taranatha0505_五次第大疏大金剛持密意論

多羅那他大師教言集JT115རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 5-136 ༄༅། །རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄། །བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ། ༄༅། །རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ༀ་སྭཱ་སྟི། བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འཕོ་འགྱུར་བྲལ་ཡང་དངོས་ཀུན་སྲོག་ཏུ་ཉེ་ བར་ཞུགས། །སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་ཀུན་ཤར་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དམ་ པའི་དངོས། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་མཆོག་ནི་མཐའ་ཀུན་བྲལ་ཡང་ཕན་དང་བདེ་ བས་ཁྱབ་མཛད་པ། །གདོད་ནས་སྤྲོས་བྲལ་དོན་དམ་དེ་ནི་བླ་མ་འཁོར་ལོའི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ དེ་གུས་པས་འདུད། །མཐའ་དག་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་ངེས་གསང་ནི་རྣམ་ལྔའི་རིམ་པས་སྟོན་ཚུལ་ ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་གསལ་བར་{འབྱེད་[བྱེད་]པ་ལ། །གཟུར་གནས་བློ་ ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཡི་རང་བྱོས། ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ བགྲོད་པར་འདོད་བ་དག་ནི། རིམ་པ་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་ དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །རིམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་གནས། །བསྐྱེད་ པ་ཡི་ནི་རིམ་ཉིད་དང་། །རྫོགས་པ་ཡི་ཡང་རིམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་རིམ་པ་ལྔར་ ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའང་ཡིན་ཏེ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ལུས་ཀྱིས་ སྔགས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །ངག་གིས་ཡིད་ལ་བསྐུལ་གྱུར་བས། །རབ་མཆོད་དངོས་གྲུབ་ བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། །ཡིད་ནི་དགའ་ཞིང་མགུ་བའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是多羅那他大師教言集中的內容： 《五次第廣釋·大持金剛意趣論》 五次第廣釋·大持金剛意趣論 入論次第 嗡梵頂！禮敬上師、佛陀及一切菩薩！ 大樂智慧雖離遷變，卻為諸法命脈所依； 種種幻化網雖現諸相，實為俱生殊勝之體； 無緣大悲雖離諸邊，遍及利樂諸眾生界； 本離戲論勝義諦者，即是上師輪王恭敬禮。 一切續部密義精要，以五次第宣說方便，龍樹論典之義， 蒙上師恩得以明晰，愿智者生歡喜。 在此，欲求以密乘迅速成就無上菩提的諸位菩薩，應當精進修習二次第。如經中所說："諸佛所說法，安住於二次第，生起次第及，圓滿次第是。" 這也可以闡述為五次第。如吉祥密集根本續中說："以身緣咒語，以語催意識，善供成就成，意生歡喜意。" 請問您需要繼續翻譯後文嗎？我會繼續保持直譯風格，並注意保持對仗與格式。對於咒語和種子字，我會按照您要求的四種形式（藏文、梵文天城體、梵文羅馬拼音、漢語字面意思）來呈現。

།ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ དྲན་པ་སྦྱོར། །ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་སྒོམ་པ། །རྡོ་རྗེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ 5-137 ཐུགས་རྣམས་བསྒོམ། །རིགས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། །ཁྲོ་བོ་རྗེས་སུ་དྲན་བསྒོམ་པ། །དམ་ ཚིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྦྱོར། །བསྒོམས་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ ཀྱི་དོན། །བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རབ་སྦྱོང་བས། །རླུང་གི་མཚན་ ཉིད་ཤེས་ནས་ནི། །རྣམ་རྟོག་རླུང་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད། །སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་ འགྱུར། །བདག་ལ་བྱིན་རླབས་རིམ་པས་ཀྱང་། །དངོས་གྲུབ་བརྒྱད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། སྣང་བ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཤེས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་རིམ་པ་ཐོབ། །ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་ལ་ གནས་པས། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་འདི། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དཔལ་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང་། རང་གི་སྐུ་ནི་སྒྱུ་མ་མཉམ། །རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་རང་མཚན་ཉིད་དོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཏེར། །དེ་ལས་ལྷག་མ་ ཟུང་འཇུག་གོ །ཞེས་རྫོགས་རིམ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་ལྔ་གསུངས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ ཕྱི་མ་ལས། གསང་འདུས་ཀྱི་དོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་། མདོར་བྱས་བརྫུན་པའི་རིམ་པས་འགྱུར་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ ཡིན། རང་བྱིན་རླབས་པས་སྲོག་རླུང་རི་བོང་ཅན་དུ་བཞི་པ་འདིར་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ འདོད། འདིར་ནི་ལྔ་པ་ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པར་ ཡང་། བདུད་རྣམས་ཡང་དག་བཟུང་ཕྱིར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མས་ལྷ་ཡི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ གསུངས། ཞེས་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་མ་བགྲངས་པར། མདོར་བྱས་བསྣན་པའི་གཞུང་ལྔ་ པོ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་འདུས་པའི་ལམ་རིམ་འདི་ལ་རིམ་པ་ལྔར་སྡུད་ན། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། རིམ་པ་རྣམ་ པ་ལྔ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་དང་རྟོག་པ་རྣམས་བསྲེས་ནས་ 5-138 འཆད་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཉིད་ལྔ་པོ་རིམ་ཅན་དུ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་ པ། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པ། བདག་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་རིམ་པ། མི་གནས་མྱང་འདས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་དེ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་སེམས་ དམིགས་ཀྱི་རིམ་པའི་གཞུང་ནི་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པའོ།

這是完整的譯文： 如是說，修持憶念佛，修持憶念法，修持憶念金剛，修持身語意，修持憶念種姓，修持憶念忿怒尊，修持憶念誓言，若修得菩提果。 此等義理，如解釋續《金剛鬘》中說："由勤脩金剛唸誦，了知氣之性相已，斷除分別諸氣息，即能得心緣相定。次第得自加持力，即得八種悉地果。了知光明等差別，得證現證菩提位。安住雙運次第中，攝集一切諸悉地，即於此生得成就。" 復于吉祥空行海續中亦云："己身等同幻化相，金剛唸誦自性相，圓滿菩提心藏寶，餘者即是雙運道。"如是宣說圓滿次第之五次第。 復於時輪續後續中，預言龍樹將闡明密集之義："略造虛妄次第變，境與有境修持金剛念，自加持力命氣成月尊，此中第四現證菩提欲，此中第五雙運最勝位，于吉祥密集中亦云，為正攝持諸魔故，三界上師說天尊生起次第。"未計無上密意，而預言略造等五部論典。 然若將此密集道次第攝為五位，如《行集明燈》中說："為明顯闡述真言真如、手印真如、自性真如、法性真如、本尊真如等五種次第，當融會經續及儀軌而作解說。" 如是，此五真如依次即是：金剛唸誦次第、緣心次第、自加持次第、現證菩提次第、無住涅槃次第等五種。於此，緣心次第之典籍即是《無上密意》。

།ཡང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་ ཡང་། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་དངོས་ནི་སེམས་ དམིགས་ཡིན་ལ། རྡོར་བཟླས་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུས་པར་དགོངས་ནས། རྫོགས་རིམ་ རིམ་པ་བཞི་དང་། བསྐྱེད་རིམ་ཐོག་མར་བསྣན་ནས། བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀར་བསྡོམས་ པའི་རིམ་ལྔ་ནི། ཟླ་བ་གྲགས་པའི་སྒྲོན་གསལ་ལས། འདི་སྐད་དུ། གསང་སྔགས་སྐུ་ནི་རབ་ སྒྲུབ་བྱེད། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་ཡིན། །སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི། །རིམ་ པ་གཉིས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི། །ཡིད་འོང་རིམ་པ་གསུམ་ པའོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དག་པ་ནི། །རིམ་པ་བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདེན་གཉིས་སྦྱོར་ བ་གང་ཡིན་པ། །ཟུང་འཇུག་གཅེས་བྱ་ལྔ་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སེམས་དམིགས་ ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་གཙོ་བོ། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡིན་པས། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཉིད་ལམ་གྱི་རྐངས་སུ་ གྲངས། སེམས་དམིགས་ནི་དེའི་ནང་དུ་བསྡུས་ནས། རྫོགས་རིམ་རིམ་པ་བཞི་དང་། བསྐྱེད་ རིམ་སྟེ་རིམ་པ་ལྔར་བྱས་པ་ནི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལུང་དྲངས་ཟིན་པ་དེ་དང་། འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་དང་། ཐུབ་པ་དཔལ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཐམས་ཅད་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རིམ་པ་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྡོ་བཟླས་ཀྱི་ རིམ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་མོའི་འབྲས་བུར་དགོངས་ཤིང་། གང་ཟག་ འགའ་ཞིག་གིས་ཞོར་ལའང་འགྲུབ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལོགས་སུ་མ་སྒོམས་ཀྱང་། རྡོར་བཟླས་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བས། 5-139 མེད་མི་རུང་རང་ཡང་མིན་པར་དགོངས་ནས་རིམ་པ་ལོགས་པར་མ་བཤད་པའོ། །རིམ་གྱིས་ འཇུག་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་རྒྱས་བཤད་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟར་ ལུས་དབེན་གྱི་རིམ་པ། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་སྟེ། རྫོགས་རིམ་ཉིད་ལ་རིམ་པ་དྲུག་ཏུ་མཛད་ པ་ལྟར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་དབེན་པ་གསུམ་རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་མ་གསུམ་ འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་པ་ལ། རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་ལ་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། དེའི་ནང་ཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་ཕྱེ་སྟེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ ཡིན་པས། དོན་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འབབ་བོ། །ཀླུ་བྱང་གི་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་། རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་པ་རིམ་པ་དང་པོ་དང་སེམས་དབེན་རིམ་པ་གཉིས་པར་བཤད་པས་རིམ་པ་ལྔར་ སྡུད་ཚུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྔར་བཤད་པ་དང་འདྲ་བའོ།

複次金剛唸誦次第，僅是緣心之前行，真正因位圓滿次第是緣心，思金剛唸誦攝歸其支分，故圓滿次第有四位，復加生起次第於始，合計生圓二者之五次第，如月稱《明炬論》中如是云："密咒身相善成就，第一即是生起位，唯有緣於心性者，說為第二之次第，宣說世俗諦義者，悅意即是第三位，清凈世俗諦性者，說為第四之次第，二諦雙運何所是，雙運精要第五位。" 又因緣心修持之主尊是金剛唸誦，故以金剛唸誦本身為道之支分，將緣心攝入其中，合圓滿次第四位與生起次第為五次第者，如前所引時輪續後續之文，及無畏生、勝德等所解說。 彼等雖非不許身遍離次第，然思為金剛唸誦次第之前行及細微生起次第之果，且某些補特伽羅可順便成就，有些雖未別修亦可成就金剛唸誦等，思為非不可缺，故未別說為次第。 若就漸次入門之大多數而言，如《行集》廣說處所說，應如身遍離次第、語遍離次第、心遍離次第、幻身次第、光明次第、雙運次第等，唯圓滿次第分為六位。其中三遍離為因位圓滿次第，后三為果位圓滿次第。于因位圓滿次第中，由分合差別而或攝為一，或分為其中二種，或更分為三，實則歸於一義。龍樹《次第建立》中亦說金剛唸誦為第一次第，心遍離為第二次第，此與攝為五次第之五真如解說相同。

། དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་དང་། རིམ་པ་ལྔའི་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོ་ ལས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་ཐོབ་ཕལ་པས་ བརྡའ་ཆད་གསར་དུ་སྦྱར་བ་དང་ཁུངས་ཆེ་ཆུང་རི་བོ་དང་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་ལ་རྟོན་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་མ་ནོར་བ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་གྲངས་སུ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་མགུར་ནས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་ ཀྱང་བརྗོད་པར་འོས་ཤིང་། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པ་དང་། ཚིག་གི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཞེན་ཙམ་གྱིས་ཆགས་སྡང་འཐེན་ཕྱོགས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གདམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ རྒྱུད་སྡེ་དེ་དག་དང་མཐུན་པར། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་གྱི་གཞུང་ འདི་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་མདོར་བྱས་དང་མདོར་བསྲེས་ 5-140 གཉིས་མཛད་དོ། །དེའི་ཐུགས་སྲས་རྒྱལ་ཚབ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝས་ཀྱང་། འཕགས་པའི་གཞུང་གི་དོན་དེ་དག་གསལ་ཞིང་རྒྱས་ལ་མ་འཛིངས་བ། ཁ་སྐོངས་གཞན་ལ་ རག་མ་ལས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་མཛད་དོ། །རིམ་ ལྔ་འཆད་པ་ལ་གཞུང་འདི་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་འདིས་སྒྱུ་ ལུས་བདག་བྱིན་རླབས་པའི་སྒོས་ཀྱི་གཞུང་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་མཛད་ལ། འཕགས་པའི་དངོས་ སློབ་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། དཀྱིལ་{ཆོག་[འཁོར་ཆོ་ག་]ཉི་ཤུ་པ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་རྣམ་ གཞག་རིམ་པ་དང་། རྫོགས་རིམ་ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་རྣམས་མཛད་དེ། འོན་ཀྱང་དཀྱིལ་ ཆོག་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་འཕགས་སྐོར་བ་རྙིང་པ་མང་པོ་ཞིག་དེས་མ་མཛད་པར་ཡང་འདོད་མོད། ཨ་བྷ་ཡ་སོགས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ཀླུ་བྱང་གི་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ ལྟར་འཐད་ལ། རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ཡང་། ཨ་བྷ་ཡ་སོགས་རྒྱ་གར་བ་སྔ་ཕྱི་འགའ་རེ་དེས་ མ་མཛད་པར་བཞེད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་བ་རྙིང་པ་འགའ་ཞིག་དང་། བོད་ཐམས་ཅད་མཛད་པར་ འདོད་པ་ལྟར་འཐད་དོ། ། གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་དེ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཏུ་ནི་མི་ ལེགས་པ་དང་མི་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གནད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྒྲོན་མ་གསལ་བ་འདི། རྒྱ་བོད་ འཕགས་སྐོར་བ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་རྣམས་དང་ཁྱད་མེད་དུ་རྩི་བར་སྣང་ལ། ཕལ་ཆེར་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདུག་ཀྱང་རེས་འགའ་མི་འཐད་པ་ཡང་ ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ།

我來提供完整的譯文： 如是，六支瑜伽和五次第這些名相，因於眾多續部中明確宣說，應知印藏智者與一般成就者新創術語之別，如同山嶽與芥子之差異。雖然因為需要依止義理，不錯解義理最為重要，然而就名相而言，從佛語中所出之名相，隨學者亦應當採用，因其于佛教有益且具言辭加持力，應知僅因偏執而起貪嗔傾向毫無意義。此乃對欲求具慧者之教誡。 如是，依照彼等續部，阿阇黎聖者龍樹造此圓滿次第論著，並造作生起次第之略軌與略合二論。其心子如法王儲般的阿阇黎聖天亦造《行集明燈》論著，其性質為明晰廣泛而不混亂，無需依賴他補充。此論對解說五次第不可或缺，此外，此阿阇黎亦造一小論著專論幻身加持。聖者之親傳弟子龍菩提造二十曼荼羅儀軌、生起次第建立次第及圓滿次第業邊分別等論。然而關於曼荼羅儀軌，雖有眾多印度古聖傳承者認為非彼所造，但如無畏等後期印度諸智者皆許為龍菩提所造較為合理。關於《次第建立》，雖無畏等部分前後期印度學者認為非彼所造，但如部分印度古德及藏地諸人所許為彼所造較為合理。

密集聖傳之根本論著即為彼等，其中毫無不善與不合理之處，皆具重大關要。吉祥月稱所造續部註釋《明炬論》，印藏一切聖傳承者似皆視同聖者父子無別，雖大部分為善說之本性，然偶有少許不合理處。

།འོན་ཀྱང་གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་ལ། རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་པ་འདི་ཁོ་ན་ ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཚད་ལྡན་དུ་འཇོག་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་ གཞུང་དང་འགྲེལ་བ་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་གྱི་ཆོས་འདི་ 5-141 རྣམས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཐུན་མོང་དང་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མངོན་མཚན་དུ་རྒྱ་ཆེར་དར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ ནི་མདོ་ལུགས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པ་དང་། གསང་སྔགས་སྤྱོད་པ་ཡང་བྱ་བ་དང་ སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཅི་རིགས་པར་གསལ་བར་མཛད་དོ། །དེས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏམ་ཚོགས་ དང་རིག་ཚོགས་དང་བསྟོད་ཚོགས་བཞིན་དུ་དེ་སྐབས་དར་བར་གྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོན་གསལ་ཡང་། ཟླ་གྲགས་དངོས་སུ་མི་ཡུལ་དུ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་མཛད་ཅིང་ དར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བརྙེས་ནས། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དཔལ་གྱི་རི་བོར་བཞུགས་ཤིང་། དེ་ ལས་བརྒྱུད་དེ་ཕྱིས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་མཚན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་དར་བའི་ཚེ། ཆོས་སྐོར་འདི་ རྣམས་ཀྱང་མི་ཡུལ་དུ་དར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ཡབ་སྲས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་དུས་ཉིད་ དུ་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་མཛད་ནས། མ་འོངས་པ་ན་ཆོས་འདིའི་གདུལ་བྱ་དག་བྱུང་བ་ན་ སྤེལ་ཞིག་བར་གདམས་ཏེ་བཞག་པའམ། རྐང་ཡང་གདུལ་བྱ་དུས་ལ་བབ་པ་ཉིད་ན། རིག་ པ་འཛིན་པའི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་མཛད་དེ། སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ ཡང་ཡིན་སྲིད་དེ། གང་ལྟར་ཡང་ཡབ་སྲས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། ལམ་ འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གམ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པས་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་ གཤེགས་པ་དང་། སྒོམ་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ ཞིག་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་གཅེས་སྦྲས་སུ་མཛད་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་རྩལ་འདོན་དུ་མཛད་དེ། བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྐང་བཙུགས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་ དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ཕྱོགས་འདི་ན་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་ རྒྱ་གཞུང་དུ་གྲགས་པ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་མོད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སོགས་པ་ཟླ་ 5-142 གྲགས་ལ་ཁ་འཕངས་ཏེ་བརྩམས་པ་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དང་ཀླུ་བྱང་ལ་ཁ་འཕངས་པའི་ གཞུང་འགྲེལ་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་འགྲེལ་པ་ནཱ་རོ་པས་མཛད་ཟེར་བ་བོད་ ཀྱི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བརྩམས་པ་སོགས་གཞུང་འགྲེལ་གཞན་རྣམས་ནི་ལེགས་བཤད་ཀྱང་ མང་དུ་ཡོད་མོད། ཚད་ལྡན་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

然而因為密集聖傳必須唯依此續部解釋，故應立為權威。如是，聖傳之根本論著及註釋即是彼等。關於此等密集聖傳法，聖者父子親身住世閻浮提時，並未于共與不共弟子中明顯廣泛弘傳。彼時唯明顯宣說顯教法門，密咒行亦僅明顯宣說事續與行續。因此未如龍樹之語集、理集、贊集般于當時弘傳。

同樣，《明炬論》亦非月稱親身住世人間時所造並弘傳。此等法是由龍樹之親傳弟子阿阇黎龍菩提獲得虹身金剛身後，為利眾生住于吉祥山，從其傳承後來密乘顯著行持弘傳之時，此等法類亦於人間弘傳。故此，或是彼等父子于往昔造此等論著，囑咐待未來此法所化機出現時弘揚而留置，或是于所化機時機成熟時，以持明身造此等論著，為有緣者宣說。無論如何，彼等父子所造無有爭議，依此道獲得殊勝或共同成就而趨至高位，及獲得殊勝修所生功德之修行者無量，一切護持佛教之大車軌皆以此法為重點，建立講修傳統，故為無諍之無上法門。一般而言，此方依此法之所謂印度論著約有五十，然以金剛薩埵修法等託名月稱而造，以及託名聖天與龍菩提之論著註釋亦多有之，以及後續續部註釋謂那若巴所造實為藏地一智者所著等其他論著註釋雖有諸多善說，然不可唯許為權威。

།དེ་རྣམས་ལས་ སྐབས་འདིར་རིམ་པ་ལྔ་པའི་གཞུང་འདི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཉྩ་ཀྲ་མ། བོད་སྐད་དུ། རིམ་པ་ལྔ་པ་སྟེ། པཉྩ་ནི་ལྔ་ཀྲ་མ་ནི་རིམ་ པའོ། །དེ་ཡང་བརྗོད་བྱ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལྔ་ཡོད་པས། རྗོད་བྱེད་གཞུང་ལ་ཡང་དེའི་མིང་གིས་ བཏགས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནི། གཞུང་ འདི་དང་པོ་སྒྱུར་པ་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་ མཛད་པའོ། ། གཞུང་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ། བསྟན་བཅོས་ དངོས། བསྟན་བཅོས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ཉིད། །དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ལ་ བཏུད་དེ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་བཤད་བྱ། ། ཞེས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་མགོན་པོ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱིའི་གཟུགས་ཆེན་པོ་རང་དོན་ དང་གཞན་དོན་གྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ངོ་བོ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ ལ་བཏུད་ནས། ཞེས་པའི་ནི་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཅེས་པ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་ བཞིའི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟར། ཕ་རྒྱུད་ལ་བཤད་ཀྱང་རུང་བ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོར་འདི་ནི་ཕྱིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ 5-143 སྡེ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། ནང་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་སྟོན་པའི་རྒྱུད། དཔལ་གསང་བ་ འདུས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་མཆོག་མཐར་ཐུག་རྣམས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ པ་ནི་བཤད་པར་དམ་བཅའ་སྟེ། འཕགས་པའི་གསུང་དངོས་ཀྱི་གཞུང་འོག་མ་གསུམ་ལའང་ མཆོད་བརྗོད་དམ་བཅའ་རེ་ཡོད་པ་བཞིན། འདི་ཡང་རིམ་པ་དང་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ པར་འདུག་ཀྱང་། རིམ་ལྔ་མདོར་བསྟན་གྱི་འགོར་བཀོད་ཅིང་། གླེགས་བམ་གྱི་ཐོག་མར་ བཞུགས་པའི་ཕྱིར། གཞུང་སྤྱིའི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་ན་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། ། ༄། །བསྟན་བཅོས་དངོས། གཉིས་པ་གཞུང་དངོས་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། ༈ མདོར་བསྟན་པ། དང་པོ་ལ་སྤྱི་དོན་དང་གཞུང་དོན་གཉིས་སོ།

從彼等中，此處將解說五次第論典。 梵語：पञ्चक्रम（般遮羯啰摩） 藏語：རིམ་པ་ལྔ་པ།（五次第） 即：पञ्च（般遮）為五，क्रम（羯啰摩）為次第。又因所詮義有五種道次第，能詮教法亦以彼名標記。 "敬禮文殊童子"者，此為最初譯師賢勝譯師向自己意樂本尊禮敬所作。 解說論典本身分三：入論次第、論典正文、論典圓滿之事。 初者："頂禮怙主佛陀總集尊，吉祥大樂尊前敬禮已，隨順瑜伽續部后，當說金剛唸誦次第。"此中，怙主為一切眾生之皈依處，即圓滿正覺總集之本體，為諸佛共同之大形相，具足自利他利吉祥之大樂金剛持本性吉祥上師，頂禮已，此為敬禮句。"瑜伽續"者，非是四續部中所分之瑜伽，雖可如"瑜伽續"與"瑜伽母續"般解釋為父續，但主要是表示非外事行續部之義，即內甚深瑜伽道之續部，隨順吉祥密集及佛同雙運等最極究竟續部，當說金剛唸誦等諸次第。此為立誓句。如同聖者直述之後三論典皆有敬禮立誓，此雖唯就第一次第而作，然因置於五次第略說之首且位於論典之始，若配為通論之敬禮則更為莊嚴。 論典正文 第二解說正文分二：略說與廣說。 略說 初者分總義與論義二者。

༈ སྤྱི་དོན། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ གྱུར་པ་ནི། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ རྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་ པོའི་རྒྱུད་དང་། གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་དང་། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དང་། བྱ་བའི་རྒྱུད་དང་། རྟོག་པའི་རྒྱུད་ རྣམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ལྟར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ རྒྱུད་ཀྱི་མིང་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་གྲངས་མེད་དོ། །གཉིས་ཀའི་ རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་གོ །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དོ། །བྱ་བའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བཞིའོ། ། རྟོག་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་བཞིའོ། །དེ་དག་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་དང་རྟོག་པའི་ མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེ་ཇི་སྙེད་པ་ནི། ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྷ་ཉ། ཊ་ཐ་ཌ་ཌྷ་ཎ། ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། པ་ཕ་བ་བྷ་མ། ཡ་ར་ལ་ཝ། ཤ་ཥ་ས་ཧ་ཀྵ། འདི་དག་ནི་མིང་གི་ཡི་གེའི་ཐ་མ་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཀ་ནས་ 5-144 ཋའི་བར་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དང་། ཌ་ནས་དའི་བར་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་དང་། ངྷ་ནས་ཡའི་བར་ སྤྱོད་རྒྱུད་དང་། ར་ལ་ཝ་ཤ་བྱ་རྒྱུད་དང་། ཥ་ས་ཧ་ཀྵ་རྟོག་པའི་རྒྱུད་དོ། །དེ་ཡང་ཡི་གེ་རེ་རེའི་ མིང་གི་མཐའ་ཅན་སྟོང་ཕྲག་རེ་རེ་ཡོད་པས་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །དེ་ལ་འགོས་ ལུགས་པ་རྣམས་སརྦ་དེ་བ་མེ་ལ་པ་ཀ་སྟེ། ལྷ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཀའི་ མཐའ་ཅན་ནོ། །བཛྲ་མུ་ཁ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སྒོའི་རྒྱུད་ལྟ་བུ་ཁའི་མཐའ་ཅན་དང་། བི་ན་ཡ་ཨ་མོ་གྷ་ སྟེ། འདུ་བ་དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུད་ལྟ་བུ་གྷའི་མཐའ་ཅན་དང་། དེ་དག་གིས་གཞན་ལའང་རིགས་ བསྒྲེ་བར་འདོད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མ་ཡིན་ཡི་གེ་ཙམ་མ་ཡིན། བརྡ་ཐབས་ཡིན་ པར་མངོན་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་པོ་ཉིད་སོ་སོར་རེ་རེར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་སུ་དབྱེ་བ་ལས། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གསལ་བྱེད་གྱི་བརྡས་བསྟན་པས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ ལས་ཀྱང་མཁའ་ཁམས་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། རླུང་ཁམས་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་པ་དང་། མེ་ཁམས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཙོར་བོར་སྟོན་པ་སྟེ། ཀ་སྡེ་ཙ་སྡེ་ཊ་སྡེའི་ཡི་གེ་གཉིས་ ཀྱིས་མཚོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སྟེ། རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་དབྱེ་བས་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་ ལ་ལྔ་ལྔ་དང་། རྗེས་ཆགས་ལ་སྲ་བ་ས་ལྟ་བུའི་ཕོ་དང་། མཉེན་པ་ཆུ་ལྟ་བུའི་མོའི་དབྱེ་བའོ།

總義 初者，總之三藏之精髓為密咒乘，一切密咒金剛乘續部之頂為吉祥密集續。此復如智慧金剛攝集續中雲："大菩薩啟白：世尊，大瑜伽續、雙運續、行續、事續及尋思續等之數量云何？世尊告曰：大瑜伽續名有一萬二千，若廣分則無量。雙運續六千。行續八千。事續四千。尋思續四千。彼等總三萬四千。續與尋思名稱末字數量為： का खा गा घा ङा（迦佉伽伽昂）、चा छा जा झा ञा（遮車惹嗟娘）、टा ठा डा ढा णा（吒他搭荼拏）、ता था दा धा ना（噠他達馱那）、पा फा बा भा मा（帕帕巴婆么）、या रा ला वा（雅啰拉瓦）、शा षा सा हा क्षा（夏沙薩訶叉）。此等為名之末字。" 其中從迦至吒為大瑜伽，從搭至達為雙運續，從馱至雅為行續，啰拉瓦夏為事續，沙薩訶叉為尋思續。複次每字各有千部續，故為三萬四千續。對此，敖科派諸師以為，如"सर्वदेवमेलापक"（薩兒瓦得瓦美拉帕嘎，一切天集會續）等為迦末字，"वज्रमुख"（瓦雜木卡，金剛門續）等為佉末字，"विनयामोघ"（維那雅阿莫伽，調伏不空續）等為伽末字，以此類推于余。然此顯非僅名，亦非僅字，乃表徵，蓋四續部各自亦於世俗中分為方便智慧兩方面，以明字表征方便分故。其中復以虛空界表心樂，風界表氣瑜伽，火界主要表貪慾行。以迦類遮類吒類字二表徵大瑜伽，以五部各別分類而空風各五，隨貪分硬如地之陽及柔如水之陰之分。

གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ལ་མེ་གསུམ་དང་ས་གསུམ་གྱི་ཡི་གེའི་བརྡ་ནི། རིགས་ལྔའི་རྒྱུད་དང་རྡོ་ རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དྲུག་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ལ། སུམ་ཚན་གཉིས་ནི། དུས་འཁོར་ལས་ཐབས་ ཤེས་རིགས་དྲུག་གསུངས་བ་ལྟ་བུའི་དག་པ་ཁོ་ན་གནས་པའམ། ས་ཁམས་ཀྱི་བརྡས་ལུས་ ཏེ་ལྷ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་དང་། མེ་ཁམས་ཀྱི་བརྡས། བདེ་བ་སེམས་ཀྱི་རྣལ་ འབྱོར་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བའོ། ། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་ས་ཁམས་གཉིས་དང་། རླུང་ཁམས་གཅིག་སྟེ་གསུམ་ནི་ཁྲོ་བོའི་སྔགས་ རྒྱུད་ཡིན་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་མོ། །ཆུ་ཁམས་ནི་ཞི་བའི་སྔགས་རྒྱུད་ 5-145 ཡིན་ལ། དངོས་སུ་རིགས་ལྔའི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང་། དོན་གྱིས་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རིགས་ལྔའི་དབྱེ་བས་ལྔའོ། །བླ་མ་ས་སྐྱ་པནྜི་ཏའི་ཞལ་ནས། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དུ་རིགས་ལྔ་ ཡི། དོན་གྲུབ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་མེད། ཅེས་གསུངས་པའང་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །བྱ་བའི་ རྒྱུད་ལ་རིགས་གསུམ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ་བཞི་ཡིན་ལ། རྟོག་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཕྲ་མོའི་ལས་ ཚོགས་ཀྱི་གཅིག་དང་། དངོས་གྲུབ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དུ་གཏོགས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ནང་ནས་ རྫས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ་བཞིའོ། །སྤྱིར་རྒྱུད་སྡེ་ལྔ་པོ་མཐའ་དག་ སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་འདི་དག་ཁོ་ནར་འདུས་པ་མིན་ཡང་། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་ པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུད་ནི་དེ་དག་གོ །རྒྱུད་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་ངེས་དོན་ གསང་བ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའམ་གཙོ་བོའམ། རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་ནི། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲོན་གསལ་པ་ཚབ་འགྱུར་ ལས། ཇི་སྲིད་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཧ། ཀ་ཁ་གྷ་མཐའ་ཎ་ཛྷའི་མཐའ། ཌ་ཌྷ་དྷ་མཐའ་པ་བྷའི་མཐའ། ། དེ་དེའི་རྩ་བ་ཡི་གེ་གསུམ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཕུང་པོ། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡི། དཔལ་ལྡན་འདུས་འདི་ཟ་མ་ཏོག །དེ་བས་དེ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ དག་གི་བརྗོད་བྱའི་རྩ་བ་ནི། དོན་དམ་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ རྣམས་སོ།

在雙運續中，三火三地之字表征為：表示五部續與金剛薩埵共六種，而兩個三者組，如時輪中所說方便智慧六種般唯住清凈，或以地界表徵身即天身手印為主要所示，以火界表徵主要顯示樂心瑜伽，彼二者亦皆以身語意三分。 行續中二地界一風界三者為忿怒咒續，以身語意分為三。水界為寂靜咒續，雖無五部之名相，然實有其義，故以如來五部分為五。上師薩迦班智達親言："行續中五部義，雖有圓成而無名。"此言亦善說也。事續中三部及世間部為四，尋思續中亦有細分事業會一者，及唯屬下中成就中之物身受用成就分三，共四。總之，一切五續部三萬四千皆攝於此，然吉祥密集所直接趨向之續為彼等。彼等諸續之究竟了義須依密集續而證悟，故彼等之王或主或頂即吉祥密集續。如是復于《燈明》巴譯中雲："乃至雅啰拉瓦訶，迦佉伽末拏札末，搭荼馱末帕婆末，彼彼根本三字者，大牟尼說法蘊數，八萬四千之吉祥，集此即為寶函故，是故彼為續之頂。"如是彼等續之所詮根本乃勝義三字，即身語意金剛智慧等。

།དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་འདིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཞིང་། སུམ་ཁྲི་བཞི་ སྟོང་གི་རྒྱུད་གཞན་དེ་རྣམས་ན་ཅུང་ཟད་སྦས་པ་ཡིན་ལ། འདུས་པ་ལས་གསལ་བར་བསྟན་ པ་དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་མོད། དེའི་བརྗོད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ ཐམས་ཅད་རྩ་རྒྱུད་བསྡུས་པ་འདི་ལ་ཚང་ཞིང་། བཤད་རྒྱུད་དང་བཅས་པས་གསལ་བར་ བསྟན་པའང་ཡིན་པས་སུམ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་བསྡུས་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་ འབྲང་བའང་ཡིན་ནོ། །ངེས་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྤྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ 5-146 ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟར་སུམ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གྲངས་སུ་བཅད་ པ་ནི། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་འཆད་ཚུལ་རིགས་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྡེ་སྣོད་ གསུམ་པོ་ཡང་དོན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། གནས་སྐབས་སུ་སྡེ་ཚན་སོ་ སོར་ཡོད་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཙམ་ཞིག་འདུས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ སོ། །འདིར་ཀ་ཡིག་གི་མཐའ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པའི་མཐའི་དོན་ནི། མཐའ་ནི་ཟད་དང་ འཇུག་ཆ་དང་། །ཉེ་དང་ཕྱོགས་དང་སྨད་པ་རྣམས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས། འདིར་ ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་ཏེ། ཀ་ཡིག་གི་ཕྱོགས་ནས་ཀྵ་ཡིག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་རོ། །འོ་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གཞན་སྟོན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འདིར་ རྒྱུད་སྡེ་ལྔའི་དབྱེ་བ་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་མ་བགྲངས་པ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ བརྡས་བསྟན་པའི་རྒྱུད་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་དེ་དག་ནི་འདུས་ པའི་རྗེས་འབྲང་གི་རྒྱུད་ཡིན་ཞེས་མི་བྱ་མོད། དགོངས་དོན་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གསང་ བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དུ། སློབ་དཔོན་སྤྱོད་པ་པས་གསལ་བར་ བཤད་པ་བཞིན་ནོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། འདིར་རྒྱུད་སྡེའི་རིམ་པ་ལྔར་བཤད་པའི་སྐབས་ནི། རྣལ་འབྱོར་ ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ནི་འདུས་པར་ཡང་བལྟའོ།

這由吉祥密集續極為明顯宣說，其他三萬四千續中稍有隱藏，而密集續中明顯宣說者亦是就根本續二萬五千而言，然其所詮要義一切皆具足於此略本根本續中，並且連同釋續亦明顯宣說，故三萬四千續皆隨順此密集略本根本續。就此了義而言，雖總為八萬四千法蘊之精要，然如是定數為三萬四千者，是就能詮文詞說法相類而言，譬如三藏雖唯是互相關聯之義，然暫時分為各別部類一般，此中亦說彼許多續隨順密集。 此中解釋迦字末等之"末"義，如說："末謂盡與入，近及方與賤。"其中配于方義，即從迦字方至叉字方。然則，是否由智慧方諸續宣說其他所詮義耶？此中亦未數列五續部中之瑜伽母續，及未說以元音字表示之續故耶？如上所說，彼等雖不說為隨順密集之續，然密意唯一，如阿阇黎行部派于《密之真實明》論中明說。 另一方面，此中說五續部次第時，當知瑜伽母續諸續實際上亦攝於大瑜伽中。

།རྒྱུད་ སྡེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྒྱུད་ འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བྱ་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཆོ་ག་དང་། གྲུབ་པ་བྱ་བ་དང་། འགྲུབ་པ་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལས། རང་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའི་རིམ་གྱིས་ལངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་རབ་ 5-147 ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་ལ་ཡང་དག་པར་བཞུགས་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་འགལ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་མཐའ་དྲུག་གིས་རབ་ཏུ་དཔྱད་དེ་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་སོ། །རིག་པ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་ དང་ལྷན་ཅིག་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་བཀོད་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་བྱེད་པ། སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་རབ་ཏུ་སྤྱད་དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ རྒྱུད་ལ་བཞུགས་སོ། ། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ ཏུ་སྤྱད་པས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་བཞུགས་སོ། །འཇིགས་པར་དམིགས་ ཤིང་ཤིན་ཏུ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་བདེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ ལྷའི་སྙེམས་པ་མེད་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྐྱོན་གྱི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པས་ འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་བཞུགས་སོ། །སྔགས་དང་སྨན་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་། ། ཕྱེ་མ་དང་། མིག་སྨན་དང་། རྐང་མགྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་རབ་ ཏུ་སྤྱོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པའི་རྒྱུད་ལ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཆོ་ག་ཡང་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ནི་དངོས་གྲུབ་སྟེ་བྱ་བའམ་འབྲས་བུའོ། ། འགྲུབ་པ་ནི་རྒྱུད་དེས་འབྲས་བུ་ཇི་ཙམ་ཞིག་འགྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། ། ལན་གྱི་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་ནི་དངོས་གྲུབ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྒྲུབས་ཅིང་། ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། ཏིང་ ངེ་འཛིན་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་རིག་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ། ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ 5-148 དང་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་འཆད་དེ་ཚིག་དོན་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། ཡིད་འོང་ མི་འོང་རྣམ་རྟོག་ཕྱིར། ཞེན་པ་ཙམ་དུ་མི་བྱའོ།

我將為您完整直譯這段藏文： 彼等續部之差別亦極為明顯地由此智慧金剛集續所說，如雲："大菩薩啟問：世尊，彼等之作業儀軌與，成就事業與，成就為何？世尊告曰：從勝義諦中，以自加持次第而起，為顯示從貪慾所生菩提處故，於後妃眷屬中央以轉輪王相大樂三摩地正住於後妃密處，以違背世間行為之稀有金剛語六邊而詳加觀察當成辦。"此住于大瑜伽續中。與明妃及天女等俱，安佈於壇城輪及由彼所生事業，修持等彼真實十相而遍行成就者，住於二續中。 以作廣大種種事業之事續手印所緣相而遍行成就者，住於行續中。緣于怖畏並作極凈，無有智慧薩埵之樂，無有自身天慢，稀有行境，以遍行過失因而成就者，住於事續中。以遍行咒與藥及火施，粉末與眼藥，捷足等八大悉地而修成者，住于續部中。如是宣說。其中作業者為因，即是儀軌。成就者為悉地，即是事業或果。成就者，謂彼續能成何等果之義。 答覆之時，大瑜伽續中悉地即是雙運，因即以大貪道成辦，如何成就之理者，即三摩地幻身光明之次第，行為即是稀有，即明智律儀。所謂違背世間，有謂如似違背世間正見而解說，非是文義，故如雲："為可意不可意分別故，不應僅作執著。"

།ཞེས་པ་ལྟར་གང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བསྟེན་པ་དེ་མི་བསྟེན་ལ། གང་མི་བསྟེན་པ་དེ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུད་ལ་གནས་སོ་ ཞེས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་རྒྱུད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་བདེ་བར་འཆད་ཀྱང་། གཞན་འགའ་ དག་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་གནས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འཆད་པ་ལྟར་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་ ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅུ། འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པ་འདྲ་ བའི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཞེས་པ་སྟེ། བསྙེན་པ་ དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་ཆེན་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུད་འདིར་ཡོ་ག་ལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་ཅེས་ གསུངས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའི་ཚེ། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་ས་ མཚམས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཁ་ཅིག་སྤྱོད་རྒྱུད་ལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུད་དུ་འདོད་པ་ ནི། ཀྲི་ཡོ་ག་སྡེ་གསུམ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཀྲི་ཡ་དང་ཡོ་གའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བསམས་ པའོ། ། འབྲས་བུ་དངོས་གྲུབ་ནི། མངོན་བྱང་ལས། སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ ས་ནི་གནོན་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་མངོན་ཤེས་ལྔར་འདོད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་གང་ གཞན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་དང་། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་འདྲ་བའི་རིག་འཛིན་སོགས་འབྲས་བུ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་མཚུངས་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་སྤྱོད་རྒྱུད་དོ། །ལྷའི་ དྲུང་དུ་བག་ཡོད་པའི་འཇིགས་པ་དང་། གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མི་འཇུག་ པ་དང་། བདག་བསྐྱེད་མེད་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་སྤངས་པའི་རྒྱུད་དང་། སྔ་མ་ 5-149 དང་མཚུངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། འགྲུབ་ཚུལ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི། བྱ་ བའི་རྒྱུད་དོ། །འོ་ན་རྨད་བྱུང་གི་སྤྱོད་པ་གསང་སྔགས་ཕྱི་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ ནམ། བྱ་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་བཀག་པ་ཅི་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་རྒྱུད་ཡན་ཆད་ལྷའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་ པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྨད་བྱུང་གི་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ལ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས་ནི་གསལ་ བར་ཡང་བསྟན་ཏོ། ། རྟོག་པའི་རྒྱུད་ནི་སྔགས་དང་ཆོ་ག་དེ་དང་དེས་ལས་ཚོགས་སྣ་རེ་ཙམ་མམ། དངོས་གྲུབ་ བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་རེ་རེ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྟོག་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རིག་པ་འཛིན་ པ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དངོས་གྲུབ་ཆུང་ངུ་དག་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མང་བ་ཡིན་ནོ།

我會為您完整直譯這段藏文： 如是，凡世間人所依者不依，所不依者而依等。住于續中者，有謂譯為"安立於續中"則易解說，然有其他諸人解說為"住于續義"之義為善。如是，因即十真實，果即與天與天女如來等相同之大持明成就方式者，即所謂"由彼所生之事業"，即親近、修持、大修等。此續中說瑜伽為二續者，于安立大瑜伽時，是就密咒內外之界限而言，其他有謂行續為二續者，僅就事部三部而言，思為事部與瑜伽之結合。 果位悉地者，現等覺中說："隨順於行為，如是鎮伏地，欲得世間五通，佛性與其他。"即行為加行道暖等，勝解行地，與佛性相似之持明等果與瑜伽續相同，行為與事續之種種事業相同者即行續。于天前具畏懼之恐懼，而行清凈無有智慧薩埵入定，無有自生，遠離稀有行為之續，與前相同之果，以種種事業成就方式而修者，即事續。若謂稀有行為於一切外密咒中皆遮止，何故唯於事續遮止耶？答非也。行續以上由有天慢之因故，稍有稀有行為，于瑜伽續中則明顯宣說。 尋伺續者，以彼彼咒及儀軌成辦一一事業品類或成就八悉地等一一成就，尋伺續不成大持明，多是成辦小悉地。

དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡང་རྒྱུད་གསུམ་དུ་འདུ་ ན། ད་ནི་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རྒྱུད་ནི་ རྒྱུན་ཆགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །རྒྱུད་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །གཞི་དང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དང་། ། མི་འཕྲོག་པ་ཡི་རབ་དབྱེ་ལས། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ནི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་བཞིན་མི་འཕྲོག་འབྲས་བུ་སྟེ། །གསུམ་གྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྒྱུད་ཐབས་རྒྱུད་འབྲས་རྒྱུད་གསུམ་ལས། རྒྱུ་རྒྱུད་ནི། འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་ ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མན་ངག་སྙེ་མ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། རང་བཞིན་ དང་རྣམ་པ་ཞེས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་སྟེ། ཉེ་བར་ ལེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སྟེ། གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཁོ་ན་ནི། དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་འཁོར་འདས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་ 5-150 པ། རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟོག་ པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཞལ་ལུང་གྲོལ་ཐིག་སོགས་ལས་ཀྱང་གསུངས་ པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་བདེ་བ་ནི་དགྱེས་རྡོར་ལས། རང་དང་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལས། །སངས་ རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་ནི། །གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་བྱོལ་སོང་ དང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང་། །བཤད་པའི་སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པ། །ལྷ་དང་ལྷ་མ་ ཡིན་གྱིས་ཀྱང་། །བདེ་བ་གང་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ། །རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཅན། །ཞེས་པ་ ལྟར་ཡིན་ལ། གསལ་བ་ཡང་། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་ དུ་གྱུར། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱི་ཡང་དག་རྟོན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ གྱི་སྐུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པ་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ དང་དེ་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བཞུགས་ལ། རྒྱུད་དེ་ལས་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་དུ་མཛད་ ནས། རྩ་འཁོར་ལོའི་འདབ་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལྷ་རེ་རེ་གནས་པའི་རྣམ་གཞག་དུ་མ་མཛད་པ་ ཡིན་ནོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རྣམ་གཞག་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། མ་ལུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ གྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ།

如是，彼等續之頂峰吉祥集會之所詮，亦攝於三續中，今當說三續之自性。如是後續中說："續者相續而稱，續成三種分，基及彼自性，不奪之分別，自性諸相因，基即稱為方便，如是不奪即果，三者攝續義。" 其中因續、方便續、果續三者中，因續者，無畏生前輩于《教授精要》中說："諸法空性之體性，自性與相非異義，即自體之義。彼為因，即近取作者因金剛持，凡此等無始習氣垢染所不染，自性成就之佛唯彼，即得無垢相之佛性之因。"此義者。 此之自性即心性本光明遍及輪涅，自性安樂、自性明瞭、自性無分別，具三殊勝，如《口訣解滴》等中亦如是說。彼之安樂如《喜金剛》中說："由自與自證，非佛有情中，無有一存在。地獄餓鬼畜，天與非天人，所說蟲蟻等，天與非天亦，何故不知樂，恒時自性樂。"明瞭者亦如《釋續金剛鬘》中說："身成壇城已，諸佛真依止。"等，金剛阿阇黎身中安住一切佛陀是為表徵，於一切有情之彼彼中亦自性安住，彼續中就母續密義而作，于每一輪脈瓣中亦安立一一天之諸安立。一罈城之安立是為表徵，即一切所知無餘之色相。

།མི་རྟོག་པ་ནི་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བས། བསམ་བརྗོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །མཁའ་བཞིན་དྲི་མེད་ཀུན་འབྱུང་བ། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྒྲོན་གསལ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ ཅན་དུ་འཆད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ འཇོག་པ་མིན་པས། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་འགྲེལ་པ་གསང་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ། ནཱ་རོ་པས་མཛད་ པར་བརྫུ་བ་དེ་ལས། རྒྱུ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་ངོས་འཛིན་ པ་ཡང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་རུང་ཙམ་ཡིན་མོད། བཤད་པ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། ། 5-151 ཡང་སྒྲོན་གསལ་ལས། རང་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་ གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་མི་ཕྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་འོད་གསལ་བར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། ། ཞེས་འབྱུང་བ་ལ། འགའ་ཞིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དང་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པའི་གཞི་མཐུན་ པའོ་སྙམ་པ་ནི་མ་གོ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་དེ། འོད་གསལ་བའི་རྡོ་རྗེ་རྟག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་སྣང་ཚུལ་ མི་རྟག་པ་དེ་གནས་ཚུལ་རྟག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་དངོས་མེད་ཀྱི་རྟག་ པར་འཆད་པ་ཡང་མིན་ལ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་འཆིང་བ་ཡང་མིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པར། བདེ་ཆེན་མི་རྟག་མ་ཡིན་ཏེ། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རྟག །ཅེས་སོ། །དེ་ བཞིན་དུ་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་ཡང་དག་ པར་འགྲོ་བ་ལས། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། མཆོད་ཏུ་བཟུང་བར་ དཀའ་བ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ། ངོ་ བོ་ཉིད་ནི་རྩ་བ་མེད་པ་གནས་པ་མེད་པ། གཞི་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ། དབྱིབས་དང་ཁ་ དོག་མེད་པ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་ དང་། བདེན་པར་ན་སེམས་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བ། སྣང་བ་ཙམ་ནམ་མཁའ་ དང་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་འདྲ་བར་རེག་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ ལྟ་མོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་རླུང་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ པས་ཡང་ལྡང་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པས་མེད་པར་དགག་པ་ལས་ཆེས་རྟོགས་པར་དཀའ་ ཞིང་ཆེས་སྤྲོས་པ་དང་། མཚན་མ་ཞི་ལ། ཟབ་པ་དང་ཆོས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།

無分別者，如《解脫滴》中說："遠離一切分別故，超越思議境界中，如虛空無垢遍生起。"即空性智慧。《光明燈》中說："一切有情是如來藏故。"此是解說具有如來藏之義，非是將有情與如來置為異名，故《後續釋》名為《秘密燈》者，詐稱那若巴所作，其中將因續之事相認定於如寶般之補特伽羅，從一面觀之雖可，然非善說。 複次《光明燈》中說："自身語意之相續，從一剎那至一剎那生起，彼即不可分故為金剛，入于光明而住。"對此，有人謂是剎那壞滅與相續常住之共基者，乃不解也。輪迴身語意三具無常相彼，入住于光明金剛常住，此為其義，故顯現方式無常住于安住方式常住之義，非說為法性無實之常住，亦非繫縛于實法剎那。故《智慧成就》中說："大樂非無常，大樂恒常住。" 如是《行集燈》中說："從一切如來教授正行中，非向外觀者之境界，難以執持供養，諸佛境界圓熟之心性，彼體性無根無住，無基無相，無形無色，超越諸根，非尋思者之境界。"又說："真實而言，心離形色，唯現等同虛空之體性，如勝義諦難以觸及。雖然如此，三種唯現依于風而成共同故復起。"由此說明較無遮更難證解且最離戲論，相寂靜，甚深且法義廣大。

།སྣང་བ་ཙམ་ནམ་ མཁའ་དང་མཉམ་པ་ནི། རིག་པའི་གསལ་ཆ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་ཏེ། རིག་པ་རྩ་ བའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་འདྲ་རུང་བའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་བསྡུས་ 5-152 པའི་སྒྲོན་མར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ཀུན་ ལས། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །དེ་ཉིད་བྲལ་ན་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ ལས་ཀྱང་། ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ། །གང་གིས་དེ་ ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སློབ་མས་ གསོལ་བ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་སངས་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གསུངས་ན། ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུང་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ ཉན་པར་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་དང་། རྟོག་གེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ནི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོག་པར་བགྱིད་ན་དེ་ རྣམས་བསྡུས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་འདི་གང་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཤད་དུ་གསོལ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། སྨྲས་པ། གང་མི་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། མི་བསླུ་བ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟ་ བུ་ལགས། སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་མི་ བསླུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་གང་ལགས། སྨྲས་པ། གང་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ ནི་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་ལགས། སྨྲས་པ། དང་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་དང་། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་འབྲེལ་ བའི་རིམ་པ་འདི་ནི། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དམིགས་པ་ 5-153 ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱ་ཡི། དམིགས་པས་གསར་དུ་བསྒྲུབས་པ་ ལ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

唯現等同虛空者，即覺知明分如空無邊之義，彼根本覺知識亦可相似於勝義智慧體。複次《行集燈》中說："世尊于諸經等所說一切經教中言：'縱經俱胝劫，離彼性不成。'如是言之。" 如《四天女啟問世尊》大瑜伽續中亦云："大聖法之中，八萬四千蘊，誰若不知性，彼一切無果。"金剛弟子啟白："如世尊所說'不知真實性則不能成佛'，今欲從經教門中聞所謂真實性之自相。以諸大乘者及尋思者等，住於此義而以種種方式思維真實性，為攝彼等故，何為此所謂真實性，祈請世尊宣說。" 金剛阿阇黎答言："所謂真實者即真實性。"啟白："世尊，所謂真實者云何？"答言："所謂不欺誑者即名真實。"啟白："所謂不欺誑者云何？"答言："具足最勝真實理自性之三摩地即名不欺誑。"啟白："所謂具足真實理自性之三摩地者為何？"答言："所謂具無二諦相之性者，即具足真實理自性之三摩地。"啟白："世尊，所謂二諦者為何？"答言："第一者世俗諦，第二者勝義諦。" 又云："此二雙運相系之次第，即具足真實理自性之三摩地，所有一切所緣寂滅者即名真實性。"所謂三摩地者，當說為專一之覺知，非新立所緣，以彼不應為諸法安住之真實性故。

།བདེན་ གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཅེས་པ་དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྔ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དེ། གོང་ གི་ཚིག་འཕྲོས་འབྲེལ་མེད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྒྱུད་དུ་མིང་བཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་ དེ། གདོད་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའོ། །བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་རྣམས་ལས། རྗེ་ འགོས་ཀྱང་འདི་བཞེད་དེ། འགོས་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཐུན་ལས། རྒྱུའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔགས་དང་ཐབས་ ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔགས་དང་། འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྔགས་སོ། ། དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ། དྲི་མ་དང་བཅས་ཙམ་ན་ ཡང་དྲི་མའི་ངོ་བོར་མ་སོང་ཞིང་མ་གོས་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ཤེས་པ། མྱོང་བར་ རིག་པ། གསལ་བ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ཡང་རྟོག་བཅས་རང་ བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་། རྟོག་མེད་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དོ། ། མར་པ་ལོ་ཙཱ་བས་ཀྱང་། འདི་སྐད་ཅེས། རྒྱུའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་དོ། །སྤྱི་མཐུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཁམས་རྒྱུད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་ བཅས་པར་གནས་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ སྙིང་པོ་ཅན། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་སྟེ། །གློ་བུར་དྲི་མས་སྦགས་གྱུར་པ། །ཞེས་པའི་ དོན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུད་ནི། རྒྱུ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ལུགས་དང་། ལམ་ ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྣལ་འབྱོར་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ གསུམ་ལ། སྣང་བ་ཤེས་བྱ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་སོ་སོར་འཆར་ཏེ། རྒྱུ་སེམས་ཅན་ 5-154 ལ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་འཆར་བ་དང་། ལམ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བར་འཆར་ བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོར་ འཆར་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདུག་པ་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་བཟང་ལ། སློབ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ ཅི་རིགས་པར་བཤད་དོ། ། རྒྱུ་རྒྱུད་དེའི་བྱེད་ལས་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་འཁོར་བ་དག་གི་རྒྱུན། །ཨེ་མ་ཧོ་ མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ པ་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ བཞིན་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་འདི་ཞུགས་ནས། རྐྱེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བ་ནི། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བས་ཨེ་མ་ཧོ། ཞེས་གསུངས་སོ།

所謂二諦雙運者，亦非唯是第五次第雙運次第，因上文語意已成無關聯故。是故，安立為因續之法性，乃本來即是雙運智慧。 藏地聖傳諸師中，尊者月譯師亦如是主張，如月譯派《空論》中雲："因續咒、方便續咒及果續咒。初者之體性者：心自生之普賢，雖與垢染俱時，然未成垢性且不染之自性光明覺知，領受覺知，光明一切種子。"此復主張具有八十分別自性及無分別三現之性相。 瑪爾巴譯師亦云如是："因續有二：共與不共之續。遍及於普遍故為共，即一切有情界續具如來藏性，與一切客塵垢染俱住。如雲：'自性即光明，具如來藏性，住于諸有情，為客塵所染。'此乃其義。不共因續者：于因位有情之安住性、道位修行瑜伽師及果位正等覺佛三者中，雖現相所知成為共同，然現相方式各別顯現：于因位有情顯現為迷亂相，于道位瑜伽師顯現為覺受相，于果位正等覺佛顯現為無盡莊嚴輪。"此說義理極善，諸傳承師亦隨宜而說。 彼因續之作用者，後續中雲："咄哉輪迴之流轉！咄哉最勝涅槃寂！"謂一切輪迴之處身受用種種及涅槃之身剎土事業種種，此一切中自性無別雙運已入，隨順因緣一切生起，極為稀有故云"咄哉"也。

།ཐོག་མ་མེད་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ ཐམས་ཅད་འདི་ལས་བྱུང་ཡང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་ལ། ནམ་ཞིག་དྲི་མ་དེ་རྣམས་ དག་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་གསར་ཐོབ་མ་ཡིན་ཏེ། གདོད་མ་ཁོ་ན་ལས་མ་ འདས་པའོ། །འདི་འཁོར་འདས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་སུ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཡང་། འདི་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེད་རྒྱུ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། ། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་། རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འཁོར་བ་རྒྱུད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་། །ཕྱི་ མ་ཞེས་བྱ་ཕ་རོལ་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མངོན་ པའི་མདོ་ལས། ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན་གྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དང་པ་ན། །དྭངས་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་ སྐྱེས་མིན་གྱི། །དེ་ནི་དེ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་པར་ཟད། །དེ་བཞིན་རང་སེམས་དག་ལའང་ཚུལ་དེ་ ཉིད། །སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་འོད་གསལ་འདོད། །དེ་ནི་གློ་བུར་ཉེས་པས་མ་རུངས་བྱས། ། 5-155 ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་ བརྗོད་དོ། །དཔལ་ས་ར་ཧས་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལས་ སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ ཞིག་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལས། །དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལས་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། རྩ་བའི་ རྒྱུད་ལས། སྐུ་ནི་མི་འགྱུར་མ་སྐྱེས་པ། །གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ རྡོ་རྗེ་རྟོག་ལས་བྱུང་། །ལོག་པར་བཟུང་པས་ཟིན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པ་ལས། གང་འོད་གསལ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་དང་ ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་ དང་གཞན་དག་ཏུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་བཞོན་པ་རླུང་ངོ་། །རླུང་ལས་མེའོ། །མེ་ལས་ ཆུའོ། །ཆུ་ལས་སའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཡུལ་ལྔ་སྟེ་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲེས་པའོ།

無始輪迴之流轉一切雖從此生起，然未為輪迴法所染，當彼等垢染清凈時，雖成涅槃，然非新得，蓋未離本初故。此雖非輪涅有為法之直接生因，然由此有故彼等生起，以與生因形相相似故稱為因。 金剛頂續中亦云："續者謂相續，輪迴許為續，後者謂彼岸，涅槃為後續。"如是，《阿毗達磨經》亦云："無始時分界，是諸法所依，由彼之存在，一切眾得脫。" 《經莊嚴論》亦云："如濁水澄清時，凈性非彼生，唯是離垢爾，如是自心凈。心常許光明，為客垢所損，法性異心外，余心非光明，許為自性然。" 勝薩羅訶亦云："心一即諸種，輪涅從此生，能與所欲果，禮敬如意心。" 《法界贊》中亦云："若為輪迴因，即彼經凈治，清凈即涅槃，法身亦即彼。" 從彼輪迴如何生起之理者，根本續云："身無變未生，語意亦復然，從空金剛念，顛倒執所取。" 《智慧金剛集》中雲："從光明所生之識，即彼名為心意識者，是一切法之根本，具足雜染清凈之自性。從彼成二分別：我與他也。彼識之乘為風，從風生火，從火生水，從水生地。從彼等生五蘊、六處及五境，彼等一切與識相和合。"

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཡོད་པའི་མཐུ་ལས། རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ། རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་ བ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སེམས་དེ་བྱུང་ལ། དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཡིད་ ཀྱི་ཤེས་པ་རྟོག་བཅས་བྱུང་ནས། དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་ བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ ཡིད་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ བཞི། དེ་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ 5-156 ཏེ། རང་བཞིན་ཟུང་འཇུག་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་ཀྱང་། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་ མ་གཏོགས། འཁོར་བའི་དུས་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་འདྲ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་ ནི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གོ་འཕང་ཅི་དགར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་འགྲོ་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། བཤད་རྒྱུད་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། །ཕྱི་མའི་མཐའ་གང་སྟོན་པ་གཅིག ། སྔོན་གྱི་མཐར་ཐུག་དེ་བཞིན་ཏེ། །སེམས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ནི། །ཅི་དགའ་བར་ནི་བྱ་ བ་ཡིན་། །སེམས་ནི་དེ་ཡིས་མ་མཐོང་བས། །ལྟ་བ་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་བས་དེ་རྣམས་ འཁོར་བ་རུ། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་མིང་དུ་འགྱུར། །དེས་ན་ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །དབང་ ཕྱུག་ཆེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟེན། །ཟླ་བ་ཉི་མ་བྱ་བ་ཡི། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་བྱེད། །སུམ་ཅུ་རྩ་ གསུམ་པར་བཤད་དང་། །དགའ་ལྡན་གྱི་ནི་གནས་དག་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་དག་དམྱལ་ བར་ཡང་། །ལྟ་བས་སྐད་ཅིག་དག་གིས་འགྲོ། །ཡི་དྭགས་སུ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། །འགྲོ་བ་སྣ་ ཚོགས་དག་ཏུ་འགྲོ།གང་ཚེ་མ་རིག་ཀུན་བརྟེན་པས། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་མི་ཤེས་སོ།

如是所說，由心之自性無分別力故，所謂根本識，即無分別三現一和合之心生起，從彼生起能取所取顯現之有分別意識，彼等即生起一切雜染及清凈諸法。其中顯現為我之分別即是煩惱意，顯現為他之分別即是意識。從彼生四大，從彼生五蘊及十二處。 此為其義，彼自性雙運雖恒時安住，然除道果位外，輪迴時不可能顯現，若見如是現前，則隨欲獲得金剛持位，由未證悟此故，漂泊于種種眾生中。 如是，《釋續密意顯示》中雲："后際所示一，前際亦復然，現前彼心已，隨欲皆可為。由心未見彼，見解各有異，故彼等輪迴，成為六道名。是故依梵天，遍入大自在，月日所作之，一切行為作。說為三十三，及喜足天處，如是餘地獄，剎那由見往。往生餓鬼中，往種種趣中，當依無明時，自身亦不知。"

།འདུ་ ཤེས་ཅན་དང་འདུ་ཤེས་མེད། །སེམས་ཅན་དུ་བརྟགས་འདི་གནས་པས། །དེ་ནས་རླུང་ལས་ བྱུང་བས་ཏེ། །རླུང་ལས་སླར་ཡང་འགག་པ་ཡིན། །ཉིན་དང་མཚན་མོའི་ཆ་ཡིས་ཀྱང་། །རང་ གི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ལྟུང་། །དེ་ནས་འཁོར་བས་སྐྲག་བཞིན་དུ། །སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བར་དེ་ དག་འགྲོ།མི་རྟོག་པ་ཡི་སེམས་དེ་ནི། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ནི་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་གྱུར་པས། །ཁྱི་དང་ཅེ་སྤྱང་གླང་པོ་དང་། །སེམས་དེ་རྟར་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དེ་ བཞིན་དུ་ནི་ཕག་ཉིད་དང་། །མི་ཡི་རིགས་ནི་སྨིག་མཁན་དང་། །སྨྲེ་ཤ་ཅན་དང་རིགས་ངན་ དང་། །བཟའ་དང་མི་བཟའ་བྱ་ཀུན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བྲམ་ཟེ་ལ་ སོགས་འཇིག་རྟེན་ཤེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བྱུང་བར་གྱུར། །ཕུང་སོགས་དངོས་པོ་མེད་ 5-157 འགྱུར་ལ། །རང་གིས་མྱོང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་བཤད། །ཀུན་ མཁྱེན་པ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཉེས་པར་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་སུ་ འདི་འབྱུང་བ་སྟེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ། སེམས་དེ་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལས། རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ འགྲོ་བ་སོ་སོར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཏེ། འགྲོ་བ་སོ་སོའི་གཟུགས་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ན་རྩ་བར་ གྱུར་ཞིང་། བྱེད་པ་པོ་དང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་རླུང་སེམས་དེ་ནི་མི་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ འགྲོ་བ་དྲུག་གི་མིང་གིས་བཏགས་ནས་རླུང་སེམས་དེ་ལ་འབོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་དེ་བདེ་ གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ལ་ཚངས་པ་སོགས་ལྷ་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་དང་། རོ་རྐྱང་གི་རླུང་ལ་ཉི་ ཟླ་དང་ཉིན་མཚན་དུ་རྟོག་ཅིང་། འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་འཛིན་པས་འཁྱམས་ པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་བག་ཆགས་དང་ རླུང་རྣམ་པར་དག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་པར་གནས་པ་ན་གྲོལ་བ་འཐོབ་པ་ ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་ འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་ནི། རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་ལ། རྒྱུས་པར་རྡོ་ རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཟླ་བ་བཅུ་དང་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངལ་ དུ་ལུས་འགྲུབ་ཚུལ་རྒྱས་པ་དང་། གྲུབ་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཚུལ། གནས་ པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ ཏུ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཤིང་། གཞུང་དེར་འཐོར་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ པས་རྙེད་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང་། འདིར་ཡི་གེ་མང་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་བཀོད་དོ།

有想及無想，執為有情住，從此由風生，復從風滅盡。由晝夜分故，墮入自分別，從此畏輪迴，彼等往眾趣。無分別之心，雖住輪迴海，彼由顛倒故，犬及豺象等，彼心亦成馬，如是即成豬，人類為屠夫，獵人及賤種，可食不可食，一切諸鳥中，菩提心得生。婆羅門等世間智，從菩提心而出生，蘊等無實物，自證智將知。此說為世間智，遍知之菩提心，由邪緣加行，此生為佛陀，如幻之自性，唯成言說耳。 如是所說，由心中安立習氣力故，由風推動而投生各趣，當執取各趣形色時成為根本，作者及等同行之風心不見，是故以六道名假立而稱呼彼風心。彼心樂明無分別三者，執為梵天等三天，執持脈氣風為日月晝夜，由執持種種趣形而漂泊，由知蘊等離實如幻，習氣及風清凈，當住于唯一菩提心時，獲得解脫。 此為總說心輪迴因緣方式，別說胎生輪迴趣入方式者，《次第建立》中隨宜而說，詳細于《金剛鬘》中以十月配合遍入十入之方式，廣說胎中成身方式，及成就后如何安住之理，住處脈，動轉風，建立菩提心相之建立等極其廣說，由彼論不散說於一處故易得，及此處文字將多故未述。

འདི་ལས། ཡང་དག་ཤུགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཤུགས། །ཤིན་ཏུ་བཟང་དང་བཟང་པོར་འགྲོ། །ཞེས་ 5-158 པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རྩ་འདབ་ཀུན་ལ་མིང་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་ ནས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་དང་། དེ་ལས་ཉམས་མྱོང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་དང་། དེ་དག་ ལ་བརྟེན་ནས་གེགས་སེལ་བ་དང་བོགས་འདོན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དུ་མ་ཞིག་རྩའི་མིང་ ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཅིང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་མིང་དེ་དག་གནད་ ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ནའང་། ད་ལྟར་འདི་ན་དེ་ལྟ་བུ་བཤད་པ་གང་ཡང་མི་སྣང་པས། དེང་ སང་གི་བཤད་ཚུལ་ལ་མིང་ཙམ་གནད་ཆུང་ངོ་། །མིང་བཏགས་པའི་དགོས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ པ། རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་རྩ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉམས་སྐྱེ་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་གསུངས་པས་མཚོན་ནོ། ། ཡང་འདི་ཉིད་ལས། ཀུན་གཞི་ལས་ནི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ། །ཞེས་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ བག་ཆགས་ལས། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ནི་སྐྱེ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་སྲོག་རླུང་ཉིད། ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་དག་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ ཤེས་ཡིན་པར་གསལ་བར་བཤད་པས། གང་དག་ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་གཞི་མི་ འདོད་པར་རང་ལུགས་སུ་བྱེད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེ་སྐབས་སུ་བབ་མ་བབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ ཐམས་ཅད་དུ་འཁྱེར་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །མདོར་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་རྒྱུད་དངོས་དང་། རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་དངོས་ ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་མ་ལུས་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པས་ལམ་དུ་ཁྱེར་ན། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་སུ་ཡང་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་དམ་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ ལམ་གྱི་རྩ་བར་བཞག སློབ་མ་སྣོད་དུ་སྒྲུབ་པ་དབང་དང་དམ་ཚིག་བཤད། དེ་ལ་གནས་ 5-159 ནས་ལམ་རིམ་པ་གཉིས་སྒོམ་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ སོགས་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་མོད། དེ་དག་ནི་སྤྱི་དང་མཚུངས་ལ། རྒྱུད་དེ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ནི་སློབ་མ་ཡང་། །ལོ་ནི་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་བརྟག །ཅེས་སོགས་དཔོན་སློབ་ཀྱི་ འབྲེལ་བ་བརྟག་ཚུལ་དུས་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་གསུངས་སོ།

此續中說："正力及極力，極善及善行。"等所說六輪輻支皆有名稱，依彼等各各而擊要處之方便，由彼生起體驗之方式，依彼等而遣除障礙及增進之建立多種，須依脈名而了知，如是了知則彼等名稱實為要處，然今此處全無如是解說，故今時說法中名稱僅為小要。如是安立名稱之必要，此續中由略說某些脈生起體驗之方式可為例證。 復此中說："從阿賴耶生識。"又說："阿賴耶識習氣，從此識相續生，煩惱意命風，一剎那正行。"明說結生相續為阿賴耶識，故有諸人除六識外不許阿賴耶，而作自宗，不分應時不應時而處處援引，實為太過。總之，心性光明，即如來藏為續之體，根本識為因之體，乃至蘊界處等一切輪迴法，瑜伽師若攝為道，無有不成佛道因及三昧緣者，是故亦說為因續之數。 入方便續之次第是：立善知識歡喜為道之根本，成就弟子為器說灌頂誓言，住彼而修二次第，凡三。 初者，第十七品中說："善男子，應視一切如來及諸菩薩之菩提心如金剛。"等多所宣說，師徒性相等於《金剛鬘》中亦有宣說，然彼等與共同相同。彼續中說："如是弟子亦，觀察至十二年。"等明說師徒關係觀察方式及時間。

སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་མཉམ་པར་བལྟ་བ་ནི། ལམ་ཟབ་མོ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ དུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་ནི། རྡོར་ འཕྲེང་ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལུས་འདི་ལ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་ནི་རིམ་ བཞིན་གནས། །ཞེས་པ་ནས། ལྷ་ཡི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི། །རབ་ཏུ་འབད་དེ་བླ་མ་བསྟེན། ། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་གྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལྷའི་ འཁོར་ལོ་རགས་པར་ཤེས་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ལ། ལུས་དབེན་དང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཙམ་ལ་ གནས་པས་ནི། རྡོར་འཕྲེང་ལེའུ་ཉེར་དྲུག་པ་དང་ཉེར་བདུན་པར་བཤད་པ་བཞིན་དུ། སློབ་ དཔོན་གྱི་རྩ་ཁམས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་སྟོང་གི་ལྷ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་དབེན་ལ་གནས་པས་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་མོས་གུས་དང་། སེམས་དབེན་ མཐར་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་ནས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་ པོ་ཉིད་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རིག་པའི་མོས་གུས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ཀྱང་དབང་བསྐུར་བ་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་བསྒོམ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ 5-160 རིམ་ཅན་དུ་དབང་བཞི་དང་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་གྱི་རྩ་བའི་རྟོག་པ་ལས་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་བཞི་གསུངས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་ལྟ་བའི་དམ་ཚིག ཐར་བའི་སྒོ་སྐྱབས་འགྲོའི་དམ་ཚིག ཐེག་ཆེན་གྱི་ འཇུག་པ་དམ་ཚིག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དམ་ཚིག རིག་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་དབང་བསྐུར་བའི་ དམ་ཚིག་སྟེ་བཞི་རིམ་ཅན་དུ་བསླབ་པའམ། དབང་བསྐུར་ཁོ་ནས་ཀྱང་ཀུན་གྱི་དོན་འགྲུབ་ སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་པ་དགོས་སོ། །རྡོར་འཕྲེང་ལས། དབང་བསྐུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གནས། །ང་ཡིས་ཇི་བཞིན་དོན་བཤད་ཀྱི། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མར་ ཡང་དག་ཉོན། །ཐོག་མར་སློབ་མ་གང་གི་ཚེ། །བློ་ལྡན་ཡང་དག་དབང་བསྐུར་ན། །རྫོགས་ པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་སྣོད་དུ་འགྱུར། །ཡང་དག་དབང་བསྐུར་གྱིས་ དབེན་ན། །སྒྲུབ་པོས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཤེས་ཀྱང་། །སློབ་དཔོན་སློབ་མ་མཚུངས་པར་ནི། །མི་ བཟད་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་འགྲོ། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་བླ་མ་ནི། །རབ་ཏུ་གུས་པས་བསྙེན་བཀུར་ བྱ། །ཞེས་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་ངེས་པར་དབང་བསྐུར་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ དགོས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於密宗修行的重要教法文字： 將阿阇黎金剛持與等同而觀，即是所謂甚深道之上師瑜伽。其中，住于生起次第瑜伽者，如《金剛鬘經》第六十四品所說："金剛阿阇黎此身，佛身依次而安住"乃至"以諸天供養資具，精勤承事于上師"。即需知上師之蘊界處一切皆為天輪粗相。 僅住于身遠離與金剛唸誦者，則如《金剛鬘經》第二十六品與第二十七品所說，應知上師之細微脈界等即是明空一百二十四尊等之自性。住於心遠離者，更需於此之上，對一切法即是大樂自性之證悟生起定解之敬信。自究竟心遠離以上，則需生起證知一切法之自性即是如來藏性與根本上師無二之敬信。 然此等皆非在未得灌頂之前即可修習，因為此四者次第相應於四種灌頂。 其二，《文殊根本續》中說四大誓言：天道之因正見誓言、解脫之門皈依誓言、大乘趣入發心誓言、成就持明灌頂誓言。此四者可次第修學，或僅由灌頂即能成就一切義利，是故需要灌頂。 《金剛鬘經》云："灌頂是為最殊勝，一切悉地恒安住。我當如實宣說義，是故汝當先善聽。初時若於諸弟子，智者如實作灌頂，于圓滿次第瑜伽，彼時即成為法器。若無如實之灌頂，修行者雖知續義，上師弟子同一般，墮入無間大地獄。是故於真實上師，應當至誠而承事。"由此可知，修習二次第三摩地必須以灌頂為先行。

