ་ཆུག་སྟེ། རྩ་ཁ་སྦྱོར་དེ་ལ་གཉིས་ཤོར་གཉིས་མཉམ་གྱི་ཚུལ་ གྱི་གནས་པས་ཐིག་ལེ་གཉིས་འདྲེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ནི་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་པས་ གནས་པས། བརྟེན་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ་ཉམས་པར་བཟུང་ བའོ། །ཡང་ན་སྐུ་དང་གསུང་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀར་གྱི་རོ་རྐྱང་གི་རྒྱུ་བ་འགགས་པ། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མས་སྣ་སྤྲད་པས་ཕན་ཚུན་དུ་དབུ་མའི་རླུང་རྒྱས་པའི་བདེ་བའོ། །བརྟེན་ པ་ཐབས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས། བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཐིག་ ལེའི་ཐབས་ཀྱི་ནོར་བུར་ཟིན་པའོ། །རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བརྟེན་པ་བདེ་བ་ཡང་། འབྱུང་བ་བཞིའམ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། བཙུན་མོའམ་ཡུམ་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་ བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་རེག་པ་སྲ་བའི་བདེ་བ་སྤྱན་མ། གཤེར་བ་མཱ་མ་ཀཱི། དྲོ་བ་གོས་དཀར་ མོ། གཡོ་བ་སྒྲོལ་མ་སྟེ་བཞི་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དུ་བདེ་བ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་སྟེ། དེ་ རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི། བུད་མེད་དེ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བྷ་གར་བརྗོད་ལ། ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་པདྨ་ཅན་ལ་ 10-279 སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་རིགས་ལྔའམ་བཞི་ཡུམ་ལྔའི་དག་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བྷ་ག་ལ། ཐིག་ལེ་མི་འགྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་པར་ བཀོད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པའོ།

我將為您直譯這段藏文： 先引"諸佛蘊等一切"，以"一切"聲顯示五蘊、五界、五根、五境等種種為一切之表示，彼等之精華明點即是一切如來。其中五蘊即五佛勝者種姓，"等"字所攝五大即五佛母，菩薩眾之表示即諸根，"俱"字即諸天女，又"與根俱"即諸境。"等一切"即表示業與事業支分諸忿怒尊忿怒母。彼等之精華明點，由四喜順逆于諸脈輪中往來行走故名如來。身即月之菩提心融化，語即日所攝明點至美脈頂端，意即方便寶珠內美脈頂端入，彼脈和合中依二流二等之理而住，明點二者和合，金剛即樂空不二而住，所依俱生樂之體性而住即為所執持。或者，身語即方便智慧二者之羅剛脈流動止息，意金剛即中脈下端相對而互為中脈氣增之樂。所依為方便之名，故住于所依之體性者，即方便智慧二者明點于方便寶珠中執持。能依菩提心與所依樂亦是四大或五大之體性，妃或母即是四大之諸樂。其中觸堅樂為眼母，濕為瑪瑪基，暖為白衣母，動為度母四者，遍行樂為金剛界自在母。彼等之所依即女人，說為業印之茶伽，于外則蓮花女等四印或五印五佛母清凈故為金剛妃，二者皆于業印之茶伽中，明點不變金剛正安住于彼處即俱生安住。

།ཨེ་ཝཾ་ཞེས་པ་དང་། བདག་གིས་ ཐོས་པ་དང་། དུས་གཅིག་ན་སོགས་ཚིག་གཉིས་གཉིས་སྡེབས་པ་དག་གིས་ཀྱང་། རྟེན་ཤེས་ རབ་དང་བརྟེན་པ་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྟན་ལ། ཐབས་ཤེས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ བྱས་ནས་སྒོམ་པ་དེ་དག་ནི། དགའ་བ་བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་སོགས་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ ནས། རིམ་པ་བཞིན་དུ་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་ ནི་རིག་པར་བྱ་རྒྱུ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེ་ཆེན་ནི། དེའི་ཤེས་པ་པོ་སྟེ་བརྡ་ཐབས་ ཡིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས། ཞུ་བདེའི་ཉམས་མྱོང་དེ་ཡང་། རང་བྱུང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ དང་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ནི་དོན་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ནི་དཔེ་སྟེ། དཔེས་དོན་རྟོགས་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲོག་འགྱུར་ལས་ནི། ཤེས་བྱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས། །རང་བྱུང་ཡེ་ ཤེས་ངོ་བོ་ཅན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཏེ། ཞུ་བདེ་དངོས་དོན་དམ་མིན་ ཡང་། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་དོན་དམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ ཐབས་བླ་ན་མེད་པོའོ་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གཏན་ ལ་འབེབ་པ་ནི། བདག་མིན་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། །གཉིས་མིན་རྒྱུ་མེད་ལས་ཀྱང་མིན། ། དངོས་པོ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་དང་། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མིན། །རྟག་དང་མི་རྟག་པ་ཡང་ མིན། །འདི་ནི་ཆད་དང་གཞན་མ་ཡིན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ངོ་བོ་ཡིས། །བརྟན་པ་དང་ནི་ གཡོ་བ་དང་། །དམའ་དང་མཐོ་བ་ཐང་དང་ཆུའི། །སྣ་ཚོགས་ཁྱབ་སྟེ་རྣམ་པར་བཞུགས། །ཨེ་ ཡིག་དང་ནི་ཝཾ་ཡིག་དང་། །བདག་གིས་ཞེས་དང་ཐོས་པ་ཞེས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཐམས་ཅད་དང་། །སྐུ་དང་གསུང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོ་ཡི། །བྷ་ག་རྣམས་ 10-280 ལ་ཞེས་བྱ་གཞན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཞུགས་ཞེས་པ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉམས་སྤངས་པ་ ཡིན། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །མཐའ་དག་ངག་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །འདིར་ རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི། འགག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་ འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཡང་། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མ་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཐད་དེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྲིད་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གང་ཐོག་མ་ ཉིད་ནས་མ་བྱུང་བ་ལ། ཕྱིས་གནས་པ་དང་། འགག་པ་དང་། འགྱུར་བ་སོགས་ཡོང་བའི་གཞི་ སྟོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我將為您直譯這段藏文： "誒旺"（ཨེ་ཝཾ，एवं，evaṃ，如是）以及"我聞"和"一時"等詞二二結合，也表示能依智慧與所依方便之體性，彼等方便智慧相互雙運而修習者，即是四喜與十六分等差別次第從續部中，依次依于譬喻而證悟實相智慧。勝義諦是應知所知，世俗大樂是其能知者即表示方便之差別中，融樂之體驗亦與自生大樂之體性無二無別。所知是義而能知是喻，因為以喻悟義故。若如卓譯所說："由所知之差別中，自生智慧為體性。"亦極為善妙，雖融樂非真勝義，然因以所知法性為境故，是趣入自生勝義智慧之無上方便。 將彼俱生喻本身抉擇為離戲論："非從自生亦非他，非二非無因所生，非是有法生體性，亦非無法之自性，非是常與無常性，此非斷滅亦非他，依緣起性之體性，堅固及與動搖性，低與高及平與水，種種遍滿而安住。誒字以及旺字等，我聞二字亦如是，如是一切諸如來，身與語亦復如是，心金剛及佛母之，諸茶伽等說為他，薄伽梵尊安住等，離於聲與聲衰敗。如是生起自性故，一切語言悉解脫。" 此中唯緣此之一切法，雖顯現為滅、住、變等種種，然彼等之實相不存在故為無生。此理得成，因為無生即未生於有，凡最初本來未生者，後來住、滅、變等之所依基悉皆空故。

།དེ་ལྟར་འཐད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ འདི་དག་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་སུ་ཟད་དེ། རང་གཞན་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་གསུམ་པ་མེད་ དོ། །དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ཉིད་ནི་མྱུ་གུ་རང་ཡིན་ལ། མྱུ་གུ་མ་ཡིན་པ་སྲིད་ཚད་ནི་མྱུ་གུ་ལས་གཞན་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་། བློས་སྐྱེ་བར་འཛིན་ཚུལ་ལ། འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་འབྱུང་བ་སྲིད་པས། དོགས་པའི་མཐའ་གཞན་དགག་པའི་ ཕྱིར་དུ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་བལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་ བའི་རིགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ མེད་མིན་ནོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་རྒྱུ་དེ་ཡང་། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་རང་དང་། དེ་ལས་གཞན་དང་། རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་གསུམ་ལས་འོས་མེད་ན། དང་པོར་རང་ལས་སྐྱེ་བ་མི་ རིགས་ཏེ། རང་གྲུབ་ཟིན་ན་སྐྱེ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་པའི་རང་མ་གྲུབ་ན་གང་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རང་རང་གིས་ཉེར་ ལེན་གྱི་རྒྱུ་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་མེད་ན། གཞན་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཚོགས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་སྐྱེ་ན་བདག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་འགྱུར་བས། ཉེས་པ་གཉིས་ཀར་དུ་ཐལ་བར་ 10-281 འགྱུར་ཞིང་། གལ་ཏེ་རང་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་ལ། དེ་ལས་སྐྱེ་ན་ཡང་ ཅིག་ཤོས་དོན་མེད་པས། རང་ངམ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ དོན་མེད་དེ། རང་ལས་མི་སྐྱེ་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ན་ཡང་གཉིས་ཀ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་གྲུབ་བོ། ། ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེའོ་སྙམ་ན། ཚོགས་པ་དེ་ཡང་རང་གཞན་གཉིས་པོའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་ནམ། དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ སྔར་གྱི་སྐྱོན་ཉིད་འཇུག་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གཞན་སྐྱེས་ལ་ བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཉིད་འཇུག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ད་ལྟ་བ་འདས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་ འདས་མ་ཟིན་ན། ད་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདས་ཟིན་ན་ནི་འབྲས་ བུའི་དུས་ན་དེ་མེད་ཅིང་། མུ་འབྱོར་བའི་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས། སྐྱེད་བྱེད་དུ་མི་ འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་བ་ལས་ད་ལྟར་བ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ད་ལྟ་བར་སྐྱེས་ ཟིན་པ་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我將為您直譯這段藏文： 即便如是應理，若問為何無生？如是諸法唯有自他二者，除自他二者外別無第三。譬如苗芽本身是苗芽自體，凡非苗芽者皆是異於苗芽故。諸事物生雖不可能無因，然依心執為生起之理中，可生起"此是無因"之心故，為遮遣余邊疑慮故，"無因不觀待於他，恒常有或成無有。"如是之理，及諸事物多從因生現量可見故，非無因。若從因生，彼因亦唯有從彼事物自體、從異體、從自他二者生起三種可能，其中初者從自生不應理，以自若已成則不須生故，若所生之自體未成則無從何生起之因故。從異體生亦不應理，以若無各自所屬之親因，則見縱集任何外緣亦不生故。亦非從二者生，以若從二生則應從自生，亦應從他生，故成二過之過失，若是從自生則從他生無義，若從彼生則另一亦無義故，若是從自或從他生者，從二者生亦無義，既非從自生亦非從他生，則已成就非從二者生。 若謂從二者和合而生，彼和合亦是自他二者之體性耶？抑或是從彼二和合所生之異體？若如初者則前說過失仍入，若如後者則唯是異體故，則入前說他生之過失。如是現在法不從過去生，以若因未過去則唯是現在故不成過去，若已過去則于果時彼已無，亦未成銜接處故，以不相屬為能生故。現在亦不從現在生，以現在法已生故不須生故。

།མ་འོངས་པའང་ད་ལྟ་བའི་དུས་ན། བྱ་བ་གང་ཡང་མི་ བྱེད་པས། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པ་པོ་གཉིས་ཀར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེའི་དུས་ན་དེ་ནི་བྱུང་ཟིན་མ་ འགགས་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟ་བ་ཁོ་ནའོ། །མེད་པ་ལས་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་ ལས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལས་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་བདག་ སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེའི་སྟེང་དུ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ འདས་པ་ལས་བདག་ད་ལྟ་བ་སྐྱེ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་འདས་ པ་ལས་གཞན་ད་ལྟ་བ་བྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ད་ལྟ་བ་གཉིས་གནས་བྱ་དང་ གནས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་ཡང་། འདི་ནི་བདག་སྐྱེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ བདག་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདས་པའི་བུམ་པ་ལས་ད་ལྟ་ 10-282 བའི་བུམ་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བུམ་པ་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་བ་གཉིས། ཡུལ་ཡང་ གཅིག རྣམ་པ་ཡང་གཅིག མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚུངས་པ། སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལ་ བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་ཆ་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ བདག་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཚོགས་པ་ལས། བདག་གཅིག་པུ་སྐྱེའམ། གཞན་གཅིག་བུ་སྐྱེའམ། བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་སྐྱེའམ། བདག་གཞན་གཉིས་མིན་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་རེ་ ནས་མི་འཐད་དེ། དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་གཞན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་གཞན་ སྐྱེ་ཉིད་དང་། བདག་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀར་དུ་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ ནའང་། རྒྱུའི་བདག་གཞན་གཉིས་ཀར་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་སྐྱེས་ ཉིད་དང་། གསུམ་པ་ལྟར་ནའང་། འབྲས་བུའི་བདག་གི་ཕྱོགས་ལ་དང་པོ་དང་མཚུངས་ཤིང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་གཉིས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་སྐྱེའི་སྐབས་འདིར། བདག་ ལས་གཞན་དང་གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་བདག་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་ལ་བརྗོད་པའི་ སྐྱོན་རྣམས་སོ་ན་འདུག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལས་འདས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདས་པ་ཕྱི་མ་ དེ་སྐྱེ་བའི་འགོ་བརྩམས་ནས་འདས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་འདས་པ་ཡོད་ པ་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་གོང་ཉིད་ནས་འགགས་པ་ཡོད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དུས་འདས་ པ་མ་ཡིན་ན་ནི། འདས་པ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པར་སོང་གི། འདས་པ་ལས་འདས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我將為您直譯這段藏文： 未來法于現在時不作任何作用，故不應成能生所生二者。縱使未來時未來法將作作用，然彼時已生未滅故唯是現在。以無法從無法生不應理故，過去法不從過去生，未來法亦不從未來生。此等於自生他生之上亦當配合，當於三時作觀察，若謂自體過去生現在自體，彼非自生，以應成他體過去生他體現在故。若現在自體二者為所住能住之因，此亦非自生，以所生能生之自性相不同故唯成他體。若謂從過去瓶生現在異瓶，彼過去瓶與現在瓶二者，境亦一，相亦一，性相亦同，依彼前剎那相續而後者生起故，彼二不成他體，以依一相續故。僅由返體差別不成他性故。 複次，從自他二者和合，唯生自體耶？唯生他體耶？生自他二者耶？生非自他二者耶？一一不應理。若如初者，則從自他和合生故成他生性，及自從自體生之過二者俱成。若如第二者，以因之自他二者皆異於果故，唯成他生性。若如第三者，于果之自分同初者，於他分同第二者。若於此二生之際，從自生他及從他生他，則有前說自生他生諸過。如是，過去不從過去生，以若後過去開始生起即是過去，則應有無先行現在之過去，及未生之前即已滅之過失。若彼時非過去，則已成從過去生非過去，非是從過去生過去。

།མ་འོངས་པ་ལས་མ་འོངས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་སྐྱེད་ པའི་རྒྱུར་ཡང་འགལ་བ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་དང་། མ་འོངས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་ཅིང་། དུས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པས། གནས་ལུགས་ལ་སྐྱེ་ བ་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་སྣང་ངོ་ཙམ། འཁྲུལ་ངོ་ཙམ། རྟེན་འབྲེལ་ཙམ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་ 10-283 བ་ཡང་། འཁྲུལ་ངོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་མོད། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་ སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་དུ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི། ཚིག་ལ་འཁྲི་ འཚོལ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། འཇིག་རྟེན་གྱི་མྱོང་བ་དང་ཡང་མི་མཐུན་ཏེ། གཞན་སྐྱེའི་དོན་ འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་མེད་པའི་ ཕྱིར། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པས། ཡེ་ཤེས་ དེ་སྐྱེ་མེད་ཡིན་ཅིང་། དེས་མཚོན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད། སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་ པས། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲར་མེད་ལ། དེ་དངོས་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་སྐད་ཅིག་གི་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་རྟག་པ་མིན་ལ། མི་རྟག་པ་ལ་གནས་པའི་གོ་སྐབས་ མེད་ཅིང་མི་གནས་པ་ལ་འཇིག་རྒྱུ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཡང་བློས་ཀུན་བཏགས་ ཁོ་ན་ལས་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འགག་མེད་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཆད་པའང་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཏེ་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲོག་མིའི་འགྱུར་ལས། དངོས་པོ་སྐྱེ་བའི་སོགས་ལ། དངོས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི། ། རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད། །ཅེས་འབྱུང་བ་གོ་བདེ་སྟེ། རྒྱ་ སྐད་དང་མཐུན་ན་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་མིན་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་ པ་མིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གི་ངོ་བོའམ་ཚུལ་གྱིས། དམའ་བ་དང་། མཐོ་བ་དང་། ཐང་དང་ཆུ་སོགས་ ཏེ། བརྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དང་། གཡོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ 10-284 རང་མྱོང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ་རྣམ་པར་བཞུགས་སོ།