དབང་གི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་པ་ལས། ཤིན་ཏུ་ཞིབ་ ཅིང་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། དེའི་མདོར་བསྟན་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེས་ གསུངས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུའི་མིང་ཙམ་ནི། །སློབ་དཔོན་ལས་སུ་ཡང་དག་བཤད། །སྔགས་ཀྱི་ རྣལ་འབྱོར་ལས་རྒྱས་པ། །སྔོན་དུ་བསྙེན་པ་ས་སྦྱང་དང་། །འབྱུང་པོ་བསྐྲད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། ས་བཟུང་ཉིད་དང་ཐིག་སྐུད་ནི། །སྦྱང་དང་ལྷག་པར་གནས་པ་དང་། །བགེགས་བསྐྲད་དེ་ བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །ཐིག་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བ་དང་། །ཕུར་བུའི་ཡང་དག་གདབ་པ་ དང་། །བུམ་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྷག་གནས་དང་། །ཁྲུས་ 5-161 དང་རབ་ཏུ་སྦྱང་བ་དང་། །མཆོད་པར་རབ་གནས་གཏོར་མ་དང་། །སློབ་མ་ལྷག་པར་གནས་ པ་དང་། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཆོ་ག་བཞིན། །དབང་བསྐུར་བ་དང་གཤེགས་སུ་གསོལ། །དེ་ལྟར་ ཆོ་ག་ཉི་ཤུའི་ལས། །གང་གིས་ཤེས་དེ་འགྲོ་བའི་བླ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཡང་ཡི་གེ་གསུམ་ཟློས་པ་ལ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལྷག་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོགས་སློབ་ དཔོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དགེ་སློང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་བྱ། །བདུད་ལ་སྡིགས་འཛུབ་དེ་ནི་ མཆོག །ཅེས་དགེ་སློང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་མཆོག་ཏུ་ཡང་བཤད་དོ། །དབང་གི་གྲངས་ནི། རྡོ་རྗེ་ འཕྲེང་བ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་རྣམས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་ཆེན་ཐིག་ལེ་ལས། སློབ་དཔོན་དབང་ནི་བཅུ་གཅིག་ཕྱེས། །གསང་བའི་དབང་ནི་བཅུ་ གཉིས་མཆོག །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བཅུ་གསུམ་པ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཅུ་བཞི་པ། །དབང་རེ་ ལ་ནི་ས་རེ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ས་ཡི་དབང་ཕྱུག་བདག །ཅེས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་ བཅུ་གཅིག་གི་གྲངས་འདྲེན་ཚུལ་ནི། འཕྲེང་བ་དང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་གཉིས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲའོ། ། རྒྱུད་དེ་གཉིས་སུ་དབང་བཞི་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་དུ། དེ་ལྟར་དེ་ བཞིན་བཅུ་བཞི་པ། ཞེས་བཞི་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་མམ། དཔེ་དོན་གྱི་དབང་གཉིས་ཀ་ གསུངས། འཕྲེང་བ་ལས་ནི། བཞི་པ་དོན་ནི་དམ་པའོ། །ཞེས་དང་། བཅུ་བཞི་པ་ནི་དོན་དམ་ སྟེ། ཞེས་བཞི་པ་དོན་དམ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བས་བདེ་མཆོག་ ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་ཆོག་མཛད་པ་ཡང་། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ མཛད་དོ།

我來為您直譯這段藏文文字： 灌頂儀軌次第，于《金剛鬘經》第五十四品中極為詳細明晰地宣說。其略說如是所言："爾時薄伽梵金剛說，二十種之唯名號，阿阇黎事當善說。咒語瑜伽廣大業，先行親近凈地及，驅除諸部眾生及，持地本身及繩線，清凈及以加持和，驅魔如是及壇城，繩線極為明顯及，金剛橛之善打入，寶瓶加持作加持，薄伽梵尊加持及，沐浴及以清凈和，供品加持食子及，弟子作彼加持及，火供如法作儀軌，灌頂及以請離去。如是二十儀軌業，誰知彼成眾生師。" 又，關於三字持誦，則說："金剛乘中殊勝解脫"等阿阇黎之總相，又說："比丘金剛持當作，怖魔指印彼為勝"，說比丘金剛持為最勝。 灌頂之數，《金剛鬘》與《大手印點》及《智慧點》相同。《大手印點》中說："阿阇黎灌頂分十一，秘密灌頂十二勝，智慧智灌第十三，如是複次第十四，每一灌頂各一地，彼等地之自在主。" 阿阇黎灌頂十一之數目列舉方式，《鬘經》與《點經》二者略有不同。此二續部中第四灌頂亦略有不同，即《點經》中說："如是複次第十四"，于第四灌說世俗勝義或表示意義二者皆說。《鬘經》中則說："第四即是勝義也"及"第十四是勝義矣"，說第四即是勝義，而阿阇黎金剛鈴所造《勝樂身壇灌頂儀軌》亦是依止《金剛鬘》釋續而造。

།འཕགས་ལུགས་ཉིད་ཀྱི་དབང་ཆོག་ནི། འཕྲེང་བར་གསུངས་པ་དང་རྣམ་གཞག་ ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་སྟེ། ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པའི་ལུགས་ལ། སྡོམས་ནི། ས་ནི་སྦྱང་དང་བཟུང་བ་དང་། །བགེགས་ཞི་བ་དང་ཐིག་གདབ་དང་། །ལྷག་ གནས་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། །སློབ་མ་སྟ་གོན་ཡེ་ཐིག་གདབ། །རྡུལ་ཚོན་སྒྲུབ་དང་རྡུལ་ 5-162 ཚོན་དགྱེ། །ལྷ་ནི་སྤྱན་དྲངས་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུག །ཁྲུས་དཀྱིལ་འཆའ་དང་སངས་རྒྱས་ དབང་། །ཕྱག་མཚན་དབང་དང་ལྷ་ལ་མཆོད། །སློབ་དཔོན་ཡོན་འབུལ་རྗེས་གནང་དང་། ། ཉེར་བསྡུ་ཕུར་སྐུད་བསྡུ་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཆོ་ག་ཉི་ཤུའི་རྣམ་གཞག་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་ མཛད་ཅིང་། བུམ་དབང་གི་དབྱེ་བ་ཡང་། ཇི་སྐད་དུ། འཕྲེང་བ་ཆུ་དང་རྫོགས་སངས་རྒྱས། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་མེ་ལོང་དང་། །མིང་དང་སློབ་དཔོན་རྗེས་གནང་སྟེ། །འདི་ནི་དབང་གི་རིམ་ པའོ། །ཞེས་བུམ་དབང་དགུར་བསྡུས་ལ། ཟུང་འཇུག་གསལ་བ་ཡང་ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པ་སྟེ། རྗེས་གནང་གི་དོད་ལ་མཚན་མའི་དབང་ངོ་། །དེར་རྗེས་གནང་སོགས་མཐའ་ བསྟེན་བཞི་ཀར་བྱས་མོད། ལོགས་སུ་མི་འདྲེན་པས་དབང་དགུའི་གྲངས་དང་མི་འགལ་ལོ། ། སྤྱིར་ན་དབང་ཆོག་དེར་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ། དབང་གོང་མ་གསུམ་བསྣན་པས་དབང་གི་རྣམ་ གྲངས་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་ཟེར་བའི་དབང་ཆོག་གིས་ཀྱང་། བུམ་དབང་ ལ་རྣམས་གྲངས་བཅོ་ལྔ་ཙམ་འཆད་ཀྱང་། དམ་ཚིག་གསུམ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། ལུང་ བསྟན་དང་། དབུགས་དབྱུང་སྟེ་དྲུག་པོ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས་ནས། དགུའི་གྲངས་ ཀླུ་བྱང་དང་མཐུན་ལ། ཚིག་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲའོ། །རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ནག་པོ་བས་མཐའ་བསྟེན་ རྣམ་གྲངས་དུ་མ་མཛད་པ་ལ། རྩ་བའི་དབང་དགུར་བསྡུས་པ། མིང་འདོགས་ཀླུ་བྱང་གི་དེ་ དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པ་ལ་ཆོ་གའི་ངོ་བོ་དབང་ཆོག་སྤྱི་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མཛད་དོ། །ཐུན་ མོང་གི་དབང་དགུར་མིང་མཐུན་པ་ནི། རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དགུ་པོའི་མིང་གསལ་ བར་གསུངས་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པར་སྣང་ལ། ཆོ་ག་མི་འདྲ་བ་ནི་བླ་མ་སོ་སོའི་མན་ངག་ གོ ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་འདོད་པའི་དཀྱིལ་ཆོག་འདི་ཡང་ལོ་ཙ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ དང་། རོང་པ་འགར་དགེ་དང་། མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་དང་། བ་རི་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་བརྒྱུད་པ་ཐ་ 5-163 དད་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་མཐུན་པར་ལག་ལེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་གར་ལས་བྱུང་ངེས་པ་ཞིག་ ཡིན་པར་བྱེད་དགོས་ལ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །སྒྲོན་ གསལ་གྱི་དབང་གི་ཆོ་གའི་བཤད་པ་རྣམས་ནི། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་བུདྡྷིའི་དཀྱིལ་ཆོག་གི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་པའོ། །ཞེས་ཐུགས་རྗེ་དཔལ་གྱིས་བཤད་དོ།

聖者傳承之灌頂儀軌，與《金剛鬘》所說略有不同。依龍樹菩薩之二十壇城儀軌傳承： 總綱："凈地及以持地和，息除魔障畫線及，加持祈請作禱告，弟子加行畫智線。曼荼羅成散粉塵，迎請諸尊入壇城。沐浴壇城佛灌頂，持印灌頂供養尊。上師供養作開許，收攝橛線皆攝收。"如是建立二十儀軌次第與前不同。 寶瓶灌頂之分類亦如是所說："金剛鬘水正等覺，金剛鈴鼓與明鏡，法名及以師開許，此乃灌頂之次第。"將寶瓶灌頂攝為九種。《雙運明顯》亦多隨順彼說，以標記灌頂代替開許灌頂。彼中雖將開許等四種作為後加，但不另列，故不違九灌頂之數。 總之，於此灌頂儀軌中，于彼等之上加上三種上位灌頂，則有十六種灌頂之分類。據傳龍樹所造灌頂儀軌亦說寶瓶灌頂約有十五種，然將三昧耶、苦行、授記、安慰等六種攝入阿阇黎灌頂中，九數與龍樹菩薩相同，而文句極為不同。金剛座之黑行者造有諸多後加分類，將根本灌頂攝為九種，名稱與龍樹菩薩者大致相同，而造有與普通灌頂儀軌相順之儀軌體性。 共同九種灌頂名稱相同者，乃依《五次第》與《行集》中明說九者之名而作，儀軌不同者乃各上師之口訣。 此傳為龍樹所造之壇城儀軌，因譯師仁欽桑波、榮巴噶爾德、瑪爾巴譯師、巴日譯師等不同傳承之諸多譯師一致實修，故應是確實出自印度者，然定非聖者龍樹所造。《燈明論》中灌頂儀軌之諸解釋，乃隨順蓮師迦摩羅菩提之壇城儀軌，如圖杰華所說。

།དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བས། རྒྱུད་སྣོད་རུང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་སློབ་མ་ལའང་། དབྱེ་ན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ ལས་ལྔར་གསུངས་པའི་ཙན་དན་ཨུཏྤལ་པད་དཀར་ལྟ་བུ་གསུམ་ནི། རིག་པའི་དབང་ཡན་ ལག་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞིང་། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་བཤད་པའི་སྣོད་ཡིན་ལ། པདྨ་ དམར་པོ་ལྟ་བུ་ནི། གསང་དབང་དང་ཤེར་དབང་ཙམ་པོས་རྗེས་སུ་གཟུང་དགོས་ཤིང་། ཟབ་ མོ་བསྐྱོད་རིམ་མམ། མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྣོད་ཡིན་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ནི་ དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་དགོས་ཤིང་། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་མཐའ་ དག་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལོ། ། གང་དུ་དབང་བསྐུར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་གྲགས་དང་། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། །ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བཤད་པ། །གསུམ་པོ་ དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པར་གསུངས། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་ རྒྱས་བཏབ་བོ། །དེ་ནི་རྟག་པར་རྒྱ་དགོད་པ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་ འབྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ཅིང་། ལུས་ཞེས་ པ་བུམ་དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུས་དཀྱིལ་ཁོ་ན་ལ་མི་ཟེར་བར་ དབྱིབས་བཀོད་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ནང་གི་ལུས་དཀྱིལ་དང་ ཕྱི་དཀྱིལ་གཉིས་ཀར་ལུས་དཀྱིལ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་སྤྲུལ་ བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་གཟུགས་དེ་དག་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། 5-164 དེའི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་སྟེ། ཀླུ་བྱང་གིས་ཇི་སྐད་དུ། སློབ་མའི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པ་ཡི། །དཀྱིལ་ འཁོར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་བྲི། །རིན་ཆེན་ས་བོན་དེ་བཞིན་ཁམས། །མེ་ཏོག་དེ་བཞིན་བྱེ་མ་ དང་། །གཡའ་དང་ཕྱེ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེན། །ཇི་ལྟར་ ནུས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ས་བོན་དགོད་བྱ་ཡང་ན་ནི། །མཚན་མའམ་ལྷ་ཡི་གཟུགས་ ཉིད་དེ། །ལུགས་མའམ་བརྡུངས་མའང་དགོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་བདུན་ནི་རྡུལ་ ཚོན་ལས་ཕྱེ་བ་དང་། བརྒྱད་པ་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཏེ་དེ་བརྒྱད་པོ་ལ། ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་དང་ཞལ་ཕྱག་ཅན་དགོད་པའི་དབྱེ་བས་ དཀྱིལ་འཁོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་ལ། ཡིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡང་རིག་མཐོང་གི་མཚན་ མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་གསལ་སྣང་ཐོབ་ན་མཆོག་ཡིན་མོད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རིམ་པས་དེ་དང་དེ་གསལ་སེང་ངེ་བ་བསྒོམ་ནུས་པས་ཆོག་གོ །

如是灌頂之後，對已成為續部法器之弟子，若分類則如《智慧金剛集》中所說五種：旃檀、青蓮、白蓮三者，以具支分明灌攝受，是生起次第正說之法器；如紅蓮者，需以密灌及慧灌攝受，是甚深生起次第或有相圓滿次第之法器；如寶者，需以圓滿四灌攝受，是一切圓滿次第所說之對境。 所作灌頂之壇城，如說："具譽佷誐壇城及，菩提心之壇城及，身之壇城如是說，此三即是為壇城。蘊處諸界一切法，以諸手印皆印持，彼為恒時印佈設，此即宣說為壇城。"其中，菩提心分勝義諦與世俗諦二者，所謂身即寶瓶灌頂之壇城，非僅指金剛阿阇黎之身壇，因具形相佈設之義，故內身壇城與外壇城二者皆為身壇，意想所修之壇城與化現壇城亦與彼等外內形相相似之故，攝入其中。 如龍菩薩所說："為成弟子諸義利，壇城八種當繪製，寶及種子如是界，花朵如是及沙塵，銅青與粉皆為之，如是意壇實不虛。隨力于彼壇城中，應置種子或複次，標幟或為天尊身，鑄像或為鍛造物。"如是所說七種從細粉分出，第八者亦隨順於彼之意三摩地壇城，於此八者中，由安置種子、手印及面臂之分，壇城成二十四種。彼意壇城若得如見知標幟般之明顯顯現則為殊勝，然非決定必要，漸次能修彼等明顯顯現即可。

སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ ཡང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ངེས་པར་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེར་མ་ཟད་ཐུན་མོང་ གི་གྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་གྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་རུང་གི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཀྱང་སྤྲུལ་ ནུས་པ་སྲིད་དེ། འོན་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། བླ་མས་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ སློབ་མས་མཐོང་ནུས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྣམ་པ་དེ་གསལ་ཐེབས་པ་ནི་དགོས་ ཤིང་། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁོ་ནས་ཀྱང་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ལེགས་པར་འགྲུབ་ལ། སྨིན་ཟིན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱས་པ་ལ་ནི། ལྷག་པར་ མོས་པའི་དབང་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གསལ་སྣང་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ངོ་། །གྲུབ་པ་རྣམས་ ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི། འདི་དག་འབྱུང་བའང་ཡོད་མོད་ཀྱི། མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་རྡུལ་ ཚོན་ལྟ་ཞོག ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡང་དབང་བསྐུར་ བར་མ་ངེས་ཏེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་དབང་བསྐུར་དང་། །ལས་མཆོག་གི་ 5-165 ནི་ཚོགས་རྣམས་དག །ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་བྱིན་རློབ་པ། །གྲུབ་པའི་བགྲོད་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། འདི་ནི་རྗེ་ས་སྐྱ་པནྜི་ཏ་གསང་སྔགས་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཆོ་ག་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཆོ་ག་གཉིས་ འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པའི་ཁུངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་པས་ན། ད་ལྟར་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ ཅེས། ཁ་ཅིག་སྔགས་ལ་སྔོན་ཆོག་ད་ཆོག་འཆད། །རྒྱུད་དང་འཕགས་ཡུལ་གཞུང་ལས་འདི་ མ་བཤད། །ཅེས་ཟེར་བ་ནི། འཕགས་ཡུལ་གྱི་རྒྱུད་གཞུང་ཐམས་ཅད་ངས་མཐོང་ཞིང་གོ་ ཞེས་ང་རྒྱལ་གྱི་ཚིག་སྨྲས་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་གསང་འདུས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་མ་མཐོང་ བ་སྟེ། རྫུན་པོ་ཆེའི་རང་རྟགས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ ནས་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་ན། རིགས་ལྔའི་སྡོམ་བཟུང་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་དམ་ཚིག་དང་ སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རིགས་ལྔའི་དམ་ཚིག་དང་། སྤང་བྱ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་སྦོམ་པོ་ དང་བཅས་པ་ནི་དམ་ཚིག་སྤྱི་དང་འདྲ་བས་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་ རྒྱུད་འདི་ལས་གསུངས་པ་ནི། དམ་ཚིག་བཞི་བསྐྱང་པ། དམ་ཚིག་གསུམ་བསྐྱང་པ། དབང་ གི་དམ་ཚིམ་བསྐྱང་པ། སྤྱོད་པའི་དམ་ཚིག་བསྐྱང་བ་རྣམས་སོ།

化現壇城亦非定須獲得殊勝悉地，不僅如此，亦不須成就大共同悉地，具備可成就悉地之修行者亦可能化現。然而對於化現壇城，弟子須能見到上師所化現之壇城，于意壇城須能明現其相，此時僅以意壇城亦能善成熟未熟者之壇城，對已成熟者則使之更上增進，因由增上勝解力而成就故，未成就明顯顯現者亦可。 于諸成就者之行境，雖亦有此等現起，然非決定，且勿論細粉，以意修持或三摩地壇城亦未必灌頂，如《續後品》所說："壇城與及灌頂及，殊勝事業諸聚集，受持並作加持事，別是成就所行道。" 此為薩迦班智達於密咒有前規及今規二者之說最為明顯之依據。今有一些人如是說："有說密咒有前規今規分，經續聖境論中此未說。"此說雖出自我見聞一切聖境經續之慢語，然連極為著名之《密集續》亦未見，乃顯示大妄語者之一切自相。 如是得灌頂后須住戒律，然僅以受持五部誓言即認為得戒律三昧耶者不應理，以灌頂本身即得戒律三昧耶。其中，所修五部三昧耶及所斷根本墮粗罪同於共同三昧耶，故名共同三昧耶。此續所說別別三昧耶為：護持四種三昧耶、護持三種三昧耶、護持灌頂三昧耶、護持行為三昧耶等。

དང་པོ་ནི། ལེའུ་བཞི་པ་ལས། སྲོག་གཅོད་པ་ཡི་སེམས་ཅན་གང་། །རྫུན་དུ་སྨྲ་ལ་དགའ་ བ་གང་། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་འདོད་པ་སྤྱོད་གང་དང་། །ཞེས་གསུངས་ ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་ལ་གནས་པས་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་དག་དངོས་སུ་ཡང་བྱ་ལ། རྫོགས་ རིམ་ལ་གནས་པས་རླུང་འགོག་པ་སྲོག་གཅོད། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིམ་པ། ཤེས་པས་ཆོས་སྨྲ་ བ་རྫུན་སྨྲ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཕྱག་རྒྱའི་སྟོབས་ལས་སྒྲུབ་པ་མ་བྱིན་ལེན། ཆོས་ཉིད་དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་འདི་དག་མོས་པའི་ཚུལ་ 5-166 གྱིས་བཟུང་ཞིང་རྒྱུ་ཚོགས་ལ་བསླབ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་དམ་ཚིག་བཞིའོ། ། གཉིས་པ་ནི། དམ་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གཞིར་བྱས་ནས། ཤ་ཆེན་སྐུ། བཤག་གཅི་ གསུང་། ཁུ་ཁྲག་ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འོད་ གསལ་དུ་བསྡུ་བའི་ཐབས་ལ་བསླབ་པའོ། ། གསུམ་པ་སྤྱོད་པའི་དམ་ཚིག་ནི། གསང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་ལས་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉན་རང་དང་ཚངས་པ་དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་ པ་སོ་སོའི་ཆ་བྱད་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ན། དེ་དང་དེའི་དམ་ཚིག་ལ་གནས་ པ་ངེས་པར་དགོས་ཤིང་། འཕྲོས་དོན་སྤྱོད་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ཀྱང་། ལྷ་དེ་དང་དེ་དངོས་ གྲུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ། ཉན་རང་ལ་སོགས་པའི་དམ་ཚིག་དེ་རྣམས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱས་པར་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ཉིད་ན་གཙོ་བོར་གསལ་ལོ། ། གཉིས་པ་བསྒོམ་བྱ་ལམ་ལ་དབྱེ་ན། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ གཉིས་སོ།

第一，《第四品》云："殺生諸有情，喜說妄語者，貪著他人財，常行欲樂者。"住于生起次第者若為利他，則可實行彼等，住于圓滿次第者，止息氣息為殺生，了知緣起次第說法為妄語，依佛智印力成就為不與取，行於法性真如為行欲，初業者亦應以勝解方式受持此等並修學因資糧。此等為四種三昧耶。 第二，以彼四種三昧耶為基礎，大肉為身，糞尿為語，精血為意之三昧耶，于圓滿次第修學五蘊攝入光明之方便。 第三，行為三昧耶者，于秘密行中，瑜伽師不作壇城事業等，以及現為聲聞緣覺、梵天、自在天、遍入天等各自形相而作利益有情時，定須住于彼等三昧耶，雖非行持之時，然為成就彼等諸尊之悉地，亦須聲聞等之彼等三昧耶。詳見第十七品中主要開示。 第二，若分所修之道，有共同與不共同二種道次第。

།དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བསམ་པ་ལ་བསླབ་པ་ཡིན་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ སྒྲོན་མེའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལས་ ཡང་ཡང་ལུང་འདྲེན་པར་མཛད་པ་ལྟར་ན། འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་སྦྱར་ཏེ། དགེ་བའི་སེམས་ཕྲ་ མོས་སྨྱུང་གནས་ལ་སོགས་པ་དཀའ་སྤྱད་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་དང་། ཉེ་དུ་ཙམ་ ལ་སྦྱིན་པ་སྟེར་བ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དང་། ཉེ་དུ་མིན་པ་ལའང་སྟེར་བ་སྡོང་བུ་ལྟ་བུ་དང་། སྦྱིན་པའི་ སྣོད་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལོ་མ་ལྟ་བུ་དང་། བླ་མ་ནས་རོལ་མོ་མཁན་གྱི་བར་ལ་སྟེར་བ་མེ་ ཏོག་ལྟ་བུ་དང་། ཡིད་དགའ་བས་གཞན་ལ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་དང་། མཐོ་རིས་ ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་གསོས་སུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ གུས་པས་མཆོད་པ་དང་། བླ་མས་བསྟན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཀུན་ནས་ 5-167 བསླངས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། སེམས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ ནི་དཀའ་ཐུབ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྡུས་ པ་ཕྲ་མོ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བློ་འབའ་ཞིག་གོ །དེའི་འོག་ཏུ་དབུགས་{འབྱུང་[དབྱུང་]བ་ རྣམ་པ་དྲུག་[འབྱུང་]སྟེ། མི་དགེ་བའི་ལས་སྤངས་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་ན། དགེ་ བས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བརྟེན་ཏེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་ ནི། བདག་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཕུང་པོ་ལ་དཔྱད་ནས་བདག་མེད་ པ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པའི་ཚེ་བདག་མེད་པས་དབུགས་ཕྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ ནས་ཕུང་སོགས་རགས་པ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབུགས་ཕྱིན་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ སྤངས་ནས་སྐྱེ་མེད་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི། ཆོས་བདག་མེད་པས་དབུགས་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོང་ ཉིད་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འགགས་པ་དེའི་ཚེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབུགས་ཕྱིན་པའོ། ། དང་པོ་གཉིས་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བསམ་པ་དང་། བར་ པ་གཉིས་ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་སྟེ་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བསམ་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་གཉིས་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དང་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པའོ། །དེ་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བསླབ་སྟེ། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལས་ནི། སྔགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཀུན་ཤེས་ ནས། །ཞེས་རྒྱུད་སྡེའི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་རིམ་ཅན་དུ་སློབ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཀྱང་བཤད་པའི་ དོན་དེ་ལྟར་འཁྲིད་དགོས་པ་ཡང་སྲིད་པ་ནི་ཡིན་མོད། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན། དེ་དག་ གི་ལམ་དང་། ཐུན་མོང་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་རིམ་པས་སྔོན་ཏུ་བཏང་ནས། མཐར་མཆོག་གི་ སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

第一，是修學佛乘之發心，若如《行集明燈》其他諸品中多次引用《大日如來現證菩提》，此處亦當如是配應：以微細善心入于齋戒等微細苦行，如種子；施予僅是親眷，如新芽；施予非親眷，如莖幹；遍尋施予對境，如樹葉；從上師直至樂師皆予施予，如花朵；以歡喜心施予他人，如果實；為生天而護戒，如養育；又復以敬意供養大天尊等，由上師教誨通達而我執所生，唯欲自身獲得解脫。 此八種心為苦行、佈施、持戒、無貪善根所攝之微細，唯是下士之心。其後出息有六種：舍離不善業唯行善業時，為善得安息；依止自性如是令心專一，名依自得安息；觀察諸蘊得無我明顯時，為無我得安息；緣唯法性不緣蘊等粗相時，為法得安息；斷除諸法住于無生，為法無我得安息；空性亦滅除顯著執著時，為平等性得安息。 初二與外道共同，為下士發心；中二與聲聞緣覺共同，為中士發心；后二與波羅蜜多道共同，為大士次第。其後修學不共密乘，如《喜金剛》云："了知諸密續次第"，如是漸次修學諸續部次第，雖亦有如是引導之義，然另一方面，漸次先行彼等之道與共同行后，最終入于殊勝行為此密意。

།དེ་དག་ཀྱང་རྩོད་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་མྱུར་ བ་དང་བདེ་བས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ 5-168 ལས་མིག་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར། སྔགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ལྕགས་ཀྱུ་ལྔ་ཟོས་པས་མངོན་ཤེས་ལྔ་འགྲུབ་པ་དང་། ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཐམས་ཅད་ཆོ་ག་དེ་དང་དེས་འགྲུབ་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མེས་སྲེག་པར་ བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་སྔགས་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བསམ་པ་ལ་ བསླབ་པའི་སྐོར་འདི་རྣམས་སྔགས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ནས་ལེགས་པར་བྱང་ ན་ནི་ལེགས་མོད་ཀྱི། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགོས་པར་ཡང་མ་ངེས་ལ། སྤྱིར་གསང་སྔགས་པས་ ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ནི་ངེས་པར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའི་བསྒོམ་བྱ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །རིམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་ གནས། །བསྐྱེད་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་དང་། །རྫོགས་པ་ཡི་ཡང་རིམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འོག་ ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་མོད། འདིའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་རབ་དབྱེ་རྒྱས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྔའོ། ། གསུམ་པ་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་ནི། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་རྒྱུ་རྒྱུད་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་ པར་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། དེ་ཕྱིར་ཐར་པ་ནོར་ཙམ་ཟད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟར། རྒྱུ་རྒྱུད་དེ་དག་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་དོ། །ཞེས་རགས་ བཤད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཞིབ་མོར་ན་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གཅིག་ཉིད། སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུའི་སངས་རྒྱས་སུ་སོང་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅན་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐིམ་པ་ལ་ནི། འབྲས་བུའི་སངས་རྒྱས་སུ་སོང་བས། 5-169 རྒྱུ་རྒྱུད་དང་འབྲས་རྒྱུད་ལ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད། གང་ཟག་ ལ་བལྟོས་ནས་སོ་སོའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་ནི། སེང་གེ་འགྲམ་ལ་ བལྟོས་ནས་བུ་ཡིན་ལ། དགའ་བོ་ལ་བལྟོས་ནས་ཕར་འཇོག་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ལྡོག་ཆ་ཐ་ དད་ཙམ་ནི་ཡིན་ནོ།

彼等乃是針對諍爭時期大多數所化眾生而作意，並非於一切處決定。其中密乘是以迅速與安樂成就菩提，又如幻師以咒力生起種種幻象是緣起法性，依咒速得菩提亦是法性之理。如是食用五鉤得成五神通，以及一切事業成就之差別皆由彼彼儀軌成就，亦唯是法性之理，如火能焚燒。 因此應當生起對密咒之信解，此等修學佛乘發心之諸環節，若於未入密咒之前即能善巧純熟固然良好，然亦非決定一向必要，而密咒師普遍必須修習，且於二次第殊勝智慧生起之前，彼等亦必定已於相續中生起。其中密咒不共所修為："諸佛所說法，安住於二次第，生起次第及圓滿次第。"其中二次第總的建立於他處當知，此處不共者將於下文宣說，此中圓滿次第廣分類為五次第。 第三果續，如上所說，與因續實不異，然如所言："是故解脫唯是盡除塵垢"，彼等因續離一切垢即是果續。此就粗略解釋而言，若細緻觀察，唯一自性光明，于諸有情為因佛，而於稱為"獲得佛果"之名言諸有情皆融入本初智中，則為果佛，故因續與果續以事物而言雖無絲毫差別，然依補特伽羅而立各自建立，如凈飯王依獅頰而為子，依慶喜而立為父，僅是反體之差別而已。

།འབྲས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྐུ་གསུམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། དབང་ཕྱུག་ བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ནི། འབྲས་བུའི་སྐབས་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། ༈ གཞུང་དོན། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པ། རིམ་པ་ལྔའི་ངེས་པ། དེ་ཉིད་བླ་ མའི་མན་ངག་ལ་རག་ལས་པའི་ངེས་པ་སྟེ་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། བསྐྱེད་པའི་རིམ་ལ་ ལེགས་གནས་ཤིང་། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་འདོད་རྣམས་ལ། །ཐབས་འདི་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུར་གསུངས། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ཅིང་། དམ་ཚིག་མ་ཉམས་པས་དང་པོར་བསྐྱེད་པའི་ རིམ་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ནུས་ པ་སྨིན་ཞིང་རྒྱུད་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བས། དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཁ་ཅིག་ནི། ད་ལྟ་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་རིམ་ བསྒོམ་པ་ལས་འོས་མེད་ལ། འདི་ལ་ལོབས་ན་ཕྱིས་རིམ་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐལ་བ་དང་ ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ན། ངེས་པར་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་དགོས་ལ། དབང་རྟུལ་ཁ་ཅིག་དང་ དབང་པོ་འབྲིང་པོས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྫོགས་རིམ་ཅུང་ཟད་བསྒོམ་དུ་རུང་ཡང་། བསྐྱེད་རིམ་ སྔོན་དུ་སོང་ན་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བླ་ཞིང་། གེགས་དང་གོལ་ས་ཡེ་མི་འབྱུང་ལ། མ་ བསྒོམས་ན་དེ་ལས་ཟློག་པ་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་བསྐྱེད་རིམ་ངེས་པར་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན་ ནོ། ། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ལ་མ་བརྟེན་པར། རྫོགས་རིམ་ཁོ་ནས་གེགས་མེད་ 5-170 དུ་ལམ་གོང་མ་རྣམས་བགྲོད་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་། དང་པོར་བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་ཉིད་བཟང་ སྟེ། དེ་ཉིད་ཕྱིས་བོགས་ཆེ་ཞིང་ལམ་མྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྔོན་འགྲོའི་བསག་སྦྱང་ལ་འབད་རྩོལ་ ཆེ་བ་ཉིད་ལེགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི། དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་ པར་བྱ་ལ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ལ་གནས་པས་ རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ། ལམ་རིམ་པ་ལྔ་ལ་སོགས་ པ་སྟོན་པའི་ཐབས་འདི། སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་ལྟ་བུར་འོག་མ་འོག་མ་ཐོབ་ནས་གོང་མ་གོང་ མ་བགྲོད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་པར། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་སུ་ གསུངས་སོ། །ཞེས་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་རིམ་པ་ལྔ་སྟེ། དྲུག་པོ་རིམ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་ པར་གསུངས་སོ།

我為您直譯這段藏文文字： 果續之特徵三身、五智慧、八自在等，將於果位時宣說。 正文 第二正文分三：二次第之決定、五次第之決定、彼依上師口訣之決定。初者：善住生起次第已，于欲圓滿次第者，此方便圓滿佛陀，宣說如梯階。 其中，所化根機獲得灌頂且未破誓言者，首先應當修學生起次第。修習生起次第令圓滿次第覺受生起之功能成熟且調伏相續，故於最初即應修習。其中某些鈍根者，現今不具足圓滿次第之緣分，故唯有修習生起次第，於此熟練后漸次得具足圓滿次第之緣分，故必須修習生起次第。某些鈍根者及中等根器者雖從最初即可稍修圓滿次第，然先修生起次第則易生圓滿次第之證悟，且全無障礙與歧途，若不修則相反，故彼等亦必須修習生起次第。 利根者雖能不依生起次第，唯以圓滿次第無礙趣入諸上位道，然初修生起次第更為殊勝，因彼後來增益更大且道路迅速。譬如雖然煩惱輕微且具大福德，然精勤修習前行之積累凈化更為殊勝。如是，生起次第應于最初修習，善成生起次第三摩地並安住其中，于欲生起圓滿次第智慧者，宣說五次第等方便之此法，如階梯般獲得下下而趣入上上，此為圓滿佛陀于諸續部中所說。此即宣說生起次第與五種圓滿次第，六者應次第修證。

།དོན་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་འདི་སྐད་ ཅེས་དེའི་རིམ་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བསམ་པ་ལ་ སློབ་པོ་གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བསམ་པ་ལ་ལོབས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཐེག་ པ་གསར་ལ་དྲན་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་བོ། །གང་གི་ཚེ་ཐེག་པ་གསར་ལ་དྲན་ པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལོབས་པ་དེའི་ཚེ། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སློབ་བོ། །གང་ གི་ཚེ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ལོབས་པ་དེའི་ཚེ། ལས་དང་པོ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་དང་པོ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རིགས་ བརྒྱའི་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་གོ །གང་གི་ཚེ་རིགས་བརྒྱའི་དབྱེ་བས་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པར་ ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། སྐུའི་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་རྣམ་པར་དབེན་ པ་ལ་གནས་ནས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་སྒོ་ནས་ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །གང་གི་ཚེ་རྡོ་ རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་གྱིས་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་ 5-171 འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་གནས་ནས་རང་བཞིན་ དང་སྣང་བའི་རིམ་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་དང་ སྣང་བ་{ལ་}རླུང་གི་བཞོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སློབ་པ་དེའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ དེའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་བོ། །གང་གིས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ ཚེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་དོན་ དམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་གོ །གང་གི་ཚེ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་གཞིག་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ལྡང་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པས་བདག་ཉིད་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ། རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལོབས་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ།

這段文字的完整中文直譯如下： 這個道理在《行集》中詳細闡述，其中說道："其次第也是這樣的：首先，在修學佛乘的發心時，當修學者已經精通了佛乘的發心之時，就修學新乘專注一境的禪定。當精通了新乘專注一境的禪定之時，就修學尋伺瑜伽。當精通了尋伺瑜伽之時，就安住于初業者的禪定。當安住于初業者的禪定之時，就進入百種分類。當通過百種分類而了知身體遠離之時，就安住于金剛身的禪定。 安住于身體遠離后，通過阿利迦利門而進入語言遠離。當通過金剛誦次第而了知氣息和努力之時，就安住于金剛語的禪定。安住于語言遠離后，通過自性和顯現次第而進入心意遠離。當通過自性和顯現的氣乘分別而如實修學之時，就進入心的禪定等持。 安住于如實了知心意后，通過十二幻喻而進入世俗諦。當進入如幻禪定等持之時，就獲得佛陀灌頂。當獲得灌頂之時，安住于如幻禪定后，通過十八大空性的次第而進入勝義禪定。當通過總執持和隨後破析的禪定而進入真實邊際之時，一切煩惱都將清凈。 當爲了通過智慧次第而出定時，以無二相而自身現證兩諦本來光明而圓滿成佛之時，就精通圓滿禪定。當瑜伽士進入圓滿禪定等持時，于任何法都不再修學。"

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྔོན་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ ལྟར་འཕོངས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི། སྒྲས་མཚོན་པ་ལ་ཕོག་པར་གནས་པས་ཕྱིས་གང་དུ་ཡང་མི་ སློབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་ལེགས་པར་བསླབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྔོན་གྱི་འཕེན་ཤུགས་ ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་པས་གང་ཡང་སློབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་དག་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ 5-172 མངོན་སུམ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ པས་ཀྱང་། རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་བསླབ་པར་བྱའི་གཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་མེད་པར། ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ སོ། །ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བར་ མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ ནི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མེད་ པར་ནི། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་དབང་གིས་གཟིགས་ནས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བསླབ་པར་བྱའི་གཅིག་ ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བསླབས་པས་གཅིག་ཅར་ རང་གི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་གསར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི། ཛམྦུ་གླིང་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཕྱིས་དར་བ་ལ་དགོངས་ནས་གསར་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། སྟོན་པ་ འོད་སྲུངས་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མ་གསུངས་པ། འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པས་གསུངས་པའི་གསར་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་ལེགས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་གཅིག་པ་ནི། ལྷ་གཅིག་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ ལོའི་བར་རགས་པ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་དང་། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ལུས་དཀྱིལ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་དང་། ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་སོགས་ལའང་གསལ་སྣང་ ཐོབ་པའི་མིང་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀ་ལ་གསལ་སྣང་ཡང་རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་རྙེད་པ་ལ་ངོས་ འཛིན་ནོ། །དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཕྲ་རགས་སོ། །ལས་དང་པོ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ གནས་པ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་གྱིས་སྲོག་རྩོལ་ཤེས་པ་ ཞེས་གསུངས་པས། སྲོག་རྩོལ་སྤྱི་{མིང་[མའི་]དང་། རྡོར་བཟླས་ནང་སེལ་ཉེ་ཚེ་བའི་མིང་ 5-173 ཡིན་པ་བཀག་གོ །དོན་གཞན་རྣམས་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མི་སྤྲོའོ།

那是為什麼呢？因為之前已經善加修學的緣故。如同箭術老師，由於安住于以聲音指示的射中目標，後來就不需要再修學任何了。那是為什麼呢？因為之前已經善加修學的緣故，憑藉之前射擊力量的力量而成為現前。同樣地，由於安住于圓滿禪定而不會再修學任何，因為之前已經善加修學的緣故，其世間和出世間的悉地都自然而然地成為現前。同樣地，通過修學圓滿次第禪定，也應當以次第而入修學，而非頓入。 因此，沒有身體遠離，就無法了知語言遠離。離開語言遠離，就無法證悟心意遠離。沒有心的自性光明的禪定，就無法現證世俗諦。離開證悟世俗諦，就無法現證勝義諦。沒有勝義諦，就無法現證雙運次第。世尊也觀察義理而說，應當以次第而入修學，而非頓入。通過次第而入修學圓滿次第，自相續就會頓時清凈。 所謂"新乘"，是考慮到密乘後來在瞻部洲興盛而稱為"新"，而說是迦葉佛以上諸佛未說，而我等本師所說的"新"是不恰當的。其中"專注一境"是指從一尊到壇城輪粗分獲得明顯顯現，"尋伺瑜伽"是指對身壇城、根本天眾、明點中修習壇城等獲得明顯顯現的名稱，這兩者都是指明顯顯現而獲得觸見相的標準。這兩者是生起次第的粗細分。安住于初業者的禪定是指圓滿生起次第。 由所說"通過金剛誦次第而了知氣息努力"，否定了氣息努力是通稱，而金剛誦是內擇一分的名稱。其他義理將在下文解釋，此處不加詳述。

གཉིས་པ་རིམ་པ་ལྔའི་ངེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གྱུར་པ། །རླུང་ཞེས་བྱ་ བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་བཞོན་པ་སྟེ། །ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་བཅུ་ཡང་ཡིན། ། རླུང་གི་དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་ནི། །སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་འཇུག །སྔགས་ཀྱི་དམིགས་ པ་རྟོགས་ནས་ནི། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་རྣམས་ལ་སློབ། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་གནས་རྣལ་འབྱོར་ པ། །སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གནས། །ཡང་ དག་མཐས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡང་དག་མཐའ་ལས་ལངས་ནས་ནི། །གཉིས་མེད་ ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཟུང་འཇུག་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་ནས། །སླར་ཞིང་གང་ ལའང་མི་སློབ་བོ། །འདི་ནི་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའང་དེ། ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དེ་ནས་འགྱུར། །འདས་པ་ དང་ནི་མ་འོངས་དང་། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྲིད་གསུམ་ནི། །འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་དག་ པས། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་མ་ལུས་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སོགས་ རྐང་པ་དྲུག་གིས་གཞི་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་གནས་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སྔགས་ལ་ དམིགས་པ་རྟོགས་ནས་ནི་སོགས་ཀྱིས། ལམ་རིམ་པ་ལྔ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པའི་ མཆོག་རྣམས་ཀུན་ལྡན་པའི་སོགས་རྐང་པ་དྲུག་གིས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ མདོར་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་{འོག་[སྲོག་]ཏུ་གྱུར་པ་རླུང་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་ བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ལས་ཀུན་བྱེད་པའོ། །རླུང་འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་ དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞོན་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་དེ་ཡང་གནས་དང་གྲོགས་ ཀྱི་དབང་གིས་དང་པོར་སྲོག་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། 5-174 དེའི་ནང་གི་སྲོག་འཛིན་གྱི་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་རྩ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ གྱིས་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྲོག་འཛིན་དག་པ་པ་ ཡང་ཡོད་པས། སྤྱིར་རླུང་ལ་དབྱེ་ན་དབྱེ་བ་བཅུ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བརྡ་ དང་ངེས་དོན་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉམས་མྱོང་གི་སྒོ་ནས་ཆུད་ཅིང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ན་ ནི། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དངོས་ལ་སློབ་ པར་བྱེད་དོ།

第二、五次第的確定： 眾生命之所成，風者能作諸業。此乃識之乘騎，五之本性亦為十。 由風真實之次第，真實趣入咒真實。既證咒之所緣已，修學諸金剛誦業。 住金剛誦瑜伽者，當得心之所緣境。安住幻化等持中，以真實際而清凈。 從真實際起已后，將獲得彼雙運智。安住雙運等持已，更不復修學何者。 此乃圓滿瑜伽者，亦即大金剛持者。具一切相之殊勝，爾後成就遍知智。 過去以及未來世，現在生起三有中。由彼光明清凈故，彼剎那中見無餘。 如是所說，以"眾生等"六句宣說勝義世俗基之情況略說，以"既證咒之所緣"等句宣說五次第道之略說，以"具一切殊勝相"等六句宣說佛果之安住方式略說。 一切眾生之命為風，此能作器世間和有情世間一切動搖，尤其依于作意動搖之作業，而作輪迴涅槃諸業。此風是一切具有分別之識的乘騎，彼風也依止處和伴的力量，初成為持命等五根本風之本性，其中持命之某些分支進入五脈和五根之差別而成為五支分風，也有不與彼等相聯繫的清凈持命風，故總的分風則亦有十種分類。 如是了知風之真實性的次第，即能真實趣入了知三字標幟和密意咒之真實性。若通過經驗了達並證知彼咒之真實性為所緣境，即獲得金剛誦正行，從此修學真正金剛誦。

།རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྡོར་ བཟླས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དམིགས་ཀྱི་ཐོག་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རིམ་གྱིས་སེམས་ལ་ དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐུ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་ཞིང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདག་བྱིན་རླབས་པ་དེ་ལ་གནས་ནས། སྐུའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་མ་དག་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་མིང་ཅན་འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འོད་གསལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་ལངས་ནས་ནི། ཀུན་ རྫོབ་སྒྱུ་ལུས་དང་། དོན་དམ་འོད་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་སློབ་ པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ ནས། སླར་ཞིང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསར་པ་གང་ལ་ཡང་ སློབ་མི་དགོས་ཤིང་། རྩོལ་བས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པས་སླར་སྔར་གྱི་དང་མི་འདྲ་བའི་ལམ་ གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ། ། འོན་ཀྱང་སྔར་ཐོབ་ཟིན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུན་ལ་མི་སློབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་ 5-175 པ་ལྔ་པར་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །ཟུང་འཇུག་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫོགས་པ་ནི་ཟུང་འཇུག རིམ་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། ལམ་ཡང་རིང་རྒྱུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་ བྱེད་ནུས་པ་ལ་འཇོག་གོ །དེ་ལྟར་ན་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་ པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདྲ་དེས་ཟུང་འཇུག་གི་རྒྱུན་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ པས། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་མི་རིང་པ་ཉིད་ནའོ། །དེ་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བ་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཁོར་འདས་སམ། ཀུན་རྫོབ་དོན་ དམ་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གཅིག་ཅར་མ་ལུས་པར་གཟིགས་པ་ སྟེ། མཁྱེན་ཅིང་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།

修習住于金剛誦的瑜伽者，依止金剛誦而生起心所緣之初始，並漸次獲得圓滿心所緣之智慧。由此將獲得幻身次第之身，安住于如幻等持自加持已，以真實際名之光明次第清凈彼身等持中所有不凈垢染后將獲得彼真實際，從現證法性之光明真實際起已，將獲得彼世俗幻身與勝義光明無二智慧雙運身之有學雙運。如是安住雙運等持已，更不須學所緣與行相不同之新道次第，無須精進修持，故不復修學任何與先前不同之道。 然非不修學先前已得諸法之相續類同者，此于第五次第中將廣說。此雙運是極其圓滿之瑜伽，故圓滿次第中之圓滿即是雙運，次第是成就彼之道，道亦非僅是長久修行，而是安立於能現前彼之行相。如是，彼雙運瑜伽者即名為大金剛持。如是者以修學雙運相續與密咒行，將獲得具一切相殊勝之遍知位，即于其後不久也。此由心自性光明以二障及習氣極為清凈故，過去以及未來與現在生起之輪涅，或世俗勝義三有，即于彼一剎那同時見無餘，了知並恒時安住。

གསུམ་པ་བླ་མའི་མན་ངག་གི་རིམ་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་ནི། །དེ་ ཉིད་འདི་དག་རྒྱས་བཏབ་གནས། །བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །བླ་མའི་ཁ་ ལས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ནི་ལམ་གྱི་ རིམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་དག་དགོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དྲུག་གིས་རྒྱས་བཏབ་ སྟེ། བརྡ་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་གནས་པ་ལས་གསལ་པོར་བརྗོད་པ་མེད་ ན། འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་དང་། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་བྱེད་བཤད་པའི་ རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས། བཤད་བྱ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་མན་ངག་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་ལས་བཤད་པ་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་ཡིན་པ་གཉིས་ཚོགས་ཤིག་དགོས་པར་སྟོན་ཏེ། རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ 5-176 ཤེས་ཀྱང་བླ་མའི་མན་ངག་མེད་ན་ལག་ལེན་དུ་ཐེབས་པར་མི་འགྱུར་བས་གནད་དང་བྲལ་ བ་དང་། མན་ངག་ལྟར་བཅོས་པའི་བརྫུས་མ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དུ། མན་ངག་ཡིན་ཅེས་པ་ཁོ་ ནས་མ་ཆོག་པར་རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ངེས་པ་དགོས་པར་སྨོས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གཞུང་དོན་སོ་སོའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདིར་མདོ་ཙམ་ སྨོས་ན། རིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ། དབྱེ་བ། གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པ། དངོས་དང་རྗེས་ མཐུན་པའི་དབྱེ་བསྡུ། ཡན་ལག་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད། རྣལ་འབྱོར་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དོན་ཚན་བདུན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་པ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་དང་། གཉིས་པར་དབྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་ན་བདེ་བས་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། རང་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དངོས་སུ་བཏགས་ཤིང་། ངོ་བོ་རྟོག་ བཅས་དང་རྟོག་མེད་གང་རུང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཞིག་ལ། རྣམ་པ་འཁོར་བའི་སྐྱེ་ཤི་བར་དོ་ གསུམ་དང་དབྱིབས་མཐུན་པས་སྦྱོང་ཞིང་། སྐུ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པས་ལམ་དུ་བྱེད་ པ། དགོས་པ་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་ཞིང་། གྲོགས་བཅོས་མའི་བདེ་བ་དང་ སྟོང་པས་བརྒྱན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། ། དབྱེ་ན་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་། རྫོགས་རིམ་དང་འབྲེལ་བའི་བསྐྱེད་རིམ་སྟེ་གསུམ་ནི། སྒོམ་པ་པོ་གང་ཟག་གི་སྒོ་ནས་ དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་བྱ་ལྷའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་དང་། ཆ་ཤས་ བསྒོམ་པ་གཉིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ནི། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་དང་། རྣལ་འབྱོར་ བཞི་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། ཡན་ལག་དྲུག་ལ་སོགས་པའོ།

第三、上師口訣次第者：吉祥集會續中雲："此等真實已印封，隨順釋續而了知，從上師口中當知。"即于吉祥密集根本續中，此等道次第之真實以具密意等六邊印封，以表示方式安住于續部密意義中而未明說。然而，隨順由密意授記及金剛鬘等能詮釋續諸部，將所詮根本續義明顯后，當從殊勝上師口中之口訣了知。如是則顯示需要具足續中所說與上師口訣二者，雖知續中所說，若無上師口訣則不能落實實修而離要訣，為遮止如口訣般偽造之假法，不僅說是口訣即可，而說必須確定出自根本續與釋續。 雖彼等將於各別論義處宣說，此處略說則：應以諸次第之體性、分類、數決定、次序決定、實與隨順之攝類、六支之相、三瑜伽之相等七項內容抉擇。 初者體性與第二分類合說則易，故如是作：其中生起次第之體性者，由自因分別直接假立，體性為有分別或無分別任一之deity瑜伽，以形相與輪迴之生死中有三相順而凈治，以與三身相順而作為道，作為圓滿次第之成熟基之所需，以假立樂與空莊嚴之等持。 分類則有生起次第之修持等持、生起次第本身之等持、與圓滿次第相關之生起次第三者，此是依修行者補特伽羅而分類。若依所修deity而分，則有修持完整壇城與修持支分二者。 等持支分之分類者，即親近成就四支、四瑜伽、三等持、六支等。

།དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བསྙེན་པ་དང་། ཉེ་བའི་བསྙེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་ 5-177 པ་ཆེན་པོའོ། །སྒོམ་པ་མཆོག་དམན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། དྲན་པ་ གཅིག་པའོ། །ལུས་དབེན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། རྣམ་རྟོག་གིས་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་བདེ་སྟོང་གི་ངང་ ལས་ཡིད་ངོ་ཁོ་ནར་ཤར་བའི་ལྷ་སྐུའོ། །དབྱེ་ན་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ལུས་དབེན་ གཉིས་སམ། རྒྱས་བཏབ་རིམ་པ་གཅིག་པ་རིགས་བརྒྱ་དང་། རིམ་པ་གཉིས་པ་རིགས་ལྔ་ དང་། རིམ་པ་གསུམ་པ་རིགས་གསུམ་དང་། རྒྱས་བཏབ་རིམ་པ་བཞི་པ་གསང་ཆེན་རིགས་ གཅིག་སྟེ་བཞིའོ། ། ངག་དབེན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྔགས་ཀྱི་ངེས་དོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་། སྲོག་རླུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རླུང་ཆེན་པོ་རྣམས་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པ་ དང་། ཐིམ་པ་བརྟན་པ་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དབྱེ་ན་གདོང་གི་སྣ་རྩེར་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་ པ་དང་། སྙིང་གའི་སྣ་རྩེར་མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་དང་། གསང་བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ ལེ་སྒོམ་པའོ། །དང་པོ་དང་པོ་ལ་ཐབས་མགོན་པོ་བཞིའི་རྡོར་བཟླས། ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་བཞིའི་ རྡོར་བཟླས། གསང་བ་ཡན་ལག་གི་རླུང་གི་རྡོར་བཟླས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དེ། རྡོར་བཟླས་ དབྱེ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འདི་ནི་རྩ་ལམ་སྦྱང་བའི་རྡོར་བཟླས་ཡིན་ལ། འདིས་ཀྱང་ ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ལོན་ནས་རླུང་དབུ་མར་འཆིང་ནུས་མོད་ཀྱི། རྩ་ལམ་སྦྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རགས་པའི་རྩ་མདུད་གྲོལ་བ་ལ་སྔགས་པར་གྲགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དང་པོར་རླུང་དབུ་ མར་བསྡུ་བ་དང་། མཐར་དབུ་མའི་ཐིག་ལེར་འཆིང་བ་ལ་བསྔགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ གཉིས་ཀར་གྱི་བོགས་དབྱུང་བའོ། ། སེམས་དབེན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། རྩ་འཁོར་རྣམས་སུ་རྣམ་རྟོག་གི་རླུང་རྣམས་བསྒོམ་སྟོབས་ ཀྱིས་དར་ཅིག་རེ་ཐིམ་པ་ལས་ཐིག་ལེ་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་ སེམས་དབེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། སེམས་དབེན་དངོས་སོ། །དངོས་ལ་སྣང་བའི་ས། མཆེད་པའི་ 5-178 ས། ཐོབ་པའི་ས། མཐར་ཐུག་དཔེའི་འོད་གསལ་ཏེ་བཞིའོ། ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་ཙམ་ལ། རྐྱེན་རླུང་མི་ ཤིགས་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ཞུ་བདེས་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར་ཞིང་། ཉམས་ཞུ་བདེས་རང་བཞིན་མཚོན་པ། བྱེད་ལས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དབྱེ་ན་མཉམ་བཞག་སྒྱུ་མ། རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ། བར་དོ་སྒྱུ་མ་ སྟེ་བཞིའམ། ཐོབ་མ་ཐག་པ་དང་། གོང་དུ་འཕེལ་བཞིན་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པ་དང་གསུམ་ ཡོད་དོ།

若依成就獲得時分而分類，則有親近、近親近、成就、大成就。若依修持勝劣而分類，則有有分別瑜伽與一念。身遠離之體性者，為無分別所生起，從樂空性中唯于意前顯現之尊身。分類則有等持與后得之身遠離二者，或印封第一次第百部、第二次第五部、第三次第三部、印封第四次第大密一部等四者。 語遠離之體性者，通過了知風之相與咒之定義，使以命風為主之諸大風于中脈入住融三者，及令融入堅固之作用。分類則有修持面部尖端光明明點、心間尖端不壞明點、密處尖端實質明點。初者有方便四主尊金剛誦、智慧四女尊金剛誦、秘密支分風之金剛誦等，于眾多金剛誦分類中此為凈治脈道之金剛誦，此雖經很長時間后能系風于中脈，然因凈治脈道本身之故，以解除粗分脈結而聞名。第二者，初令風集於中脈，最後繫於中脈明點而稱讚。第三者為彼二者之增上。 心遠離之體性者，為于諸脈輪中分別風以修力暫時融入而明點堅固所成之樂空智慧。分類則有心遠離之修持與心遠離本身。本身有現分位、增分位、得分位、究竟譬喻光明四者。 幻身次第之體性者，以因光明之風心為所依，緣不壞風融入之融樂所生，形相如幻顯現為尊眾之輪，以體驗融樂表徵自性，作用能作瑜伽士身之事業之等持。分類則有等持幻、后得幻、夢幻、中陰幻四者，或有剛獲得、正增上、究竟三者。

འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། བྱེད་ལས་ཉོན་མོངས་རླུང་དང་བཅས་{པའི་}ས་བོན་ འཇོམས་པར་བྱེད་པ། ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །དབྱེ་ན། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། དོན་གྱི་ འོད་གསལ་དངོས་གཉིས་སམ། ཕྱི་ནང་གི་མངོན་བྱང་གཉིས་དང་། རིལ་གཞིག་གི་བསམ་ གཏན་གཉིས་སོ། །ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བདེ་ཆེན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། དབྱེ་ན་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གཉིས་དང་། སློབ་པ་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་ས་ བཅུའམ་བཅུ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ལ། མི་སློབ་པ་ནི་སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། ། གསུམ་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། དགོས་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་གྱི། ཕུང་གསུམ་ སེལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་གསུམ་དང་། འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་ གསུམ་མོ། །ཐོག་མར་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདོད་བྱ་དང་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིའི་ངོ་བོར་ གནས་པས། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་སློབ་པའི་ཟུང་ 5-179 འཇུག་གོ །ཇི་ལྟར་མཐུན་སྙམ་ན། རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་བདེ་ཆེན་གྱི་སྐུའམ་ངོ་བོ་ ཉིད་སྐུ་དང་། རང་རིག་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་གསལ་ བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྐུ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེས་འགྲོ་ བའི་དོན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཐུན་ནོ། །འཕགས་ལམ་གྱི་སྐུ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཟུང་ འཇུག་དེ་ཐོབ་པ་ལ། དེ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་སོ་སོར་བསྒྲུབ་དགོས་པས། བདེ་བ་དང་ སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྐུ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཕྱོགས་ ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ་གཉིས་པོ་བསྒོམ་དགོས་སོ། །དེ་གཉིས་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་གཞི་འདིངས་པ་ལ། རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་གསུམ་དགོས་པར་བྱུང་ན་འོད་གསལ་གྱི་ རིམ་པའི་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ། མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་རེག་ པའི་ཞུ་བདེ་བརྟན་པོ་སེམས་དབེན་དེ་སྔོན་དུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་རླུང་ སེམས་ཙམ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན་པའི་ལྷ་སྐུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་རླུང་རྣམས་བདེ་ བའི་རླུང་དུ་དུལ་བར་བྱེད་པའི་ངག་དབེན་དང་། རྣམ་པ་རྩོལ་མེད་དུ་ལྷ་སྐུར་སྒྱུར་བྱེད་ལུས་ དབེན་གཉིས་དགོས་སོ།

光明次第之體性者，作用為摧毀煩惱與風之種子，體性為成就現證俱生大樂空性之道。分類則有實義光明之修持與實義光明本身二者，或外內成佛二者，及圓碎禪定二者。雙運之體性者，為現證法性之大樂與智慧壇城浩瀚二者無別一體所成之智慧。分類則有有學與無學之雙運二者，有學又分十或十二聖地，無學則為四身五智之自性。 第三數量決定者，是依需求而定數量，並非排除第三類。即因之圓滿次第三者及果之圓滿次第三者。最初依果而言，一切所欲與所需之究竟為圓滿佛陀，彼即住於三身或四身之體性，故彼之獲得道亦需與之相順，即是有學雙運。何以相順者，因自性大樂故與大樂身或自性身相順，因自證離一切戲論故與法身相順，因安住智慧光明壇城故與報身相順，因無緣大悲行利眾事故與化身相順。為獲得具聖道四身本性之雙運，須各別成就與之相順之因聚，故須修持從樂與空之方面修成之道光明次第，及從身與悲之方面修成之道幻身次第二者。為成就彼二者之基礎，需要因之圓滿次第三者，則為成就具力之光明次第樂空智慧，須先決定成就依不壞明點觸生之堅固融樂心遠離，及為成就直接依止唯風心之尊身幻身，須有令諸風調順為樂風之體性或本性語遠離，及無勤轉為尊身之形相身遠離二者。

།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱས་ནས་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་ རྟེན་འབྲེལ་སྒྲིག་པ་ལ་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་རིམ་མོ། །དེས་ན་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སྒྲུབ་པ་ལ་ སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དགོས། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས། དེ་ སྒྲུབ་པ་ལ་དབེན་པ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པའོ། ། རིམ་ལྔ་བསྡུས་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ལས། ལམ་མཆོག་རིམ་པ་ལྔ་པོ་ཉིད། །ཕ་ རོལ་ཕྱིན་དང་ཐེག་སྣ་ཚོགས། །སྲིད་པ་སྐྱེ་དང་ཉིན་ཞག་གཅིག །སྟན་གཅིག་སྟེང་དུ་སྦྱར་ཏེ་ བཤད། །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། གཞུང་འདི་ནཱ་རོ་པས་མཛད་ཟེར་ཡང་། རྒྱ་གཞུང་རང་ནི་མིན་པར་ མངོན་མོད། ལེགས་ཆ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། སྦྱང་བྱ་འཁོར་བའི་ཆོས་དང་སྦྱར་བའི་གྲངས་ངེས་ 5-180 ནི། སྐྱེ་བ་བླངས་པའི་ཚེ་མངལ་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་བདེ་བའི་ངོ་བོར་གནས། དེ་ནས་སྲོག་རླུང་ཆགས་པ་ལས་མཐར་ལུས་རྫོགས་ཤིང་། ཇི་སྲིད་མ་ཤིའི་བར་དུ་ལུས་ གནས་པ། དེ་སྦྱོང་བ་ལ་ལུས་དབེན་དགོས། རྟག་ཏུ་དབུགས་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་དེ་སྦྱོང་བ་ལ་ ངག་དབེན་དགོས། འཆི་བའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྩ་མདུད་གྲོལ་ནས་རགས་པ་རྣམས་ ཐིམ་སྟེ། སྣང་གསུམ་འོད་གསལ་དང་བཅས་པ་འཆར་བ་དེ། དངོས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་སེམས་ དབེན་དང་། ས་བོན་སྦྱོང་བ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དགོས། དེའི་རྗེས་སུ་བར་སྲིད་ཀྱི་སྣང་ བ་འཆར་བ་དེ། དངོས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་སྒྱུ་ལུས་དང་། བག་ཆགས་སྦྱོང་བ་ལ་ཟུང་འཇུག་དགོས་ ཟེར་ཡང་། ཟུང་འཇུག་སྦྱངས་འབྲས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་མི་འཐད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་དེ་ བཞིན་དུ་ཁས་བླང་སྟེ། སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཡང་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ གཉིད་སང་ནས་རག་པའི་སྣང་བ་འཆར་བ་འདི་ལུས་དབེན་གྱིས་སྦྱོང་། དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་ སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་བ་ངག་དབེན་གྱིས་སྦྱོང་། གཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ཀྱི་སྟོང་པ་བཞི་པོ་སེམས་ དབེན་དང་འོད་གསལ་གྱིས་སྦྱོང་། རྨི་ལམ་བདག་བྱིན་རླབས་པས་སྦྱོང་དགོས་ཏེ། ཉིན་ཞག་ གཅིག་གི་སྣང་བ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་སོ། ། བཞི་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི། སྤྱིར་བགྲོད་བྱ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ། རྟག་ཏུ་ལམ་ གྱི་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཡིན་པས། གོ་རིམ་ངེས་པ་དེ་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་གྱི། རྗེས་མཐུན་པ་གདམས་ ངག་སྒོམ་པ་ལ་གོ་རིམ་ངེས་པ་བརྩི་མི་དགོས་ཏེ། དེས་ན་འགྲེལ་པ་ཟླ་འོད་ལས། དབང་པོ་ རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་སོ་སོར་བཤད་པ་ལའང་འགའ་ཞིག་དགག་པ་བྱེད་མོད། མི་ རིགས་པ་མེད་དོ།

將彼等一切行相作為道而迅速成就之緣起安立，須先有生起次第。故成就無學雙運需要有學雙運，彼之修成定數為幻身光明二者，彼之修成定數為三遠離。 于《五次第略明》論中雲："殊勝道之五次第，波羅蜜多與諸乘，輪迴生及一晝夜，於一座上配而說。"雖說此論為那洛巴所造，然顯非印度原典，但有眾多勝義。其中從所凈輪迴法配數決定者：受生時于胎中一月無分別而住於樂性，其後形成命風乃至最終身圓滿，直至未死期間身體安住，為凈治彼須身遠離。恒時呼吸往來，為凈治彼須語遠離。命終時因業力解脈結而粗分融入，顯現三空與光明，為直接凈治彼須心遠離，為凈治種子須光明次第。其後顯現中陰境相，為直接凈治彼須幻身，為凈治習氣須雙運。雖如是說，然雙運為凈治果故說此不應理，其餘諸者如是承許，故從輪迴生門中決定數量。又於一晝夜中，從睡醒起現粗相，以身遠離凈治，氣息執行二萬一千六百，以語遠離凈治，入睡時之四空以心遠離與光明凈治，以加持夢境須凈治夢，是依一晝夜顯現而定數。 第四次第決定者：總之於所趣道次第生於相續，恒時為道之次第決定，故彼次第決定是依此而算，隨順教授修持不須算次第決定。故於《月光疏》中說上中下三根之次第各別，雖有些人破斥，然無不應理。

།འདིར་གོ་རིམ་ཅི་རིགས་པ་འོག་གནས་སྐབས་སོ་སོར་རྒྱས་པར་འཆད་ པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདིར་མདོ་ཙམ་སྨོས་ན། རགས་པའི་རྩ་དབུ་མ་ཅུང་ཟད་ཁ་བྱེ་བའི་བདེ་ སྟོང་དང་། རགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བས་ཅུང་ཟད་དྭངས་པར་བྱས་པ་ཟུང་དུ་ 5-181 འབྲེལ་བའི་ལུས་དབེན་གྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་རགས་འགྲོ་དགོས་ཏེ། ཕྲ་ཐིག་མེད་ན་ཐོག་ མར་དབུ་མ་ཁ་བྱེ་བའི་བདེ་སྟོང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་དུས་ལྷ་སྐུ་མ་བསྒོམས་ན་འདིར་ཡང་ལྷའི་ གསལ་སྣང་མི་འཆར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་དབེན་གྱིས་རླུང་ཐམས་ཅད་དབུ་མར་འགགས་ པས་བརྗོད་བྲལ་གྱི་གནས་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་དགོས་པ་ལ། སྔོན་དུ་དབུ་མ་ཅུང་ཟད་ཁ་ བྱེ་ན། གང་དུ་བསྡུ་བའི་གནས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུད་བླ་ཞིང་། ལྷ་བསྒོམས་པས་རྩ་ཁམས་ ཅུང་ཟད་དྭངས་པར་གྱུར་ན། ཁམས་རྣམས་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་བླ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ ལས་ཟློག་ན་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ངག་དབེན་གྱི་སྔོན་དུ་ལུས་དབེན་འགྲོ་ དགོས་སོ། ། གཞན་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བཟླས་པའི་སྔོན་དུ་ལྷ་བསྒོམ་ པ་འགྲོ་དགོས་པ་ལྟར། རྫོགས་རིམ་གྱི་བཟླས་པའི་སྔོན་དུ་ཡང་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལྷ་བསྒོམ་པ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དབེན་དབུ་མའི་ནང་གི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ ལེར་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་མངོན་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ བརྗོད་བྲལ་གྱི་ཉམས་སྐྱེས་པ་དང་། རླུང་ཐིག་ལེར་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་དབུ་མར་ཐིམ་པ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སེམས་དབེན་གྱི་སྔོན་དུ་ངག་དབེན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་རླུང་ གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ངག་དབེན་གྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་བ་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པ་གསལ་ བ་ནི། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྡོར་བཟླས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་རྟོགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་ལུས་བདེ་ཆེན་དང་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་གསལ་སྣང་དུ་ འཆར་བ་ལ མི་ཤིག་པའི་བདེ་བའི་རྒྱུན་སྔར་ཐོབ་དགོས་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་ཐ་མལ་ གྱི་ལུས་སྣང་འགགས་ནས་ལྷ་སྐུར་འཆར་བ་ལ། ཕྲ་རགས་ཐིམ་རིམ་གྱི་བདེ་བ་བརྟན་པོ་ 5-182 ཞིག་དགོས་པས། སྒྱུ་ལུས་གྱི་སྔོན་དུ་སེམས་དབེན་དགོས་སོ། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་མ་དག་ པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ ཞིག་མ་དག་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་སྦྱོང་བའི་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ངག་ ཡིད་གསུམ་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་དགོས་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྔོན་དུ་སྒྱུ་ལུས་འགྲོ་

此處次第如何將在後面各別情況中廣說，此處略說之：粗分中脈稍開的樂空，以天身顯現稍許清凈諸粗大界，二者相合的身遠離之前須有粗細生起次第。若無細滴，初時不生中脈開啟之樂空，彼時若未修天身，於此亦不顯天之明相故。語遠離令一切氣息止於中脈，須獲得離戲論境之明相，若先稍開中脈，則知聚集處而易於攝集，由修天故脈界稍凈，則諸界融入極易成就，若與此相反則須以難成就故，語遠離之前須有身遠離。 複次如生起次第一切階段中誦咒之前須修天，圓滿次第誦咒之前亦須先有圓滿次第修天故。心遠離於中脈內不壞明點中令分別動氣融入，為現行分別之對治生離戲論之體驗，令氣融入明點須先有融入中脈故，心遠離之前須有語遠離。其中氣之真如與咒之真如是語遠離之所緣境，修彼即是金剛誦。其中決定執行與明顯行相是了知氣之真如，其餘金剛誦是了知咒之真如方式。幻身大樂與唯氣心天身明顯顯現，須先獲得不壞樂之相續，等持中滅除凡常身相而顯現天身，須有堅固之粗細融入次第之樂，故幻身之前須有心遠離。實義光明令不凈身語意三者融入法界，彼前須有某種等持既成為不凈之對治，又須成就彼等清凈之基智慧身語意三者一體，故實義光明之前須有幻身。

།ཟུང་འཇུག་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྤྱིར་དེ་གཉིས་སྔོན་ དུ་འགྲོ་དགོས་པ་གོ་སླ་ཡང་གཉིས་སྣང་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ལ། ཆོས་ཉིད་ མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པས། ཟུང་འཇུག་གི་སྔོན་དུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་འགྲོ་དགོས་སོ། ། ལྔ་པ་དངོས་དང་རྗེས་མཐུན་པའི་དབྱེ་བསྡུ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་དང་ལུས་དབེན་གྱི་རིམ་ པ་ལ་གནས་པའི་སྐབས་སུ་དེ་དང་དེའི་ལྷ་སྣང་དངོས་ནི། ལུས་དབེན་ཉིད་ལ་ཡང་བལྟོས་ པའི་ལུས་དབེན་ཡིན་ལ། དེ་ན་སྤྱིར་ནས་ལུས་དབེན་དངོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་སྐབས་རླུང་ཅུང་ ཟད་དབུ་མར་འགགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངག་དབེན་དང་། སྣང་བཞིའི་བདེ་བ་ཅི་རིགས་པར་ཤར་བ་ནི་ དེའི་སེམས་དབེན་དང་། ལྷ་སྐུའམ་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་བདེན་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་དེའི་སྒྱུ་ ལུས་དང་། མི་རྟོག་པ་སྣང་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆ་ནི་དེའི་འོད་གསལ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་ འཚོགས་ཤིང་དེ་ཉིད་སྟོང་པས་རྒྱས་ཐེབས་པ་ནི་སྐབས་དེའི་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་བསྐྱེད་རིམ་མམ། ལུས་དབེན་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཀྱང་། ངག་དབེན་ལ་སོགས་པ་ ལྔ་བཏགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པའི་ལྷ་སྐུ་ཙམ་ལུས་དབེན་དང་། རླུང་གི་ རྣལ་འབྱོར་དངོས་ངག་དབེན་དང་། སྣང་བ་གསུམ་སེམས་དབེན་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་ལུས་ དང་། ལྷན་སྐྱེས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་འོད་གསལ་དང་། དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འཚོགས་པ་ཟུང་ 5-183 འཇུག་སྟེ། དེའི་ངག་དབེན་ནི་དངོས་དང་། ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་ཡིན་པས་ལུས་དབེན་ཡང་ ལུས་དབེན་དངོས་སོ། །སེམས་དབེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཏགས་པ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ། །དེས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། དེས་ན་བཏགས་པ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་ ཀྱི་རྒྱུའམ་གཞི་འདིངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་ལས་དང་པོ་དམིགས་པ་གསལ་འདེབས་ ལུགས་དང་། རྨི་ལམ་འོད་གསལ་བར་དོ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་དག་ སེམས་དབེན་དང་བདེན་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མིན་ཀྱང་དེར་འཇུག་པའི་ ཐབས་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་སྐུ་ལུས་དབེན། གསུང་ངག་དབེན། ཐུགས་སེམས་དབེན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ནས་སྒྱུ་ལུས། བདེ་ཆེན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ ཆ་ནས་འོད་གསལ། ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཏེ། དྲུག་ཀར་མཚན་ ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཟུང་འཇུག་དང་ཟུང་ འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། ལུས་དབེན་ནས་འོད་གསལ་གྱི་བར་ལ་དེ་དང་དེའི་ རིམ་པ་ལྔ་པོ་དང་། དེ་དག་ལྔ་པོ་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།

雙運是從彼二者種性相續中生起故。雖總之易知須先有彼二者，然為成就滅除二現之智慧身，須現證法性故，雙運之前須有實義光明。 第五、實相與隨順之分攝：于生起次第與身遠離次第階段中彼彼天相之實相，于身遠離本身亦有依待之身遠離，彼中總體是身遠離實相，彼時氣息稍許止於中脈，及其他種種氣瑜伽，彼等是身清凈之語遠離，任隨顯現四空之樂即是彼之心遠離，修天身或凡常顯現為無實有即是彼之幻身，無分別離顯現戲論之分即是彼之光明，天身與樂聚集而由空性印持即是彼階段之雙運。彼等一切雖是生起次第或真實身遠離，然語遠離等五者是假立。如是語遠離次第之唯天身是身遠離，氣瑜伽實相是語遠離，三現是心遠離，如幻是幻身，俱生離戲論之相是光明，彼等彙集一體是雙運。其中語遠離是實相，具上增功德故身遠離亦是身遠離實相。應知心遠離等諸者是假立。由此類推其他，因此彼等假立亦是實相之因或基礎，是故初業明顯所緣方式及夢光明中陰等無量教授，雖非心遠離與二諦等智慧實相，然是趨入彼之無上方便。是故雙運次第之身是身遠離，語是語遠離，意是心遠離，如幻壇城之分是幻身，大樂離戲論之分是光明，一切平等之分是雙運，具足六者之相亦是，唯是雙運。是故雖雙運與雙運次第無差別，然應知從身遠離乃至光明彼彼五種次第與彼等五者有遍攝大小。

ལྔ་པ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། བསྙེན་པ་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་ནི། ། བྱས་ནས་མཆོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །གཞན་དག་གིས་ནི་བསྒྲུབས་གྱུར་ན། །དངོས་གྲུབ་ མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྡུད་དང་བསམ་གཏན་དང་། །སྲོག་རྩོལ་དེ་བཞིན་འཛིན་པ་ དང་། །རྗེས་སུ་དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས། །སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ། །དབང་པོ་ བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །རང་གི་འཇུག་གནས་ཐམས་ཅད་དུ། །འདོད་པ་སོ་སོར་སྡུད་པས་ ན། །སོ་སོར་སྡུད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདོད་པ་ལྔ་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས། །སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་ སྦྱོར་བ་ཡིས། །བརྟག་པ་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་དེ། །བསམ་གཏན་དེ་ནི་རྣམ་ལྔར་འགྱུར། ། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་དགའ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་བདེ་བ་ཉིད་དང་ཡང་། །སེམས་ཀྱི་རྩེ་གཅིག་ 5-184 ཉིད་དག་སྟེ། །ལྔ་པོ་དེར་ནི་བསམ་གཏན་བསྡུ། །གསང་བའི་རྒྱུད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་། །རྣམ་ པ་དུ་མ་ཡོངས་བཤད་པ། །གསང་བ་གསུམ་བྱུང་རྟོག་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་དཔྱོད་པའོ། ། དགའ་ལ་རེག་པ་གསུམ་པ་སྟེ། །བདེ་བས་བསྡུས་པ་བཞི་པའོ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་བྱུང་ཟད་ པའི། །རང་སེམས་ལྔ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་དངོས་བཞི་པ་ནི། །འདོད་པ་ཀུན་ ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །གོང་ བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ནི། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རབ་ཏུ་བརྟག །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། ། སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །རང་སྔགས་སྙིང་གར་བསམས་ནས་ནི། །སྲོག་ནི་ཐིག་ ལེར་གྱུར་པ་བཞག །རང་དབང་རིན་ཆེན་དགག་པ་ཡི། །གཟུང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བཤད། ། སེམས་ནི་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེར་འགྱུར། །མཚན་མ་ཉེར་འཛིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མཚན་ མའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔར། །བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པ་ཡིན་། །སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་པོ་ སྟེ། །དུ་བ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན། །མཁའ་སྣང་འདྲ་བ་གསུམ་པ་སྟེ། །མར་མེ་ལྟར་འབར་བཞི་ པའོ། །སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ནི། །རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ལྔ་པའོ། །བརྟན་གྱུར་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ ནས་ནི། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་སྤྲོ་བར་བྱ། །རྗེས་དྲན་གང་ཞིག་རྣམ་བསྒོམ་པ། །དེ་དང་ འདྲ་བ་སྤྲོ་བར་བྱ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། །སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལས་སྐྱེ། །ཐབས་དང་ ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པས། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་པ། །གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ བསྡུས་ནས་ནི། །དབུས་སུ་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཡུད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་བྱེད་པ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སྒྲོན་གསལ་འགོས་འགྱུར་དུ་ལུང་དྲངས་ པ་བཞིན་བྲིས་པའོ།

第五、六支分之分類：後續續中雲："六支分唸誦，造已當勝修，若由他修持，不成最勝悉地。各別攝持與禪定，及以命勢同執持，隨念與三摩地等，稱為瑜伽六支分。" 以十根於一切自入住處，由別別攝諸欲故，說為各別攝持。略攝五欲，由合為五佛，說為觀察禪定，彼禪定成為五種。尋與伺及喜，如是樂性與，心一境性等，攝於彼五禪。於一切密續中，廣說諸多相，三密生起為尋，彼受用為伺。觸喜為第三，樂攝為第四。智與所知盡滅之自心為第五當知。第四即諸佛體性，安住於一切欲。五智自性氣，五大之體性，以聚相出已，當觀于鼻端。五色寶珠相，說為命與勢。思維自咒於心間，命成明點而安置。自在珍寶遮止之，說執持為能執。心成金剛能遮止，將生近執諸相好。五種相界，金剛菩提所宣說。如陽焰為初相，如煙為第二。如虛空顯為三，如燈燃為四。如無雲虛空，常時顯為五。由堅固金剛道，當放于空界。隨念修何者，當放同彼相。說為隨念故，從彼生別現。由方便智慧和合，略攝一切事，以聚相攝已，于中觀修形相。剎那圓滿智慧，假立名三摩地。 如是按照燈明論阿瓦譯文所引而書寫。

དེ་ལ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་བཤད་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་འདི་ནི། དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་དེ་ ཉིད་འདིའི་ཚིག་དོན་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་བར་ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་སྒྲོན་གསལ་ 5-185 ལྟར་བཤད་ན། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་ཡང་། གནད་ནི་སེམས་འགྲེལ་སྐོར་ གསུམ་དང་གཅིག་པར་མཐོང་ངོ་། འོན་ཀྱང་འདི་ལ་རྒྱ་བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་རྣམས་འཆད་ ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྒྲོན་གསལ་གྱི་ལུགས་ གཙང་མ་ཡིན་གསུང་ནས་སོར་སྡུད་མཉམ་བཞག་ལུས་དབེན་ཡིན་པས་ལྷ་མི་སྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་རྗེས་ཐོབ་ལུས་དབེན་ལྷ་སྒོམ་པ་དང་། འཛིན་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དང་། རྗེས་དྲན་ནི་འོད་གསལ་མཐོང་ལམ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ། འབར་སྣང་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འབྱུང་ བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་འཆད་པ་ནི། འགྲེལ་པའི་ཚིག་རིགས་ལ་འགྲེལ་ རུང་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་དབེན་དང་། སྒྱུ་ལུས་མ་ཚང་བས་མཆོག་གི་བསྙེན་པ་མ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་བ་དང་། རྗེས་དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུས་མཉམ་དུ་སོང་བས་མཆོག་དམན་མེད་པར་ ཐལ་བ་དང་། ལུས་དབེན་གྱི་མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ངོས་མ་ཟིན་པ་སོགས་ལུགས་འདི་ལ་ ཡང་མི་འཐད་པ་དུ་མ་ཡོད་དོ། དེས་ན་རང་ལུགས་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སོར་སྡུད་ནི། ལུས་དབེན་ གྱི་ཐོག་མའི་ཆ་ལ། གཞི་ལུས་ཙམ་མ་གཏོགས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷ་སྐུར་འཆར་མི་ཐུབ་ པས་མཉམ་གཞག་གཞི་ལུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྗེས་ཐོབ་དབང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་མ་བཀག་པར་བསྟེན་པས། མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་གཟུགས་སོགས་མཆོག་དམན་འབྲིང་གསུམ་དང་མཐུན་པའི་བདེ་བའི་སྣང་བ་ཤར་བ་ དེའོ། །འདི་ལ་མཉམ་བཞག་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་ཀར་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་ནི་ལུས་དབེན་གྱི་ རིམ་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ལ་སྣང་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་དང་ལྷ་སྐུར་འཆར་ ཐུབ་པའི་སྐབས་ཏེ། བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཚེ་ཚུར་ལ་བདེ་བ་འཕེལ་བའི་གྲོགས་བྱེད་ ཅིང་། ལྷ་སྐུ་སོགས་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་ན། དེར་འགྱུར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལྔར་ སྦྱོར་བའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དབང་ཡུལ་ཤེས་པ་གསུམ་བདེ་བ་དང་ལྷར་སྣང་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྟོག་ 5-186 པ། དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་མོས་ཤིང་ཤེས་པ་ནི་དཔྱོད་པ། སྟོང་པར་མྱོང་ལ་ཁད་པས་ཡིད་ ལ་བདེ་བ་ནི་དགའ་བ། སྟོང་པའི་གསལ་སྣང་མྱོང་བས་ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་པ་ སྐྱེས་པ་ནི་བདེ་བ། མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་དེར་གཉིས་སྣང་རགས་པ་ཙམ་འགགས་པས་རྩེ་ གཅིག་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལ་ཡང་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་ཡོད་དོ། ། འདི་དག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞུ་བདེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད་ཀྱི་བདེ་བ་ན་སེམས་རྩེ་ གཅིག་པའི་བདེ་བ་ཤས་ཆེའོ།

對此，後續續中所說的這六支分，在時輪的傳承中，其義理也極為契合此處文義。然而此處若依燈明論解釋，雖從分類角度略有不同，但要義與三種心釋論相同。然而對此，印藏諸聖者解釋方式極多不同，後代某些智者說是純粹燈明論傳承，說各別攝持為等持身遠離故不修deity，禪定為后得身遠離修deity，執持為實際光明，隨念為從光明見道起時逆序生起焰相，三摩地解釋為雙運身。雖此于論文義理可作解釋，然因缺少心遠離與幻身，將成未圓滿最勝唸誦，且隨念與三摩地同時而行，將成無有勝劣之過，且未能確認身遠離之等持、后得等，此傳承中亦有諸多不合理之處。 因此自宗當如是：各別攝持為身遠離初分時，除基本身體外不能現一切顯相為deity身之等持基身三摩地，及后得於一切根境以無分別樂印持而不遮止，由此于無分別智慧中生起與色等上中下相應之樂相。此中等持后得二者皆有。禪定為身遠離次第後半時，於一切顯相能現為樂及deity身之階段，以樂印持時向內增長樂之助伴，以deity身等證相顯現印持時轉變，此為合於五佛之義。彼時根境識三現為樂及deity為尋，緣解其本性為空為伺，將證空性時意生喜樂為喜，由證空明相生身極輕安樂為樂，等持時粗分二現略息為一境性，禪定亦于等持后得二者皆有。 雖此等中亦略有不共融樂，然樂中以心一境性之樂為主。

།འོན་ཀྱང་འདི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྣང་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ གསལ་པོ་སྐྱེ་བར་བཤད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཞེས་སོགས་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ཡན་ལག་ སྟེ་ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་འདི་གཞུང་གི་དཀྱུས་ལ་ཡོད་པས་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། ། རང་དབང་རིན་ཆེན་སོགས་འཛིན་པ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་སྟེ་ ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་དགག་པ་ནི་རགས་པ་ཐིམ་པའོ། །རིན་ཆེན་དགག་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་ རླུང་དང་བཅས་པ་ཐིམ་པའོ། །སེམས་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི། སེམས་སྐད་ཅིག་བཞི་པའི་འོད་ གསལ་དུ་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་དུ་བ་མཁའ་སྣང་མར་མེ་རྣམས་སྔོན་དུ་སོང་ནས། སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྟགས་ལ་སྣང་བ་བཞི་པོ་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེའི་ལམ་ རྟགས་ལྔའི་རིམ་པས། ནམ་མཁའི་ཁམས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་ ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བར་བཤད་དོ། ། འདིར་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་སོགས་ བཤད་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་མ་ངེས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིམ་པ་བཞི་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཙམ་ལའང་མི་ རུང་སྟེ། ཡང་དག་མཐའ་དང་མྱང་འདས་ཞེས་པ། ཡུལ་ཆོས་དབྱིངས་དངོས་དང་། ཡུལ་ཅན་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་དགོས་ཀྱི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མང་ 5-187 པོས་བསྒྲིབས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོད་པས། མཐོང་ལམ་ཙམ་ ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱང་འདས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ལམ་དུས་ ཀྱི་དེ་དང་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་ཡང་མཚུངས་ཏེ་དེས་ན་རྗེས་མཐུན་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ མིང་བཞག་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར། སེམས་དབེན་གྱི་ཉེར་ཐོབ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ལ་ཡང་ དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་སྟེ། འདིས་ཡང་དག་པའི་ མཐའ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་ བར་མཚོན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་དྲན་གང་ཞིག་སོགས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་འདི་ནི་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་སེམས་དབེན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པའི་ རིམ་པ་རྣམས་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་ལུགས་ཟློག་གི་ཚུལ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། སྣང་གསུམ་དང་རྟགས་ བཞི་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲོ་བའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於修行境界和佛法修證的內容： 然而據說通過對此深入熟練修習，能生起三種顯現的智慧清晰明瞭。所謂"五種智慧的自性"等屬於氣脈修持的支分，即語言遠離[煩惱]。由於這些文字在正文中已有，故在下文中解釋。 "自在"、"珍寶"等的執取，即是心遠離[煩惱]。其中，"自"即是遮除五種境和五根，是粗相融入。遮除"珍寶"是分別念和氣融入。遮除心的金剛，即是使心融入第四剎那的光明中。先有陽焰、煙、空行、燈光等[相]出現，之後如無雲晴空般的相中，四種顯相將會顯現。通過金剛道五相的次第，以空界光明的顯相向一切法散射空性智慧。 若想：此處註釋中說到"真實邊際"和"涅槃"等，[所以]應當是實際光明。[對此]不能確定，因為若就真實邊際和實際涅槃而言，即使是第四次第的實際光明也不適合，因為所謂真實邊際和涅槃，必須解釋為境界法界體性和境識圓滿佛陀的法身，而非僅是被眾多所知障的顛倒所障蔽，以及具有非煩惱性的生等[現象]，所以即便是見道也不會成為真實邊際和涅槃。 若想：由於[見道]能證悟彼等，故是道位時的彼等。此處也同樣[不成立]。因此，在極多情況下是在相似[境界]上安立彼等之名。在心遠離[煩惱]的近得第四剎那上假立真實邊際和涅槃之名。雖然此[境界]未能以瑜伽現量的方式證悟真實邊際，但能通過體驗的方式明確指示。 "隨念何者"等是隨念支分，此即幻身次第。其中，首先與最初如何入心遠離[煩惱]光明的諸次第相似，但轉為逆序方式，從三種顯相和四種相逆序生起中，展現出根本和支分無量本尊身壇城。

།དེ་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་སྔར་གྱི་རིམ་ པས་དཔེའི་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་སྔོན་འགྲོར་བཏང་ནས། དེ་ལས་ལངས་ཏེ་སྒྱུ་ལུས་སུ་ སྤྲོ་བ། དངོས་གཞིའི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དེ་ཡང་ཡང་སྦྱངས་པའི་ལྷར་སྣང་གོང་འཕེལ་ དུ་འགྲོ་བ་ནི། རྗེས་དྲན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐབས་ལས་སངས་རྒྱས་ རྗེས་དྲན་ལ་སོགས་པ་རྗེས་དྲན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྦྱོར་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་འདིར་འགྲིག་སྟེ། སྦྱང་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་སྦྱོང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཡང་སྒོམ་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱི་ཡན་ལག་ནི། ཐབས་དང་སོགས་ཏེ། ཐབས་སྒྱུ་ལུས་དང་། ཤེས་རབ་འོད་གསལ་མཉམ་ པར་འཇུག་པ་ནི། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་གོང་བུའི་ཚུལ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྣོད་བཅུད་ ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནས་དེ་ལས་ཟུང་འཇུག་དང་འདྲ་བའི་ལྷ་སྐུ་ 5-188 ཡུད་ཙམ་གྱིས་ལྡང་བ་ནི། སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་པོ་སྒོམ་དོན་གྱི་རིམ་པ་ འདྲ་ཡང་། ཁྱད་པར་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་ གྱི་ཡུན་ཐུང་བར་བྱེད་ཅིང་། ལྷར་སྣང་དུ་སྤྲོ་བ་དངོས་གཞིའི་ཚུལ་གྱི་ཡུན་རིང་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ ལ། འདིར་ནི་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་ནས་བདེ་སྟོང་སྒོམ་པ་དངོས་གཞིའི་ཚུལ་གྱི་ཡུན་རིང་ དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས། ལྷར་སྣང་སྤྲོ་བ་རྗེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡུན་ཐུང་བར་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་ པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས། མཐར་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དབང་བསྐུར་ལ་བརྟེན་ཏེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྟོགས་ནས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ འགྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཟུང་འཇུག་ནི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུར་ བསྡུ་ཞིང་། ཡན་ལག་དྲུག་ནི་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བསྙེན་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是關於幻身次第圓滿的修持內容： 然後直至幻身次第圓滿之間，以前述次第作為前行進入比喻光明，從彼中起身後顯現為幻身，以正行方式修持這個次第反覆練習，本尊顯相逐漸增上，即是隨念支分。從十六隨唸的內容中，將佛隨念等作為隨念支分的諸多內容也適合於此處，爲了清凈種種所凈障，反覆修持不同的形相。 三摩地支分是"方便"等，方便幻身與智慧光明平等進入，即是幻身顯相入于光明樂空；將一切事物以總集方式攝集，即是依於二種禪定將器世間和有情世間一切攝為大樂一味。 之後從彼中剎那間起現如同雙運的本尊身，雖然幻身和光明二種次第的修持意義相似，但差別在於：在幻身次第時以前行方式短暫入于光明，而以正行方式長時修持顯現本尊身；此處則是入于光明后以正行方式長時等持修持樂空，而以後續方式短暫修持顯現本尊身的差別。 如是反覆串習此法，最終依止現證菩提灌頂，證悟實際光明后成就雙運。然而，由於雙運是殊勝成就，故攝為所成就的果，而六支分是成就彼果的修持。

བདུན་པ་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་ བའི་ལུང་སྒྲོན་གསལ་དུ་དྲངས་པ། རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ དང་ཡོངས་བརྟགས་དང་། །གཟུགས་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། །རྣལ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །སྔགས་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད། །རྣལ་འབྱོར་བྱིན་རླབས་ ཡིན་པར་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དག་པ་དང་། །གསང་སྔགས་ས་བོན་སྐྱེ་བ་ཆེ། ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚོགས་སུ་བརྟགས་པ་ཡི། །རིམ་གྱིས་གཟུགས་ནི་རྫོགས་བྱས་པ། །དེ་ནི་བརྟགས་ པར་བརྗོད་པ་སྟེ། །རྣལ་འབྱོར་ཆོ་ག་ཡིན་པར་གསུངས། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན། ། སྤྲོ་དང་བསྡུ་བ་བྱེད་པ་པོ། །ཡུད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ བརྗོད་དོ། །ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ས་བོན་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཞལ་ཕྱག་ 5-189 ཅན་གྱི་ལྷ་སྐུ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དངོས་དང་། ཡིག་ འབྲུ་ཐིག་ལེ་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུ་ གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། གཉིས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། སྔགས་བདེ་སྟོང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ། ཞལ་ཕྱག་ཅན་གྱི་ལྷ་ལུས་དབེན་དང་། རླུང་སྔགས་དབྱེར་ མེད་དང་། སེམས་དབེན་གྱི་བདེ་བ་སོགས་མ་བརྟགས་པར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་གྲུབ་པ་ ཞལ་ཕྱག་སྤངས་པའོ། ། གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ཞལ་ཕྱག་དང་ལྡན་པ་སྒྱུ་ལུས་ཟུང་ འཇུག་དང་། ཞལ་ཕྱག་སྤངས་པ་འོད་གསལ་བདེ་ཆེན་ཏེ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དུ་རིམ་པ་ ལྔ་ཅར་འདུས་པའོ།། །། ༈ རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མདོར་བྱས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ རྣལ་འབྱོར་བཤད། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བཤད། གཞུང་ འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是關於三種瑜伽特徵的內容： 第七、三種瑜伽的特徵：如《續王具德幻化網》中所引用的《燈論》中說： "應知三種瑜伽，加持與遍觀察，以及身相圓滿，此瑜伽為諸佛所贊。以咒加持生起我慢，即說為加持瑜伽。清凈菩提心，及大生起密咒種子，觀想為印契聚，次第圓滿色身，此即說為觀察，是為瑜伽儀軌。具足一切殊勝相，能作放射攝收者，剎那圓滿智慧者，即稱為圓滿瑜伽。"即是遍觀察瑜伽、加持瑜伽和圓滿瑜伽三種。 第一、從空性中以種子手印等次第圓滿生起具面具手之本尊身，即是生起次第本尊瑜伽本身，以及緣取字母、明點、光明放射收攝等所謂有相圓滿次第諸法，也從生起喜樂的角度而言是本尊瑜伽。 第二、加持瑜伽即是：從咒語樂空加持中剎那生起，具面具手之本尊身即是身遠離，風咒無別和心遠離的喜樂等無需觀想而剎那剎那成就，是離開面具手者。 第三、圓滿瑜伽即是：具足面具手的幻身雙運，以及離開面具手的光明大樂，五次第皆攝於三種本尊瑜伽中。 廣說： 第二、廣說分為：如《略略》中所說的解說生起次第瑜伽，如《行集》中所說的解說身遠離，以及廣說與此論文句義相關的內容。

༈ མདོར་བྱས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། འདི་སྐད་དུ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་མ་སྨིན་པ་ལ། རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། སྤྱིར་ཡོད་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་གསལ་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་ དུ་འཚམས་མེད་པ་དང་། རྩ་བའི་ལྟུང་བ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་རྣམས་ ཀྱང་འདིར་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཐོབ་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། སངས་ རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་རིགས་ངན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞིག་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་། རྫོགས་རིམ་ཁོ་ནས་སྦྱོང་ཐུབ་པར་ གསུངས་ན། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་ཅི་སྟེ་ 5-190 བསྐྱེད་རིམ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་སྔོན་སོང་གི་རྫོགས་རིམ་ཐོབ་པས་སྦྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི། རིན་ པ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་ཏེ། རྫོགས་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་པ་མི་མཛེས་པར་ འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ད་ལྟའི་གང་ཟག་ཕལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྐས་ཀྱི་གདང་བུའི་དཔེ་ ལྟར་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ། བསྐྱེད་རིམ་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའམ། བསྐྱེད་རིམ་ དང་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་ཆ་མཉམ་དུ་བསྒོམ་པས། ཐོག་མར་བསྐྱེད་རིམ་དང་ ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཤར། དེ་རྗེས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་ བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་བསྙེན་པའི་རིམ་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བསྐྱེད་རིམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གུར་གྱི་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས། ། གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་བའི་དངོས་པོ་སྦྱང་བ་ཡོད། །ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པར་ཡང་དག་གནས་ནས་ནི། །འཁོར་ལོའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཙམ་རྣམ་པར་བསྒོམ། ཞེས་དང་། ལེའུ་བཅུ་བཞི་པ་ལས། ཕལ་བའི་གནས་སྐབས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །སྒོམ་པ་ཡང་ དག་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །རང་བཞིན་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །སྒོམ་པ་ཡང་ནི་སྒོམ་པ་ མིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མི་གཙང་བའི་ ཚད་མཉམ་པར་སྦྱང་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

我來為您翻譯這段關於生起次第瑜伽的內容： 如《略略》中所說的解說生起次第瑜伽： 對此，首先說道：生起次第尚未成熟者，能否生起圓滿次第智慧？總的來說是可以的。如《燈論》中也說："如是無間罪及造作根本墮罪者，以其為對境，彼等於此依靠上師恩德獲得圓滿次第后將得成就，將獲得佛果，更何況說低劣種姓等。"即說利根者雖造大業障，唯以圓滿次第也能清凈，更何況說不具大業障者。又若說是先獲得生起次第穩固后獲得圓滿次第而清凈，則應說為二次第智慧，說以圓滿次第清凈則不妥當。 然而就現今一般補特伽羅而言，如階梯之喻，生起圓滿次第智慧，需先修習生起次第，或同時平等修習生起次第與圓滿次第二種修持，最初顯現生起次第與共同功德，之後也會生起圓滿次第不共功德。且依靠近修次第、修持次第、大修持次第，現前生起次第及其果。 其中生起次第是世俗瑜伽，如《金剛帳》第八品說："即便不存在違背，爾時亦有凈化佛體，安住於世俗諦中，以輪形相修習法性。"又第十四品說："為破除凡庸境界，宣說真實修習，為獲得自性境界，修習亦非修習。菩薩們如是了知，然為清凈不凈等量，應當修習諸佛身相。"

།ཞེས་ གསུངས་ཏེ། ཕལ་བའི་གནས་སྐབས་ཅེས་པ། ཐ་མལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། སྣོད་བཅུད་རྣམས་ ཡུལ་དུས་ངེས་པ་སོགས་རང་རང་གི་མཚན་མ་ཅན་མ་འདྲེས་ཤིང་འགལ་བར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་རང་བཞིན་འདི་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་། མ་ དག་པའི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྷ་སྣང་གཉིས་ཀར་སྒོམ་པ་ཡིན་ 5-191 ལ། དཀྱིལ་འཁོར་མ་ཡིན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྩ་བ་ནས་དྲུང་འབྱིན་པར་ནུས་པའི་འགལ་བ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོ་ དེ་འདྲ་མིན་ཡང་། གཉེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པས། སྤང་བྱ་ མི་གཙང་བར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཚང་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་རེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་འདྲ་སུན་ འབྱིན་པའི་གཉེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོང་བ་ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་སོགས་འཇིག་ རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་རྩེ་མན་ཆད་ཐོབ་པ་སྲིད་ཀྱང་། བདག་ལྟ་མ་སྤངས་པའི་ཉམས་ཤིང་ ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། ཉན་རང་དག་གིས་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མིན་ཡང་སྙིང་ རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་ཞི་བའི་མཐར་ལྟུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ བདག་མེད་རྟོགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་ངེས་པར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་མལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དྲུང་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པས་ལྷ་སྐུ་བསྒོམ་པ་དགོས་ལ། ཡིད་ངོར་ཆེས་གསལ་བར་ཤར་བའི་ ལྷ་སྐུ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་དག་གིས་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ དང་པོར་ནི། ལྷ་དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་བསྒོམས་ཏེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་བ་ན། རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསང་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ ལས་ཡང་ལྷ་གྲངས་མང་ཉུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་མོད་ཀྱི། ལུགས་འདི་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་ བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གནས་སྐབས་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྷ་བསྙེན་པ་དང་། ཕྱིས་བསྒོམ་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་འཁོར་ལོ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་སྟེ། གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དེར་ལྷ་སོ་གཉིས་ཀྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་ལ་བསྔགས་པར་མཛད་དོ།

我繼續為您翻譯後續內容： 如是所說。"凡庸境界"是指普通分別念，即執著器世間和有情世間各自在處所、時間等上的確定性等自相而不混雜且相違，正因如此而執著自己的本性非為無邊佛性。作為其對治，修習生起次第也是：作為執著不清凈事物的對治而修習空性與本尊顯現二者，作為執著非壇城的對治而修習壇城。 雖非能從根本拔除世間分別唸的相違對治，但以意念佛身相為對治，能凈化所斷執著不凈分別念，即以對治方式凈化如是偏執。又總的來說，雖然外道等以世間道可能獲得有頂以下境界，但因未斷我見而退失，聲聞緣覺雖因證悟無我而不退失，但因離大悲而墮入寂滅邊。諸菩薩因證悟法無我且具大悲，故定趨向不住涅槃，然僅此不能拔除普通分別念，故需修習本尊身。在意識中極為明顯顯現的本尊身，初業者多需依靠生起次第來成就，且因速疾成就故而修習。 此中首先修習獨尊本尊等，當心極為穩固時，次第修習壇城輪。雖然密集壇城中也有眾多不同數量的本尊，但此法中因是壇城主尊的緣故，為獲得初始灌頂和暫時金剛阿阇黎果位故修近本尊，后得修習能力時圓滿修習壇城輪，於此三種情況下皆讚歎三十二尊壇城。

།རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་དུས་ནི། མངོན་རྟོགས་རྒྱས་པའི་ 5-192 གོ་རིམ་གཞུང་{འདོད་[འདེད་]ཐུན་བཞིར་བསྒོམ་ཀྱང་གསལ་སྣང་མི་འགྲུབ་པས། དཔའ་ བོ་གཅིག་པ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པས་ནམ་ཞིག་གསལ་སྣང་གྲུབ་པ་ན་རིམ་གྱིས་རིམ་ གྱིས་བསླབས་པས། དེ་རྗེས་ནས་མི་རིང་བར་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་གསལ་ སྣང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པ་གསུམ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ན། སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་ པ་བསྒོམ་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་མདོར་བྱས་ལས། གནས་ཀྱི་ངེས་པའི་སྐབས་སུ། དགོན་པ་ཆེན་པོའི་ས་ ཕྱོགས་སུ་ཞེས་སོགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ཤིང་། ལུང་དེའི་དོན་འཆད་པ་ན། སྒྲོན་གསལ་ ལས། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགོན་པ་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་འབྱིན་པར་གསུངས་པས་ཀྱང་། ལས་དང་པོ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པ་མིན་པར་གསལ་ཏེ། དེ་ནི་ལུགས་འདིར་མ་ཟད་གསང་སྔགས་ སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་སྣང་ལ། འོན་ཏེ་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་མོས་སྒོམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་ཉམས་ སུ་བླངས་ན། བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་པ་ནི་ངེས་པར་ཡིན་ནོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ འཁོར་ལོར་རགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ། གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་ཙམ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཉིད་ ལ་བལྟོས་པའི་སྔགས་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ལ། །ཕྲ་ཐིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་དཀྱིལ་ འཁོར་ཕྲ་མོ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བསྐྱེད་རིམ་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ནང་ལ་མཆོག་ཏུ་ གཞོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུད་ལས། རྩེ་གཅིག་མ་གྱུར་པ་ཡིས་ཀྱང་། །བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་ པས་འདི་དག་བྱ། ཞེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་ཀྱང་ལས་ཚོགས་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་འགྲུབ་པར་ བཤད་ལ། སྤྱིར་ལས་དང་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཅུང་ཟད་དབང་བ་ན་ཐུན་མོང་སྒྲུབ་ 5-193 ཅིང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ན་མཆོག་སྒྲུབ་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是關於瑜伽修習的一段內容： 瑜伽修習的時候，雖然按照廣大現觀的次第經典所說分四座修習，但也不能成就明顯的顯現。因此要長期專注修習獨尊，當某時成就明顯顯現時，再逐漸逐漸學習。此後不久，對於完整的壇城獲得明顯顯現、我慢以及如幻三種穩固的修習，就是獲得廣大修法的能力。 因此，在《略論》中，在確定處所的章節中引用了密續："在大寂靜處所"等文句。在解釋這段文義時，《光明燈論》中說："爲了顯示成就一切悉地的處所，所以說'大寂靜處'等詞。"這表明是在修行的場合，並且說要依靠外部事業手印來顯現壇城諸尊眾。這也清楚地表明不僅是初業者的修行，這不僅是此傳承，而是密咒總的傳統。然而，如果初業者也以勝解修習的方式如此實修，必定會留下殊勝的習氣。 對於粗大完整的壇城輪獲得明顯顯現，僅僅是就生起次第而言的專注於密咒。依靠細點瑜伽而對細微壇城獲得明顯顯現時，就是就生起次第而言的最極專注于內在。 又在密續中說："即使未得一心，以堅固誓行作此等。"這說明即使未獲得禪定，也能成就一些細微的事業。總的來說，一切事業和成就主要是通過成就禪定而修行的。如耶智足派諸師所許：稍得智慧時修習共同成就，得智慧自在時修習殊勝成就。

།འདིར་རྩ་བའི་ རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ། རགས་བཤད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དགུག་པའི་ཆོ་ག་དང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་མཚོ་ རྐང་པས་གནོན་པའི་ཆོ་ག་དང་། སྐུལ་བྱེད་མ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཛམྦྷ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་། གནོད་ སྦྱིན་མོ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། སྤྱན་མས་ནད་ཞི་བ་དང་། སྤྱན་མས་ཤི་བ་ སློང་བ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་དུག་ཞི་བ་དང་། མི་བསྐྱོད་པས་དུག་ཞི་བ་དང་། འོད་ དཔག་མེད་ཀྱིས་ཉེ་བའི་དུག་ཞི་བ་དང་། རྟ་མགྲིན་གྱིས་དུག་སྤོ་བ་དང་། གཙུག་ཏོར་འཁོར་ ལོས་བསྒྱུར་བས་དུག་སྤོ་བ་དང་། རྣམ་སྣང་གིས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འོད་དཔག་མེད་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་ནད་གསོ་བ་རྣམས་སོ། ། རྒྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། གོས་དཀར་མོས་ རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དག་གོ །དབང་གི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། དོན་ཡོད་གྲུབ་པས་དབང་དུ་བྱ་བ་ དང་། སྒྲོལ་མས་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། ལྷ་མོ་མདའ་ཅན་མས་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། འཇམ་པའི་ རྡོ་རྗེས་དབང་དུ་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོས་བསད་ པ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱིས་བསད་པ་དང་། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བས་བསད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ མཁའ་འགྲོ་མས་བསད་པ་དང་། དབྱུག་སྔོན་ཅན་གྱིས་བསད་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་ བས་བསད་པ་དང་། ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་བས་ཕུར་བུས་གདབ་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རྣལ་ འབྱོར་གྱིས་ཕུར་བུས་གདབ་པ་གསུམ་དང་། གང་ཡང་རུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་སྦྲུལ་གྱིས་ འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱིས་འགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཡང་དུ་ལྷུང་བར་ བྱེད་པ་དང་། སྲིན་པོས་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། མགུལ་དགག་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་གིས་དགྲ་ བོས་བྱས་པའི་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་སོ། །གནས་ནས་སྤོ་པའི་ཆོ་ག་ནི། རང་གི་ལྷའི་སྦྱོར་ བས་སྐྲོད་པ་དང་། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའི་སྦྱོར་བས་སྐྲོད་པ་རྣམས་སོ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་ 5-194 པའི་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་སྲིན་པོས་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཡང་ངོ་། ། ཡང་དགུག་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་ལ་རྣམ་སྣང་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། འོད་དཔག་མེད་ གསུམ་གྱིས་དགུག་པའི་ཆོ་ག་གསུམ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དགུག་པ་དང་། འདོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ་དང་། ཁྲོ་བོ་གང་ཡང་རུང་ བ་དང་། ཐོར་ཚུགས་གཅིག་མ་ཀླུའི་བུ་མོ་དགུག་པ་དང་། ཁྲོ་གཉེར་མས་རིག་འཛིན་གྱི་བུ་ མོ་དགུག་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱིས་སྲིན་པོ་བཀུག་ནས་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དགུག་ ཏུ་གཞུག་པ་དང་། གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གིས་དགུག་པ་རྣམས་སོ།

我來為您完整翻譯這段內容： 在此根本續中所說，以粗略解釋而言，召請儀軌、金剛海踏足儀軌、修持催請母、修持財寶天、修持藥叉女，以及寂靜事業次第：即觀音消除疾病、觀音救活死者、毗盧遮那息滅毒、不動佛息滅毒、無量光息滅近毒、馬頭明王驅毒、頂輪轉輪王驅毒、毗盧遮那息滅疾病，以及不動佛、寶生佛、無量光、不空成就治癒疾病等。 增益事業次第：即無量光增益、白衣母增益等。 調伏事業次第：即不空成就調伏、度母調伏、天女持箭調伏、文殊金剛調伏等。 降伏事業次第：即金剛忿怒尊殺、閻魔敵殺、甘露軍殺、金剛空行母殺、持青杖者殺、任何忿怒尊殺、任何忿怒尊釘橛、三金剛瑜伽釘三橛、任何瑜伽令蛇捕獲、閻魔敵令破裂、令墮崖、令羅剎捕獲、扼喉、以火供遮止敵人所作事業等。 驅離處所儀軌：即以本尊瑜伽驅離、以甘露軍瑜伽驅離等。另有以不可勝瑜伽令所修者被羅剎捕獲。 又在召請儀軌中：有毗盧遮那、不動佛、無量光三尊的三種召請儀軌，以及以閻魔敵瑜伽召請、欲自在王、不動尊、善妙王、任何忿怒尊、獨髻龍女召請、皺眉母召請持明女、閻魔敵召羅剎后令召請男女、閻魔敵火供召請等。

།རྡོ་རྗེ་འཛིན་ པས་ཚར་བཅད་པ་དང་། ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོས་དཔུང་གནོན་པ་གཉིས་དང་། ཕུར་བུས་དཔུང་ གནོན་པ་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེས་ཆར་དབབ་པ་དང་། སྟོབས་པོ་ཆེས་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ ཆར་དབབ་པ་དང་། འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་དབབ་པ་དང་། ཀླུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་ནས་ཆར་ དབབ་པ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གིས་དབབ་པ་དང་། གནོད་མཛེས་ཀྱིས་སྟོབས་པོ་ ཆེ་མནན་ཏེ་ཆར་དབབ་པ་དང་། མཱ་མ་ཀིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྲུང་བ་དང་། ཁྲོ་བོས་བསམ་གཏན་གྱི་ བགེགས་སྲུང་བ་དང་། མངག་གཞུག་སྒྲུབ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དངོས་གྲུབ་ དམ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། གླང་ཆེན་ཤ་ཡིས་མངོན་ཤེས་སྒྲུབ། །རྟ་ཡི་ཤ་ཡིས་མི་སྣང་སྒྲུབ། །དགུག་ པ་བ་ལང་ཤ་ཡིས་སྒྲུབ། །ཁྱི་ཡི་ཤ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤ་བཞིས་རང་གི་ ལུས་ཁྱད་པར་{བ་}བསྒྲུབ་པའོ། །རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། འོད་ དཔག་མེད་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རིག་ འཛིན་སྒྲུབ་པ་པོ་སྟེ་ལྔ་དང་། ཡང་དེ་དག་ཕྱག་མཚན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་བཟླས་བརྗོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་དང་ ཁྲོ་བོས་རིག་འཛིན་སྒྲུབ་པ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་མི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྤྱན་རས་ 5-195 གཟིགས་ཀྱིས་ཚིག་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱམས་པས་མཚོན་ཆས་མི་ཚུགས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ གྱི་བཟླས་པས་མི་སྣང་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ཡང་རུང་བས་རིལ་བུ་སྒྲུབ་པ་ དང་། རང་གི་ལྷས་མི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། མིག་སྨན་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ། །སྤྱོད་པ་སྤྱད་ པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པས་སོ། །འདི་ཙམ་ཞིག་མདོར་ བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོག་མར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དོན་གྱི་མདོ་འདི་ཉིད་བློ་ལ་གཟུང་ནས་ ཏེ། རྒྱུད་འགྲེལ་ཆེན་པོ་ཉན་ན། བློ་ལ་མི་འཛིངས་པར་འགྱུར་མོད། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཚུལ་ དུ་ཞིབ་མོར་རྟོགས་འདོད་ན་འགོས་ལུགས་ཀྱི་གཏོང་ཐུན་ཆེན་པོ་ན། བླ་མའི་མན་ངག་དང་ བཅས་ཏེ་གསལ་བར་བྲིས་གནང་བས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ལུགས་རྙིང་པའི་ཡི་གེ་ཞིབ་མོ་ རྣམས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་དག་ལ་སྒྲོན་གསལ་ཉིད་དང་ཞུས་དག་བྱ་དགོས་པ་ཅུང་ ཟད་ཙམ་ཡོད་མོད། བཤད་པ་དང་མན་ངག་གི་འགངས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོར་རྟོགས་ པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྒྲུབ་ཐབས་ཉིད་ཀྱི་དག་བྱ་དག་བྱེད་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་བཤད་པ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆིངས་བཤད་པ། ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྐྱེད་རིམ་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་གསལ་བར་ངོས་གཟུང་པའོ།

金剛持降伏、忿怒輪壓伏軍隊二者、以橛壓伏軍隊、大力降雨、大力以寂靜火供降雨、以機輪降雨、畫龍壇城降雨、以降伏火供降雨、善妙以大力鎮壓而降雨、摩摩基護持所修者、忿怒尊護持禪定障礙、修持差遣等，這些是事業之集。 修持殊勝成就： 以象肉修成通明， 以馬肉修成隱身， 以牛肉修成召請， 以狗肉修一切成。 即以四種肉修持特殊身體成就。 修持持明：即如來、無量光、不動佛、寶生佛、不空成就五種持明修持者，又以彼等手印修持，又以彼等三摩地修持，又以彼等唸誦修持，以文殊與忿怒尊修持持明，以虛空藏修持隱身，以觀世音修持語言，以慈氏修持不被兵器所傷，以文殊唸誦修持隱身，以任何大手印修持丸藥，以本尊修持隱身，以及修持眼藥等。 以行持修成大手印，因為得自在於智慧。以如是略示方式首先了知后，於心中持此義要，若聽大續釋，則心不混亂。若欲以現觀方式詳細了知，在果tradition的大修持法中，已隨同上師口訣明白書寫，應當從那些等舊傳統詳細文獻中了知，雖然那些需要稍微對照燈明續本身並校對，但應當很好地了知講解與口訣的要點。 現在略說修法本身之凈除與能凈，其中解說三摩地次第、解說修法綱要、對於修持事業與成就之方式，應當如何行持的生起次第與瑜伽二者明確認定。

དང་པོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྔོན་འགྲོ། རྣལ་འབྱོར་དངོས་གཞི། རྗེས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ སྟེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། འདིར་རྒྱ་གར་བ་ཕྱི་མ་འགའ་ཞིག་དང་། བུ་སྟོན་ཆེན་པོ་ནས་གཟུང་བོད་ ཕྱིས་བྱུང་ཐམས་ཅད་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་ཞིང་སྤྱན་འདྲེན་སོགས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ གསོག་གཞན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མཛད་ལ། རྒྱ་གར་ལྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་བཤད་ ཅིང་། བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་འདུག་ཀྱང་། འདིར་ 5-196 རྩ་བའི་གཞུང་རྣམས་དང་རྩ་བའི་གཞུང་མིན་ཡང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་ཐབས་སོགས་ ལུགས་རྙིང་པ་རྣམས་ལས་མ་བཤད་པ་ཉིད་མི་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ཅི་སྟེ་ཚོགས་ གསོག་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་ན་ནི། སྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་མཎྜལ་མཆོད་པ་ཉིད་བྱ་ཡི། དམིགས་པའི་རིམ་པ་བློས་བཏགས་བསྣན་པ་ནི་དགོས་པ་ཆུང་ལ། འོན་ཀྱང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་མོད། ཕྱིས་ཀྱི་བོད་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུན་བཤགས་ སྣོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འབྲེལ་ལ། ཁ་ཅིག་གུར་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱེད་པ་ཡང་། རྒྱུད་ཚིག་ཡིན་ པས་བཟང་མོད་ཀྱི། རྒྱུད་སྡེའི་རིམ་པ་ལྟར་ན་ཅུང་ཟད་མི་འབྲེལ་ཏེ། ཐབས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཁ་འགེངས་པ་འཐད་ཀྱང་དེ་ལས་གོ་ཟློག་པ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ རྒྱུད་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཚོགས་ཞིང་མཆོད་པ་གདོན་མི་ཟད་པར་བྱེད་འདོད་ན་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུན་བཤགས་ཞིག་བཅུག་ན་ལེགས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། རབ་ཏུ་ མཐུན་པའི་གནས་བཙལ་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ ངེས་པར་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ལ། བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་ལྟར། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་ བསྐྱེད་ཡིག་བརྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་བྱས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བསྲུང་ བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ལ། སྟོང་པར་སྦྱངས་པས་ནི། སྲུང་འཁོར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ འཆར་བའི་ཆེད་ཡིན་ལ། ལུགས་འདི་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་བསྒོམ་པ་ཡང་མི་དགོས་ ཏེ། རང་གཞུང་ལས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來完整翻譯這段內容： 第一分為瑜伽前行、瑜伽正行、後座間隙之行持三者。 第一，此處印度後期一些人和布敦大師以來的所有後期藏人，一致認為應當修集會及迎請等與其他相順的福德資糧，但印度五代諸師並未解說，而古代藏人中則有修持與不修持等各種情況。此處根本論典及雖非根本論典但金剛薩埵修法等舊傳統中未說明，這就是不需要的證成。若想先行積集資糧，則應當在修持之前做曼荼羅供養，加入觀想次第的意識構建則用處不大，然而也並非成為過失。後期所有藏人加入智足所造的恒常懺悔則完全不相關。有些人如《密集》所說而修持，雖然是續部文句故為善妙，但按照續部次第則稍有不相關，因為雖然方便續補充智慧續是合理的，但反之則不合理，因為母續被說為無上瑜伽。 若一定要修持會供養，則想著加入聖龍樹本人所造的恒常懺悔會很好。因此，尋找極為相順的處所和對一切有情生起大悲心二者必定需要作為前行，如上師們的口訣那樣修持皈依發心百字瑜伽等也成就彼義。其後修持護輪，以空性凈化是爲了護輪顯現為空性智慧，此傳統不需要修持十輻輪，因為自宗論中未說。

།རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། ལུགས་ འདི་ལ་དགོངས་པ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལུང་མང་དུ་འདྲེན་མོད་ཀྱང་། ལུགས་འདིའི་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་རྒྱུད་ཀྱི་ཆིངས་རྣམས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་བརྟེན་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ནས་བཤད་ཚད་བསྒོམ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། 5-197 འཕགས་སྐོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྡོ་རྗེ་མ་དྲུག་ཀྱང་དགོད་པར་བྱེད་དམ་ཅི། སྲུང་འཁོར་གྱི་ གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་མདོག་དཀར་པོར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་ཤིང་། རྩ་བའི་ལྷ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཕྱག་གཉིས་པ་བསྒོམ་པ་འཐད་ལ། ཁྲོ་བོ་བཅུ་ཧཱུཾ་ལས་བསྐྱེད་པ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་རྩ་ འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མི་བསྐྱོད་པར་བསྒྱུར་བ་ནི། ལེའུ་བཅུ་ བཞི་པ་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཤིང་། དགོས་པ་ནི་བགེགས་ལ་ཕུར་བུས་གདབ་པ་སོགས་ དྲག་པོའི་ལས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ ཚུལ་གྱིས་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེར་བསྒྱུར་བར་གསུངས་པས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག་པ་ཡིན་དགོས་ཏེ། མི་བསྐྱོད་པར་བསྒྱུར་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་ཡིན་ན། རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའ་དམ་ཚིག་འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག དམ་ཚིག་འབྱུང་བ་རྡོ་ རྗེའི་སྐབས་ཞལ་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་འཕོང་པ་སྟེ། མི་ བསྐྱོད་པ་མངལ་འབྱིན་བྱས་ནས། རང་ལ་བསྟིམ་པས་རང་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས་ཀྱི་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྒོམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་ མ་བསྒོམ་པའི་གཞི་དམ་ཚིག་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་སོགས་དེ་འདྲའི་སྔོན་དུ་དེ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ དུ་བྱེད་ན། དམ་ཚིག་འབྱུང་བའི་སྔོན་དུ་ཟིལ་གནོན་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་དགོས་པ་ སོགས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མང་པོར་འགྱུར་ལ། ཡུམ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ཉིད་ ཀྱིས་ཆོག་གིས་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མར་བསྒྱུར་མི་དགོས་ཏེ། རིག་མ་འདུ་བྱ་བའི་སྐབས་རེག་བྱའི་ བདེ་བ་འབུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས་ཕྱི་དཀྱིལ་ལ་ལྷ་གྲངས་སྒྲིགས་པའི་ ཕྱིར་མི་བསྐྱོད་པའི་ཡུམ་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། མི་བསྐྱོད་པའི་རྩ་བའི་ཡུམ་རེག་ བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་མ་ཡིན་པས། མི་བསྐྱོད་པ་བྱུང་བའི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་དགོས་པ་ 5-198 མ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་ལས་ཁྲོ་བོ་རྣམས་སྤྲོ་བ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཀྱི། མཁའ་ནང་ནས་སྤྲོ་བའི་ གསལ་ཁ་མེད་པས། བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལྟར་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ།

雖然後續續部中有說，但此傳統考慮到意趣相順而廣引後續續部教證，然而此傳統的生圓次第和續部規則不依於後續續部，因為即使允許依止，若需要修持其中所說的一切，則將成過度，難道也要在聖者傳統的壇城中安置六金剛女嗎？護輪的主尊金剛持身色白色在經部中說，因為是根本本尊，所以修持雙臂是合理的。從吽字生起十忿怒尊在第十三品根本續及註釋中說，金剛薩埵轉變為不動佛在第十四品根本續及註釋中說，其目的是爲了成就以橛釘釘鎮障礙等忿怒事業。 有些人說："黑色誓言金剛即忿怒金剛，以智慧燈金剛三摩地方式轉為忿怒金剛，因此金剛薩埵必須是三面六臂，因為如果轉為不動佛是智慧燈金剛的方式，那麼金剛薩埵就必須是誓言生起金剛的方式，而誓言生起金剛的情況是三面的緣故。"這種說法缺乏正確的理由，因為是對不動佛做胎藏抽出后，融入自身而自身成為不動佛，在壇城王尊的階段修持如此，而非說智慧燈修持的基礎是誓言生起等這樣的前行。若以此為理由，則誓言生起之前需要修持勝伏金剛三摩地等將有諸多過度之處。佛母也以金剛界自在母即可，不需要轉變為觸金剛女，因為在召集明妃時供養觸的安樂，以及在王尊階段于外壇城匹配本尊數量故以不動佛佛母為觸金剛女，但非不動佛的根本佛母是觸金剛女，所以不是在一切出現不動佛處都需要觸金剛女。論中僅說放射忿怒尊，未明確說從虛空中放射，故如諸上師所許從心間放射。

།ཅི་ སྟེ་མཁའ་ནང་ནས་སྤྲོ་ན་ནི་རྒྱལ་མཆོག་ལྟར་འབྱིན་སྔགས་དང་མཛད་པ་སོགས་དང་བཅས་ ནས་སྤྲོ་དགོས་ཀྱི། རང་གི་བློ་ལ་ཅི་རན་རན་གྱི་སྤྲོ་ཚུལ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཙམ་གྱིས་མཁའ་ནང་ནས་སྤྲོ་བར་སྒྲུབ་པ་ནི། དབང་ཆེའི་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། རྡོ་རྗེའི་རྭ་བ་སོགས་ལ་འགོད་པ་ནི། གནས་སྲུང་བ་ཡིན་ལ། ཁྲོ་བོ་རྣམས་སམ་གཙོ་བོའི་ གནས་གསུམ་དུ་ཡི་གེ་འགོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་སྲུང་བ་ཡིན་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་སྲུང་བ་ནི་ཁ་ ཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཟེར་ཡང་སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་ བསྒོམ་པ་རྣལ་འབྱོར་སྲུང་བར་བཤད་པ་མང་དུ་ཡོད་མོད། སྐབས་འདིར་སྲུང་བ་གསུམ་ཀར་ སྲུང་འཁོར་ཉིད་ཀྱི་ནང་ཚན་ནས་ཕྱེ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་ སྲུང་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་མ་ཡིན་པས་འཆད་ཚུལ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་སྐབས་འདིར་སྟོང་ བའི་ངང་ལས་ཁྲོ་བོར་བསྐྱེད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་སྲུང་བ་ཡིན་ལ། ཕུར་བཏབ་ཀྱང་གནས་སྲུང་ གི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཚོགས་གསོག་དང་སྲུང་འཁོར་ལ། སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རིམ་ པ་མང་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མཛད་ཀྱང་། འདིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་མན་ ངག་ཁུངས་མ་གང་ནའང་གསལ་བར་མི་སྣང་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་གོ ། གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་དངོས་ལ། དང་པོ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཚུལ། དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཚུལ། ལས་རྒྱས་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ ཚུལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ། དང་སྦྱོར་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་དང་སྦྱོར་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལ་སྣོད་སྦྱང་ བའི་བསམ་གཏན་དང་། བཅུད་སྦྱང་བའི་བསམ་གཏན་གཉིས་སོ། །སྣོད་སྦྱང་བའི་བསམ་ 5-199 གཏན་ལ་འཇིག་པའི་བསྐལ་བའི་དུས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོངས་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་ པར། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་མིང་ཅན་སྣོད་བཅུད་སྟོང་པར་བསྡུས་ཏེ་བསྒོམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། ། སྐབས་འདིར། རྣམ་ཐར་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་བསྒོམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་མན་ངག་ཡིན་ པས་སྤྱིར་བཟང་མོད་ཀྱང་ལུགས་འདི་དང་མ་འབྲེལ་ལོ། ། ཁ་ཅིག་སྣོད་བཅུད་འདི་དག་ཅང་མེད་དུ་སོང་བར་བསྒོམས་ནས་ཆད་ལྟར་འགྱུར་རོ་ ཟེར་མོད་ཀྱང་། ཅང་མེད་གང་ལ་ཟེར་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་མི་འདུག་པས། སྡང་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ པའི་བླ་བརྡོལ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། སྐབས་འདིར་སྣོད་བཅུད་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་མ་ ཟད། སྣང་བ་འདི་ཡང་བློའི་ཡུལ་དུ་དགག་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བཀག་ན་འཇིག་ རྟེན་སྟོང་པ་དང་ཆོས་མཐུན་སྦྱར་དུ་མེད་པ་དང་། མ་དག་པའི་སྣང་བ་སྣང་བཞིན་དུ་དག་ སྣང་གི་ལྷ་སྐུ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文文字。這是一段關於修行法門的解釋性文獻： 如果從虛空中顯現，則應當如同勝王一樣，伴隨著咒語和事業等而顯現，而不應隨自己的意願隨意顯現，這樣是沒有意義的。僅僅因為說要顯現就從虛空中顯現，這只是大力的覺受而已。 佈設金剛墻等是爲了守護處所，在忿怒尊或本尊三處安置種子字是爲了守護自身。有些人說瑜伽守護就是智慧的修持本身。雖然普遍上說空性修持和四無量心修持是瑜伽守護，這樣的說法很多，但在此處三種守護都需要從護輪本身的分類中區分出來。以智慧所生起的不是護輪儀軌，所以這種解釋方法是不合理的。因此，在此處從空性中生起忿怒尊本身是瑜伽守護，釘橛也應歸入處所守護的支分。 關於資糧積累和護輪，雖然一些智者制定了所凈與能凈的諸多次第結合方式，但在這方面的根本典籍和核心教授中都沒有明確記載，故置之不理。 第二、正修法有：首先修持加行三摩地的方法、壇城勝王三摩地的修持方法、事業勝王三摩地的修持方法。 第一分為加行本身的前行和正加行。第一又分為凈器的禪定和凈情的禪定兩種。凈器的禪定是與劫末時器世間空無相應，以智慧所修持名為收攝器情而入空性的修持。在此處，以三解脫門次第修持是月稱的教授，雖然總體上是好的，但與這個傳承無關。 有些人說將器情修成完全不存在會落入斷見，但是對於所謂的"完全不存在"也找不到確切的定義，這只是因嗔恨力而迷醉的無稽之談。在此處不僅要了知器情無實有，而且這種顯現在心識境界中也要遮遣，因為如果不遮遣，就無法與世間空性相應，也無法在不凈顯現仍在顯現時修持清凈顯現的本尊身。

།ཅང་མེད་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པ་ ལ་བྱ་ན་ནི། ཁྱེད་རང་གི་འདོད་པ་ཡང་དེར་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་ པ་འདེབས་པ་ལ་འཇོག་ན་ནི། དེ་ལྟར་འདོད་མཁན་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྔ་མེད་ པའི་དགག་པ་ཡིན་ལ། སྣོད་བཅུད་མེད་པར་བསྒོམ་པ་འཁྲུལ་ཏེ། སྣོད་བཅུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ ཅེས་ཟེར་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་ཡིན་པའི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། སྣང་བ་འདི་ མེད་པ་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་པ་ནི། རྒྱང་ཕན་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་ཆད་ཟེར་བ་སོགས་བདུད་ ཀྱི་གསང་ཚིག་ཏུ་སྣང་ཡང་། གཞན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་དགག་པ་རྒྱས་པར་མ་ བརྗོད་ལ། བདེན་མེད་སྒོམ་པ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཡིན་ན། བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་གནས་ཚུལ་ལ་ཡེ་ མ་གྲུབ་ཀྱང་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་གང་དུ་ཡང་མ་ གྲུབ་པ་དེ་ཀ་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ལུགས་ལ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རོ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་རིག་པ་དེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་མ་ནོར་ 5-200 བ་ཡིན་ཡང་། དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ ། དེ་ནི་གཞན་དག་སྦྱང་གཞི་ཞེས་ཟེར་བ་དེ། རང་ལུགས་ལ་སྦྱང་བྱ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱ་སྟེ། སྦྱང་བ་བྱེད་པའི་གཞི་ནི་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ནས། སྐབས་འདིར་སྣོད་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པ་དང་། སྣོད་ ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་དང་། བསྐལ་བ་དང་པོའི་མིར་སྐྱེ་བ་དང་སྦྱོར་རྒྱུའི་ཆོས་མཐུན་འདི་ རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བོད་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་བསྐལ་བ་བཟང་པོ་འདིའི་སྔོན་རོལ་གྱི་ བསྐལ་པ་དེའི་གཞུག་གི་འཇིག་ཞིག་གི་བསྐལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་པོ་ ཆགས་པ་དང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་སྔོན་བྱུང་བ་དེ་དག་དང་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁ་འཆམ་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་གོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སུ་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་ལས་སྔ་མ་ ཕལ་ཆེར་ནི། སྔར་བྱུང་དེ་དག་སྦྱང་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་སྦྱོང་བྱེད་དམིགས་པ་འདི་དག་སྒོམ་མོ་ ཞེས། དཔྱད་པ་མ་གཏང་བར་འཆད་ལ། འཕགས་སྐོར་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་འདས་ཟིན་པ་ལ་ གཉེན་པོས་སྦྱང་ཐབས་མེད་པའི་རིག་པས། སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་མ་ཡིན། ཆོས་མཐུན་ཙམ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། ། ཡང་ཕྱིས་བྱུང་བ་མ་སྦྱངས་པ་ཁ་ཅིག་ནི། སྔ་རབས་པའི་ཞེན་དུ་བསྒོམས་ནས། དེ་ འདྲ་དེ་རྟོག་གེའི་དུག་ཆུས་བསླད་པ་ཡིན་ཞིང་། འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྦྱང་གཞིར་བྱེད་པ་ གསང་སྔགས་ཀྱི་ཟབ་ཁྱད་ཡིན་ནོ་སྐད་པའི་མུ་ཅོར་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།

我來為您完整直譯這段藏文文字： 如果說"完全不存在"是指勝義中不可能存在，那麼你們的主張也會變成這樣。如果是指在世俗中也不存在的誹謗，由於沒有任何人持有這種主張，所以是在反駁一個不存在的對方，而說修持器情不存在是錯誤的，因為器情是存在的，這種說法是極其低劣的理論。 又有人說："認為這種顯現不存在是實相的觀點，比順世外道還要低劣"等話，雖然這些似乎是魔的密語，但將在他處解釋，此處不作廣泛破斥。如果說修持無實有是清凈見解，那麼無實有的意義就是說在實相中本來未成立卻顯現而已，那麼現在這種顯現在任何處都未成立，為什麼不是實相呢？因為在實相中什麼都未成立。我們認為，了知世俗如幻，雖然是暫時的清凈無誤見解，但不是中觀見的究竟，因為還有迷亂顯現的緣故。此處暫且略說到此。 那就是其他人所說的所凈基礎，在自宗中稱為所凈，因為除了本來成就的法性之外，未見有其他可作為凈化之基礎的緣故。如是確定之後，在此處，器世間的毀壞、器世間的形成、轉生為最初劫人的這些相應之處是什麼樣的呢？藏地前後所有人都一致認為，是與這賢劫之前那個劫末的壞劫、這個世界最初形成以及最初劫人往昔所發生的那些事相應，除此之外似乎未有誰生起特殊的理解。其中早期大多數人不加觀察地解釋說：那些往昔發生的事是所凈基礎，而修持這些所緣是能凈。後期的聖教派人士則以已經過去的事物無法用對治來凈化的理由說：這不是所凈和能凈的關係，只是相應而已。 又有一些後來未經凈化的人執著于古人的觀點后說："那種說法是被尋思毒水染污的，而把過去的事物作為所凈基礎是密咒的甚深特點"這樣的胡言亂語。

།དེ་དག་ལ་རྒལ་བརྟག་ མང་པོ་འབྱུང་བར་སྣང་ཡང་། དགོས་པ་ཆུང་བས་རེ་ཞིག་བཞག་སྟེ། རང་ལུགས་ནི་འདི་ལྟ་ བུ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་སུ་སྦྱང་དུ་མེད་པ་ནི་བདེན་ལ། འདས་པའི་དངོས་ པོར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ད་ལྟར་བར་དང་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྦྱང་དུ་ཡོད་ཅིང་སྦྱང་ 5-201 དགོས་པའང་ཡིན་པས། རྣམ་རྟོག་དང་དེ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སྦྱང་བྱའི་རྣམ་ གཞག་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་བ་ཙམ་ནི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཆི་བར་སྐྱེ་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་རང་ རྒྱུད་ལ་མ་འོངས་པ་ན། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ས་བོན་དེ་དག་སྦྱང་བྱར་བཞག་ནས། སྦྱོང་བྱེད་ལམ་ གྱིས་སྦྱོང་ཚུལ་འཆི་བར་སྐྱེ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པར་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ སྦྱོར་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། མ་འོངས་པ་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་སྣང་བ་འཆར་ རྒྱུའི་ས་བོན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཆགས་པའི་སྣང་བ་འཆར་རྒྱུའི་ ས་བོན་དང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་མཚོན་བྱེད་དེ། རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བའི་ལས་ཀྱི་ ས་བོན་རྣམས་སྦྱང་བྱ་དངོས་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པ་རང་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ གྱི་འཇིག་པའི་སྲིད་པ་དང་། ཆགས་པའི་སྲིད་པ་དང་། རང་ཉིད་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མིར་སྐྱེ་ འགྱུར་རྣམས་དངོས་པོར་ད་ལྟ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། འབྱུང་རུང་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བོན་དེ་ དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྦྱང་བྱའི་རྣམ་གྲངས་སུ་བྱའོ།

雖然對這些問題會出現許多質疑和考察，但因為意義不大，暫且擱置。自宗的觀點是這樣的：對過去的事物確實無法直接凈化，這是真實的，但對過去事物的執著分別念是現在和未來都可以凈化且需要凈化的，所以從分別念及其相關方面來安立過去為所凈，這也不相違。 然而，就像在自相續未來將出現的死有、中有、生有三有的種子被安立為所凈，而以道的能凈來凈化的方式是修持與死有、中有、生有三者相應的內容一樣，在此處的修持方式也沒有差別：未來將顯現器世間毀壞的種子、顯現總別器世間形成的種子，以及象徵最初劫人的投生為化生眾生的業種子，這些是真正的所凈，而未來與自相續相關的將出現的毀壞之有、形成之有，以及自己將轉生為最初劫人等，雖然現在尚未成為實物，但因為只是可能出現的緣故，以及必須安立為與那些種子相關的緣故，應當列為所凈的一類。

།དེས་ན་སོང་ ཚོད་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞིང་། མོས་པའི་ངོར་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ པས་རུང་ངོ་། །སྔར་གྱི་བོད་རྣམས་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མིར་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྔར་བྱུང་བ་དེ་གཅིག་པོ་མ་གཏོགས། སྒྲུབ་པ་པོ་རང་ ཉིད་ཀྱི་ཉམས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ། སླར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིག་ཡོད་མེད་ཙམ་ལའང་རྟོག་དཔྱོད་མ་ ཞུགས་པར་དགོས་མེད་ཀྱི་དཔྱད་པས་འཁོར་བར་སྣང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་འོག་ ཏུ་འབྱུང་བ་བཞི་སྒོམ་པ་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་བསྐྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིམ་པས་ཆགས་ པ་སྦྱོང་བར་བྱེད། དེ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་རྫོགས་པ་ནི། བརྟན་པ་རི་གླིང་མཚོའི་བཀོད་པ་ རྣམས་ཆགས་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད། ལྷའི་གདན་བསྐྱེད་པས་ནི་རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་སྣོད་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད། ལྷག་མོས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ 5-202 ནི། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་ལ་སོགས་པ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད། ལྷག་མོས་ཀྱི་ མཛད་པ་ལ། སྒོས་སུ་ཆོས་མཐུན་གསལ་ཁ་མ་གསུངས་ཀྱང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱིས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་སྦྱོང་བར་བྱེད། ཁ་ ཅིག་ལྷ་ཕོ་མོར་བསྒོམ་པ་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་ཕྱིས་ཕོ་མོར་གྱུར་པ་དང་ཆོས་མཐུན་ཟེར་བ་ སོགས་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་མོས་ལུས་ལ་བསྡུ་བ་ནི། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མིའི་ འོད་ལུས་རགས་པའི་ལུས་སུ་གྱུར་པ་མཚུངས་པར་བཤད་པ་བཞིན། གཞན་ཡང་འོད་ལུས་ ལས་རགས་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡན་ཆད་དང་ སྦྱོར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་ནི་དང་སྦྱོར་དངོས་གཞིའི་ ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་དགོས་སོ། ། ལུགས་འདི་ལ་སྤྱིར་ལྷག་མོས་བསྒོམས་ཕྱིན་ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་ངེས་པར་ དགོས་ལ། རྣལ་འབྱོར་བཞི་པ་ཙམ་བསྒོམ་པ་སོགས་ལྷག་མོས་མི་སྒོམ་པའི་རིགས་ལ། དེའི་ དོད་དུ་སྣོད་བཅུད་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་ལུགས་བསྒོམས་པས་ཀྱང་དོན་སྟོན་པར་ འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཐ་མལ་དུ་གྱུར་ནས། ཁམས་དྲུག་ ལྡན་པའི་ལུས་དེ་འཆི་བ་ན་ཐིམ་རིམ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཁམས་དྲུག་ ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། འཕགས་སྐོར་གྱི་གཞུང་ཀུན་ནས་ཁམས་དྲུག་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ ཐ་སྙད་གསུངས་པ་ནི་མ་མཐོང་པས། ལུགས་གཞན་གྱི་བརྡའ་འཆད་སྨྲ་བཞིན་དུ་འཕགས་ སྐོར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་སྐད་དང་། ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་སྐད་ཀྱིས་ ང་རྒྱལ་བ་ཡང་མི་མཛེས་སོ།

因此，在修行程度上是如此，而在勝解方面，緣取三世一切事物都是可以的。以前的藏地諸人除了執著器世間的形成、毀壞和轉生為最初劫人這些過去已發生的事情之外，對於修行者自身的切身體驗，是否還會再次出現這樣的情況，連這樣的簡單思考都未曾進行，而是以無謂的觀察而輪迴。 在智慧所生之後修持四大的金剛地基的生起，是凈化世界界域次第形成；由此圓滿生起宮殿，是凈化穩固的山洲海等佈局形成；生起天尊之座，是凈化各自不共的所行境器；剎那間生起意樂天眾，是凈化最初劫人等化生眾生；關於意樂天眾的事業，雖然未明確宣說特別的法相，但是凈化最初劫人與後來的人們極為不同的那些行為特徵。有些人說修持男女天尊與最初劫人後來變成男女相對應等說法，這是太過分了。而收攝意樂於身，如同解釋為與最初劫人的光明身轉為粗重身相對應一樣，也凈化其他一切從光明身轉為粗重身的種類。如是，這以上都僅是加行的前行，而收攝意樂於光明則應歸入正行部分。 在此傳承中，總的來說修持意樂之後必定需要收攝意樂於光明，而對於僅修持第四瑜伽等不修意樂的類別，作為其替代，通過修持收攝器情于光明的普遍傳承也能表達其義。對此，有些人解釋說最初劫人變為平凡人後，具有六界的身體在死亡時會出現如此的融解次第，雖然總的來說是具有六界，但在聖教諸論中未見"具有六界身"的術語，因此以其他傳承的術語解釋，卻自稱是聖教不共的安立，並說有諸多特徵，這樣傲慢也是不恰當的。

།དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བའི་གོ་རིམ་ནི། སེམས་ དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ཕུང་ཁམས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་དེ་ ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་གཞིའི་དུས་སུ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་སྦྱོང་ཞིང་། འབྲས་བུའི་ 5-203 དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྫོགས་རིམ་གྱི་དུས་ ན་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས། སེམས་དབེན་གྱི་ འོད་གསལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་། སྤྱིར་རྫོགས་རིམ་ གྱི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་སྨིན་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་ བསྡུས་པའི་ཐ་མ་སྟོང་ཉིད་རྣམ་མེད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པོ་ཡིན་ཡང་སྔར་གཞལ་ཡས་ཁང་ འོད་གསལ་དུ་བསྡུས་པ་མེད་པས། ཕྱིས་སྐྱེད་ཆོག་གིས་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ། སྔར་ཡོད་ཀྱི་ རྒྱུན་དུ་མོས་ནས་གསལ་བཏབ་པས་ཆོག་གོ །དེའི་འོག་ཏུ་ཤུ་ནྱཱ་ཏའི་སྔགས་དོན་བསམས་ ཤིང་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ལ་བར་དོར་ལོངས་སྐུ་ལམ་ཁྱེར་ ལ། སྦྱང་བྱ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་འོད་གསལ་ལས་ལངས་པས་བར་དོ་འགྲུབ་པ་དེ་ ཡིན་ལ། སྦྱོང་བྱེད་ནི་མངོན་བྱང་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོང་ཚུལ་ནི། གདན་དབུས་མའི་སྟེང་གི་ཉི་ཟླ་པད་གསུམ་བསྒོམ་པ། འཆི་བ་འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་ ཐོབ་མཆེད་སྣང་གསུམ་འབྱུང་བ་དང་ཆོས་མཐུན་ས་བོན་ཡི་གེ་གསུམ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་པོ་ དེའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དང་ཆོས་མཐུན། པདྨའི་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་གསུམ་རྩེག་བསྒོམ་པ་ ནི། སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེས་བར་དོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྐྱེད་པ་དང་མཐུན་ཐམས་ཅད་ གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་ཟླ་བར་གྱུར་པ་ནི། བར་དོའི་སྒོ་གསུམ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲུབ་འགྱུར་གྱི་ སེམས་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་མཚོན། སྣོད་བཅུད་ཟླ་བར་གྱུར་པ་ནི་བར་དོའི་ལུས་འགྲུབ་ པ་སྟེ། ཟླ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་པའོ། །འདི་ལ་དྷརྨྨ་ངྷ་ཏུའི་སྔགས་འབྱུང་བ་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ འོད་གསལ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ནས་ས་བོན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་བར་ དོའི་ངག་དང་། ཕྱག་མཚན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་བར་དོའི་ཡིད་དང་། དེ་ནས་དང་པོའི་མགོན་ པོར་བཞེངས་པ་ནི། སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། བར་དོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ 5-204 མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྫོགས་པའོ།

其中，諸尊收攝於光明的次第，即如將在心離階段所要解說的那樣，是蘊界收攝於光明的次第。如是修持，是在基位時凈化死有，在果位時將顯現法身的形相轉為道用，在圓滿次第時是令光明次第主要成熟的方便，因此也以極其相應的方式令心離的光明成熟，總的來說也成為一切圓滿次第光明的成熟因。如是將意樂收攝於光明的最後，雖然安住于無相空性，但因為之前未將宮殿收攝於光明，所以之後不需要以生起儀軌生起，而只需緣念前有的相續而作明觀即可。 其後思維並誦唸空性咒義，這是從如是性中現覺。其中，將中陰轉為受用身道用，所凈化的是有情從死亡光明中起現而成就中陰，能凈化的是其餘現等覺，以相應方式凈化的方法是：修持中央座墊上的日月蓮三者，與從死亡光明起現的得、增、明三者相對應；三字種子與作為彼三現之乘的氣相對應；于蓮花上修持三字重疊，與由彼三現生起中陰身語意三者相應；一切融為一體而成月輪，象徵中陰三門剎那成就時的明瞭心；器情成月，是成就中陰身，這是從月輪現覺。在此出現法界咒，是表示一切由光明加持的含義。 其後從種子現覺是中陰語，從手印現覺是中陰意，然後現為初主是從圓滿身現覺，即中陰身語意三者以平等性為體而圓滿。

།དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་ན། གཙོ་བོར་རིམ་པ་ བཞིན་མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོར་རྟོག་བྱ་སྒྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཟླ་བ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ལས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཆ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉི་ཟླ་པདྨ། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཡིག་ གསུམ་བརྩེགས་པའོ། །སྐུ་དེ་ཡང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་དངོས་མེད་དག་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་ལ་ ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། མཁའ་མཉམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ ཟླ་བར་བསྡུའོ། །ཡིག་འབྲུ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་གསུང་རྡོ་རྗེ་མཚོན་ལ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གསུམ་མོ། །ཕྱག་མཚན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མཚོན་ ཞིང་། ཉེས་པས་གདོད་ནས་མ་གོས་པས་དཀར་བ། མི་འགྱུར་ཞིང་བརྟན་པས་རྡོ་རྗེ། དེ་ཡང་ རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར། ཡིག་གསུམ་གྱིས་མཚན་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོའི་མགོན་ པོར་བཞེངས་པ་ནི། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་བདེ་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པའི་སྐུའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་ནི། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ ཐུག་གི་དཔེའི་འོད་གསལ་ལས་སྣང་གསུམ་འབྱུང་བ་ནས་རིམ་པ་བཞི་པའི་མཐར་ཐུག་དོན་ གྱི་འོད་གསལ་ལས། སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བར་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ལྡང་ ཚུལ་ནི། ཉི་ཟླ་པདྨ་གསུམ་གྱིས་མཚོན། སྟེང་གི་ཡི་གེ་གསུམ་བསྐྱེད་ཅིང་འདྲེས་པ་ནི། སྣང་ གསུམ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་། ཟུང་འཇུག་ གི་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་གྲུབ་ནས་ཡང་ཡང་སྣང་བ་དེ་འཆར་བ་མཚོན། ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་ ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་བརྗོད་བྲལ་སྒྲ་དབྱངས་ཐམས་ཅད་པ་ དང་། ཐུགས་བདེ་སྟོང་ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་ཅིང་སྒྲིབ་པ་ཀུན་འཇོམས་པ་དེ་མཚོན། འོད་ཟེར་ 5-205 སྤྲོ་བསྡུ་རྣམས་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་མཚོན་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ མཉམ་ཉིད་དངོས་སམ། རྗེས་མཐུན་ཐོབ་པ་ནི། སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་པའོ།

我來幫您翻譯這段藏文。這是一段關於佛教修行和密宗儀軌的內容。以下是完整的直譯： 如果將這些應用於果位，主要是依次為映象智、平等性智、妙觀察智、成所作智和法界智，這五種智慧成為道路。 此外，月輪是金剛身，由於也是三金剛的自性之故，是由三字種成就的。這三金剛又各自分為方便和智慧兩個部分，智慧方面是日月蓮花，方便方面是三字種層疊。 關於這個身，如《行集論》中所說："頂禮等同虛空的無實清凈"。因為等同虛空的緣故，器世間和有情世間一切都攝入月輪中。 從字種成就表徵語金剛，由於也是三金剛的本性之故，所以是三字種。從手印成就表徵意金剛，因從未被過失所染故為白色，因不變而穩固故為金剛，由於也是三金剛的自性之故，由三字種來標示。 從此現為最初怙主，是身語意平等性的大樂受用圓滿身。 圓滿次第智慧成熟的方式是：從心清凈次第究竟的比喻光明中生起三現，直到第四次第究竟義光明中，從三現逆轉生起之間的光明起現方式，由日月蓮花三者表示。上方三字種的生起和融合，表示三現光明與氣結合而成就第三次第的幻身和雙運身，成就后此現象反覆顯現。 從種子和手印的成就也表示即雙運之語離詮說的一切音韻，以及意的大樂空性通達一切所知並摧毀一切障礙。 放光收光等表示身語意的事業，獲得如是身語意平等性的實相或相應，即是從圓滿身成就。

མངོན་བྱང་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ལ་སྣང་བ་གསུམ་དང་གོ་རིམ་འདྲ་ མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱི་རིགས་པ་དང་མཐུན་ན། གོ་རིམ་ཕྲ་མོ་མ་མཐུན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ པར་བཞེད་ལ། སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་པའི་སྐུ་ནི་ཞལ་ཕྱག་རྫོགས་པའི་དོན་ ཡིན་གྱི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་སྐུའི་དག་པར་སྟོན་པ་མིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མངོན་ བྱང་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ། གསུང་ཐུགས་སྐུའི་རིམ་པར་འདོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་ཏེ། གོ་ རིམ་དེ་འདྲ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་སུ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པས་སོ། །རྫོགས་ རིམ་གྱི་སྨིན་བྱེད་འདི་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། ཕྲ་ཐིག་གི་བདེ་སྟོང་ལས་ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་སྐུ་ལྡང་ བ་དང་། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དང་། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྟོང་དང་། ལྷ་སྐུ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་ མགོན་པོ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོར་བྱེད་པ་ནི། རྒྱུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དོན་ཡིན་ལ། ཞལ་ གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་བྱེད་པ་ལས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པར་བྱེད་པ་ལེགས་ཏེ། རྩ་བའི་ལྷ་ ཡིན་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དེ་ཉིད་ཞལ་གསུམ་པ་ལྟ་ བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ། ། ཞེས་པ་ལུགས་འདི་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་བསྒྱུར་བ་ན། ཞལ་གསུམ་པར་གྱུར་པའི་ དམིགས་བསལ་དུ་སྦྱོར་བ་མཛད་པས། དེའི་སྔོན་དུ་ཞལ་གཅིག་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

我來幫您翻譯這段藏文。以下是完整的直譯： 雖然第二現證的三字種與三現之間的次第略有不同，但如果符合一般道理，即使細微次第不同也認為無過。所謂"從圓滿身成就"中的"身"是指面和手臂具足的意思，而不是表示作為身語意對舉的身的清凈，因此認為后三現證是語意身的次第是極不妥當的，因為這樣的次第與三金剛的順序和逆序都不相符。 這個圓滿次第的成熟方便是表徵，從細滴的大樂空性中起現身清凈次第的本尊身，以及語清凈次第、心清凈次第、幻身次第中安住者的大樂空性和一切本尊身都將獲得。 將最初怙主身色作為白色是因為表示因位金剛薩埵的含義。相比于作三面六臂，作一面二臂更為妥當，因為這表示是根本本尊，並且如經中所說："一切如來見到彼金剛菩提心如同三面。" 在此傳承中，當化身轉變為金剛薩埵時，作為特例而配合成為三面，因此之前顯為一面。