我將為您直譯這段藏文： 未來不從未來生，以未生故不能為生他之因，以已生與未來相違故。如是，四邊生不成且三時生不成故，實相中生不成，而唯世俗顯現，唯迷亂顯現，唯緣起，如幻生亦因是迷亂顯現故勝義中雖無，然于未察未觀察前如其所顯，如許唯世俗生般，從他生亦生起。有謂從他生世間亦無者，除徒求文字過失外，亦與世間經驗不符，以他生義顯現於世間俱生心故。若僅由不作言說而成無者，則我見等言說於世間亦無故，應無俱生心。複次，以無四邊生故，彼智為無生，由此所表一切法，無成生之體性故，彼智亦無如是生，然非無體，以有經驗故。彼剎那生滅故非常，無常無住機會且無住者本無壞因故，無常亦唯心遍計非實相。從因緣和合而無滅顯現故，此非斷亦非他即非常。卓彌譯中，"諸法生"等譯為："以法相而生故，諸法自性中，非常亦非無常，此最極相續不斷。"易解且若與漢語相符則善。如是，諸法以世俗相顯現為生而已，然自性中生不成立，以自性非常非無常，然世俗中住為相續常。如是，以因緣和合緣起之體性或相，于低處、高處、平地與水等諸堅實法以境識相，于動搖有情以自覺相，遍及器情一切有情而安住。

། ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་རྟག་ཆད་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་སོགས། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ བྲལ་བ་ནི་བཤད་ལ། འོན་ཀྱང་མཚན་གཞི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་མ་ངེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྤྲོས་བྲལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཕྲོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་གོང་དུ་རང་བྱུང་དུ་བཤད་པ་དང་། གནས་པ་ཞེས་པའི་དོགས་གཅོད་དུ། ཞུ་བདེ་དེ་ རང་བྱུང་དང་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ན། མ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་དང་རྟག་དངོས་སུ་འགྱུར་རོ་ སྙམ་པའི་དོགས་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བཞུགས་སོ་ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་འཆད་པའི་ སྐབས་ཡིན་པས། རྒྱུན་གྱི་རྟག་པར་བཞུགས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས། རིགས་ མཐུན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བཞུགས་ཞེས་འཆད་པས། གླེང་གཞི་ཚིག་དོན་འཆད་པའི་འཕྲོས་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ། །ཨེ་ཡིག་དང་ནི་སོགས་ལ། དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དེ་འདྲ་ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ གིས་སྟོན་པར་རིགས་ཀྱི། ཨེ་ཝཾ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་ པར་མི་རིགས་སྙམ་ན། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་དེའི་གནས་ཚུལ་དང་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྲོས་བྲལ་སོགས་ ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཨེ་ཝཾ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཉམས་ཀྱིས་ཀྱང་། མཚོན་དུ་མེད་དེ་ཉམས་མྱོང་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཉམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ དང་བསྟན་བཅོས་ལ་མ་གྲགས་པའོ། །བརྡ་ཐབས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི། དེ་དག་གིས་མཚོན་ ནུས་པ་བཞིན་དུ། ཨེ་ཝཾ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཚོན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལེགས་སྦྱར་ལ་སོགས་པ་ སྒྲ་གཟུག་པོར་འབབ་པ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ཉམས་ཀླ་ཀློའི་སྐད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ བརྡའ་འདི་རྣམས་ཀྱང་། གནས་ལུགས་ལ་སྤངས་ཤིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྲལ་དེ་ནི་ སྒྲ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཐོག་མཉམ་པའི་རིག་པ་ སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་ཕྱིར། ངག་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའོ། ། 10-285 འབྲོག་འགྱུར་ལས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་པ་མེད་དེ། སོ་སོར་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་ འབྱུང་ན། དབང་གི་དུས་སུ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་ཉམས་མྱོང་དུ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ ཡུལ་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བཤད་ཚུལ་འདི་ངོས་ནུས་པ་ཆེ་བས་ལེགས་སོ། ། གཉིས་པ་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ བཟུང་བ་དང་། དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལུང་དང་སྦྱར་བ་དང་། ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དཔེའི་སྒོ་ནས་ བསྟན་པའོ།

我將為您直譯這段藏文： 此等文字之生滅常斷有無等一切戲論已說為離，然所相實智未定，以一切法具離戲相故，以是顯示喻智之延伸故。 是故，上說為自生及所說安住之斷疑中，若彼樂受為自生及常住者，將成未生之事物及常有，為斷此疑故。而釋"安住"之詞義時，說為相續常住，以緣起相安住，以類同遍及安住，故唯是釋詞義引申。 若謂：以"誒"字等，應以明點樂等詞顯示如是喻智，不應以誒旺等與聲義無關者顯示。彼智及其安住方式與相，以離戲等聲，以明點樂等聲，以及以誒旺等聲韻亦不可表，以唯是體驗境界故。聲韻謂世間與論中未聞。然就僅依標示而言，如彼等能表，誒旺等亦能表示。 是故，梵語等悅耳諸語及聲韻蠻語，與如來此等密意，于實相亦非舍與有，以離言說者超越一切聲思故。現在生者，以彼初同等覺僅是剎那自性故，必定解脫一切語言之境。 卓譯中無"現在生"，而說"各別生性"，意為灌頂時唯是各自證知之體驗境界，此釋義力大故善。 第二、釋所詮義之分類有三：標舉喻義智，以彼配經教，以喻門示有無之分。

།དང་པོ་ནི། བྱིས་པ་ལྐུགས་སོགས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་བྱ་ལྟ་བུར་དེ་རབ་གྲགས། ། བཟུང་དུ་མེད་ཅིང་བརྟག་ཏུ་མེད། །ཀུན་རྫོབ་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ཏེ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་ པ་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་སྟེ། །སེང་གེ་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་མཚུངས། །རྨི་ལམ་རྩེད་མོ་ བཞིན་དུ་སྣང་། །དེ་ལྟར་རྫུན་སོགས་ངོ་བོ་ནི། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ སྐྱེ་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན། །བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་ངེས་པར་རུང་། །རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་མ་ཡིན། །སེམས་ནི་ཕྲད་ཅིང་འདུས་པ་ཉིད། །རྨི་ལམ་སད་པ་ ལྟ་བུ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་གཞོན་ནུའི་ངོ་བོ་ཡི། །དབང་པོ་གཉིས་ཀ་འདུས་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་སྟེ་ བྱིས་པ་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་། ལྐུགས་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ། ཤེས་བྱ་ ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལྟ་བུར། གནས་ལུགས་དེ་ཡང་བརྗོད་མེད་ཡིན་པར་ རབ་ཏུ་གྲགས་ལ། དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བློས་བཟུང་དུ་མེད་ཅིང་། སྒྲ་རྟོག་གིས་བརྟག་ ཏུ་མེད་པའོ། །འགྱུར་གཞན་ལས་མ་གསལ་རྟོག་གེ་མེད་པ་ལྟར། ཞེས་པ་ལྟར་ན། མི་གསལ་ བ་ནི་དཔེ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་དུ་མེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཞུ་བདེ་བརྗོད་བྲལ་དུ་འདུག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དོན་དམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་དྲི་ཟའི་སོགས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཡང་བདེན་པར་ མེད་པའི་དཔེ་སྟེ། སེངྒེ་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི། མིག་འཁྲུལ་ལམ་སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ། སྒྱུ་མ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཧ་རི་ཙན་དྲའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་ 10-286 པ། རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྣང་བའོ། །རྨི་ལམ་རྩེད་མོ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་རོལ་པ་སྟེ་ རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྫུན་སོགས་ཞེས་པ་ལ། མགོས་འགྱུར་གཙང་ {མ་[བ་]ལས། དེ་ལྟར་ལོག་རྟོག་ཞེས་པ་འབྱུང་སྟེ་དོན་གཅིག་ལ། ལོ་ཆུང་འགྱུར་ལས། དེ་ དག་ལ་སོགས་ངོ་བོ་ནི། །ཞེས་འབྱུང་བ། འབྲོག་འགྱུར་ལས། འདི་སྐད་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས་ ནི། ཞེས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དཀྱུས་བཞིན་བཤད་ན། རྫུན་པ་སྒྱུར་མ་སོགས་ཀྱི་ངོ་ བོ་བསྟེན་ཚུལ་ནི། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པ་དེའི་ངོ་བོའོ། །འཆད་ཚུལ་འདི་ལྟར་ན། ཁམས་ གསུམ་མ་ལུས་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ལྟར་རྫུན་སོགས་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་ན་དོན་ལ་འབྱོར་རོ། ། ཀུན་རྫོབ་མཐོང་ཐོས་མྱོང་གསུམ་དང་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་ཕྱིར་ན། གནས་ལུགས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ན་མཚོན་པར་ནུས་ཞེས་པ་སྟེ། འབྲོག་ གིས། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་མཚོན། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལེགས་སོ།

我將為您直譯這段藏文： 第一，以嬰兒啞等之識，如所知而彼極著，不可執且不可察，如世俗即如是。如同乾闥婆城之相，及如幻化與陽焰，等同獅子月城，如夢遊戲而顯現。如是虛妄等體性，即三界無餘自性。以彼生故何以能，定許我聞如是耶？以自證體性故，佛亦不知。心即相遇和合，如同夢中醒覺，如同少年體性之，二根和合一般。 此謂嬰兒不能言說之體驗及啞者體驗之識之境。所知雖經驗而不可言說一般，實相亦是不可言說而極著，勝義智慧彼不可意執，且不可聲思所察。 另譯中說"如不明推理"者，若如是，不明即不可以喻等表示。如世俗融樂離言而住，勝義亦如是。乾闥婆等是世俗雖顯而無實之喻。獅子月城者，是幻化眼翳一切主，諸幻師之神，阿修羅王訶利旃陀羅城而著稱，顯現於海中之城。夢遊戲者，謂夢中游舞，即生起種種變化。 對於"如是虛妄等"，莫譯善本中出現"如是邪解"，義同。羅瓊譯中出現"彼等等性"。卓譯中與"此語等方式"相合。然若依原文而釋，依止虛妄幻化等之體性方式，即是三界無餘之體性。若如是釋，若說"三界無餘體性，如是虛妄等自性"，于義相合。 以世俗見聞覺三及聲思之一切境無實，以彼故，實相如何能以世俗表示？卓譯為"以彼故如何表示"者善。

།གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ ནི། རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་ཉིད་ཞུགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་གི་སྒོ་ ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མཁྱེན་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ནམ་ཡང་རྟོགས་སུ་མེད་པས། བདག་གིས་རྟོགས་ཞེས་མི་བརྗོད་པར་ཐོས་ཞེས་ངེས་ པར་རུང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་རུང་ཞེས་འཆད་པ་ལྟར་ན། ཐོས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བཤད་ ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཅེས་པ་འདོད་ལན་འདེབས་པར་འཆད་དགོས་ ཀྱང་། གོང་གི་འཕྲོས་ལ་མི་འབྲེལ་ལོ། །འབྲོག་འགྱུར་ལས་ནི། རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོའི་ ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་མི་མཁྱེན། །རང་གིས་རིག་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སངས་ རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཁྱེན། །ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ལྷག་པོར་ཡོད་དེ། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ ཐ་དད་པས་མི་མཁྱེན་པའི་དོན་དང་། ངོ་བོ་གཅིག་པས་མཁྱེན་པའི་དོན་ནོ། །སེམས་ནི་ཕྲད་ ཅིང་འདུས་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ། འགྱུར་རྟིང་མ་རྣམས་ལས། འདུས་པར་སེམས་དང་འཕྲད་པ་ 10-287 ནི། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། འདུས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་སེམས་བདེ་བ་དང་མི་རྟོག་པ་ལྷན་ཅིག་ ཕྲད་ཅེས་འཆད་པའང་ཡོད་ལ། དཀྱུས་ལྟར་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་འཆད་དགོས་ཏེ། ཞུ་བདེ་ཁོ་ ནའི་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ལ། འབྲོག་གིས་འདུས་པ་བསམ་ཡས་མཉམ་སྦྱོར་བ། །ཞེས་བསྒྱུར་ བ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བདེ་སྟོང་འདུས་པ་དང་རྣམ་པ་བསམ་ཡས་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་ བའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ནི། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་སུམ་ ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དེས་སང་དུས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲོང་ ཁྱེར་དེ་མཚོན་པ་དང་། གཞོན་ནུའི་བདེ་བས་དབང་པོ་གཉིས་འདུས་ཀྱི་བདེ་བ་མཚོན་པ་ བཞིན་ནོ།

我將為您直譯這段藏文： 實相之智慧，以是唯入于自證體性故，以聲及分別門，佛亦不知。故所證能證異體之方式永不可證，不說我證而定許聞。若如解說何以應許，則解說聞為證義，雖應釋為諸佛所知之答辯，然與上文不相連。 卓譯中則有："以自證體性故，諸佛皆不知，以自證體性故，佛自遍知。"多出兩句偈頌，義為以所知能知異故不知，以體性一故知。 關於"心即相遇和合"，舊譯中出現"和合與心相遇"。有釋和合為俱生，心為樂與無分別俱遇。若依原文亦應如是釋，以唯解說融樂義故。若如卓譯"和合無量等持者"，則是勝義智慧樂空和合與無量相二平等瑜伽之智慧，即以喻智表示：如以夢中所見三十三天城表示醒時將見之三十三天城，以少年樂表示二根和合之樂一般。

། གཉིས་པ་ནི། བྷ་གར་ལིང་ག་རབ་བཞག་ལ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ། ། ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་དྲི་མེད་པའི། །ཡེ་ཤེས་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རང་རིག་ པས། །གཞན་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །བླ་ མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོགས་པ་ཡིས་དེ་ཉིད་གསུངས། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་ བཅུ་དྲུག་གནས། །བདེ་ཆེན་ནམ་མཁའི་ཁམས་གནས་པ། །བདེ་བ་ཅན་ཞེས་མངོན་པར་ བརྗོད། །ཕུང་པོ་དང་ནི་ཁམས་དང་ནི། །སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་། །འཇིག་རྟེན་ སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཚངས་སོགས་ལྷ་ཡི་སྐྱེ་གནས་དང་། །ཁམས་གསུམ་པར་ནི་གྱུར་ པ་ཀུན། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ངེས་པར་བྱུང་། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་ བཞིན་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དག །དེ་ཉིད་ལས་ནི་བྱུང་ནས་སུ། །དེ་ཉིད་དུ་ཡང་མྱ་ངན་འདས། ། རིག་བྱེད་གྲུབ་མཐའ་མཐའ་དག་ཏུ། །སྙིང་པོ་གཅིག་པོར་རབ་ཏུ་གྲགས། །བདེ་བ་ཅན་དེ་ ལྷ་རྫས་མཆོག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ལྷག་པའི་གནས། །སངས་རྒྱས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། ། ལྷ་སོགས་འགྲོ་དྲུག་གནས་པ་ཀུན། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་བྱུང་བ་སྟེ། །མ་ལུས་སངས་རྒྱས་གར་ 10-288 མཁན་ཡིན། །འདི་དེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་ནི། །དེ་ཉིད་ངོ་བོ་མི་ཤིགས་པར། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ སྙེད་རྣམས་ཀྱིས། །བཞེད་པ་གཅིག་གི་དུས་སུ་གསུང་། །རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་རྡུལ་མཉམ་དང་། ། གང་གཱའི་བྱེ་མ་ལྟ་བུར་ནི། །ཀུན་ནས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟར། །མཁའ་དབྱིངས་ཞེས་གྲགས་ འདི་ན་སྣང་། །གང་གཱའི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱིས། །ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། མཐའ་དག་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པ་འདིས། །དེར་ནི་འདི་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་བྷ་ གར་ལིངྒ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས་ནི། དཔལ་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ རང་ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་བྷ་གར་ཡས་བབས་ཞུ་བདེའི་རང་ བཞིན་གྱིས། ཐིག་ལེའི་ལིང་གར་རབ་ཏུ་བཞག་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྷ་གར་ལིངྒ་རབ་ཏུ་བཞག་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་འཛོམས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྗེས་ སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་རྗེས་དྲན་དྲུག སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་དུ་བསྡུས་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི། དཔེའི་ཡེ་ ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཐོག་མཐའ་དབུས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དང་ བྲལ་བའི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ཞིག་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རང་གི་རིག་པས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ལས། གཞན་རྟོག་གེ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་ཅིང་། བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我將為您直譯這段藏文： 第二是：于女陰安置男根已，修持憶念諸佛。於始中末無垢染，何等智慧當生起，彼等智慧由自證，不能言說作他述。住于虛空界中央，當修上師壇城已，以如是等說彼性。十六種隨念住，大樂虛空界中住，明稱極樂凈土中。蘊及界與處，一切從彼生。一切護世主，及梵等天界，三界所有者，悉從彼而出。諸佛菩薩及，如是忿怒王，從彼而生已，即于彼涅槃。一切明論宗，稱譽為一髓。彼極樂勝天，諸佛殊勝處。五佛體性之，天等六道眾，悉從彼而生，是無餘佛舞。此于瑜伽續，彼性不壞中，無量俱胝佛，同時說一理。等同須彌塵，猶如恒河沙，周遍如芝麻，此現虛空界。等同恒河沙，周遍諸如來，一切以此理，于彼如是說。 其中"于女陰安置男根"等此等文句，出自吉祥喜金剛續，然是顯明方續密集金剛之語。此中若就自身而言，于諸脈輪臍部女陰中，以上降融樂自性，安置於明點男根中，若就外緣而言，於世俗女陰安置男根，由此二者和合，修持憶念佛等六隨念攝入佛隨念中，是為喻智。由此當生何等離始中末三時生住滅三垢之勝義智慧，彼智慧唯由自證所經驗，不能由余諸尋思等表示宣說。

། དེ་ལྟར་ཡང་། གསང་བ་འདུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་ དྲན་སྒོམ་པ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་སྒོམ། །རྡོ་རྗེ་རྗེས་སུ་དྲན་སྒོམ་པ། །རིགས་ ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པར་སྦྱོར། ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་སྒོམ་པ། །ལྷ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། །བསྒོམ་ ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བུད་མེད་གཟུགས་ལྡན་མདངས་བཟང་བ། །ལོ་གྲངས་བཅུ་ དྲུག་ལོན་པ་ལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་གནས་གསུམ་དུ། །དབེན་པར་མཆོད་པ་རབ་དུ་ བརྩམས། །ཞེས་པ་ནས། འབར་བཅས་ཟླ་འོད་བཞིན་དུ་དཀར། །ཡིད་དུ་འོང་བ་བསྒོམ་པར་ 10-289 བྱ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ནས། གོང་དུ་བཤད་པའི་ལོངས་སྐུའི་རིམ་པ་དང་། གསང་ རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་། སྤྲུལ་སྐུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་དུ་འདི་ འབྱུང་ལ། ལས་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཟླ་འོད་བཞིན་དུ་དཀར་བའི་བརྡས་མཚོན་ པ། ཞུ་བདེ་འགྱུར་མེད་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་པ་སྤྱི་ ལྡོག་ནས། དངོས་པོ་རྟོགས་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དངོས་པོ་གཏུམ་ མོ་དང་ཐིག་ལེའི་འབར་སྣང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོག་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ཡང་ཡང་བསྐྱར་ཞིང་སྒོམ་ པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ནོ། །དེའི་ནང་ཚན་ལས་ཕྱེ་ན། ལུས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའི་སྣང་ བ་སྤེལ་ཞིང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་འཇོག་པ་ལྷ་རྗེས་དྲན། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་གཟུགས་སྣང་སྤེལ་ཞིང་། དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྒྲར་སྣང་སྤེལ་བ་ ཆོས། དཔེ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བདེ་བ་དེས་རང་བཞིན་གསལ་བར་མཚོན་དུ་འཇུག་པ་རྡོ་རྗེ། ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་འདོད་ཡོན་ལྔའི་སྣང་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་འགེབས་པ་ནི་རིགས། འདོད་ཆགས་ ཆེན་པོས་བསྐུལ་ཞིང་དབྱིངས་སུ་བསྲེ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་རྗེས་དྲན་ནོ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ རེ་རེར་ཚང་བར་བྱས་ཤིང་སྒོམ་པ་ནི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡས་ བབས་ཀྱི་དགའ་བཞི་ཕལ་པ་དང་། དགའ་བཞིའི་ས་གཉིས་ཀར་ཡོད་ལ། མས་བརྟན་གྱི་ དགའ་བའི་ས་མེད་ཀྱང་དགའ་བ་བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་ནི་ཡང་ཡང་འོང་བས། མས་བརྟན་རྗེས་ དྲན་བཅུ་དྲུག་གི་འདྲ་བའི་བཀོད་པ་ཙམ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་ཞུ་བདེ་འཛག་མེད་ཁོ་ ནའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ཙམ་ཡང་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མ་སླེབ་ ན་ཕྲ་མོ་གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་ཡས་མཐའ་བཟུང་བའི་ཚུལ་ལོ།

我將為您直譯這段藏文： 如是，密集續中說道：憶念諸佛隨念及，修持法之隨念已，修持身語意三者，修持金剛隨念已，修持種姓隨念已，修持忿怒隨念已，修持諸天隨念已，修持即得菩提果。具相美妙女子身，年滿十六女子者，加持三處所在中，靜處精勤作供養。乃至：如帶焰月光潔白，應當修持悅意者。 說此已后，於前述受用身次第及秘密次第時，也是以化身及自性身剎那剎那相合之理而生起。由與事印相合，以如月光潔白之相表示，令充滿不變融樂，諸佛隨念總相中，如說："為證諸法故成佛"，如是以無分別智慧離戲論而親證一切所緣境，主要為拙火及明點光明顯現等諸法，于每一剎那反覆修持即是佛隨念。其中分類，增長身生樂相而安住離戲即天隨念，于智慧中增長色相併了知其自性即佛隨念。如是配合，增長聲相即法隨念，以彼喻表之樂令顯明自性即金剛隨念，以智慧相遮蔽世俗五欲相即種姓隨念，以大貪慾激發而融入法界即忿怒隨念。于每一剎那具足此六種並修持，即是究竟喻智。此中上降平常四喜及四喜二地皆有，雖無下固四喜地，然四喜及十六喜反覆生起，故此中亦具下固十六隨念之相似安立。此唯是不漏融樂之自性，即便如此亦唯是喻智，若未達勝義，則何須言說其餘細微者，此乃執取上際之理也。

།ཐོག་ མ་དབུས་མཐའ་སོགས་ལ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིས། །སྐུ་ 10-290 གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངེས་པ་དག །རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་ནི། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལ་ཀུན་ཏུ་བཞུགས། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་གྱི། །རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོར་ཡང་དག་བྱུང་། །སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐོབ་པའོ། །ཨེ་མ་ཧོ་འདི་རབ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཨེ་མ་ ཧོ་དབང་པོ་ཞི་བ་འདས། །ཨེ་མ་ཧོ་འཁོར་བ་དག་གི་རྒྱུན། །ཨེ་མ་ཧོ་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། ། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཁྱབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། མཉམ་ པ་ཉིད་དེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ བཞུགས་ཤིང་། རྟག་བརྟན་གཡུང་དྲུང་དུས་ལས་གྲོལ་བ་དེ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་ལ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱི་ཡང་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ རྫུ་འཕྲུལ་ལམ་འབྱོར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ལྡན་པའོ། །ལུས་ ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གདོད་མའི་གནས་ཚུལ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་ ཞིང་། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སེམས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷ་སྦྱིན་དང་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་གྱི་གཉིས་པ་མེད་དོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་རྟོགས་པར་དཀའ་བས། འཁོར་བ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་ པའང་ཡིན་ལ། རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཆ་ཤས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་དུ་གྱུར་པའང་ཡིན། སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་སོ་སོར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ ཞིང་། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་སོ་སོར་གྲུབ་པ་སྙམ་ན། ཉིན་མོའི་སྣང་བ་ལ་འདབ་ཆགས་འུག་པའི་མིག་ཤེས་བཞིན་དུ། རྗེས་དཔག་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོའི་མངོན་སུམ་ནི་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལ། རྟག་ཏུ་ཕྱོགས་བསླད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷའི་ དབང་པོའི་བུད་མེད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དག་ནི། རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ནི་བདག་ 10-291 ཉིད་ཁོ་ན་དང་རྩེ་བར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ ན་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་དང་མ་ འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འདས་པའི་གདུལ་བྱ་ལམ་ཞུགས་པར་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།

我將為您直譯這段藏文： 于《初中后等》第十八品中說：唉瑪吙！普賢身語意，彼等定解中，三金剛一切，住於三金剛。一切有情身，三時金剛性，真實而生起。佛陀大神變，金剛獲菩提。唉瑪吙！此極稀有哉！唉瑪吙！超越寂根哉！唉瑪吙！輪迴之相續！唉瑪吙！最勝涅槃哉！ 所說即是：遍一切之法性普賢身語意，平等性即身語意之相，安住于諸有情之身語意三者。恒常堅固金剛超越時間者，以不可分離之理遍及三世一切有情之三門而生起。彼即神變或瑜伽，亦具足一切佛功德。現證身語意三者之本初安住之理即稱為獲得菩提，此即是諸有情相續中所住之離戲心性，彼亦非別異存在於提婆達多及功德善知識等，是遍及輪涅、堅動一切之能遍唯一，無有第二。 其自性恒難證悟，故於輪迴者極為隱蔽，亦由體驗變化之分而得現證。如諸有情各別顯現識之相續，彼亦似乎各別存在，若謂稍許推度隱蔽境之分別亦各別成立，則如晝光中貓頭鷹眼識，推度及凡夫現量於此甚深處恒常錯謬。譬如帝釋九十一天女，各自顯現中皆念唯與帝釋遊戲。若彼等極為差別，則諸佛事業當有大小差別，以現在、未來諸佛之事業應成過去所化入道之過故。

།འཕྲིན་ལས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ སྟེ། ཞི་བདེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་ ཁྱབ་པ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་ནི། བུར་ཤིང་གི་རྒྱུན་དང་བུ་རམ་གྱི་རྒྱུན་ བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དགོངས་སོ། །དོན་འདི་སྟོན་བྱེད་འདུས་པའི་ རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ལེའུའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་མོད་ཀྱི། ཧ་ཅང་མངས་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་བྲིས་སོ། ། ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །ཟླ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་ པས་ཀྱང་། དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་ བསྟན་པས་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ། གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ནམ་མཁའི་ཁམས་ན་གནས་པ་བསྟན་པས་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཉིད་བསྟན་པའོ།

我將為您直譯這段藏文： 若事業有差別，則智慧亦當有差別。如是遍於輪迴相續之心性即最勝涅槃，寂樂亦超越凡夫根之行境。遍於輪迴相續而名為輪迴相續者，是指如甘蔗相續與糖相續般不可分離混合而顯現之密意。此義雖住于《密集續》一切品之時處，然以過於繁多故未書寫。 今當入正文：如《密集續》中所說："安住虛空界中央，噹噹修習月輪相。"等，亦說彼等喻義智慧，如是以宣說十六隨念亦然。十六隨念大樂明點，以宣說安住于虛空界之殊勝處所，亦即宣說二種智慧。

།དེ་ ལྟར་ཡང་འདུས་པ་ལེའུ་དྲུག་པ་ལས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །ཟླ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་རབ་བསྒོམས་ནས། །ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ ཀུན་ཏུ་བརྩམ། །སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་བསམ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །ཡེ་ ཤེས་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བ། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་སྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རིན་ 10-292 ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པ་སོགས་ གསུངས་ཏེ། མཐར་ཨུཏྤལ་མཐིང་ཀའི་མདོག་འདྲ་བ། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་ཁྱད་པར་དུ། །ནས་ཀྱི་ འབྲུ་ཙམ་ནན་ཏན་གྱི། །སྣའི་རྩེ་མོར་རྣམ་པར་བསམ། །ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །འདབ་ མ་བརྒྱད་པ་གེ་སར་བཅས། །སྣའི་རྩེ་མོར་འདི་ཤེས་ཏེ། །བསྒོམས་པས་བྱང་ཆུབ་གཞོལ་ བར་འགྱུར། །འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ། །བསྒོམ་པ་དེ་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །དངོས་ གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གནས་། །ཉམས་དགའ་བྱང་ཆུབ་གནས་འགྲུབ་འགྱུར། །སངས་ རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གནས་རྣམས་ནི། །དེ་རུ་མདོར་ན་སྤྲོ་བར་བྱ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་པ་ ཡི། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། །དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ན། དྷཱུ་ཏཱིའི་མས་སྣ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། ཟླ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་ཕྱིན་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྒོམ་པ་དང་། ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གནས་དེར་རླུང་ཐིམ་པ་ན། ཡུངས་ཀར་ཏེ་ཐིག་ལེ་གཡོ་མེད་དུ་འགྱུར་ ཞིང་། འགྲོ་བ་རླུང་དང་། མི་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་སེམས། ཡུངས་ཀར་ཐིག་ལེ་ལ་གནས་པ་ཡུན་ རིང་དུ་སྒོམ་པར་བྱའོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྟོང་ཉིད་དང་། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ལྷར་སྣང་དང་། རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བ་ཉིད་དང་། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བའི་ རང་བཞིན་ཤེས་པས་མ་ཆགས་པ་དང་། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རླུང་གྱེན་དུ་གཡོ་བས་བཟུང་ བ་དང་། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སྤྲོ་བ་ནི། མཐར་ཁམས་ལྔ་ཆར་གྱི་དྭངས་མ་མ་ཉམས་པར་ མས་བརྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྟེང་གི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བའོ།

我將為您直譯這段藏文： 如是《密集續》第六品亦云："安住虛空界中央，當修月輪相。善修佛陀相后，當普啟微細瑜伽。當觀想鼻尖白芥子，于動與不動白芥子，智慧住處悅意處，以秘密智慧觀察修。" 如是復說修習日輪、秘密輪、寶輪、蓮輪、光明輪等。最後說："如青蓮花色，殊勝五尖端，以大麥粒量精進，觀想于鼻尖。如豆大小量，八瓣具花蕊，知此在鼻尖，修習趣菩提。當觀察殊勝，修習輪等相。一切悉地功德住，成就悅意菩提處。諸佛菩提處，其中略當放。以身語意相，善說法語句。" 此義若就喻智而言，當氣息到達中脈下端金剛寶珠虛空界時，月即菩提心。彼時修習無實性佛相，微細瑜伽即氣息融入彼處時，白芥子即明點成為不動，動即氣，不動即樂心，應長時修習住于白芥子明點。日輪即空性，明輪即現為本尊，寶輪即樂性，蓮輪即了知樂性而無執著，光輪即持上行氣，放射五部手印者，即以下穩固方式將五大種清凈不壞之精華放射于上方諸輪中。

།དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ན། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། གསལ་བ་དང་། རིན་ཆེན་དང་། པདྨ་དང་། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཏེ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ན། ནོར་བུ་དང་། ལྟེ་བ་སོགས་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་། དབུ་མའི་ ཡས་སྣ་སྟེ། གནས་དྲུག་ན་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནམ་ 10-293 མཁའི་དབྱིངས་གནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་དབུས་སུ། ཡས་བབས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞུ་བདེའི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅིངས། མས་བརྟན་གྱི་དུས་སུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། རྩའི་ ནམ་མཁར་ཟླ་བ་སོགས་སྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། སྤྱན་གྱི་ ཚུལ་དང་། གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་དང་། འཁོར་ཁྱད་པར་དུ་སྤྲོ་བ་སོགས་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷར་ སྣང་རབ་འབྱམས་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་ནོ། །ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ནི་ལས་རླུང་ཐིམ་པ་དང་། ཡུངས་ཀར་བསམ་པ་ནི་ཞུ་ བདེ་བཅིང་བ་དང་། འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་སོགས་ནི། ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སྤྲོ་བ་ནི། དབུ་མའི་ ཡས་སྣར་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ཐིམ་པ་ན། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ ཤེས་རབ་འབྱམས་སུ་གནས་གྱུར་པའོ། །དེས་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ། རྐྱེན་དབུ་མའི་ནམ་མཁར་ཐིག་ལེ་ རྟག་ཏུ་བཅིངས་པའི་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་ནས། འོད་གསལ་དུ་ཇི་ཙམ་ཐིམ་པ་དེ་ཙམ་དུ། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་ བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང་། གནས་དྲུག་པོ་ལ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས། གསང་རིམ་བཅུ་གཉིས་ དང་སྦྱར་བ་དང་དོན་གཅིག་པའོ། ། རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་ནི་ལེའུ་བདུན་པ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས། ཆོས་རྡོ་རྗེ། རིགས་རྗེས་དྲན་ཏེ་བཞི་ནི་མགྲིན་པ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བཞི་དང་། ཁྲོ་བོ་དམ་ ཚིག་དཀྱིལ་འཁོར། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་རྗེས་དྲན་ནི། སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པའི་ བར་ཁྱད་དགའི་ས་བཞི་དང་། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་དང་། སེམས་ཅན་རྗེས་དྲན་ནི། 10-294 ལྟེ་བས་ནས་སྙིང་གའི་བར་མཆོག་དགའི་ས་བཞི་དང་། དམ་ཚིག་གཉིས་པ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་ གྱི་དམ་ཚིག་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་ནི། གསང་བ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དགའ་བའི་ས་བཞིའོ།

我來為您直譯這段藏文： 就勝義智而言，當說月、日、明、寶、蓮、光明等六種壇城時，是就寶珠、臍輪等四輪及中脈上端，即六處所住之明點精華而言。又于彼等虛空界中脈中央，下降時束縛融樂菩提心，上穩固時溶入法性明點，此即是修習脈之虛空中月等之義。而佛陀之相、眼之相、語金剛相及特殊化現眷屬等，是智慧天眾顯現無量及如所有盡所有智、不可摧之聲及化身等義。微細瑜伽即業氣融入，觀想白芥子即束縛融樂，動與不動等，即明點轉為智慧時成為具一切相之壇城，放射五部手印者，即當氣息與明點融入中脈上端時，一切蘊界處住于清光智慧無量中。 此即如是顯示：具三密相之法性勝義智慧，當圓滿中脈虛空中恒常束縛明點之力時，諸脈氣明點從各個部分融入清光之量，即與通達實相智慧漸次明顯之量相等，此即顯示通達彼勝義智慧之無上方便。六處各分為二，即與十二秘密次第結合爲一義。 十六隨念于第七品中宣說：佛、法金剛、種姓隨念等四者，即喉至頂之四俱生地；忿怒尊、誓言、壇城、一切咒語之三門隨念，即心至喉之四勝喜地；身、語、意、有情隨念，即臍至心之四最勝喜地；第二誓言、般若波羅蜜誓言、無生、忿怒部供養隨念等，即密處至臍之四喜地。