ད་ནི་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལམ་ཁྱེར་ལ། དང་པོའི་མགོན་པོའི་མཛད་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། རིགས་ བདག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པའི་བར་ཏེ། དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་དང་པོའི་མགོན་པོའི་ཐུགས་ཀའི་ འོད་ཟེར་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྐུལ་ནས། དེ་རྣམས་རྗེས་ཆགས་མཛད་པ་ནི། བར་ 5-206 དོའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཕ་མ་རྣམས་རྗེས་ཆགས་ལ་འཇུག་པ་མཚོན་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མི་བསྐྱོད་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི། ཕོ་ མོ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནས་ཐིག་ལེ་ཞུ་བ་དང་མཚུངས། སེམས་ཅན་རྣམས་ བདེ་བ་ཐོབ་པ་ནི། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ མཐུན། གཞལ་མེད་ཁང་མངལ་གནས་དང་མཚུངས་པའི་ནང་དུ་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ལྷ་དེ་རྣམས་ འདུས་ཤིང་འདྲེས་པ་ཁམས་དཀར་དམར་དང་མཚུངས་པ་ལ། བར་དོ་དང་འདྲ་བའི་དང་ པོའི་མགོན་པོ་ཐིམ་པས། སྐྱེ་བ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་འདེབས་པ་ནི། མངལ་དུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཚོན་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སོ་སོ་དང་། གསུམ་ག་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་མཚོན་པ་དང་ སེམས་དཔའ་སུམ་བརྩེག་ནི། ལུས་རགས་པ་དང་། སྙིང་ག་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྩ་ནང་གི་ ཐིག་ལེ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་དང་རིག་པའི་མཐུ་སྟོབས་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲུབ་པ་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །རིགས་བདག་གིས་རྒྱས་འདེབས་པ་ནི། རང་གི་རིགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་དབང་ བསྒྱུར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོའི་མགོན་པོར་བསྒྱུར་བ་དང་། ལུས་དཀྱིལ་ནི་ གཙོ་བོར་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གསུམ་བྱིན་རླབས། སེམས་ དཔའ་གསུམ་བརྩེགས། རིགས་བདག་རྒྱས་འདེབས་རྣམས་བཙས་ནས་ལུས་རྫོགས་ཀྱི་བར་ དང་སྦྱར་རོ། །འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ མི་མཐོང་བས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་པ་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་ བསྒྱུར་བ་སྟེ། རྩ་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ བ་ནི། ཡན་ལག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་བསྒོམས་པས་ལམ་དུ་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཡེ་ 5-207 ཤེས་གཅིག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི། ལྷ་རྣམས་རྡོར་སེམས་ཀྱི་ལུས་ནང་དུ་ཆུད་པས་མཚོན་པའོ།

現在我來為您翻譯這段關於化身道次第的經文。以下是完整的直譯： 現在關於將轉生化身納入道用，從最初怙主的事業開始直至部主印持為止。其中，事業是指最初怙主心間光芒召請諸佛，諸佛入于貪愛行為，這表徵中陰眾生的業力召請父母入于貪愛。從菩提心所生的不動佛加持諸眾生，這相當於男女七萬二千脈中明點融化。眾生獲得安樂，這對應蘊界處一切被安樂加持。在等同於子宮處所的無量宮殿內，空遍諸尊會聚交融，相當於白紅二種精液，初怙主溶入其中如同中陰，猶如攝取轉生般成為化身金剛薩埵。 此後，明觀身壇城表徵在胎中蘊界處一切逐漸圓滿，身語意加持表徵身語意三者各自以及三者皆逐漸增上，三重薩埵是爲了配合粗大身體、以心間為主的脈中明點，以及依此的氣和心識力量逐漸增上成就。 部主印持表徵清凈掌控自部事業。其中，轉變為初怙主和身壇城主要是清凈胎位階段，三金剛加持、三重薩埵、部主印持諸法則配合從出生到身體圓滿之間。 就果位而言，眾生因見不到圓滿報身，故在眾生前示現化身，即轉為化身金剛薩埵，這是根本化身。此後隨應所化示現種種化身，是支分化身。通過修持身壇城諸尊作為道用，這些尊眾從一味智慧中生起，以諸尊攝入金剛薩埵身內來表徵。

རྡོ་རྗེ་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་ པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་དང་། སེམས་དཔའ་གསུམ་བརྩེག་ལ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ ནི་རྩ་དང་བཅས་པའི་ལུས། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་རླུང་དང་བཅས་པའི་ཐིག་ལེ། ཏིང་ངེ་ འཛིན་སེམས་དཔའ་ནི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ པའོ། །རིགས་བདག་གིས་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ནི། བདེ་ བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བརྙེས་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པས་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་སྨིན་བྱེད་ དུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདེ་བ་ལ་བདག་ ཉིད་ཞུགས་པས་སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ནི། རྫོགས་རིམ་གྱི་མཉམ་བཞག་བདེ་སྟོང་ ལས་ལངས་པ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྟོང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མཚོན་ཞིང་། ཁ་ཅིག་ དབེན་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་རྗེས་མཐུན་པ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་ ལྷ་སྐུ་དེ་རགས་པའི་ལུས་ལ་འཇུག་པ་མཚོན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་འདོད་དེ་མི་འགལ་བར་མཐོང་ ངོ་། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ སྤྲུལ་སྐུ་ལམ་འཁྱེར་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ལུས་དཀྱིལ་བསྒོམ་ པས་ནི། ཕུང་ཁམས་སྙིགས་མ་རྣམས་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་དང་། དྭངས་མ་རྣམས་ལྷ་སྐུར་ སྤྲོ་བའི་སྨིན་བྱེད་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི། ལུས་དབེན་ནས་བརྩམས་ ཟུང་འཇུག་གི་བར་དུ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་གཞི་འདིངས་པ་ དང་། སེམས་དཔའ་གསུམ་བརྩེགས་བསྒོམ་པས་ཀྱང་། རྩ་ཁམས་རླུང་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ 5-208 ལྷ་སྐུར་འཆར་བའི་སྨིན་བྱེད་དང་། རྒྱས་བཏབ་དབང་བསྐུར་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱི་བོར་ བརྟན་པས། ཕུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་དུ་གྱུར་པའི་སྨིན་བྱེད་དོ། གསུམ་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པ་མན་ཆད་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོ་ན་དང་སྦྱོར་བ་མིན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ཆར་ གྱི་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱུང་བས་དེའི་སྡེ་ཚན་ དུ་བཞག་གོ །

我來為您翻譯這段關於三金剛加持等的經文。以下是完整的直譯： 三金剛加持是指諸佛獲得身語意平等性的果位，關於三重薩埵，誓言薩埵是具脈之身，智慧薩埵是具氣之明點，三摩地薩埵是光明心，這些法性已然現前。 部主印持並以菩提心灌頂，是獲得大樂身並得到利益眾生的灌頂，因此具有遍及虛空一切眾生利行的能力。 關於如何成為圓滿次第的成熟因：諸如來平等瑜伽之樂中自身趣入而成為化身金剛薩埵，這表徵從圓滿次第等持樂空中出定時，一切顯相隨順樂空。有些人認為這也表徵三isolate階段的相似幻身，以及第三次第的氣心尊身趣入粗大身體，這些說法也可以接受，並無矛盾。然而，一切顯相隨順安樂才是圓滿次第中化身納入道用的主要內容，其他則是分支。 修持身壇城則是蘊界垢濁溶入光明，以及凈分變現為尊身的成熟因。身語意加持是從身isolate開始直至雙運之間，作為生起三種特殊智慧的基礎。通過修持三重薩埵，也成為脈、界、氣、心的凈分顯現為尊身的成熟因。印持灌頂是以菩提心安住頂輪，成為一切蘊界轉為大樂的成熟因。 從三加持以下不僅僅是與道果的化身相配，而是與三身都共同顯現。然而因為出現在轉生化身納入道用的場合，所以歸入這一類別。

འདིར་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་སྐུ་ལུས་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པ་ཚང་བར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་ལུས་དཀྱིལ་ཞེས་བྱ་ཡི། ལུས་ དཀྱིལ་གྱི་གོ་དོན་སྒྲུབ་གཞི་ལུས་ཡིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཆད་པ་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་ བོ་ཅག་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་གཞི་ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་མོད། གཞན་ཁྱེད་དག་ལྟར་ཡང་ རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ་བསྒྲུབ་གཞི་ཤེས་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་དུ་མ་ཁས་ ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དཀྱིལ་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནི་ལྷའི་སྐུ་ཉིད་གཞལ་ཡས་ཁང་ དུ་མོས་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་ཀྱི། ཕྱི་དཀྱིལ་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྒྱུན་དེ། ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ མོས་པ་ཙམ་ལ་ལུས་དཀྱིལ་དུ་འཆད་པ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་དོ། །སྐབས་འདིར་སྦྱང་ བྱ་སྦྱོང་བྱེད་རྣམས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་དང་མཐུན་པར་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཇིག་རྟེན་ སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་དེ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་བར་འདོད་པས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྟེན་དེ་མཆོག་ཏུ་ བསྔགས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ནི། སྡོམ་འབྱུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལས་ ཀྱང་འབྱུང་ཞིང་། བླ་མའི་མན་ངག་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་འཆི་བར་སྐྱེ་ གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་སྦྱོར་ཚུལ་གཅིག་བསྒོམས་པས། འགྲོ་བ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་འཆི་བར་སྐྱེ་ གསུམ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅར་སྦྱོང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ 5-209 གང་དག་ཚེ་གཅིག་གིས་འཚང་རྒྱ་བའི་རྟེན་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཁོ་ན་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ སྦྱོར་གྱི་བདེ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་སྔགས་ལ་ བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་དུ་སངས་མི་རྒྱ་བར། མ་དག་པའི་ ཞིང་དུ་མ་དག་པའི་ལུས་རྟེན་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སངས་རྒྱ་མཁན་དེའི་ འཆི་བར་སྐྱེ་གསུམ་སྦྱང་གཞི་དངོས་ཡིན་གྱི་གཞན་རྣམས་མིན་པར་འདོད་པ་སོགས་ནི། གནད་མ་གོ་བའི་ཅལ་ཅོལ་ཙམ་དུ་སྣང་ལ། གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ཁམས་ན་གཉིས་སྦྱོར་མེད་པ་དང་། ལྷའི་ལུས་རྟེན་ལ་ཁམས་དཀར་དམར་མེད་པ་ སོགས་མངོན་པའི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པ་ནི། སྤྱིར་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞུང་ལུགས་ མ་གོ་ཞིང་། སྒོས་སུ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་དང་འགལ་བའི་བཤད་པར་ སྣང་ངོ་། །ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་ནས་རིགས་བདག་གིས་རྒྱས་བཏབ་པའི་བར་ནི། རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་པོ་སྦྱོར་བ་དངོས་ཡིན་ལ། རིག་མ་འདུས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་ཡན་ལག་གོ །

我來為您完整直譯這段關於身壇城等的經文： 此處所說的身壇城之身，是指天尊之身體，在其上完整修持壇城輪之形相，稱為身壇城。身壇城的含義不是解釋為所依基為身體的壇城，因為按照我們的觀點，所依基非為身體有遍及，而且即便按照你們的觀點，在所依與能依二者的情況下也必須承認所依基是心識和多個無為法。 身壇城的宮殿僅僅是以天尊身體本身作為宮殿來作意而成就，而不是像有些人解釋的那樣，將外壇城宮殿的相續作為身體的果位來作意就稱為身壇城，這在任何地方都未曾說過。 在此處將所凈化與能凈化諸法解釋為與瞻部洲人相順應的原因是：在世間凡夫的一般顯相中，安立佛陀出現於世間的名言，認為僅在瞻部洲的所依中出現，因此讚歎瞻部洲所依最為殊勝。這些相順應的配合，在《三昧耶源生續》等續部中也有出現，是依據上師口訣而作的闡述。 一般而言，通過修持一種死有中有生三有的配合方式，能夠同時凈化一切不同眾生的死有中有生三有，這是因為性質相同的緣故。因此，有些人認為：一生即能成佛的所依必須是瞻部洲人；能將雙運之樂用為道路的也唯有瞻部洲人；依靠密咒成就佛果的人不在色究竟凈土成佛，而是在不清凈剎土以不清凈身所依成佛；瞻部洲成佛者的死有中有生三有是實際的所凈基礎，其他則不是。這些說法都顯得只是不懂要義的胡言亂語。 用無色界無色、色界無雙運、天人身所依無白紅明點等阿毗達磨教證來證成的說法，顯然是一般不瞭解大乘不共教義，特別是違背密集續明說的解釋。 從攝收增上天眾入光明直至部主印持之間，是具有四瑜伽相的正行第一加行，而召集智慧母等則是支分。

དེ་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་ན། དངོས་ ཀྱི་རིག་མ་འམ། ཡིད་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་སྨེ་ཤ་ཅན། །རྣམ་སྣང་རིགས་ལ་བཙོ་རླག་མ། །རིན་ཆེན་རིགས་ལ་གར་ མཁན་མ། །པདྨའི་རིགས་ལ་འཕྲེང་རྒྱུད་མ། །ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་བཟོ་བྱེད་མ་རྣམས་སྒོམ་ པར་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སྐབས་འདིར་སྨེ་ཤ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་སྙིང་ག་ནས་སྤྲུལ་ཏེ་སླར་ཡང་བསྐྱེད་བྱ་ལྷ་མོ་དགུ་ཡོད་པ་ལས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་མཱ་ མ་ཀཱིའམ། རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་གང་རུང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ལས་དང་པོ་པས་བསྙེན་པའི་དུས་ སུ་སྒོམ་པ་ལ་ནི། རེག་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་ཉིད་བསྒོམ་པས་ཆོག་གི་མིའི་བུད་མེད་ བསྒོམ་མི་དགོས་མོད། འོན་ཀྱང་བླ་མ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པར་མཛད་དོ། །རིག་མ་དེའི་ལུས་ 5-210 ལ་ལྷ་ཉེར་དགུ་འགོད་པ་ནི། རིག་མ་འདུས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མཁའ་གསང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ནས། རིན་འབྱུང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྗེས་ཆགས་བྱེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བཟུང་བ་ནི། རྗེས་ཆགས་ དངོས་དང་། ཡང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཧཱུཾ་འདོན་ཞིང་འོད་ཟེར་གྱིས་གང་བས་རྗེས་ ཆགས་བརྟན་པར་བྱས། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་མཆོད་པ་འབུལ་ ཞིང་། ང་རྒྱལ་བཟུང་བ་ནི། མཆོད་པ་དངོས་ཡིན་ཡང་རྗེས་ཆགས་དང་སྡོམས་ནས་མཆོད་ པ་ཞེས་སྤྱི་མིང་དུ་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་ང་རྒྱལ་སོ་སོར་འཕོ་བ་ཡིན་གྱི། སྐུའི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ བ་ནི་མི་དགོས་སོ། །རིག་མ་འདུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་འདི་གཉིས་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་མཆོད་ པའི་དོན་དང་། ལྷའི་སྐུ་ལ་བདེ་སྟོང་གིས་རྒྱས་འདེབས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您完整直譯這段經文： 如前所說，若是在修持階段，無論是實際的智慧母還是意識觀想，從成就事業悉地的差別而言，應當觀修：金剛部為帶有胎記者，毗盧遮那部為烹飪女，寶生部為舞女，蓮花部為串珠女，羯磨部為工匠女，而此處是帶有胎記者。 若是意識觀想，則從心間變化出這些，再次應當生起九位天女，其中金剛部應當生起為瑪瑪基或觸金剛女任一。初業者在親近時所修，僅以觀修觸金剛女等天女即可，不必觀修人間女子，然而諸上師們仍作觀修。 在智慧母身上安布二十九尊天眾，是召集智慧母。加持密處后，以寶生威嚴觀而作隨貪並持威嚴，是正隨貪。復以金剛持威嚴而誦"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，梵文羅馬擬音：hūṃ，漢語字面意思：吽），以光明充滿而使隨貪穩固。以不空成就威嚴而獻雙運供養並持威嚴，是正供養，但與隨貪合稱為供養之總名。 此處是各別轉變威嚴，而不需改變身相。召集智慧母和此二供養，是爲了供養身壇城諸天尊之義，以及以樂空印持天尊身而修持。

།གཉིས་ པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ནི། རྗེས་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་ བཅུག་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་དང་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ་རྒྱུར་བྱས་ནས། གནས་ཡུམ་གྱི་མཁའ་ནང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་དགོས་པ་ལ། རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས་ གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་པར་གསུངས་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་། ལྷ་རྣམས་ བསྐྱེད་པ་ལ་ཆོ་ག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐུགས་ཀར་དྲངས་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲོ་ བ་དང་། སྤྱི་དང་སྒོས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་དང་། དེ་ ལ་རང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་པ་རྣམས་བསྲེ་བ་དང་། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རིགས་བདག་རང་ཆས་སུ་ བསྐྱེད་ནས། སྐབས་འདིར་རིགས་བདག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ཐིག་ལེས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། སླར་ བྱོན་ཏེ་རང་གནས་སུ་འཁོད་པ་རྣམས་ལ། བསྐྱེད་པའི་སྒོ། སྤྲོ་བའི་སྒོ། མཛད་པའི་སྒོ། བསྡུ་ བའི་སྒོ། འདྲེས་པའི་སྒོ། དབང་བསྐུར་བའི་སྒོ། གནས་སུ་འཁོད་པའི་སྒོ་སྟེ་སྒོ་བདུན་གྱི་ཐ་ སྙད་མཛད་ལ། དེའི་དང་པོ་ཆོ་ག་གསུམ་ནི། ཐིག་ལེ་སོ་གཉིས་ཟླ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ས་བོན་དེ་ཉིད་གསུམ་སྤེལ་ཅན་སོ་གཉིས་རྣམས་ནི་ཡིག་འབྲུ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཕྱག་ 5-211 མཚན་སོ་གཉིས་ནི་ཕྱག་མཚན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཆོ་ག་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་ ལྷར་བསྐྱེད་པའོ། །རྣམ་གཞག་རིམ་པར་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱས་འདེབས་ཀྱི་དོགས་གཅོད་མཛད་པའི་ དགོངས་དོན་སྙིང་པོ་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་རྒྱས་འདེབས་གསུངས་ པའི་དོད་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་བཟང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་ མཆོག་འདི་ལ་ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་རྒྱས་འདེབས་པའི་དོན་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ཡིག་གསུམ་ དང་སྤེལ་བ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཕྱག་མཚན་སོ་གཉིས་ཐུགས་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། ལྷ་ སོ་གཉིས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་མཛད་པ་རྣམས་འཕྲིན་ལས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ལྷ་ སོ་གཉིས་སྐྱེད་ཆོག་བཞི་པོ་དེ་ཚང་བ་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་བ་ནི། ཕྱག་རྒྱས་རྒྱས་བཏབ་ པའི་དོན་ནོ།

第二、壇城王勝者：由隨貪之緣故，將一切佛陀納入身中，以那些佛陀和身壇城諸天尊融化的明點作為因，應當在本尊母之密處內生起壇城。《次第建立》中說應當觀修宮殿樓閣，故需觀修宮殿樓閣。 生起諸天尊時，通過三種儀軌而生起，引至心間後向十方放射，作普遍與特殊事業，收攝諸化身為一，於此融合各自之智慧尊，從最初即生起為本尊部主，此處由部主父母之明點灌頂，復返回安住于自處。對這些過程稱為：生起之門、放射之門、事業之門、收攝之門、融合之門、灌頂之門、安住之門等七門。 其中第一三種儀軌是：三十二明點從月輪證悟，三十二種子字與三字相連是從字證悟，三十二手印是從手印證悟，即通過因之三種儀軌而生起為果位天尊。 《次第建立》中抉擇手印加持之要義精髓為：瑜伽續中所說四印加持之替代，較彼更殊勝唯由三摩地成就，即此壇城王勝具足四印加持之義：種子字與三字相連是語法印，三十二手印是意三昧印，三十二天尊是身大手印，普遍與特殊事業是業事業印。三十二天尊生起儀軌不離此四者，即是手印加持之義。

གསུམ་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ནི། གདོང་གི་སྣ་རྩེར་ཉི་གདན་ལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཕྲ་མོ་ བསྒོམས་ཏེ། རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་རྙེད་ཅིང་བརྟན་པར་གྱུར་ན། མཐའ་ཡས་པའི་བར་དུ་ སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་བ་ལ་བསླབ། དེ་ཡང་བརྟན་ན་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་ཏེ་མཐའ་ཡས་པའི་བར་དུ་སྤྲོ་ བསྡུ་ལ་བསླབ། དེ་ལ་བརྟན་ན་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ལ་བསླབ། དེ་ཡང་བརྟན་ ན་པདྨར་སྤྲོས་ཏེ། ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ལ་བསླབ། དེ་ཡང་བརྟན་ན་ དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་ཡང་དཀྱིལ་ འཁོར་བསྒོམ་པ་ལ་བསླབ་པོ། །འོན་ཀྱང་བསྙེན་པ་རྐྱང་བའི་བསྙེན་པ་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ ནི་གདོང་གི་སྣ་རྩེའི་ཕྱག་མཚན་དང་། ནོར་བུའི་ཐིག་ལེ་ཙམ་བསྒོམ་པས་ཆོག་གོ །རྡོ་རྗེའི་ བཟླས་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་འཕྲེང་བ་ལ་དམིགས་ནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲན་ བཞིན་པས་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ཡིད་བཟླས་སམ། འགོག་པའི་བཟླས་པ་བྱའོ། །ཕྱིར་རོལ་གྱི་ བཟླས་པ་ནི། བཟླས་པའི་མན་ངག་སྤྱི་དང་མཐུན་། བཟླས་པའི་གྲངས་ནི། དབང་བསྐུར་ 5-212 སོགས་ཀྱི་དོན་དུ། གཙོ་བོ་ལ་འབུམ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཁྲི། བགེགས་མཐར་བྱེད་ཀྱི་འཕྲེང་ སྔགས་ལ་ཁྲི། ཡེ་ཤེས་འབེབས་པའི་སྔགས་འབུམ་དེའི་བཅུ་ཆའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་ པས་རྫོགས་པའོ། །དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཚད་མེད་དེ། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་སོ་སོའི་མཚན་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། ། བཟླས་བྱའི་སྔགས་ནི། ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གསུངས་ ལ། བཛྲ་དྷྲིཀ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་སྔགས་རྣམས་ནི། སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་ པས་ཉེ་སྙིང་ངོ་། །འབྱིན་སྔགས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་གསུམ་སྤེལ་ལམ། ལྔ་སྤེལ་དུ་ བྱེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཞིང་། ཕཊ་དང་སྤེལ་བ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྒྱ་དཔེ་ལ་མངོན་ སུམ་དུ་མཐོང་བས། ནོར་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །འཕྲེང་སྔགས་ནི་རྩ་རྒྱུད་དུ་ཡུམ་ བཞི་དང་། ཁྲོ་བོ་དགུའི་འཕྲེང་སྔགས་ཙམ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རང་གཙོ་བོར་གསལ་བ་ དང་། གཙོ་འཁོར་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང་། ལྷ་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་གི་རྣམ་རོལ་དུ་ བལྟས་ནས། ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐུལ་བའི་དོན་དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་ ནས་བཟློས་པར་བསམ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་གཙོ་བོ་སེམས་དཔའ་ གསུམ་བརྩེགས་འོད་གསལ་དུ་གཞུག་པ་དང་། ལྷ་མོ་བཞིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་བསྐུལ་ནས་ ལྡང་བ་དང་། དེ་ལ་བསྟོད་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། རྗེས་བསྡུ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་ འགྲོ་ཡིན་ལ། དེའི་མཐར་རྗེས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།

第三、事業王勝者：于面部鼻尖上觀修日輪座上細小五股金剛杵，若獲得觸見之相且穩固，則修習放射收攝至無邊際。若此亦穩固，則轉變為天尊身並修習放射收攝至無邊際。若於此穩固，則修習金剛杵尖端明點之形狀。若此亦穩固，則放射于蓮花中，修習明點中心之壇城。若此亦穩固，則修習於此壇城之主尊父母雙運明點中心之壇城。然而，在僅修近修第一階段時，只需觀修面部鼻尖之手印及寶珠明點即可。 金剛唸誦是：緣于咒鬘，以憶念身語意之真如而作三字意念誦或止息唸誦。外在念誦則與一般唸誦口訣相符。唸誦數量是：為灌頂等目的，主尊十萬遍，眷屬一萬遍，除障串咒一萬遍，降智慧咒十萬遍及其十分之一的火供而圓滿。為成就悉地則無限量，直至獲得天尊加持及各別悉地之相為止。 所念誦之咒是：ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ་（ॐ आः हूँ，oṃ āḥ hūṃ，嗡阿吽）被說為一切天尊之真如心要，བཛྲ་དྷྲིཀ་（वज्रधृक्，vajradhṛk，持金剛）等出生咒被說為心要中之心要，故為近心咒。將出生咒與種子字相合作三重或五重相連是心咒，與ཕཊ་（फट्，phaṭ，啪德）相連也在具德阿底峽之梵本中親見，故不能說是錯誤。串咒在根本續中僅說四佛母和九忿怒尊之串咒。 且應觀想：自明顯為主尊，主尊眷屬皆為一續，一切天尊為大樂空性之遊舞，為喚起無二智慧故由一切天尊口中唸誦。其後由隨貪之緣故，將主尊三重薩埵納入光明，四天女勸請大樂而起，對此作讚頌供養等，這些也是后收攝之前行，其末即是后圓滿收攝。

།རིག་མ་འདུ་བྱ་མན་ཆད་ལ་རྣམ་ གཞག་རིམ་པ་ལས། སྦྱང་དང་སྦྱངས་འབྲས་ཇི་ལྟར་ཡིན་གྱི་གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང་། རིག་མ་ འདུ་བྱ་བ་ནི། རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཁྱིམ་ཐབ་བམ། ཆགས་པའི་ཡུལ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་། དེའི་དོན་དུ་ཡོ་བྱད་གསོག་པ་སོགས་སྦྱོང་། མཆོད་པ་ནི་ཕོ་མོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྦྱོང་། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ནི་བུ་དང་། ཚ་བོ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོང་། ལས་རྒྱལ་མཆོག་ 5-213 གི་ཕྲ་ཐིག་ནི། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་སྦྱོང་། བཟླས་པས་ནི་ངག་གི་སྨྲ་ བ་སྣ་ཚོགས་དང་། དེར་འཛིན་པ་སྦྱོང་ལ། བླ་མ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གཙོ་བོ་འོད་གསལ་དུ་ གཞུག་པ་ནི་ཚེའི་མཐར་འཆི་བ་སྦྱོང་། གླུས་བསྐུར་བ་ནི། ཉེ་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་སྦྱོང་ཞེས་ཀྱང་ འཆད་ཀྱང་། ཉེར་བསྡུ་འཆི་བ་དང་སྦྱོང་དགོས་ན། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆི་བ་སྦྱོང་བྱེད་ རིམ་པ་གཉིས་མི་དགོས་པས་དེ་ནི་{མ་[མི་]ལེགས་ལ། དེས་ན་འདི་ནི་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་ བ་རྒྱ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཉིད་འཐུག་པོ་སྦྱོང་པ་ལ་གཙོ་བོ་གཞུག་པ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ བྱའོ། །བསྐུལ་ཞིང་བླང་བ་ནི། ཡང་རླུང་གི་སྟོབས་ལས། སྣང་བཞི་དང་འབྱུང་བཞིའི་རིམ་ པས་{རང་ཉིད་ལས་[གཉིད་སད་]ཀྱི་སྣང་བ་རགས་པ་སྦྱོང་། མཆོད་བསྟོད་ལ་སོགས་པས་ དེའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་ན། རིག་མ་སྦྱང་བ་དང་། མཆོད་ པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ཐུགས་བདེ་བས་གང་{དང་[བ་]མཚོན་ནོ། ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ནི། གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མཚོན། ཡང་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདོད་ཆགས་ཆེན་ པོའི་གདུལ་བྱ་ལ་གཟིགས་ནས་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྐུར་སྟོན་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པས་ དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པ་ཡང་མཚོན། ཕྲ་ཐིག་གིས་ནི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་ དང་། ཞིང་ཁམས་དང་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་མཚོན། བཟླས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མཚོན། གཙོ་བོ་འོད་ གསལ་དུ་བསྡུ་བ་ནི། གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་གི་སྐུ་དེ་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མེད་པ་ན། མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང་འདྲ། གླུས་བསྐུལ་ཞིང་བཞེངས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ཡོད་ པའི་ཞིང་དེར་ཚད་མེད་{བཞིར་[བཞིས་]བསྐུལ་ནས། གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ་དང་ཆོས་ མཐུན། མཆོད་བསྟོད་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་གནས་དམ་པར་གྱུར་བ་མཚོན་ནོ།

從持明母聚集以下之次第論述中，雖無凈化及凈化果如何的明確說明，但持明母聚集是：凈化與種姓相符的丈夫或貪愛之對境的追求，以及為此積累資具等。供養是凈化男女雙運。壇城勝王是凈化生子及孫輩等放射。事業勝王之細明點是凈化睡眠、夢境等顯相。唸誦是凈化語言的各種言說及執著。一些古代上師解釋說：主尊納入光明是凈化壽終時之死亡，以歌勸請是凈化親屬悲嘆。然而，若近收攝需與死亡相配，則后次第單獨作為死亡凈化，不需兩種次第，故此說不妥。因此，此處是就小範圍納入光明而言，應以主尊納入作為凈化深沉睡眠之凈化。勸請而起是：復由氣力，以四現四大之次第凈化從睡醒之粗顯相。以供養讚頌等凈化其受用。 若配合果位，持明母凈化及供養象徵智慧身雙運之相及心充滿樂。壇城勝王象徵隨應所化而作無量化身利益有情。或就化身而言，觀視大貪慾所化而示現雙運身，並象徵以大貪慾行為所化現壇城。細明點象徵唯由自智慧所成就之身及剎土與事業相續不斷。 唸誦象徵于所化他現中轉法輪。主尊納入光明象徵于無實際所化時，如示現涅槃。以歌勸請而起與應以四無量勸請，于有所化剎土示現色身相順。供養讚頌象徵成為一切眾生之殊勝福田。

5-214 དེ་དག་རྫོགས་རིམ་དང་སྦྱར་བ་ནི། རིག་མ་འདུ་བྱ་བ་དང་། རྗེས་ཆགས་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་ རྒྱ་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོགས་རིམ་ཀུན་གྱི་གཞི་འདིངས་པར་བྱེད། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ སྤྲུལ་པ་ནི་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྐྱེན་མཐར་ཐུག་པ་ལས། དག་པ་ དང་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བ་དང་མཐུན། ཕྲ་ཐིག་གིས་ནི་ལུས་དབེན་ གྱི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། ལུས་དབེན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་མཐུན། བཟླས་པས་ནི་ངག་དབེན་སྨིན་པར་ བྱེད། གཙོ་བོར་འོད་གསལ་དུ་གཞུག་པས་སེམས་དབེན་དང་། བསྐུལ་ཞིང་ལྡང་བ་མཆོད་ བསྟོད་བཅས་པས་ནི། མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ རྗེས་བསྡུ་བ་ནི། ཐུན་མཚམས་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དག་བྱ་དག་བྱེད་ནི་མི་ སྦྱོར་ཏེ། ཚེའི་མཐར་གྱུར་བའི་འཆི་བ་སྦྱོང་བྱེད་ནི་གོང་དུ་སོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནི་ མི་འཐད་དེ་ཚེ་མཐའི་འཆི་བ་སྦྱོང་བྱེད་གཙོ་བོ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་བ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལྷག་མོས་བསྡུ་བ་དང་ཉེར་བསྡུ་གཉིས་ ཀ་ལ་སྦྱོར་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་པ། དེ་ལ་རྣམ་གཞག་རིམ་པར་འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེར་ཀུན་གྱི་འཇུག་ཏུ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལྷ་ཚོགས་ རྣམས་ལུས་དཀྱིལ་ལ་བསྡུ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱང་བ་དང་། རང་ཉིད་འོད་གསལ་ དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་ཡང་སླར་སྲིད་པའི་འབྱུང་བ་ མཚོན། ཡང་ཁ་ཅིག་རིག་མ་འདུ་བྱ་བ་མན་ཆད་སྦྱངས་འབྲས་ཁོ་ནའི་སྐབས་ཡིན་པས། གཞི་དང་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་ཟེར། འོ་ན་ལུས་དཀྱིལ་ཡན་ཆད་གཞིའི་གནས་སྐབས་ དང་སྦྱོར་བའི་སྐབས་ཡིན་པས། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ རོ། །དེས་ན་སྔ་མ་རྣམས་ལ་གཞི་འཁོར་བ་དང་མཐུན་པ་དང་། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དང་ མཐུན་པ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ལའང་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རིག་མ་འདུ་ 5-215 བྱ་བ་མན་ཆད་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་མི་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་ དང་སྦྱོར་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མངོན་བྱང་ཕྱི་མ་ནས་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བར། བར་སྲིད་སྐྱེ་ སྲིད་སོགས་དང་སྦྱོར་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ཐོབ་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་སྦྱོར་ དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

將這些與圓滿次第相配：持明母聚集及隨貪是為一切與事業手印相關的圓滿次第奠定基礎。壇城勝王之化現與從事業手印和智慧手印瑜伽的究竟緣起相應，由此生起清凈與不清凈幻身之壇城。細明點作為身遠離之因，並與身遠離本身相應。唸誦令語遠離成熟。以主尊納入光明令心遠離成熟，以勸請而起及供養讚頌令等持與后得之幻身成熟。 有些人說："后收攝僅與座間相關，故不配合所凈與能凈，因為已在前文說過壽終時死亡之能凈。"此說不應理，因主尊納入光明並非極其契合壽終死亡之能凈，且究竟壇城應配合增上意樂收攝與近收攝二者，於此次第論中廣說死亡光明之建立，且其中解說一切趣入之因，乃諸尊眾攝入身壇城，凈化一切眾生，及自身入光明等。因此，座間之天身也象徵再入輪迴之生起。 又有些人說："從持明母聚集以下唯是凈化果之階段，故不應配合基礎。"若爾，則從身壇城以上是基礎階段與加行階段，不應配合果位階段。是故，如前諸法各有與基礎輪迴相順及與果位佛陀相順二種，此等也唯應如是。若想：持明母聚集以下不應配合輪迴法，因需配合已成佛之階段。則后現證乃至身壇城間，不應配合中有、生有等，因需配合已得法身之階段。

།དེ་ཉིད་སྦྱང་གཞི་དང་སྦྱངས་འབྲས་ཀྱི་ཕྲུགས་སོ་སོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སྦྱང་བྱ་རིགས་ཀྱི་{བགས་[བག་མ་]བླང་བ་སོགས་དང་སྦྱར་ བ་དེ། སྦྱངས་འབྲས་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་ཕྲུགས་ཀྱི་འཕྲོ་ལ་འཐུད་རྒྱུ་ག་ལ་ཡིན། འདི་ནི་ སྦྱང་བྱའི་ཕྲུགས་དང་སྦྱོར་ཏེ་སྦྱང་བྱ་སྐྱེ་བ་བླངས་ཤིང་། ལུས་{ཚར་[ཚད་]ཕྱིན་པའི་འཕྲོ་ལ་ འཐུད་རྒྱུ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྟོད་རྣམས་སྦྱང་གཞི་ སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་གོང་དང་སྨད་རྣམས་སྦྱངས་འབྲས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་དུས་དང་སྦྱོར་ དགོས་པས་མི་འདྲའོ་སྙམ་ན། སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་འབྱེད་ པ་འདི་འདྲ་རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་གང་གི་ཡང་ཁུངས་མེད་ཅིང་། མ་དག་པའི་ལུས་རྟེན་ལ་ སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་བློ་བཟོ་མ་དེ་དང་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་ ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སངས་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་དང་། དེའི་སྐྱེ་བ་དང་བར་དོ་ སོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱི་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། བར་དོ་དང་སྐྱེ་བ་ཕལ་པ་ཡིན་པ་ མི་སྲིད་པས་ནམ་དུ་ཡང་སྦྱང་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱང་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་མཐའ་མེད་ པའི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་དོ་དང་སྐྱེ་བ་ མཚན་ཉིད་པ་མི་སྲིད་མོད། གལ་ཏེ་སྲིད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་མ་སྦྱངས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ། སྦྱངས་ ཀྱང་ཕན་{ཡོན་[ཡོད་]མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནི་སྦྱངས་འབྲས་དང་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཚང་ཚུལ་ལ་དོགས་པ་དཔྱད་ པའི་དོན་ནི། གོང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཞལ་གྱི་ 5-216 དག་པའི་ཞུ་ལན་ནི། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གསུམ་པར་བྱེད་པ་དག་པ་ཅི་ལ་དགོངས། ཞེས་ དྲིས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོའི་ངེས་དོན་དབང་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པ་ངེས་དོན་དུ་ བཤད་ནས། ཤེས་རབ་འོད་གསལ་དང་ཐབས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ ཏེ་སྡེ་གསུམ་པོ་དེ་མཚོན་པ་དང་། ལུང་སྟོན་ལས། སྐྱབས་གསུམ་དེ་ཉིད་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །སྐུ་ གསུམ་རྣམ་པར་ཐར་གསུམ་གྱི། །ཞལ་གསུམ་ཡིན་ཏེ་མདོག་གསུམ་ཡིན། །སྦྱོར་གསུམ་དམ་ ཚིག་གསུམ་སྦྱོར་བས། །ཁམས་གསུམ་དུ་ནི་ལྷ་གསུམ་གྱི། །དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་གྱི་དུས་ གསུམ་དུ། །{བཾ་[ལམ་]གསུམ་གྱི་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི། །ཇི་སྙེད་དུ་ནི་རྟོགས་པས་བསྐུལ། ། ཞེས་གསུམ་ཚན་གྱི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་སམ། བཅུ་གསུམ་དག་པའི་ཞལ་གསུམ་དུ་བཤད་ལ། གཞུང་ནས་མི་གསལ་ཡང་། སྣང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་དག་པ་དང་། ཕར་ཕྱིན་ དྲུག་དག་པའི་ཕྱག་དྲུག་གོ །

若想：彼乃所凈基與凈化果的不同部分。於此處亦如是，故所凈種姓之迎娶新娘等相配合，如何能銜接已成佛之凈化果部分？此是與所凈部分相配，所凈受生並至身體圓滿之銜接，故毫無相違。 然而若想：修法前部應配合未得佛果之凈化基礎，後部應配合已得佛果之凈化果時，故不同。如是將修法分為所凈與能凈兩部分，于續部經典與口訣任何處皆無所據，此乃與欲求于不凈身依獲得佛果之臆造宗義相配，實不應理。于贍部洲示現成佛及其生有、中有等乃是佛陀幻化之事業，不可能是平凡之中有與生有，故永不成為所凈。所凈之主要即是無邊輪迴之有，然于最後有之菩薩不可能有實際之中有與生有，縱使有之，不凈化亦無過，凈化亦無益，因彼唯為凈化果與道所攝。 次第論中對於四印圓滿方式之疑問探討，即是前文所說壇城勝王四印。面前清凈之問答是：問及一切天尊成三面之清凈緣何？答以金剛合掌之密意為五根五境納入光明之密意后，表徵智慧光明、方便幻身及彼二雙運三者，如授記中說："三皈依即三真實，三身三解脫之三面，即是三色三瑜伽，三三昧耶相合故，三界中有三天尊，三壇城之三時中，三道之三勝所有，以幾許覺知勸請。"如是解說三皈依等十二或十三種三法清凈為三面，雖經文未明說，亦有三現順逆清凈與六度清凈之六臂。

འདི་ནི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་སྟེ། ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དག་པ་ རྒྱས་པ་རྟོགས་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མདོར་བྱས་སུ་དག་དྲན་གྱི་གསལ་ཁ་མེད་ པས། དག་པ་དྲན་པ་བསམ་པ་དང་ཤེས་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མན་ངག་སྙེ་མ་ སོགས་ལས་གསལ་བར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཡི། གང་དག་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ མ་ཡིན་པའི་ལྷས་རྫོགས་རིམ་སྨིན་བྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་རིམ་མི་འགྲུབ་པ་དང་། རྒྱུད་གཞན་ལས་ སྒྱུ་ལུས་དང་། འོད་གསལ་དང་། ཟུང་འཇུག་གསུམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མི་སྟོན་པས། ལྷ་ཐམས་ ཅད་ཞལ་གསུམ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་དང་། རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་དང་ལྷ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་ དྲུག་མ་བསྒོམས་ན་སངས་མི་རྒྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། རེས་འགའ་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་ ཡོང་གྱུ་བ་བྱེད་ལ། རེས་འགའ་ཞལ་གསུམ་གྱི་དག་པ་ཁོ་ན་གོ་བས་ཆེས་བླུན་པོ་མ་གཏོགས། གསང་འདུས་འབའ་ཞིག་ལ་དད་པ་སྐྱེ་དགོས་ཟེར་བ་སོགས་ནི་མུ་ཅོར་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །ལྷའི་ གྲངས་ལ་དོགས་གཅོད་ཀྱི་དོན་ཡང་། སློབ་དཔོན་སོ་སོས་གསང་འདུས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྷ་གྲངས་ 5-217 མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བྱས་པ་ལས། འདིར་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་མཛད་པ་ལ། དག་སྦྱོར་གྱི་དགོས་པ་ ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་སྐབས་སུ་སྦྱང་བྱ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཡན་ ལག་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོང་བྱེད་ལྷ་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དཀྱིལ་ལ་ཡང་དག་བྱ་ དག་བྱེད་དེ་དག་ཚང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ལྷ་{མོ་[སོ་]གཉིས་སུ་བྱས། དག་བྱ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། འབྱུང་བ་བཞི་། དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་ལྔ་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཁོག་པ་ལ་ཚིགས་དང་རྩ་རྒྱུས་ཡན་ལག་ བསྡོམས་པས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་དག་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་དག་པ་ཆ་ཚང་ ཕྲུགས་གཅིག་ལ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དགོས་པའི་སྐབས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལས་ལྷག་པ་མི་དགོས་ པའི་གནས་སྐབས་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པས། སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་སུ་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཞལ་དང་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་འདི་གཉིས་ཀར་དགོས་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཡིན་ གྱི། ཕུང་གསུམ་སེལ་བའི་གྲངས་ངེས་མ་ཡིན་པས། ཚད་མའི་ཁ་སྐད་འབྲེལ་མེད་འགའ་ ཞིག་འདིར་བཅུག་ནས། རྩོད་པ་ལ་ཡིད་དགའ་མི་བྱའོ། །དེས་ན་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་ཟེར་བ་ ལྟར་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱི་ལུགས་ལྷ་གྲངས་སོ་སོ་བ་དེ་དག་ལ། དག་སྦྱོར་རྣམ་དག་མེད་ ཅིང་། སོ་གཉིས་པ་ལ་དག་སྦྱོར་རྣམ་དག་ཡོད་པས། གསང་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་ དེ་རྣམས་མ་དག་ཅེས་པའི་དོན་ཡེ་མིན་ནོ།

此僅為表徵，是需瞭解手印等廣大清凈義之意，又因略軌中無清凈憶念之明示，故為需思維並了知清凈憶念之意，此等亦當如口訣束等中所明顯闡述般了知。某些人說非三面六臂之天尊不能以圓滿次第成熟因而不能成就生起次第，又因其他續部不究竟顯示幻身、光明及雙運三者，故不應使一切天尊成三面；又說若不修習密集續與三面六臂天尊則不能成佛，有時作出難以理解之因由，有時僅解三面之清凈義，故除極愚者外，說應唯對密集生信等語，皆為妄語而已。 關於天尊數量之疑問斷除之義亦是，諸師對密集續造作諸多不同天尊數量，於此造三十二尊時，問及清凈相應有何必要？答以：如身壇城時有能凈三十二天尊清凈所凈之蘊界處支分，于外壇城亦需具足彼等所凈能凈，故立三十二尊。所凈亦為五蘊、四大、六根、五境及身體支分之骨節筋脈等總十二種，以此等所凈之權分，於一個完整清凈部分需三十二尊，又有不需多於此數之時，故說立為三十二之義。面數與天眾數量之確定此二者皆依必要而定數，非為遣除三蘊之定數，故莫將無關之量論術語置於此處而樂於爭辯。因此，非如後來某些人所說：其他上師之各別天尊數量諸法無清凈相應之完全清凈，唯三十二尊有清凈相應之完全清凈，故說密集之其他壇城不清凈之義。

སྤྱིར་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལ། མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་དང་། འདུས་པ་ལ་སློབ་ དཔོན་ཐ་དད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་མང་པོ་བརྩམས་པ་ཡང་། ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་པཱ་ལ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་ ཕལ་ཆེར་བྱུང་གི ། སྔོན་ཆེར་མེད་པས་སྒྲུབ་ཐབས་མི་འདྲ་བའི་དོགས་གཅོད་བཀོད་པ་འདིས་ ཀྱང་། འཕགས་པའི་དངོས་སློབ་ཀྱི་ཀླུ་བྱང་མིན་ནོ་ཞེས། རྒྱ་གར་བ་འགའ་ཞིག་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་སྐོར་གྱི་གཞུང་རྣམས་བརྩམས་ ཚུལ་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་མི་འགལ་བར་ཤེས་སོ། ། 5-218 གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཆིངས་བཤད་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་རྒྱུད་འགྲེལ་པ་དང་ མཐུན་པའི་འགྱུར་ལས། དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་བཅོ་ལྔ་ཡིན། །དང་པོར་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། བཅུ་བདུན་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་སོགས། །དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི ། རྣལ་འབྱོར་ མཆོག་ལ་དབྱེ་བ་ལྔ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་ལས་རྒྱ་མཆོག །རྣལ་འབྱོར་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་སོ། ། དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་བཞི་བཅུ་དགུ །ཞེས་དེ་ཉིད་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་ཨ་ལང་ ཀ་ཀ་ལ་ཤའི་འགྲེལ་པ་དེར། རང་གི་སེམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་ཐར་བཞི་དང་། མཆོད་པ་བཞི་དང་། ཚད་མེད་བཞི་དང་། གནས་དང་། བགེགས་བསྐྲད་དང་། སྟོང་ཉིད་ བསྒོམ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། ལྷག་མོས་བསྒོམ་པ་སྟེ། འཁོར་ གྱི་དེ་ཉིད་བཅུ་དང་། དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། དེ་ལས་ལྡང་བ་དང་། བར་སྲིད་ དག་པ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ སྟེ། །སྒྱུ་ལུས་སུ་གྱུར་བའི་དེ་ཉིད་ལྔ། དེ་ལྟར་བཅོ་ལྔ་དང་པོ་སྦྱོར་བའོ། །རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཡན་ལག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ་བཞི་ དང་། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསུམ། སེམས་དཔའ་གསུམ་སྟེ་དྲུག ། ཕྱག་རྒྱའི་དབྱེ་བ། དེ་འདུ་བྱ་བ། རྡོ་རྗེ་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རྗེས་ཆགས་ཀྱི་སྔགས་ བརྗོད་པ། བདེ་ཆེན་གྱི་མཆོད་པ། སྔགས་ཀྱིས་བརྟན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་མན་ཆད་ཀྱི་ དབྱེ་བ་བཅུ་བདུན་དང་། གཤེགས་པ་གཤེགས་མ། སེམས་དཔའ་སེམས་མ། ཁྲོ་བོ་སྤྲོ་བ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ལ་ལྔའོ། །ཕྲ་མོ་དང་། བཟླས་པ་དང་། ཞུ་བ་དང་། བསྐུལ་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། ཉེར་བསྡུ་དང་། སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་རིམ་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ བསྐྱེད་པ་དང་། ལུས་གསོ་བ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ་དང་། བཟའ་བའི་ཆོ་ག་དང་གཤེགས་ སུ་གསོལ་ནས་ཉལ་བའི་ཆོ་ག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ།

總之，于建立次第中，引阿毗達磨藏之教證，及於密集部諸師造作眾多不同修法儀軌，亦多系後來七位帕拉王朝期間所作，前時少有，故有印度一些人說此列述不同修法之疑斷，亦非聖者之親傳弟子龍樹。於此處因依義理故，及如上所說聖教論著之撰寫方式，故知無違。 第二、解說修法之規則。依金剛鬘續及其釋相順之譯文：彼等分類共十五，初當修習加行瑜伽，復有十七隨瑜伽等，其後壇城勝王瑜伽，殊勝瑜伽分五種，複次乃至事業勝印，瑜伽分類十二種，彼等分類四十九。如是承許四十九真實。又如阿朗迦迦拉夏之釋中：觀察自心、四解脫、四供養、四無量、住處、驅除障礙、修空性、智慧地、宮殿、修勝解，此為眷屬之十真實；勝義壇城、從彼起、清凈中有、修法界真如、以咒護持，此為成幻身之五真實。如是十五為初加行。隨瑜伽、蘊加持、界加持、處加持、支分加持等四種，身語意加持三種，三金剛薩埵等六種，手印差別、彼聚集、金剛蓮花加持、誦后愛樂咒、大樂供養、以咒堅固，此為從隨瑜伽以下十七種分類。來者佛母、勇士佛母、忿怒放射，此為壇城勝王之五種。微細、唸誦、融化、勸請、起、讚歎、攝收、卵生次第生起金剛薩埵、調身、品嚐甘露、飲食儀軌及祈請返回后臥息儀軌等十二種。

།ཞེས་བཤད་པ་ལ། སྒྲོན་གསལ་དང་མི་ 5-219 འགྲིག་པ་འགའ་རེ་བྱུང་ཡང་། འཕགས་སྐོར་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན། འཕྲེང་བ་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་པར་སྣང་བས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་དག་པར་འཇོག་མི་ ཐུབ་བོ། །བར་སྐབས་དང་། ཕྱིས་བྱུང་བའི་མཁས་པ་བུ་སྟོན་ཆེན་པོ་དང་མཁས་པ་གཞན་ དང་གཞན་དག་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཞེ་དགུར་བཞེད་པར་འདྲ་བ་ལ། རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་ཙམ་ཁོ་ ན་འཆད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་འགྱུར་གཞན་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་འབྱུང་ སྟེ། རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །དེ་ཉིད་དབྱེ་ བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས། །དང་པོ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ གི ། རྣམ་འབྱོར་མཆོག་ལ་དབྱེ་བ་བརྒྱད། །དེ་ལས་ཀྱང་ནི་ལས་རྒྱལ་མཆོག །རྣལ་འབྱོར་དབྱེ་ བ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ཉིད་དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་བརྒྱད། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་ འབྱུང་བ་ལྟར་དེ་ཉིད་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བྱས་ན་ལེགས་སོ། །སྔ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཞེ་དགུ་དག་ པར་འདོད་དེ། འགྲེལ་པའི་ལུགས་དེ་མི་འདོད་ཕྱིན། འཕགས་སྐོར་གྱི་མངོན་རྟོགས་ལ་སོ་ བརྒྱད་དུ་སྦྱར་བ་འདི་འགྲིག་ཅིང་། འགོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་བརྒྱད་ཉིད་བཞེད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྲུང་བ་དང་། གནས་སྲུང་བ་དང་། བདག་སྲུང་བ་སྟེ་སྲུང་འཁོར་ལ་གསུམ། ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ས་བསྐྱེད་པ། རྟེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ། ལྷག་མོས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ། དང་སྦྱོར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ་གསུམ། དེ་ནས་མངོན་བྱང་ལྔ་ལ་རེ་རེ། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་ བསྒྱུར་བ་དང་ལུས་དཀྱིལ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། སེམས་དཔའ་ གསུམ་བརྩེགས་དང་། རྒྱས་བཏབ་སྟེ། དང་སྦྱོར་དངོས་གཞི་ལ་བཅུའོ། ། རིག་མ་འདུ་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་ནི། དང་སྦྱོར་གྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་ལ། དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྔོན་འགྲོ་ཡང་ཡིན་པས། གཉིས་པོ་གང་དུ་སྦྱར་ཡང་མི་འགལ་མོད། རེ་ཞིག་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་བསྡུ་བར་གསུངས་པས་དེ་གཉིས་དང་པོ་སྦྱོར་བ་རྗེས་ཏེ། སྔོན་ 5-220 འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་བསྡོམས་པས་དང་སྦྱོར་ལ་བཅོ་བརྒྱད་{དེ[དོ།]། གཞལ་ཡས་ཁང་ བསྐྱེད་པ་ལ་གཅིག་དང་། ལྷ་བསྐྱེད་པ་ལ་སྒོ་བདུན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་དབྱེ་ བ་བརྒྱད་དོ།

如是解說，雖與燈論有些不相合處，然非僅就聖者諸論之現觀而言，似就金剛鬘論自身而言，故僅此因由不能判定為不清凈。中期及後來之諸智者大布頓及其他諸智者，亦同許四十九真實，唯解說種類略有不同。然於此處，金剛鬘續另一譯文如是說：瑜伽隨瑜伽，勝瑜伽大瑜伽，以十八種分，當修初加行，複次壇城勝王之，殊勝瑜伽分八種，複次乃至事業勝，瑜伽分類十二種，彼等分類三十八，此攝生起次第竟。如是作為三十八真實為善。前諸多者許為四十九清凈，若不許彼釋論之宗，此配合聖教諸論之現觀為三十八實為相合，覺氏派諸師亦許三十八。 瑜伽護持、處所護持、自身護持等護輪有三；生起智慧地、生起所依壇城、具眷勝解等初加行前行有三；複次五現等覺各一；化身轉為金剛薩埵及身壇城、加持身語意、三重薩埵、印封等初加行正行有十。 會集明妃及供養，既是初加行支分，亦是壇城勝王前行，故置於何處皆無違。然暫且如所說攝於初加行中，此二隨於初加行，前行正行後行總攝，故初加行有十八。生起宮殿有一，生起諸尊有七，故壇城勝王分類有八。

།ཕྲ་ཐིག་སྟེང་གི་སྣ་རྩེར་བསྒོམ་པ་ལ། གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དང་སྤྲོ་བསྡུའི་རྣལ་ འབྱོར་གཉིས། འོག་གི་སྣ་རྩེར་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གཉིས་ཏེ་བཞི། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ དང་། ངག་བཟླས་གཉིས། གཙོ་བོ་འོད་གསལ་དུ་བཞུགས་པ། གླུས་བསྐུལ་ཞིང་བཞེངས་པ། བསྟོད་པ། མཆོད་པ། ཉེར་བསྡུ། ཐུན་མཚུངས་སུ་བཞེང་པ་སྟེ་དྲུག །དེ་རྣམས་བསྡོམས་པས་ བཅུ་གཉིས་ནི་ལས་རྒྱལ་མཆོག་གོ ། ཡང་མདོར་བྱས་ལས་གསུངས་པའི་རིམ་པ་དོན་ཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་བསྡུ་བ་ནི། འཕགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ལས། འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ད་ནི་མདོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། མདོར་ བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་གནས་ངེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ དམིགས་པ་དང་། བཀའི་འཁོར་ལོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། སའི་ཆ་བསྐྱེད་པ་ དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་འགོད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ འཇུག་པ་དང་། ལྡང་པ་སྟེ་ཉི་མ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མཐར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རྡོ་ རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུས་བྱས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་པདྨ་ འདུས་བྱས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པས་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཕྱུང་ བ་དང་། ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དང་། ངག་གི་བཟླས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་ རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་བསྐུལ་བ་དང་། ཡང་བླང་བ་དང་། བསྟོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ དང་། ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དོན་མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ཡང་ གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་བཞིའི་ཆིངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ 5-221 ཆུབ་སྟེ། །གཉིས་པ་ས་བོན་བསྡུས་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་གཟུགས་ཉིད་རྫོགས་པ་སྟེ། །བཞི་ པ་ཡི་གེ་དགོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཕྱོགས་མཐུན་ཙམ་དུ་སྦྱར་ནས། དེ་བཞིན་ ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ཡན་ཆད། སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཕྱག་ མཚན་ལས་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་ནི་ས་བོན་བསྡུས་པ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར། དེ་ནས་ལུས་ དཀྱིལ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་གཟུགས་རྫོགས་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་འབྱོར། གཙོ་རྐྱང་བསྒོམ་པ་ ཡིན་ན། དེ་ནས་མཆོད་པའི་བར་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ལྟར་ན། དཀྱིལ་འཁོར་ རྒྱལ་མཆོག་རྫོགས་ཀྱི་བར། ཡི་གེ་དགོད་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། རྣལ་འབྱོར་དྲུག་གི་ཁུངས་ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་ཆེ། །དང་པོ་སྦྱོར་བ་མདོར་བསྡུས་པའོ།

我來為您完整直譯這段藏文： 于細滴上端鼻尖修習，有基本瑜伽與放收瑜伽二者。于下端鼻尖修習，亦如是有二，共四。金剛誦與語誦二者。主尊安住光明、以歌勸請而起、讚頌、供養、收攝、相同而起等六。彼等總攝為十二，是為事業勝王。 複次攝略論中所說次第二十五項者，聖者自身經中如是說：今為略攝故，攝略而說。其中首先住處決定、緣大悲、緣法輪與空性、生起地分、宮殿、佈置壇城、入勝義壇城、日輪觀想而起、最後月輪、生起大金剛持與以咒加持清凈蘊等、具身語意加持之和合、金剛蓮花和合、以隨貪加持金剛、發出壇城、細微瑜伽、金剛誦、語誦、勸請入勝義、復取、作贊、收攝、事業差別等，應知為二十五項。 若就四金剛結構而言，後續續中說：初為空性菩提，二為收攝種子，三為圓滿形相，四為佈置文字。如是所說義理稍作相順配合，從如是性中菩提以上，為空性菩提意金剛瑜伽；從彼至從標幟菩提為止，為收攝種子語金剛瑜伽；從彼至身壇城圓滿為止，為形相圓滿身金剛瑜伽；若修單尊，則從彼至供養為止，若如完整壇城，則至壇城勝王圓滿為止，為佈置文字三金剛共同瑜伽。 六瑜伽之依據，金剛鬘論中說：瑜伽隨瑜伽，勝瑜伽大瑜伽，此為初加行略攝。

།དེ་བཞིན་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་པོ་མཆོག །ལས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣལ་འབྱོར་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ནས། མངོན་བྱང་ དང་པོ་གཉིས་ཡན་ཆད་རྣལ་འབྱོར། མངོན་བྱང་ཕྱི་མ་གསུམ་རྗེས་སུ་རྣམ་འབྱོར། སྤྲུལ་སྐུ་ རྡོར་སེམས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་ལུས་དཀྱིལ་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར། དེ་ནས་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་མཆོད་ པ་རྫོགས་ཀྱི་བར་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ། དེ་ནས་གཞལ་ཡས་ཁང་སྦྲོས་ཟིན་པའི་བར་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག དེ་ནས་ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བར་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ཡིན་ལ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་དང་། ལས་དང་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སྤྱིར་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ཙམ་དུ་འཆད་པའི་ གནས་སྐབས་འདུག་ཀྱང་། མངོན་རྟོགས་རིམ་པ་གཅིག་གི་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ལ་མི་བགྲོང་ བས། ཡན་ལག་དྲུག་གམ་ཏིང་[ངེ་]འཛིན་གསུམ་གྱི་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ལ་བགྲོང་བ་ནི་མི་ བདེའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོ་ ནི་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་དང་ལས་རྒྱལ་མཆོག་གོང་བཞིན་ནོ། ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། བསྙེན་ 5-222 པའི་ཏིང་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་ མཆོག་ལ། །རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དཔྱད། །སྔགས་ཀྱི་བདག་པོ་བསྒོམ་པ་ཡིས། །སྒྲུབ་པའི་ ཚེ་ན་སྐུལ་བར་གསུངས། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཚེ། །རང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་གཟུགས། ། དབུ་རྒྱན་ལ་ནི་བདག་པོ་བསམ། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་ནི་མངོན་བྱང་དང་པོ་ཡན་ཆད་དེ། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ བསྙེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་མཆོག་སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། ། ཉེར་སྒྲུབ་ནི། དེ་ནས་ལུས་དཀྱིལ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ ལ་ཁད་ཉེ་བའི་སྔགས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷའི་སྐྱེད་མཆེད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་བར་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རང་གི་སྒོ་གསུམ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ བདག་པོ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་ཆེན་ནི་མཆོད་ པའི་རྗེས་ནས་ཉེར་བསྡུའི་བར་ཏེ། གཞན་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་སྔགས་ སེམས་དཔའ་གསུམ་དང་རིགས་བདག་དབུ་རྒྱན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是壇城勝王，事業勝王瑜伽勝。如是宣說已，前二現等覺以上為瑜伽，后三現等覺為隨瑜伽，化身轉為金剛薩埵與身壇城為勝瑜伽，從彼至隨貪供養圓滿為止為大瑜伽，從彼至宮殿生起完畢為止為壇城勝王，從彼至時際為止為事業勝王。雖然有時將時際行為與成就事業灌頂等廣泛解釋為僅屬事業勝王，然不計入一次第現觀之事業勝王中，故不宜計入六支分或三三摩地之事業勝王中。 若就三三摩地而言，前述四種瑜伽為初加行，壇城勝王與事業勝王如前。 若就四親近成就支分而言，根本續第十二品中說：親近三摩地善加行，應修殊勝菩提，近成就於勝成就，觀察金剛生處，以咒主修習，成就時勸請所說。大成就作時，自咒金剛持相，于冠飾思維主尊，即得成就智慧金剛。如是宣說。 親近支分者，乃至初現等覺以上，因為于境空性中親近境者智慧，殊勝菩提緣空性故。 近成就者，從彼至身壇城圓滿為止，是成就接近智慧受用圓滿身之咒語受用身，且成就天尊生處故。從彼至隨貪為止為成就支分，因為成就自身三門與咒主諸佛三金剛為一故。大成就者，從供養后至收攝為止，因為成辦廣大他利，且作自咒三勇士與部主冠飾事業故。

གསུམ་པ་ལས་དང་པོ་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་ཚུལ་ནི། ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ ལག་བཞི་ཀར་བསྙེན་པའི་ཡན་ལག་དང་། ལེའུ་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་སྙིང་པོ་བསྐུར་བ་ནི། ཉེར་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བསྐྱེད་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བ་ནི། སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང་། ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་དང་། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་སྦྱོར་ བ་ནི། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ །བསྒྲུབ་བྱ་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ནི། །ཞི་སོགས་བྱ་བའི་ ཆོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་གྲུབ་པ་བརྒྱད་དང་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས། ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་ ལ། ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བརྒྱད་དེ། ཕྱོགས་དང་། དུས་དང་། ཆ་ བྱད་དང་། བསམ་པ་དང་། གནས་དང་། ཡུལ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ 5-223 སོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལས་ ཚོགས་སྒྲུབ་པ་ཤེས་ཆེ་བར་གསུངས་ལ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགོས་པའམ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔའ་ པོ་གཅིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་ལྷ་མོ་ བཞིས་ཞུས་ལས། རྫས་བརྒྱད་ཡན་ལག་སྒྲུབ་པ་བཤད། །རི་ལུ་མིག་སྨན་དངོས་གྲུབ་དང་། ། ས་འོག་རལ་གྲིའི་དངོས་གྲུབ་དང་། །མཁའ་ལ་ཕུར་དང་མི་སྣང་དང་། །འཆི་བ་མེད་དང་ ནད་མཇོམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རགས་པ་ལ་གསལ་སྣང་ཐོབ་པ་སྔགས་ ལ་གཞོལ་བས་ནི། བཟླས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་དང་། རྫས་དང་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པས་ བསྒྲུབ་དགོས་ལ། ཕྲ་མོ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ནང་ལ་གཞོལ་བས་ནི། དེ་དག་{ལས་[ལ་མ་ ]བལྟོས་པར་བསམ་གཏན་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་བོ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞོར་ བྱུང་དུ་གྲུབ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་གྲུབ་པ་བརྒྱད་སོགས་སྒྲུབ་པའི་ ཡན་ལག་ཏུ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་དང་སྡིགས་སྦྱོར་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་ ལ་གཞོལ་བའི་སྔགས་པས། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ། སྤོགས་ ཆོག་དང་སྙིང་པོ་བསྐུལ་བ་མི་དགོས་ཤིང་། སྔགས་ལ་གཞོལ་བས་སྤྱོད་པ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་སྤྱད་ ཀྱང་མ་འགྲུབ་ན། སྤྱོད་པ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་དགོས་པ་དང་དེས་ཀྱང་མ་འགྲུབ་ན་ དྲག་ཤུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་བྱ་ལ། རྫོགས་རིམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ནི་མི་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ དག་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་འཆད་དོ།

第三、初業者成就悉地之方法：又于如是四支分親近成就中，于親近支分及如第十品所說依行為傳授心要者，為近成就支分；生起次第之行為及猛烈加行，為成就支分；寂等事業及悉地加行，為大成就支分。如所說："所成事業與悉地，寂等事業儀軌及，如是八種成就及"，因此，于寂等事業中，一切事業之共同趨向有八：方位、時間、裝束、意樂、住處、對境、飲食及儀軌之差別等。 獲得壇城明顯顯現后，依止圓滿壇城修行事業聚集者，說為利益更大。然非一向必要，以獨勇士瑜伽亦能成就。 關於共同悉地，四天女所問中說："說八物支分成就，丸藥眼藥悉地及，地下寶劍悉地及，空行橛與隱身及，不死及與降伏病。"而彼等於粗相獲得明顯顯現，趨向于咒者，須以唸誦、護摩、物質及機關等成就；于細相獲得穩固，趨向于內者，則不待彼等，僅以禪定即能成就。雖依生起次第行為而附帶成就八成就等，然一般而言，為成就八成就等之支分，非必要行持生起次第行為及威嚇加行。 趨向于內之咒師，為成就生起次第之大持明，不需取精及勸請心要，而趨向于咒者，若行持行為六月亦未成就，則須行持行為至三次，若仍未成就，則當修猛烈加行。然圓滿次第之悉地不可能不成就，故不需彼等。藏地聖行派前後諸師如是解說。

།འོན་ཀྱང་ནང་ལ་ གཞོལ་བ་ལ་མི་དགོས་པར་བཤད་པ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་པའི་ནང་ལ་གཞོལ་བ་དེ་མ་ཡིན་གྱི། རྫོགས་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་རིམ་པའི་དེ་གཉིས་ཀར་ལ་དགོས་པ་སྲིད་ དོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དགོས་མི་དགོས་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་ཡིན་ཏེ། རྣོ་ན་བོགས་འདོན་གྱི་ 5-224 སྤྱོད་པ་དང་པོ་ཁོ་ནས་མཆོག་ལ། འབྲིང་ན་སྤྱོད་པ་ལན་གཉིས་སམ་གསུམ་སྤྱོད་ཅིང་། ཐ་ མས་དེའི་སྟེང་དུ་སྦོགས་ཆོག་སྡིགས་སྦྱོར་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འོ་ན་སྔགས་ལ་ གཞོལ་བ་དེ་དང་ནང་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་གྲུབ་ཕལ་པ་དང་། རིག་པ་འཛིན་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །རྫོགས་རིམ་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ ཀྱང་ཞོར་བྱུང་དུ་འགྲུབ་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། ཐུན་མོང་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་ བ་མི་བྱེད་ཀྱང་མཆོག་སྒྲུབ་པ་ལ་དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སྲིད་པར་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ འགའ་ཞིག་བཞེད་པས། དེ་ཡང་མེད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བར་མི་བྱ་ལ། བསྐྱེད་རིམ་པའི་ སྡིགས་སྦྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱུད་འདི་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །རྩ་ རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས། སྙིང་པོ་བསྐུལ་བ་འདི་དག་རྒྱས་པར་གསུངས། སྡིགས་སྦྱོར་ལེའུ་ བཅུ་བཞི་པ་ལས་གསུངས། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཇི་སྲིད་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ། །རྣམ་གཉིས་ཟླ་བ་ དྲུག་ཏུ་བསྒོམ། །འདོད་པ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྦྱོད་པས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ། །གལ་ཏེ་ ཟླ་བ་དྲུག་གིས་ནི། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་མ་མཐོང་ན། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོ་ག་དང་། །སྡོམ་ པ་ལན་གསུམ་བརྩམ་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོས། །མཐོང་བ་བྱུང་བར་མི་གྱུར་ ཞིང་། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མ་གྲུབ་ན། །དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ ནི། །འགྲུབ་པ་ངེས་པར་ཉེ་བར་འགྱུར། །རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་ནི། །རྡོ་རྗེ་ཕུར་བུས་ ཕུར་བུ་གདབ། །དེ་ནས་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། །སྲུང་བའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ སོ། །ཆོ་ག་དང་བྱ་བའི་རིམ་པ་དེ་དག་གིས་སྤྱིར་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་ལ། སྒོས་སུ་རྒྱུད་འདི་ལས་གསུངས་པ་གོང་དུ་སྨྲོས་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་སྤྱད་དོ། ། བཞི་པ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ངོས་གཟུང་བ་ལས། དྲན་པ་གཅིག་པ་དང་། 5-225 རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སོ།

然而所說趨向內者不需要，並非指生起次第的趨向內者，而是就圓滿次第而言，生起次第之彼二者皆可能需要。 因此，是否需要乃是根器利鈍之差別，即利根者僅以第一次增益行為即為殊勝，中等者行持行為二次或三次，下等者除此之外還需要取精及威嚇加行，如是解說。若問："那麼趨向咒者與趨向內者豈無優劣？"答："不會，因為有獲得尋常悉地與成為持明王之差別。" 于圓滿次第成就悉地時，亦非無共同成就，然而多為附帶成就，雖不為僅共同而修行為及猛烈加行，但于成就殊勝時可能有猛烈加行之時機，某些成就阿阇黎如是承許，故不應一向說彼亦無。生起次第威嚇加行之分類，此續中說身語意三種差別。 根本續第十品中廣說此等勸請心要，威嚇加行於第十四品中說。後續中說："乃至見為止，二種修六月，以享諸欲故，一切恒常作。若以六月中，未見如所說，如所說儀軌，及戒行三次。如是作成就，未生起見解，若菩提未成，以猛烈加行修。爾時彼智慧，決定近成就。以種姓分別，金剛橛釘橛。然後作攝受，及作護持行。" 以彼等儀軌及行為次第，總修一切事業與悉地，別於此續所說上述諸法則必定修行。 第四、辨識生起次第二種瑜伽中：一念瑜伽與尋思瑜伽二者。

།དང་པོ་ལ་དོན་ཚན་ཐོག་མ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ ནི། ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རགས་པ་ལ་སེམས་ཟིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ནོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་གསུམ་ནི། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་མདྭངས་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ རྡོ་རྗེའི་ལམ་ཁྱེར་རོ། །དེ་ལ་ནང་ཚན་དུ་དབྱེ་ན། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། བསྡུས་ པའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ཡང་མེ་ཏོག་གང་ལ་ཕོག་པའི་ལྷའི་དབྱེ་བས་དཀྱིལ་ འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ལའང་སེམས་དཔའ་གསུམ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ སྦྱོར་བ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ །དཔའ་བོ་གཅིག་པ་ལ་ཡང་། དབང་པོ་རབ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ བསྐྱེད་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་། འབྲིང་མངོན་བྱང་ལྔ་བསྐྱེད་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་། ཐ་མ་རྡོ་ རྗེ་བཞི་བསྐྱེད་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཏེ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སེམས་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས། སྦྱོར་བ་ དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་གསུམ་མོ། །རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མཆོག་གང་ཡིན་ པའི། །དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་བྲི་བར་བྱ། །དེ་ཡི་མིང་དངོས་རྣལ་འབྱོར་བ། །དཀྱིལ་འཁོར་ ཡིན་ཞེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་སུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་སྣང་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་དབུས་ སུ་རྣམ་སྣང་དང་། ཤར་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་བཞག གཤེགས་པ་གཞན་རྣམས་ལའང་དེས་རིགས་ འགྲེ། རིགས་ལྔ་ལ་དབུ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན། གཞན་ལ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་འཁོར་གྱི་ གནས་སུ་མི་འགྲོ། འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་གོ་འཕོ་ན། རྣམ་པ་འཁོར་དེ་དང་དེ་ལ་ངོ་བོ་རང་ རིགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གནས་གྱུར་ནས་དབུས་སུ་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ སྤྱན་མ་དབུས་སུ་བཞུགས་ན་དེ་ཡང་རྣམ་སྣང་གི་ངོ་བོར་མོས། རྣམ་སྣང་གི་གོ་སར་མི་བསྐྱོད་ པ་བཞག སྤྱན་མའི་གནས་སུ་ཡང་སྤྱན་མ་གཉིས་པ་བཞག་གོ །

第一，首個科判尋思瑜伽之體性是：具三殊勝天之粗瑜伽中攝持心之三摩地。其中三殊勝為：自性空性光明、悲心相狀、身語意金剛之道攝。其中細分為：壇城輪與攝略瑜伽二者。 第一又以花落於何尊之分而有三十二壇城，其中每一又以三心尊之分而有九十六種加行。于獨勇士亦有：上根者四瑜伽生起三十二種，中等者五現覺生起三十二種，下等者四金剛生起三十二種，其中每一又以三心之分而有三種九十六加行。 根本續第十六品中說："何為最勝金剛持，應畫于壇城中央，彼之真實名瑜伽，佛說即是為壇城。" 又若以毗盧遮那為主尊，則中央安置毗盧遮那，東方安置不動佛，于其他如來亦如是類推。五部皆以金剛薩埵為頂飾，其他不以五部如來為眷屬。于眷屬諸尊若互換位置，則形相為彼彼眷屬，體性轉為自部如來后安住中央，譬如眼母安住中央時，亦觀想為毗盧遮那之體性，不動佛安於毗盧遮那之位，眼母之處亦安置第二眼母。

དེ་ལ་རྗེ་འགོས་ལ་སོགས་ པ་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དོད་རྣམ་སྣང་དང་སྤྱན་མ་ལ་ སོགས་པ་དེར་བསྐྱེད། རྗེས་ཆགས་ཀྱི་སྐབས། རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་རྟགས་བསྒྱུར་ 5-226 ཏེ། ལྷ་ཡབ་དུ་བསྒྱུར། རིག་མ་ཡང་སྤྱན་མར་བསྐྱེད། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས་ རང་ལ་རྣམ་སྣང་བཅུག ངོ་བོ་རྣམ་སྣང་ལ་རྣམ་པ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ཕོ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་མཁའ་ ནང་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷག་མ་སྤྲོ། དེས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གྲུབ་ཟིན་པ་ན། རང་ཉིད་ སྤྱན་མ་ཡུམ་རྐྱང་གི་ང་རྒྱལ་དུ་གནས་པར་བྱ། གནོད་མཛེས་ཀྱི་བར་དུ་རིགས་འགྲེ་སྟེ། རང་ རང་གི་རིགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ ནི། དང་པོ་སྦྱོར་བ་སྤྱི་དང་འདྲ་བ་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་གང་གཙོ་བོར་ བྱེད་པ་དེ་དང་སྤྲོས་ཤིང་རང་ལ་བསྟིམ་པས། རང་ཉིད་ལྷ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ ལ། ལྷ་མོ་རྣམས་ལ་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་གྱི་རྟགས་བསྒྱུར་བ་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་ མ་རྫོགས་ཀྱི་རིང་ལ་དགོས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷ་མོ་ཡུམ་རྐྱང་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །རིག་མ་ བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ཡང་། རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་ན། ལྷ་{མོ་[སོ་]གཉིས་ཀྱི་ གྲངས་དང་ངོ་བོ་ཚང་བས་ལེགས་པར་འདོད་ཅིང་། རེག་རྡོ་རྗེ་མ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས། རེག་རྡོ་རྗེ་ཕོ་མོའི་རྣམ་པ་བྱེད་པར་བཞེད་དོ། །ལུགས་ དེ་གཉིས་ཀར་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །ལྷ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་བསྐྱེད་ ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་རྗེས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་ འབྱོར་ཆེ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཞིང་། མངོན་བྱང་ལྔ་བསྐྱེད་ནི། དེ་ཉིད་ལས། མངོན་པར་བྱང་ ཆུབ་རྣམ་ལྔ་ཞེས། །མིང་གིས་རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རྡོ་རྗེ་བཞི་བསྐྱེད་ནི། རྩ་རྒྱུད་ ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་ལས། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་བཞི་དག་གི ། བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པས་བསྙེན་པར་ བྱ། །ཞེས་པས་བསྟན་ཞིང་། རྒྱུད་ཕྱི་མའི། དང་པོ་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ ངོ་། །སྐབས་འདིར་མན་ངག་ལ་སྡང་བ་ཁ་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་བཞི་བསྐྱེད་ལས་བསྡུས་པའི་སྒྲུབ་ ཐབས་ལུགས་འདི་ལ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་གོ་བའི་ང་ 5-227 རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་། ཆོ་ག་སྤྲོས་པ་ཆེ་བ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དུ་ཟད་ལ། རྒྱལ་ བ་རིགས་ལྔ་ལས་གཞན་པའི་གཙོ་བོ་གོ་འཕོ་མི་འདོད་པ་ཡང་། བདག་ཅག་གིས་ནི་མོས་པ་ ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསལ་བར་སྟོན་པ་ལས་ རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