།དེ་ལ་དམ་ཚིག་གཉིས་པ་རྗེས་དྲན་ནི། ཞུ་ བདེ་ནོར་བུའི་བར་གྱི་རྩ་ནང་དུ་བྱུང་ཞིང་། སྟོང་པར་ཡང་ཡང་གསོད་པ་དང་། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ དམ་ཚིག་ནི། སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ནི། སྟོང་པ་དང་བདེ་བ་རོ་གཅིག་ ཏུ་བསྲེ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རིགས་མཆོད་ནི། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཁ་སྦྱོར་ལ་སྔར་བཞིན་ སྒོམ་པ་སྟེ་རྐྱེན་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་བ་རབ་འབྱམས་སུ་མཆེད་པ་ནི། རྗེས་དྲན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་བདེ་ བའི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཕྱིར། རིམ་པ་བཞིན་དགའ་བའི་དགའ་བ་སོགས་རིམ་པ་བཞིའི་ མཐར་འཇོག་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་དྲན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟེ་བ་ཡན་ ཆད་དུ་གཏུམ་མོའི་འབར་སྣང་དང་བླ་ལྷག་ཏུ་འདྲེས་པས། རིགས་ལྔ་སོགས་ལྷ་སྐུའི་དཀྱིལ་ འཁོར་རབ་འབྱམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྗེས་མཐུན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པ་བཞི་པོ་སྐུ་རྗེས་དྲན་ལ་ སོགས་པ་བཞི་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་ཏེ། མཆོག་དགའི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྗེས་དྲན་དུ་འཇོག་ཚུལ་གོང་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་པའི་ ༀ་དང་འདྲེས་པས། ངག་ཚིག་གི་རྣམ་རྟོག་ཤིན་ཏུ་འགགས་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བོ་དང་། ལྟེ་བ་དང་། མགྲིན་པའི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་གཉིས་འཛོམས་པས། ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྷག་པར་དམར་ཆད་ དང་འདྲེས་པ་དང་། དེ་ཉིད་དུས་ཀྱི་མེའི་ཐིག་ལེར་གྱུར་པས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་སྔར་ ལས་ཆེས་མཆེད་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་རོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ པ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་དམ་ཚིག་དཀྱིལ་འཁོར། སྔགས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་རྗེས་དྲན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ 10-295 སྔར་བཞིན་ལས་སྐུ་དང་གསུང་ཕན་ཚུན་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ ཐུགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས། མཐར་ཐུག་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པོ་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །རྗེས་དྲན་ འདི་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ཐུགས་དང་ནི། །ཆོས་འཛིན་མཆོག་གི་གསུང་དག་ཀྱང་། །ཚེ་འདི་ ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་འགྲུབ། །གང་གཞན་ཕྲ་མོར་ བཤད་པ་རྣམས། །རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་བསྒོམས་ཏེ། །བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འགྲུབ་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་སོ།

我來為您直譯這段藏文： 其中，第二誓言隨念即于融樂寶珠之間的脈內生起，並反覆于空性中銷融；般若波羅蜜誓言即唯緣空性；無生即空性與樂受融為一味；忿怒部供養即如前修習方便智慧明點雙運。依靠這些緣起，身語意及樂智之顯現無量擴充套件，此即隨念之義。因為身語意及樂之顯現擴充套件，故依次安立於喜之喜等四個次第之末，因放射種種顯現故名隨念。 同樣，在臍輪以上，因拙火燃相與上溢相混合，五部等天身壇城無量，及與佛陀語意之相隨順，以及證悟諸有情身語意三者無別，此四者分別與身隨念等四者相配。與最勝喜之喜等四者相配之因由，及安立為隨念之理同前。 同樣，因與喉間的唵（藏文：ༀ）（梵文天城體：ॐ）（梵文羅馬擬音：oṃ）（漢語字面意思：唵）混合，語言分別念極為止息故忿怒尊，以及因臍輪與喉間拙火燃燒二者會合，融化明點特別與赤銅色混合，彼即成為時輪之火明點，故壇城顯現較前更為擴充套件，證悟身語意三種顯現等味，即忿怒尊、誓言、壇城、咒語之三門隨念，因由二者如前，唯身與語互相印持之差別。 身與語及意之顯現，以及事業之顯現等，以究竟方式所說者，即佛隨念等四者，二種因由同前。因圓滿此等隨念故成就雙運身故，經云："此即如來身，持金剛意及法持勝語，亦於此生中當得成就。身與語及意亦成就，其餘所說微細者，修習金剛不可分三，僅以持誦即當成就。"

།འདི་དག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་དེ། ཟུར་མཚོན་ཙམ་ མོ། །དེ་ལྟར་ན། རགས་པའི་རྩ་ནང་གི་མཁའ་ཁམས་ལ་ཞུ་བདེའི་ཐིག་ལེ་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་ པའི་མས་བརྟན་རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་རྗེས་མཐུན་པ་ནི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་བའི་རྩ་དང་། སྟོང་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཁའ་ཁམས་སུ་ཐ་མལ་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ ལེ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏུམ་མོ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེར་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་པའི་ མས་བརྟན་རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་ནི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་དོན་གྱི་ཡེ་ ཤེས་དངོས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་། དེ་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐོག་ མ། མས་བརྟན་རྗེས་དྲན་གྱི་ས་དང་པོ་ནས་ཡིན་པས། མ་མཐའ་ནས་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། འཕགས་པའི་ས་རྣམས་ཀྱང་། ས་བཅུ་གཉིས་དང་བཅུ་དྲུག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ། གསང་རིམ་ གྱི་སྐབས་འདི་དག་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་གཞག་ལོགས་སུ་མ་བྱས་མོད་ཀྱི། འདི་བསྟན་ པས་དེ་ཡང་ཤུགས་ལ་གོ་བར་དགོངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ ཐམས་ཅད་རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་གམ། དཀྱིལ་འཁོར་དྲུག་གི་སྤྲོ་བའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཤེས་ པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ཤེས་རབ་མའི་བྷ་ག་དང་། ནང་རྩའི་བྷ་ག་དང་། མཐར་ཐུག་དེ་ཁོ་ 10-296 ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་བྷ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་རྣམས་ནི། རིམ་བཞིན་ཞུ་བདེ་ཁོ་ན་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ ཅན་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྒྲ་བཤད་ཚང་བར་མ་ཟད། དེ་རྣམས་དག་པའི་རང་སྣང་ལས་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་བྱུང་བའམ་ཡིན་པས། འབྲེལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ ཡིན་ནོ། བདེ་ཆེན་དང་ནམ་མཁའ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་ བསྟན་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་ནི་སོགས་ཏེ། ཆོས་གསུམ་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བར་བསྟན་ ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞིར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཏེ། མྱ་ ངན་འདས་ཞེས་པ་ནི། དེའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱར་བསྟན་པ་ནི། རིག་བྱེད་སོགས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་འདི་ལ་དམིགས་ནས་སྟོན་པའི་དོན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེ་བ་ཅན་དེ་ ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་། མཆོག་ཏུ་བཀྲ་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་ རྫས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་གནས་ཏེ་མཆོག་གི་གནས་སུ་བཞག་གོ །

我來為您翻譯這段藏文： 對於這些內容雖然有很多可說的，但這裡只是略作提示。如此，依靠在粗大脈道內的空界中把持融化明點而產生的下穩十六隨念是譬喻智慧；在智慧光明之脈和具一切空性相的空界中，平凡的脈、氣、明點與智慧火heat及大樂明點融為一味的下穩十六隨念是真實智慧。雖然如前所述，真實的實相智慧是法性本身，但從最初以二清凈方式證悟它開始，也就是從下穩隨唸的初地開始，所以是從最低處加以界定的。 聖者諸地也有十二地和十六地的詳細分類，因為與這些密續階段相似，所以沒有另作安立，認為通過講述這個也能間接理解那個。因此應當了知，所有道所攝的實相智慧都包含在十六隨念或六輪之中。 如是，外在般若佛母的佷伽、內在脈道的佷伽，以及究竟真如大空性的佷伽虛空界，分別是隻是融樂、二者皆有、以及只是自性大樂生起之處，因此稱為具樂。 不僅詞源解釋完整，而且這些從清凈自顯中出現或本來就是一切佛陀剎土極樂世界，所以是以關聯作為理由。 宣說大樂與虛空雙運即是一切輪迴的基礎：蘊等三法以及一切眾生皆從此生起。宣說是佛陀的基礎：諸佛菩薩等涅槃，是指安住於此本性，而非消亡。宣說此即是一切宗義的所詮：吠陀等一切宗義也是緣於此雙運而宣說的意義。 究竟極樂凈土因為是智慧顯現的悅意且最為光明的形相，所以是天物，雖然它與佛性本體不可分離，但是作為所依的方式而言，安立為諸佛殊勝處即最上住處。

ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་རྟེན་པའི་ཚུལ་ གྱིས་དེར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བ། ལྷ་སོགས་འགྲོ་དྲུག་གནས་པ་སྟེ་དོན་དམ་སྲིད་གསུམ་ཀུན་ཡང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ ལས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་གར་མཁན་ལྟ་ བུའི་རྣམ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གར་མཁན་ནི། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཉིད་འབག་དང་གོས་དང་ཆ་བྱད་ སྣ་ཚོགས་པར་བསྒྱུར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文： 五智是以所依方式安住于彼處的佛陀，其本性之幻變所生，天等六道眾生安住處即勝義三有一切，也是從那個大樂中以變化方式而生，那些無餘都是如同舞者佛陀的變化。其中舞者是指，雖然一個人變化為各種面具、衣服和裝束，但不離一個本性一樣。

དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་གདོད་ མའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ངོ་བོ་བདེ་ཆེན་འགྱུར་ 10-297 མེད་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་ལ། དོན་འདི་དེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་གཞོམ་དུ་མེད་པར། སངས་ རྒྱས་བྱེ་བ་རྙེད་དེ། མང་ཞིང་ཆེས་མང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ། དགོངས་པ་གཅིག་པ་དང་། དབྱངས་གཅིག་གིས། དུས་རྟག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ ཐམས་ཅད་དང་། ལེའུ་ལྔ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། །སྐུ་ དང་གསུང་ཐུགས་རབ་ཏུ་དག །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་ཉིད་གནས། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ སྣང་བ་མེད། །རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་སྐུ་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་མེད་པ་དང་ རྟག་པར་གསུངས་ཤིང་། ཐུགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙོ། །དུས་གསུམ་དག་གི་ལམ་ དུ་འབྱུང་། །ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་གྱུར་པ། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། ། ཅེས་ཐུགས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ཚུལ་དུ་ འབྱུང་བར་བསྟན་ཅིང་། གཞན་ཡང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ མི་འགྱུར་ཆེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། འགྱུར་མེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ ཡང་ཡང་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའམ། གང་ གཱའི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་ལྟ་བུར་ཆེས་མང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ འདི། ཀུན་ནས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟར་གོ་མཚམས་མེད་པར་གང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་། མཁའ་ཁམས་དང་ཐིག་ལེ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་བཞུགས་པའི་དོན་ ནོ། །དེ་ཡང་དཔལ་འདུས་པའི་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་སོང་བའི་རྗེས་སུ། དམ་ཚིག་ སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིང་གི་རྡུལ་རྙེད་དང་། སངས་རྒྱས་ མཁའ་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་ནས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ 10-298 པ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་ དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གང་ བར་གྱུར་ཏོ།

我來為您翻譯這段藏文： 這些也都歸於本初一智，即一切佛集聚、具一切相、本性大樂不變之根本。這一義理在吉祥密集大瑜伽續中說：那個智慧本性不壞即常、不變、不可摧，是千萬佛陀、眾多乃至極多佛陀們的意趣，以一致的密意和一致的音調，恒時宣說。第二品菩提心品一切和第五品中說："一切如來生稀有，身語意極為清凈，安住等同於虛空，無有變化無顯現，頂禮金剛身。"如是宣說身無不凈顯現及常性。又說："意是如來主，出現於三時，成為大空界，頂禮虛空道。"如是宣說意如虛空離戲之性，顯現為三時一切所知的方式。 其他又說："爾後金剛持王，一切虛空不變大。"等等宣說不壞即不變具一切相，並且反覆宣說。如是，等同須彌山王微塵數或恒河沙數般極多的佛陀們說此虛空界，猶如芝麻莢般遍滿無有間隙。這也是說明一切佛陀本初安住於此虛空界和明點的意義。 複次，在吉祥密集序分文字之後，宣說了等同於剎土微塵數的誓句勇士等菩薩，以及等同虛空界的五部等佛陀眷屬數量。之後說，與那些等同一切虛空界的如來們一起安住的情形是：譬如芝麻莢一樣，一切如來極其充滿一切虛空界。

།ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ཏེ། མཁའ་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་བ་ནི་ སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་གང་གཱའི་བྱེ་མ་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་མཁའ་ དབྱིངས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་དག་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པར་འཆར་པའི་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། གསང་བ་འདུས་པའི་ རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་དེར་ནི། འདི་སྐད་དེ་ཨེ་ཝཾ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་ཤིགས་པའི་བདེ་ བ་དེ་ནི་ཝཾ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ལྡན་གྱི་མཁའ་ཁམས་དེ་ནི་ཨེ་ཡིག་གོ ། གསུམ་པ་ནི། དཔེར་ན། ཡུངས་མར་གྱིས་བསླན་སྡོང་བུ་ནི། །མར་མེའི་རྩེ་མོའི་རྒྱུན་ ནི་རབ་ཏུ་འཇུག །དེ་ནི་ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་ཟད་དུས་འགྱུར། །ཞི་བར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་འདི་ དེ་བཞིན། །ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་གང་ཞིག་རྩེའི་རྒྱུན་གང་། མར་མེའི་ལུས་གང་མེ་ཡི་དངོས་ པོ་གང་། །སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་ཡང་ན་མུན་པ་སྟེ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་ གྱིས། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་གཏན་ལག་པ་ཡི། །རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་མེ་ཡི་རྩེ་དམིགས་ པ། །བརྟགས་ན་གཙུབ་ཤིང་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་གཡོ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ། །བདེ་སོགས་ངོ་བོ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ། ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་དག །བསམ་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟའོ། །ཞེས་ཏེ། འོ་ ན་ལམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་འགག་པའི་ཕྱིར། མ་འགགས་གོང་དུ་འཁོར་བ་གནས་ཚུལ་ དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདེ་བ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ ནོ་སྙམ་ན། དཔེར་ན་ཡུངས་མར་གྱིས་བསླན་པའི་སྡོང་བུ་ནི། མེ་སྤར་ན། ཡུངས་མར་དང་ སྡོང་བུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། མར་མེའི་རྩེ་མོ་སྟེ་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་དེ་རབ་ཏུ་འདུག་ལ། ནམ་ཞིག་ཡུངས་ 10-299 མར་དང་། སྡོང་བུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་པའི་དུས་སུ་ནི། མེ་ལྕེ་ཡང་ཞི་ཞིང་མནལ་བར་ འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་འདི་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། འཁོར་བ་སྣང་ལ། རྒྱུ་ཚོགས་དེ་ཡང་ནམ་ཞིག་པ་ན་འཁོར་བ་མི་སྣང་ངོ་། །འོ་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ བའི་ཕྱིར་བདེན་ནོ་སྙམ་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཡུངས་ མར་དང་སྡོང་བུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་དེ། གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིག་པ་ལྟ་བུས་བཙལ་ན་མེད་ལ། འབྲས་བུ་རྩེ་མོ་སྟེ་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་ཡང་གང་ལས་སྐྱེ་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་སྐྱེ་བ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། རྒྱུན་ལ་བརྟགས་ནའང་རྒྱུན་དེ་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 如是所說之義即：虛空界為佛陀所充滿，是心性即一切佛集聚之義，如是等同恒河沙數的虛空界完全充滿的一切如來們的離戲具一切相顯現的道理，將此置於心中，密集續之初即說"如是 ཨེ་ཝཾ"。因此，不壞之樂即是 ཝཾ，具一切佛之虛空界即是 ཨེ 字。 第三，譬如："芥子油浸濕燈芯時，燈焰頂端之流相續而入，當芥子油燈芯耗盡時，寂滅而成，此智慧亦復如是。芥子油燈芯何者頂端流何，燈身何者火之事物何，光明本性抑或黑暗，于彼等善加了知。譬如鉆木取火之木棒、底木、手之努力所依，火焰頂端雖可緣取，若觀察則不存在於鉆木等中，如是眾生動搖等。一切眾生各自顯現而已，樂等本性未觀察時悅意，如是我聞等，不可思議，如何即是如何。" 那麼，由於修道而令輪迴滅盡，在未滅之前輪迴豈不是以安住方式而存在？若想：樂與一切相中僅是迷亂即非輪迴。譬如芥子油所浸濕之燈芯，若點燃，則在芥子油與燈芯存在期間，燈焰頂端即火焰之流相續而住，當某時芥子油與燈芯完全耗盡之時，火焰亦寂滅而息。如是，此識在迷亂之因緣顯現存在期間，輪迴顯現，當因緣某時滅盡，輪迴則不顯現。 那麼，若想：由因而生故為真實。從迷亂因生迷亂果，因芥子油與燈芯亦何者存在？以一異觀察等理觀察則無，果頂端即火焰之流亦從何生？若觀察則生不成立，若觀察相續，則相續亦以理不成立。

།དེ་བཞིན་དུ་མར་མེའི་ལུས་ཏེ། གཟུགས་དབྱིབས་དང་། མེའི་དངོས་པོ་ཚ་བ་སོགས་ཀྱང་བརྟགས་ན་གང་ཞིག་ཡོད་ཏེ་མེད་ དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་ཡང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ངེས་པར་མ་གྲུབ་ སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ལེགས་པར་རྟོགས་ པར་གྱིས་ཤིག དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབ་གཏན་དང་། སྐྱེས་བུའི་ལག་པའི་རྩོལ་བ་ ལ་བརྟེན་ནས། མེའི་རྩེ་དམིགས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཡང་། བརྟགས་ན་གཙུབ་ཤིང་ལ་ སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རེ་རེ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་བས་བྱུང་བར་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འགྲོ་ བ་དང་། སྐྱེ་འཇིག་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་ཡང་། མེད་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ལས། མེད་ སྣང་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དེ་བྱུང་བའམ་འཁྲུལ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྣམ་ཤེས་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཅིང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ཀུན་ཡང་། མ་བརྟགས་གཅིག་པུར་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བརྟགས་ ན་ངོ་བོས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ཙམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཀྱང་། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གིས་བསྟན་དོན། བསམ་མི་ 10-300 ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ མི་བསླུ་བ་མི་འགྱུར་བའོ། །མར་མེ་དང་གཙུབ་ཤིང་གི་དཔེ་འདི་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ནི། གཞུང་གི་སྔ་ཕྱིའི་བབས་མ་གོ་བར་ མ་ཟད། ཚིག་རྐང་ཐ་མ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་མ་གོ་བའི་བབ་བཅོལ་ལོ། །ལེའུའི་མཚན་ བསྟན་པ་ནི། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ། ཀུན་ རྫོབ་པ་རྐྱེན་ལས་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད། འདི་ སྐད་བདག་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་རྣམ་པས་བཤད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་ ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་ནི་སྤྱི་ལྡོག་ནས་ཀྱང་བསྟན་ལ། ཁྱད་པར་མཚན་གཞི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྟེང་དུ་ངེས་པར་བྱེད། བསམ་མི་ཁྱབ་ནི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲོག་ མིའི་འགྱུར་ལས། ཀུན་རྫོབ་བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ ལ་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། དཔེ་དང་དོན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ཚིག་ སྟེ། འགྱུར་དེ་ལྟར་ལེགས་སོ། །ལེའུ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 如是，燈身即形狀與火之事物熱等，若觀察則何者存在？實無。如是，明暗亦僅是心識所執，實不成立。如是等一切世俗輪迴法無實有，當善加了知。譬如鉆木取火之木棒、底木及人之手的努力為依，雖緣取見到火焰頂端，然若觀察，則于鉆木等一一中火不存在，非一一之集聚亦不成立，從一切皆未生而顯現為生，此即迷亂。如是，器情眾生及生滅等動搖，亦從無而顯迷亂因緣，生無而顯迷亂果，從彼生彼或迷亂。 是故，一切眾生僅是于識各別顯現，樂等感受一切苦樂體驗，亦僅是未觀察獨處悅意而已，若觀察則無自性。因此，儘管一切成為分別識境者皆非有，然"如是我聞"等言語所示義，不可思議智慧如實安住于如所是之法性中，真實成立不欺不變。 若欲以此燈及鉆木之喻說明俱生義智無實有，不僅未解文義前後關聯，且不解此最後兩句偈義，實為隨意之說。 宣說品名：從《密義真實明顯》中，以"如是我聞"等相說明識之本性、世俗緣起而生僅是各別顯現不可思議性之品第三。即世俗緣起從總相亦已宣說，別相則于喻智上決定，不可思議即勝義智究竟義。故卓彌譯本中言："世俗緣起各別顯現及不可思議勇識本性如是我聞等。"如是分別喻義世俗勝義之詞，此譯為善。第三品釋畢。

། །། ༈ ལེའུ་བཞི་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ད་ནི་ལེའུ་བཞི་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་ དོན་ལ་བཞུགས་པར་བསྟན་པ་ལ། བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་། ལེའུ་གཞུང་དངོས་ སོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི། །རིམ་པ་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་ པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ། སྔར་ཕ་ རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་དོན་གྱི་གནད་གཅིག་ཀྱང་། ཚིག་ཐ་དད་ཅིང་དོན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཡང་སྟོན་ ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལེའུའི་གཞུང་དངོས་ ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཀྱི། དོན་ཚན་ 10-301 དང་པོ་རྒྱུད་གཉིས་དོན་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ནི་རྒྱུད་དག་ཏུ། །འདི་ སྐད་ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་གང་། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་དུ། །མེ་སྟེ་གཞན་དག་སོག་ མ་འདྲ། །རང་བཞིན་དབྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞེས། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་དེ་སྐད་གསུངས། ཞེས་ཏེ་ འགོས་འགྱུར་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་འབྱུང་བ་དོན་འདི་དང་ འདྲ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐད་དོད་ཡོད་མེད་བརྟག་གོ །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གསང་ བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ། འདི་སྐད་ལ་སོགས་པ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་ཏུ་གསང་བའི་ དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་ཡང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྟོག་སྲེག་ པའི་མེ་དང་འདྲ་བ་དེ་བསྟན་གྱི། ཅི་སྟེ་རྟག་པ་མཐར་བཟུང་དུ་གཞན་དག་སྟེ། དེ་མི་སྟོན་ན་ ནི་སོག་མ་དང་འདྲ་བར་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །སྐབས་འདིར། འབྲོག་འགྱུར་ལས་ནི། འདི་སྐད་ ལ་སོགས་གསུངས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་དོ། །གཞན་དག་སྲིན་བུས་ཟོས་རྩྭ་ མཚུངས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། འདི་སྐད་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཉིད། །རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ དུ་ཡང་བཤད་དོ། །ཟུང་འཇུག་དེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གཞན་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ་སྟོན་ན། །འབུས་ ཟོས་རྩྭ་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད། །ཅེས་པའོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་གྲུབ་དོན་གཅིག་ཀྱང་། གཞུང་གི་ ས་མཚམས་གཅོད་ལུགས་མི་འདྲ་བར་བྱུང་ཞིང་། མེ་སྟེ་ཞེས་པའི་དོན་དུ། འབུས་ཟོས་ཞེས་ འབྱུང་བ་རྒྱ་དཔེ་རྙེད་ན་རྒྱ་སྐད་ལ་བརྟག་ཅིང་། སྐད་དོད་ལ་འགྲིག་ན་འབྲོག་འགྱུར་ལེགས་ སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་གཉིས་པོ་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ གསུངས་སོ། །དོན་ཚན་གཉིས་པ་ཧེ་རུ་ཀའི་མཚན་དོན་བཤད་པ་ནི། ཧེ་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ། རུ་ནི་ངོ་བོ་མཉམ་པས་སོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 第四品 密義真實 今第四品密義真實，即顯示安住于瑜伽母續序言義中，有承諾解說及品文正義二者。初者，即"爾後復當說，瑜伽母續次第"。即將解說瑜伽母續中所說基道果次第，雖與前說父續次第義理要點相同，然語詞不同且義理部類亦說法不同之其他內容。第二品文正義有略說、廣說、攝義三者。初者有二，其中第一說明二續義相同：于瑜伽續中，所說"如是"等者，即彼于瑜伽母續中，是為火，其他如草芥。自性無差別，心金剛如是說。 按果譯本作"瑜伽續中如來"，雖與此義相同，然如來之對應詞應予考察。于瑜伽續密集等中，此"如是"等序言語中所說密義，即彼于瑜伽母續中亦是顯示如同燒盡一切分別之真實智慧之火，若執為常見等他義而不示此，則如草芥無實義。此處，按卓譯本作："所說如是等，即是瑜伽母續，他如蟲食草"。若如是，則其義為："如是"等之義，于瑜伽母續中亦說。若以非雙運之他義為要而說，則如蟲食草無實義。 是故，此二雖義理相同，然文義分段不同，且"是為火"之義，作"蟲食"，若得梵本則應考察梵語，若對應詞相合，則卓譯為善。如是，父續母續二者所詮義之自性無差別，心金剛即金剛持于胎藏圓點等中如是宣說。第二說明赫魯嘎之名義：赫是離因，魯是自性平等。

།ཀ་ནི་གང་ནའང་མི་གནས་པ། །ཤྲཱི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས། ། ཤྲཱི་ཞེས་བྱ་བྷ་གར་བརྗོད། །ཧེ་རུ་ཀ་ནི་སེམས་ཞེས་བྱ། །མཁའ་དབྱིངས་གནས་པ་དེ་ཉིད་དེ། ། 10-302 ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །རྒྱུད་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལེགས་འདུས་པའི། །ཛ་ལན་དྷ་ར་དཔལ་གནས་སུའོ། །ཞེས་ཏེ། རྒྱུད་ བྱེད་པ་ནི་སོགས་ལ། འགོས་འགྱུར་ཟང་མ་ལས། ཡེ་ཤེས་དེ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། །ཞེས་འབྱུང་ ཞིང་། འབྲོག་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྒྱས་འབྱེད་ཅིང་། །ཞེས་འབྱུང་བས། དོན་དེ་བཞིན་ དུ་བཤད་ན་ལེགས་སོ། །ཧེ་ཡིག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་བྱུང་གདོད་མའི་ཡེ་ ཤེས་ཆོས་སྐུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་དང་། རུ་ཡིག་ནི། སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་མཉམ་པའི་གསུང་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པ་ལོངས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་། ཀ་ཡིག་ནི་འཁོར་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ ལ་མི་གནས་ཤིང་། མྱང་འདས་སྟོང་ཉིད་ཙམ་ལའང་མི་གནས་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ འགག་པ་མེད་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་འཁོར་འདས་གང་ནའང་མི་གནས་པ་དེའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྡོ་ རྗེ་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་མཉམ་པ་ནི། ཧེ་རུ་ཀ་ཡིན་ལ། ཤྲཱི་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ སུ་མེད་ཀྱང་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རང་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་ གནས་པས་རང་གི་དཔལ་དང་། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་སོང་བས་གཞན་གྱི་ དཔལ་ལོ། །དེས་ན་བདེ་བས་བརྒྱན་པའི་སྟོང་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཤྲཱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ ཨེ་དང་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་གར་བརྗོད་ལ། ཧེ་རུ་ཀ་ནི། ཝཾ་ཡིག་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ དོན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བརྒྱན་པའི་བདེ་ཆེན་གྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་མཁའ་ དབྱིངས་གནས་པ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལས། ཤྲཱི་ནི་མཁའ་དབྱིངས་དང་། ཧེ་རུ་ཀ་ནི་དེར་ གནས་པ་དེ་ཉིད་དེ། བདེ་བ་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་ པའི་བདེ་བ་ཡང་མིང་འདོག་ཐ་དད་མ་གཏོགས། དོན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་སྟེ། ཧེ་ རུ་ཀ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །རྒྱུད་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། རྒྱུད་བྱེད་པ་སྟོན་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཧེ་རུ་ཀའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཤྲཱི་ནི། ཛ་ལནྡྷ་ 10-303 ར་སྟེ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བརྗོད་དོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 嘎是於何處亦不住，室利是安住無二中。室利即稱為佷伽，赫魯嘎即稱為心。即彼安住虛空界，稱為吉祥赫魯嘎。造續者即智慧。稱為從彼所生，瑜伽母眾善集聚，于吉祥札蘭達羅處。 其中"造續者"等，按果譯本純本作"彼智慧為能主"，按卓譯本作"彼智慧令增廣"，若如是解說其義為善。赫字即離一切因緣之自生本初智慧法身心金剛，魯字即聲與分別體性平等之一切相狀受用身語金剛，嘎字即不住于輪迴微塵與識之法，亦不住于涅槃空性，是為無礙智慧壇城身金剛化身不住輪涅任何處者。如是，三金剛大樂體性平等即是赫魯嘎，室利即雖無能取所取二者而本初安住之智慧，以自身於一切相中不變而住故為自之吉祥，彼即於一切法成為法性故為他之吉祥。 是故，以樂莊嚴之一切相狀空性稱為室利者，即說為誒及金剛妃之佷伽，赫魯嘎即鄂字及薄伽梵之義，即稱為一切相莊嚴大樂之心。是故，如上所說"安住虛空界"中，室利即虛空界，赫魯嘎即安住彼中之彼，樂與雙運空、空與雙運樂，除名言建立差別外，義無差別即是雙運，稱為吉祥赫魯嘎。若如"造續者"之譯，則造續即圓滿說者是為赫魯嘎之智慧，從彼所生即室利，說為札蘭達羅即圓滿處。

།འཁོར་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ལེགས་བསྡུས་ ཞེས་འཆད་པར་སྣང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་བཤད་ན་ལེགས་ཏེ་གདོད་མ་ནས་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀའི་ ཡེ་ཤེས་དེ། དབང་དུ་བྱེད་པའམ། རྒྱས་ཤིང་གསལ་བར་འབྱེད་པ་སྟེ། མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཞུ་བདེ་འཛག་ མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྩའི་དྲ་བ་ ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འདུས་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྩ་རྣམས་དོན་དམ་དབུ་མར་དག་ཅིང་། ཛ་ ལནྡྷ་ར་སྤྱི་གཙུག་གཙུག་ཏོར་གྱི་དབུ་ན་ཟུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་དཔལ་ གྱི་གནས་སུ་ཐིམ་པ་ལས་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་མའི་བརྡས་བསྟན་ པའི་རྩའི་དྲ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ་རླུང་དང་ཁམས་ཀྱི་བསྒྲོད་པ་ཡང་གཙུག་ཏོར་དུ་ཐིམ་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀའོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་དབང་ བྱེད་པ་ནི། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །ལེའུ་གཉིས་པར་ གསང་བ་འདུས་པའི་མཚན་དོན་བཤད་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཧེ་རུ་ཀའི་མཚན་དོན་དེ་ལྟར་ བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གླེང་གཞིའི་ཚིག་འབྲུ་གཉེར་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལུས་སོགས་ དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་བསྟན་པས་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཤད་པ་དང་། གླེང་གཞིའི་ཚིག་རྐང་ དྲུག་པོ་ལམ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི་རྐང་མཐིལ་གཞུ་ཡི་རྣམ་པ་ ཡི། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དག་གནས། །ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་འདིར་མེ་ཉིད་ནི། །གྲུ་གསུམ་ རྣམ་པ་འབར་བའོ། །ལྟོ་བར་ཆུ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོའི་རྣམ་པའོ། །སྙིང་ ག་རུ་ནི་ས་ཉིད་དོ། །ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེང་མགྲིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ནི། །རི་རབ་ རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཡང་། རིགས་བརྒྱད་རིམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །རིན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡི་ 10-304 རྩེ་མོ་མགོར་གསུངས་ཏེ། །འདབ་སྐྱེས་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་གཉིས། །དེ་ཡི་དབུས་སུ་ཧཾ་ཡིན་ཏེ། ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིས་ལས་སྤྲུལ་པ། །མི་ཤིགས་གོ་འཕང་ཉམས་དགའ་བ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་གསང་བ་མཆོག་གི་དགྱེས་པ་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཅེས་པ་ལ་གསང་པ་སའི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་སྐབས་ འདིར་ཡང་སྦྱར་ཏེ། གསང་བས་ནི། སྙིང་ག་ས་མཆོག་གིས་ལྟོ་བ་ཆུ། དགྱེས་པས་སུམ་ མདོ་མེ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྐང་མཐིལ་རླུང་། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱིས་རི་རབ་སྟོད་ སྨད་སྒལ་ཚིགས་མགོ་དང་བཅས་པའོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 眷屬即瑜伽母眾善攝集，如是解說而顯。然若如是解說為善：本初以來彼室利赫魯嘎智慧，能主或增廣開顯，即現前證悟之方便是從彼智慧所生，即由彼力所生之不漏融樂自性智慧之所表示者，彼即瑜伽母脈網一切善集，即世俗諸脈清凈于勝義中脈，札蘭達羅頂髻烏瑟尼沙頂中雙運等功德生起之吉祥處融入，由此現前室利赫魯嘎。此中以瑜伽母密語所示之脈網僅為表示，風與界之執行亦唯融入頂髻，如是道之彼智慧亦即室利赫魯嘎。是故"彼智慧能主，稱為從彼所生"，應如是轉譯。如第二品說秘密集會名義，此中亦如是說赫魯嘎名義。 第二廣說即緣起文句尋求，其中以身等三壇城宣說而說續事，及將緣起六句結合道果。初者：足底弓形相，風輪善安住，臍處此火性，三角相熾燃。腹部稱水之，輪形圓相也。心間即地性，周遍為四方。彼上頸部分，須彌山王亦，八部七層次，具足諸珍寶。彼之頂說頭，蓮瓣三十二。彼之中央為吽，阿字迦字所化現，不壞位悅意，稱為大安樂。 複次于"密主最勝喜，一切我常住"中，密即地界等所說，此處亦應配合：以密表心間地最勝，以喜表三道火，以一切我表足底風，以常住表須彌上下脊椎及頭。