對此，杰貢等上師們認為：化身轉為金剛薩埵之替代即生起為毗盧遮那與眼母等。於後得時，自身為佛眼母轉變標誌，轉為天父，明妃亦生起為眼母。于壇城勝王時將毗盧遮那融入自身，體性為毗盧遮那而形相為佛眼父母之相，從虛空中放射其餘壇城。當壇城勝王圓滿時，自身當住于眼母獨尊之慢。乃至美忿怒尊皆類推，即各自安住于本部如來之慢。 又有一些認為：初加行與一般相同，于壇城勝王時，無論誰為主尊，放射彼尊並融入自身，自身轉為彼彼天尊之形相。對諸天母如前所說之標誌轉變，須在壇城勝王未圓滿期間，其後當轉為天母獨尊。加持明妃時，若決定為觸金剛女，以具足三十二天女之數量與體性而認為殊勝，且於觸金剛女之壇城，于壇城勝王時，主張作觸金剛父母之形相。此二種方式皆未見有相違。 于獨尊一分之四瑜伽生起者，金剛鬘經中說："瑜伽、隨瑜伽，勝瑜伽、大瑜伽。"而五現覺生起，亦于彼中說："五種現等覺，以名而勸請。"四金剛生起，根本續第十二品中說："或以四金剛，堅固律儀而親近。"後續亦云："初為空性菩提"等。於此處，一些憎惡口訣者說此派無有四瑜伽生起攝略之修法，此僅是以了知所凈能凈一分而生慢心，唯喜繁多儀軌之表現而已。不許五部如來以外之主尊互換，此亦只是在明顯顯示："我等不知隨攝不同意樂補特伽羅之方便"外別無他因。

དོན་ཚན་གཉིས་པ་སྒྲ་དོན་ནི། ལྷའི་རྣམ་པ་ལ་དྲན་པ་སྟེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་གཅིག་པའོ། །དོན་ཚན་གསུམ་པ་དྲན་པ་གཅིག་པའི་ཤེས་བྱ་ནི། རྒྱུད་ལས། མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཇི་སྐད་དུ། སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་བདག་མེད་པར། །ཡེ་ཤེས་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་སྤྲོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ སྤྱན་ཕྱེ་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཀུན་གྱི་ཡིན། །ཞེས་ལྷ་སྐུ་དེ་ཡང་བདེ་སྟོང་གི་རྣམ་རོལ་ དུ་ཤེས་པ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱའོ། ། དོན་ཚན་བཞི་པ་སྤང་བྱ་ནི། འཁོར་བའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་སྟེ་གོང་དུ་ བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་ཚན་ལྔ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། ཡིག་འབྲུ་ལ་བསླབ། ཕྱག་མཚན་ལ་ བསླབ། རྩ་ཞལ་ལ་བསླབ། སྐུ་ལ་བསླབ། རྒྱན་ལ་བསླབ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་དང་བསྲེ་བ་ ལ་བསླབ། དེ་རྣམས་ལ་ལོབས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་དུ་རུང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་སྟེ། རྣམ་པ་ལ་བསླབ། གོ་རིམ་ལ་བསླབ། ཐུན་མཚམས་ལ་བསླབ། ཡུན་བསྲིང་པ་ལ་བསླབ། རྒྱ་བཀྱེད་པ་ལ་བསླབ་བོ། །དེ་ལྟར་བསླབས་པས་ལོབས་པའི་ཚད། བསྒོམ་བྱ་ལྷ་སྐུ་གསལ་ སྟོང་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡུན་རིང་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ། གསལ་བའི་ཚད་ ནི་རིག་པ་དང་། མཐོང་བའི་མཚན་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་ཡིད་ཆེས་ པ་སོགས་རྟག་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ལ་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ 5-228 དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་མཛད་མོད་ཅུང་ཟད་མི་ལེགས་ཏེ་རྣམ་པ་ འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་དུ་ནི་མིག་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་ མཆེད་ཁོ་ནས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཚན་དྲུག་པ་ཕན་ཡོན་ནི། ཐ་མལ་པའི་སྣོད་ བཅུད་ཀྱི་ཞེན་པ་བཟློག ཚོགས་གཉིས་དང་ཁྱད་པར་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ ཅན་གསོག བདག་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ། ལྷ་ ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་རྒྱུད་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བྱིན་ གྱིས་རློབས་པར་ནུས། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དང་དུད་འགྲོ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཐང་ལས་སྐྱེས་ པ་སོགས་དབང་དུ་འདུ། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་ གཉིས་པ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། དོན་ཚན་དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ལ་དམིགས་པས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྟེང་སྒོ་ལ་ བརྟེན་པ་དང་། འོག་སྒོ་ལ་བརྟེན་པའོ།

第二項詞義為：于天尊形相專注一心安住，故為一念。第三項一念所知為：續中說："略說五蘊者，宣說為五佛。"等，通過此等了知蘊界本性僅為天輪是共同的，如所說："身語意無我，以智慧心正放射。此乃開啟智慧眼，是一切諸佛所有。"而了知彼等天身亦為樂空游舞，是不共所知。 第四項所斷為：執著輪迴處所、身體、受用，如上已說。第五項修持方法為：學習種子字，學習手印，學習主面，學習身，學習莊嚴，學習與聲等緣相合。熟練彼等后可修壇城，即修壇城，學習形相，學習次第，學習座間，學習延長，學習擴充套件。如是學習后的熟練標準為：所修天身明空無勤任運而長時且極其明顯可見，明顯的標準是獲得覺受與見到標相，此外還會生起對天尊與上師的信心等諸多常有之相。 對於觸見之標相，雖然諸先師稱為二根境界，但略有不當，僅是形相相似而已。實際並非眼根與身根之境界，因為唯為法處所攝故。第六項利益為：遣除對平凡器情的執著，積累二資糧尤其是殊勝福德資糧，獲得與自身圓滿解脫佛位相順應的果位，一切天眾加持自相續並能加持其他眾生，降伏天與非天以及水生陸生等諸畜生，成為具有修持勝解瑜伽之緣分等。 第二勝解瑜伽中，第一項體性為：緣細微壇城而凈化心識的三摩地，其可分為依上門與依下門。

།དང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། རིན་ཆེན་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་ལྔ། ། ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ནན་ཏན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་ བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལ་དབྱེ་ན། དང་པོ་སྣ་རྩེར་ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ དང་། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་སྤྲོ་བ་གཉིས་ཏེ། རིན་ཆེན་བརྟན་པར་གྱུར་ན་སྤྲོ། །བརྟན་ པར་མ་གྱུར་ཡོངས་མི་སྤྲོ། །ཞེས་སོ། །འོག་སྒོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་དང་རང་ལྷའི་མཚན་མ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ལེའུ་དྲུག་པ་ ལས། ཨུཏྤལ་མཐིང་ཀའི་མདོག་འདྲ་བ། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་ཁྱད་པར་དུ། །ནས་ཀྱི་འབྲུ་ཙམ་ནན་ ཏན་དུ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རྣམ་པར་བསམ། །ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །འདབ་མ་བརྒྱད་པ་གེ་ སར་བཅས། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་འདི་ཤེས་ཏེ། །བསྒོམ་པས་བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ 5-229 གསུངས་ཤིང་། འོག་གི་སྣ་རྩེར་ལྷའི་མཚན་མ་བརྟན་པར་བསླབ། དེ་ལ་ལོབས་ནས་དབང་ དུ་གྱུར་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མཚན་མའི་སྤྲོ་བསྡུ་དང་། ལྷ་སྤྲོ་བསྡུ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་ཚན་གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། ཆ་ཕྲ་ཞིང་རྟོགས་དཀའ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་ མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་ ཀྱང་འདོད་ལ། ཡང་ན་རང་རྒྱུ་རྟོག་པས་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དོན་ཚན་གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཚུལ་ ནི། སྔགས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བས་བཟླས་པ་མཐར་ཕྱུང་སྟེ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་ ལ། དེ་ལྟར་ཡང་། ཡང་ན་ཁྲོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི། །དབེན་པའི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །སྔགས་ པས་འབུམ་དུ་བཟླས་བྱས་ན། །ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་བཤད། །ཅེས་དང་། དངོས་ གྲུབ་ཀུན་གྱི་འབྲས་འདོད་པས། །སྔགས་ཤེས་པས་ནི་སྦྱིན་བསྲེག་བྱ། །ཞེས་གསུངས་། ནང་ ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བས་ནི། ངག་གི་བཟླས་པ་སྤངས་ཏེ་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་མཐར་འབྱིན་པར་ བྱའོ།

第一為：如所說："五色大寶珠，芥子許大小，于鼻尖端上，瑜伽者恒勤修。"如是所說。其可分為：初于鼻尖修細微壇城，獲得極穩固後放射二者，如說："若寶已穩固則放射，未得穩固不可放。"依下門亦有二種：修菩提心明點與修自尊標相。如是于第六品中說："如青蓮花色，五尖為殊勝，大如稻穀粒，專注于鼻端。大如鷹嘴豆，八瓣具花蕊，了知于鼻端，修此趣菩提。" 且於下鼻尖穩固修學天尊標相。於此熟練后，為生起自在故，學習標相放收與天尊放收。 第二項詞義為：緣微細難解故為細瑜伽，及因觀想細微壇城故亦稱勝解瑜伽。或因為是以自因勝解所需修持的一切瑜伽之究竟故為勝解瑜伽。第三項修學方法為：以咒為主要趣入者，圓滿持誦而令火供天尊歡喜，如是亦說："或於一切忿怒尊，一切寂靜處所中，若修咒士持十萬，說能成辦一切業。"又說："欲得一切悉地果，知咒者當作火供。"以內為主要趣入者，則應捨棄語誦而唯一圓滿修持。

།མན་ངག་ལས་ནི། སྟེང་འོག་གི་སྣ་རྩེ་གཉིས་ཀར་ལ། ཐིག་ལེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཡི་གེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཕྱག་མཚན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བཞི་ བཞིའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཙོ་བོ་གོ་འཕོའི་དབྱེ་བས། སྦྱོར་བ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ བརྒྱད་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། དོན་ཚན་བཞི་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་ནི། དང་པོར་དམིགས་ པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་སློབ་པའི་ཚད་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི། རྩ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲ་མོ་དེ་དང་ དེ་ལ་རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་རྙེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྩ་བའི་ཕྱག་མཚན་གཉིས་ལ་རེག་མཐོང་ གི་མཚན་མ་རྙེད་ན་ཡང་དེ་དང་དེའི་རྟགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པར་སྤྲོ་ བསྡུ་ལ་རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་རྙེད་ན། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། ། 5-230 དོན་ཚན་ལྔ་པ་ཕན་ཡོན་ནི། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གནས། །ཉམས་དགའ་ བྱང་ཆུབ་གནས་འགྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་འདི་ཐོབ་པས་རྫོགས་པའི་ རིམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཚེགས་མེད་དེ། ལོ་ གསུམ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་འདི་ཐོབ་པ་ཁོ་ནས། འདོད་ན་ ལྗོན་ཤིང་དང་ལྟེང་ཀ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་སྐེམ་པར་བྱེད་ཅིང་། འདོད་ན་ཡུད་ ཙམ་གྱིས་ལྗོན་ཤིང་སྐམ་པོ་ལས་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་ནམ་མཁར་འཇོག་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡ་མཚན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིས་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དག་ཐོབ་པར་འདོད་ན། ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོར་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་དྲུག་བསྒོམ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱོད་པ་ཟླ་བ་དྲུག་སྤྱད་པས། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བར་ ནུས་ཤིང་། སྤྱིར་རྫོགས་རིམ་མ་བསྒོམས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན། དངོས་གྲུབ་མཆོག་ལ་ཅུང་ ཟད་འགྱང་བར་བཤད་ཀྱང་། རིག་པ་འཛིན་པའི་ལུས་གྲུབ་ནས། རྫོགས་རིམ་ལ་བརྟེན་ ཏེ་རིམ་པས་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ལ་སྦྱོར་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་ཅན་གྱིས་འགྱངས་པ་མ་ཡིན་ ནོ། །གང་ལོག་པར་ལྷུང་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྣམ་གཡེང་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ ལས་བསགས་པ་དང་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་འགྱངས་པ་ནི། ཉེས་ཅན་ཡིན་ཡང་འདི་དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་ཡང་། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐུན་མོང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི། དབང་པོ་རྟུལ་ པོའི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།

從竅訣中說：于上下兩鼻尖，各有明點壇城、文字壇城、手印壇城、身壇城四種區分，其中每一種又以主尊轉移分類，有一百二十八種瑜伽相應。 第四項圓滿標準為：首先依所緣基而修學圓滿之標準是，于彼彼根本細微壇城獲得觸見之相，于兩種根本手印獲得觸見之相時亦是彼彼之相圓滿，無需努力而於放收穫得觸見之相時，則為勝解瑜伽極為圓滿。 第五項利益為：如說："一切悉地功德處，歡喜菩提處當成。"獲得此瑜伽而修圓滿次第者，于成就雙運智慧身亦無勞難，以三年等時得以安樂成就，且僅以獲得此瑜伽，若欲令樹木藤蔓等剎那枯萎即能，若欲令枯樹剎那生花即能，金剛鈴置於虛空等種種稀有皆能顯現，一切大小共同悉地盡皆掌握。若欲以此獲得大持明，如說："具色聲味者，智者修持六月間。"如是行持六月行，則能獲得大共同悉地，雖說總之未修圓滿次第而行持則稍緩獲得殊勝悉地，然因成就持明身已，依止圓滿次第而漸能獲得殊勝悉地故，非為過患所延。若墮邪見等苦、散亂、積集煩惱業及方便不善巧之延緩，雖為過患然此非如是，雖執著共同悉地為鈍根，然以善巧成辦他利方便而希求共同者，不成鈍根支分。

།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ལས་ཐུན་མོང་གི་ཆོ་ག་མཐའ་ཡས་ པ་གསུངས་པ་རྣམས་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་མི་གཟུང་གི ། ཐུན་མོངས་ཞེས་པའི་ ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དམན་པ་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་དམན་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་དུ་གོ་བར་བྱ་ 5-231 དགོས་སོ།། །། དེ་ལྟར་ན་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞིབ་མོ་བློ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས། ད་ ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། རྒྱ་སྐད་དུ། བི་ན་ཏི་ཀྲ་མ། བོད་སྐད་དུ། མདོར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའམ། རིམ་པ་ལྔ་ལས་བསྡུས་པའི་རིམ་པར་གྲགས་པའི་གཞུང་འདི་ལ། ས་མཚམས་རྣམ་པར་དབྱེ་ བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་སྤྱོད་པ་ལས་གྲོལ་ཞེས་སོགས་ནི། དོན་དམ་ པའི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་ རྒྱུད་ཀྱི་ནི། །ཞེས་སོགས་ནི་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། དགོས་{འབྲེལ་[འགྲེལ་]གྱི་ངག་ ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུས་ཞེས་པ་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྡུ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། རྒྱུད་ལས་ བསྐྱེད་རིམ་འཐོར་ཐབས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །རྣམ་ རྟོག་བག་ཆགས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དགོས་པ་ཡང་བསྟན་ཞིང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་ པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། རྣམ་རྨོངས་ལ་ལེགས་བལྟས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་གྱིས་ སོ། །འདོད་པ་ལྔ་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔགས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཆགས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པར་ བསྟན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐུ་གསུང་སོགས་ ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་བསྟན་ནོ། །དགོན་པ་ཆེན་པོའི་སོགས་ཀྱིས་གནས་ཀྱི་ངེས་པ་དང་། འཇམ་པའི་སྟན་ལ་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་པོའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟན་ནོ། །ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གནས། །ཞེས་པ་ནས། སྟེང་འོག་ཡང་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྲུང་ བའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ཏིང་འཛིན་གནས། །གནས་སྲུང་བ་ནི་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་ པ་ནི་མདོར་བསྟན་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་རྒྱས་བཤད་དོ། །ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ ཡང་། ནག་པོ་པའི་འགྲེལ་པར། ཧཱུཾ་མཛད་དུ་འཆད་པ་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ཉིད་འཁོར་ལོའི་ དབང་ཕྱུག་གི་ཁྲོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དྲག་པོ་དང་དཀར་མོ་ཞབས་འོག་ཏུ་མནན་པ་ 5-232 ཡང་འབྲེལ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ དང་། གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩེ་མོ་ལ། །ཞེས་འདོན་ པ་ནི། འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཅུ་བསྒོམ་པའི་རང་འདོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བར་ཟད་ཀྱི། ཡི་གེ་དག་པ་ ཀུན་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆ་རུ་ནི་ཞེས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཚད་མའོ།

因此諸續部中所說無量共同儀軌，不應僅為鈍根所好者而執持，且以"共同"之詞本身亦非僅為下劣者，應知是殊勝下劣二者之境。 如是于生起次第之細微現觀於心決定后，今于修行方便，梵語為毗那提克拉瑪，藏語稱略作，或稱五次第所攝次第之此論典，略作分界差別：其中"解脫三界行"等，是以敬禮勝義界而作禮讚。"吉祥集會續"等，是造論誓言，亦為說明所需關聯之語。"攝義"並非指攝集一切續部之義，而是指將續部中零散宣說之生起次第彙集一處之義。以"分別習氣"等，亦說明生起次第之必要，且以"正觀于迷亂"之詞邊亦說明緣大悲。以"五欲"等，說明密乘道之本質為貪道所攝。因此以"此乃"等，說明修行者之相，以"身語"等，說明所修之顯現。以"大寂處"等，說明處所之決定，以"柔軟座"等，說明修行者之威儀。從"安住忿怒金剛三摩地"至"上下悉加持"，為護輪，其中"安住忿怒金剛定，當思護持處"為略說，余為廣說。忿怒金剛雖為不動佛，然那若巴注中釋為吽字佛亦不相違，因彼即為輪王之忿怒尊故。爾時亦不應說降伏暴怒與白足下無關聯，因隨順彼忿怒尊之特徵故，且無有妨害故。有謂"十方壇城頂"，僅是為修十輻輪而隨己意轉譯，然一切清凈文字中出現"壇城分"者方為量。

།གནོད་མཛེས་ལ་བཀའ་སྩལ་ བ་ནི། ཧཱུཾ་བཞི་པའི་སྔགས་ཉིད་ཡིན་ལ། ཕུར་བུས་གདབ་ཅེས་པ་འོག་གི་ཕུར་གདབ་རྒྱས་ པའི་མདོར་བསྟན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཕུར་བུས་སོགས་ནི། གནས་སྲུང་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ དོན་བསྡུའོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་སོགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་གཞི་བསྒོམ་པའོ། །ནམ་མཁའི་ ཁམས་ཀྱི་དབུས་གནས་པ་སོགས་ནི། རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ ནི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་། །ཧཱུཾ་གཉིས་ནི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། འབྱུང་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་ རེའི་སྟེང་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །རྡོ་རྗེའི་ས་ཞེས་པ་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པས་དེ་ཉིད་ཟླུམ་པོར་མཚམས་བཅད་པའི་མཐའ་བསྟན་པས་ར་བ་ དངོས་སུ་བཤད་པར་འགྱུར་ཞིང་། འབར་བའི་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁོར་ཡུག་ཀྱང་ཤུགས་ ལ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་བྷྲུཾ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྟན་ ཏེ། ཐིག་བཞི་ཞེས་པ་ནི། ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ་ལ་རེ་མིག་དགུར་གཅོད་པའི་ཐིག་ བཞི་སྟེ། རྣམ་གྲངས་སུ་ནི་ཐིག་བརྒྱད་ཡོད་མོད་ཀྱི། གདུང་བཞི་པོའི་ཕྱི་ཐིག་ནང་ཐིག་གཅིག་ ཏུ་བསྡོམས་པས་བཞིའོ། །རྡོ་རྗེ་ནོར་བུ་སོགས་དྲྭ་ཕྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྒྱན་ཡིན་ཞིང་། བྲེའི་འཕྲེང་བ་ནི་ཐོག་ཕུབ་ཀྱི་གདུང་འདེགས་བྱེད་ཡིན་པར་གསལ་ལ། འོན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་རྟ་ བབས་འདེགས་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱར་ལྡན་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པས་ལྷག་མོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །འོ་ན་འདིར་མི་བསྐྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ལྔ་མ་ཚང་ངོ་ 5-233 སྙམ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་མེད་ དོ། །འདིར་ལྷག་མོས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི། རྒྱུད་འགྲེལ་ནས་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་གྱི། གཞུང་འདིའི་ དངོས་བསྟན་ལ་མེད་པས། བསྡུ་ན་མ་སྒོམས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །སླར་ཡང་ཁ་སྦྱོར་སྦྱོར་བ་ཡི། ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལྷག་མོས་ལུས་ལ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། ཁ་སྦྱོར་གྱི་དོན་ནི། གཙོ་བོ་ལ་འཁོར་ རྣམས་ཐིམ་ཞིང་སྦྱོར་བ་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་པའི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ནི། ལྷག་མོས་འོད་ གསལ་དུ་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏེ། རྩ་རྒྱུད་དང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ལུང་དྲངས་པས་སོ།

對金剛手所說的，即是四吽咒語，而"以橛釘入"是下文詳說橛釘之略說。"十方橛釘"等，是護處詳說之攝義。"就勝義"等，是修習智慧地基。"住于虛空界中央"等，是修習金剛地基，其中虛空界即法源。二吽是二金剛之種子，應於四大壇城上下各自修習。"金剛地"說明雜色金剛等之基，以"壇城"說明彼圓形邊界，由此直接說明圍墻，也間接包含五色光芒之環繞。其中"從布隆所生"等說明宮殿，"四線"即于內圓壇城分為九格之四線，雖數量上有八線，然合四梁之外線內線為一，故為四。金剛寶等與半網同爲莊嚴，鈴鬘明顯是頂蓋之樑柱，然有些解釋為支撐車道。以"自身具印契"等，說明增上壇城，如三面六臂等，是主尊大金剛持。若想：此處無不動佛，故五部不全？除因果差別外，以本性為一之意故無此過。此處增上之事業，是從續釋補充，於此論典顯說中無，故略之亦無過。以"複次和合相合"等，說明攝增上于身，和合之義即眷屬融入主尊而相合，"如次第"即如將說之身壇城次第之義。以"勝義輪"等，說明攝增上入光明，引用根本續與金剛鬘續為證。

།དེ་ལ་ལྷ་ རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་འདི་ནི། དངོས་སུ་ན་ལྷག་མོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་སྦྱོར་ ཀྱང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་སྡོམས་པ་ ལ། མདོ་{སྲེ་[སྡེ་]དང་རྣམ་གཞག་ལས། དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་ མཛད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་སྣང་བ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་ནི་མངོན་བྱང་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་ ཉིད་ལ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཞུགས་ཤིང་ཐིམ་པ་དང་། གཙོ་བོ་དེ་ཡང་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ སྦྱངས་ནས། དེ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ༀ་ཤཱུ་ནྱ་ཏ་སོགས་ཀྱི་སྔགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། རང་ བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མིང་གི་རྣམ་ གྲངས་ཏེ། དམིགས་པ་འདིས་དེ་དག་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །གཞུང་འདི་ཉིད་ལྟར་ན། འོད་གསལ་འདི་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཤད་དེ། དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ དང་། ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་དབང་དུ་བརྩིས་པ་ཡིན་པས། གཞུང་རྣམས་དགོངས་པ་འགལ་བ་ནི་ ག་ལ་ཞིག དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དོན་ དམ་གཟིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་གསལ་བར་ནི་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞི་ནི། 5-234 མངོན་བྱང་ཕྱི་མ་བཞི་པོའི་མདོར་བསྟན་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཟླ་བ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་དབུས་ཞེས་པ་། སྟོང་པའི་ ངང་ལས་བཞེངས་པའམ། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ནང་དབུས་ཀྱི་གདན་ལ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། ། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་ཞེས་སོགས་ནི། སྣོད་བཅུད་ཟླ་བ་ལ་བསྡུ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ ནི། དེ་ཡན་ཆད་མངོན་བྱང་གཉིས་པོ་དེ། རྣལ་འབྱོར་བཞི་ལས་སྦྱོར་བ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་དང་པོ་ ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་བརྩམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཡིག་གསུམ་ཞེས་སོགས་ནི། ས་བོན་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ། ཡིག་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་ནི། འབྲུ་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ད་དང་ཟླ་བ་ལྟར་ དཀར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱག་མཚན་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དང་པོའི་མགོན་པོ་ཞེས་ སོགས་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། མངོན་བྱང་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་རྣལ་ འབྱོར་རོ། །བསམ་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་སྟོན་པའོ།

其中諸尊一一融入的次第是這樣的：雖然直接配屬為增上支分，但是從如是性現證的前行，合二者，經續和論著中稱為趣入勝義壇城。"自性之顯現"等，若就五現證而言，是從如是性現證，此中以識蘊本性主尊攝受融入一切諸尊，復以主尊凈化為光明空性，為令堅固故，誦咒（ༀ་ཤཱུ་ནྱ་ཏ，ॐ शून्यत，oṃ śūnyatā，唵空性）等。自性涅槃、一切空性、法身是異名，此觀想即是令彼等成為道之義。依此論典，唯此光明說為勝義壇城，因是就直接與相順而言，諸論典豈有相違意趣。"一切如來之處"者，因從諸佛勝義見生故。"于光明"等四句，是后四現證之略說。"虛空界"等是從月輪現證，"虛空界中"者，是從空性中起現，或解說為宮殿中央之座。"動與不動"等，是攝器情于月輪之義。"如是瑜伽"者，意為此前二現證，於四瑜伽中是瑜伽，即第一瑜伽，其後當修隨瑜伽。 "瑜伽師之三字"等，是從種子現證。"從三字所生"者，是從三字生起如金剛茉莉月般白色，是從手印現證。"初主尊"等是從圓滿身現證，彼后三現證是隨瑜伽。"思已復"者是顯示前後次第。

།ཐུབ་པ་དཔལ་གྱི་འགྲེལ་ པར་ལུང་དྲངས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པར་ནཱ་ག་བོ་དྷིའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡང་། ཇི་ ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གནས་དེ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ལྷ་བཟང་པོ། །ཞལ་གཅིག་ཕྱག་ནི་ གཉིས་པར་ནི། །ལྷ་འདི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བར་བཤད་པས། སྤྱིར་ཐུབ་ པ་དཔལ་གྱིས་བཤད་པ་ཙམ་ལ་ངེས་པ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཀླུ་བྱང་གིས་བཤད་པར་སྣང་ བས་དེ་དང་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་གཉིས་པར་བཤད་པ་ཡང་ནོར་པ་མིན་ནོ། །འདིའི་ མངོན་བྱུང་གཉིས་པའི་སྐབས། ཡིག་འབྲུ་ཟླ་བར་བསྡུ་བ་དང་། སྣོད་བཅུད་ཟླ་བ་བསྡུ་བ་ གཉིས་བྱུང་བ་ལུགས་གཞན་ལས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིས་མཚན་པའི་ཟླ་བ་གཉིས་འབྱུང་བ་དང་དོད་ མཚུངས་ལ། མདོ་{སྲེ་[སྡེ་]ལས། དོན་དམ་པ་ལས་ལྡང་བ་ཉི་མ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་འབྱུང་ བ་ནི་ཉི་ཟླ་པདྨ་ཡི་གེ་གསུམ་བརྩེགས་པ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་ཐིམ་པ་དང་། 5-235 སྣོད་བཅུད་ཐིམ་པ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཅིང་། སྣོད་བཅུད་ཟླ་བར་བསྡུ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །མངོན་ བྱང་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་སྡོམས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ནི་རྗེས་ཞུགས་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ རྣལ་འབྱོར་ཏེ། དེ་ལས་དང་པོར། གཡོན་པའི་ཕྱག་ཏུ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ སྤྲུལ་སྐུ་རྡོར་སེམས་སུ་བསྒྱུར་བ་བསྟན། འདི་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་མང་དུ་བྱུང་ཡང་ མི་བསྐྱོད་པ་ཐུགས་ཀ་ནས་སྤྲོ་བ་འཐད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནས། སྐུའི་ དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་གྱུར་ནས། །ཞེས་པའི་བར་ལུས་དཀྱིལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ས་བོན་ལས་ ལྷར་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱས་པའི་ལུགས་ཡིན་ཞིང་། ལྷའི་ངོ་བོ་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུར་བསྒོམ་པས་ ཀྱང་། ལུས་དཀྱིལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཉིད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ གནས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སོ། །འདིར་ལུས་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་ མ་བྱུང་བས་བསྡུ་ན་གཞི་ལུས་ཉིད་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ལ། རྒྱས་པར་ ན་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་ཟུར་ཙམ་གསུངས་ཤིང་། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གྱུར། །ཞེས་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆ་ ཤས་སོ་སོར་མོས་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་སྟེང་འོག་གི་སྒོ་བཞི་ནི། ཁ་སྣ་གཉིས་ དང་། འོག་སྒོ་གཉིས་ཡིན་ལ། སྣ་རྩེ་བཞི་ནི། གསང་གནས་ཀྱི་སྣ་རྩེ། ལྟེ་བའི་སྣ་རྩེ། སྙིང་ གའི་སྣ་རྩེ། གདོང་གི་སྣ་རྩེ་སྟེ་བཞིའོ།

在勝者吉祥的註釋中引用，龍樹菩薩在《真實成就》中所說："如所欲方住彼尊，即刻成就善妙天，一面及具二手尊，應當如是作觀修。"如是解說，雖然一般而言對勝者吉祥所說未必決定，但顯為龍樹所說，因此他與黑金剛誓所說二手尊者亦非錯誤。此中第二現證時，字種融入月輪與器情融入月輪二者，與他法中阿字迦字所表二月輪出現相符。經續中所說"從勝義起觀修日輪"者，是觀修日月蓮花三字重疊之時，字融入與器情融入統攝為觀修月輪，器情融入月輪亦稱為緣覺心。后三現證與化身轉為金剛薩埵等合計，稱為生起大金剛持。 "不動佛隨入"等是勝瑜伽，其中初說"應觀想左手"等，顯示化身轉為金剛薩埵。對此雖有諸多不同主張，然見從不動佛心間放射為應理。從"蘊"至"身壇城圓滿已"是身壇城，其中從種子生起諸尊是廣法，雖以咒字為尊之體性觀修亦非不成身壇城，因咒即說為尊性之時極多故。此中未說身生起為宮殿之安立，略則可僅作意根身即是宮殿，廣則《次第論》亦略說之，解續《金剛鬘》中說："身成宮殿"等，應作意身之各分別為壇城之各分，其時身之上下四門即是口鼻二及下門二，四尖端即是密處尖端、臍尖端、心尖端、面尖端四也。

།ཡང་དཀྱུས་ལ་གཏི་མུག་དགའ་སོགས་སྔགས་ཞེས་ པའི་སྐབས་སུ་འདོད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། ས་བོན་དང་མཚན་སྔགས་སོགས་གང་ བསྒོམས་ཀྱང་དགོས་དོན་འདྲ་བས། སོ་སོའི་མན་ངག་བཞིན་དུ་བྱས་པས་ཆོག་གི་དགག་ སྒྲུབ་དོན་མེད་དོ། ། 5-236 སྐབས་འདིར་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལྷ་འགོད་པའི་དོགས་གཅོད་ཅུང་ཟད་ གཅིག་མཛད་པའི་དོན་ནི། མི་གཙང་བའི་ལུས་ལ་ལྷ་བཀོད་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་དོགས་པ་ བཀོད་པ་ལ། ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ལ། བཀྲུ་བཤལ་གྱི་སྣོད་བྱས་པའི་ཚེ། ཟས་ཀྱི་ སྣོད་མི་བྱེད། ཕྱག་ཀྱང་མི་འཚལ། དེ་ཉིད་ཟས་སྣོད་དུ་བྱེད་པའི་དུས། བཀྲུ་བཤལ་མི་བྱེད། ཕྱག་མི་འཚལ། དེ་ཉིད་ལ་ལྷའི་སྐུ་གཟུགས་བཞེངས་པའི་ཚེ། གཞན་གཉིས་མི་བྱེད་ཅིང་ཕྱག་ འཚལ་བ་ལྟར། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དེ། འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ དང་འབྲེལ་བ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ངན་པར་སྣང་ཞིང་། འཁོར་བ་ཅུང་ཟད་དག་པའི་ གནས་སྐབས་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ལམ་གྱི་ཆོས་སུ་སྣང་། འཁོར་བ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པའི་ སྐབས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འབྲས་བུའི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཆོས་ཉིད་དུ་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ལན་དུ་བཀོད་པའི་དོན་ནི། མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ ཞིག་ལ། དེ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་གཙང་སྦྲ་ཅན་ཅིག་ཕྱོགས་གཞན་ནས་སྤྱན་དྲངས་ ཏེ། དེའི་ནང་དུ་དགོད་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་བདེན་ཀྱང་། ཐ་མལ་གྱི་ལུས་འདི་ཉིད་ ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་གདོད་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་གསལ་འདེབས་ པ་ཡིན་པས། ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་གདོད་མ་ནས་བཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། མི་གཙང་བའི་དཀྱིལ་ དུ་སྤྱན་དྲངས་པ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་པ་དང་། ཡང་མི་གཙང་བའི་ལུས་དངོས་གནས་ མ་གྲུབ་ཀྱིས། མི་གཙང་བར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་བཞག་པ་ཡིན་པས། བཀྲུ་བཤལ་ བྱེད་པའི་ཟངས་ལ་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བཀྲུ་བཤལ་གྱི་སྣོད་བྱས་ཀྱང་ ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་གཙང་བར་མ་སོང་བ་ལྟར། མི་གཙང་འཁོར་བ་རང་གདོད་ནས་མ་ གྲུབ་པས། ལྷ་ལ་མ་གུས་པ་འབྱུང་བའི་ཉེས་པའི་གཞི་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དྲི་ 5-237 མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། གསེར་འགྱུར་རྩིའི་ དཔེ་ལྟ་བུ་སྟེ། གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་ཡིས་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་དྲི་མ་ནག་པོ་སྦྱངས་ནས། ཟངས་ ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་གསལ་བ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་གསེར་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འཇོག་ པ་ལྟར་གདོད་མ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

又正文中"癡愛等咒"處，雖有種種主張，然種子字與名咒等無論觀修何者，其所需義相同，故依各自口訣而行即可，無需破立。 於此處《次第論》中，對身安立諸尊略作斷疑之義為：對"于不凈身安立諸尊相違"之疑問，以銅之自性一者，作洗滌器時，不作食器，亦不禮拜；彼于作食器時，不作洗滌，不作禮拜；于彼造立尊身像時，不作餘二而行禮拜。如是，身語意三之自性法性，與輪迴位相聯時，于諸有情現為惡相；輪迴稍凈位時，于諸聖者現為道法；極離輪迴時，于諸佛現為果智或法性，然法性體性無善惡，如三種情況銅之自性無差別。所答之義為：若於實有不凈蘊，從他方迎請不與彼相關之具清凈佛陀，安立其中，誠然不合理。然明顯安立此凡常之身自性或本初安住為佛之法性，故諸佛本初安住于身，並非迎請于不凈中，故無過失。又不凈身實相未成，由執不凈分別念安立，故如執洗滌銅為不凈，雖作洗滌器，銅之自性未成不凈，如是不凈輪迴本來未成，故無不敬諸尊過失之基。 若念："具垢法性後來清凈之理如何？"如點金藥之喻：以點金藥凈除銅鐵黑垢，顯現銅鐵自性明色，說彼成金。如是，本初圓滿顯現，假立名言為得佛。

།དེ་ལྟར་ཡང་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། ཕུང་པོ་འདི་དག་སངས་རྒྱས་ ཡིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །གཉིས་མེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་འཇུག་པ། །དེ་ ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སངས་ རྒྱས་ཡིན་ཏེ། ལམ་བསྒོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ བོ་ཞེས་བྱ་ལ། མངོན་དུ་འགྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་བཞག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཁོར་བ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་གདོད་ནས་མེད་པ་ལ། མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ ཐབས་ཡིན་ནོ། ། སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་གྱུར་ནས། །ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དག་རྫོགས། །ཞེས་སོགས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ པ་དང་། ཨ་ནི་ཁ་དོག་དམར་ལྡན་པ། །ཞེས་སོགས་གསུང་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་དང་ སྔགས་པས་སྙིང་གར་ཉི་མ་ཡི། །ཞེས་སོགས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་དང་། སོ་སོར་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ནི། །ཞེས་སོགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཀར་ཐུན་མོང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་བྱིན་རླབས་ནས། །ཞེས་སོགས་ནི་སེམས་དཔའ་སུམ་རྩེག་བསྒོམ་ པའོ། །གཞུང་འདི་ལས་སྐབས་འདིར་དབུ་རྒྱན་གྱི་གསལ་ཁ་མ་མཛད་པ་ནི། འོག་ཏུ་དཀྱིལ་ འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་བསྒོམ་པའི་ཚེ། རིགས་བདག་གིས་དབང་བསྐུར་བ་ཡོད་པས། རྒྱལ་ 5-238 མཆོག་བསྒོམ་ཕྱིན་དབང་བསྐུར་ལན་གཉིས་མི་དགོས་པར་དགོངས་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་ མཆོག་མི་བསྒོམ་པ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་བསྐྱེད་ལྟ་བུ་འདིར་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ ལས་ཀྱང་། རྣམ་པའི་མཆོག་རྣམས་ཀུན་ལྡན་པའི། །བདག་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེས། ། སྙིང་གར་ཡེ་ཤེས་དམ་ཚིག་དང་། །དབུ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་མཆོག །སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་མཉེས་འགྱུར་པ། །འདི་ནི་དམ་ཚིག་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ པའི་མཆོག །དམ་ཚིག་མཆོག་གིས་རབ་ཏུ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ད་ལྟའི་ལག་ལེན་ལ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཡང་། སྐབས་འདིར་རིགས་བདག་བསྒོམ་པ་ཉིད་ དེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱས་པའི་ལུགས་ ལ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལ། རྒྱལ་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་ཡང་དབུ་ རྒྱན་རིགས་བདག་བཤད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། དབང་ཇི་ལྟར་བསྐུར་མི་གསལ་ཡང་འགྲེལ་ པ་རྣམས་དང་མན་ངག་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་ཡིན་ པ། རིགས་བདག་བསྟན་པས་དེ་ཡང་བསྟན་པའོ།

如是《密意解說經》中亦云："此等蘊即是佛陀，成為圓滿菩提緣，無二如來入彼中，彼亦稱為如來者。"謂諸蘊之法性即是佛陀，由修道緣故彼顯現時，稱為得圓滿菩提。顯現本身亦非新立道之功德，而於輪迴能取所取二者本來無有中，以了知無有之理而入住實相如是性，是為如來顯現之方便。 從"身壇城圓滿已"起是大瑜伽，其中"月輪圓滿具足"等是加持身金剛，"阿字具紅色"等是加持語金剛，"咒者於心日"等是加持意金剛，"各自加持已"等是共同加持三金剛。"如是加持自身已"等是修三重薩埵。 此論中此處未明說冠飾者，以下修壇城勝王時有本尊灌頂，故思維修勝王已不需兩次灌頂。不修壇城勝王如四瑜伽生起等於此確實需要，根本續中亦云："具足一切勝相好，自身身語意金剛，心間智慧與誓言，冠飾持金剛勝者，令諸佛陀生歡喜，此乃誓言最勝者，一切成就勝成就，以勝誓言善修行。"而今行持中，雖將修壇城勝王，然此處即是修本尊，此亦是諸疏之密意。故廣行法中當如是行。然于論文明示中，勝王處亦僅說冠飾本尊，未明灌頂如何行持，然諸疏及多數口訣相同，即是菩提心灌頂，以說本尊亦說彼也。

།དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཆེ་བསྐྱེད་ནས། །ཞེས་པ་ ནི། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་དངོས་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རིག་མ་སྒྲུབ་པ་དང་མཆོད་པ་ ནི། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་གམ་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བར་བསྡུའོ། །ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡི་ནི། ། ཞེས་སོགས་རིག་མ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གཟུགས་བཟང་ཞེས་པ་ནས་ཤིན་ཏུ་མོས་ཀྱི་བར་ནི། ལས་ ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །དབང་གི་སྤྱི་བོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ། ༀ་ལས་བྱུང་བའི་ རྣལ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནོ། །ལྷ་མོ་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཞེས་སོགས་ ལ་རིག་མའི་ལུས་ལ་ལྷ་མོ་བསྒོམ་པ་དེ། ཡབ་ཀྱི་སྐུ་ལ་བཀོད་པའི་སའི་སྙིང་པོ་སོགས་དང་ མཉམ་པར་སྦྱོར་རོ། །ཞེས་པ་ཉིད་ཚིག་དོན་དུ་སྣང་ངོ་། ཁྲོ་མོ་རྣམས་ནི་ཆ་བྱད་ཡབ་ཁྲོ་བོ་ བཅུ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། རལ་གཅིག་མ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའི་ཡུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། སྤྱིའི་ 5-239 རྣམ་གཞག་དང་མི་མཐུན་ཡང་། དེ་སྒྲོལ་མའི་རིགས་ཀྱི་ཁྲོ་མོ་ཡིན་པས། ལས་ཀྱི་རིགས་ སུ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ་འགལ་བར་མི་བསམ་མོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི། རང་སྣང་གི་ཡུམ་ལ་མཚན་སོ་སོར་བཏགས་པའོ་ གསུངས་ཤིང་། ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེ་མ་དང་ས་འཛིན་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱང་རང་སྣང་གི་ཡུམ་ཉིད་ ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། ། སྤྱིར་ཁྲོ་བོ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་མ་ངེས་ཅན་རྒྱུད་གཞན་དུ་གསུངས་མོད་ཀྱི་ལུགས་ འདིར་ནི་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྣལ་འབྱོར་བས་སོགས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའོ། །དེ་འོག་སྒྲུབ་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོགས་རྗེས་ཆགས་དང་། ཕྱུང་ནས་ སྔགས་པས་སླར་ཡང་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའོ། །རང་སྔགས་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བ། ། ཞེས་པ་ནས། ས་ཡི་འོག་ཏུ་དེ་བཞུགས་སོ།

"如是生起大瑜伽已"者，此前已述正大瑜伽，明妃成就與供養是大瑜伽支分或後行所攝。"此儀軌瑜伽之"等是成就明妃，從"妙相"至"極信解"是就業印而言。"頂上灌頂"等是從"唵"字所生毗盧遮那等之義。"天女色金剛"等中，于明妃身修天女彼，與安置於父身之地藏等相應。此即是文義。諸忿怒母之裝束與父十忿怒尊相同，一髻母為甘露軍母，雖與總體建立不相順，然彼為度母部忿怒母，思為相順於業部，故不應視為相違。如來母金剛女等四尊，是于自現母分別安立名稱。且空行母與持地天女二尊亦應是自現母。 總之，此六忿怒尊雖於他續中說有確定智慧母，然此法中僅此而已。"如是瑜伽士作已"等是加持金剛與蓮花。"其後當開始修持"等是后貪，"咒者拔出複次"等是供養。從"自咒字生"至"彼住地下"。

།ཞེས་པའི་བར་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་ལྷ་ ཚོགས་སྤྲོ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ མཆོད་པ་དང་། དེ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཏུ་གསལ་ལ། རྩ་བའི་གཞུང་དང་ སྒྲོན་གསལ་སོགས་གུང་བསྟུན་ན། མཆོད་པ་ཡན་ཆད་དང་པོ་སྦྱོར་བར་བསྡུ་བ་གཙོ་ཆེ་བས། དང་སྦྱོར་དང་རྒྱལ་མཆོག་ས་མཚམས་ཕྱེད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར། སླར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལུས་དཀྱིལ་ཞུ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པདྨར་བབས་པ་ལ་དཀྱིལ་ འཁོར་བསྐྱེད་ན། སྒྲུབ་ཐབས་གཞན་དང་མཐུན་པས་ལེགས་པར་འགྱུར་ལ། གཞལ་ཡས་ ཁང་བསྐྱེད་པ་གཞུང་འདིར་གསལ་བར་མི་འབྱུང་བས། མདོར་བསྡུས་པའི་ཚེ་ཡུམ་གྱི་མངལ་ གནས་ཉིད་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དོད་ཡིན་པས། གཞལ་ཡས་ཁང་མ་བསྒོམས་ཀྱང་སྐྱོན་མི་ སྐྱེད་པར་མངོན་ལ། འོན་ཀྱང་འགྲུབ་ན་བསྒོམ་པ་ལེགས་ཤིང་། ལག་ལེན་དུ་ཡང་བསྒོམ་པ་ ཉིད་ལ་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་མཐུན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ 5-240 ཀྱི་སེམས་ཆ་གསུམ་དུ་བྱས། ཆ་གཅིག་མཆོད་པ་ཆ་གཅིག་གཞལ་ཡས་ཁང་། ཆ་གཅིག་ཆ་ སོ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ལས། ལྷར་བསྐྱེད་ཅིང་བསྲུང་བ་དང་། ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཞུ་བས་ ལྷ་དང་། ལུས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཞུ་བ་ལས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པར་བཞེད་དོ། །རྡོ་རྗེ་ གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་དག །ཅེས་པ་ནི། ས་བོན་ཧཱུཾ་ངམ་འབྱིན་སྔགས་བཛྲ་དྷྲིཀ་ཅེས་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྤེལ་བའི་དོན་ནོ། །ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་མི་ བསྐྱོད་པའོ། །སྔ་མའི་གཟུགས་ནི་ཡོངས་གྱུར་ནས། །ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ མི་བསྐྱོད་པ་ཐིམ་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་མི་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་{ན་[ནོ། །]འབྲས་བུའི་ མི་བསྐྱོད་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་འཕོ་བ་དང་། དྲག་པོ་ཞིང་དང་འདོད་ཆགས་{ཆ་[ཆེ་]། །ཞེས་པས། རྩ་ཞལ་ཁྲོ་བ། གཡས་ཞལ་ཞི་བ། གཡོན་ཞལ་ཆགས་པའི་ཉམས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ལྷག་མ་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་ཆ་ལུགས་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ། ། ཕྱག་མཚན་འདི་དག་ལ་འཕགས་ཡུམ་གྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག གཡས་ཡས་རིམ་ དང་། གཡོན་མས་རིམ་དུ་བཞེད་པའང་བྱུང་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ཡས་རིམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ འཕགས་སྐོར་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་འདོད་པའོ། །དཔའ་བོ་རང་གི་ཕྱག་རྒྱས་འཁྱུད་ཅེས་པ་ནི་སྔར་ གྱི་རིག་མ་དེ་ཡིན་གྱི། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱལ་མཆོག་གི་རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྤྲོ་བསྡུ་ བྱས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

至此說明壇城勝尊眾生起，實際上是諸佛入身即供養，及從彼化現壇城等文句明顯，若對照根本論典及《光明燈》等，供養以上歸攝於初加行為主，因需區分加行與勝尊之界限，故再次迎請諸佛，與父母身壇溶化同時降入蓮花而生起壇城，則與他修法相順而妙。宮殿生起於此論中雖不明顯，略說時母胎處即代替宮殿，故不修宮殿似亦無過。然若能修則善，且實修中前後諸師亦皆修持。 然而上師們將后貪菩提心分為三分：一分供養，一分宮殿，一分化為三十二分，由此生起諸尊並守護，由身壇諸尊溶化生諸尊，由身宮殿溶化生宮殿。"三金剛加持"者，是種子字吽或持咒"金剛持"等中間插入三字之義。"忿怒金剛"者是不動尊。"前者形相悉轉變"者，是自身金剛持中不動尊融入，故金剛持轉為不動尊之義。果位不動尊慢心轉變，"忿怒寂靜貪慾大"者，即主面忿怒，右面寂靜，左面具貪慾相，余身色手印莊嚴裝束無異。 對此手印，聖母之某些大車乘師雖有主張右上行左下行，然上行次第即是聖部大多數之主張。"勇士自手印抱持"者是前說明妃，非壇城勝尊之觸金剛女，因彼等放收尚未完成故。

།བགེགས་མཐར་བྱེད་ལྗང་ཁུར་འཆད་པ་ཡང་བྱུང་བ། རྒྱ་སྐད་དུ་ ཤྱ་མ་ཅེས་པ་ལྗང་ཁུ་ལ་འཇུག་པའང་ཡོད་མོད། འདིར། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་འདབ་ལྟར་རྒྱས། ། ཞེས་གསུངས་བས། སྔོ་སངས་ཁོ་ནར་གསལ། མདོར་བྱས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་མང་པོ་ན། ཁྲོ་བོ་ ལྷག་མ་དྲུག་ལ་སྔོ་དང་དམར་དང་དཀར་ཞེས་འབྱུང་ལ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་གྱི་ཁྲོ་བཅུ་ཡང་ ཕལ་ཆེར་འདི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ལས། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་མོད། འོན་ཀྱང་འཕགས་ སྐོར་བ་ཕལ་ཆེར་སྐུ་མདོག་ནག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་གཡས་དཀར། གཡོན་དམར་དུ་ངེས་པར་ 5-241 འཆད་དོ། །རྒྱུད་ལས་ནི། མི་གཡོ་བའི་སྐབས་སུ། ཞི་བ་རལ་གྲི་ཞགས་པ་བསྣམས། །ཞེས་ དང་། འདོད་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་སོགས་ ཡོད་ཀྱང་། འཕགས་སྐོར་གྱི་མན་ངག་ལས་དེ་ལྟར་མི་མཛད་པ་གཞུང་ན་གསལ་ཏེ། ཁྲོ་བོ་ བཅུ་ཀར་ཆེར་ཁྲོས་པའོ། །ལྷ་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས་རང་བཞིན། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། ཕྲ་ མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་ནོ། །སློང་མོ་ཟ་ཞིང་མི་བཟླ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེའི་ བཟླས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟླས་པ་གཉིས་བསྟན་ནོ། །སླར་ཡང་སྔགས་པ་སོགས་ཀྱིས་གཙོ་ བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་པ་ཡིས། །སོགས་ནི། གླུས་ བསྐུལ་ཞིང་བཞེངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཡོན་ཏན་ནི་སོགས་ནི་བསྟོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ འཁོར་ལོ་སོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཡང་བསྟན་ནོ། །རང་གི་འཁོར་ལོ་སོགས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་ བ། ཐུན་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནོ། །སྔགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པའི་ ཚེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་པོ་གཟི་བརྗིད་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་སྟེང་མཐོ་གང་ཙམ་གྱིས་ སྤགས་པར། བཾ་ལས་བྱུང་བའི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་རང་ བཞིན། ༀ་དཀར་པོ་མགོ་བོ་ཐུར་བསྟན་ནོ། །དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་བདུད་རྩི་ཁ་དོག་སྣ་ ལྔ་བབས་པས། སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་གང་བར་བསམ་ པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བཅུད་ལེན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་པའི་སྔགས་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ། ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་མདོར་བསྟན། ཧཱུཾ་གིས་ལེགས་སྦྱང་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཟས་གཏོར་མ་ལྟར་བྱིན་ གྱིས་བརླབས་ནས། ལྐོག་མ་སྦྱང་བ་ནི་མགྲིན་པར་ཧྲཱིཿལས་བྱུང་བའི་པདྨ་དམར་པོ་འདབ་མ་ བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་ཧཱུཾ་སྔོན་པོ་ལས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དབུས་རྭ་སྦུབས་ཅན་གྱི་རྩེ་མོར་ༀ་ཡིག་གོ །

對於說除障者為綠色者，雖然梵語中śyāma有綠色之義，但此處說"如青蓮花瓣開放"，故明確唯為青色。在《略續》許多古本中，餘六忿怒尊出現"青、赤、白"等說法，《金剛心釋》之十忿怒尊大多與此相似，雖也如是出現，然聖部大多數者確定說黑色身者右面白色，左面紅色。 續中雖于不動尊處說"寂靜持劍與羅索"，于遍入天處說"一切莊嚴悉圓滿"等，但聖部口訣中不如是行持，論中明顯，十忿怒尊皆極忿怒。"天尊三十二自性"等，示現細微瑜伽。"乞食而不誦"等，示現金剛誦與外誦二者。複次由咒師等，主尊入于真如中。"復由壇城住"等，是以歌啟請而起。"如是圓滿功德"等是讚頌，如是亦示現以輪等供養。"自之輪"等是收攝，示現具有間隙所作。 "咒師等持作意時"等，是修持者生威光，即于頭頂一握高處，由vam（藏文：བཾ，天城體：वं，羅馬擬音：vaṃ，意為種子字）生月輪，其下為五佛自性，白色อृ（藏文：ༀ，天城體：ॐ，羅馬擬音：oṃ，意為種子字）字頭向下。從彼流下五智自性五色甘露，思維遍滿從頭頂至足底全身，此為等持服氣。"如是學咒師"等，示現飲食瑜伽，以"如是"等一偈略說，以"吽以善凈"等廣說。 即如供食一般加持后，凈喉為于喉間由hrīḥ（藏文：ཧྲཱིཿ，天城體：ह्रीः，羅馬擬音：hrīḥ，意為種子字）生紅色八瓣蓮花，中央由青色hūṃ（藏文：ཧཱུཾ，天城體：हूं，羅馬擬音：hūṃ，意為種子字）生五股金剛杵，中央尖端中空，其尖端有oṃ（藏文：ༀ，天城體：ॐ，羅馬擬音：oṃ，意為種子字）字。

དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་ཟས་ལ་ཕོག་པར་བསམ། སྙིང་ག་སྦྱང་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་པད་ཉི་ 5-242 ལ་ཧཱུཾ་སྔོན་པོ་ལས་མེ་ལྕེ་རྩེ་མོ་གསུམ་འཕྲོ་བ་བསམ་ལ། ལག་པ་དགང་གཟར་བླུགས་གཟར་ དུ་མོས་ཏེ། ༀ་གྱི་འོད་ཟེར་འཕུལ་བས་རྡོ་རྗེའི་རྭ་སྦུབས་བརྒྱུད་ནས། སྙིང་གའི་ཧཱུཾ་ཡིག་ལྷ་ ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་འབུལ་ཏེ་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གོ །འདིར་སྤྲིན་གྱི་སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་ༀ་ ཡིག་གི་མིང་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་མགྲིན་པ་དུང་གི་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། འགའ་ ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། མགྲིན་པའི་རི་མོ་དུང་གི་འཁྱིལ་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་དོན་ཙམ་ ཞིག་ཡིན་གྱི། དུང་གི་གཟུགས་བསྒོམ་པ་མིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི། རླུང་གིས་མེ་ནི་ འབར་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསང་གནས་སུ་ཡཾ་ལས་རླུང་། ལྟེ་བར་རཾ་ལས་མེ། སྙིང་གར་ལཾ་ལས་ས། མགྲིན་པར་བཾ་ལས་ཆུ་རྣམས་བསྒོམས་ཏེ། རླུང་གིས་མེ་སྦར། དེས་ས་ བསྲེགས། དེས་ཆུ་བསྐོལ། དེས་ཁ་ཟས་རྣམས་ཞུ་ནས། མགྲིན་པའི་པདྨ་ནས་ཞུགས། སྙིང་ གར་སླེབ་པ་ན། དྭངས་མས་ལྷ་རྣམས་ཚིམ། ལྟེ་བར་སླེབ་པ་ན་རམ་གྱི་མེས་སྙིགས་མ་རྣམས་ བསྲེགས་ཏེ་ཐལ་བར་གྱུར་པ། གསང་བའི་འཁོར་ལོ་ནས་བརྒྱུད། རླུང་ཤུགས་ཀྱིས་བརྡས་ ཏེ་འོག་སྒོ་ནས་ཐོན་པར་བསམ། སྟེང་འོག་གི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་དྲག་ཏུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གོམས་ པར་བྱས་ན་ནད་དང་དུག་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་། དུས་མིན་གྱི་འཆི་བ་བཟློག་པ་ ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་སྦྱོར་ཞེས་པ་ནི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་དང་། གསང་བའི་པདྨ་ཞེས་པ་ནི་ གསང་གནས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་རོ། །ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། རིམ་སོགས་མེད་ ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་ཁ་ཟས་གཏོར་མ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་དགོས་ན། གཏོར་མའི་ཆོ་ག་གང་གི་རྗེས་ སུ་འབྲང་ཞེ་ན། འཕགས་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་གཞུང་ལ་གཏོར་ཆོག་མེད་ཅིང་། བར་སྐབས་ཀྱི་ མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་དཀྱིལ་ཆོག་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་བཤད་པའི་འདུས་པའི་གཏོར་ཆོག་དེ་ སྦྱོར་བར་མཛད་པ་དང་། ཡང་རྗེས་སུ་བྱོན་པའི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གཞི་དེ་ག་དང་མཐུན་པ་ 5-243 ལ། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་དང་སྒྲོན་གསལ་སོགས་ལས་ལེགས་བཏུས་སུ་མཛད་པའང་ ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་མོད། རྩ་བའི་གཞུང་དང་རྒྱུད་འགྲེལ་སོགས་དང་ མི་འགལ་ཕྱིན། བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ལ་རྩིས་སུ་བྱ་དགོས་པས། ཟ་ཧོར་གྱི་མཁས་པ་ཤནྟ་དེ་ བ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ནག་པོ་པའི་གཏོར་མའི་ཆོ་ག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ དཔལ་མཆོག་སྲུབས་ཤིང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་འདི་བཤད་རྒྱུད་གང་ལ་བརྟེན་ ཏེ་བརྩམས་པ་དང་། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ།

從彼放光照觸飲食。凈心為于雜色蓮日上，觀想由青色hūṃ（藏文：ཧཱུཾ，天城體：हूं，羅馬擬音：hūṃ，意為種子字）放出三尖火焰。觀想手為供勺注勺，由oṃ（藏文：ༀ，天城體：ॐ，羅馬擬音：oṃ，意為種子字）光推送，經由金剛中空尖端，供養心間hūṃ（藏文：ཧཱུཾ，天城體：हूं，羅馬擬音：hūṃ，意為種子字）字即一切天尊集聚體性，此為內護摩。 此處"云聲"是oṃ（藏文：ༀ，天城體：ॐ，羅馬擬音：oṃ，意為種子字）字之名，有些說觀想喉如螺形，某些如此解釋僅是因喉部紋路如螺旋之義，非觀想螺形。其後所作為"風令火燃燒"等，於密處觀想由yaṃ（藏文：ཡཾ，天城體：यं，羅馬擬音：yaṃ，意為種子字）生風，臍間由raṃ（藏文：རཾ，天城體：रं，羅馬擬音：raṃ，意為種子字）生火，心間由laṃ（藏文：ལཾ，天城體：लं，羅馬擬音：laṃ，意為種子字）生地，喉間由vaṃ（藏文：བཾ，天城體：वं，羅馬擬音：vaṃ，意為種子字）生水。 風令火燃，火燒地，地煮水，水融飲食，從喉蓮入，至心時精華令諸天滿足，至臍時由raṃ火燒盡渣滓成灰，經由密輪，風力推送從下門出。緊持上下風交合。如是串習則病毒等不能侵害，能遣除非時死亡。 其中"交合"即風交合，"密蓮"即密處脈輪。示現內護摩利益為"無次第"等。 若飲食需如食子般加持，當依循何食子儀軌？聖部根本論中無食子儀軌，中期大智者們採用壇城儀軌《金剛鬘》所說集會食子儀軌，又有後來某些智者在此基礎上，善采《金剛鬘》釋續與《光明燈》等所作，此等亦非不善。只要不違根本論與續釋等，須重視傳承口訣，應從札霍爾智者寂天與金剛座黑行者之食子儀軌中了知。《金剛鬘》"吉祥勝攪杵"等，說此法依何釋續而著，以及迴向善根為菩提。

།གཞུང་འདི་ལ་ཆག་ལོའི་འགྱུར་ཡང་ ཡོད་མོད་ཀྱི། ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་བོའི་འགྱུར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པའོ། །ལུགས་ འདིའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་གཞུང་མདོར་བྱས་དང་མདོ་བསྲེ་དང་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་སྟེ་གསུམ་ ཀར་ལ། སྔ་རབས་པ་རྔོག་སྟོན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཤད་པ་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིས་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པ་རྒྱས་པོ་མང་དུ་སྣང་བས་དང་། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་གཞུང་འདི་རྣམས་ ཚིག་དོན་ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་བར་ཡང་སྣང་བས་རྒྱས་པར་ནི་མ་སྨོས་མོད། འདི་ཙམ་གྱིས་ལུགས་ འདིའི་རིམ་པ་དང་པོའི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་རྣམ་གྲངས་སུ་ན། མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཨབྷ་ཡཱ་ཀ་ར་གུཔྟའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདི་སྐད་ ཅེས་འབྱུང་སྟེ། ཡུད་ཀྱིས་ལྷག་པར་མོས་པས་བསྐྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ནི། བར་ དོའི་སྲིད་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ། །དེ་རིམ་པས་འགོག་པའི་རྗེས་སུ་ཉི་མ་དང་། ཟླ་ བ་དང་། པདྨ་དང་ཡི་གེ་གསུམ་དང་། བརྟན་པ་དང་། གཡོ་བ་རོ་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱག་མཚན་དང་ས་བོན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དང་པོའི་མགོན་པོའི་སྐུ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་སེམས་དཔའི་མིང་ཅན་ཧཱུཾ་འགོད་པ་ཇི་སྲིད་པ་ནི། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བཙས་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་ནི། གཟུགས་དང་ལང་ཚོ་ལ་སོགས་པས་ བརྒྱན་པའི་བུ་མོ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནི་སྤྲོས་ 5-244 པའི་མི་བསྐྱོད་པ་བཅུག་པ་ལས། སྔར་ནི་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉིད་ན་ཡང་གཟུགས་ དཀར་པོར་མི་འགལ་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཞན་པར་ངེས་པ་མེད་པས་སོ།ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དྲི་ཟ་འཇུག་པ་མེད་པར་ཡང་ ཞུ་བར་གྱུར་པ་བསྡུས་པའི་རིམ་པར་གསུངས་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡང་གདུལ་བྱར་ རུང་བ་རྣམས་མ་བྱུང་བ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཁོ་ནས་གནས་པའོ། །ཞེས་ དང་། བྱུང་ན་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་རང་ བཞིན་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྤྱན་མ་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་དང་། གོས་དཀར་མོ་དང་། སྒྲོལ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་སློང་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་དེ། ལྷག་ མོས་བར་དོ་དང་། དང་པོའི་མགོན་པོ་རྫོགས་པ་ཡན་ཆད་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་དངོས་ དང་། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་བར། མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་བྱིས་ པའི་དུས་དང་འདྲ་བར་དགོངས་པ་སོགས་ཡིན་ནོ།

此論雖有譯師綽譯，但依據譯師仁珍桑波之譯而作解釋。此法生起次第之論《略論》、《攝要》與《次第建立》三者，前代阿阇黎父子有解釋，後來聖部諸師亦有眾多廣解，且生起次第諸論文義多易解，故未廣述，僅此足可無倒了知此法第一次第建立。 又復分別中，大智者無畏作護所說如是："剎那增上信解所生薄伽梵身，如中陰有位。彼漸滅后，日、月、蓮花、三字、堅固與動搖平等之菩提心成杵與種子轉變之初主尊身，三摩地薩埵名hūṃ（藏文：ཧཱུཾ，天城體：हूं，羅馬擬音：hūṃ，意為種子字）安立期間，如胎位。其後如出生位者，即以色相青春等莊嚴少女交合等位。彼由具支不動佛入后，先前雖是果位持金剛尊，現白色亦不相違，因果二者非定異故。"又云："正因此故，果位持金剛薄伽梵亦無食香精入而融化，此說于攝要次第中。其位若無堪為所化者，唯以大樂自性身安住。"又云："若有者，則由大慈、大悲、大喜、大舍自性，地、水、火、風清凈體性眼母（藏文：སྤྱན་མ，天城體：लोचना，羅馬擬音：locana，意為眼）、瑪瑪給（藏文：མཱ་མ་ཀཱི，天城體：मामकी，羅馬擬音：māmakī，意為我所）、白衣母（藏文：གོས་དཀར་མོ，天城體：पाण्डरा，羅馬擬音：pāṇḍarā，意為白衣）、度母（藏文：སྒྲོལ་མ，天城體：तारा，羅馬擬音：tārā，意為度母）等再次喚起。"此說余勝解至中陰，初主尊圓滿以上如胎位本身，其後至三摩地薩埵間，意為如胎位支分嬰兒時等。

།ཁ་ཅིག་འདི་མི་འཐད་དེ། རྣམ་གཞག་ རིམ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོག་མོད་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་འདིས་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁེགས་པར་ནི་མི་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་རང་ལུགས་ལ་རྣམ་ གཞག་རིམ་པ་གཞུང་ཤིན་ཏུ་བཟང་ཤིང་། ཀླུ་བྱང་གིས་མཛད་པར་བླ་མ་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པས། རེ་ཞིག་ལུགས་འདི་གཉིས་ལས། རྣམ་གཞག་རིམ་པའི་རྗེས་ སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དག་པ་ནི། རྒྱས་པར་ ཨབྷ་ཡཱ་ཀ་རས་མཛད་པའི་མན་ངག་སྙེ་མ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་ལ་ཐམས་ཅད་གསང་བའི་ རྒྱུད་དང་། ཀླུ་བྱང་གི་དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པ་དང་། རྣམ་གཞག་རིམ་པར་ཞལ་གསུམ་གྱི་དག་ པ་སོགས་སྦྱར་བས་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུ་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེས་ནི། ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་ 5-245 རོ་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་དྲུག་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའི་ དུས་སམ། རིག་པའི་རྟུལ་ཞུགས་མི་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་བདུན་པ་ལས། ལུས་ཀྱི་ རྣམ་གསུམ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྡོ་རྗེ་ལས་ནི་འབྱུང་བར་བྱ། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་ དུ། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྐུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དག་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ དུ་སྤྱོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་ནི། །བདེ་བར་ གནས་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་དང་། འདས་ན་རྡོ་རྗེ་གསུམ་བདག་ཉིད། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ མ་རུངས་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དཀའ་ཐུབ་སྒོམ་པ་མི་བཟད་པས། །བསྟེན་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ མི་འགྱུར་གྱི། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ། །བརྟེན་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། ཞེས་དང་། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཆོག་སྤྱོད་རྣམས། ། ཆོས་མཆོག་མི་གཡོ་བརྙེས་པ་ཡང་། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ཇི་སྙེད་གཅིག་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གནས་ སྐབས་དེ་ཙམ་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་། སྤྱིར་དེ་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ རྣལ་རོལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་འཇུག་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཡོན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ ན་གཙོ་ཆེ་བ་མིན་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཡོན་ལམ་བྱེད་གཙོ་ཆེ་བའི་སྐབས་ནི། རིམ་པ་དང་ པོའི་སྐབས་འདི་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

有些人認為此說不合理，因違背《次第建立》而加以否定，然此上師不承許《次第建立》，故不能否定。然而自宗認為《次第建立》是極好論典，諸上師一致認為是龍樹所造，故暫且從此二宗中，當隨順《次第建立》。所依所現壇城清凈，當詳細了知無畏作護所造《教授穗》，並由《一切秘密續》、龍樹《二十儀軌》及《次第建立》中三面清凈等配合而得定解。如是，獲得具三特法之粗細壇城三摩地者，如所說："具足色聲味，智者修六月。"如是所說，於行為時或不行持明行亦可。如第十七品所廣說："身之三種一切，當從金剛生起，於一切眾生界，恒時作佛身。"等，依此所說諸誓言之如實義，亦能為眾生利益而行持。 又復："身與語及心，安樂住得菩提"；又云："若違三金剛，不變金剛成惡劣"；又云："難忍苦行修，雖修不成就，一切諸欲樂，依止速成就"；又云："諸佛菩薩與，咒行最勝行，獲得勝法不動者，亦依止一切欲"等，所說如是眾多欲塵為道方便，皆於此階段得以成就。 圓滿次第行為階段亦復如是，然彼中主要趣入無邊智慧游舞，外慾塵並非一向主要，故應知以外慾塵為道為主要階段，是在此等第一次第階段。

།དེ་ནི་བདག་ཅག་གི་བླ་མའི་བླ་མ་དེ་བ་སམྦྷ་ བའི་ཞབས་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཐོས་ སོ། །འདིར་ཐེ་ཚོམ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ སྒོམ་ནུས་ན། སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་གནད་རྒྱས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པ་ཉིད་ 5-246 བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་རྒྱས་པར་རང་དང་རྗེས་མཐུན་ཡང་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པས་ནི། དཔའ་བོ་གཅིག་པ་སོགས་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་འོས་མེད་ཀྱི་རིག་ པ་སྦྱར་བ་ཡིན་པས་ཕྱིས་བསྒོམ་པར་ནུས་པའི་ཚེ། རྒྱས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་དགོས་སམ་སྙམ་ མོ། །དེའི་ལན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལས་དང་པོ་པས་བསྡུས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་། བྱ་ཐབས་གཞན་ མེད་ནས་བྱེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་གཅིག་པ་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གོ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱིས་ནུས་ན་རྒྱས་པ་བཟང་མོད་ཀྱང་། བསྡུས་པས་གོ་མི་ཆོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་ བསྒོམ་པའི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་ཞེན་བསྒྱུར་ནས། དག་པའི་ལྷར་སྣང་ཁྱད་ པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་ནི་བསྡུས་པ་ལ་ཡང་ཚང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་ཞིབ་མོ་རྣམས། ལམ་གྱི་རྣོ་ཁྱད་དང་མོས་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ ཡིན་གྱི། དྲན་པ་གཅིག་པ་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། འཆི་བར་སྐྱེ་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་སྦྱོར་ བ་དང་། སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གསང་སྔགས་ཕྱི་པའི་སྒྲུབ་ ཐབས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྐྱེད་ཆོག་གི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའི་ ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་རྣམ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ལ། བྱིན་རླབས་འཇུག་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་དེ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི། དཔེར་ན་ལྷ་དང་སྔགས་གཅིག་ཅིང་། ཆོ་ག་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ལ། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོ་ ལས་གསུངས་པ་རྣམས་འཇུག་སྒོ་དང་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། ། ༈ སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བཤད་པ། གཉིས་པ་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ འགའ་ཞིག་ལུས་དབེན་ལ་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། འགའ་ཞིག་རྫོགས་རིམ་གྱིས་ ཁྱབ་པ་དང་། འགའ་ཞིག་གཉིས་ཀར་མ་ཡིན་པའི་རི་ཐང་མཚམས་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ རིགས་བརྒྱ་ནས་གསུམ་གྱི་བར་བསྐྱེད་རིམ་དང་། གསང་ཆེན་རིགས་གཅིག་རྫོགས་རིམ་མོ།

此如我等上師之上師提婆三跋瓦足，此分別亦從彼教言中所出，如是聞知。此處生起另一疑問：若初業者亦能修習與自相應者，因有所凈能凈之廣大要義，是否唯應修廣大壇城為最勝，又因不能廣修與自相應者，故修獨勇等乃無他方便之應理，后得修習能力時，是否必須唯修廣大耶？ 對此回答：極初業者修略者亦非僅因無他方便而為，以於一境專注即彼許亦得完成。后若能修廣大則善，然非略修不能完成，因生起次第修習之主要目的是轉變凡常顯執，成就具三特之清凈尊顯現，此主要義利於略修亦具足故。所凈能凈之細緻次第，是為道之銳利差別及堅固信解，然一境專注略修諸者亦非不能以死有中有生有三有合修，及不能以三身為道。 若念："如是則于外密續微細修法亦當如是。"非然，因生起軌則差別不同故，因各續部如來本尊形相與咒語差別，加持趣入方式各異故，無彼過失。如同尊咒雖同，儀軌近似，然于各續部所說者，須有不同趣入門及行為，即如是也。 二、如《行集》所說身遠離之解說 第二、如《行集》所說身遠離之解說。於此，有謂身遠離遍攝生起次第，有謂遍攝圓滿次第，有謂非二者之中間道，有謂從百種至三種為生起次第，大密一種為圓滿次第。

5-247 ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀར་གྱི་ཆ་ཤས་ཡོད་པར་འདོད་པ་སོགས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ པ་ལྟར་བྱུང་ཡང་། སོ་སོའི་འདོད་པའི་ཕུགས་ཀྱི་བློ་རྩེ་གཏད་མཚམས་ལ་ཞིབ་མོར་བལྟས་ ན་འགལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གིས་རྫོགས་རིམ་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་རྒྱུ་རྣམ་རྟོག་ རང་མིན་ཡང་སྤྱིར་རྣམ་རྟོག་གི་འཕེན་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྔོན་བྱུང་ བ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་ཡིན་པ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་དང་ཕལ་ཆེར་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་གཞན་འགས་བསྐྱེད་རིམ་དུ་བྱས་པར་སྣང་ཞིང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་ ཡིན་པར་བཞེད་དོ། ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་མིན་ཡང་འགྲུབ་ལ། གཉིས་ཀའི་ཆ་འདོད་པ་ཡང་། བདེ་སྟོང་ལས་ལྷ་སྐུར་ལྡང་ཐུབ་པ་གསང་ཆེན་རིགས་གཅིག་དང་། མི་ཐུབ་པའི་ལྷ་སྐུ་རྣམས་ རིགས་བརྒྱ་སོགས་སུ་བསམ་པར་སྣང་པས་མི་འཐད་པ་ཅི་རིགས་ཡོད་མོད། དེ་དག་རང་ལ་ དགག་སྒྲུབ་ཆེར་མི་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ལུས་དབེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་དབེན་གཞིའི་ ལུས་དང་། གང་ལས་དབེན་པའི་སྤང་བྱ་དང་། དེ་ལས་དབེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། མི་གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ལུས་ནི་མཚན་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ ཕུང་པོ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་གནས་ པ་ནི། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ནས་མཐར་རྡུལ་ཕྲན་ གྱི་བར་དུ་བཤིག་ན། རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་འདུས་པ་དང་། ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་ཡང་། བློ་ རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། རེ་རེ་ཡང་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན། མཐར་སྐད་ཅིག་མ་སིལ་བུར་གནས་པ་ལས་གཞན་མེད་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། གཉིས་པ་གང་ལས་དབེན་པའི་སྤང་བྱ་ནི། མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ 5-248 ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་གྲོས་ལོག་པར་ཞུགས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ་གཙང་ཞིང་བཟང་ བར་རྟོག་པ་དང་། དུ་མ་སིལ་བུ་ལ་དངོས་པོ་རགས་པ་གཅིག་པུ་གོང་བུར་འཛིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་སོགས་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་ཐ་མལ་ དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་དེ་ལས་དབེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ། ངོ་བོ་དང་། རྒྱུ་དང་། དབྱེ་བ་དང་མཐར་ ཕྱིན་པའི་ཚད་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུད་སྦྱོང་བསྡུས་སུ་ དྲངས་པ། འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་སངས་རྒྱས་ལྔ་བདག་ཉིད། །གར་མཁན་དང་ནི་རི་མོ་བཟང་ལྟར་ སྣང་། །གང་དུ་བདེ་ཆེན་ཞེས་བྱ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གཅིག་པུ་ཉམས་ནི་དུ་མས་གར་མཛད་དོ།