།ཡང་གསང་བ་ས་ལྟེ་བ་མཆོག་ཆུ་སྙིང་ག་སྟེ། ས་ཆུ་ བསྡོམས་པ་ནི་ཨཱ་ལིས་མཚོན་ལ། དགྱེས་པ་མེ་མགྲིན་པ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རླུང་སྤྱི་ བོའི་འཁོར་ལོ་འདབ་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཉིད་དེ། མེ་རླུང་བསྡོམས་པ་ཀཱ་ལིས་མཚོན་ནོ། ། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི། །སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ཡིག་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་དང་། རྩ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོག་པ་རྩའི་ཚོགས་པ་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་རྣམས་སོ། །པདྨའི་འདབ་མ་ལ་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འགོད་པ་ནི། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དྭངས་མ་རྣམས་སྤྱི་བོར་འདུ་བའི་དོན་ ནོ། །ཚིག་དོན་གཞན་རྣམས་གོ་བླ་ལ། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཅེས་པ་ལྟེ་འོག་སྟེ་གསང་བའོ། །རིགས་ བརྒྱད་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་བརྒྱད། རིམ་པ་བདུན་ནི། གསེར་གྱི་རི་བདུན་ནོ། །རི་རབ་ཀྱི་མགོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི། རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལྷ་རྣམས་སྤྱོད་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ མགྲིན་པ་གདོང་དང་གཙུག་ཏོར་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གསུངས་པ་དང་འདྲ་བར་སེམ་མོ། །ཨཱ་ལི་ ཀཱ་ལི་ལས་སྤྲུལ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལས་སྤྲུལ་ཞིང་བྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་ དྭངས་མ་འདུས་པ་ནི་ཧཾ་ཡིག་གོ །ཞེས་ཏེ། གཏུམ་མོའི་མེ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པས་མ་གཏོགས། རྗེས་ ཆགས་གིས་ཕལ་པས་བཞུ་བར་མི་ནུས་པའམ། དེ་ཞུ་བའི་བདེ་བ་དང་མས་བརྟན་གྱི་སྐབས་ དེ་ལ་ཐིམ་པའི་བདེ་བ་ནི་རྣམ་རྟོག་གིས་གཞོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མི་ཤིགས་པའི་གོ་ 10-305 འཕང་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་ཉམས་མྱོང་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་དེའི་མཐུ་ལས་བྱུང་ བའི་ཕྱིར་ཉམས་དགའ་བ་སྟེ། ཧཾ་ཡིག་དེ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་པ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་རྐང་དྲུག་ལམ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། ཁྱད་ པར་གྱི་ཚིག་ལྔ་བཤད་པ་དང་། རྩ་བའི་ཚིག་ལྔ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ ཆེན་པོ་ན། །སྡེ་ཚན་ཐ་མ་མིང་སྤངས་པ། །ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་རྒྱུད་ཆེན་དུ། །མེ་ཞེས་བྱ་བར་ མངོན་པར་བརྗོད། །ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་ཡི། །སོག་མ་སྲེག་པར་བྱེད་ཕྱིར་རོ།

我來為您完整直譯這段藏文： 複次密為地臍最勝水心間，即地水和合由阿字表示，喜為火喉，一切我為風頂輪三十二瓣，即火風和合由迦字表示。常住大樂即頂吽字吉祥赫魯嘎，以及三十二脈等脈聚空行母網。于蓮瓣安立現等覺者，即四輪精華集於頂處之義。其餘文義易解，"臍處分"即臍下密處。八部即須彌八峰，七層即七金山。所謂須彌頭即須彌頂諸天所游之處，如時輪中說喉面頂髻等名相相似而思。"阿字迦字所化現"者，即從一切脈輪所化生起之界精華集聚即吽字。除具足蕩摩火量外，非尋常貪慾所能融化，或彼融化之樂與下穩住位融入之樂非分別所能破壞故，稱不壞位，一切任何覺受喜悅皆從彼力所生故悅意，彼吽字亦稱大樂。 第二緣起六句結合道果者，謂說五種差別語及說五種根本語。初者："于大樂大輪，末類名已除，吉祥赫魯嘎大續，宣說名為火，為焚貪等惑，網垢之茅草。"

། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ། །དེ་ཡང་མེ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །རྣལ་འབྱོར་མ་རྩ་སུམ་ ཅུ་དྲུག །རྩ་ནི་མགོ་ལ་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད། །དེ་ཡིས་བསྐུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །མཆོག་ཏུ་དགའ་ བའི་ངོ་བོ་སྟེ། །འདི་དེ་རང་བྱུང་གཅིག་པུ་ཉིད། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གསུངས། ། ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱར་རྣམ་གྲགས་པ། །སངས་རྒྱས་ཕུང་སོགས་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་ཡི་མཁའ་ འགྲོ་མ་དེ་དག །རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཉིད། །ཌེ་ནི་ནམ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས། །སངས་རྒྱས་ ཁམས་ལས་རྣམ་པར་བཏགས། །ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གྲུབ་པས། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བྱ་ བར་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཏེ། །དེ་ཡི་འབྱུང་བ་ཁམས་ཞེས་བཏགས། །བུད་ མེད་{མི་[མེ་]སོགས་རྣམ་རྟོག་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས། །མཁའ་གྲོ་མ་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་དེ་ཡི་དངོས། །སེམས་དཔའ་ཞེས་པའང་འཁོར་བ་ནི། ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མི་ཕྱེད་ཕྱིར། །འདི་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔར་བརྗོད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་འོག་ཏུ། །བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་རྒྱུད་ལས་གསུངས། །ནམ་ མཁའི་ཁམས་སུ་གནས་པས་ཀྱང་། །དེ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ཉུང་ངུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞི་ནི། གསང་བ་མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་ན། ། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་ནི། །རྡོ་རྗེ་ 10-306 སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་ སྡོམ་པ་ཡིན། །ཅེས་པའི་ཚིག་རྐང་དྲུག་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གོ །དཔལ་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལ། སེམས་ དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག །གསང་བ་མཆོག་ གིས་དགྱེས་པ་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་ འདས། །གཅིག་པུར་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་ལྷ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་སྦྱོར་པ། །མཁའ་ འགྲོ་སྒྱུ་མ་བདེ་བའི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ལྔ་ནི། མཁའ་ འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་དང་། རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་དང་། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་ དཔའ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། བདེ་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་གླེང་ གཞིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་བདེ་མཆོག་ལ་ནི། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་ཀྱི་ དོད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་དང་། མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་ཞེས་པའི་དོད་ལ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ཅེས་པ་སྣོན་པ་དང་། རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་གྱི་ཚབ་ལ་ཡང་གཅིག་པུ་ རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་ལྷ། །ཞེས་བསྣན་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ཏུ་འདོད་དོ།

我來為您完整直譯這段藏文： 三輪瑜伽母，彼亦稱為火，瑜伽母三十六脈，脈謂生於頭，由彼所勸請智慧，即最勝喜之體性，此彼唯一自生，此即所說薄伽梵，一切之名廣聞者，佛蘊等亦復如是，彼之空行母彼等，即是三十六脈，荼吉尼空行母者，從佛界中假立名，于虛空中游行故，故稱為空行母，佛蘊等等者，彼之界性假立名，女人火等分別故，分別說為二種相，空行母即一切之，自性故為彼之體，所謂勇識輪迴者，即最勝喜之體性，菩提心不可分故，此稱金剛薩埵，是故於彼之後，續中說為最勝樂，住于虛空界故，彼稱為最勝樂。 複次，吉祥勝樂輪小續之緣起為："于最勝密歡喜時，一切我性常安住，空行眾體勇識即，金剛薩埵最勝樂，此即自生薄伽梵，空行網之三昧耶。"此即六句偈頌一首。吉祥一切佛平等瑜伽及金剛空行等緣起中："勇識即是諸佛體，金剛薩埵最勝樂，于最勝密歡喜時，一切我性常安住，此即自生薄伽梵，唯一最極殊勝天，一切諸佛平等合，空行幻化最勝樂。"所說如是，其中五種差別語為：空行母網三昧耶、自生薄伽梵、空行眾體勇識、金剛薩埵、最勝樂，如是即勝樂輪緣起之差別語，于幻化勝樂中，以"諸佛之體"代替"空行眾體"，以"諸佛平等瑜伽"代替"空行母網三昧耶"之語，以"唯一最極殊勝天"代替"自生薄伽梵"而增加為差別語。

།དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་སོ་སོ་དེ་དག་ལ། ཚིག་གི་ངོ་བོ་དང་། གོ་རིམ་བརྗོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། གླེང་གཞིའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཆད་བྱེད་ཡིན་པས་ ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བཤད་པ་ཡིན་ཅིང་། དོན་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་དག་གིས་སྟོན་པ་དང་འཁོར་གཉིས་ཀར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྟོན་པ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་མིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདིར་ནི། རྒྱུད་དེ་གཉིས་ཀར་གྱི་གླེང་གཞི་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་ཆེན་ འཁོར་ལོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་ཞེས་པ་དེ་བཤད་ཅིང་། དེ་ཡི་ བསྐུལ་བའི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེས་པ་དེ་བཤད་དོ། ། 10-307 ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱར་རྣམ་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱིས། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་ནི། ། ཞེས་པ་དེ་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མི་ཕྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་འོག་ཏུ་སོགས་ཀྱིས། བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་བཤད་པས། འཁོར་ལོ་སྡོམ་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་ལྔ་ནི། གསལ་བར་བྱུང་བ་དེ་ཡིན་ལ། གཅིག་པུ་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཕུང་སོགས་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། གཅིག་པུ་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་ལྷ། །ཞེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས་བྱ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་སྦྱོར་བ། །སོགས་ཀྱིས་ འབྲུ་གནོན་པ་བཞེད་པའོ། །རྩ་བའི་ཚིག་ལྔ་ནི་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་གོ་དོན་ནི། གསང་བ་མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་ན་སོགས་ཀྱི་རྒྱ་སྐད་དུ། ར་ཧསྱ་པ་ར་མ་ར་མེ་སརྦཱཏྨ་ནི་ས་ དཱསྠི་ཏ། ཞེས་པ་ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་གིས་གླེང་གཞིའི་ཚིག་ལྷག་མའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་བསྡུས་ལ་ དེར་མ་ཟད་རྒྱུད་དོན་མཐའ་དག་ཀྱང་འདུས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་རྩོམ་བྱེད་ ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཐུན་མོང་གི་ཚིག་ཅེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་ བཅུ་དྲུག་ལ་ཚིག་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་ནི། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་མིའི་རྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་ གི་ཐུན་མོང་དུ་ཚིག་གཉིས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འདྲ་བ་མེད་པས། ཐུན་མོང་ཞེས་བྱ་ཞིང་། གླེང་ གཞིའི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་འདྲ་མིན་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་སྐད་ ཅེས་བྱ་སྟེ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཧཾ་ཡིག་དེ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་བོ་ལ་ ཡང་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ན་སྡེ་ཚན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཀྵ་ ཡིག་སྤངས་པའོ། །མིང་སྤངས་པ་ཞེས་པ་འགྱུར་མི་ལེགས་པས། སྡེ་ཚན་ཐ་མ་ཞེས་སྤངས་པ་ ཞེས་འདོན་པ་བསྒྱུར་རོ།

我來為您完整直譯這段藏文： 其中所謂差別語者，于彼等各別續中，有詞義體性及次第說法不同之差別之義，若說是緣起圓滿師說法者為差別，此乃未入詞義之解釋，義亦不應理，此等說示師與眷屬二者，非唯說示師故。此論中，即解說彼二續之緣起，以大樂輪等，解說"空行母網三昧耶"，以"由彼所勸請"等，解說"此即自生薄伽梵"。以"一切之名廣聞"等，解說"空行眾體勇識"。以"菩提心不可分故"解說"金剛薩埵"，以"是故於彼之後"等，解說"最勝樂"，勝樂輪差別語五者，明顯即是彼等，以"唯一"及"佛蘊等"等，意取"唯一最極殊勝天"及"即是諸佛體"與"一切諸佛平等合"等。根本五語即密等，根本義者，"于最勝密歡喜時"等梵語為：राहस्यपरमरमे सर्वात्मनि सदास्थित（rahasyaparamarame sarvātmani sadāsthita，密密最勝樂一切我性常安住），以此十六字，不僅攝集緣起余語之義，且攝一切續義。是故以其為一切續造作之語故，稱為根本語。又稱為共同語，彼十六字中有二語，如上所說，于眾多瑜伽續中共同即是二語，無有不同，故稱共同，余緣起語皆有種種不同。如是於此所說，如上所解，以大樂吽字安住故，頂輪亦稱大樂大輪，彼中捨棄一切部類之末，即捨棄剎字。"捨棄名"之譯不善，應讀誦為"捨棄末類"而譯。

།དེ་ལ་གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཧ་སྟེ་ཧཾ་ཡིག་མིན་ལ། ཧ་ཀྵ་ མ་གཏོགས་པ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་འདབ་མ་ལ་གནས་པའི་དོན་ནི། ཡ་སོགས་དྲུག་རྩ་བའི་ ཁམས་དྲུག་དང་། སྡེ་པའི་ཡི་གེ་ཉེར་ལྔ། འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ལྔ་ལྔས་ཕྱེ་བའི་དྭངས་མ་ཐིག་ལེ་ 10-308 ཉེར་ལྔ་དང་། ས་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །དབུས་ཀྱི་ཧཾ་ཡིག་ནི་ དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་ཡིན་ལ། ཀྵ་ནི་འཇུ་བྱེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བཞུ་བར་བྱ་བའི་བདེ་བ་མི་ མཚོན་པའི་ཕྱིར། ཀྵ་སྤངས་སོ་ཞེས་བརྡར་བཏགས་པའོ། །རྩ་སོ་གཉིས་ལ་དབྱངས་སོ་ གཉིས་འགོང་པ་ཡང་། འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱེ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་བཞིའི་འབར་འཛག་གི་ནུས་པ་སྨིན་ཏེ། མི་ཤིགས་པའི་གནས་སུ་བདེ་བ་ ཆེན་པོ་འགྱུར་མེད་དུ་གྱུར་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་རྒྱུད་ཆེན་དུ། ཧེ་རུ་ཀ་དཔལ་ཞེས་མཚན་ དུ་གསོལ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་མེ་དཔུང་འབར་བའི་སྐུར་སྟོན་པ་ནི། ངེས་དོན་ དུ་ཡང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བའི་སོག་མ་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཧེ་རུ་ཀ་སྐུ་ལ་མེ་འབར་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡས་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །སྐུ་གསུང་ ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་རབ་གཏུམ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས། ཁྲོ་མོ་མེ་ དཔུང་གི་དབུས་ན་བཞུགས་པར་བྱེད་པའི་ངེས་དོན་ཡང་མི་ཤིགས་པའི་གནས་སུ་བདེ་ཆེན་ འགྱུར་མེད་དུ་གྱུར་པ་ན། མི་ཕྱེད་མ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་མི་འགྱུར་བས་ གང་བའི་ཕྱིར། ཕུང་སོགས་དང་རྣམ་རྟོག་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་མེ་དཔུང་འཕྲོ་བའི་ལྷ་ཞེས་ བརྗོད་དོ། ཁྲོ་བོ་དང་ཁྲོ་མོ་མེ་དཔུང་འབར་བ་ནི། དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ལ། འདིར་ཀུན་རྫོབ་ བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ། དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཁྲོ་གཏུམ་གྱི་སྐུར་སྒོམ་པ་དེ། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་ པའི་སྣང་བ་མཐའ་དག་འཇོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེ་དང་འདྲ་བ་མཚོན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།

這段藏文的中文翻譯如下： 其中，在輔音字母中，除了"ཧ"即"杭"字母（不是"杭"音節）以及"ཧ་ཀྵ"（ha kṣa）之外，其餘三十二個字母位於花瓣上的含義是：從"ya"開始的六個字母代表六種根本界，二十五個部派文字，五大元素各分五種的精華明點二十五種，以及遍及一切的智慧界的區分。中央的"杭"音節是所有精華的彙集，而"kṣa"僅是吸收者，因為它不表示需要融化的大樂，所以捨棄"kṣa"，這是約定俗成的說法。 三十二脈上有三十二元音相對應，這也表示十六轉變分別用方便和智慧來區分的意義。如此，四輪的流溢能力成熟，在不壞的境界中成為永恒不變的大樂，這在瑜伽母續大續中稱為"吉祥黑熱嘎"，在世俗諦中顯現為大忿怒尊火焰熊熊燃燒的身相，這在了義上也是因為能焚燒貪慾等煩惱網的草等，所以用"黑熱嘎身具火焰"這樣的術語來表達。 在身語意三輪中，極忿怒母等瑜伽母眾安住在忿怒火焰中央的了義也是：在不壞的境界中成為永恒不變的大樂時，由於不可分母等一切脈都充滿不變的大樂，所以稱為"放射火焰的神祇"，用以焚燒蘊等和分別念。忿怒尊和忿怒母火焰燃燒雖然在勝義智慧中也存在，但因為是具一切相的勝義，所以不侷限於那一種形相。在此世俗生起次第階段中，修持勇父勇母忿怒相，意思是象徵能摧毀一切世俗迷亂顯現的智慧之火。

།ཀུན་ རྫོབ་འཁོར་བའི་ལུས་ལ་ཡང་། ཁམས་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་ན་རྩ་སྐམས་པར་འགྱུར་བས་རྩ་ གནས་པ་ནི་ཁམས་རྒྱུ་བ་ལ་རག་ལས། ཁམས་ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ སྤྱི་བོ་ཡིན་པ་དང་། ལམ་བསྒོམས་པས་སྤྱི་བོར་བདེ་ཆེན་ཐོབ་པ་ན། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་ 10-309 ཆེན་གྱིས་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་{ངག་[དག]་པ་རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་ དྲུག་ནི། མགོ་བོ་སྟེ་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྐྱོར་སྤངས་ཤིང་ བསྡུད་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་བཤད་ན། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་དབུ་མར་ཐིམ་པ་དང་། གཙུག་ ཏོར་དུ་ཐིམ་ཞེས་བརྗོད་ལ། ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་ཅིང་སྤྲོ་བའི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ན། དབུ་མ་རྩ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། གཙུག་ཏོར་གྱི་ཐིག་ལེ་ཡང་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཞེས་ཟེར་ ཏེ། དོན་གཅིག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ། རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་པའམ་དྲ་བ་ གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའི་གནས་ནི་ཧཾ་ཡིག་ཡིན་ལ། རྩ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་ ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད། ཐིག་ལེ་ཧཾ་ཡིག་གི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ། བདེ་ཆེན་དུ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་ མཁའ་འགྲོ་མ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དེ་ ལས་སྤྲོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཧེ་རུ་ཀ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་རང་སྣང་བའི་རིག་མའོ། །དེ་ལ་ནི་གཟུགས་སྐུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་སྐུ་ དོན་དམ་གྱིས་བསྡུས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་ལ། ཆོས་སྐུའི་དེ་ནི་ལྷའི་ལྡོག་ཆ་དང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ལྡོག་ཆའི་ཁྱད་མ་གཏོགས། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཀ་ཡིན་ལ། གཟུགས་སྐུའི་དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ལོ། །ཀུན་རྫོབ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་མཚོན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་སྤྲུལ་པ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་པའི་ཧེ་རུ་ཀའོ། ། དེ་ལྟར་ན་དྲ་བ་སྡོམ་པ་རྣམ་གྲངས་བཞི་སྟེ། དཔེ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་ པ་དང་། རྟེན་ལུས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་དང་། བརྟེན་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པ་དང་། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་དྲ་བ་སྡོམ་པའོ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་དྲ་བ་སྡོམ་ཞེས་པའི་དོན་བཤད་དོ།

這段藏文的完整中文翻譯如下： 在世俗輪迴的身體中，如果離開了界的執行，脈就會乾枯，所以脈的存在依賴於界的執行。一切界和明點的根本源頭是頭頂，當通過修持道路在頭頂獲得大樂時，一切脈都會遍佈大樂。因此說三十六瑜伽母的清凈三十六脈是從頭頂大樂輪中生起。 如果按照收攝和融入的角度來解釋，就是說所有脈、氣和明點都融入中脈，並融入頂髻；如果從生起功德和擴充套件的角度來說，就是說中脈遍及一切脈，頂髻的明點也遍及整個身體。這兩種說法其實是同一個意思。 因此，空行母，也就是一切脈的集合或網路彙集的處所是"杭"字，諸脈的法性具一切相的智慧，就是將明點"杭"字的法性收攝為大樂，這稱為"具一切相空行母之網路收攝為大樂"。三界中無量具智慧空行母的集合都隨從金剛亥母且從她幻化而出，她即與吉祥黑熱嘎雙運，是黑熱嘎本身的智慧自顯本尊母。 關於這點，可分為色身世俗所攝和法身勝義所攝兩種。法身的那種，除了本尊角度和智慧角度的差別外，就是上面所說的那些。而色身的那種也是那個法身的幻化。在世俗生起次第中也是爲了表示這個意義，所以是三十七瑜伽母的化現者金剛亥母與黑熱嘎雙運。 如此說來，網路的收攝有四種：比喻生起次第的空行母網路收攝、所依身體的空行母網路收攝、能依俱生的空行母網路收攝、果位二身的空行母網路收攝。這就是對"空行母之網路收攝"的含義的解釋。

།རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ 10-310 གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགའ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ འགྱུར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་དངོས་སུ་རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་ནི། གདོད་མའི་བདེ་ ཆེན་རང་བྱུང་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ རྟོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པོའི་དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་ཐུན་མོང་དུ་རང་བྱུང་གཅིག་པུའོ་ ཅེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་སྦྱོར་བ་ཞེས་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུམ་སྟེ་འབྱུང་ བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་སྦྱར་ཏེ། ཕུང་ཁམས་ཡབ་ཡུམ་དེའི་སྡེར་ གཏོགས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི། རྩ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྒྲ་བཤད་ པ་ནི། ཌེ་བཻ་ཧ་ཡ་ས་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཌེཾ་ནམ་མཁའ་ལ་ འཕུར་བའོ། །ཞེས་པའི་དབྱིངས་ལས་ཌཱ་ཀི་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ གྱི་སྲིན་མོ་ཆེན་མོ་རྣམས་ནི། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པར་བསྒྱུར་བའི་རོ་ལངས་ལ་བསྐྱོད་དེ། ནམ་མཁར་རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩའི་ནམ་མཁའ་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ནི། མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་ཞེ་ན། སངས་ རྒྱས་དང་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་བཏགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིའོ། །སངས་རྒྱས་ ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་དྭངས་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་འབྱུང་བའི་ དྭངས་མ་ནི་ཁམས་ཞེས་རྣམ་པར་བཏགས་ལ། བུད་མེད་དེ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའི་ དྭངས་མ་དང་། མི་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེའི་བརྡས་དབང་པོ་ལྔའི་དྭངས་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། ། དབང་ཡུལ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་རྟོག་གམ་ རྣམ་པར་བཏགས་ཞེས་པས། དབང་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་ ཀྱི་སྒྲས་ལས་དང་བྱ་བ་བསྟན་ནོ་ཞེས་། ལོ་ཆུང་གི་རྗེས་འབྲང་འགའ་ཞིག་བཞེད་དོ། །འབྲོག་ 10-311 འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟགས་ནས་ གསུངས། ཞེས་འབྱུང་སྟེ་རྒྱ་སྐད་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་འདུག་ཀྱང་དོན་གཅིག་གོ །

這段藏文的完整中文翻譯如下： 由那些脈所引發，即從對其要害處的擊中而獲得的智慧，是最勝喜樂俱生不變的本性。這道路的智慧所直接了悟的對境，唯是本初大樂自生一體，爲了斷除執著如是對境與有境為二的證悟，故不作二者的區分而共稱為"唯一自生"。 依據"一切佛平等雙運"之說而廣為人知的"一切"，是指佛陀即五蘊和佛母即五大等，同樣也適用於其他，屬於蘊界佛父佛母那一類的空行母，就是三十六脈。 關於空行母的詞源解釋，"Devī haya sa"（天女速行）的意思是"在虛空中行走的女性"。"Ḍeṃ"是"在虛空中飛行"的意思。從這個境界中，"空行"是指在虛空中行走。就像世間的大羅剎女們化現各種形態，乘屍體在虛空中游行一樣，大樂遍行於智慧脈之虛空，稱為空行母。 那麼這大樂是以何種方式執行呢？以佛、界和分別即分別唸的方式。佛是指五蘊的精華菩提心，與之為一聚的大種精華稱為界。女性即色等五境的精華，男性即以此表示五根的精華菩提心。由於這些根境是分別唸的因，所以分別即分別念或分別假立，是爲了使人理解根境有兩種。 有些追隨洛瓊巴的人認為"等"字表示業和事業。在卓譯中說："從智慧方便的自性中，分別為二而宣說。"雖然梵語有些微差異，但意義是相同的。

ཚིག་འདིའི་རྗེས་སུ་མགོས་[འགོས་]འབྲོག་གཉིས་ཀྱི་འགྱུར་ལས། ཚིགས་བཅད་གཅིག་ ལྷག་པོར་བྱུང་སྟེ། མཁས་པས་ནམ་མཁར་བདུད་རྩི་བཟུང་། །ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་དུ་ གསུངས། །དེ་བཞིན་གང་ཞིག་རྒྱུ་བ་དག ། ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བར་འདོད། །ཅེས་འགོས་ འགྱུར་ལས་འབྱུང་ཞིང་འབྲོག་འགྱུར་ལས་ཀྱང་། ཀུན་ནི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ བདུད་རྩིར་གསུངས་པའོ། །གང་གིས་དེར་ནི་སྤྱོད་པ་ནི། །ཀུན་གཅིག་མཁའ་རུ་སྤྱོད་པར་ འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་འགྱུར་ཁྱད་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་ལ། མཁས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ རིག་པས། གནས་ལུགས་དོན་དམ་པའི་རྩའི་ནམ་མཁར་བདུད་རྩི་སྟེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དྭངས་མ། དགའ་བཞི་ལུགས་ཟློག་གི་རིམ་པས་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འཛག་མེད་དུ་ བཟུང་བས། ཡུལ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་འདྲེས་ནས། གང་ཞིག་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བ་དེ་ དག་དེ་བཞིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་འམ་ཀུན་གྱི་དོན། སྟོང་ཉིད་གཏུམ་མོའི་སྣང་བ་ལས་བྱུང་བ། སྤྲོས་བྲལ་ཡང་ཡིན་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཡིན་པ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་དོན་དུ་འདོད་དེ། གོང་གི་ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གྲུབ་པའི་ཅེས་ པའི་དོན་གསལ་བར་བཤད་དོ། །ཤོ་ལོ་ཀ་འདི་ག་ཡ་དྷ་རའི་རྒྱ་དཔེ་ལ་ཡོད་པར་སྣང་ལ། ནཱ་ རོ་པའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ལ་མེད་ཀྱང་། འདི་ཡོད་པ་ལེགས་པས་དེ་དག་གི་དཔེ་ལ་ ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་སྟེ་རྩ་ཁམས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་ དངོས་པོ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རང་གཟུགས་ནི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། ། སེམས་དཔའི་དོན་ནི། བཅུད་དམ་སྙིང་པོ་ཡིན་པས། འཁོར་བ་སྲིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོའམ། རང་བཞིན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགའ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་ 10-312 རང་གཟུགས་སམ་སྡོད་ལུགས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། བདེ་ཆེན་གྱིའང་མཐོང་བྱའམ་སྣང་ བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དངོས། །ཞེས་པའི་སེམས་ དཔའ་དང་། མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་སེམས་དཔའ་ནི། །ཞེས་པའི་སེམས་དཔའ་བཤད་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས། བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྱུར་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི། འཛག་བདེ་དང་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདེ་ བ་འགྱུར་མེད་འདི་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྡོ་རྗེ་ནི་མི་འགྱུར་བ་སེམས་དཔའ་ ནི་བདེ་བའོ།

這段藏文的完整中文直譯如下： 在這句話之後，在戈氏[果氏]與卓氏二者的譯本中，多出一個偈頌： "智者持住虛空甘露， 一切即說為境， 如是某些執行者， 遍行虛空中所許。" 這是在果氏譯本中出現的，而在卓氏譯本中也說： "一切說為境， 虛空說為甘露， 由誰于彼行， 許為遍行虛空。" 除了譯文差異外意義相同。智者，即通達真實義者，在法性勝義脈之虛空中持住甘露，即蘊界處之明點精華，以四喜逆序次第無有遷動且不漏失而持，與具一切相之空性相融。某些明點執行，如是即虛空或一切之義，從空性拙火顯現所生，既是離戲又是壇城，僅僅溶入心性之顯現，這就是所許的遍行虛空之義。這清楚地解釋了前文"遍行虛空成就"的含義。 這個偈頌似乎在迦耶達惹的梵本中有，雖然在那若巴的追隨者們的版本中沒有，但有此偈頌較好，說明他們的版本有所缺失。如是，空行母即脈界清凈的自性，因此，其事相即具一切相智慧的自形稱為勇識。 勇識的含義是，因為是精華或心要，是輪迴三有的本性或自性最勝喜樂俱生。因此，具一切相的自形或安住方式是大樂，而大樂所見或顯現即是具一切相。這就解釋了"勇識是一切佛之事相"中的勇識和"空行一切事相勇識"中的勇識。 世俗菩提心溶入法界，成為二諦雙運的菩提心，因為不被漏樂和分別念所分離且不變異，所以這個不變樂稱為金剛勇識。金剛是指不變，勇識是指樂。

།རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚིག་དེའི་དེ་མ་ཐག་གི་འོག་ཏུ་བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་ གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཆོག་མ་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་འདྲ་མཐར་ ཐུག་གི་མཆོག་མ་ཡིན་མོད། དོན་གྱི་བདེ་ཆེན་ནི་རང་བྱུང་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ མཆོག་གོ། དེར་མ་ཟད་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཡང་གནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ཡང་གནས་པས་ཀྱང་། བདེ་ཆེན་དེ་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། ། གཉིས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་ལྔ་བཤད་པ་ནི། གླེང་གཞིའི་ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་གི་དོན་བཤད་པ་སྟེ། གསང་བ་ས་ཡི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་མཆོག་ནི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། །དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་མེ་ཡིན་ཏེ། ། རླུང་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས། །རྟག་ཏུ་བཞུགས་འདིར་ནམ་མཁའ་སྟེ། །བདེ་བ་ ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །བཤད་པ་གསང་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཅི་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་ བརྗོད། ཁུ་བ་དགྱེས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྲག་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་འགྱུར། །ཤ་ནི་རྟག་ ཏུ་བཞུགས་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྟག་ཏུ་གནས། །རྟག་ཏུ་བཞུགས་པར་འདིར་གསུངས་པ། ། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་རང་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་མཆོག །མི་ཤིགས་ཧཾ་ཞེས་བྱ་ བར་འགྱུར། །འདི་ཉིད་མཆོག་གི་དེ་ཉིད་དེ། བདེ་བ་ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཅེས་པའོ། ། 10-313 གསང་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྡས། ས་ཁམས་དང་བཤད་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པས་བརྡར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ གཞི་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྟར་ན། གསང་བ་སའི་ཁམས་ལྟེ་བ་སྤྲུལ་འཁོར་གྱི་རྩ་ཁམས་ཐིག་ལེ་ རྣམས་དང་། མཆོག་ཆུ་སྟེ་སྙིང་གའི་དེ་རྣམས་དང་། དགྱེས་པ་མེ་སྟེ་མགྲིན་པའི་དེ་རྣམས་ དང་། རླུང་ནི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དེ། སྤྱི་བོའི་དེ་རྣམས་དང་། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་དེ་དག་ སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པ་རྩ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་སོགས་རྩ་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་ བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ་རྒྱུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། གསང་བའི་སྒྲས་ བཤད་པའི་དྭངས་མ་ས་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། གཅི་བའི་དྭངས་མ་ཆུ་ཁམས་མཆོག་ ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་དང་། ཁུ་བའི་དྭངས་མ་མེ་ཁམས་དགྱེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་། ཁྲག་གི་དྭངས་མ་རླུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་། ཤ་ཆེན་གྱི་ དྭངས་མ་ནམ་མཁའི་ཁམས་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་རྩ་ གསུམ་ལ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོས་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །འདིར་དེ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་མཚོན་པ་ བདུད་རྩི་ལྔའི་དྭངས་མ་སྟེ། ཁམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐབས་འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ།

這段藏文的完整中文直譯如下： 因為這個緣故，在那句話的緊接著下面說"樂之最勝"。從因緣所生之樂因為會毀滅故非最勝，因為有戲論故不成為實相。因此，那樣的也非究竟最勝，然而義之大樂因為是自生離戲故為樂之最勝。不僅如此，安住于虛空界，即本性離戲而住，相亦住於一切相，因此說此大樂是樂之最勝。 第二，解釋根本五句，即解釋序文十六字之義： "秘密是地界， 如是最勝是水， 所謂喜悅是火， 風住於一切自性， 恒時安住此是空， 是大樂自性。 解釋秘密如是說， 小便說為最勝， 精液說為喜悅， 血成為一切自性， 肉是恒時安住， 恒時住于彼自性。 此處所說恒時安住， 是諸空行本性。 大樂智慧最勝， 成為不壞之吽字。 此即最勝真實， 是所說大樂。" 以秘密等符號，解釋為地界和解釋等，是如來所作之符號，而非詞源解釋。此中，若依據基續之事相，秘密地界是臍輪化輪之脈界明點等，最勝水是心輪之彼等，喜悅火是喉輪之彼等，風是一切自性，即頂輪之彼等，恒時安住遍及彼等總體之中脈阿瓦杜帝等三脈，是虛空界大樂自性。彼等是五大，就因之分而言。以秘密之聲所說屬地界之精華，以小便精華水界稱為最勝所示，以精液精華火界以喜悅聲所示，以血精華風界以一切自性聲所示，以大肉精華虛空界以恒時安住聲所示，於四輪與三脈中以彼彼自性恒時而住。此處彼等表徵五蘊之五甘露精華，即以界為主之方便果法。