如是雖有主張具二者分之說等種種相違，然若細察各自主張究竟心意所至處，亦不見有大違，以是圓滿次第不共成就故。有些說為圓滿次第，雖非其直接實因為分別，然總依分別之牽引，且不共因往昔諸者為分別，又與生起次第本身大致相同故，其他諸者視為生起次第，其中又許為甚深生起次第。 以此同一理由，非二者亦成立，主張具二者分之說亦似是思：大密一種能從樂空中起尊身，不能起尊身者為百種等，雖有種種不應理，然于彼等似不須多作破立。是故，身遠離建立有所遠離之身、所應遠離之所斷、從彼遠離之三摩地三者。 初者，不凈物三十六之身為事相，即彼具蘊、界、處等諸異相，是各自相，若破身支分等乃至極微，唯有極微聚集，若於心識分析，則為眾多不同心類之本性，一一亦分前中后三時，則終唯有剎那別異而住，更無他者，是共相。 第二、所應遠離之所斷者，于如是事相與法相上，顛倒智慧邪入，于不凈蘊體起凈妙分別，于眾多別異執為一粗實體，共同執為我，執蘊等事物為諦實，耽著為凡常等是。 第三、從彼遠離之三摩地有體性、因、分類、究竟量三。初者，如引《虛空等續》： "此諸眾生五佛體，如舞伎師善畫顯， 于彼大樂謂一性，一性趣以眾相舞。"

ཞེས་པ་སྟེ། བདེ་བས་སེམས་ལྷ་སྐུར་ཤར་བ་གཅིག་དགོས་ལ། བདེ་བ་དེ་ཡང་སྒོམ་སྟོབས་ ཀྱིས་རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་ཞུ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཅིག་ཡིན་པ། དེ་དངོས་སུ་རྣམ་རྟོག་ ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་མ་དགོས་པར། ལྷ་སྐུར་ཤར་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ངོ་དང་བློ་ངོར་ལྷ་ སྐུར་ཤར་བ་ཙམ་ལས། གཞན་དངོས་སུ་ལྷ་སྐུར་ལངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གི་སྐབས་ སུ་ཕྲ་ཐིག་སྒོམ་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པར། རིན་ཆེན་བརྟན་པར་གྱུར་ན་སྤྲོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ལེའུ་དྲུག་པར། ཨུཏྤལ་མཐིང་གའི་མདོག་འདྲ་བ། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་ཁྱད་པར་དུ། །ནས་ཀྱི་འབྲུ་ ཙམ་ནན་ཏན་གྱིས། །སྣའི་རྩེ་མོར་རྣམ་པར་བསམ། །ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །འདབ་མ་ བརྒྱད་པ་གེ་སར་བཅས། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་འདི་ཤེས་ཏེ། །བསྒོམ་པས་བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བར་ འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གསང་བའི་སྣ་རྩེ་ལྟར་བུར། ཡིག་འབྲུ་ཕྱག་མཚན་ལ་ སོགས་པ། བསྒོམ་པ་བརྟན་པོར་གྱུར་པ་ན། གནས་དེ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབུ་མའི་མས་སྣ་ཡོད་ པས། དེར་རོ་རྐྱང་གི་རླུང་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ཐིམ་པའི་རིམ་པས། དབུ་མ་ལས་ 5-249 གཞན་པའི་རྩ་ཕྲན་གྱི་འབར་འཛག་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་རིམ་པས་གོམས་པས། མཐར་དབུ་ མའི་མས་སྣ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ཅུང་ཟད་ཞུགས་ཤིང་བརྟན་པའི་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཡང་ཡང་ དྲངས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་དང་། མ་མཐའ་ཡང་ལྷ་གཅིག་ཡན་ཆད་ཀྱི་གསལ་སྣང་ཅུང་ ཟད་གྲུབ་པ་གཅིག་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་དབེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དགྱེས་རྡོར་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ མཚོ་སྐྱེས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་རིམ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ གཏུམ་མོ་བསྒོམ་པ་སོགས་ལ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕྲ་ཐིག་དེ་འདྲ་མི་དགོས་པས། དེས་ན་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཕྲ་ཐིག་དེ་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། གཞན་ཡང་དམིགས་ པའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །སྐབས་འདིའི་བདེ་བ་ཡང་ཆ་ཕྲ་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་བལྟོས་ པའི་སྣང་བ་གསུམ་མམ་བཞིའི་ཆ་ཤས་སུ་འབྱུང་བས། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མཐའ་དག་ འགགས་པ་མིན་ཡང་། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཐིམ་པ་ཡིན་ནོ།

如是者，需由樂而心現為尊身一者，彼樂亦為修力令風融入中脈之融性一者，彼無須直接依分別而生，現為尊身者亦僅是意識與心識現為尊身，而非他實際起為尊身。 第二者，若如此續所說，則于分別瑜伽時修細滴，如第三品云："若寶堅固則放"等，及第六品云："如青蓮花色，殊勝五尖端，如稻穀粒大，精勤于鼻端，如豌豆粒量，八瓣具花蕊，知此于鼻端，修行趣菩提。"如是，于似密處鼻端，堅固修習咒字手印等，彼處有世俗中脈下端，故於彼處由左右二風入、住、融次第，生起中脈外支分脈之燃滴，于彼漸次串習，終於中脈下端風與明點稍入且堅固之樂空覺受，數數引生串習，最低亦須成就一尊以上少許明顯顯現，此乃身遠離之因。如歡喜金剛修法《蓮生論》所說等與生起次第俱修四輪猛火瑜伽等，則不須前說如是細滴，故彼細滴為不共樂之生因之表徵，復有種種殊勝所緣生起。此處之樂雖細微分，然依彼生起三或四種顯現之分，雖非滅盡一切自性分別，然是融入自性分別之細微分。

།རྒྱུ་དེ་ ལས་ལུས་དབེན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནི། ལྷར་སྣང་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཀར་གོམས་པ་དེས། ས་ བོན་ཕྱག་མཚན་ནམ། གཏུམ་མོའམ་ལས་རྒྱ་ལ་སོགས་པས། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྣམ་ རྟོག་གི་རྩོལ་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། ཕྱི་ནང་གི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏོད་བཞིན་དུ། མི་རྟོག་ པའི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལས་ནམ་སད་པ་ན། རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་ པར་ལྷའི་སྐུར་འཆར་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཙམ་སྦྱོང་ཞིང་། དེའི་མཐར་དར་ཅིག་བདེ་ ལ་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ལངས་བའི་སྐབས་རྩོལ་ བའི་རྣམ་རྟོག་བསྐྱེད་མི་དགོས་པར། ལྷ་སྐུ་རང་ཤར་དུ་འབྱུང་ཞིང་། དེའི་ཚེ་མི་རྟོག་པ་དངོས་ སད་ཀྱང་མི་རྟོག་པའི་ཞད་ཡོད་ཅིང་། བདེ་བའི་རྩི་མ་ཡལ་ཏེ། ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་ཟུང་འབྲེལ་ དུ་འབྱུང་ངོ་། བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་རགས་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་རྟོག་གི་རྩོལ་བ་མེད་ ན། མི་རྟོག་པ་ལས་གཅིག་ཅར་ལྡང་ཡང་མི་ཐུབ་ཅིང་། མི་རྟོག་པ་ལས་ལངས་ཐུབ་ཀྱང་། 5-250 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ལྡང་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། ལངས་ཀྱང་མི་ རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རོལ་ལས། བདེ་བ་དང་ལྷ་སྐུ་ཟུང་འབྲེལ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ། འདིར་དེ་ དག་འབྱུང་བས། སྤྱིར་ལུས་དབེན་འདི་བསྐྱེད་རྫོགས་གང་དུ་བསྡུ་དགོས་ནི་སོམས་ཤིག་ དང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་རགས་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་ནི་ དེ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་ལྷ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་ལྷག་པོ་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་ཀྱང་། དེ་ ཐུབ་ན་ལུས་དབེན་གྱི་རིམ་པར་རྟོགས་ལ། རྟོག་པའི་རྩོལ་བས་བསྐྱེད་དགོས་ན༑ དཀྱིལ་ འཁོར་རབ་འབྱམས་སྒོམ་ཐུབ་ཀྱང་། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་ཡིན་གྱི་ལུས་དབེན་མིན་ནོ།

從彼因如何生起身遠離者，由彼等雙俱串習尊現與樂，以種子手印或猛火或事印等成辦樂時，乃至有分別作意間，于內外所緣繫心之時，生起無分別樂，從此醒時，思惟不為他分別間斷而現為尊身之志願而修習，其後暫時以無分別樂方式而心安住，從彼起時不須生起作意分別，尊身自現而生起，爾時雖無分別體性醒覺，然有無分別餘韻，樂之滋味未散，尊身與樂雙運而生。于生起次第粗細體性時若無體性因之分別作意，則不能驟從無分別起，縱能從無分別起，因未得不共樂故，無可從彼起，縱起亦從無分別之遊舞中不生樂與尊身雙運，此處彼等生起故，總之此身遠離須攝於生圓何者當思，較諸周遍聞名之粗細生起次第殊勝方式即是彼也。以如是諸方式雖不能生起一尊以上，然能生起一尊則證悟為身遠離次第，若須以分別作意生起，則雖能修無量壇城，亦是生起次第體性而非身遠離。

།དེས་ ན་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་མཐར་ཕྱིན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་མང་པོ་སྤྲོ་བསྡུ་ནུས་ཀྱང་། བདེ་སྟོང་ གི་ལྷ་སྐུ་རྩོལ་མེད་དུ་འཆར་ནུས་པ་ལ་ད་དུང་ཡུན་རིང་དུ་བསླབ་དགོས་ཤིང་། རྩོལ་བཅས་ ཀྱི་སྐབས་དཀྱིལ་འཁོར་མང་པོ་འཆར་ཐུབ་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་རྩོལ་མེད་དུ་འཆར་དགོས་ པའི་སྐབས། ལྷ་རེ་རེ་ལས་བསྐྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ན་རྩོལ་བཅས་ ཀྱི་སྐབས་ལས་འདིར་མང་པ་ཡང་འཆར་བ་ཡང་སྲིད། དབང་པོ་འབྲིང་པོས་བསྐྱེད་ལུགས་ ཀྱི་ཁྱད་མ་གཏོགས། མང་ཉུང་མཉམ་པར་འཆང་བ་ཡང་སྲིད་པས། ཁ་ཅིག་རྟོག་པའི་རྣལ་ འབྱོར་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཕྱིན་ལུས་དབེན་རིགས་བརྒྱ་ལ་སློབ་པ་ལ་དཀའ་ཚེགས་མེད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་ན། བསྐྱེད་རྫོགས་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་མ་བྱས་པར་རིམ་པ་ཐོད་ རྒལ་དུ་བྱས་པའི་སྐྱོན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཕོ་ཚོད་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་། སྤྱིར་ནས་རིམ་པ་རྒལ་ ཡང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་མ་ཟད། ད་ལྟའི་གང་ཟག་ལ་རིམ་པ་བརྒལ་བ་ ངེས་པར་དགོས་པའང་ཡོད་དོ། ། གསུམ་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བཤད། །གསང་བ་རྣམ་པ་ གསུམ་དུ་བཤད། །ལྷག་པའི་ལྷ་ནི་གསང་ཆེན་ཏེ། །དམ་པ་རིགས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱ། །ཞེས་ 5-251 པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས། དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་ལུས་དབེན། དེ་ཉིད་རིགས་ལྔའི་ལུས་དབེན། གསང་བ་རིགས་གསུམ་གྱི་ལུས་དབེན། གསང་ཆེན་རིགས་གཅིག་གི་ལུས་དབེན་རྣམས་ སོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལས། མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་ བསྒྲགས། །ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔར་བསྒོམ་པ་ལས། རེ་རེ་བཞིན་ཡང་ནང་ ཚན་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ལྔས་ཕྱེ་བས་རྒྱལ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །ས་ནི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ཆུའི་ ཁམས་ནི་མཱ་མ་ཀཱི། །དཀར་དང་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ། །མེ་དང་རླུང་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་ འབྱུང་བ་བཞི་ཡུམ་བཞིར་དག་པ་ལས། ནང་ཚན་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ལྔའི་དབྱེ་བས་ཡུམ་ཉི་ ཤུའོ། །རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ཅེས་ སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ཡང་རིགས་ལྔ་ལྔས་ཕྱེ་བས་སུམ་ཅུ་ བྱུང་ཡང་། ཡིད་འཇམ་དཔལ་གྱི་ལྔ་པོ་ལོགས་སུ་བཞག་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེར་ ལྔའོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་སྔགས་པ་ཡིས། །ལྷ་ཉིད་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་སྒོམས། །ཞེས་གཟུགས་ སོགས་ཡུམ་ལྔ་ནི་རྡོ་རྗེ་མ་ལྔའི་དག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་རེ་རེ་ལའང་རིགས་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བས། ལྷ་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་བྱ་དགུ་བཅུ་གོ་ལྔ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡོད་པ། འཇམ་དཔལ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པས་ལྔ་ཚན་གཅིག་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ།

是故雖于分別瑜伽圓滿后能放收眾壇城，然于無勤現起樂空尊身尚須長時修學，于有作意時雖能現起眾壇城，然於此處須無勤現起之時，有唯能生起一尊者，若根極利，則此處較有作意時現起更多亦有可能。中根者除生起方式之差別外，多寡等同亦有可能，故有謂于分別瑜伽獲得穩固後學百部身遠離無有艱難，若有艱難，則是未定生圓次第而作次第超越之過失者，雖是臆測，然總之雖越次第亦非過失者極多，且於今之補特伽羅亦有定須越次第者。 第三分類者，後續續云："彼性說為五，秘密說為三，殊勝天大密，聖性百種相。"隨順此故，有聖性百部身遠離、彼性五部身遠離、秘密三部身遠離、大密一部身遠離等。初者，根本續云："略說五蘊者，宣說為五佛。"由修五蘊為勝者五部，復各以內分勝者五部分之故，為勝者二十五。"地謂眼所成，水界瑪瑪吉，白及燈稱者，宣說火與風。"由四大為四母清凈故，以內分勝者五部分之，為二十母。"金剛生處性，菩薩壇城勝。"六處即六菩薩，彼等各以五部分之故，雖成三十，然另置意部文殊五尊，故菩薩二十五。"色聲等咒者，常修為天性。"色等五母即為金剛女五之清凈，彼等各分五部故，為天女二十五，如是，所遍九十五有能遍五智，與文殊五合為一，為一個五部，總成一百。

།སྤྱོད་བསྡུས་ ཀྱི་བཤད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ལས་འཇམ་དཔལ་ལྔ་མ་བགྲངས་པར། རྡོར་ དབྱིངས་དབང་ཕྱུག་མ་ལྔ་བསྣན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་རྣམས་ཞི་བ་རིགས་བརྒྱའི་དབང་དུ་ བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྒྱའི་གྲངས་ཀྱི་དབང་དུ་རྩིས་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱི། སྤྱིར་བྱེ་བའི་ རིགས་ལ་གྲངས་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ངེས་པ་མེད་དེ། ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་ཕོ་ ཉ་ཕྱག་བརྙན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞི་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིན་པས་འདིར་འདུས་པར་དགོངས་ ནས་མ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་དེ་དག་གི་ལུས་དབེན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ 5-252 རོ། །ཕུང་ཁམས་བརྒྱའི་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་བརྒྱའི་ལྷ་བསྐྱེད་ཚུལ་རྣམས་འགོས་ལུགས་ ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ལ། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གཟུགས་ཕུང་སྟོང་ཉིད་དུ་སྦྱངས་ནས། དེའི་ རང་བཞིན་རྣམ་སྣང་དུ་སྒོམ་མོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། བདེ་སྟོང་ལ་མཉམ་ པར་བཞག་པས་དེ་ལས་ལངས་དུས་རྣམ་སྣང་རིགས་ལྔ་བྱུང་། འདི་ནི་མཉམ་བཞག་གི་ལུས་ དབེན་ཁོ་ན་ཡིན། ཐོག་མའི་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་སྤྱོད་ལམ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་དང་འདྲ་བར་མོས་ སྒོམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་མཉམ་བཞག་གོང་དང་འདྲ་བ་ལས་རྗེས་ ཐོབ་ཀྱི་ལུས་དབེན་བསྒོམས་ཏེ། ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་སྐུ་དེ་མ་ཡལ་བར་བྱས་ནས། གཟུགས་ སྣང་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་དེ་བཞག་སྟེ་སྣང་བ་དེ་དང་བསྲེས། དེ་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ། དེ་ ཡང་སྟོང་པར་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་སྒོམ་པས། མ་དག་པའི་སྣང་བ་དེ་འགགས་ཏེ། ལུས་དབེན་ གྱི་ལྷའི་རྣམ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཤིན་ཏུ་གོམས་ན། དེས་ཀྱང་ ནང་དུ་བདེ་བ་འཕེལ་བའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ། རིགས་ བརྒྱའམ། རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མའམ། རིགས་བརྒྱ་ཉིད་ནས་ལྷ་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་ ཡང་འགྱུར་ཏེ། རིགས་བརྒྱའི་སྒོམ་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་སྒོམ་ཚུལ་འདི་ ཉིད་མ་གཏོགས་ལྷག་པོ་མེད་ན། བརྒྱ་ལ་ལོབས་ནས། ལྔ་ནས་གཅིག་གི་བར་ལ་ལོགས་ སུ་བསླབ་མི་དགོས་པར་ཞོར་ལ་ལོབས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱང་། སྒོམ་ཐབས་ལྷག་པོ་རེ་ཡོད་ པས། དེ་དག་ཕྱིས་སྒོམ་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། གཞན་བསྐྱེད་ཚུལ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལས། ལྷ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཡང་། རིགས་ལྔའི་རྒྱས་བཏབ་ཅན་དུ་ཤེས་དགོས་པས། སྣང་བའི་ཆ་ནས་སྐུ་རྡོ་རྗེ། གྲགས་པའི་ཆ་ ནས་གསུང་རྡོ་རྗེ། སྟོང་པའི་ཆ་ནས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། བདེ་བའི་ཆ་ནས་ཡོན་ཏན་རྡོ་རྗེ། མ་རྟོགས་ པའི་འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་འཇུག་པའི་ཆ་ནས། ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། མོས་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་ཐམས་ 5-253 ཅད་ལ་རྒྱས་བཏབ་པས། དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་སྣང་འཆར་བ་ཡིན་ནོ།

行集之解釋方式如是，有于某些中未數文殊五尊而加金剛界自在母五尊者，此等是就寂靜百部所作。彼復就百數而計作如是，然如"總之分部種類數無限"所說故無定數，以忿怒尊忿怒母使者手印等皆為寂靜變化故，思此處攝故未說，否則彼等身遠離亦應無量。 蘊界百分及百部尊生起方式等，于果傳承引導文中已說。其要義者，先發"以色蘊修空性已，修彼自性為毗盧遮那"之愿，而於樂空等持，由彼起時現毗盧遮那五部。此唯是等持身遠離。初時之後得行相，如生起次第作勝解修。於此獲得穩固已，修等持如前，而修后得身遠離，使身遠離尊身不散，置於如色相等一上，與彼相融，以樂印持，復以空印持而修，則不凈相滅，現為身遠離尊眾眷屬之相，若極串習，則彼亦成內增樂之助伴。如是於一切配合，或百部，或多種部類，或從百部乃至無邊天，百部修法即如是。於後諸者除此修法外別無餘者，則于百部熟練后，於五至一間無須別學而自然通達，然有餘勝修法故，說后修彼等。 第二者，從生起方式同前，然須知彼等諸尊各各為五部印持，從顯現分為身金剛，從聞聲分為語金剛，從空性分為意金剛，從樂分為功德金剛，從於未解眾生起悲分為事業金剛，以勝解門於一切尊印持故，現為彼彼之相明顯。

།དེས་ནི་རྣམ་ རྟོག་གིས་མ་བརྟགས་པར་རང་ཤུགས་ཉིད་དུ་སྔར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཕྲ་ཞིང་མང་བར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལའང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱས་བཏབ་བྱེད་ པ་སྟེ། རིགས་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་ནི་སྐུ་དང་། སྣང་བ་དེ་ཉིད་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གསུང་དང་། དེའི་རང་བཞིན་བརྗོད་བྲལ་མི་ རྟོག་པར་བཞག་པ་ནི་ཐུགས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་བསྒོམས་པས། སྔ་མ་ལས་ཀྱང་ ཆེས་མང་ཞིང་ཕྲ་བ། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་མཐར་གཏུགས་པ། ལྷ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ སྣང་བར་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་ ཕྱོགས་བཅུའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལུས་ཙམ་མམ། ཕྱི་རོལ་ གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་སོགས་དམིགས་པ་གང་གཏད་པ་ལ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། ། བཞི་པ་ནི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུ་བདེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཤར་བ་ དེ་ཁོ་ནས་རྒྱས་བཏབ་པས། ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་དེ་མ་ཡལ་ཀྱང་། རྡུལ་ཕྲན་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་ འགྲོ་བས། ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་བར་སྣང་ལ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ ནི་རིགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་མན་ངག་ལས། ལྷ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་། ལྔ་དང་། གསུམ་དང་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལུས་དབེན་རྗེས་མཐུན་པ་སྒོམ་ཚུལ་ཏེ། དེ་ ཉིད་ལུས་དབེན་དངོས་ཀྱི་བསྐྱེད་ཚུལ་དུ་མོས་པ་བྱས་པས་ལུས་དབེན་གྱི་རྟོགས་པ་འདྲེན་ པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དབེན་ཕྱི་མ་འདི་དག་ལུས་དབེན་འབའ་ ཞིག་བསྒོམས་པས་མཐར་ཕྱིན་པའང་ཡོད་ལ། ཕལ་ཆེར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྡོར་བཟླས་ སོགས་དང་བསྲེས་ཏེ་བསྒོམས་པས། མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་མང་ངོ་། ། བཞི་པ་ནི། འཕེན་པ་མི་དགོས་ཤིང་། འདོད་ན་རྒྱུ་བདེ་སྟོང་དང་འབྲས་བུ་ལྷ་སྐུ་གཉིས་ 5-254 ཀ གང་འདོད་འདོད་སྐྱོང་ཡང་ཐུབ་ལ། ཡང་མྱུར་བར་འདོད་ན། སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་བདེ་སྟོང་ གི་ཉམས་ལས་ལྷ་སྐུར་ལྡང་ཡང་ཐུབ་ཅིང་། དམིགས་པ་གང་གཏད་པ་དེ། ལྷ་སྐུ་རགས་པ་ གཅིག་ལས་ལྷ་སྐུ་ཕྲ་མོ་མཐའ་ཡས་པ། བདེ་སྟོང་གི་ནང་དུ་ཐིམ་པ་སྙམ་བྱེད་པ། དེ་ནམ་ འདོད་ཡོད་ཞིང་ཅི་འདོད་འཁྱོངས་པ་ཡིན་ནོ།

由此不經分別妄念而自然地使先前諸尊變得微細且眾多。 第三者，于如是現前者中，亦作身語意印持，即五部五種智慧各各彼彼之顯現為身，以覺知領受彼顯現即是語，安住于彼自性離言無分別即是意。如是印持而修，則較前更為眾多微細，乃至微塵邊際，天身等三摩地顯現直接證知。此等除勝解差別外，並非十方一切顯現皆如是，唯于所專注之自身或外境一物等如是。 第四者，于彼等一切以融樂俱生自性空性所顯現唯彼印持，雖天身顯現不散，然成如微塵極其微細，如日光塵混于虛空般現為一空性體性，此即為成一部之義。如是根據教授，修百尊、五尊、三尊及一尊等是身遠離隨順修法，以彼作為身遠離真實生起方式之勝解，成為引生身遠離證悟之方便。此等後期身遠離，有唯修身遠離而究竟者，然多數與將說之金剛誦等相合而修方得究竟。 第四者，不須發愿，若欲則因樂空與果天身二者皆能如欲持續，又若欲速，則能于剎那從樂空體驗中起現天身，于所專注處，從一粗天身現無邊細天身，思融入樂空中，此隨欲皆有而如欲能持。

ད་ནི་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ལུས་དབེན་ལ་བསྐྱེད་རིམ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་མ་ཡིན་ པའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལྷག་མོས་ལུས་ལ་བསྡུས་པ་དང་། ལུས་དཀྱིལ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་ རིམ་གྱི་ལུས་དབེན་ཡིན་ལ། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལུས་དབེན་ནི་སྐབས་འདིའི་ཡིན་ཞིང་། རྫོགས་ རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་སུ་མ་འགྲུབ་ཀྱང་། ཕྲ་ཐིག་གིས་རླུང་དབུ་མར་བཅུག་པའི་ བདེ་བ་དེ་རྫོགས་རིམ་ཡིན་པས། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་རྫོགས་རིམ་མོ་ཞེས་འཆད་ ན། རྫོགས་རིམ་ཡིན་ཚུལ་དེ་ལ་འགལ་བ་ཆེར་མི་སྣང་ཡང་། ལུས་དཀྱིལ་སོགས་ལུས་དབེན་ དུ་འདོད་པ་ནི། བློས་བཏགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་པ་སྦྱར་ན་མ་གཏོགས། རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་ བསྡུས་སུ་བཤད་པའི་ལུས་དབེན་དངོས་དང་རྗེས་མཐུན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལུས་ དབེན་ཡིན་ན། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བཟླས་པ་ཡང་དག་དབེན་དང་། ལྷག་མོས་འོད་གསལ་དུ་ བསྡུ་བ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཉེར་བསྡུ་སོགས་སེམས་དབེན་དང་འོད་གསལ། དང་པོའི་མགོན་ པོ་བསྐྱེད་པ་སོགས་སྒྱུ་ལུས་དང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་ན་བསྐྱེད་ རིམ་ལ་ཡང་རིམ་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། རིམ་ལྔའི་གོ་རིམ་ཡང་འཁྲུགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་ལུས་དབེན་དུ་མ་ཟད། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མ་སློངས་པའི་ངག་དབེན་ མན་ཆད་ཀྱང་། མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་རྟོག་གི་རྩོལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ ཕྱིར། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་རིམ་དུ་གཏོགས་ཏེ། མན་ངག་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་འཁོར་ ལོ་བཞིའི་གཏུམ་མོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ 5-255 དོ། །འདི་དག་ལ་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་དང་། དམིགས་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཞེས་རིམ་པ་ གཉིས་ཀར་གྱི་མིང་འདོགས་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་རིམ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། རྫོགས་རིམ་ ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་ཤིང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུའི་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་གཉིས་ཡིན་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞིག །བྲམ་ ཟེའི་གཡོག་པོ་བྱེད་ན། དེ་ཉིད་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྲམ་ཟེའི་བྱ་བ་ ཡིན་པས། དེའི་བྱས་པ་རྣམས་བྲམ་ཟེས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

今當觀察此：有人說身遠離有生起次第與非生起次第兩分，增勝意樂攝於身與身壇城等是生起次第之身遠離，而此處之圓滿次第身遠離是圓滿次第，雖未直接成就圓滿次第智慧身，然由細滴令風入中脈之樂為圓滿次第，故從彼所生此亦是圓滿次第。如是解說，此圓滿次第之理雖無大過，然認為身壇城等為身遠離者，除非以分別安立新名言，實非五次第與集密中所說之真實身遠離及隨順身遠離。若彼等為身遠離，則生起次第之誦咒亦成真實遠離，增勝意樂攝於光明及壇城近攝等成心遠離與光明，生起初主等成幻身與雙運，如是則生起次第亦有五次第，且五次第之次第亦成錯亂。 是故不僅身遠離，乃至未引生密咒真如體驗之語遠離以下，由具相且隨分別功用而行止，故就本性歸屬生起次第，如其他教授中所說四輪降魔等一切共稱所緣有之圓滿次第。於此等安立甚深生起次第與所緣有之圓滿次第兩種次第之名，是由了知自性為生起次第，且極利益圓滿次第，併爲生起圓滿次第智慧之不共因緣而假立為二者，譬如王族之子為婆羅門僕從，雖其本身是王族，然其一切所作是婆羅門之事，故其所作成為婆羅門所作。

།དེས་ན་སྤྱོད་བསྡུས་ ལས། རྫོགས་རིམ་དངོས་སེམས་དབེན་ཡན་ཆད་དུ་བཤད་པ་དང་། ངག་དབེན་ལ་བསྐྱེད་ རིམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཀར་མི་འགལ་ཏེ། ངག་དབེན་ལ་རྫོགས་རིམ་ དངོས་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། རྫོགས་རིམ་འདྲེས་མེད་ཉག་གཅིག་ནི། སེམས་དབེན་ ཡན་ཆད་ཡིན་པ་དང་། ངག་དབེན་དམིགས་བཅས་ཚུན་ཆོད་ཀྱང་། བསྐྱེད་རིམ་ཞེས་ཡོངས་ སུ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་དྲན་པ་གཅིག་པ་དང་། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དེའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ཕྱིན་པའི་དོན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ དམིགས་ཐུབ་པའི་ངག་དབེན་ནི། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་དངོས་སུ་འཇོག་གོ །འོ་ན་ལུས་དབེན་ ངག་དབེན་གཉིས་ཀར་དམིགས་བཅས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་མཉམ་ལ། ངག་དབེན་དམིགས་ བཅས་བསྐྱེད་རིམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་དབེན་བསྐྱེད་རིམ་པ་དང་ཐུན་མོང་བར་ བཤད་པ་ཅི་སྙམ་ན། ལུས་དབེན་ནི་ཕྲ་ཐིག་མཐར་ཕྱིན་པའི་རང་ཤུགས་ལ་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ བ་ཡང་ཡོད་དེ་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་དྲངས་པའི་རྫོགས་རིམ་མམ། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དྲངས་ པའི་རྫོགས་རིམ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ལ། ལུས་དབེན་ལོགས་སུ་ཆེད་དུ་གཏད་ནས་སྒོམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་། རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། འབད་རྩོལ་གྱིས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་ལུས་དབེན་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་ 5-256 ལ། དེར་མ་ཟད་བདེ་བ་དང་། ལྷ་སྐུའི་ཉམས་མྱོང་བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་མོ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ ལས་ཆེས་བཟང་ཞིང་ཁྱད་ཆེ་ཡང་དམིགས་པ་སྒོམ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཐོན་པ་མེད་པར། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་ཟུར་དུ་བཀོལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་ལ། ངག་དབེན་ནི་ དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཆེ་ལ། བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་ཡང་རྩལ་ཤུགས་ཕྱུང་ སྟེ་འབད་པས་མ་བསྒོམས་ན། བསྐྱེད་རིམ་དང་ལུས་དབེན་གྱི་ཞོར་ལ་འདྲེན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ལུས་དབེན་བསྐྱེད་རྫོགས་རི་ཐང་མཚམས་པ་དང་། གཉིས་ཡིན་དང་། གཉིས་ མིན་དུ་འདོད་ཚུལ་རྣམས། གནད་འདི་རྟོགས་ན་ཕྱོགས་རེ་ནས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་ ལ་གྲགས་པ་ལྟར། དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ན། ལུས་དབེན་དང་། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་མི་བསྡུ་སྟེ་རྫོགས་པར་བསྡུའོ།

是故於集密中說圓滿次第體性為心遠離以上，及說語遠離超越生起次第境界兩者皆不相違，因語遠離有是否為真實圓滿次第二者，純一無雜之圓滿次第唯是心遠離以上，而乃至有所緣之語遠離，是廣為周知且人所共知之生起次第一念，非分別瑜伽師之行境，即未達其分之義。能緣密咒真如之語遠離，安立為真實圓滿次第道。 若問：身遠離語遠離二者同爲有所緣之圓滿次第，而說語遠離有所緣非生起次第境界，身遠離則與生起次第共同，此有何意？身遠離於細滴究竟之自力中稍有生起，稱為生起次第所引之圓滿次第，或稱分別瑜伽所引之圓滿次第。是故成為分別瑜伽師之行境，雖是專門觀修身遠離之時，若圓滿分別瑜伽，則無需勤作即自力生起身遠離，不僅如此，樂與佛身之體驗較生起次第細微分別瑜伽更為殊勝且差別甚大，然無所緣修法之差別，如從生起次第中單獨選取某些而修持，而語遠離則所緣差別亦甚大，即使圓滿生起次第，若不發起力用勤修，則不能隨生起次第與身遠離而引生故。 是故，認為身遠離是生圓之邊際，是二者，非二者等諸見，若了知此要義，則于某方面無相違。如大多數所知，若不分實假，則身遠離與語遠離之一切次第不攝於生起而攝於圓滿。

།ཡང་གླན་རྩད་ཚལ་སོགས་པ་འགའ་ ཞིག་གི་བཞེད་པ་ལྟར། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དམ་པ་རིག་བརྒྱ་མཐར་ཕྱིན་ནས། ངག་དབེན་ ལ་འཇུག་དགོས་པར་བཤད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇེ་བཟང་དུ་གྱུར་པ་ན་ལྷ་ཇེ་མང་དུ་སྤྲོ་ བ་འཐད་པར་བསམ་ནས། རིགས་བརྒྱ་མཐར་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྡུ་བ་ནི། བཤད་པའི་གོ་ རིམ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྒོམ་པའི་ཚེ་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། མཐར་ཐུག་རིགས་བརྒྱ་ལ་སྐྱེལ་དགོས་སོ་ སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སྨྲ་བར་སྣང་ཡང་། མ་ཡིན་ཏེ་རིགས་ལྔ་རིགས་གསུམ་རིགས་གཅིག་ལ་ སོགས་པའི་བར་དུ། ལྷར་སྣང་ཉུང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསླབ་བྱ་གཞན་ནི་ཆོས་ལྷག་ པོ་ཡོད་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཀྱང་། སྔ་མ་སྔ་མ་ཤེས་ནས་ཕྱི་ མ་ཕྱི་མ་ལ་སློབ་ཚུལ་དུ་གསལ་བས། དངོས་པོའི་གོ་རིམ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བཤད་པའི་གོ་རིམ་ ཙམ་མིན་ནོ། །རིགས་བརྒྱ་ལ་ལོབས་ནས་ངག་དབེན་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ བརྒྱ་མཚོན་བྱེད་དེ་རིགས་མཐའ་ཡས་པའང་ཡོད་མོད། ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱས་བཏབ་གཅིག་པ་འདི་ 5-257 མཐར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ། ལུས་དབེན་ཁོ་ན་བསྒོམས་པས་ཆོག་པས། ལུས་དབེན་{གྱི་[ཕྱི་]རིམ་ པ་དངོས་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་འདི་རྣམས་ལུས་དབེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ཡང་། ལུས་དབེན་ཁོ་ ནས་མི་ཐོབ་པ་ཤས་ཆེ་བས། ལུས་དབེན་གྱི་རིམ་པར་མི་འགྱུར་བ་མང་ལ། ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་ རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པས་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་སྟེ། གསང་ཆེན་རིགས་ གཅིག་དང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དུས་མཉམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ། རིགས་བརྒྱ་དང་ངག་དབེན་ལ་གོ་རིམ་མཛད་པའོ།

又如格蘭查策等一些論師所許，集密中說完成百尊法后，須入語遠離，及認為三摩地漸趨殊勝時增多諸尊應理，思及此故，從百部乃至一部之收攝僅是說法次第，修持時則相反，終須至百部，如是思及宣說。然非如是，至五部三部一部等時，非減少現為尊，其他學處如上所說有餘法，集密中亦明顯說先知前者後學後者之理，故是事物次第，非僅說法次第。說通達百部后入語遠離者，百部是能表，雖亦有無量部，然乃至此一印契究竟之間，唯修身遠離即可，故是身遠離之後次第體性，餘者雖是身遠離瑜伽，然多非僅由身遠離所得，故多不成為身遠離次第，大部分與金剛誦一起修持而漸成就，即大密一部與金剛誦究竟同時。是故於次第時，立百部與語遠離之次第。

ད་ནི་སྐབས་འདིར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་ཁམས་རིགས་བརྒྱ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ སྡོམས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་བྱེད་མིན་དང་དབྱིབས་དང་བདག་གཞན་བཀོད། ཁ་དོག་གཟུགས་དང་འོད་སྣང་གཟུགས་ཕུང་ལྔ། །འཁྲིས་བཅས་འདུས་པའི་ཚོར་དང་བཏང་ སྙོམས་དང་། །བད་རླུང་ཚོར་དང་བདེ་སྡུག་ཚོར་བ་ལྔ། །རྐང་གཉིས་འདུ་ཤེས་མི་གཡོ་མི་རྒྱུ་ ཤེས། །རྐང་བཞི་རྐང་མེད་རྐང་མང་འདུ་ཤེས་ལྔ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལུས་དང་ཁམས་གསུམ་ ལས། །ངག་དང་ཐར་བའི་ལས་ཏེ་འདུ་བྱེད་ལྔ། །ལུས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་རྣམ་ཤེས་ལྔ། །དྲི་མ་རྒྱུ་ མ་མཁྲིས་པ་དེ་བཞིན་སྙིང་། །སྐྲ་དང་རུས་པ་བཤང་བ་མཆིན་པ་སྙིང་། །སྤུ་དང་སེན་མོ་རྣག་ དང་ཁྲག་དང་སྙིང་། །སོ་དང་པགས་པ་ཤ་དང་སྙིང་དུ་འདོད། །རྒྱུས་པ་ཤ་དང་རྩིབ་མ་སྙིང་ ཞེས་བྱ། །དེ་དག་ནང་གི་ས་ཁམས་རྣམ་ལྔ་ཡིན། །ལུས་འཕགས་རི་རབ་འཛམ་གླིང་བ་ལང་ སྤྱོད། །སྒྲ་མི་སྙན་ཏེ་ཕྱིའི་ས་ཁམས་ལྔ། །དྲི་ཆུ་མཆི་མར་བཅས་པའི་བད་ཀན་དང་། །རྡུལ་ དང་ཁྲག་དང་མཆིལ་མ་ནང་གི་ཆུ། །རྒྱ་མཚོ་འབབ་ཆུ་ཕྲ་མོ་ཆུ་བོའི་ཆུ། །བཀོད་མ་ལྟེང་ཀ་ ཕྱི་ཡི་ཆུ་ཁམས་ལྷ། །སྙིང་ག་མགོ་བོ་ལྟེ་བའི་མེ་དྲོད་དང་། །ཡན་ལག་ཕོ་བའི་དྲོད་ནི་ནང་གི་ མེ། །རྒྱུན་གཞག་རྡོ་བའི་མེ་དག་མེ་ཤེལ་སྐྱེས། །ཤིང་བུ་ལས་སྐྱེས་ནགས་ཀྱི་མེ་སྟེ་ཕྱི། །སྲོག་ རླུང་ཁྱབ་བྱེད་ཐུར་སེལ་གྱེན་རྒྱུ་དང་། །མ་ཉམས་ཞེས་པ་ནང་གི་རླུང་ལྔ་སྟེ། །ཤར་དང་སྟེང་ 5-258 དང་ལྷོ་ནུབ་བྱང་སྟེ་ཕྱི། །ཕྱི་ནང་སྦྱར་བས་འབྱུང་བ་ཉི་ཤུར་འདོད། །ནམ་མཁའ་རགས་པའི་ འབྱུང་བ་མིན་ཕྱིར་བཞག །འདི་ནི་རེ་ཞིག་མདོ་དང་བསྟུན་པ་ཡིན། །གཏན་ནས་འབྱུང་བ་ མིན་པར་མི་བཞེད་དོ། །མིག་འབྲས་གཟུགས་འཛིན་ཚིལ་བུའི་ཆ་དང་ནི། །ཟུར་གྱིས་ལྟ་དང་ དབྱེ་བ་མིག་གི་བརྡ། །སྣ་དབང་རྣ་བའི་ཕྱི་གཟུགས་སྒྲ་གསུམ་འཛིན། །བུ་ག་རྩ་བའི་རྩ་སྟེ་ རྣ་བ་ལྔ། །སྣ་ཡི་དབང་པོ་སྣ་གཟུགས་བར་བཀག་དང་། །དྲི་འཛིན་བུ་ག་སྣ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། ། ལྕེ་དབང་དབྱིབས་དང་ལྕེ་རྩེའི་རྩ་དང་ནི། །ལྕེ་རྩེར་རོ་གསུམ་འཛིན་པ་ལྕེའི་ཁམས། །རེག་ གསུམ་འཛིན་དང་ལུས་དབང་རུས་པའི་ཚོགས། །ཤ་ཡི་ཚོགས་དང་ལྤགས་པའི་ཚོགས་ཏེ་ ལུས། །སྲོག་གི་རླུང་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན། །ཡུམ་ལྔའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བར་བྱེད། ། འགྱིང་བག་སོགས་དང་རྒྱུ་བཞི་ལས་བྱུང་མཐོང་། །ཆགས་པའི་གཟུགས་དང་གཟུགས་ གསུམ་དབྱེ་བ་དང་། །བྱ་བྱེད་གཟུགས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་ དང་སྣང་དང་ཡིད་སྤྱོད་དང་། །དབང་པོའི་ཚོགས་པར་ལྡན་པ་རྒྱུ་བཞིའོ།

今於此處因有需要，將蘊界百部諸名以攝頌方式編排：無表、形狀、自他安立，色相形色與光明色蘊五。帶熱聚之受與舍受，風膽之受與樂苦受五。兩足想、不動不行想，四足無足多足想五。意行、身和三界所生，語與解脫業即行五。身眼耳鼻舌識五。垢穢腸膽以及心，發與骨糞肝心，毛與指甲膿血心，齒與皮肉心所許，筋肉肋骨心所謂。彼等內部地界五種。勝身須彌瞻部牛行，拂聲即是外地界五。尿淚相伴之痰及，塵血涎液內之水，海洋流水細河水，莊嚴池塘外水界天。心間頭部臍部火暖及，肢體胃部暖為內火。常住石火與水晶生，木生林中火為外。命風遍行下行上行及，無損所謂內風五。東與上及南西北為外。內外相配許為二十界。虛空非粗大種故立，此暫且隨順經典。全非不許為大種。眼球色取脂肪分及，斜視分別眼之相。鼻根耳外相聲三取，孔穴根本脈即耳五。鼻之根境中隔及，香取孔穴鼻處五。舌根形及舌尖脈及，舌尖味三取為舌界。觸三取及身根骨聚，肉之聚及皮之聚即身。命之風依五根，令五佛母種種相顯現。威儀等及四因所生見。貪著之色與色三分別及，作所作色即色處五。無障蔽及顯現意行及，根聚相應四因。

།མི་ཤིགས་སྒྲ་དང་ རྣ་བའི་ནད་སོགས་སྒྲ། །རྒྱུད་ཆེན་སྒྲ་དང་ཁ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ། །ནགས་ཚལ་ཆུ་དང་རོལ་མོ་ ལ་སོགས་པ། །སྣ་ཚོགས་སྒྲ་སྟེ་དབྱེ་བ་ལྔ་རུ་འདོད། །དྲི་ང་དྲི་ཡི་ཚོགས་དང་ཡན་ལག་དྲི། །དྲི་ གསུམ་དབྱེ་བ་དབུགས་བྲལ་ལུས་ཀྱི་དྲི། །ཁ་བ་མངར་དང་བསྐ་བ་ལན་ཚའི་རོ། །སྐྱུར་དང་ ཚ་བ་བསྡོམས་པས་རོ་ལྔ་སྟེ། །གཉིས་སྦྱོར་རེག་བྱ་སྟན་གཅིག་གནས་པ་དང་། །འཁྱུད་དང་ འོ་བྱེད་འཇིབས་པ་རེག་པ་ལྔ། །རྩུབ་དང་འཇམ་དང་དྲོད་དང་སིལ་བ་དང་། །བཀྲེས་སྐོམ་ སོགས་ཀྱང་ཕྱིའི་རེག་བྱར་འདོད། །ལས་ཉོན་རྣམ་རྟོག་དག་བྱེད་ཆོས་དབྱིངས་ཏེ། །མང་པོ་ གཅིག་ཅར་གསལ་བ་མེ་ལོང་འདྲ། །འགྲོ་ཀུན་སེམས་སུ་ཤེས་པ་མཉམ་ཉིད་དེ། །དངོས་ཀུན་ རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ལས། །དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་སོ་སོར་རྟོག །སྒོ་གསུམ་བྱ་ བ་རྫོགས་བྱེད་ནན་ཏན་ནོ། །ཕུང་ལྔ་འབྱུང་བཞི་དབང་ལྔ་ཡུལ་ལྔ་ལ། །ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་ཞིང་ཁྱབ་ 5-259 བྱེད་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །དེ་རྣམས་རིགས་བརྒྱའི་དག་པ་ཕུང་ཁམས་བརྒྱ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འཇམ་ དཔལ་དོན་གྱིས་སྦྱོར། །དབྱེ་གཞི་ཉི་ཤུ་སྤྱི་དང་མཚུངས་པར་ཤེས། །ཞེས་པའོ། །ཉི་ཤུ་པོ་{དེ་ [རེ་རེ་]བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་རྣམ་སྣང་རིན་འབྱུང་འོད་དཔག་མེད། དོན་གྲུབ་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ སུ་སྦྱོར་ཞིང་། དེ་ལས་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི། ཡིད་ངོར་གཟུགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་ ཤར་བ་ལ་དངོས་འཛིན་ཞིང་། འདི་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་ཡང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ ཕྱོགས་གཏོགས་དང་བཅས་པ་ལ་ངོས་བཟུང་ངོ་། །སྤྱོད་བསྡུས་ན་ཚོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་ གསུངས་པ་བཏང་སྙོམས་ཡིན། སའི་སྐབས་ན། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ལུང་དྲངས་ཏེ། སྙིང་ནི་ལྔ་ ལ་ངེས་གནས་ཏེ། །སྒོ་ལྔ་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་ནི། །རྨི་ལམ་རླུང་དང་ལྡན་པ་རུ། །འདོད་པ་ལྔ་ རྣམས་སྤྱོད་པར་བྱེད། །ཅེས་དོན་སྣོད་ལྔའི་སྙིང་གིས་ཀྱང་། སྲོག་གི་རླུང་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ རྟེན་བྱེད་ཅིང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་འབྱུང་བ་དང་། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་ བ་བསྐྱེད་པར་བཤད་པས། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་དང་གནད་གཅིག་པར་འོང་ལ། ཡང་ཡུལ་ ལྔ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་འགོར། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་ལྔ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོའི་ བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྩ་བའི་ཁམས་ལྔའི་རླུང་དང་ཅུང་མི་འདྲ་སྟེ། རྩ་བའི་ ཁམས་ལྔ་ཆར་ཅུང་ཟད་འདྲེས་ཤིང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་པས། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་ པ་དང་། ཕུང་པོའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

不壞聲與耳病等聲，大絃聲與口中出聲，林園水與音樂等，種種聲即分為五許。臭氣香之聚與支分香，香三分別離息身之香，苦甜澀鹹味，酸與辛合為味五。二合觸坐一處及，擁抱作吮吸觸五。粗與滑及暖與涼，飢渴等亦許為外觸。業惑分別凈法界，多相一時明如鏡。知諸眾生心平等，諸法自性佛體性，分別差異知擇別。三門事業圓滿精進。五蘊四大五根五境，各分五種遍行五智。彼等百種清凈蘊界百，五智與文殊義相配。分基二十與總相知。 所言二十各配不動、遍照、寶生、無量光、成就諸部，其中無表色者，意識上色相明顯顯現而實執，此處色蘊亦，攝於色處分所屬。集行中說受平等即舍受。地品中引金剛鬘經云："心定住五處，五門所出者，夢風相伴中，行五欲所欲。"故五臟心亦，為命風與意識所依，生五門識之風出生，及生睡夢之相，故與心輪要處相同。復於五境廣說初云："命等五風，依五蘊而作蘊之事業。"此與根本五界風稍異，因根本五界皆稍相雜，轉為異相，故為大種所成，以蘊名假立。

།འདིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གསུངས་པ་ དང་། གོང་གི་གཟུགས་ཕུང་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དབྱེ་སྒོ་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་དང་སྔ་མ་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་ཆ་ནས་འཇོག་ཅིང་། འདིར་རླུང་གི་དེ་རྣམས་གསལ་བར་ བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་གོ །དེ་ལྟ་ན། ཕུང་ཁམས་དེ་དག་གི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་སེམས་ རྣམས་དངོས་སུ་ལྷར་གྱུར་ནས། རྣལ་འབྱོར་བའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ནུས་པར་ལྡན་པ་སྐབས་འདིར་མ་ཐོབ་ཀྱང་། དེ་ལྟར་བུའི་རྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ 5-260 བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐབས་འདིར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཕུང་ཁམས་དེ་དང་དེའི་ དྭངས་མ་རླུང་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལས། འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་སྣང་ཆར་ཤར་བ་ཙམ་ནི་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདི་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དངོས་བྱས། ཕུང་ཁམས་དེ་དང་ དེའི་རང་བཞིན་ལྷ་སྐུར་འཆར་འདོད་ཀྱི་སེམས་དང་ལྷག་པར་མོས་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ བྱས་ནས་བདེ་བ་དེ། ཕུང་ཁམས་དེ་དང་དེའི་དྭངས་མའི་ཆ་ཤས་དང་འདྲེས་པ་ལས་ཡིད་ངོར་ ཤར་བ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ། བསྐྱེད་རིམ་མོས་པ་ལམ་བྱེད་ཁོ་ནའི་ སྐབས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དངོས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། དངོས་སུ་ བསྐྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལྷག་པར་མོས་ པར་བྱ་བ་ནི། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསང་ཆེན་ རིགས་གཅིག་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ནི། ལུས་དབེན་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་བས། བྱིན་ རླབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་རིམ་དཀྲོང་བསྐྱེད་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་བརྟགས་ པའོ། །བསྐྱེད་རིམ་དཀྲོང་བསྐྱེད་འགའ་ཞིག་དེ་འདྲ་རྗེས་མཐུན་པའམ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ པས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདྲ་སྒྱུ་ལུས་དང་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་བསྐྱེད་རིམ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་བསམ་པར་ བྱའོ།། །། ༈ གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གསུམ་པ་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དོན་དང་འབྲེལ་བ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གཞུང་རིམ་པ་ལྔ་རིམ་ཅན་དུ་ཡོད་པ་ལས། ༈ རིམ་པ་དང་པོ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དངོས་བཤད་པ། དང་པོ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དངོས་བཤད་ དེ། འདི་ལ་ཡང་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་སོ།

此處說色處與上文色蘊重複之想則不重複，因分類方式不同故，且前者從境處住立，此處從風之彼等明顯顯現門中安立。如是，彼等蘊界之所乘風心直接成天后，瑜伽士身能作事業，如幻身之力與能力此處雖未得，然如是因身得成之殊勝方便此處已成，復彼亦即從彼彼蘊界之精華風心分，如彩虹般唯現相顯現，於此處所屬大樂之因緣直接作，彼彼蘊界自性天身欲顯之心與勝解共作增上緣已彼樂，與彼彼蘊界精華分相雜故於意識顯現，故彼等清凈相配方式，與生起次第勝解作道獨一處不同，屬於直接清凈之類，及僅是直接能生之分。 集行中雲："三金剛自性，大金剛持殊勝勝解，即說為加持瑜伽。"如是於密大一類處所說，于余身遠離亦類推，執加持瑜伽即生起次第頓生者極不細察。若謂有些生起次第頓生如是隨順或作為道，若爾彼等幻身與雙運亦作為道故，圓滿瑜伽亦應成生起次第耶？應當思維。 此論文句義相關廣釋 第三此論文句義相關廣釋分： 有五次第論文序列中： 第一金剛唸誦次第正說 初金剛唸誦次第正說，此亦有略說及廣說二。

དང་པོ་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཚུལ། ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་ལས་གསུངས་ཚུལ། རྒྱུད་ 5-261 ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ཏེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ན་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཚིག་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་ བསམ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ཡི། ། ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་བསྒོམ་མོ། །རིན་ཆེན་ཁ་དགོ་སྣ་ལྔ་པ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ནན་ཏན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིས་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ཡན་ལག་ མཐའ་དག་བསྟན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོས་སུ་ཡང་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་ དང་། འོག་ཏུ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དང་པོར་ཡང་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབྱུང་བ་དེ། གཞུང་འདི་དག་ དང་བར་མ་ཆད་པར་བསྒྲིགས་པའི་ཕྱིར། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་ མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣའི་རྩེ་མོ་ནི། སྟེང་སྒོ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་གདོང་གི་སྣ་ རྩེ་དངོས་དང་། གསང་བའི་སྣ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་དབུས་ན་གནས་པ་དབུ་མའི་ ཡལ་ག་མས་སྣའི་རྩེ་མོ་དང་། སྙིང་གའི་སྣ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ། གཙོ་བོར་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོའི་དབུས་ཀྱི་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་ཡིན་ལ། ཞོར་བྱུང་དུ་བསྟན་པ་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྤྱི་མགྲིན་ལྟེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་གའི་བརྡས་བསྟན་པ་ཡིན་ ནོ། །ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་བརྡ་སྟེ། དེ་ཡང་གདོང་དང་སྙིང་ག་དང་གསང་བའི་སྣ་ རྩེ་གསུམ་དུ་ལྡང་འཇུག་གནས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་བསམ་དགོས་ལ། འགྲོ་བ་བཅུད་དང་མི་འགྲོ་བ་སྣོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་གཞི་རླུང་ གི་ཐིག་ལེ་ལ་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ་སྔགས་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བརྡར་འབྲེལ་ཞིང་བཏགས་ པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ ཤེས་མཆོག་གི་གནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྒོམ་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་ཞེས་ 5-262 འདོན་པ་ལྟར་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ལ་སྒྲོན་གསལ་ལས་ནི་དྲང་ངེས་ གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པ། རླུང་གི་རིན་པོ་ ཆེ་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དང་ཁ་དོག་ལྔ་ཚོགས་པ། ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཚོད་ ལྟར་ཕྲ་བ། སྣའི་རྩེ་མོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་དུས་རྟག་པར་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ དུ་རླུང་སྔགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རེག་ཅིང་རྟོགས་པས་རྟག་ཏུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ བསྒོམ་པར་བྱའོ།

初中從根本續所說方式、四天女請問續所說方式、後續所說方式三者。初者，於此首先唯風真實宣說之句入于根本續："于鼻尖觀想芥子，行與不行於芥子，以密咒所標記之，最勝智慧處當修。五色寶珠相，大如芥子粒，于鼻尖精勤，瑜伽智常修。"此乃以密意所說。此雖顯示氣功支分一切，然于風之真實別說亦稍明顯，及下文廣說初亦出現風之真實，為與此等論文無間相連故，于風之真實作說明之立誓。 其中鼻尖者，上門世俗鼻尖即面部實際鼻尖，及密鼻尖即金剛蓮花中央所住中脈支下鼻尖，及心鼻尖即主要為心輪中央脈結內，兼顯相同類故，以心之名錶示頂喉臍等輪中央。芥子者即風之表示，復于面部、心及密處三鼻尖當觀想具起住收三相之風明點，於行有情世間及不行器世間一切所現生起之基風明點上，以密智或三字咒為表相聯繫標記之三種真實當修。云何修？為得大樂最勝智慧處而修。若如智慧處讀為悅意亦復如是。對此根本續文，燈明論中作了顯密二種解釋。 如是于第三品所說，風寶具五大種自性之種類及五色，如芥子粒般細小，於三種鼻尖內以精勤方式，以風咒無二瑜伽觸知覺察而常常反覆修持。

།དགོངས་པས་བཤད་པའོ། །ཞེས་པ་ནི། དགོངས་པ་དགོངས་མིན་གཉིས་ ལས་འདི་དགོངས་བཤད་ཡིན་ཏེ། ཡུངས་ཀར་རླུང་དང་སྣ་རྩེ་ཡང་སྣ་རྩེ་གསུམ་དུ་དགོངས་ པས་ན་ཚིག་འབྲུ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རྒྱུད་ཚིག་འདི་ལ་དྲང་ངེས་ གཉིས་ཀྱི་བཤད་པ་མཛད་ཅིང་། སྒྲོན་གསལ་དུ་ཚུལ་བཞི་སོགས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བཤད་ ལ། འདིར་གཞི་རླུང་གི་དེ་ཉིད་དང་། ལམ་རྡོར་བཟླས་ཁོ་ནའི་ཚུལ་གྱིས་འཆད་པའི་ཕྱིར། འདི་འདྲའི་རིགས་ཀྱི་འབྲུ་གནོན་རྣམས་འགྲེལ་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་བསྟུན་པའི་བཤད་པ་བྱེད་མི་ གཉིས་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིའི་བཤད་པ་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ པའི་རྒྱུད་ལས། སྙིང་པོ་ལས་ནི་སྙིང་པོ་མཆོག །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ནི། །གང་ དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས། །དེ་ནི་ལྷ་མོ་བཤད་པར་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས་དེ་ ཉིད། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །དེ་ཡི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ། །མི་གསལ་ གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཅེས་པ་ ནི། རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་གོ །སྔ་མ་དེ་ཚིག་འདིས་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་ བྱེད་སྙམ་ན། ཁ་དོག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་བསྟན་པ་དང་། གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་ པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་དོན་མི་གསལ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྷར་བཤད་པས་ངོས་ 5-263 འཛིན་གསལ་དུ་སོང་བས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟབ་མོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦས་པའི་དོན་ གྱི་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོར་སྦས་ཤིང་། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མཆོག འཇིག་རྟེན་དུ་ཆེ་བར་ གྲགས་པ་གཞན་སུས་ཀྱང་མ་ཤེས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་མཁྱེན་པས་སངས་རྒྱས་ཀུན་ གྱི་གསང་བར་འགྱུར་པ། རླུང་ནི་རང་བཞིན་གང་དེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྷ་མོ་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ལ་བོད་ པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རླུང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ་དོན་དམ་པ་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་ བོར་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཀུན་རྫོབ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ཡང་ ཁམས་ལྔའི་དྭངས་མ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་དུ་བྱས་ན་ལམ་བདེན་ གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གནས་འགྱུར་ཞིང་། གཞི་དུས་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ རིག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་པ་དང་། ཕྲ་ཞིང་འདྲེས་ལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ དང་། རགས་པའི་ཁམས་ལྔ་ལ་སྲོག་གི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པས་ན། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིང་གིས་བཏགས་སོ།

我為您直譯這段藏文： 以密意所說者，即於密意與非密意二者中此為密意解釋，因以密意芥子為風及鼻尖亦為三種鼻尖，故非如文字表面義。行集論中對此續文作顯密二種解釋，而燈明論中以四理等諸多方式解說，此處僅以基風真實及道金剛誦一法而解釋故，此類文義詮釋不必依照彼論作解釋。 其二，此金剛語之解釋於四天女請問之釋續中："從心要中最勝心要，一切佛陀之密咒，彼遍一切自性住，此當爲天女宣說。五智之體性，大如芥子粒，彼之中央住之尊，不明明性自性者。"云云。金剛語者，因難解故為根本續之語。前者此文如何明顯？以五色顯示為五智，及以密智所標記，及寶珠義解釋為不明明性自性之尊故而身份明確。 複次，一切甚深義之隱密義心要中更為隱密心要，極為甚深之最勝，世間所謂偉大而他人皆不知，唯佛獨知故成一切佛之密咒，風之自性彼遍蘊處界一切而住，此當宣說。天女者，呼喚佛眼母。法性之風為五大清凈究竟本初五智之體性本來安住，與彼共行世俗光明之風亦為五界清凈識所攝故，若作為道則成道諦所攝五智，且從基位即為極其明顯種種覺知顯現之基礎，細微融合難以了知，以粗大五大之命氣方式融入，故以勝義菩提心及五智之名而假立。

།དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དངོས་པོ་སྟེ་ངོ་བོ་ རླུང་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་ཅུང་ཟད་ལམ་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། ཀུན་རྫོབ་རགས་པའི་སྣང་བ་འདི་ རྣམས་རེ་ཤིག་རྩ་བ་ནས་མ་འགགས་ཀྱང་རགས་པའི་སྣང་བ་འདི་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བར་ འགྱུར་ཞིང་། སྔར་འདིར་རགས་པའི་གསེབ་ཏུ་བག་ལ་ཞ་བ་དེ། དེ་སྐབས་གསལ་བར་གྱུར་ པས་ལོགས་སུ་གོང་བུར་འགྲིལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཕྲ་བའི་བརྡ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡུངས་ཀར་ གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དེའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཆོས་ ཉིད་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི། དོན་དམ་པའི་ལྷ་སྟེ། མི་གསལ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ གསལ་བ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕུང་ཁམས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁོག་ཏུ་རགས་པའི་རླུང་ལྔ་གནས་ཤིང་། དེའི་ 5-264 དབུས་ན་ཕྲ་བ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ལྔ་གནས་པ་དང་། དེའི་དབུས་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ ཡེ་ཤེས་ལྔ་གནས་སོ། །དབུས་ན་གནས་པའི་གོ་དོན་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་བསྡུས་པའི་དཀྱིལ་ནི་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚུལ་དང་། གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གཞི་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་སྣང་ངོ་དང་བསྟུན་ནས་རྩ་འཁོར་རྣམས་ ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་ཀྱི་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ དབུས་སུ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་གནས་སོ་ཞེས་པའི་རྣམ་གཞག་ཙམ་ནི་བྱེད་དོ། ། གསུམ་པ་ནི། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་ གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་ངོ་བོ་ཉིད། །གོང་ བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་བྱུང་ནས་ནི། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་རབ་ཏུ་བརྟག །རིན་ཆེན་ཁ་དོན་སྣ་ལྔ་ པ། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །རང་སྔགས་སྙིང་གར་བསམས་ནས་ནི། །སྲོག་ ནི་ཐིག་ལེར་གནས་པར་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཞེས་པའོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཅེས་ པ་གོང་གི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ལ་སྙེག་པ་ཡིན་གྱི། དེ་མ་ཐག་པའི་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ སྙེག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是五智之事即體性彼風，瑜伽士稍作為道時，世俗粗顯現等暫時雖未從根本斷絕，然此粗顯現稍許變得不明顯，先前於此粗顯之中潛伏者，彼時變得明顯故如結成團塊而顯現，因為細微表徵之故，故稱大如芥子粒。彼世俗光明風之中央所住之法性清凈五智，即勝義尊，為不明顯器世間與明顯情世間一切之自性或實相之自性者。複次，于其他諸蘊界之內住粗五風，其中央住細五光明風，其中央住極細五法性智。中央而住之含義為實相中存在之義，非方位所攝之中心，然依世俗言說之理及擊要之基礎及瑜伽士之顯現，隨順輪脈等之中心，特別於心輪脈結中央明暗明點和合之中央光明風而住，如是建立。 其三，秘密集會後續中亦明顯宣說此義："五智自性氣，五大之體性，以團塊形生，于鼻尖當觀。五色寶口義，說為命與勤，思維自咒於心間，命住于明點。"云云。此義者，指向上根本續之語，非指緊接之四天女請問語。

།དེ་ཡང་འཕགས་སྐོར་གྱི་ལུགས་འདི་ལྟར་ན། སྲོག་གི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་ བཤད། །ཅེས་བཅོས་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ཏེ་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ་ཁམས་ལྔའི་ དྭངས་མ་ལྔ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་དབུགས་དེ། ཁམས་འབྱུང་བ་ལྔ་རགས་པའི་རླུང་ཐིག་ལེར་ བཅས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཞུ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གོང་བུ་སྟེ། གོང་བུར་འགྲིལ་ པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བའི་རེག་བྱའམ། ཡིག་འབྲུ་ཐིག་ལེ་ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་གོང་བུ་ཁ་ དོག་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡང་རུང་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཏེ་ཐིག་ལེའི་ རེག་བྱའམ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས། རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་ཕྱུང་ནས་པདྨའི་སྣ་རྩེར་རབ་ཏུ་བརྟག་ ཅིང་བསྒོམས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ནོར་བུར་མྱོང་བ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས། 5-265 རླུང་རྣམས་གནས་དེར་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ནོར་བུའི་དབུས་ཉིད་དམ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ རྩ་ཕྲད་མཚམས་སུ་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམས་པས། རླུང་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་ རབ་མའི་པདྨའི་སྣ་རྩེར་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་མཚོན་ནས་གསང་བའི་ འཁོར་ལོ་དང་སྐེད་པ་སོགས་ཀྱང་ཞོར་ལ་འཕངས་པས། འདིས་ནི་གསང་བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་བསྟན་ནོ། །ཡང་རིན་ཆེན་རླུང་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ དེ་དབུ་མའི་ཡས་སྣ་དང་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྟེང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བ་ན། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གི་རྒྱུ་བ་རིང་དུ་རྩོལ་བ་སྟེ། རིང་དུ་རྒྱུ་བས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། འདིར་སྲོག་རྩོལ་གྱི་གོ་བ་སྲོག་ནི་རླུང་རྩོལ་བ་ནི་རིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ་དབུ་མར་ཡུན་རིང་ དུ་གནས་པའི་དོན་ནོ། །འདིས་ནི་གདོང་གི་སྣ་རྩེར་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་བསྟན་ནོ། །དེ་ ལྟར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་འབྱུང་གནས་འཇུག་གསུམ་དུ་བཟླ་བ་དེ་ནི། རང་སྔགས་སོ་ཞེས་སྦྱར་ ནས། རང་སྔགས་ཞེས་པ་ཚིག་གོང་ལ་མ་སྦྱོར་བར་བཤད་པའི་ལུགས་བཞིན་སྦྱར་ཀྱང་རུང་ ངོ་། །སྙིང་ག་ཆོས་འཁོར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྩ་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ག་སྟེ་དབུས་སུ་ཡིག་ འབྲུ་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་རམ། བདེ་བ་ཙམ་མམ། ཆེས་མཆོག་ཏུ་ གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་སོགས་ལ་བསམ་ཞིང་བསྒོམས་པས། སྲོག་རླུང་རྣམས་ནི། མི་ ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེར་ཐིམ་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཅེས་པ་སྟེ། འདིས་ ནི་སྙིང་གའི་སྣ་རྩེ་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་བསྟན་ཞིང་། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་ བའི་མན་ངག་ནི་འདི་ཡིན་པས། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་

複次，如此聖者傳承之規，說為"命之勤勉"，如上所說，智慧即明凈五界之五精華自性之氣息，與界五大粗風明點一起融化，合一之體性團塊，即以團塊凝聚之方式樂觸，或文字明點手印等團塊色相形狀之相亦可，形之義即為相之義，以明點觸或形相，從金剛道中出，于蓮花鼻尖當觀而修。複次于寶珠體驗俱生樂本身作為所緣，令諸風融于彼處，或於寶珠中央，或於方便智慧脈交匯處修為明點相，令風融入，或於智慧母蓮花鼻尖修習亦如是，由此表徵密輪與腰部等亦隨附帶攝入，此說示於密處鼻尖修物明點。 複次寶貴五大自性五色之風，為清凈上行中脈鼻端與眉間輪故，于上世俗鼻門執行時，以金剛唸誦瑜伽本身長遠執行命之執行即勤勉，以長遠執行而得安住。此說也。 此中命勤之意為命即風勤即令長遠，謂于中脈長久安住之義。此說示于面部鼻尖修光明點。如是金剛唸誦出住入三唸誦，即是自咒，如是配合，或如所說之規不配合于上句而配合亦可。於心輪法輪為主之諸脈輪之心即中央，修持文字明點等殊勝所緣，或僅樂，或最勝者，智慧影像等，命風等融入不壞明點而住于等持中，此說示心間鼻尖咒之明點修持，此為修持心離戲之教授，是故語離戲次第圓滿者當修。

།འདིས་ནི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ལས། སྣ་རྩེར་ཡུངས་དཀར་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྒོམས་ཞེས་ གསུངས་པའི་སྣ་རྩེ་གང་དུ་རིན་པོ་ཆེའམ་ཡུངས་ཀར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ 5-266 ཚུལ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྣ་རྩེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །གསང་ བ་སྙིང་ག་གདོང་སྣའི་མིང་། །ཞེས་སྣ་རྩེ་གསུམ་དང་། རླུང་དང་རྫས་དང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི། ། ཐིག་ལེ་གསུམ་ནི་བླ་མེད་པའོ། །ཞེས་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་པོ་གསལ་བར་བསྟན་ ཏེ། འཕྲོས་དོན་རྒྱས་བཤད་མང་པོ་ཡོད་པ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། ། ༈ རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། སྔགས་དང་ བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ གནས་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དང་། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཅི་ཡིན་པ་དེ་ལ། རླུང་ གི་གནས་ཚུལ་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་འདྲ་དེ་རྣལ་འབྱོར་བས་གོ་ཞིང་རྟོགས་ལ་ དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ནོ། ། དེ་ལ་སྤྱི་དོན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། སྤྱིར་གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གཞི་ནི། གནས་པ་ རྩ། གཡོ་བ་རླུང་། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་ཏེ་བཞི་པོ་ དེ་ཡིན་པ་ལས། རྩ་དང་ཐིག་ལེའི་རྣམ་གཞག་འཕགས་སྐོར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་ མི་འབྱུང་བས། རེ་ཞིག་འདིར་ཡང་རྒྱས་པར་མི་འཆད་དེ། ཤེས་པར་འདོད་ན་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་ རྗེ་འཕྲེང་བའམ། མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་གཞུང་རྣམས་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རགས་རིམ་རྣམས་ བདག་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་གསལ་བར་བཤད་ཟིན་ནོ། ། དེ་ཡང་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་རག་པ་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་། སྨིན་མཚམས་རླུང་གི་ འཁོར་ལོ་འདབ་མ་དྲུག་པ་དང་། མགྲིན་འོག་མེའི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་གསུམ་པ་སྟེ་མེ་རླུང་གི་ འཁོར་ལོ་གཉིས་བསྣན་པའི་རྩ་འཁོར་ལོ་དྲུག་པ་ནི་འབྲིང་པོ་ཡིན་ལ། རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་ ནི་ཕྲ་བ་དང་། དབུ་མའི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །རླུང་ཡང་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བ་ དང་། སྒུལ་སྐྱོད་བྱེད་པ་སོགས་རགས་པ། ལུས་ནང་དུ་མི་གཡོ་ཞིང་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ 5-267 འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་དང་། རྣམ་འགྱུར་རླུང་བཅུ་རྣམས་དང་། རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་དེ་རྣམས་འབྲིང་པོ་ཡིན་ལ། སྣང་བཞིའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་ཕྲ་བ་དང་། ཁྱད་ པར་འོད་གསལ་གྱི་བཞོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ།

此說明根本續文中所說"于鼻尖修白芥子及寶"之鼻尖何處修何等寶或白芥子如何修習之理。金剛鬘中說："三鼻尖之特徵，密處心間面鼻名"，如是說三鼻尖，"風及物與咒，三種明點無上也"，如是明示三種明點瑜伽，其餘廣說眾多支分義理當于彼續中觀。 廣說風之真實性 第二廣說分二：廣說風之真實性，廣說咒與唸誦之真實性。初者，諸風世俗所依方便為何與勝義法性趣入為何，即是風之安住方式或真實性，瑜伽者應當了知通達並作為所緣境之義。 若略說總義，總的所擊要之基為：安住脈、運動風、佈設菩提心與心性光明等四者，其中脈與明點之建立聖者傳承諸論中未廣說，故此處亦不廣說，若欲了知當從釋續金剛鬘或母續諸續文了解，粗略內容我亦已於他處明說。 複次七萬二千脈中，粗者為四輪，及眉間風輪六瓣與頸下火輪三輻即火風二輪，合成六脈輪為中等，左右中脈三者為細，中脈諸輪中心為極細。風亦于鼻門執行及作運動等為粗，身內不動而輪轉自性五大風與十變化風等，及能生種種分別念者為中等，四現之所依風為細，尤其光明之所依為極細。

།ཤ་ཁྲག་རུས་པ་ནང་ཁྲོལ་ལ་སོགས་པ་ ཁམས་བཅུ་དྲུག་གམ་ཉེར་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དཀར་ དམར་གཉིས་ནི་འབྲིང་པོ་ཡིན་ཞིང་དབུ་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་དཀར་དམར་ནི་ཕྲ་བ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་པ་ཀ་ཡིན་ཀྱང་རེག་ཐོགས་མེད་ཅིང་། བཀྲག་དང་མདྭངས་དང་ འོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །ལས་བྱ་བྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་སྡིག་ལུང་མ་ བསྟན་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་སེམས་རགས་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་ བའི་ཤེས་པ་ནི་འབྲིང་བ་ཡིན་ཞིང་། ནང་གི་བདེ་གསལ་ཉམས་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བ་ནི་ཕྲ་ བ་ཡིན་པ་དང་། རིག་སྟོང་གི་སེམས་ཉིད་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །ཐ་ མ་འདི་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། དོན་ དམ་པའི་འོད་གསལ་ནི། ཕྱི་མ་འདིའི་ནང་ཚན་དུ་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། སྤྲོས་པ་ དང་བྲལ་བ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རང་རིག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ལྟར་ཕྲ་རགས་སྤྱི་ལྡོག་ནས་གོ་བར་བྱས་ནས། ད་ནི་རླུང་གི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་ བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་རླུང་བསྒོམས་ན། ། མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་རླུང་ལ་ལེགས་པར་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཕན་ ཡོན་དང་། སྡོམ་འབྱུང་ལས། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་མི་ཤེས་དང་། གང་ཞིག་ཤེས་ཀྱང་མི་སྒོམ་པ། ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཉེར་འཚོ་འཁོར་བའི་སྲིན་བུར་འགྱུར། །ཞེས་རླུང་གི་ རྣལ་འབྱོར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་ཀྱང་མ་སྒོམ་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་རླུང་གི་དབྱེ་བ་དང་། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་དང་། 5-268 ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ཏེ་ལྔའོ། ། དང་པོ་ནི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་མཁོའི་དབྱེ་བ་ནི། རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་། ཡན་ལག་གི་རླུང་ ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །གཞན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟ་རྣམས་ངོས་ བཟུང་བའི་ཕྱིར། རླུང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་། རླུང་བཅུའི་ནང་ཚན་དུ་ནི་འདུས་ མོད། སྤྱིར་རྩ་བའི་རླུང་ཁམས་ལྔའི་རང་བཞིན་དང་། སྣང་བ་བཞིའི་བཞོན་པའི་རླུང་དངོས་ རྣམས་ནི། རླུང་བཅུར་མི་འདུ་ལ། དེ་དག་ལ་སྲོག་གི་རླུང་དུ་བཤད་པ་ནི། རླུང་ཐམས་ཅད་ལ་ སྲོག་གི་ཐ་སྙད་བཞག་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