།དེ་དག་ནི་ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡང་མཚོན་པས། རྩ་དེ་རྣམས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ན་ཡེ་ ཤེས་ལྔ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞི་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡང་ གོ་བར་ནུས་སོ། །རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིར་གསུངས་པ་ནི། གང་ལ་རྟག་ཏུ་ བཞུགས་པའི་གཞི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་རྩ་རྣམས་ཐམས་ ཅད་དོ། །དེ་ལ་བཞུགས་པ་པོ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ནི། གཞི་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ མཆོག་དང་། དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྤྱི་བོའི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཧཾ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། རྟེན་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་། རྩ་རྣམས་འཁོར་ཡིན་ཅིང་། དེ་རྣམས་ལ་དབང་ 10-314 བསྒྱུར་བའི་གཙོ་བོ་ནི་ཧཾ་ཡིག་གོ །བརྟེན་པ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ་དང་། བདུད་རྩི་ལྔའི་ དྭངས་མ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅུ་དང་། དེ་ལས་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ནི་འཁོར་ ཡིན་ལ། རང་བཞིན་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་ཆེན་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། བདེ་ཆེན་ཧཾ་ཡིག་དང་ དབྱེར་མེད་པ་འདི་ཉིད་ནི། མཆོག་གི་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་ཐབས་རྒྱུད་ཀྱི་ དངོས་པོ་བསྟན་པས། རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་ཞོར་ལ་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་ བཞི་རྩའི་དྲ་བ་དང་བཅས་པ་ལ། རེ་རེའམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནད་དུ་བསྣུན་པས། རྣམ་རྟོག་ གི་རླུང་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུ་བ་ཞན་པར་སོང་བ་དང་། ཅུང་ཟད་ནང་དུ་ལྡོག་པ་དང་། འབྲིང་དུ་ལྡོག་ པ་དང་། ཆེར་ལྡོག་པ་དང་། གནས་པ་དང་ཐིམ་པའི་བར་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་རྟེན་ རྩ་དང་། བརྟེན་པ་ཐིག་ལེའི་གཡོ་བ་ཅུང་ཟད་ཞན་པར་སོང་བ་དང་། རྩ་མཉེན་པར་འགྱུར་ བ་དང་། ཐིག་ལེ་འདུ་འཕྲོད་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ལས། བདེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། གསལ་ བའི་ཉམས་སྣ་ཚོགས་པ། སད་དུས་དང་། རྨི་ལམ་དང་། གཉིད་འཐུག་པོའི་ཉམས་མྱོང་ངམ་ ཞུ་བདེའི་ཉམས་ཕྲ་མོ་མང་པོ་དག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་། གཏུམ་མོ་དྷཱུ་ཏཱིར་འབར་མི་ནུས་ པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། གཏུམ་མོའི་ལྟེ་བ་ དང་། སྙིང་ག་དང་། མགྲིན་པ་དང་། སྤྱི་བོ་དང་། རྩ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ཡང་ སྦྱོར་ཏེ། སྤྱི་བོ་ནས་ཞུ་བ་མགྲིན་པར་བརྟན་པ་ནས། ལྟེ་བ་ནས་ཞུ་བ་གསང་བར་བརྟན་པའི་ བར། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རླུང་ནས། གསང་བ་སའི་བར་ལ་སྦྱར་རོ།

這些是那五種方便與智慧的智慧之表徵，如果於彼等脈處扣要，則五智將現前，也能瞭解基位諸智安住于彼之法性。此處所說"恒時安住"之語，即是恒時所安住之基礎一切諸空行本性清凈之諸脈。其中安住者種姓之主即是基位之大樂智慧最勝，以及作為其所依的頂輪不壞明點稱為吽字。 所依五大及五甘露與諸脈是眷屬，而統御彼等之主尊是吽字。所依之五大精華與五甘露精華之方便智慧十智，及由此所分之一切相是眷屬，自性不變之大樂是主尊，因此大樂與吽字無二之此即是"最勝真實"，即究竟實相，是一切續部中所說之大樂。 如是顯示基位方便續之事相，也順帶拋出了續第之次第。即於三脈四輪及脈網中，各別或一方面扣要，則分別思維之風在外行運變弱，稍微內返，中等內返，大量內返，安住與融解之間所生，以及彼等之所依脈與所依明點之動態稍微變弱，脈變柔軟，明點會合等之力，從而伴隨著樂、空、明之種種體驗，覺醒時、夢中與熟睡時之體驗或細微融樂體驗等諸多體驗，雖有此等，然猛火尚不能于中脈燃燒，此即是續第次第。 複次如是也顯示咒次第，即猛火于臍輪、心輪、喉輪、頂輪與遍及一切脈處之如來續中往來執行等。如是亦應用於智慧次第，從頂輪融化穩固於喉輪，乃至臍輪融化穩固於密處之間，一切自性風乃至密密地之間相應。

།རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ བདེ་ཆེན་ནི། ནོར་བུར་ཡས་བབས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི་བརྟན། མས་བརྟན་གྱི་ས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། རྗེས་དྲན་རྗེས་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསང་བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟེ་བ་ནས་ 10-315 སྤྱི་བོའི་བར་དུ་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བའི་ས་བཞི་དང་། རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱིས་གསང་རིམ་གྱི་ འབྲས་བུའོ། །མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། སྐུ་ རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སོགས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡང་། རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་ རྩའི་ཚོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གསང་བ་ མཆོག་གིས་དགྱེས་པ་ན། ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྡོ་ རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དོ། །རྟག་ཏུ་ བཞུགས་ནི་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག་པ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དུས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །མཁའ་འགྲོ་ཀུན་དངོས་ སེམས་དཔའ་ནི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདེ་བའི་མཆོག །ཅེས་པ། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་པ་དང་ དོན་གཅིག་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །མཁའ་འགྲོ་དྲ་བའི་སྡོམ་པ་ཞེས་ པ་ནི། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་བདག་གིས་ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཅིང་། རླུང་འགགས་ པ་དང་ཞུ་བདེ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སོ། །འདི་ན་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ པ་ནི། ཟུང་འཇུག་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་གི་ལྡོག་ པ་ནས་གཞལ་པས། ཆོས་ཕུན་སུམ་ཆོགས་པ་སྟེ། འདི་སྐད་དང་དོན་གཅིག་གོ །ཡང་རྒྱུད་ གཞན་ལས་ནི། ཨེ་དང་གསང་བ་གཅིག ཝཾ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པར་ཡང་ གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་ནི། དུས་གཅིག་ན་བཞུགས། བྷ་ག་ལ་བཞུགས་ ཞེས་དུས་དང་གནས་གཉིས་ཀར་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རྟག་ཏུ་བཞུགས། གསང་བ་ ལ་བཞུགས་ཞེས་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་རོ། །འདིར་གཅིག་པུའི་སྒྲ་དང་། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ 10-316 ལ་བཤད་པ་མཛད་པ་ནི། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་གླེང་གཞིའི་ཚིག་ལ་མེད་ཀྱང་། མཉམ་སྦྱོར་ སོགས་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བཤད་པ་མཛད་པའོ།

我會完整直譯這段藏文。以下是完整的中文翻譯： 恒時安住大樂：自寶處向下流注的明點已穩固，直至未獲得向上穩固之地之間，生起隨順隨念，即是彼性。如是於密續次第中，從臍輪至頂輪之間上行穩固之四喜地，以及以恒時安住而成就密續次第之果。 就究竟果位而言，即是智慧五智與身五部之壇城，如春明點等中所說。于彼一切中，也應了知恒時安住者大樂金剛薩埵被空行母諸脈眾眷屬所環繞之建立。 如是則密續最勝歡喜時，"一切自性"即是圓滿之處，與金剛佛母之佷伽同義，其本性即具一切相之空性。"恒時安住"即是圓滿之時，與"一時"同義，即道所攝之不可思議時之大樂。 "空行眾實薩埵，金剛薩埵樂最勝"，即是圓滿之師，與"世尊一切如來身語意"同義，即大樂雙運之自性。"空行網之三昧"，即是圓滿之眷屬，與"我"同義，即各種風止息與融樂等諸多方便。 此處"自生世尊"即是，雖然于雙運上從本性角度無有分別，但從所證法性雙運之反體而度量，即是圓滿之法，與"如是說"同義。複次于其他續部中，也說伊字與密處為一，昂字與金剛薩埵為一。 世尊之安住，如"一時安住"、"安住于佷伽"般結合時間與處所二者，此處也如是結合"恒時安住"與"安住於密處"二者。此處對"唯一"之語與"佛"之語作解釋，雖于勝樂輪之緣起語中無有，但對存在於等同瑜伽等中者作解釋。

། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱར་གསུངས། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་དུ། །བདེ་བའི་མཆོག་ ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདི་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་ནི། །རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཅེས་བྱར་ཡང་། ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །མེ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད། །ཤེས་རབ་ཐབས་ ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་བསགས་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་ནི་འདི་ཉིད་ ཀྱང་། །ཕྱི་དང་བཅས་པར་ནང་ན་གནས་། ཁམས་གསུམ་རྒྱུ་མི་རྒྱུར་བཅས་ན། །འདི་དེ་ སྤངས་ནས་གཞན་མེད་དེ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི། །ཆོ་གའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་ ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ལ་སོགས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་གསུངས་པའི་བསྟན་དོན། གསང་གསུམ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད། རྣལ་འབྱོར་ མའི་རྒྱུད་དུ་ནི། བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ མཆོག་འདི་ཉིད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་གཉིས་ཅར་དུ། ཐ་མལ་གྱི་ཀུན་ རྟོག་སྲེག་པའི་ཕྱིར་མེ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་ མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་འབྲས་ བུ་ཡིན་ནོ། །ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་འདི་ཉིད་ཀྱང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་ པའི་ནང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དྲག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས། ཁམས་ གསུམ་པོ་རྒྱུ་བ་སེམས་ཅན་དང་མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་འདི་ན། ཆོས་ཉིད་ འདི་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ ན་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ཡང་། བཞིན་ལ་སོགས་པར་སྣང་མོད་ཀྱི། མེ་ 10-317 ལོང་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ནི་མ་གཏོགས་པ་གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ། །ངེས་ འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཡིན་པར་དགོངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད། ཆོ་ག་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་ པ་ཡིན་ནོ། ། ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ མའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །འདིར་ གསུངས་པའི་ཞེས་པ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལས་ གསུངས་ཚུལ་ལོ།

我會完整直譯這段藏文。以下是完整的中文翻譯： 第三，總結偈頌：瑜伽續中說如來，"如是我聞"等所說。彼性于瑜伽母續中，即說為最勝樂。此即瑜伽續以及瑜伽母續所稱，大樂智慧最勝者，明顯宣說為火焰。以慧方便之自性，積集二種資糧。此最勝智慧本性，俱外而住于內。三界及動不動，舍此之外無他存，一切諸法之自性，以儀軌方式而存在。 瑜伽方便續中"如是我聞"等，如來所說教義，三密方便智慧雙運之性，于瑜伽母續中稱為最勝樂。因此，此最勝大樂智慧，于瑜伽續與瑜伽母續二者中，因焚燒平凡分別故明顯稱為火焰。慧與方便無二之雙運，是福德智慧二資糧積集之果。此最勝雙運智慧，以法性之理連同外器世界而住于內情眾生一切中，故於此三界動者情眾生與不動者器世界中，舍此法性之外，無有少許其他存在，如鏡中現多少影像，雖現為面容等，然離鏡外亦無少許存在。如是亦說："除法界外無有他法故，諸佛于彼等，思為出離貪等。"是故一切諸法之自性中存在彼性，以儀軌即修行方便之理而顯現。 宣說品名：于《密意最勝明解》中，宣說瑜伽母續中圓滿次第之自性品第四。此中所說者，雖圓滿次第本性為一，然是從瑜伽母續中宣說之方式。

། ༄། །བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ། རྩ་བའི་གསུམ་པ་བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ནི། བླ་མའི་མན་ངག་ ལ་བརྟེན་ནས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡི། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། ། སྡོམ་བརྩོན་ནག་པོས་བྱས་པ་ཡིན། །བླ་མ་ནི་ཛ་ལནྡྷ་ར་བའོ། །མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའོ། །སྡོམ་བརྩོན་ནི་རིག་ པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་གནས་པ་སྟེ། འཕོ་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ལ་གནས་ པའམ། དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་དང་སྤྱོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་ བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །བྱེད་ནས་བསོད་ནམས་གང་བསྒྲུབས་པ། །དེ་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཡང་ དག་རྫོགས། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སར་འགྲོ་ཤོག །སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གོ་འཕང་ངོ་། །དེའི་སར་ འགྲོ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་གསང་བའི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། ནག་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཅུག་ པའི་མཛད་བྱང་ངོ་། །འབྲོག་འགྱུར་གྱི་འཇུག་ན། གང་ཞིག་མ་ཐོབ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ། །གང་ཞིག་ཀུན་ 10-318 ཏུ་དབང་མ་ཐོབ། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་ཕྱེ་བ་འདི། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་མི་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་ བ་ནི་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཀྱཻ་རྡོར་མཁན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་འདོད་དབང་གིས་ བཅུག་པ་ཡིན་གྱི། དཔེ་གཞན་ལ་མེད་དོ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ ཙ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །སླད་ནས་པཎྜི་ཏ་ཆེན་ པོ་སུ་མ་ཏི་ཀིརྟིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙ་བ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ གིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ།

我將為您完整直譯這段藏文： 圓滿解說之事業。 根本第三圓滿解說之事業：依止上師教授，諸智者所宣說，密意最勝明解，持戒精進黑者所造。上師即札蘭達熱巴。智者即諸佛菩薩，于諸經續中所宣說。持戒精進即住于明智苦行之行為，或住于無漏最勝戒律，因無有較此更勝之學處與行為故。 密意最勝明解，造已所修福德，以此愿諸眾生，圓滿趨佛境地。境即果位，趨彼地即獲得。 瑜伽母續圓滿次第解說《密意最勝明解》，大阿阇黎行者苦行者黑尊所說圓滿。此為後來諸弟子所加之造記。 卓譯之末有："若未得黑嗇嚩日惹，若未得一切灌頂，此密意開顯，不應為彼宣說。"此是後來印度某嗇嚩日惹阿阇黎以己意所加，其他版本中未見。印度阿阇黎嘎雅達惹與藏譯師果·勒才翻譯校對而定稿。後由大班智達蘇摩格底與藏譯師大智者法自在校對而定稿。

།ཞེས་པ་ནི་འགྱུར་བྱང་ངོ་། །འདི་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་ རབ་བརྩེགས་དང་། རྭ་ལོ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་དང་། མལ་གྱོ་བློ་གྲོས་གྲགས་པ་དང་། རྗེ་བཙུན་ གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ། འགོས་འགྱུར་ལ་འགྱུར་བཅོས་མཛད་པ་པོ་མི་འདྲ་ བ་མ་བྱུང་ཡང་། འགོས་འགྱུར་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཁྱད་ཆེར་མི་སྣང་ལ། གཞུང་དེ་ཐོག་མར་ བསྒྱུར་བ་པོ་འབྲོག་མིའི་འགྱུར་དང་། འགོས་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་གཞན་རྣམས་ལ་འགྱུར་ཁྱད་ ཆེར་སྣང་ངོ་། །བརྗོད་བྱ་རབ་ཟབ་ཟུང་འཇུག་གསང་བ་གསུམ། །རྗོད་བྱེད་རྟོགས་དཀའ་ གླེང་གཞི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག །འཆད་བྱེད་གཞུང་གི་ཚིག་ཀྱང་རབ་བརླིང་པས། སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེ་ ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས། །མཁས་པར་གྲགས་ལྡན་མཁས་རློམ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །རྫོགས་ རིམ་གཞུང་གསུམ་རྫོགས་པར་བཤད་པ་མེད། །བློ་ལྡན་ཕལ་ཆེར་བློ་གྲོས་རྟག་ངོམ་ཀྱང་། ། རྟོགས་དཀའི་གཞུང་ལུགས་རྟོགས་པར་མ་ནུས་བོར། །སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་གཞུང་འདིར་མི་ འཇུག་དང་། །ཞུགས་ཀྱང་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཙམ་མ་རིག་པར། །གོ་བདེའི་གཞུང་ལ་ཡང་ ཡང་བསྐྱར་བཤད་མཁན། །དེ་དག་བླུན་པོའི་ཚོགས་པས་མཁས་པར་བཀུར། །རྒྱལ་བ་སྲས་ བཅས་ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་བྱེད་པ། །ཟུང་འཇུག་སྙིང་པོའི་ངེས་གསང་བླ་མེད་གཏམ། །བསྐལ་ བརྒྱར་འཆད་ཀྱང་འཇིགས་མེད་སྤོབས་པ་ཅན། །བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པའི་དབང་ཕྱུག་འདིར་ བྱོན་བཞིན། །རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་མཛོད། །ལན་བརྒྱར་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་འདི། ། 10-319 རྣམ་བཤད་མཆོག་གིས་བདག་གར་བྱས། །དགེ་བས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་ པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ ར་ནཱ་ཐའམ། མིང་གཞན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བས། དཔལ་ལྡན་ཤམྦྷ་ལ་གཉིས་པ་རི་ ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཇོ་ནང་དུ་སྨྲས་པའོ།

我將為您完整直譯這段藏文： 此為譯記。雖然譯師智慧積、惹洛·金剛稱、瑪爾覺·慧稱、尊者稱財慧等人對果譯進行修改之人不相同，但相較果譯本身並無重大差異，而初譯者卓彌譯與果等其他譯本之間則有重大差異。 所詮三大秘密雙運極深奧，能詮難解引論金剛語，能誨論文亦極為深邃，此即唯是行者金剛境。雖為知名智者及自詡智者，然圓滿次第三論未曾圓滿解說。雖多智者恒常炫耀智慧，然難解論典未能通達即棄。於此行者金剛論典不入，入已亦未解知密意少分，于易解論典反覆講說者，彼等愚者群眾奉為智者。令諸佛及佛子歡喜，雙運精要決定無上秘密語，縱歷百劫講說無畏具辯才，此苦行行者自在親臨。 一切續部秘密藏，百次開啟此鑰匙，勝解釋令我獲得，愿以此善證圓滿佛果。此《密意最勝明解廣釋·密意極明》亦由蒙行者金剛名號加持之遊方者達熱那他，亦名功德心要者，于吉祥香巴拉第二大寂處覺囊宣說。

། །།དགེ་ལེགས་འཕེལ། ཞུས་དག བཀྲ་ཤིས།

我將為您完整直譯這段藏文： 善樂增長。校對完畢。吉祥。