肉、血、骨、內臟等十六界或二十四界等為粗，其等之因白紅二者為中等，而中脈內住之白紅為細，其等之上所住雖為實有卻無觸礙，以光彩光澤光明方式而住者為極細。與業作用相關之善惡無記種種分別念此為粗心，種種境相顯現之識為中等，內在種種樂明覺受顯現為細，覺空之心性永不改變者為極細。除此最後者外，其餘諸者皆是世俗諦所攝，勝義光明則屬後者之類，為具一切相、離戲論、無改變且自覺之大樂。 如是從粗細總相了知已，今當略說風之建立。如是金剛鬘中說："瑜伽者修風，速得成就"，此說善巧擊要風之功德，三昧源續中說："不知風瑜伽，雖知而不修，彼為諸苦惱，所害輪迴蟲"，此說不知風瑜伽及知而不修之過患。 如是此中有五：風之分類、異名、各分之義、如何執行之理、與修要點相關之理。 初者，諸風主要分類為：五根本風與五支分風共十風。其他如金剛鬘中為辨識一百零八分別念之馬，說一百零八風者，雖攝於十風之中，然總的五大根本風之自性與四現之所依實風等，不攝於十風中，說彼等為命風者，僅是安立一切風為命風時之言說而已。

།དེས་ན་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ལྔའི་ རླུང་ནི། བཟོ་རྒྱུ་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་བརྒྱད་སྤུངས་པའི་ཕུང་པོ་ དང་འདྲ། འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ནི། བཟོའི་བཀོད་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་འདྲ། སྣང་གསུམ་གྱི་རླུང་ ནི་བཟོ་བོ་དང་འདྲ། རླུང་བཅུར་གྱུར་པ་ནི། བཟོ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོ་རྒྱུ་ཁམས་བརྒྱད་པོ་ དེ་དག་བསྲེས་ཤིང་སྤེལ་ནས། མི་གཟུགས་དང་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་དང་། རྟའི་གཟུགས་ སོགས་སྣ་ཚོགས་བཙོས་པ་དང་འདྲའོ། ། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ ལས། རླུང་བཅུ་པོ་འདི་ལ། ཀོཊ་ཀྵ་ལ་སོགས་པའི་བརྡས་བསྟན་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ རྒྱུད་ལས། སྲོག་འཛིན། ཐུར་སེལ། གྱེན་རྒྱུ། མཉམ་གནས་ཁྱབ་བྱེད་དེ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་། རྒྱུ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་། ངེས་པར་རྒྱུ་ བ་སྟེ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་གསུངས་པར་བཤད་ལ། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་དང་། བཤད་རྒྱུད་ རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་པ་ལས། རྩ་བའི་རླུང་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ལ། ཀླུ་དང་རུས་ སྦལ་རྩངས་པ་དང་། །ལྷ་སྦྱིན་དང་ནི་གཞུ་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །གཞན་རྡོ་རྗེ་ འཕྲེང་བ་ལས། ལས་རླུང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ལ་མིང་ཡང་སོ་སོར་གསུངས་པ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ 5-269 ཀྱང་ཉེར་མཁོ་ཆུང་བས་རེ་ཞིག་བཞག་གོ ། གསུམ་པ་ནི། སྲོག་འཛིན་ནི་སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས། བྱེད་ལས་ཚེ་གནས་ ཤིང་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད། རྒྱུ་བའི་ལམ་སྟེང་གི་སྣ་བུག་གཉིས་ནས་རྒྱུ། རང་དབང་ཅན་གྱི་ ཁ་དོག་ནི་དཀར་པོ། ཁམས་ནི་ཆུ་ཁམས་གཙོ་ཆེ་བའོ། །ཐུར་སེལ་ནི་གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་ གི་འཁོར་ལོ་ལ་གནས། བྱེད་ལས་བཤང་གཅི་ཁུ་བ་འཕེན་སྡོམས་འཛིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད། རྒྱུ་ བའི་སྒོ་འོག་སྒོ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་། རླུང་འདི་གསང་བ་ནས་སྟེང་གི་སྣ་རྩེའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་ སོགས་བཤད་པ་ནི། ལུས་ནང་དུ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་སའི་ ཁམས་སོ། །མཉམ་གནས་ནི་ལྟ་བའི་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་ འཁོར་ན་གནས། བྱེད་ལས་ཟས་འཇུ་བ་དང་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད། རྒྱུ་ས་རྩའི་ སྒོ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། ཁ་དོག་སྔོན་པོའམ་ནག་པོ་དང་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །གྱེན་རྒྱུ་ནི། མགྲིན་ པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས། བྱེད་ལས་སྨྲར་བ་དང་། སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ཁ་སྣ་ནས་ འདྲེན་པ་དང་། ཟས་མིད་པ་དང་། སྣ་བུག་ནས་ཁྲག་འཕེན་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད། ཁ་དོག་ དམར་པོ་མེའི་ཁམས་སོ།

故自性五大之風，如工料金銀銅鐵等八界積聚之堆，光明之風如造作佈設之作者，三現之風如工匠，成為十風者，如彼等工匠將八界工料調和增益，煉製人形、象形、馬形等種種形狀。 第二，佛說雙運續與智慧金剛集中，此十風以koṭakṣa等密語表示，金剛門續中說：命持、下行、上行、平住、遍行為五根本風，及行、遍行、正行、極行、決定行為五支分風。密意解說續與釋續金剛鬘中，根本風如前相同，而支分風五者說為："龍與龜蛙及，提婆與勝弓"。其他如金剛鬘中說一百零八業風各有名稱等諸多，然需求不大故暫且擱置。 第三，命持風住於心間法輪，作用維持壽命且令意歡喜，執行道路為從上二鼻孔執行，自主之色為白色，界以水界為主。下行風住於密處樂護輪，作用為大小便精液放持之作用，執行門為下二門，此風說從密處至上鼻尖等，僅是身內作用之理而已。色為黃色及地界。平住風謂與digestive fire同住，住于臍輪，作用為消化飲食及分離精粗之作用，執行遍佈一切脈門，色為藍色或黑色及風界。上行風住于喉間受用輪，作用為言說及引導命持風從口鼻、吞嚥食物、從鼻孔射血等作用，色為紅色火界。

།ཁྱབ་བྱེད་ནི་སྤྱིར་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཚིགས་སུམ་ བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་གནས། བྱེད་ལས་སྒུལ་བསྐྱོད། བརྐྱང་བསྐུམ་འགྲོ་འོང་སོགས་བྱེད། འཆི་ བའི་ཚེ་སྟེང་འོག་གི་ལམ་གཉིས་ཀར་ནས་རྒྱུ། ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པས་མི་གསལ་བ་དང་ ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོར་ཡང་འདོད་དེ། དཀྱིལ་ འཁོར་ལྔའི་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རླུང་གི་ཁ་དོག་མི་འཆད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ པས། མི་གསལ་བའམ་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པར་དགོངས་པར་སྣང་བ། དེ་དང་རིགས་འདྲ་ བའི་ཕྱིར་ལྗང་ཁུར་རུང་ལ། དཀར་པོ་དང་། སྔོན་པོར་བྱེད་པ་མི་ལེགས་སོ། །རླུང་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྣ་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་སྒོ་དང་རྟགས་ཀྱི་ 5-270 རྩེ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །རང་དབང་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ལས་སྲོག་དང་འོག་སྒོ་གཉིས་ནས་ཐུར་ སེལ་མ་གཏོགས། གཞན་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་རྒྱུ་ལ། རླུང་བཅུ་ཀར་ཡང་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི། སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་སྲོག་ གི་རླུང་ནི་སྙིང་གར་གནས། མི་བསྐྱོད་བྱེ་བྲག་རིགས་ལས་སྐྱེས། །འདོམས་ན་གནས་པའི་ ཐུར་སེལ་ནི། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་བྱེ་བྲག་སྐྱེས། །སྟེང་དུ་རྒྱུ་བ་ལྐོག་མར་གནས། །འོད་ དཔག་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །མཉམ་གནས་ལྟེ་བའི་པདྨར་གནས། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ རང་བཞིན་ཏེ། །ཁྱབ་བྱེད་ཡན་ལག་ཀུན་ལ་གནས། །རྣམ་སྣང་མཛད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་པ་ ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་བསྟུན་ནས་རིགས་ལྔའི་དག་པ་མཛད་པ་ཡིན་པས་སྣ་སྒོ་ནས་རྒྱུ་བ་ དཀྱིལ་འཁོར་ལྔའི་རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ་སོགས་དང་། འདི་དག་གཅིག་པར་རློམ་ན་ནི། ནོར་ཚབས་ ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་སོ་སོར་སྨོས་པ་ནི། ལས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བའི་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པ་ཤ་སྟག་གོ །ཡན་ལག་གི་རླུང་རྣམས་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཡང་བཤད་ཅིང་། ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ ལས། ཟླ་བའི་ཆ་དང་སྣང་བ་ལ། །བསྙེན་བཀུར་ལྐོག་ཞལ་མིན་པ་སྟེ། །རྩ་ནི་ལྔ་ཡི་མིང་ཅན་ ནོ། །རྩ་ལྔ་ལ་ནི་གནས་པའི་རླུང་། །ཀླུ་དང་རུས་སྦལ་རྩངས་པ་དང་། །ལྷ་སྦྱིན་དང་ནི་གཞུ་ ལས་རྒྱལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟླ་བའི་ཆ་ལ་སོགས་པ་རྩ་ལྔ་ལས་འབྱུང་ལ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་ ནི། སྙིང་གའི་མཚམས་ཀྱི་རྩ་བཞི་དང་། བདུད་འབྲལ་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩ་གཅིག་ཡོད་པ་རྩ་ བདུད་བྲལ་དེ་ཉིད་དང་། ལུས་དང་གྲིབ་མའི་ཚུལ་དུ་ཤར་བ་གཅིག་ཡོད་དེ། རྒྱུད་གཞན་ཡང་ མཆོད་པའི་རྩ་ལྔ་འམ། འདོད་ཡོན་ལྔ་འབབ་པའི་རྩ་ཞེས་བཤད་པའི་དེའོ།

我將為您直譯這段藏文： 遍行風遍住一切身體，特別住於三百六十關節。作用為運動、伸屈、往來等。臨終時從上下二道執行。色為極其清明故不明顯，及為虛空界。有些人認為此風為藍色和白色，然而五壇城時不說虛空界風之顏色，是因極其清明，故顯不明或一切混合，似此為意趣。因與此類似，故雖可為綠色，而作白色和藍色則不妥。彼等一切風皆以輪轉方式從鼻孔執行，如是亦從大便門和根尖。 自主執行者，除口鼻之命風及下二門之下行風外，餘者不行於外，當知十風皆于身內上下方隅一切處執行。金剛鬘中說："命之風住於心間，從不動特殊種性生。下行風住于兩腿間，從寶生特殊種性生。上行風住于喉間，是無量光之自性。平住風住于臍蓮，是成就義之自性。遍行風住於一切支，是毗盧遮那之體性。"此是依界配合而作五部清凈，若妄執從鼻孔執行之五壇城金剛護法等與此等為一，則為極大過失。別說諸色，是就作業主尊而言，其餘一切亦是諸色混合，界次第亦復如是，一切皆極為混合。亦說支分諸風依次住於五根，又金剛鬘中說："月分及顯現，供養非隱面，名為五脈者。住於五脈風，龍與龜蛙及，提婆與勝弓。"如是所說，從月分等五脈而生，彼五脈者，心間界四脈及從離魔脈生一脈，即彼離魔脈本身，與身影之式顯現一者，其他續亦說供養五脈或五欲流注脈是也。

།དེ་ལ་རྒྱུར་ཞེས་ བྱ་བའི་རླུང་གིས། མིག་ཤེས་ཀྱི་བཞོན་པ་བྱས་ནས་རྒྱུ་བས་མིག་གི་དབང་ཤེས་ལ་གཟུགས་ 5-271 ཀྱི་ཡུལ་སྣང་འཆར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནས། ངེས་པར་རྒྱུ་བའི་རླུང་གིས་ལུས་ཀྱི་དབང་ཤེས་ ཀྱི་བཞོན་པ་བྱས་ནས། ལུས་ཤེས་ལ་རེག་བྱའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་བར་དུ་ བྱེད་ལ། དེ་ལྔ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་བཞོན་པའི་རླུང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡན་ལག་གི་ རླུང་གཞན་ལྔ་པོ་ལ་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ལས་རང་དབང་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པས། རྐང་གྲངས་ལོགས་སུ་ མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་མིང་ཅན་སྙིང་ལ་གནས་བཅས་ནས། ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་བཞོན་པ་བྱས་ཏེ། ཡིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཆར་གྱི་ སྣང་བ་འཆར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་ལ་ཁམས་ལྔ་ཅར་གྱི་དག་པ་མཛད་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེའོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྙིང་གའི་དབུས་ན་བདེ་བའི་དངོས། །སངས་རྒྱས་ ཉི་མ་གསལ་བའི་འོད། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་། །དེ་ནི་འོད་ཟེར་བཅུ་ གཉིས་སོ། །འོད་འཕེལ་འོད་ཟེར་གཟི་བརྗིད་ལ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟན་ནས། །ཕྱི་ རོལ་གཟུགས་སོགས་འཛིན་པའོ། །འོད་ཟེར་འོད་མ་སྣང་བ་མ། །གསལ་མཛེས་གསལ་འོད་ ཉི་མ་གསལ། །ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་སྣང་བའོ། །དྲུག་པོ་འདི་དག་འོད་དུ་འདོད། །ཅེས་ པ་འདི་རྣམས་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་ལ་གཡོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ། འཛིན་པའི་རླུང་དྲུག་དང་། ཚོགས་དྲུག་ལ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚུར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དྲུག་གཟུང་བའི་རླུང་དྲུག་ ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། རླུང་འོད་ཟེར་བཅུ་གཉིས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་རླུང་བཅུ་ གཉིས་ཞེས་ཟེར་ན། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་རླུང་སྟེ་དྲུག་ལ་ནང་སེལ་ གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །དེ་དག་གི་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་རིགས་ནི་ལྷའི་དག་པས་མཚོན་ པའི་ཕྱིར་རྟོགས་སླ་ལ། ཁ་དོག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རླུང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟ་བྱེད་པའི་དོན་ནི། རྣམ་ཤེས་ཉིད་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས། གཟུགས་ཅན་དངོས་སུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་ པས་ན། རྣམ་ཤེས་དེ་རླུང་དང་འདྲེས་ནས་ཡུལ་ལ་འགྲོ་འོང་གི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ 5-272 རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གཞི་དུས་ཀྱི་འཆི་བ་སོགས་ བསྐྱེད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བཞོན་པའི་རླུང་དང་། ལམ་དུས་ཀྱི་དཔེའི་འོད་གསལ་གྱི་བཞོན་ པའི་རླུང་དང་། དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རླུང་རྣམས་ངོ་བོ་མི་གཅིག་ཀྱང་། དངོས་ པོའི་རིགས་གཅིག་སྟེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་སྙིང་གའི་ཐིག་ལེའི་དབུས་ན་གནས་པ་མི་ཤིགས་ པའི་རླུང་ཞེས་ཟེར་རོ།

其中，所謂"執行風"作為眼識之乘而執行，故能主宰于眼根識中生起色境顯現，乃至"定行風"作為身識之乘而執行，主宰于身識中生起觸境顯現。於此五者上，遍行為意識之乘風。此遍行風唯與其他五支分風相混而無自主執行，故未另立為數，此因其名為意根者，安住於心，作為智慧之乘，主宰于意中法處之色等五境一切顯現故。心具五界清凈之因亦即於此。 金剛鬘中說："心間中央樂之體，佛日光明清凈光，以所取能取相故，彼為十二光明也。光增光明威光等，依于眼等諸根故，執取外境色等相。光明無光顯現母，明妙明光日光明，顯現外境色等相。此等六者許為光。"此等即是趣向六聚六境之作業，名為六執持風，及令六聚中顯現色等相者，名為六所取風。若說風光明十二或所取能取風十二，即是將五支分風及遍行意風六者各自分為內析二種。彼等之界及種性以天之清凈表示故易了知，顏色亦復如是。 風作為識之乘之義者，由於識本身非色法，故無直接執取色法之能力，因識與風相混而能作一切往來境上之作業之故。又從異門而言，僅就名言，基位死亡等所生明光之乘風，道位比喻明光之乘風，及證悟勝義明光之風等，雖體性不一，然為一事物之類，如上所說，名為住於心間明點中央不壞之風。

རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྙིང་གའི་པད་སྦུབས་ནམ་མཁའ་ལ། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྟག་ཏུ་ བཞུགས། །ཞེས་དང་། གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་མི་བསྐྱོད་པའི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་དེ་ཉིད་དུ། ། དེར་ནི་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ས། །སྲོག་གི་ཡེ་ཤེས་མིང་ཅན་ཏེ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གཞི་དུས་ དང་ལམ་དུས་ཀྱི་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་བཞོན་པའི་རླུང་ནི། སྔ་མ་ལས་རགས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པ་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྩ་མདུད་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་སོ། །རླུང་དེ་དག་ནི་ རླུང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཡང་། གཙོ་བོའམ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ ཀྱང་རུང་སྟེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འབྱུང་འཇུག་མི་བྱེད་དོ། །རགས་པ་རླུང་བཅུ་བོ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་། དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྲ་རགས་གསུམ་ཡོད་དེ་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལས། རྩ་ཁམས་ ལ་འདྲེས་ཤིང་མི་འགུལ་པར་གནས་པ་ནི་ཕྲ་བ་དང་། གནས་སོ་སོར་གཡོ་བ་དང་། འདར་ བ་དང་། འཁོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་གི་ཁམས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ནི་འབྲིང་པོ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོར་རྒྱུ་ཞིང་། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། ནད་དང་། རྒས་པ་ སོགས་བསྐྱེད་པ་ནི། རགས་པ་ཡིན་ཞིང་། རླུང་བཅུ་རླུང་ལྔར་བསྡུ་བའི་ཚེ། ཡན་ལག་གི་རླུང་ ལྔ་སྲོག་འཛིན་ལས་གཙོ་བོར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཁོངས་སུ་བསྡུའོ། ། བཞི་པ་ནི། རླུང་བཅུ་མངལ་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ཡང་། འབྱུང་རྔུབ་མི་བྱེད་ལ། མངལ་ ནས་བཙས་ཏེ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་ལ་དབུགས་ 5-273 གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཉིས་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རེ་རྒྱུ་ལ། དེ་ལ་ཆ་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོས་ན། ཐུན་བཅུ་གཉིས་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བགོས་ན་ཐུན་ཕྱེད་པ་ཉེར་བཞིའོ། །ཐུན་ཕྱེད་རེ་རེ་ལ་ རླུང་དགུ་བརྒྱ་པ་རེ་རེ་འབྱུང་བ། འདི་ལ་སྣ་སྒོ་ནས་རྒྱུ་བའི་མགོན་པོ་བཞི་པའི་ངོས་འཛིན་ གྱེན་རྒྱུ། མཉམ་གནས། སྲོག ཐུར་སེལ་བཞི་པོ་དགུ་བརྒྱ་པ་རེ་རེ་རྒྱུ་བར་འདོད་པ་ནི། ཡང་ དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བའི་རླུང་དེ་དག་ནི། རེ་ རེ་བཞིན་རྩ་བའི་རླུང་ལྔའམ་བཅུ་ཀར་འདྲེས་པ་ཡིན་ཡང་། དབང་བསྒྱུར་པ་པོ་དང་། ཁ་ལོ་ བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་བདག་པོ་ནི་སྲོག་འཛིན་ཡིན་ལ། ཁམས་ཀྱང་ལྔ་ཅར་རྟག་ ཏུ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཡང་། བྱེད་པ་པོ་སྲོག་འཛིན་གྱིས་ལུས་སུ་བྱ་བ་མེ་ཁམས་ལ་སྤྱོད་པས་འགོ་ བསྡུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་ནི་པདྨའི་མགོན་པོ་དང་། རླུང་བཅུ་འབྱུང་བ་གཞན་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པ་ ཡང་མགོན་པོ་གཞན་གསུམ་མོ། །འཆི་བའི་ཚེ་མ་གཏོགས་མཁའ་ཁམས་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་ པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་འདི་དག་གི་དགོངས་པའོ།

金剛鬘中說："心輪蓮蕊虛空中，智慧金剛常安住。"又云："大主不動佛，世間界即是，彼中常安住，名為命智地。" 基位與道位之顯增得三之乘風，以較前者粗大之方式安住於心輪等各輪脈結之內。此等風雖為一切其他風之主，然不論以主尊或眷屬之方式，皆不于外作出入。彼十粗風中，亦有對彼等而言之粗細三種：作為分別念之因而與脈界相融不動而住者為細分，于各處動搖、震顫、旋轉之方式作為內界增減之因者為中分，于外門執行並生起身語顯行諸業及病老等者為粗分。當攝十風為五風時，五支分風主要由持命風所生，故攝於彼類中。 第四，十風雖于胎中形成，然不作出入。從胎出生后之執行方式為：於一晝夜中，將出入住三合為一息，共執行二萬一千六百次。將此分為十二分則為十二時段，分為二十四分則為二十四個半時段。每半時段中各出現九百風，對此有將從鼻孔執行之四護法認定為上行風、平住風、命風、下行風四者各執行九百次之主張，然無任何正確理由。 是故，彼等於鼻孔執行之風，雖各自皆與五根本風或十風相融，然統御者、主導者及作業之主為持命風，且雖五界恒時相融，然由作業者持命風以身於火界運作而攝為首之分而言，即是蓮部護法，十風運用其他三大亦即為其他三護法。除臨終時外，無主要運用空界者，此為此等論典之密意。

།དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ལས། འཁོར་ཡང་ ཁྱད་པར་དག་ཏུ་སྤྲོ། །ཞེས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གཙོ་བོར་རྒྱུ་བ་ན་གཞན་རྣམས་ཞོར་བྱུང་ དུ་རྒྱུའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྲེལ་པས་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ནི། ཞག་ གཅིག་གི་སྔ་དྲོའི་ཆ་དང་པོ་ལ། མེ་ཁམས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་གཞན་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བྱས་ ནས། སྣ་བུག་གཡས་ཁོ་ན་ནས་དགུ་བརྒྱ་རྒྱུ་སྟེ་པདྨའི་མགོན་པོའོ། །དེ་རྗེས་ཆུ་རླུང་གིས་གཙོ་ བྱས། གཞན་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བྱས་ནས། སྣ་བུག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀ་ནས་དགུ་བརྒྱ་ རྒྱུ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མགོན་པོའོ། །དེ་རྗེས་རླུང་ཁམས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས། གཞན་གསུམ་གྱིས་འཁོར་ བྱས་ནས། སྣ་བུག་གཡོན་ཁོ་ན་ནས་དགུ་བརྒྱ་རྒྱུ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མགོན་པོའོ། །དེ་རྗེས་ས་ ཁམས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས། གཞན་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བྱས་ནས། གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀ་ནས་ དགུ་བརྒྱ་རྒྱུ་སྟེ་རིན་ཆེན་མགོན་པོའོ། །དེ་ཡང་ཆུས་གཙོ་བྱས་པའི་མཉམ་རྒྱུ་ནི། འཇམ་ཞིང་ 5-274 དལ་ལ། སས་གཙོ་བྱས་ན་དྲག་ལ་རྩུབ་པའོ། །གཞི་དུས་སུ་འཆི་བའི་དུས་མ་གཏོགས་པ། དབུ་མས་དབང་བྱས་ཤིང་དབུ་མ་ནས་དངོས་སུ་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བ་མེད་ལ། ལམ་བསྒོམས་ན་ནི་ ཡོད་དེ། {བོད་[དོན་]ཕལ་ཆེར་ཞིག་མཉམ་རྒྱུ་ཤེད་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་འབྱུང་ངོ་སྐད། འོན་ ཀྱང་ངེས་པ་མེད་དེ། ལམ་སྒོམ་པ་ལ་ཡང་འཇམ་རྩུབ་བར་མ་གསུམ་ཆར་དང་ཤེད་མཚུངས་ མི་མཚུངས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །མགོན་པོ་རེ་རེའི་རླུང་ཡང་ལྷ་མོ་བཞི་ཆ་ཤས་སུ་རྒྱུ་ སྟེ། མེ་རླུང་གིས་གཙོ་བྱས་ནས་རྒྱུ་བའི་ཚེ། ཐོག་མར་གོས་དཀར་མོ་ཉིས་བརྒྱ་ཤུ་རྩ་ལྔ། དེ་ ནས་སྒྲོལ་མ། དེ་ནས་སྤྱན་མ། དེ་ནས་མཱ་མ་ཀཱི་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྒྱུ་སྟེ། མེ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ པའི་ནང་ཚན་མེ་དང་། ས་དང་རླུང་དང་ཆུའི་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་གཙོ་ཆེ་བ་ལ། ཆུ་ མེ་རླུང་སའི་རིམ་པས། མཱ་མ་ཀཱི་དང་པོར་བྱས་ནས་རྒྱུའོ། །རླུང་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་རླུང་ས་ཆུ་མེའི་ རིམ་པས་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའོ། །དེ་ནས་ས་གཙོ་ཆེ་བ་ལ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་རིམ་པས་ སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའོ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་འཕགས་སྐོར་པ་ཕལ་ཆེར་གྱི་འདོད་ཚུལ་ཡིན་ལ། རྡོར་འཕྲེང་དང་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ལྟར་ན། མགོན་པོ་བཞི་ཡང་མེ་ རླུང་ས་ཆུའི་རིམ་པ་དང་། རེ་རེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་རིམ་པ་ཡང་། གོས་དཀར། སྒྲོལ་མ། སྤྱན་མ། མཱ་མ་ཀཱིའི་རིམ་པ་ཉིད་གསུངས་ཀྱི་རིམ་པ་དཀྲུགས་སྡེབས་མ་གསུངས་པས། རྒྱུད་གཞུང་གི་ དངོས་བསྟན་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་བརླིང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལྷ་མོ་བཞི་ པོ་རེ་རེའི་རླུང་ལ། ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་པ་རེ་ཡོད་པ། ཚན་པ་བཞི་བསྡོམས་པས་དགུ་བརྒྱར་ ལོངས་སོ།

複次，根本續中說："眷屬亦特別散射。"釋論解釋其義為：當一罈城為主而執行時，其他諸壇城隨附而行。彼等執行方式為：一日之晨分初時，以火界為主，其他三界為眷屬，唯從右鼻孔執行九百次，此為蓮部護法。其後以水風為主，其他三界為眷屬，從左右兩鼻孔執行九百次，此為金剛護法。其後以風界為主，其他三界為眷屬，唯從左鼻孔執行九百次，此為事業護法。其後以地界為主，其他三界為眷屬，從左右兩鼻孔執行九百次，此為寶部護法。 複次，水界為主之平行風柔和緩慢，地界為主則猛烈粗澀。基位時除臨終時外，中脈無主導作用，亦無從中脈直接執行于鼻孔者，然修道則有之。{藏地多數說僅有等力平行風出現。然而無定，于修道時亦似有柔和、粗澀、中等三者及等力、不等力二者。}每一護法之風亦以四天女為分而行：以火風為主而行時，首先白衣母二百二十五，次觀音母，次眼母，次瑪瑪吉二百二十五而行，此即對火本身而言之內分火、地、風、水之執行。如是水為主時，以水、火、風、地之次第，以瑪瑪吉為首而行。風為主時，以風、地、水、火之次第，觀音母等而行。其後地為主時，以地、水、火、風之次第，眼母等而行。此乃多數聖傳派之主張。 若依金剛鬘及解密顯教續之直說，則四護法亦以火、風、地、水之次第，每一天女之次第亦唯說白衣、觀音、眼母、瑪瑪吉之次第，未說混合次第，故我思唯此續文之直說較為穩妥，此乃我之分別念。四天女每一之風各有二百二十五，四組合計得九百。

།དེ་ལ་གོས་དཀར་མོ་ཡིན་ཚད་སྣ་བུག་གི་སྟེང་དང་། སྒྲོལ་མ་ཡིན་ཚད་སོགས་ སམ་ལོགས་ཏེ་འཁུར་ཚོས་ཀྱི་ངོས་དང་། སྤྱན་མ་ཡིན་ཚད་ཐད་ཀ་སྟེ་སྣ་བུག་གི་དཀྱིལ་དང་། མཱ་མ་ཀཱི་ཡིན་ཚད་འོག་སྟིམ་ཆུའི་ངོས་ལ་རྒྱུའོ། །འདི་དག་རྒྱུ་བའི་ཚེ། ཡན་ལག་གི་རླུང་རྣམས་ ཀྱང་སོ་སོའི་གནས་ནས་རྒྱུ་བར་བྱེད་ཅིང་། འོག་གི་སྒོ་ནས་ཐུར་སེལ་ཡང་རྒྱུ་སྟེ། གཞི་དུས་ 5-275 ལ་སྟེང་གི་རླུང་ནང་དུ་འོང་བའི་ཚེ་དེ་ཕྱིར་རྒྱུ། ནང་དུ་གནས་པའི་ཚེ་དེ་ཕྱིར་གནས། ཕྱིར་འགྲོ་ བའི་ཚེ་ནང་དུ་འོང་། ཕྱིར་གནས་པའི་ཚེ་དེ་ནང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ལ། ལམ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་དེ་ གོ་ཟློག་སྟེ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། ། ལྔ་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྐྱེ་བའི་རིམ་ལྟར་ཐིམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར། འཆི་བ་འོད་གསལ་ལས། ཉེར་ཐོབ་ནས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་བར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ ལྟར། ཐིམ་པའི་ཚེ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ནས་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་བར་རིམ་གྱིས་འོད་གསལ་ལ་ ཐིམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་སྲོག་རླུང་ནི། རྟག་ཏུ་ཡང་དག་འགྲོ་ བར་འགྱུར། །ཐོག་མར་འཕོ་བའི་དུས་སུ་ནི། །ཉ་ཡི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་ རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། མངལ་དུ་ཐོག་མར་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་དང་སྙིང་གའི་རྩ་ཆགས་ཏེ་དེ་ ནས་ལུས་ཡས་མས་སུ་ཆགས་པ་དང་། མཐར་འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། རླུང་ སེམས་རྣམས་ཡས་མས་ནས་བསྡུས་ནས་མཐར་སྡུད་པའི་གནས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་སྙིང་ག་ཡིན་ ནོ། །འོན་ཀྱང་ཆགས་པའི་སྐབས་སྙིང་གའི་རྩ་དེ་ཉིད་གའུ་ཁ་བྱེ་བ་བཞིན་དུ་སོང་། བར་དུ་ རྩ་གཞན་སྐྱེས་པས་བར་ཐག་རིང་དུ་སོང་ནས་ལྟེ་བ་གྲུབ་པ་དང་། རྩ་འཁོར་གཞན་རྣམས་ ཀྱང་ཚུལ་དེ་ཀས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་ཆགས་པའི་སྙིང་གི་རྩ་དེ་ཁའི་ཆ་ཤས་རྩ་ འཁོར་གཞན་གྱི་ལྟེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་འདི་ན་གང་དག་རྩ་འཁོར་གཞན་རྣམས་ལ་ གནད་དུ་བསྣུན་ཀྱང་ཕན་ཡོན་མཐར་ཐུག་མེད་ལ། སྙིང་ག་ཆོས་འཁོར་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་སྐད་ སྨྲ་བ་ནི། རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གདམས་ངག་ཁྱད་ པར་ཅན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་། ཆོས་འདི་ལ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་སྒྲུབ་ནི་འདོད་ པས། ཁྱད་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ།

凡白衣母者從鼻孔上方執行，凡觀音母者從旁即面頰一側執行，凡眼母者從正中即鼻孔中央執行，凡瑪瑪吉者從下沉即水面執行。當此等執行時，支分諸風亦從各自處所執行，下門之下行風亦執行。基位時，上風內來時彼外行，內住時彼外住，外去時內來，外住時彼內住，然修道時則相反，成為一團。 第五：如金剛鬘所說："如生次第而融入。"如是從死光明中，從近得乃至自性八十漸次生起般，融入時，從自性八十乃至近得漸次融入光明，複次從彼煩惱意命風："恒常正行，初遷移時，如魚形狀。"等廣說。胎中初先命持風與心輪脈形成，其後身體上下形成，最後臨終時亦然，風心等從上下攝收，最終攝集處之究竟即為心間。然而形成之時，彼心輪脈如開啟之合蓋般發展，中間因生其他脈道而間隔變遠，直至臍輪形成，其他輪脈亦以此方式形成，故最初形成之心脈之開口部分亦是其他一切輪脈之中心，因此此處若有說："于其他輪脈作要害修持亦無究竟利益，唯於心間法輪有之。"者，乃是未通達同時於一切輪脈作要害修持之殊勝教授，且欲成立此法具他所無之特質，而於非特質者增益為特質也。

།ཡང་མདོ་སྔགས་གཉིས་རྟོགས་ བྱ་སྟོང་ཉིད་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། རྟོགས་བྱེད་ཡུལ་ཅན་གསང་སྔགས་ལ་ཞུ་བདེས་བྱེད་པས། 5-276 ཆོས་སྐུའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཡར་བལྟས་ གཟུགས་སྐུ་དང་འདྲ། མར་བལྟས་བར་དོ་དང་འདྲ་བ་གཅིག་དགོས་པ་དེ། གཟུགས་སྐུའི་རྒྱུ་ རིགས་འདྲ་སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འཆི་བ་དང་འདྲ་བའི་ སྣང་བ་བཞི་འཆར་དགོས། དེ་རླུང་སྙིང་གར་བསྡུ་བ་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ འཆད་ཀྱང་། སྙིང་གར་ཐིམ་པའི་དོན་ནི་དོན་དམ་གྱི་རྩ་ལ་གནད་དུ་རེག་པ་གཅིག་གི་མིང་ ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྩ་དབུ་མའི་གནས་གང་གནད་དུ་བསྣུན་ཀྱང་། ཐབས་ ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ལས། གནད་ཆུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་སྐད་{མོལ་བ་ [མོས་པ་]དེ་དག་ནི། ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོ་མཐའ་ཡས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་། ལམ་ ཟབ་མོ་ལ་མ་གུས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་དུ་སྣང་བས། སྙིང་པོ་རང་ཞིག་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། ། རང་ལུགས་ནི་དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མཉམ་ཉིད་ཡིན་པས། དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ རྩའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱང་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་སྣང་ངོའི་ཆ་ནས་འཇོག་དགོས་ པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་རང་ཏ་མིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ལྟེ་བ་ དང་སྤྱི་བོ་སྐུའི་རྩ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྩ་ལ་གནད་དུ་རེག་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་མགྲིན་གསང་གསུང་དང་། སྙིང་ནོར་ཐུགས་ལའང་རིགས་འགྲེའོ། །ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྐུའི་རྩ་ལ་གནད་དུ་རེག་པས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན། གསུང་དང་ཐུགས་ལའང་རིག་ གོ །དཔེར་ན་ཤེལ་སྔོན་པོའི་སྔོན་པོ་བརྡུངས་ན་སྲ་བ་ཡང་འཇིག་ལ། སྲ་བ་བརྡུངས་ན་སྔོན་ པོ་ཡང་འཇིག་པ་བཞིན་ནོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ལམ་བྱེད་དང་། གནད་དུ་བསྣུན་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་ སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་རྩ་ཁམས་རླུང་རྣམས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པའི་ཟབ་ཚུལ་ འདི་རྣམས་མ་ཤེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ 5-277 གསང་བ། གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་དང་འགལ་ཞིང་དོན་ཕྱོགས་འགྲོ་ཙམ་ཡང་ མི་གོ་བས། སྙིང་ག་དང་རྡོར་བཟླས་ལ་བསྔགས་པ་ཆེ་ཡང་དགོས་དོན་སྟོར་ཉེན་ཡོད་དོ།

雖然顯密二者所證空性無別，但能證主體密咒因具暖相，是法身同類因之不共因，且幻身向上觀似色身，向下觀似中陰身之一者為必要，此乃色身因之同類因密咒不共者，為生此者需現如死之四種明相。此依賴於收攝風於心間等，雖有諸多如是解說，然融於心間之義乃觸及勝義脈要之一名稱，是故於世俗中脈任何部位作要害修持，唯成殊勝方便，並無何等輕微之要害，因此，彼等所言乃是未解甚深道之無邊入門且似對甚深道不敬之行相而已，未見有何實義。 自宗則因勝義身語意金剛等性，故勝義智慧脈之身語意亦無體性差別。從世俗現相而言須安立，故世俗身語意非唯一體性，然而於世俗臍輪及頂輪身脈作要害修持，則成觸及智慧身脈要害。如是喉密為語，心財為意亦類推。因觸及智慧身脈要害故一體性，于語意亦通達。譬如藍色水晶，擊其藍色則堅性亦毀，擊其堅性則藍色亦毀。身語意金剛等性之實相，及圓滿次第一切道亦是彼之道用，諸要害修持方式亦須于身語意三之脈界風作要害修持，若不知此等甚深方式，則違"一切如來身語意秘密，名為秘密集會"之名，且連粗略意義亦不能解，故雖對心間及金剛誦有大讚譽，然有失其要義之險。

ད་ནི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཡང་སླར་བཤད་པ། རྡོ་རྗེ་ འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས། སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ། །སྲོག་ དང་རྩོལ་བའི་རྟག་པ་སྟེ། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ། །འོད་ལྔ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ སུ་བསྒོམ། །སྟེང་གི་སྣ་ལས་ངེས་བྱུང་བ། །གཡས་དང་གཡོན་དང་གཉིས་ཀ་དང་། ། དལ་བར་རྒྱུ་དང་རྣམ་བཞིར་འགྱུར། །ནང་གི་དུས་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །ལྐོག་མ་ སྙིང་ག་ལྟེ་བ་དང་། །གསང་བའི་པདྨར་འགྲོ་འོང་སྟོན། །ཐུན་ཕྱེད་ཀྱི་ནི་དུས་དག་ཏུ། ། གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་གནས་པར་བསྟན། །གཡས་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །མེ་ཡི་ དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཁ་དགོ་དམར་ཞིང་གསལ་བ་འདི། །པདྨའི་མགོན་པོའི་རྒྱུ་ བའོ། །གཡོན་པ་ནས་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ། །ལྗང་ སེར་དག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། །ལས་ཀྱི་མགོན་པོའི་རྒྱུ་བའོ། །གཉིས་ཀ་ལས་ནི་འབྱུང་བའི་ ཁམས། །གསེར་གྱི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། །དབང་ཆེན་གྱི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད། །རིན་ ཆེན་མགོན་པོའི་རྒྱུ་བའོ། །དལ་ཞིང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཁམས། །དག་ཅིང་ཤེལ་ལྟར་སྣང་ བ་ནི། །ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །རྡོ་རྗེ་མགོན་པོའི་རྒྱུ་བའོ། །ལུས་ཀུན་ལ་ནི་ གནས་པའི་རླུང་། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་པོ། །འདི་ནི་རྣམ་སྣང་ངོ་བོ་སྟེ། །འཆི་བའི་ ལུས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རླུང་གི་དེ་ཉིད་གསལ་བ་འདི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། ། རྣལ་འབྱོར་བྱིས་པའི་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །རྟོག་གེ་པ་ཡིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ལུང་འདིས། རླུང་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་མཚན་ཉིད་རགས་པ་ ཙམ་བསྟན་ཞིང་། འདིའི་དོན་གྱི་འཕྲོས་ནི། འོག་ཏུ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོངས་ 5-278 པ་ལུང་སྟོན་གྱི་ལུང་དྲངས་པའི་འཇུག་གི་ཆ་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ འདུས་པ་རྩ་རྒྱུད་ལས། སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྲོག་གི་རྩོལ་པའི་ རྟག་པ་སྟེ་སྒོམ་ཐབས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྲོག་གི་རྩོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་དེས་རླུང་ འོད་ཟེར་ལྔ་པོ་སངས་རྒྱས་རིགས་ལྔ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལྔའི་ རླུང་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་རིགས་སོ་སོའི་དག་པ་སྒོམ་པ་ནི། འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གནད་ དུ་བསྣུན་པས་ཚད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དག་པའི་གཙོ་བོ་རྒྱུ་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ལས་བསྒྲུབས་པ་ སྔོན་དུ་སོང་ནས། དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་ཡང་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ གོམས་པ་ལས་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡང་བདེ་ཆེན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་ པོས་བསྐོར་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སུ་བསྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

現入于經文義理，此複次解說。金剛鬘名解釋續中說："鼻尖所謂白芥子，命及勤勞之相，住于命及勤勞，觀想五光為諸佛。從上鼻中確出者，右及左及二俱，及緩行成四種。說為內在之時。喉間心間臍輪及，密輪蓮中來往示。於半座時分中，如次第而住示。從右出生諸界，即是火之壇城，此紅色而明亮，蓮花主尊之行。從左出生諸界，名為風之壇城，現為綠黃之色，業主尊之行。從二俱出生界，現為金色之相，即大自在壇城，寶主尊之行。緩慢無行之界，凈如水晶顯現，即是水之壇城，金剛主尊之行。住於一切身中風，入於一切事業，此是遍照體性，將從死身而出。此風實相明顯者，即是五智體性，非初學瑜伽境界，尋思者不能知。" 解釋續金剛鬘此經文，僅示諸風如何行相之粗相，此義之延伸在下文密咒實相時引述意趣教示經文之後分中有。複次如上已說，集密根本續中說"觀想鼻尖白芥子"者，是命勤之相即修法，又住于命勤瑜伽者，應觀想五色光風為五部佛。又修五大種風各別世俗清凈性者，由五大種門作要害修持，通常清凈之主要因由樂空體驗成就為先，正行時亦由智慧所攝持，且由串習彼而果位亦生大樂，故常被大樂所圍繞，此即是觀想為佛之義。

།སྟེང་གི་སྣ་སྟེ་གདོང་གི་སྣ་བུག་ ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། གཡས་སུ་མེ་རླུང་དང་གཡོན་དུ་རླུང་གི་རླུང་དང་། གཉིས་ཀ་ནས་སའི་ རླུང་དང་། གཉིས་ཀ་ནས་དལ་བར་རྒྱུ་བ་ཆུ་རླུང་སྟེ། འཕོ་བའམ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞིར་ འགྱུར་ལ། ཕྱིའི་ཐུན་ཚོད་དང་མཐུན་པར་ནང་གི་རླུང་རྒྱུ་བའི་དུས་ནི་ཡིན་པར་བཤད་དོ། ། འདིར་ནང་གི་དུས་ཞེས་པ་ནང་གི་ལས་བཞི་སྒྲུབ་པའི་དུས་ལ་ངོས་འཛིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྒྲོན་ གསལ་གྱི་དགོངས་དོན་ཡིན་པར་འགོས་ལུགས་པའི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་འཆད་དོ། །ནང་ དུ་ནི་ལྐོག་མ་སྟེ་མགྲིན་པ་ནས་གྱེན་རྒྱུ་སོགས་མེ་རླུང་དང་། སྙིང་ག་ནས་སྲོག་འཛིན་སོགས་ ཆུ་རླུང་དང་། ལྟེ་བ་ནས་མེ་མཉམ་སོགས་རླུང་གི་རླུང་དང་གསང་བའི་པདྨ་སྟེ་འཁོར་ལོ་ནས་ ཐུར་སེལ་སོགས་ས་ཁམས་ཀྱི་རླུང་འགྲོ་འོང་བྱེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ་དེར་ཐིམ་པ་དང་། དེ་ལས་ སྐྱེ་བ་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་དོན་ནི། སྤྱིར་འབྱུང་བ་ལྔ་ཆར་དང་། རླུང་བཅུ་ཆར་རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་མོད། བྱ་བ་བྱེད་པའི་གནས་ལ་དེ་དང་ དེར་གནས་པའི་ཐ་སྙད་བསྟན་ནོ། །ཞག་གཅིག་ལ་ཐུན་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་ 5-279 གོང་དུ་བཤད་པའི་གཡས་སོགས་དང་། ལྐོག་མ་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་བཞིན་དུ་རླུང་དགུ་བརྒྱ་ པ་ཕྲ་རེ་རེས་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བསྟན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ལ་ལྐོག་མ་ལྟེ་བ་གསང་ བ་དང་། སྙིང་གའི་པདྨར་ཞེས་འདོན་པ་སྤོ་བའི་སྲོལ་ཡང་བྱུང་ངོ་། །སྣ་བུག་གཡས་པ་ནས་ ནི་རླུང་དགུ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཁམས་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ དམར་ཞིང་གསལ་བ་འདིས་ལྷ་ནི་པདྨའི་མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་པའི་རྒྱུ་བའོ། །གཡོན་ པ་ནས་ནི་རླུང་དགུ་བརྒྱ་བ་ཕྲག་གཅིག་འབྱུང་བ་འདིའི་ཁམས་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ལྗང་ཁུའམ་ནག་པོ་དག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ལྷ་ནི་ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་དོན་ ཡོད་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་བའོ། །འདིར་ལྗང་སེར་ཞེས་འབྱུང་བ་འགྱུར་མ་དག་གོ །ཞེས་གྲགས་སོ། ། འོ་ན་ལྗང་ཁུ་དང་ནག་པོ་གཉིས་ཀ་རུང་ངམ་ཞེ་ན། ནག་པོ་ཉིད་དོན་ཏུ་འཐད་པར་མངོན་ ནོ། །སྣ་བུག་གཉིས་ཀ་ལས་ནི་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པར་རླུང་དགུ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་རྒྱུ་བ་དེའི་ ཁམས་ནི། དབང་ཆེན་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དེ་གསེར་གྱི་མདོག་ཏུ་སྣང་བ་སེར་པོ་འདི་ནི་ ལྷ་རིན་ཆེན་མགོན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文： 上鼻即面部鼻孔中確定而出，右邊火風與左邊風之風，二者俱出地風，二者俱緩行水風，成為四種遷移或壇城，與外座時相應，說是內風行走之時。此處"內時"是指成就內四事業之時，此即是《光明燈論》之密意，如噶舉派諸上師所說。內中即從喉間上行等火風，從心間持命等水風，從臍輪等同火等風之風，從密輪蓮即輪中遣除等地界之風往來，此說明于彼處融入、從彼生起及增減等事業的含義是：總之五大種及十風遍及一切脈輪，然于作業處示彼彼安住之名言。一日中二十四個半座時中，如上所說右等及喉等之次第，以每次細微九百風行走方式而住。然此中亦有將"喉間臍輪密處，及心蓮"更改誦讀之傳統。從右鼻孔出之一組九百風，其界即是火之壇城，此紅色明亮者，其本尊為蓮花主尊無量光之行。從左鼻孔出之一組九百風，其界即名為風之壇城，現為綠色或黑色，其本尊為業主尊不空成就之行。此處出現"綠黃"是譯文不準確，據說。若問綠色與黑色二者是否皆可？顯然黑色較為合理。從二鼻孔俱出粗猛一組九百風之界，即是大自在地之壇城，現為金色之黃色，此是本尊寶主尊寶生之行。

།དེ་བཞིན་དུ་སྣ་བུག་གཉིས་ཀ་ ནས་དལ་ཞིང་འཇམ་པོ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ་འགྲོས་བུལ་ཞིང་ཞན་པ་དགུ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་རྒྱུ་ བ་དེའི་ཁམས་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དྲི་མས་མ་གོས་པ་ལྟར་དག་ཅིང་། དག་པའི་ཤེལ་ལྟར་དཀར་པོར་སྣང་བ་ནི་ལྷ་རྡོ་རྗེའི་མགོན་པོ་མི་བསྐྱོད་པའི་རྒྱུ་བའོ། །ལུས་ ཀྱི་ཚིགས་ཀུན་ལ་གནས་པའི་རླུང་སྔར་བཤད་པའི་རླུང་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་ལ་ འཇུག་པ་པོ་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་དྭངས་བས་མི་གསལ་བ། འདིའི་ལྷ་ ནི་སངས་རྒྱས་མགོན་པོ་རྣམ་སྣང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། གསོན་པོའི་དུས་ད་ལྟ་རླུང་འདིས་གཙོ་བོ་བྱས་ ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་མི་རྒྱུ་ཡང་། འཆི་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་དགུ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་ ལུས་ཀྱི་སྣ་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གསོན་པོའི་སྐབས་སུའང་འདི་གཏན་ནས་མི་རྒྱུ་ 5-280 བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པས་ཀུན་ལ་ ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྒྱུའོ། ། སྐབས་འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་སྦྱོར་ན་འདི་ལྟར་སྲོག་གི་རླུང་དང་ འབྱུང་བ་སོ་སོའི་དྭངས་མ་འཇུག་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་པས། གྱེན་རྒྱུ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེ་ཡི་ཁམས་ཡིན་པས་ན། པདྨའི་མགོན་པོ་གྱེན་རྒྱུ་དང་ འབྲེལ་བ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ལ་རླུང་དེ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ མགོན་པོ་སྲོག་འཛིན་ཁོ་ནའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་མི་འགལ་ཙམ་ཡིན་ནོ། ། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་བའི་ཚུལ་གསལ་བ་འདི་འབྱུང་ བ་ལྔའི་དྭངས་མ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། མེ་རླུང་སོར་རྟོག རླུང་གི་རླུང་བྱ་སྒྲུབ། ས་རླུང་ མཉམ་ཉིད། ཆུ་རླུང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ། མཁའ་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རླུང་ལྔའི་ དྭངས་མ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོར་གནས་པ་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཏེ་མཉམ་ གཞག་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ན་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་། དཔེ་ དང་གཏན་ཚིགས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོག་གེ་བས་ནི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་མི་ཤེས་སོ། ། ༈ སྔགས་དང་བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཉིས་པ་སྔགས་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། སྤྱི་དོན་དང་ ཚིག་དོན་གཉིས་ལས། ༈ སྤྱི་དོན་བཤད་པ། དང་པོ་ལ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པ་དང་། བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་བཤད་པའོ།

如是從二鼻孔緩和柔順不行即步態遲緩微弱一組九百風行走，其界即是水之壇城，其色如無染垢般清凈，現如凈水晶般潔白，是本尊金剛主尊不動之行。住于身體一切關節之風，即前述四風一切作業之能入者，虛空界之色極其澄凈而不明顯，此本尊即是佛主尊毗盧遮那之體性，雖然生時現今此風未以主要方式如壇城形式而行，但于死亡之前，一組九百風將從身體之門而出。生時亦非完全不行，因說入於一切四壇城之作業，故遍及一切而行。 此處若將五壇城配合五根本風，則如是：命風與各大種精華入於一處合而作業，故上行等亦是彼彼界之體性，故蓮花主尊與上行相關等三壇城以該三風作業為主，金剛主尊唯是持命之作業，如是說則僅是不相違而已。 風之真如即：體性、分類及行走方式明顯，此是五大種精華五智之體性，即：火風為妙觀察，風之風為成所作，地風為平等性，水風為大圓鏡，空界為法界智。五風之精華安住為五智之體性等此真如，瑜伽即等持者雖可，然若是凡夫異生則非其境界，更何況僅依靠譬喻與理由之尋思者豈能知之。 廣說咒語與誦持之真如 第二廣說咒語與誦持之真如分總義與詞義二者。 說總義 初中說咒語之真如與說誦持之真如。

དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སྔགས་ཀྱང་ཡིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ པས་སྔགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་སྟེ། དོན་དམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ནི་ སྔགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་གནས་ཚུལ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་ངག་ དག་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་དང་། དེ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ངག་དག་བྱེད་ཡིན་ལ། 5-281 ངག་གི་གཞི་དང་རྩ་བ་ནི་རླུང་འགྲོ་འོང་གནས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་གྱི་སྔགས་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བའི་ རྒྱུ་མཚན་དང་། རླུང་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་སྔགས་སུ་ གནས་པའི་ཚུལ་ནི། སྐབས་འདིར་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བྱེད་པའི་གཞི་འམ། གང་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རླུང་གི་ དེ་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་ལ། བཟླ་རྒྱུའི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། བཟླས་པའི་དགོས་ པ་ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་དུ། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ དེ་ལ་སྔགས་བཏུ་བ། སྔགས་ཀྱི་བརྡ། སྔགས་ཀྱི་དོན། སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ་བཞི་ ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སྔགས་གང་ལས་འཐུ་བའི་གཞི་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཏུས་ པའི་སྔགས་ནི་གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་དང་། གཟུངས་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་ ལས། སྐབས་འདིར་ནི། ཨ་ཨུ་ཨཾ་གསུམ་བཏུས་པ་ལས་ༀ་དང་། ཨ་ཨ་ཨཿརྣམས་བཏུས་ པ་ལས་ཨཱཿདང་། ཧ་ཨཱུ་ཨཾ་གསུམ་བཏུས་པ་ལས་ཧཱུཾ་དུ་བྱའོ། །འདིར་ཨཾ་གཉིས་དང་ཨ་ཚེག་ དྲག་ཅན་ནི། ང་རོ་དང་རྣམ་བཅད་དག་ནས་འདོན་པའི་རྟེན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། སྔགས་ བཏུ་དངོས་ལ་མི་དགོས་པས། དངོས་ལ་དགོས་པའི་ཡི་གེ་ནི། ཨ་ཨུ་མ་ཨ་ཨ་ཧ། ཧ་ཨཱུ་མ་ ཞེས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཧ་ཡིག་ཚེག་དྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྒྲའི་གཞུང་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ལས་ མ་བཤད་ཀྱང་། རིག་བྱེད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་ཀློག་པའི་ངག་ཏུ་བརྗོད་ཚུལ་གྱི་སྒྲ་ དང་ནི་མཐུན་ཏེ། ཡུལ་སྐད་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་བཅད་ ཧ་སྒྲར་བཀླག་པ་ཉིད་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་བ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

初者，總之所謂咒語之真如者，既是咒語又是真如，故為咒語與真如之共基，因勝義身語意之咒是一切其他咒語之法性與安住方式故。此是平凡語成為清凈之基礎，以此為道之瑜伽即是語之凈化，而語之基礎與根本即是風之來去住三者。于彼三風，世俗中亦配以身語意金剛種子咒語三字之名稱之因由，及彼風之自性或法性安住為勝義三金剛之自咒之方式，即是此處所當抉擇者。 為知金剛誦持之基礎或所緣境，故需抉擇風之真如，為善知所誦咒語之自性與誦持之必要並抉擇，故需知咒語之真如。 其中咒語彙集、咒語之表示、咒語之義、咒語之勝義，共四者。初者，總之咒語所彙集之基礎是阿里卡里，從彼彙集之咒語即是一切密咒、明咒、陀羅尼咒，其中此處，從彙集阿、烏、昂三者成為嗡，從彙集阿、阿、阿三者成為啊，從彙集哈、烏、昂三者成為吽。此處兩個昂和帶頓號之阿，是作為鼻音和頓號發音之依據而安立，于實際彙集咒語則不需要，實際所需之字即是阿、烏、瑪、阿、阿、哈、哈、烏、瑪等。哈字成為頓號雖未見於聲明論中所說，然出自吠陀，且與字讀之聲音發音方式相符，因為無論是地方語言還是論典方式，以頓號讀作哈音是印度聖地一切人之共同傳統故。

།ཡི་གེ་ དེ་དག་གི་བརྡ་ནང་གི་སྔགས་བཏུ་བའི་ཚུལ་ན་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། འབྲུ་གསུམ་ 5-282 པོ་རེ་རེ་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་གསུམ་བཏུས་པའི་མཚོན་དོན་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ གསུམ་པོ་རེ་རེ་ཡང་ནང་ཚན་དུ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གསུམ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་ཅན་ཡིན་པར་མཚོན་ ནོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་རང་སྣང་གི་སྐུ་མཚན་དཔེ་ཅན་རྒྱན་དང་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ པ་དང་། སྐུ་མདོག་ཞལ་ཕྱག་རྣམ་འགྱུར་མཚན་མ་ཆ་ལུགས་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ཡབ་ཡུམ་ དང་གཙོ་འཁོར་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། མཆོད་པ་དང་། ཞིང་ཁམས་དང་། གཞན་ཡང་ ཁམས་གསུམ་འཁོར་འདས་ན་ཡོད་པའི་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་ བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཅར་ཏུ་ཤར་བ་དེ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡི་གེ་དང་། མིང་དང་ཚིག་དང་སྐད་དང་བརྡ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ མཐའ་ཡས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སོ་སོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ངག་ཚིག་ བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་ཤར་བ་དེ་ ནི་གསུང་རྡོ་རྗེའོ་རྟག་ཏུ་རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཡང་མི་འཆར་ལ། དེ་མི་ འཆར་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་རང་གིས་རིག་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ ཤིང་། དེའི་ཤུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་མ་ལུས་པ་ཡང་གཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་རིག་པ་ན་ ཐུགས་རྡོ་རྗེའོ། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་། དེ་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའམ། མངོན་དུ་གྱུར་པའམ། དེ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་པོ་རང་ཉིད་ དེའི་ངོ་བོར་སོང་བ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཕྱོགས་རེ་མཚུངས་ པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་མོད་ཀྱི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ལམ་དུ་ནི་རྣམ་པ་ ལམ་བྱེད་ཁོ་ནས་འཇུག་པ་དང་། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་ནས་ནི། རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་དང་། མངོན་གྱུར་ལམ་བྱེད་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་གོ །བསྐྱེད་རིམ་ཁོ་ནའི་སྐབས་སུ་ནི་རྣམ་ པ་ཙམ་ལམ་དུ་བྱེད་མོད་ཀྱང་མོས་སྒོམ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བར་ལམ་དུ་བྱེད་ 5-283 མི་ནུས་ལ། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

此等字之表示內咒語彙集方式將於下文解說，每一種子字各自彙集三字之表徵意義是：身語意金剛智慧三者每一者內部亦具有三金剛之印契之表徵。又彼智慧一者，自顯之身具相好、種種莊嚴裝飾，身色面手姿態標誌形貌無量，父母與主眷，及無量宮殿，供養，剎土，復有三界輪迴涅槃中所有之一切色香味觸等相似之相同時顯現者，即是身金剛。彼智慧本身，世間與出世間之字、名、詞、語、表示與法數無量，及一切各別有情之意樂相順之語言詞句難以言說，與彼一切相等之相永時同時顯現者，即是語金剛。恒時無分別而能取所取之戲論亦不顯現，然于不顯現中以自證現前通達一切法性之相，由此力量亦能同時恒時了知一切世俗緣起者，即是意金剛。此三金剛不可分離，雖是一切法之法性，然圓滿通達或現前或獲得，即修行者自身成為彼之體性者，唯圓滿佛陀也。以彼本身之相分相順之門而為道者雖皆是，然于凡夫之道中唯以相為道而入，獲得實際光明后，則以相為道與現前為道交融之方式而入。于生起次第階段雖唯以相為道，然因唯是勝解修故，不能以極相似相為道，而於圓滿次第智慧生起后則能也。

།དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྐབས་ འདིར་རླུང་ལྡང་འཇུག་གནས་གསུམ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ ཤིན་ཏུ་འདྲ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་རྫོགས་རིམ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གང་ དག་རླུང་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་སྒྲ་ཀུན་རྫོབ་པ་འདིར་མོས་པ་བྱེད་པ་རྫོགས་རིམ་གྱི་རླུང་སྔགས་ དབྱེར་མེད་ཀྱི་བཟླས་པར་རློམ་མོད། ངེས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་འདྲ་ དེ་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར། ལས་དང་པོ་པའི་ངག་དབེན་ཞེས་བྱ་བ་རྡོར་བཟླས་རྗེས་མཐུན་ པ་ཡིན་ཞིང་། ལས་དང་པོ་པ་ལ་མཁོ་བའི་མན་ངག་དང་། ངག་དབེན་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ སུ་འགྱུར་བ་ལ་བསམ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་ཡི་གེའི་གཟུགས་སྒོམ་པ་དང་། ཨཱ་ ལི་ཀཱ་ལིའི་འཕྲེང་བ་སྒོམ་པ་སོགས་ཀྱང་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་མེད་པས་ གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་མན་ངག་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་དགག་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་། གསུང་ནི་བདེ་བ་དང་། ཐུགས་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྟག་པའི་ སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །གསུང་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་བདེ་བ། གསུང་ ནི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་པ། ཐུགས་ནི་མི་རྟོག་པ་སྟེ་གསུམ་པོའང་གཅིག་ལ་འདུས་སོ། །ཐུགས་ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་སྟོང་ཉིད། གསུང་ནི་གཟུགས་སྒྲ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། ཐུགས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་ པོ་སྟེ་གསུམ་ཀའང་ངོ་བོ་གཅིག་པའོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་། གསལ་བ་ དང་། མི་རྟོག་པ་གསུམ་སྦྱར་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་ཡེ་གེ་དགུའི་མཚོན་དོན་ཏེ། མདོར་ན་ རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བ། རྟགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་དང་། རླུང་ཅུང་ཟད་དག་པའི་སྒྲའི་ ཚུལ་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་དང་བཅས་པ་དང་། ཞུ་བདེ་ཅི་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ དང་བཅས་པ་དེས་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་ལ་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་བསྒོམ་པས་གོམས་ཤིང་བརྟེན་པ་ན། རླུང་རྣམས་དེའི་ངོ་བོར་ཤར་པ་ནི། རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ 5-284 ཡིག་འབྲུ་གསུམ་པོ་འདིའི་སྒྲ་ལྷང་ལྷང་པོར་མོས་པ་བྱེད་པ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཡན་ལག་ངག་ སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལས་མ་འདས་སོ། ། འདི་དག་བཟླས་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་མ་བཤད་ན། སྔགས་ཀྱི་ དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་གོ་བས་འདིར་བཤད་དོ།

其中於此處，通過對氣之升、入、住三者要訣擊中之門，而以極相似三金剛之相為道者，名為圓滿次第之金剛誦。某些人于氣上作三字之世俗音聲勝解，雖自詡為圓滿次第之氣咒無別誦，然未見有究竟義之精要。如是者亦如上所說，名為初業者之語遠離，是隨順金剛誦，若思及於初業者所需之教授及語遠離本身之因緣聚合，則極是也。然彼時修持字形及阿里嘎里鬘等亦由此門之必要與理由無別，故不應遮止諸成就者之種種教授。複次，身金剛之身是具一切相，語是樂，意是無變而常之空性之體性，此三者亦是一體。語金剛之身是樂，語是一切音聲，意是無分別，三者亦攝於一。意金剛之身是空性，語是具一切色聲之相，意是大樂，三者亦是一體。或於一切配合樂、明、無分別三者亦可。彼等是九字之表徵義，總之，所謂氣咒無別者，是以相之明顯顯現及氣稍清凈之音聲方式俱心之明分及隨應融樂極為練凈之樂，以彼印持氣之往來而修習熟練依止時，諸氣顯現為彼之體性，是為氣咒無別之義。于氣上作此三字之詞聲朗朗然勝解者，不過是生起次第支分語咒之瑜伽而已。 此等雖是誦持之真實義，然此處若不說明，則不解咒之真實義，故此處說明。

།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྔགས་བཏུས་པའི་དགོས་པ་ནི། དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། ར་ལ་མ་ གཏོགས་པའི་དབྱིངས་བཅུ་གཉིས་བུད་མེད་དང་། ང་ཉ་ཎ་ན་མ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའི་ གསལ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེས་པ་དང་། མ་གཏོགས་པའི་ཡི་གེ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་མ་ནིང་ངོ་། །དེ་ ལ་དབྱངས་རྣམས་ༀ་དུ་འདུས་ཤིང་། གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཨཱཿརུ་འདུས་ཤིང་། མ་ནིང་ རྣམས་ཧཱུཾ་དུ་འདུས། ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ལྷ་ཡབ་རྐྱང་གི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཨཱཿདང་། ཡུམ་རྐྱང་གི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ༀ་དང་། ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཧཱུཾ་ངོ་། །ཡང་དེ་བཞིན་ དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱང་ཡི་གེ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྒོམ་ པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་དང་། བརྗོད་པ་སྒྲའི་ཡི་གེ་གསུམ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ ཞིང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་གེ་ནི་རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་དུ་གདོད་ནས་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་པས། དེ་ གདོད་ནས་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། ཡི་གེ་དེ་བཟླས་པའི་དོན་ནོ། །སྤྱིར་ ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྲོག་ཐུར་གཉིས་ཀྱིས་གཙོ་བྱས་པའི་རླུང་འོད་ཟེར་སྣ་ལྔ་པ། སྣ་སྒོ་ནས་ནང་ དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ༀ་དང་། ནང་དུ་གནས་པའི་ཚེ་ཨཱཿདང་། ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་ཧཱུཾ་སྟེ། རླུང་ གསུམ་པོའི་རང་སྒྲ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་གདྭངས་སུ་རང་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ཙམ་ཞིག་རྣམ་ པར་འཇོག་མོད་ཀྱང་རང་གྲུབ་ཀྱི་གདྭངས་སུ་ཡོད་རྒྱུའི་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་པོ་དེ་འབྲུ་གསུམ་ གྱི་མཚོན་དོན་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སྒྲ་སྐད་དེ་ལྟར་བུར་སྒྲོག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཡོད་ཅེ་ན་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མི་གསལ་བ་སྐད་ཆུང་ངུར་སྒྲོག་པ་ཡིན་ 5-285 ནོ་སྙམ་ན་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་། ཅི་ཡང་མི་གསལ་ན་སྒྲ་སྐད་ཡིན་པའང་འགལ་ ལ། ནུས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་ནང་དུ་འོང་བ་ལ་ༀ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲའི་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི། གཞན་གང་གི་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །དེས་ན་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་རྡོ་བཟླས་རང་ལ་ཡང་སྦྱོར་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ དང་། ཡི་གེ་གཉིས་པ་དང་ཡི་གེ་མང་པོའི་བཟླས་པ་སོགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་དུ་མ་ ཞིག་འབྱུང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། མཚོན་དོན་གྱི་གནད་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

世俗中咒語彙集之必要是：一切元音輔音字皆攝於男女中性三者，除了ra la之外的十二元音是女性，除了nga nya ṇa na ma之外的諸輔音是男性，除外的那九個字是中性。其中諸元音攝於ༀ（藏文，ॐ，oṃ，唵），諸輔音之義攝於ཨཱཿ（藏文，आः，āḥ，阿），諸中性攝於ཧཱུཾ（藏文，हूँ，hūṃ，吽）。因此，一切單尊父尊之咒皆是ཨཱཿ（藏文，आः，āḥ，阿），一切單尊母尊之咒皆是ༀ（藏文，ॐ，oṃ，唵），一切雙運之咒皆是ཧཱུཾ（藏文，हूँ，hūṃ，吽）。如是，一切諸尊之身語意咒亦是三字，即修持形狀之三字及誦持音聲之三字是生起次第之字，圓滿次第之字是氣咒本來成就無別者，故以與彼本來成就相等為道，是為誦持彼字之義。總之，僅就名言而言，以上行氣下行氣二者為主之五色光明之氣，于鼻門內入時為ༀ（藏文，ॐ，oṃ，唵），內住時為ཨཱཿ（藏文，आः，āḥ，阿），外出時為ཧཱུཾ（藏文，हूँ，hūṃ，吽），三氣之自聲本成就為三字音韻，雖如是安立，然本成就之音韻所應有之三字，是如上所說三字之表徵義，而非僅是如是發出音聲。若謂以不明顯方式存在亦不應理，若謂不明顯是指低聲發音，則成笑談，若全不明顯則與是音聲相違，以力用方式存在亦不應理，譬如氣入內時唯有ༀ（藏文，ॐ，oṃ，唵）聲之力用而無任何他者力用之理由不顯故。是故，諸續部中，於三字金剛誦本身亦有多種不同修法，及二字與多字之誦等諸多不定者雖出現亦不相違，以于表徵義之要訣不相違故。

།དེ་ལྟར་ན་ཡི་ གེ་གསུམ་བཟླས་པས་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ནས་ བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྒོམ་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ སྐབས་སུ་ཡི་གེ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དང་པོའི་མགོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷར་བསྐྱེད་ པ་དང་། བསྐྱེད་ཟིན་ནས་གནས་གསུམ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། མཐར་སྒྲ་བཅས་དང་། ཤུབ་པུ་དང་། ཡིད་བཟླས་སོགས་ཀྱང་འབྲུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིའི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། བསྐྱེད་རིམ་པས་དང་པོར་ལྷ་ བསྐྱེད་པ་དང་། བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། མཐར་བཟླས་པ་རྣམས་འབྲུ་གསུམ་ གྱིས་བསྒྲུབས་ནས། བསམ་པ་དང་། འདུག་སྟངས་དང་ཕྱོགས་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་ལས་ དང་རྗེས་མཐུན་པར་བྱས་ནས། ཞི་སོགས་ལས་རབ་འབྱམས་རྣམས་ཀྱང་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་ བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་དང་གཏོར་མ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་བྱིན་གྱིས་རློབ་ པ་ཡང་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་བྱེད་ལ། རླུང་དང་འབྲུ་གསུམ་སྦྱར་བའི་བཟླས་པས་ལས་སྒྲིབ་སྦྱོང་ བ་དང་། ཚེ་བསྲིང་བ་དང་། ཕྱོགས་དུས་འདུག་སྟངས་སོགས་ལ་མ་བལྟོས་པར་འབྱུང་བ་སོ་ སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས། ལས་བཞི་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྙིང་ག་ལ་ སོགས་པ་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་རླུང་རྣམས་ 5-286 ཐིམ་པའི་སྒོ་ནས་གཏུམ་མོ་འབར་བ་དང་ཞུ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ མ་དག་པ་དང་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་བྱེད་ལ། ཡན་ལག་གི་རླུང་གི་རྡོར་བཟླས་ ཀྱིས་སྒོ་ལྔའི་མངོན་ཤེས་སམ་མངོན་ཤེས་དྲུག་འགྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ན་ ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། ཟླ་ཉི་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཕྲ་མོ་བརྒྱད་པོ་ རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

如是，由誦持三字，則能喚起壇城一切諸尊之心續而得加持，並依修持形狀之字，于生起次第時，由三字圓滿轉變而生起初始怙主等諸尊，生起已後加持三處，最後有聲誦持及輕聲誦持、意誦等亦由三字門中作，因此一切咒語加持亦成此所攝，且生起次第者以三字成就初始生起諸尊、中間加持及最後誦持，並隨順思維、坐勢、方位、時間等作業，復由依止三字成就廣大寂靜等諸業。如是，亦以三字加持飲食及食子等之後，以氣與三字相合之誦持凈除業障及延壽，不觀待方位時間坐勢等，依各元素壇城成就四業，主要作業是由心等輪脈中央所住不壞明點諸氣融入門中，成就猛火燃燒及殊勝融樂，依此亦成就不凈及清凈幻身，以支分氣之金剛誦成就五門神通或六神通，如是若欲求得地水火風之功德及月日虛空識之功德，即八種微細亦得成就。

ཁ་ཅིག་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ནས་རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་རྣམས་སྒྲུབ་དགོས་ཟེར་བ་ ནི། གཞུང་འགྲེལ་གྱི་དོན་མ་གོ་བའི་འཆལ་གཏམ་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་པས་ སྤྱོད་པ་གསུམ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། རིག་པ་འཛིན་པའི་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་ གྲུབ་ན། འབྲུ་གསུམ་གྱི་བཟླས་པས་སྙིང་པོ་བསྐུལ་ན་འགྲུབ་པར། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་ པ་ལས་གསུངས་པ་ཡང་། ཁ་ཅིག་རྡོར་བཟླས་འདིའི་ཆེ་བར་འདོད་མོད་ཀྱི། རྒྱུད་འདིར་ བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་བཟླས་པའི་གཙོ་བོ་ཡང་། མཚན་སྔགས་དང་ས་བོན་གྱི་ཁ་བསྒྱུར་ འཕྲན་བུ་མ་གཏོགས། བཟླས་སྔགས་ཀྱི་རྐང་འབྲུ་གསུམ་ཉིད་ཡིན་པས། སྐབས་དེར་ཡང་ སྔགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་གས་བསྐུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་སྔགས་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་ བས་འབྲུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གཞིའི་དུས་སུ་ཡིག་གསུམ་ཨཱ་ ལི་ཀཱ་ལིའི་རང་བཞིན་ཁུ་ཁྲག་དང་འདྲེས་ནས་བུ་དང་བུ་མོའི་ལུས་འགྲུབ་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ཐུར་ སེལ་གྱི་རླུང་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། སྟེང་གི་རླུང་ཡང་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དབང་ པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། གཞི་དང་མཐུན་པར་ ལམ་བསྒོམ་པའི་སྐབས་ཀྱང་། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པའི་གནད་ནི་ དེ་ཡིན་ནོ། ། 5-287 གཉིས་པ་སྔགས་ཀྱི་བརྡ་ནི། ཐོག་མར་ༀ་མེད་པ་ནི་མགོ་མེད་དང་། མཐའ་ན་སྭཱ་ཧཱ་མེད་ པ་ནི་མཐའ་མེད་དང་། གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ནི་སྦྲུལ་དང་། གཉིས་ཀ་མེད་པ་ནི་བཏུས་པ་ཞེས་ བྱ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་སྔགས་དང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིར་ ནི་འདུས་སོ། །བརྗོད་པ་སྒྲའི་འབྲུ་གསུམ་དངོས་ནི་བཟླས་བྱར་བྱེད་ན་འཇུག་མེད་ཡིན་ ཀྱང་། བསྡུད་བྱ་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་དབང་ལས། སྔགས་ཐམས་ཅད་འབྲུ་གསུམ་གྱི་དག་པར་འདུས་ པའོ། །ཇི་ལྟར་འདུས་ན། ༀ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་སྔགས་རྣམས་ༀ་ཡིག་དང་། སྭཱ་ཧཱ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ སྔགས་རྣམས་ཨཱཿཡིག་དང་། གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་རྣམས་གཉིས་ཀས་བསྡུས་ཤིང་། གཉིས་ཀ་ མེད་པ་ནི་ཧཱུཾ་གིས་བསྡུས་སོ།

我來將這段藏文直譯成簡體中文： 有些人說獲得雙運后還需以金剛誦成就諸神通，這是不懂典籍註疏義理的妄語。即使生起次第圓滿后令三種行為入于體驗之下，若未成就持明大悉地等，以三字誦持喚起心要則能成就，這在根本續第十三品中所說。雖有些人認為這是金剛誦之殊勝，但此續中生起次第階段誦持之主要，除了略加轉變密咒名號及種子字外，誦咒的根本即是三字，因為在那個階段也是由這些咒語主尊來喚起，由此類推至其他咒語，故不成為三字之特性。此外，在基礎時三字以阿字行列迦字行列之自性與精血混合而成就男女之身，爾時下行氣之出入住三即住於三字之體性之因所生，如是上方之氣亦是三字之本性，故依五根而執持色等五境之作用。與基礎相順而修持道之階段，于生氣及下行氣須擊要處之關要即是此也。 第二、咒語之密碼：首先，無有嗡(ༀ)者謂無頭，末尾無有娑哈(སྭཱ་ཧཱ)者謂無尾，二者皆有謂蛇，二者皆無謂摘要。諸尊之根本咒及心咒等一切咒語皆攝於此四中。若將表述聲音之三字本身作為所誦則無有作用，然依所攝與能攝之力，一切咒語皆攝於三字之清凈中。如何攝受？唯有嗡(ༀ)字之咒語攝於嗡字，唯有娑哈(སྭཱ་ཧཱ)之咒語攝於阿(ཨཱཿ)字，二者皆有者為二者所攝，二者皆無者為吽(ཧཱུཾ)字所攝。

།དེ་ཡང་ༀ་དང་བཅས་པ་ནི་སྐུའི་རྣམ་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དང་། སྭཱ་ ཧཱར་བཅས་པ་ནི་སྔགས་ཚིག་གི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་སེམས་ ཀྱི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གཙོ་བོར་སྦྱོར་བས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། བཞི་པ་སྦྲུལ་ནི་ སྤྱིར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་དག་པ་དང་སྦྱོར་ཡང་སྐབས་འདིར་རྣམ་གཞག་མ་མཛད་པས་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ བཏང་ངོ་། །ཡང་ༀ་གྱི་བརྡས་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཨཱའི་བརྡས་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། ཧཱུཾ་གི་བརྡས་ཕྱིར་ལྡང་བ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་སྔགས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ མཚུངས་པའི་ནུས་པ་འབྱོར་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་སྔགས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པར་འདུས་ ལ། རླུང་མྱུར་བ་སྟེ་ཕྱིར་ལྡང་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། རྣམ་སྡུད་དེ་ནང་དུ་ འཇུག་པ་ནི་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་། དལ་བ་ཅན་ཏེ་ནང་དུ་གནས་པ་ནི། བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ ཡིན་པས། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་སུ་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པས་ལས་དེ་གསུམ་བྱ་བའི་ དགོས་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་འགྲུབ་ཅིང་རྫོགས་རིམ་པས་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་ན་འདི་ བཞིན་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པར་སྤྱན་དྲངས། གནས་ པའི་ཚེ་ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་དམིགས་པ་བྱེད། ལྡང་བའི་ཚེ་ལས་ལ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ། ། 5-288 གསུམ་པ་སྔགས་ཀྱི་དོན་ནི། སྔགས་ཀྱི་དགོས་པ་སྟེ། སེམས་དམིགས་དང་རིམ་པ་བཞི་ པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་དང་། བདག་བྱིན་རླབས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་སྐུ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་དོན་ནི་ལྷ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་ རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས། གནས་ སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེར་གྲུབ་པ་སྟེ། ཐུགས་ནི་བདེ་བ། སྐུ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར། གསུང་ ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་པའོ། ། བཞི་པ་སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། འགག་མེད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ སྟེ། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་མ་བྱས་པའི། །རྟོག་པ་ ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་མཚན། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་དམ་སྟེ། །སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་ཉིད་ དོ། །ཞེས་རྟག་ཆད་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ པའི་བདེ་ཆེན་དེ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དུས་ གསུམ་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ན། གཞན་གྱིས་སྨོས་ཀྱང་མ་དགོས་ཏེ། གདོད་ནས་གྲུབ་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

我來直譯這段藏文內容： 帶有嗡(ཟོམ, ॐ, oṃ, 嗡)字者是爲了成就身相之義，帶有娑哈(སྭཱ་ཧཱ, स्वाहा, svāhā, 娑哈)者是爲了成就咒語詞句之力，離此二者者是爲了主要修持成就心之力量，以此為緣由。第四蛇雖普遍與智慧金剛之清凈相合，但此處未作安立故普遍推廣。又以嗡字之密碼錶示氣入內，以阿(ཨཱ, आ, ā, 阿)字之密碼錶示住于內，以吽(ཧཱུཾ, हूँ, hūṃ, 吽)字之密碼錶示向外起三者，彼等亦具有與彼四咒語相等之力，因此一切咒語攝於金剛誦中。迅疾氣即向外起是祈請諸尊遠行，遍攝即入內是迎請，緩慢即住內是祈請安住，因此下續部中以結手印成辦彼三種事業之一切必要皆由此成就，圓滿次第者若成辦細微事業亦當如此而作，即入時迎請諸尊至心間等處，住時作修持事業之觀想，起時勸請作事業。 第三、咒語之義即咒語之必要：心所緣及第四次第等大樂智慧尊，及二種加持自身等如幻天身，咒語之義即是尊。又如上所說，依于氣而修持身語意金剛相似之實修，則成就暫時身語意金剛，意即樂，身即壇城，語即遍及二者。 第四、咒語之勝義，如《密意解說續》中說："無礙極寂靜，遠離常與斷，三時遍知者所未作，分別與虛空無別相。此即是勝義，自證相為性。"即離常斷生滅之心性實相由各自親證之大樂，如所說："如來出世或未出世，此等有情恒具如來藏性。"如是三時遍知佛陀亦未造作，更何須說他者，是本來成就無為之相。

།དེ་ལྟར་བུའི་དབྱིངས་དེར་རླུང་རྣམས་ ཐིམ་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ རང་བཞིན་དུ་སངས་པ་དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། ངག་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་ངག་ དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་པའོ། །འདི་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་དེ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ གྱིས་བཤད་ན། རླུང་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་དང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཨ་ཐུང་ལ་ཐིམ་ པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ 5-289 ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །དེ་ཡང་བསྟན་ བཅོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ལ། ཚིག་ནི་མིང་འདུས་པ་དང་། མིང་ནི་ཡི་ གེ་འདུས་པ་ལས་སོ། །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་དུ་འདུས་ཤིང་། གསལ་ བྱེད་ཀྱང་དབྱངས་སུ་འདུས་པ་དང་། དབྱངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཨ་ཐུང་ལས་བྱུང་ཞིང་། དེ་ ལ་རྒྱུའི་ཡི་གེ་གཞན་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་དཔེ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་བརྗོད་པ་སྣ་ ཚོགས་པའི་གཞི་སྟོང་ཕྲག་བདུད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་ལ་གནས་པའི་རླུང་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོ་ བཞིའི་འདབ་མའི་དབྱངས་གསལ་གྱི་རླུང་ལ་འདུས་ཤིང་། དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་ མ་དང་། ཡང་མི་ཤིགས་པའི་རླུང་དང་། དེའི་ཡང་དྭངས་མ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་ བདེ་བ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་རྣམས་མི་ཤིགས་པ་ལ་ཞུགས་ ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འོད་གསལ་ཏེ་རང་ རིག་བདེ་ཆེན་དེའོ། །དེས་ན་ཕུང་ཁམས་སྤྲོས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ པའི་ཚེ་ན། འོད་གསལ་དེ་ལ་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། ལྡོག་ཆ་བཟུང་ན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ གསུང་སྒྲ་སྐད་དུ་ཤར་བའི་རྣམ་པ་དེ། སྔར་ངག་གི་བརྗོད་པ་རླུང་རྟོག་པར་བཅས་པ་ཡོད་པ་ དེ་རྣམས་ཐིམ་པ་ལས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་དེ་སྔར་ངག་ཚིག་ ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་ཀྱང་མ་མངོན་པ་ལས། འདིར་དེ་རྣམས་སྟོང་པར་ཐིམ་པ་ལས་ དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

如是氣息融入彼界中，一切分別亦成與虛空無別離戲之自性而凈，此即是咒語之勝義，由語入法界故，彼語顯現為法界之相。此即是一切聲音等同虛空之所謂勝義金剛誦。又以異名詞說彼義，謂一切氣融入光明，及一切聲音融入短阿(ཨ, अ, a, 阿)。內外論著一切誦者，皆依種種詞而說，然未通達彼等詞之決定義。又一切論著從詞聚生，詞從名聚生，名從字聚生。一切字攝於聲母韻母中，聲母亦攝於韻母中，其餘一切韻母從短阿生，彼無餘因字故稱無生。此是譬喻，義為種種言說之基，住於七萬二千脈中之一切氣攝於四輪瓣之聲韻氣中，彼等復融入五大精華及不壞氣，及彼精華離戲之自證樂中。《行集明燈》云："彼等入于不壞后成無實物。"無實物即光明，即彼自證大樂。是故蘊界戲論諸相入光明時，雖彼光明體性無別，然就返體而言，明慧智成顯為語音聲相，乃由先前語言表述及氣分別融入而顯現，此光明聲韻雖先前遍入一切語詞之命，然未顯現，於此由彼等空融而顯現。

།དེས་ན་ཨ་ཐུང་གི་བརྡས་མཚོན་རྒྱུ་ནི། གསུང་འོད་གསལ་དོན་ དམ་པའི་སྒྲ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རླུང་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་སོང་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ནི་མི་ ཤིགས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཡང་འཁོར་བའི་དུས་སོགས་ན་དེ་ལས་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ བྱུང་། དེ་ལས་སྣང་བའི་རླུང་བྱུང་། དེ་ལས་རླུང་བཅུ་སོགས་རགས་པ་རྣམས་བྱུང་། རླུང་དེ་ རྣམས་སྐུལ་པར་བྱེད་པ་པོ། སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་བསྐུལ་ནས་བྱེད་པ་ལྕེ་ 5-290 རྐན་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། འབྲས་བུ་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་གཟུགས་སུ་ཤར་བའོ། ། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་རྣམས། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་གསུངས་པའི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ འདུས་ཤིང་ཞིབ་ལ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་རྣམས་དྲངས་ན་མངས་ཀྱི་དོགས་ པས་བཞག་གོ ། གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་ངག་དབེན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་གསུམ་པ་བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཤེས་ནས། ཡུལ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཁྱད་ཆོས་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ ལ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ནི་བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། གཞན་གཉིས་གོ་ཡུལ་དུ་བྱས་ཤིང་ལག་ལེན་ནི་གནས་འདི་ལ་སྦྱོར་དགོས་པས། ངག་དབེན་ གྱི་ལམ་དངོས་དང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།

故短阿(ཨ, अ, a, 阿)之表示者為語光明勝義離戲聲，彼即氣成法性之返體稱為不壞氣，又于輪迴時等從彼生光明氣，從彼生顯相氣，從彼生十氣等粗重諸氣。彼等氣之發動者，由聲義混執分別驅動，以舌腭等相觸之緣，果相現為名詞字形。 此等咒語之真如義，是攝集《行集》所說義之精要，細緻明晰而陳述，若引述諸詞恐繁故止。 其二，如是宣說咒語真如后，今當略說語遠離之真如三者中之誦真如。知咒語真如之相后，于境氣之真如即具咒語真如之特性彼中，與彼相應而修習即稱為誦真如，故以彼二為所知境，而實修須用於此處，語遠離道之本體及金剛誦之實修即是此。

དོན་འདི་གཞུང་དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ཞིབ་མོར་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྤྱི་དོན་ཅུང་ ཟད་ཙམ་བརྗོད་ན། འབྲུ་གསུམ་གྱི་ནང་གི་སྔགས་བཏུ་བ་བཤད་པས་འབྲུ་གསུམ་གྱི་དོན་ ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་དོན་དེ་ཉིད་སྣ་རྩེ་གསུམ་གྱི་གདམས་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ དང་། རྣལ་འབྱོར་དྲུག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཨ་ནི་ཆོས་འཁོར་པདྨར་གནས། །རླུང་གི་འཁོར་ལོ་ ལ་ནི་ཁྱབ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་རླུང་ཆེན་པོ། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས། །ཨུ་ནི་ལོངས་ སྤྱོད་འཁོར་ལོར་གནས། །མེ་དང་ཉི་མ་འདྲ་བ་ཡི། །མགྲིན་པའི་མཐར་གནས་སྤྱི་གཙུག་ མཐར། །ཁྱབ་པ་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ནི་ལུས། །བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱར་གནས། །ཡི་གེ་མ་ནི་ ཐིག་ལེ་ཙམ། །མཐོ་བའི་ཚད་ནི་སོར་བཅུ་གཉིས། །རྒྱལ་པོ་གཙུག་ཏོར་ནང་ན་ནས། །ཞེས་ ༀ་ཡིག་འཐུ་བ་སྟེ། སྙིང་ག་ཆོས་འཁོར་ན་གནས་པའི་སྲོག་གི་རླུང་ཨ་ཐུང་གི་བརྡས་མཚོན་ 5-291 པ་དང་། མགྲིན་པ་ན་གནསཔའི་གྱེན་རྒྱུ་ཨུ་ཡིག་གི་བརྡས་མཚོན་པ་ཁམས་དམར་པོའི་འོད་ དང་འདྲེས་པས་ཉི་མ་དང་མེ་ལྟར་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཨུ་ཡིག་གི་བརྡས་བསྟན་པ་དེ་དང་། བདེ་ ཆེན་འཁོར་ལོའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་མ་ཡིག་གི་བརྡས་མཚོན་པ་རྐན་ནས་གཙུག་ ཏོར་གྱི་བར་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་ཁྱད་པ་དེ་གསུམ་སྤྱི་བོར་བསྡུས་པ་ནི། ༀ་གྱིས་ མཚན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་ལ་སྤྱི་བོར་ༀ་བསྒོམ་པའི་ངེས་དོན་ནོ། །གྱེན་རྒྱུ་ཨུ་ཡིག་ ཏུ་བཤད་པ་ནི། མགྲིན་པའི་ༀ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ་སྟེ། རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས། གྱེན་རྒྱུ་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ན་ཨཱུའི་སྒྲ་ཅན་དུ་བཤད་དོ། ། ཡི་གེ་ཨ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན། སྲོག་གི་རླུང་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཨ་ནི་ཆོས་ འཁོར་པདྨ་ལས། །མགྲིན་པར་ཡི་གེ་ཨ་ཉིས་འགྱུར། །སྲོག་ཉིད་དང་ནི་ཐུར་སེལ་བ། །ཡི་ གེ་ཧ་ཡིས་ཀུན་ནས་ནི། །མགྲིན་པའི་དབུས་ན་གནས་པ་བཅིངས། །ཞེས་པ་ནི་ཨཱཿཡིག་ འཐུ་བ་སྟེ། སྙིང་གའི་སྲོག་འཛིན་ཨ་དེ་མགྲིན་པའི་ཨ་དང་འཕྲད་པ་ལས་ཉིས་འགྱུར་རིང་ པོར་འགྱུར་བས་ཨཱ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཐུར་སེལ་ཧ་ཡང་དེ་ལ་བསྣན་པས་ཚིག་དྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ ཨ་ཡིག་གི་མཚོན་དོན་ཏེ། མགྲིན་པར་ཨཱཿབསྒོམ་པ་ཡང་འདི་ལ་དགོངས་པས་མགྲིན་པའི་ དབུས་སུ་བཅིང་ཞེས་པའོ།

此義雖將於正文處詳細解說，略述總義則有：由解說三字咒中咒語抽取而於三字義生定解，及以三鼻尖教授如何修持彼義之理，及如何于相續中生起六瑜伽次第，共三者。 初者，《金剛鬘》云："阿住法輪蓮，遍於風輪中，此即大風也，攝集一切命。烏住受用輪，如火及日般，住于喉際邊，遍於頂際邊，威光之身也。住于大樂輪，瑪字如點爾，高量十二指，從王頂髻內。"此為抽取嗡(ༀ, ॐ, oṃ, 嗡)字，以短阿表示住於心法輪之命氣，以烏字表示住于喉之上行氣與赤界光混合如日如火具威光之烏字所示者，及以瑪字表示住于大樂輪中心之點，從腭至頂髻間十二指量遍及彼三，總攝於頂即以嗡作表示，此為生起次第于頂觀修嗡之了義。上行氣說為烏字者，思為喉嗡之因緣歟，此續中說上行氣上行時具烏音。 阿字如前已說，命氣乃是最勝也。又云："阿從法輪蓮，喉中阿字二，命體及下泄，以呵字普遍，繫於喉中央。"此為抽取啊(ཨཱཿ, आः, āḥ, 啊)字，謂心命持阿與喉阿相遇而成二倍長音即稱為啊，復加下泄呵于彼而成重音即阿字之表義，于喉觀修啊亦緣於此故云繫於喉中央。

ཧ་ནི་ཐུར་སེལ་མིང་ཅན་རླུང་། བཤང་སྒོ་གསོད་པའི་དབུས་ན་ གནས། ཡི་གེ་ཨཱུ་ནི་སྟེང་འགྲོའི་རླུང་། མགྲིན་པའི་པདྨའི་དབུས་ན་གནས། །ཡི་གེ་མ་ནི་ སྲོག་རླུང་ཡིན། །དཔྲལ་བ་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ། །དེ་དག་གཅིག་གྱུར་སྙིང་ག་ལ། །ཐུགས་ཀྱི་ ས་བོན་དུ་ནི་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ཧཱུཾ་ཡིག་འཐུ་བ་སྟེ། ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་ཧའི་བརྡས་བསྟན་པ་ དང་། མགྲིན་པའི་རླུང་ཨཱུ་རིང་པོའི་བརྡས་བསྟན་པ་གཉིས་འཛོམ་པའི་སྟེང་དུ། སྲོག་གི་རླུང་ སྤྱི་བོ་དང་། སྙིང་གའི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་དང་འདྲེས་པ་ཐིག་ལེ་ཀླད་སྐོར་གྱི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་མའི་བརྡས་བསྟན་པ་སྟེ། དཔྲལ་བ་མན་ཆད་དང་། བཤང་ལམ་ 5-292 ཡན་ཆད་ཀྱི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་འདུས་པ་ཨུ་མའི་དབུས་སྙིང་གར་ཐིམ་པ་ནི། ཧཱུཾ་ཡིག་སྙིང་གར་ འགོད་པའི་མཚོན་དོན་ནོ། །དེ་ལ་དཔེ་ནི། སཾ་སྐྲི་ཏའི་བརྗོད་ཚུལ་ལ། ཨའི་ཡི་གེ་ཕ་རོལ་ ཨུ་ཡིག་མཐོང་བ་ལས་ཨོར་གྱུར་ཞིང་། ཕ་རོལ་ཨུ་ཡི་ཉིད་ཕྱིས་པ་དང་། ཨའི་ཡི་གེ་གཉིས་ མཚུངས་འདྲ། སྔ་མ་རིང་པོར་གྱུར་ཞིང་ཕྱི་མ་ཕྱིས་པ་དང་། ཧ་ཡིག་སྲོག་མེད་ཨཱུ་རིང་པོའི་ སྟེང་དུ་དྲངས་པ་དང་། མ་སྲོག་མེད་རྗེས་སུ་ང་རོར་གྱུར་ཞིང་། མཐར་བརྟེན་གྱི་ཧ་སྲོག་མེད་ ཀྱང་རྣམ་བཅད་དུ་གྱུར་པ་དཔེར་བྱས་ནས། ནང་དུ་སྲོག་དང་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ་ཏེ་རླུང་གསུམ་ དང་། སྤྱི་བོ་དང་སྙིང་གའི་ཐིག་ལེ་གཉིས་པོ་རོ་མཉམ་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་ན། སྤྱི་བོའི་ཐིག་ལེའི་ཤུགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཡང་འཕགས་ཤིང་། བཤང་སྒོའི་ཐུར་སེལ་གྱི་ ཤུགས་ལ་ལྟེ་བའི་མེ་མཉམ་ཡང་གོ་ནུས། གྱེན་རྒྱུའི་སྐབས་སུ་མགྲིན་པའི་གཏུམ་མོ་དམར་ཆ་ ཡང་བསྟན་པས། དེའི་ཤུགས་ལ་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་ཡང་གོ་དགོས་སོ།

呵為下泄名氣，住于大小便門中央。烏長音字是上行氣，住于喉蓮中央。瑪字是命氣，于額風輪上。彼等合一於心間，說為意之種子。此為抽取吽(ཧཱུཾ, हूँ, hūṃ, 吽)字，以呵表示下泄氣，以長音烏表示喉氣二者會合之上，與頂及心不壞明點相混合之命氣，以點額圈之形等眾多表示，從額以下及大小便門以上之氣及明點彙集，烏瑪中央融於心間，此為心間安立吽字之表義。 其喻例為：于梵語發音方式中，阿字見對方烏字而成奧，及去除對方烏字自身，阿字二者相似，前者成長音而去除後者，無氣呵字引于長音烏上，無氣瑪隨後成鼻音，末依之無氣呵亦成絕音為例，內于命及上行下泄三氣，及頂與心二明點作等味之義，如是解說則由頂明點勢亦可知遍行氣，由大小便門下泄勢亦可知臍等同火，于上行時亦示喉拙火赤分，由其勢亦當知臍拙火。

རྒྱུད་འདིའི་སྐབས་འདི་ཐད་ཀྱི་འབྲུ་གསུམ་རླུང་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ལ། རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བ་ རྣམས་ལའང་འཆད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་འཕགས་སྐོར་དང་བསྟུན་ནས་བཤད་དགོས་ པས། རླུང་ནང་དུ་འོང་བའི་ཚེ་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་རེག་པས་བདེ་བའི་ཆ་ཤས་ཐུར་དུ་འབད་པ་དང་། དེ་ནས་མགྲིན་པའི་མེ་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱི་གསལ་ཆ་དང་། སྙིང་གའི་སྟོང་ཉམས་མི་རྟོག་པ་རོ་ གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་དང་། གནས་པའི་སྐབས་མགྲིན་པ་དང་ལྟེ་བའི་ གཏུམ་མོའི་ནུས་པ་ལས་གསལ་སྣང་དང་། ཐུར་སེལ་གཏུམ་མོ་དང་འདྲེས་པས་སྔར་བབས་ པའི་ཐིག་ལེ་བསྐྱིལ་བའི་བདེ་བ་དང་། སྙིང་གའི་མི་ཤིགས་པས་དབང་བྱས་པས་མི་རྟོག་པ་ གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། རླུང་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཆར་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཡིན་ལ། ཕྱིར་འགྲོ་ བའི་ཚེ་ཐུར་སེལ་གཏུམ་མོ་འབར་བ་དང་བཅས་པའི་གསལ་སྣང་དེ་མགྲིན་པའི་གཏུམ་མོ་ དང་འདྲེས་པས་སྟོབས་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་ཞུ་བདེ་ཅུང་ཟད་དང་སྙིང་གའི་ 5-293 མི་ཤིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་རྟོག་པས་ཅི་རིགས་པ་བརྒྱན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་དོན་ཏེ། རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ༀ་ནང་དུ་འོང་བ་བདེ་ཆ་གཙོ་ཆེ། ཨཱཿནང་དུ་གནས་པ་མི་རྟོག་པ་གཙོ་ཆེ། ཧཱུཾ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གསལ་ཆ་གཙོ་ཆེ་སྟེ། ཡི་གེ་གསུམ་ གྱི་སྔགས་བཏུའི་མཚོན་དོན་དེ་འདྲ་ཡིན་ལ། ངག་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་དེ་ལྟར་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པས། དུས་འཁོར་སོགས་ ལས་ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་ཧཱུཾ་གནས་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འཕྲེང་བའི་དངོས་བསྟན་ཡང་དེ་དང་འགྲིག་ མོད། གཞུང་འདི་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཨཱཿཡིག་གནས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཟླས་པའི་གཙོ་བོར་ བྱེད་པ་ནི། སྤྱིར་ཐུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཡང་ངག་དག་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུང་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ ལ་དགོངས་སོ། །སྤྱིར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཞེས་པ་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ཐོགས་ནས། རླུང་ཤུགས་ དྲག་པོས་མ་བཀག་པའི་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་ཅར་ལ་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་ འབྱོར་ནང་གི་དེ་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེར་གྲགས་སོ།

關於此續此處三字與氣結合之方式，雖印藏大德等亦有種種解說方式，然需依聖者道理而說。當氣入內時，觸及頂部吽(ཧཾ, हं, haṃ, 杭)而致力下行樂分，其後以喉火風勢之明分與心空相無分別味合一之方式而修，住時由喉與臍拙火之力而生明現，與下泄拙火相合故生先降明點所積之樂，由心不壞所主故無分別為主，如是為氣住之三摩地生起方式。出外時，下泄拙火燃燒俱明現與喉拙火相合故成大力而上行之些微融樂，及由心不壞所生無分別隨宜莊嚴之智慧生起之義，此為由氣外出所生之三摩地。 如是，嗡(ཨོཾ, ॐ, oṃ, 嗡)入內以樂分為主，阿(ཨཱཿ, आः, āḥ, 啊)內住以無分別為主，吽(ཧཱུཾ, हूँ, hūṃ, 吽)外出以明分為主，三字咒抽取之表義如是，若於心續生語遮智慧則如是生起。 一般金剛三者以意金剛為主，故時輪等處配合意種子吽字而住，串珠之顯說亦與此相合，然於此論等諸多處配合阿字而住且作誦唸之主者，雖一般以意為主，然于語清凈階段以語為主故也。一般所謂金剛唸誦，以總名系于別相，于不為猛烈氣勢所阻之出入住三者均等運用之瑜伽內真實性者多數聞名。

།དེ་ནི་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། ནང་ གི་དེ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་མེད་ན་ནི། འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པས་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ སུ་མི་འགྱུར་ལ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ནང་གི་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་ན་ནི་བུམ་ པ་ཅན་དང་། རྡུལ་མཐའ་ཅན་དང་། གང་བ་ཅན་དང་། རེངས་པ་ལ་སོགས་པ་རླུང་སྦྱོར་གང་ བསྒོམས་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་ཐུན་མཚམས་སྤྱོད་ལམ་ལ་གནས་ པའི་རླུང་ཡང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རླུང་སྦྱོར་ ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། །གཞུང་འདིར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་འདི་ ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་རིམ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་པ་རྩ་ལམ་སྦྱོང་བྱེད་ལ་གཙོ་བོར་བསྔགས་པའི་ རྡོར་བཟླས་ཉེ་ཚེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྡོར་བཟླས་ཞེས་པ་བྱུང་ན་ཉེ་ ཚེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བསམས་ནས་བུམ་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་པས་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ 5-294 ནོ་ཞེས་ངལ་བ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་པ་ནི། དོན་མ་གོ་བའི་སྐྱོན་དང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་པའི་ སྐྱོན་ཏེ་སྐྱོན་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། ། གཉིས་པ་དོན་དེ་ཉིད་སྣ་རྩེ་གསུམ་གྱི་གདམས་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ རྡོར་བཟླས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ། མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ དངོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་པ་ནི། ངག་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ཡན་ཆད་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ གྱི། དེའི་སྔ་རོལ་དུ་མོས་སྒོམ་གྱིས་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ཐོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་ལ་དབྱེ་ ན་གསུམ་གྱི་དང་པོ་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན་ནི། འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བྱ་བ་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་ དབུགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དེ་འབྱུང་འཇུག་གི་སྒོ་སྣའི་བུ་ག་ནས་བྱེད་པས་གདོང་གི་སྣ་རྩེར་ བསྒོམ་ཞེས་བྱའི། སྣ་རྩེའི་ནང་དུ་དམིགས་པ་གཏོད་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བོད་ རྙིང་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། གྱེན་རྒྱུ་མགྲིན་པ། སྲོག་འཛིན་སྙིང་ག མཉམ་གནས་ལྟེ་བ། ཐུར་སེལ་ གསང་བ། ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་བོ་རྣམས་ནས་བཟླས་པ་བྱེད་ལ། གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་བ་ གསར་པ་རྣམས་ནི། རླུང་བཅུ་པོ་གང་ལ་རྡོར་བཟླས་བྱེད་ཀྱང་། སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་ཁོ་ན་ལ་ བྱེད་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྤྱིར་གསང་འདུས་དང་། སྒོས་སུ་འཕགས་སྐོར་གྱི་དགོངས་པར་ ཡེ་མི་འགྱུར་གསུང་ངོ་། །གསར་རྙིང་དེ་དག་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རྩ་ལམ་སྦྱོང་བའི་རྡོར་བཟླས་ ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་པར་འདྲའོ། །རྒྱ་བོད་འགའ་ཞིག་བུམ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རླུང་སྦྱོར་ཡང་ སྐབས་འདིར་སྦྱོར་བ་ནི། འཐད་དམ་མི་འཐད་གོང་དུ་སྨྲས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ།

此僅為聞名而已，若無內真實性相合，則雖出入住三者均等亦不成為金剛唸誦，若如上所說以內真實性作為道路方式而修，則瓶氣、微塵際、充滿、僵硬等任何氣瑜伽而修皆為金剛唸誦。由知此真實性故，于間隔間生活行為所住之氣亦為金剛唸誦，則彼等何故不是，於此一切氣瑜伽皆為金剛唸誦。此論中所說金剛唸誦亦唯此而已，並非與生起次第共通之脈道清凈作用為主所贊之區域性金剛唸誦僅指彼也。是故若出現金剛唸誦之語，僅念及區域性彼而以大勞力立論說瓶氣等其他不及彼殊勝者，乃是義理不解之過及偏袒之過二過具足。 第二以鼻尖三之教授如何修持之理者，此亦僅現前隨順金剛唸誦之真實性時，以無分別方式直接體驗者，乃于語遮智慧生起以上而生，于其之前以信解修習方式而修也。如是分三，其一光明點之修持者，所謂光明點乃出入氣息之名也，由其出入從鼻孔而行故修于面部鼻尖而言，並非需專注于鼻尖內也。於此多數舊藏人則于上行喉、持命心、平住臍、下泄密處、遍行頂部等處行唸誦，新密集聖者部諸人則於十氣任何處行金剛唸誦亦唯於心輪處而行，若於他處則全不成為密集總之及聖者部分之密意也。新舊彼等多數似僅認定為清凈脈道之金剛唸誦而已。某些印藏於此處亦配合瓶氣等氣瑜伽者，是否應理如上所說也。

རང་ལུགས་ནི་དཔེར་ན། སྙིང་གའམ་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་རྩ་འཁོར་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་རླུང་བཅུ་ཀར་ གྱི་རྡོར་བཟླས་ཀྱང་བྱ་རུ་རུང་ལ། སོ་སོའི་གནས་ནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ ལས་ཀྱང་སྣང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཤ་སྟག་དང་། ཅི་སྟེ་སྙིང་ག་ཉིད་གྲོལ་བ་དགོས་ ན་ཡང་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་རྩ་མདུད་གྲོལ་ན་སྙིང་ག་ཡང་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ 5-295 ཕྱིར། འདོད་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱབ་དཔུང་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གནད་འཆུག་པ་ཡེ་མིན་ནོ། །འོན་ ཀྱང་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་ལ་རྡོར་བཟླས་སུ་གྲགས་པའི་འབྱུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་འདི་རྣམས་ བསྟེན་པས་རགས་པའི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་མདུད་པ་འཇོམས་པ་ལ་བསྔགས་པར་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་གའི་སྣ་རྩེ་ན་ རླུང་སེམས་དང་ཐིག་ལེ་འདྲེས་པའི་དྭངས་མ་ཀུན་རྫོབ་པ་རེ་ཡོད་པས། དེར་རགས་པའི་རླུང་ དང་ཁམས་རྣམས་ཡང་ཡང་ཐིམ་པར་བྱས་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་ཆ་ཤས་ལ་རེག་ནས་སྣང་ བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་ལེན་དམིགས་པའི་གནད་ནི། དེ་དག་ཏུ་ ཡིག་འབྲུ་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སམ། རེག་བྱ་བདེ་བ་ལ་དམིགས་པའམ། བྱེད་ བཅིངས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་རུང་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་ན་ནི་གཞན་ཀུན་ལས་མཆོག་སྟེ། དམིགས་པ་གཅིག་ ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ། རླུང་གི་སྦྱོར་བ་ཡང་རྩོལ་བཅས་རྩོལ་མེད་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་དོ། ། མན་ངག་འདི་ནི་གདོང་གི་སྣ་རྩེའི་སྔོན་དུ་རྩ་གནས་སོ་སོར་རླུང་ཞུགས་གནས་ཐིམ་ གསུམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། གཉིད་དང་སད་དུས་སོགས་ཉམས་ མྱོང་སོ་སོར་སྤེལ་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་མཉམ་དུ་བསྒོམ་པའང་ཡོད། དུས་སྔ་མར་འོད་ཀྱི་ཐིག་ ལེ་བསྒོམས་པས་རགས་པའི་རྩ་མདུད་ཅི་རིགས་པར་གྲོལ་ནས། སླར་ཡང་མི་ཤིགས་པའི་ ཐིག་ལེ་ལ་རླུང་སེམས་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའང་ཡོད་པས་དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གསང་ བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་ནི། སྔ་མ་གཉིས་ལའང་། གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གཞི་ རྫས་གཅིག་ཡོད་མོད་ཀྱི། མངོན་ཤེས་མ་ཐོབ་བར་དུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བས་རང་གི་ ཡིད་ལ་ཤར་བ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་བཅོས་མའི་དམིགས་པ་ཅུང་ཟད་བསྒོམ་པ་ {ཡོང་[ཡོད་]སྲིད་ཀྱང་། གཙོ་བོར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ 5-296 པའི་ཕྱིར། རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་རེག་མཐོང་གི་མཚན་མ་རྙེད་ན་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་ཀྱང་འགྲུབ་མོད། དེ་མིན་ན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་སྒྲུབ་བོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於修行法門的詳細解釋： 自宗的見解是，例如，從心輪或臍輪等每一個脈輪，都可以修持十種氣的金剛誦，也可以從各自的位置修持。所有脈輪都能產生四種光明智慧，而且如果需要解開心輪，那麼當解開臍輪等處的脈結時，心輪也會自然而然地解開。 因此，這隻會成為成就所愿的助緣，絕不會有要領有誤的情況。不過，現在大多數人所知的金剛誦即出入息的瑜伽，據說主要是用來摧毀粗大脈結。 第二，所謂不壞明點，是指在各脈輪的心間尖端處，都有一個世俗的氣心和明點混合的精華。如果令粗氣和界在此反覆融入，就能觸及智慧明點的部分，從而引發四種光明智慧。修持時觀想的要領是：可以緣于字母、明點等形象，或緣於樂觸，或用束縛手印、運動等方式來扼要修持。如果緣于大手印的影像則是最殊勝的。觀想並非侷限於一種方式，氣的修持也有各種有勤作和無勤作的方法。 這個竅訣，有時需要在面部尖端之前修持各脈位的氣入住融三種狀態，有時也要在睡眠和清醒等時期同時修持以增長各種體驗。在早期通過修持光明點而解開一些粗大脈結后，爲了再次令氣心融入不壞明點而修持的情況也有，因此對時間沒有確定。 在密處尖端修持實物明點時，雖然前兩種也都有一個作為扼要修持基礎的實物，但在未獲得神通之前無法親見，因此是以自心所顯現的作為修道方便。在這裡，雖然也可能會稍微修持一些人為的觀想，但主要是直接緣于實物明點的安樂，所以稱為修持實物明點。如果在這個修持中獲得觸見的相征，也可以通過智慧手印來成就，如果不能，就要通過事業手印來成就。

དེ་ཡང་ཆགས་ལམ་ གཙོ་བོར་བྱེད་པས་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཅུང་ཟད་གོམས་ན། གཞན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོར་མ་གྱུར་ ཀྱང་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དཔེའི་ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་། མཚོན་ན་དེས་རླུང་ སེམས་དབུ་མར་འཕྲལ་དུ་སྡུད་ཐུབ་ལ། དེ་ཉིད་ཐུན་བཞི་ལ་སོགས་པར་ཡང་བསྒོམ་ཞིང་། བར་བར་དུ་དམིགས་པ་དང་རླུང་གི་སྦྱོར་བས་དྲག་ཏུ་བསྐྱངས་པ་ན། དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ ཐིམ་གསུམ་བརྟན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་དེས་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་བསྒོམ་པ་ན། སྟེང་ སྒོའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་དཀའ་བ་མེད་པར་ འགྲུབ་བོ། ཡང་གོང་གི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡུན་ རིང་དུ་བསྒོམས་པའི་གྲོལ་ལམ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ ཐིམ་གསུམ་དང་། སྤྱི་བོ་ནས་གསང་བའི་བར་གྱི་དགའ་བཞི་ཙམ་ཡང་ཡང་འདྲེན་ཐུབ་ཀྱང་། གསང་བའི་རྩ་འཁོར་རྣམས་བདེ་བས་བྱིན་གྱི་བརླབ་པར་མ་ནུས་ཤིང་། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མདུད་པའི་སྒོ་ཅུང་ཟད་གྲོལ་ཀྱང་ད་དུང་ཤིན་ཏུ་དམ་པར་སྣང་བ་ལ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་གསང་བ་དང་ནོར་བུའི་འཁོར་ལོ་ནང་ གི་བདེ་བ་དམ་པས་བརླན། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇམ་ཞིང་མཉེན་ལ་ རྩ་མདུད་ལྷོད་པོར་འགྱུར། རླུང་གི་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་དབུ་མར་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཞུགས། ཞུགས་ལ་མ་འཆིངས་པ་རྣམས་བཅིངས། བཅིངས་ལ་མ་ཐིམ་པ་མང་པོ་ཐིམ། གཏུམ་མོ་ འབར་ཚབས་ཆེ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བ་ཡང་སྟོབས་ཆེན་པོར་འགྱུར། དེས་ཐིག་ལེ་ ཅུང་ཟད་དྭངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྔར་ལ་བལྟོས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདི་བསྒོམ་པའི་དུས་སྐབས་གཉིས་སོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྩ་རྣམས་ཀུན་ 5-297 ཏུ་དབབ་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བརྟན་བྱས་ལ། །རྡོ་རྗེའི་རྩེ་དང་པདྨའི་རྩེར། །རླུང་ གིས་བཟུང་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། །རྐན་ལ་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་དང་། །ཀྵྨཾ་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། རྐན་ལ་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཐབས་ ཤེས་ཀྱི་རྩའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་འགྲེལ་པས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། རླུང་གིས་བཟུང་བ་ནི། རླུང་གི་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། ཀྵྨཾ་སྔགས་ཀྱི་ཞེས་པ་ཀྵྨཾ་གྱི་ཡིག་གཟུགས་ བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ནི་ཞུ་བའི་ཐིག་ལེ། ཥ་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བའི་སྦྱོར་བས་ཟློག་པ། ཀ་ ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ། ཀླད་སྐོར་ནི་རླུང་དང་བསྲེ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是關於修持法要的詳細闡述： 這也就是說，主修貪道者只要稍微熟練了氣的瑜伽，即使其他方面尚未非常穩固，也可以通過強行的修持來顯示比喻的俱生，一旦顯示出來，就能立即將氣心攝入中脈。對此要在四座等時間中修持，在修持間隙通過觀想和氣的修持來猛烈護持，那麼氣入中脈、住于中脈和融入中脈這三個階段就會變得穩固。這樣的修行者在修持具有方便的自身時，也能依靠上門之道而輕易成就氣入中脈、住于中脈和融入中脈這三個階段。 又有一種情況，就是那些主修通過具有方便的自身之門長期修持前述兩種明點瑜伽的解脫道者，雖然也能夠引發氣入中脈、住于中脈和融入中脈三種狀態，以及從頂輪到密處之間的四喜，但是未能以安樂加持密處的脈輪，因此雖然其他輪的結點之門稍微解開，但看起來仍然非常緊密。而通過與事業手印雙運的緣故，密處和寶珠輪會被內在的殊勝安樂滋潤，由此因緣，所有脈輪都會變得柔軟而靈活，脈結也會變得鬆弛。氣分中許多未入中脈的會入中脈，已入而未繫縛的會繫縛，已係縛而未融入的許多會融入。拙火會猛烈燃燒，菩提心融化也會變得力量強大。這會使明點稍微清凈，與之前相比也會變得極為穩固。 如是修持有兩個階段。《金剛鬘》中說："遍降諸脈中，令菩提心固，金剛尖蓮尖，氣持之剎那，顎間字相合，及咒ཀྵྨཾ（克夏芒）合，說得最勝瑜伽。"其中"顎間字相合"如釋論所說是方便智慧脈的結合，"氣持"是指各種氣的強行修持方法。所說"ཀྵྨཾ（克夏芒）咒"並非修持ཀྵྨཾ的文字形態，其中མ（瑪）表示融化的明點，ཥ（夏）表示以拙火燃燒的修持而回轉，ཀ（嘎）表示遍滿，頂點符號表示與氣融合而生起大智慧。

།དེ་བཞིན་ དུ། འཁོར་ལོ་བཞི་དང་ཐ་མི་དད། །སྔགས་ནི་ལྷན་ཅིག་ཆོ་ག་བཞིན། །དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་ མ་སྦྱོར་བ། །གང་རྩེ་གསང་བའི་རྩ་གཉིས་ནི། །ཡང་དག་སྦྱོར་བས་རེག་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ནམ་ མཁའ་རྣམ་རྒྱས་ཉིད། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་སྐྱེས་པའི་རླུང་། །དེ་ཡིས་མེ་ནི་རབ་ཏུ་འབར། ། རྩ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་གཉིས། །རྩ་རྣམས་རབ་སད་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། །བདེ་བ་ཀུན་གྱི་ གོ་འཕང་མཆོག །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣ་རྩེའི་ སྦྱོར་བ་དེ་གསུམ་ཀར་ཡང་། ངག་དབེན་དང་སྲོག་རྩོལ་གྱི་རིམ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་ བཟླས་པ་ཡང་ཡིན་པས་གནད་འདི་གོ་ན། ཁ་ཅིག་རིམ་པ་འདིའི་སྤྱི་མིང་ནི་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ རིམ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ནང་གི་སྲོག་རྩོལ་རྡོར་བཟླས་དང་། ཕྱིའི་སྲོག་རྩོལ་ལས་རྒྱ། ཞེས་ཟེར་ བ་སོགས་ཅུང་ཟད་ནི་གོ་ལ་ཅི་རིགས་པར་ནི་མ་གོ་བའི་འཁྲུལ་གཞི་ཐམས་ཅད་སངས་པར་ འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དབྱིག་ གཉེན་གྱི་མཛོད་འགྲེལ་ལས། བགྲངས་དང་རྗེས་འགྲོ་འཇོག་པ་དང་། །རྟོག་པ་དང་ནི་ 5-298 བསྒྱུར་བ་དང་། །ཡོངས་དག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་རྣམས་རྡོར་བཟླས་དངོས་ ཏ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་པོ་དང་མིང་ཡང་གཅིག་ལ་མཚན་ ཉིད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ་བགྲང་བ་ནི་མ་ནོར་བར་བགྲོང་པ་སྟེ། སྟོང་གི་ བར་དུ་ནུས་ན་ཞི་གནས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བཤད་དོ། ། རྗེས་འགྲོ་ནི། དབུགས་འགྲོ་འོང་ལ་རླུང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་འབྱུང་བ་གཞན་གསུམ་ ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་རླུང་ནང་དུ་གནས་པ་ན། སྣ་སྒོ་ནས་རྐང་ མཐིལ་གྱི་བར་དུ་འཕྲེང་བ་ལྟར་གོང་བུར་གནས་པར་ཤེས་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་རླུང་གི་ལས་ ཕན་གནོད་ལ་སེམས་པའོ། །བསྒྱུར་བ་ནི་རླུང་གི་འདུ་ཤེས་བདག་མེད་ལ་སོགས་པར་ བསྒྱུར་པའོ། །ཡོངས་དག་ནི། དེ་བསྒོམས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ ཏེ་མཐོང་སྤངས་རྣམས་སྤངས་པའོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段完整的直譯： 同樣地，《金剛鬘》中說："不異於四輪，咒語依儀軌，勇士瑜伽母，二者相結合，何時密處二脈，真實瑜伽而觸及，彼時虛空遍廣大，從空所生之氣，由此火極熾燃，七萬二千諸脈，諸脈善醒威光耀，一切安樂位最勝，大樂之輪遍充滿。" 如是，那三種鼻尖的修持，就如同是語清凈和調氣階段一樣也是金剛唸誦，若瞭解這個要點，就能斷除一些人所說的"這個階段的總名稱是調氣階段，而金剛唸誦階段是以別名代總名"的說法，以及"內調氣是金剛唸誦，外調氣是手印"等說法這些或多或少理解了一些但未完全理解的一切迷惑根源。 第三，關於如何在相續中生起六支瑜伽的次第：在阿阇黎世親的《俱舍論釋》中說："數與隨及住，觀察並轉變，清凈六分別。"這些並非就是金剛唸誦本身，然而與金剛唸誦的六種瑜伽不僅名稱相同，其性質也大致相似。其中，數數是指不錯亂地計數，大譯師智軍解釋說："若能數至千，則能成就止。" 隨隨是了知呼吸出入時不僅僅是氣，其他三大種也隨之而行。住住是了知氣息住于內時，從鼻孔到腳底如同串珠一般凝聚而住。觀察是思維氣的利害作用。轉變是將氣的想法轉變為無我等。清凈是通過修持這些而生起出世間智慧，斷除見所斷煩惱。

།འདིར་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། དབུགས་ཀྱི་ཚད་ནི་ བགྲང་བ་དང་། །རླུང་གི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང་། །གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྩ་རྣམས་ཀྱི། །དུས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་རྟོག་པ་དང་། །རླུང་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟློག་པ་དང་། །རྟོག་པ་དང་བཅས་སྤངས་པ་སྟེ། །དེ་ ལྟར་མདོར་བསྡུས་རྣམ་དྲུག་གི ། འབྱུང་དང་རྔུབ་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ བགྲང་བའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། གཉིས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། གསུམ་ པ་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འཇོག་པ་དང་འགྱུར་ཁྱད་ཡིན་ཞིང་། བཞི་པ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ ཞེས་པ་མིང་གཅིག་པ་ཁོ་ན་དང་། ལྔ་པ་བཟློག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་དོན་གཅིག་ ལ། དྲུག་པ་རྟོག་བཅས་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཡོངས་དག་དང་གཅིག་གོ །དང་པོའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐོག་མར་འབྱུང་དང་རྔུབ་པ་རྣམས། ཉི་ཁྲི་དང་ནི་ཆིག་སྟོང་དང་། །དེ་ བཞིན་གྲངས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག །ཉིན་དང་མཚན་མོ་ངེས་པ་ནི། །ཇི་སྲིད་གྲངས་ནི་ཐོབ་པའི་ གནས། །ཞེས་རྒྱུ་བ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བགྲང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པའི་དབང་དུ་ 5-299 བྱས་ནས། ཐུན་ཚོད་སོ་སོར་སྲོག་རྣམས་དང་། །རྩོལ་བ་རུ་ནི་བརྟག་པ་སྟེ། །ཉིས་སྟོང་བདུན་ བརྒྱའི་གྲངས་ཀྱིས་ནི། །ཡང་དག་པར་ནི་ངོས་བཟུང་བྱེད། །ཅེས་ཏེ། ཐུན་ཚོད་རེ་རེ་ལ་ཉིས་ སྟོང་བདུན་བརྒྱ་རྒྱུ་བ་སོགས་ཁྱད་པར་མང་པོ་དང་། མགོན་པོ་བཞིའི་རླུང་གི་ནང་ཚན་ལྷ་མོ་ བཞི་པོ་སོ་སོ་སོགས་རླུང་ལ་འབྱུང་བ་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གསལ་ བའོ། །གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཁོར་ལོ་བཞིའི་རབ་དབྱེ་བས། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་ ངེས་པར་ནི། །དེ་རྗེས་གནས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཡིས། །ཐ་དད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་རླུང་འདི་ནི་རྩའི་འཁོར་ལོ་འདི་ལས་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་སོ་སོར་ཤེས་པ་ སྟེ། སྤྱི་བོ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་གོང་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས། གནས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡི། །བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ནི་ལྷག་པར་རྒྱུ། །རྣམ་རྟོག་ མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་ཏེ་རླུང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། དེས་རྣམ་རྟོག་གང་བསྐྱེད་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེ་དག་རྒྱུས་ཟིན་པ་ནི་ རྟོག་མེད་དུ་འགྱུར་པས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པས་རྟོག་པ་དང་རྟོག་ མེད་ཀྱི་ཕན་གནོད་རིག་པའོ།

這裡我為您翻譯這段藏文文獻： 在這裡，金剛鬘經中說道："氣息的數量要計數，以及觀察風的形態，分別處所和脈絡，思維時分的差別，以及轉變諸風，斷除伴隨分別，如是略攝六種，稱為出入息。"這就是說：第一是計數瑜伽，第二是觀察即隨順，第三是處所瑜伽即安住和轉變差別，第四是思維瑜伽即唯一同名，第五是轉變瑜伽即等同於轉化，第六是斷除有分別瑜伽即等同於圓凈。 關於第一種，"首先出息與入息，二萬又一千，同樣六百數，日夜確定知，乃至得數處。"這是以確定執行的方式來確定計數。 關於第二種，"于各個時分諸命氣，觀察為勤作，以二千七百數，如實而執取。"即每個時分執行二千七百等諸多差別，以及四護法風的內分四女神各別等風隨順其他元素的了知，這是明顯的形態。 關於第三種，"以四輪差別，日夜決定中，隨後依處所，勤作別別觀。"即了知此出入息風是從這個脈輪執行等各別了知，從頭頂至足底以塊狀方式領悟。 關於第四種，"于各別處所，觀察百零八，無分別瑜伽，具無分別相。"即了知一百零八風的性質，並且了知它們各自產生何種分別念，掌握這些執行即成無分別，因此也了知無分別智慧生起的方式，從而通達有分別與無分別的利弊。

།ལྔ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་བཟློག་ནས་ ནི། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་རླུང་ཆེན་པོ། །རྩ་ཡི་འཁོར་ལོར་རྣམ་པར་རྒྱུ། །དེ་ཐོབ་ནས་ནི་བཟློག་ པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣལ་འབྱོར་པས། །ངེས་པ་ལ་ནི་དོན་དམ་པ། །ཞེས་གསུངས་ ཏེ། རྟོག་པའི་སྐད་དོད་ཨུ་པ་ལཀྵ་ན། ཞེས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་{འཇུག་ [འདུག་]པ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་ངོ་ བོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་སྔར་གྱི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུ་བར་ཤུགས་ཅན་དེ་བཟློག་ནས། རྟོག་ པའི་རླུང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་རྟོག་བྲལ་གྱི་རླུང་དུ་སོང་བས་མཉམ་གཞག་ཏུ་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ ལ་གནས་མོད་ཀྱི། རྟོག་མེད་ཡིན་ཡང་རྩའི་འཁོར་ལོ་{ནི་[ན་]རྒྱུ་བ་ན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཞལ་ 5-300 ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་ལ། འགགས་ནས་མི་ཤིགས་པ་ལ་ཐིམ་པ་ ན། ཡེ་ཤེས་དང་དོན་དམ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཡང་དེ་ལས་ལངས་ནས་རྩའི་འཁོར་ལོར་རྒྱུ་བ་ སོགས་བྱེད་དོ། །དྲུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་དག་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །ཡང་དག་རྣལ་ འབྱོར་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་། །ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་ ནི། །རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱུ། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྩ་ འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་མི་ཤིགས་པ་ལ་ཐིམ་ པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་འོད་དང་མདྭངས་ཀྱིས་རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པའང་ ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཉམ་བཞག་གསལ་སྟོང་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ དེའི་ངང་དུ་རླུང་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པའི་འོད་གསལ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོས་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་རླུང་ངེས་པ་དང་། གཉིས་པས་རེ་རེ་བཞིན་འོད་ལྔ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་དང་། གསུམ་པས་རྩ་གང་ལས་རླུང་ཅི་རྒྱུ་བ་དེ་ཤེས་པ་དང་། བཞི་པས་རླུང་གང་གིས་རྟོག་པ་གང་ བསྐྱེད་ཤེས་ནས་རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་མཚམས་གསལ་པོར་རིག་པ་དང་། ལྔ་པས་རྟོག་ པ་རྣམས་རྟོག་མེད་དུ་གནས་འགྱུར་བར་ཤེས་པ་དང་། དྲུག་པས་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་རྟོག་ མེད་ཤེས་པའོ། །འདི་སྤྱིར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ ལ་དྲུག་དུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དང་པོ་གསུམ་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དང་། བཞི་ པ་སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དང་། ལྔ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། དྲུག་པ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་ པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་རྡོར་བཟླས་ཡིན་ལ། རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ངག་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་ འབྱུང་བ་སྲིད་མོད་ཀྱི། དངོས་དང་རྗེས་མཐུན་པ་མ་ནོར་བ་གལ་ཆེའོ།

關於第五種，經云："其後瑜伽轉，離分別大風，于脈輪執行，得彼已轉變，遍一切煩惱瑜伽者，決定即勝義。"這樣說道。分別的梵語原詞是"upa-lakṣaṇa"，意為近取相，也可表示"住于特相之瑜伽者，如是住之自性"。這就是說，轉變前述強力執行的分別念后，一百零八種分別風轉變為離分別之風，雖然在等持中僅安住于無分別，但即便是無分別，當風在脈輪中執行時因有煩惱之相，故稱為煩惱和世俗；當風息滅融入不壞明點時，則稱為智慧和勝義；之後又從中出定，在脈輪中執行等等。 關於第六種，經云："其後彼等凈，以正瑜伽力，命氣與勤作，諸分別念等，一切永斷已，風之真如行，當修勝瑜伽。"這是說，也斷除了在脈輪中執行與不執行的區分，既是常時融入不壞明點，又以其光明和光澤遍及一切脈輪而住，因此常時在風之真如等持明空樂相中，一切風融入光明而修。 關於這六種：第一種通過數量確定風；第二種了知每一種風與五光相互關聯；第三種了知從何脈執行何風；第四種了知何風生起何種分別念，從而清楚認識分別與無分別的界限；第五種了知分別轉變為無分別的安住；第六種了知斷除分別的無分別。 這總的來說是金剛誦的分類，並非僅僅將語清凈次第分為六種。那麼是什麼呢？前三種屬於語清凈次第，第四種屬於心清凈次第，第五種屬於幻身次第，第六種是光明次第中的金剛誦。雖然在語清凈階段可能出現相似的修法，但區分真實與相似的修法極為重要。

༈ ཚིག་དོན་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ ལ། བཤད་བྱ་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་བཀོད། འཆད་བྱེད་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ལུང་དྲངས་པ་སྟེ་གཉིས་ ལས། 5-301 དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་ནས། དེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ སྟོན་པའི་ཚིག །རྩ་བའི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་ ཏུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཆོག་ཏུ་གསང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལས། ཚིག་གི་ལམ་ངེས་པར་བརྗོད་པས། སྔགས་བསྡུས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ གསུངས་སོ། །ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ། ཞེས་པ་འདི་ལེའུ་བཅུ་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དོན་རྟོགས་པ་ཡི་ བཟླས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བཟང་པོ་ལས། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བརྟགས་ པ། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པར་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་འདི་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། ། སློངས་མོ་ཟ་ཞིང་མི་བཟླ་སྟེ། །མ་སླངས་པ་ལའང་ཆགས་མི་བྱ། །འདོད་པ་ཀུན་ལ་ ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་བཟླས། །ཞེས་པ་འདི་ལེའུ་བདུན་པ་ ལས་འབྱུང་པའོ། །དེ་དང་དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྔགས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་སྔགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྟོན་པའོ། །སྐུ་ དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསལ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་མཚོན་དོན་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་དོ། །སྔགས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེས་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་བཞིན་དུ་བརྡའི་ཡི་གེ་གསུམ་བཟླས་ པ་ལས་སོ། །ཚིག་གི་ལམ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྤྲུལ་པར་ མ་ཟད། ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅེས་པའོ། །རླུང་འཇུག་གནས་འབྱུང་གསུམ་ གྱི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་བདེ་སྟོང་གི་དོན་རྟོགས་པའི་བཟླས་པ་ནི། རགས་པའི་རླུང་ རྣམས་མི་ཤིགས་པ་ལ་ཐིམ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལས་འོད་གསལ་རྟོགས་ པར་བྱེད་པས་བཟང་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚིག་སྟེ། བཟང་པོ་ཡིན་ 5-302 པའི་ཕྱིར་བཟླས་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པར་བཤད་དོ། དུས་གསུམ་ནི་རླུང་འབྱུང་གནས་ འཇུག་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ་བདེ་གསལ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་ བརྟགས་པ་སྟེ་བསྒོམ་པའོ། ། དུས་གསུམ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས། དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་ དོ། །ཡང་སློངས་མོའི་སྐད་དོད་བྷིཀྵ་ཅེས་པ་ལ་ཡི་གེ་བསྣན་ཏེ། བྷིནྣ་ཨ་ཀྵ་ར་ཞེས་པ་ནི་ཐ་ དད་ཡི་གེ་ཞེས་པའོ།

第二、詞義分二：陳述所釋根本續文，引述能釋他續教證。 其一，如是宣說風之真如后，即當趣入宣說咒之真如語句的根本續。所謂："一切如來身語意秘密，一切咒心遍作激發者"，即從此最極秘密之身語意金剛，以語道決定宣說，說此等攝咒："嗡阿吽"（ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ།，ॐ आः हूँ，oṃ āḥ hūṃ）。此出自第十品。 "由了義之誦持，無自性善中，三世諸佛觀察，說彼金剛誦。"此出自第十三品。 "乞食食而不誦，于未乞亦勿貪，受用一切欲，不壞咒支誦。"此出自第七品。 其義如是：所謂咒之真如，不僅是咒，也與咒一起宣說誦持之真如。身語意明顯，是以三字所表咒之真如。既是一切本尊咒之心要，又是激發，即由了知真如義者，在義上等持時誦持表示之三字。語道者，不僅是三金剛加持所化現，也是從口宣說之方式。 了知入住出三風之相或自性空樂義的誦持，由粗風融入不壞而成無自性，並由此證悟光明故為善。因此"由"字是原因詞，即因為是善故說彼誦為金剛誦。三時即風之出住入三，即是佛陀，即由樂明空智印持並觀察，即是修持。 此"三時"之語廣釋彼"了義"之義。 又，乞食梵語為"bhikṣa"，加字成"bhinna akṣara"，意為"異字"。

དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། ཐ་དད་ཡི་གེ་སློངས་མོ་ཡིན། །དེ་འདོན་ པ་ནི་ཟ་བ་སྟེ། །དེ་དག་སློངས་མོ་ཟ་བར་འདོད། །གང་ཞེས་ཟློས་པར་དགའ་བ་དེ། །རྣལ་ འབྱོར་པ་ཡི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་དེ་ཉིད་ནི། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་གཞིར་ གནས་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་བཟླས། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས། དེ་དག་ཅེས་སོགས་ལ། སློངས་མོ་དེ་དག་ཟ་མི་འདོད། །ཅེས་དགག་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལེགས་ ཏེ། སློངས་མོ་ཟ་ཞིང་མི་བཟླ་སྟེ། །ཞེས་མི་ཟ་བའི་དོན་འཆད་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་རླུང་ འབྱུང་གནས་འཇུག་གསུམ་དང་། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་མཚོན་དོན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མ་ཤེས་ ཤིང་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ནི་སློངས་མོ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་ཚུལ་གྱིས་འདོན་པ་ ནི། སློངས་མོ་ཟ་བའི་བརྡའ་དོན་ཡིན་པ་ལས་རླུང་སྔགས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ སྔགས་མི་བཟླ་བར་རླུང་དང་སྔགས་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བཟླ་ཞིང་། མ་སླངས་ པ་སྟེ་རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་དེ་ལ་ཡང་བདེན་ཞེན་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཆགས་པར་མི་ བྱའོ། །ཐབས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་བཞི་བཞི་དང་བཅས་པའི་ རླུང་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་ཆེ་ཆུང་གི་རླུང་གི་ཆ་དང་གྲངས་ ཚང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཟླའོ། །དེ་ནི་ཞག་གཅིག་ གི་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་རླུང་མཐའ་དག་ལ་མ་ཡེངས་པར་བཟླ་ཐུབ་ན་དེས་འགྲུབ་ 5-303 ཀྱང་། དེ་བཞིན་མ་གྲུབ་ན་གོས་དཀར་མོའི་བཟླས་{བརྗོད་[པ་ཁོ་ན་]བྱེད་པའམ། པདྨའི་ མགོན་པོ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཚང་བར་མི་འགྱུར་བས་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་ཕུལ་ ཆུང་ཞིང་གེགས་སྐྱེད་དོ། །དེས་ན་སྔ་དྲོའི་ཐུན་ལ་གོས་དཀར་མོའི་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་བཟླས་ ལ། གུང་ཐུན་ལ་མཱ་མ་ཀཱི་དང་དགོངས་ཐུན་ལ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་དང་། སྲོད་ཐུན་ལ་སྒྲོལ་ མའི་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་བཟླས་ན། ལྷ་མོའི་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆ་ཚང་བར་འགྱུར་བས། དེས་ གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེ་ལ། ཡང་འབྱུང་བ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔ་དྲོ་པདྨའི་མགོན་ པོ་དགུ་བརྒྱ་པ་དང་། གུང་ལ་ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་དང་། །དགོངས་ཀ་རིན་ཆེན་མགོན་པོ་དང་། ། སྲོད་ལ་རྡོ་རྗེའི་མགོན་པོ་དགུ་བརྒྱ་པ་གཅིག་བཟླས་ནའང་། ཐབས་མགོན་པོ་བཞིའི་རླུང་ གི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པ་ཞོར་ལ་གྲུབ་ པས་བགེགས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་ཕུལ་ཆེ་སྟེ། དེས་གཞན་ལའང་རིགས་འགྲེའོ།

從《密意教示》中說："異字即是乞食，誦持彼即食，彼等愿乞食食，凡是樂於重複者，即是瑜伽士出入息，四種瑜伽之真如，住于慧方便基中，不壞咒支而誦持。" 而恰譯中"彼等"等處出現"不欲乞食食"之否定詞較好，因為要解釋"乞食食而不誦"之不食義。 因此，不知風之出住入三與三字種子所表義為一體而執為異者即是乞食，如是以風來去方式誦持，是乞食食之意義所表，故不應以風咒異執方式持咒，而應以知風咒無別門誦持，于未乞即風咒無別亦不應以實執與慢心生貪著。 方便壇城四者各有帶四智慧天女之風分類，在一晝夜中成辦大小風之分與數目圓滿，即是不壞咒支，當如是誦持。若能於一日二萬一千六百風悉皆無散地誦持則能成就，然若未能如是成就，則若僅持白衣佛母咒語，或僅以蓮花怙主一尊，則不能圓滿咒支，功德生起微小且生障礙。 因此，晨時誦白衣佛母二百二十五遍，午時誦摩摩基，黃昏時誦佛眼佛母，初夜時誦度母二百二十五遍，則天女咒支將得圓滿，由此類推于其他。又，就大種而言，晨時誦蓮花怙主九百遍，午時誦業怙主，黃昏時誦寶怙主，初夜時誦金剛怙主九百遍，則方便四怙主風支不壞，智慧支分不壞亦隨之成就，既不生障礙且功德生起殊勝，由此類推于其他。

སེམས་དབེན་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ན། དེ་ལྟར་བུའི་ངེས་པ་མི་དགོས་ཀྱང་དེ་མན་ ཆད་དུ་དེ་གནད་ཆེ་བར་བཞེད་དེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པས་མིན་གྱི་མགོན་པོ་དང་ལྷ་མོའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱ་དགོས་པས་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་ གནས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །འདོད་པ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་པ་བྱེད་ཅིང་། འདོད་ཡོན་སྣ་ཚོགས་བསྟེན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའང་ཡིན་ ལ། གསང་བར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པའང་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་གྱི་ལུང་གིས་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་ པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུང་གིས་བཤད་པ་དང་། གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་ བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། བཤད་པ་འདི་ཉིད་སླར་ཡང་བཤད་པ། །དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་པའི་ 5-304 རྒྱུད་ལས་གསུངས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་སྣང་མཛད་ཆེ། ། ཁྱབ་བདག་ལ་ནི་སླར་གསོལ་བ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་པོ། །སྣ་ཚོགས་ གཟུགས་ཅན་སེམས་འདི་ནི། །དེ་བས་དངོས་པོ་མེད་གྱུར་ཀྱང་། །དངོས་པོ་དག་ཏུ་ རབ་ཏུ་གྲགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མཁའ་མཉམ་པ། །ལེགས་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་ མཛད་པ། །འགྲོ་བའི་དོན་ནི་མཛད་པ་པོ། །སྐྱེ་བོ་མཆོག་ལ་དེ་བསྟན་གསོལ། །སྒྲུབ་ པ་ཡི་ནི་ཐབས་ཙམ་ཞིག །ཤེས་ནས་རྒྱུད་རྣམས་འཆད་པར་བྱེད། །འདི་ལྟར་བདག་ ནི་སློབ་དཔོན་ཞེས། །མ་འོངས་པ་ན་སྨྲ་བར་འགྱུར། །བདག་གི་ཚིག་ནི་འདི་ཉིད་ དག །ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་བྱིས་པ་འཇིག །དེས་ནི་དགོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་ བཞིན་དོན་བཟུང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །རྣམ་པར་སྣང་ མཛད་ཐུབ་ཆེན་གྱིས། །ལེགས་ཞེས་ལན་གསུམ་གསུངས་མཛད་ནས། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ ལ་འདི་གསུངས། །མི་རྟོག་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱ། །བརྗོད དང་དམིགས་པར་བཤད་པ་དང་། །བརྡར་གྱུར་དང་ནི་དོན་དམ་མོ། །ཚིག་གི་བརྗོད པ་ཐུན་མོང་སྟེ། །དམིགས་པར་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་བརྡའ་ རུ་བཤད། །དོན་དམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

當生起離心以上的證悟時，雖不需要如是決定，但在此以下則認為此點極為重要。而且這不是針對初業者，而是必須就能夠了知怙主與天女壇城差別的角度而言，因此住于離語次第者應當如是行持。 享用一切慾望，即是對五支分風做金剛誦持，由依止各種欲塵而成為智慧之因，也間接指示了在秘密處觀修明點。 第二分為：以《密意教示》經教解說，以《後續》等種種經教解說，以《無二勝》等經教解說。 第一，再次解說此解說，《密意教示續》中所說，當入于彼： "爾時，具吉大光明， 複次啟問遍主尊： 一切有情之生父， 種種形相此心者， 雖成無實諸事物， 然於事物甚顯著。 菩提心同虛空者， 善能隨後而領受， 成辦利益諸眾生， 請為最勝者開示。 僅知修法之方便， 便行宣說諸密續， 如是我為上師者， 未來之時將宣說， 此等即是我語言， 如是宣說毀凡愚。 彼不能知密意中， 如實義理菩提心。" 爾時世尊大主尊， 毗盧遮那大聖者， 三次宣說善哉已， 對金剛手如是說： "無分別義之真如， 善加分別而宣說， 詮說所緣而解說， 成為表示及勝義。 言詞詮說為共同， 所緣解說即佛陀， 密咒真如說表示， 勝義即是真如性。"

།དང་པོ་གཅིག་ནི་དགུ་དབུས་ན། །གང་ ཞིག་བཅུ་ཡིས་མ་བཅིངས་པ། །དེ་ནི་བཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཤེས་པ་ནི་མཆོག་ གི་གནས། །དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་སྟེ། །གྲངས་དགུ་ཡིས་ནི་རྗེས་འཇུག་པ། ། ཨས་བཅིངས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་སྦྱོར། །གང་གིས་དེ་ཤེས་འགྲོ་བའི་བླ། །འབྱུང་བའི་ མཐའ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཆ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གནས། །ལྔ་པ་ལྔ་དང་ཡང་ དག་ལྡན། །བཞི་ནི་གསུམ་དུ་ངེས་པར་སྦྱར། །ཡི་གེ་ཨཾ་བཅས་རིང་པོར་བཅས། །ཡོན་ ཏན་སྦྱོར་སོགས་ཕྱིས་དང་མཚུངས། །ཐུང་ངུ་མ་ལུས་ངག་ཏུ་འགྱུར། །གཅིག་མིན་ཐ་ 5-305 དད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་གང་ཞིག་སྔར་བཤད་དང་། །གང་ཡང་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ རྣམས། །བུད་མེད་སྐྱེས་པ་མ་ནིང་སྟེ། །ཁམས་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་བརྟག །འགོ་ དང་སྟེང་དུ་བཅས་པར་ནི། །ཤེས་ནས་བློ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར། །བརྗོད་པ་ཡི་ནི་སྔགས་ འདི་དག །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་པའོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས། །ལྷ་ རུ་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །བརྡའ་ཡི་དེ་ཉིད་གསུམ་གནས་པ། །རང་བཞིན་གནས་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ། །ཨ་ཡིས་བཤད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་སྙིང་པོར་གྱུར། །ཧཱུཾ་ གིས་སེམས་ཅན་ཡང་དག་སྤྲོ། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་སུ་རབ་ཏུ་བརྟག །ༀ་གྱིས་སེམས་ ཅན་ཡང་དག་སྡུད། །སངས་རྒྱས་སྐུར་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག །ཨཿནི་གནས་པར་གྱུར་པའོ། ། འཇུག་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་དང་། །ལྡང་བ་ཡིས་ནི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་ ཐབས་ཀྱི་གཞིར་གནས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་བཟླས། །གསོ་དཀར་ལ་ སོགས་བཟླས་བཤད་པ། །བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ། །བཞི་པོ་ལེགས་པར་བསྒྲོས་ ནས་ནི། །སྦྱོར་བཞིས་བསྡུས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ །དགུ་བརྒྱ་དག་ཏུ་གང་བསྟན་པ། །ཉི་ ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་ནི། །དེ་ནི་སོ་སོར་བྱུང་བ་ལས། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲུ་གསུམ་དང་། དེ་བཟླ་ཚུལ་འཆད་པའི་རྒྱུད་ཚིག་གི་དོན་འདི་ ཉིད་སླར་ཡང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དགོས་པ་ལས། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་གྱི་འཆད་ཚུལ་ནི། དེ་ནས་ དཔལ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི། ཕྱག་ ན་རྡོ་རྗེས་སླར་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་པོ། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་སྤྲོས་པའི་དངོས་ 5-306 པོ་གང་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དངོས་པོ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ།

我會將這段藏文直譯成簡體中文，保持對仗結構和完整性： "初一在九中， 何者十不縛， 彼名為無縛， 知彼為最勝。 元音與輔音字， 以九數隨後， 阿字縛互相合， 誰知彼為眾生師。 具足界邊際， 十六住遮等， 具足五與五， 四定配三中。 字帶暗長音， 功德合後同， 一切短成語， 非一非差別。 若前所說字， 及諸顯現向， 女性男性中性， 當觀界等中。 具足上下已， 了知心定配。 此等詮說咒， 從無實體生。 彼即轉變相， 近緣為天尊。 表示三諦住， 自性住相也。 阿字所說智， 即成佛心要。 吽字正放眾生， 當觀佛意中。 嗡字正攝眾生， 當觀佛身中。 阿字即成住。 入住及起已， 以此諸次第， 安住慧方基， 咒支無損誦。 白救等誦說， 二百二十五， 善布四法已， 四瑜集九百， 所示九百中， 以二十四序， 彼從各生起， 二萬一千六。" 這是根本續的三字及其誦持方法的續文之義，還需要再詳細解說，《密意教示》的解說方式是：爾時具德大毗盧遮那導師遍主金剛薩埵前，金剛手複次啟問：世尊，您是一切有情之生父，因為已入一切有情之法性故。或者，此光明心因顯現一切相故，是眾生處身受用一切之生父。因此雖成無有戲論之事物，然於一切相之事物中極為顯著。

འོད་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ཀུན་ཁྱབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ ཡིན་ཡང་། དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མྱོང་ཞིང་རྟོགས་པར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་ བའི་དོན་མཛད་པ་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོའི་མཆོག་དངོས་ཀྱི་ གདུལ་བྱ་འདི་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་དེ་བསྟན་པར་མཛད་དུ་ གསོལ། ཞེས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བཀའ་སྡུད་པ་པོ་ དང་། དཔང་པོར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་རྣམས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། འདི་ལྟར་བདག་ ནི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསང་སྔགས་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། །བསྐྱེད་ རིམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཙམ་ཞིག་ཤེས་ནས། ཟབ་མོའི་དོན་མ་རྟོགས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ རྒྱུད་རྣམས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས། ཤེས་ནས་རྒྱུད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། ། ཞེས་འབྱུང་ཡང་རྒྱུད་དོན་མི་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་དུ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་འཆད་པ་པོར་མི་ འོས་པའི་ཚུལ་ཀུན་གྱི་གོ་ནུས་པ་ཡིན་པས་གཞན་བསླུ་ནུས་པ་ཉུང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ དུ་བརྫུ་བ་ལ་རྒྱུད་འཆད་ཚུལ་ཡང་སྟོན་དགོས་པ་ཤས་ཆེ་བས་དཀྱུས་ལྟར་ལེགས་པ་འདྲའོ། ། འདི་ནི་ཟབ་དོན་ཡང་དག་པའི་ལག་ལེན་ཉམས་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་ལག་ལེན་བྲིས་ཀ་མ་ ནུབ་པའི་སྐབས་ལ་དགོངས་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཤེས་པ་བྱ་བ་ཡང་ཚིག་འདོན་ དང་གོ་བ་ཡོད་ཙམ་ཁོ་ན་མི་ཟེར་གྱི། དེ་བསྒྲུབས་པས་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་རྙེད་ནས། ལས་ཕྲ་ མོ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་གྲུབ་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་དུ་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་པས། ཟབ་དོན་འགྲེལ་པ་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལོག་པར་འཆད་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ གཟུགས་བརྙན་དུ་འགྲུབ་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའོ། །དེང་སང་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་ནི་ 5-307 དེ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། འགའ་ཞིག་ནི་ཚིག་ཙམ་ལ་{འཆེལ་[འཆོལ]། འགའ་ཞིག་ནི་རྫུན་ཁོ་ ན་སྐྱབས་སུ་འཛིན་པའོ། །མཁས་པར་རློམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་སློབ་དཔོན་དེ་དག་ནི་བདག་ གི་ཚིག་ནི་སྨྲས་པ་འདི་ཉིད་དག་ཁོ་ན་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ །ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། བྱིས་ པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་པས་བདེ་བ་ལས་ཉམས་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་འདྲ་བས་ནི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་དགོངས་པས་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིའི་དོན་ ཇི་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཟུང་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཞུས་པའོ།

光明菩提心因遍滿故與虛空等同，然通過令諸有情隨後領受及證悟之門而作有情利益者。世尊金剛持，請您為此等殊勝補特伽羅所化機宣說證悟菩提心彼方便。 又，于未來時，如來與結集者及為證人之殊勝補特伽羅不復顯現時，如是有些自詡密咒師者傲慢言："我是金剛阿阇黎。"僅知生起次第之修法，雖未證悟甚深義，然以傲慢力而解說諸續。有些版本中雖有"知已背向續"之說，然不知續義而承認之人不堪為密咒解說者之理，眾皆能知，故能欺誑者甚少，且冒充金剛阿阇黎者多需示現續部解說方式，故如常理為佳。 此乃甚深義真實修持雖衰，然密咒修持文字未滅之時而言。所謂知曉生起次第修法，並非僅指誦持文句及稍有理解而已，而是修持后稍得驗相，能隨宜成辦細微事業，令眾生生起信心之義。故解釋甚深義時，雖以增上慢而邪說，然能稍許成就金剛阿阇黎之影像。 如今此雪域中連如是者亦無，有些僅執文句，有些唯以虛妄為依。自詡為智者之傲慢阿阇黎等言："唯我所說語言為真，餘者皆愚癡。"引愚凡夫入邪道，令失樂而毀壞。如是者不能以智慧如實領會諸續中密意所說此菩提心之義。如是啟請。

།དེ་ནས་རིགས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཕྱག་ན་ རྡོ་རྗེ་ལ་དྲི་བས་མཉེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་གསུང་བར་མཛད་ནས། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ རྟོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། ། སྐབས་འདི་དག་ཏུ་བཤད་པའི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་། དབྱིངས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ གྱི་འོད་གསལ་དང་། གསེར་དང་གཡའ་བཞིན་དུ་དབྱིངས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་ མ་ཀུན་རྫོབ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་སྒོ་ནས། དབྱིངས་དང་རྣམ་པ་འདྲ་ རུང་བར་ཤར་བ་སྒྲིབ་པའི་འོད་གསལ་གཅིག་སྟེ་འོད་གསལ་དུ་འཇོག་མཚམས་གསུམ་ཡོད་ དོ། །རླུང་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། དོན་དམ་དབྱིངས་དེ་ཀུན་འགྲོ་ ཀུན་ཁྱབ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རླུང་དུ་འཇོག་པ་ཅིག་དང་། སྒྲིབ་པའི་ འོད་གསལ་དེ་རགས་པའི་རླུང་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་ནུས་པར་གནས་པས་རླུང་དུ་འཇོག་ པ་ཅིག་དང་། ཕྲ་རགས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་ཐིམ་པ་ལས་ཤར་བའི་འོད་གསལ་ཁོར་རང་རླུང་དེ་ རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་དེ་ལའང་རླུང་གི་མིང་བཏགས་ 5-308 ཏེ་དེར་འཇོག་པ་ཅིག་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བའང་དེ་དག་ ཅི་རིགས་པ་ལ་འཇོག་ཅིང་། གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་མི་གཅིག་ཀྱང་འགྲོ་ལྡོག་གཅིག་པ་ཡིན་ པས། གང་ལ་བཤད་ཀྱང་མི་འགལ་བ་ཞིག་ཡོང་ངོ་། །དེ་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་དེ་ནི་དོན་དམ་བྱང་ སེམས་དངོས་ཡིན་ལ། གཞན་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཡང་ལམ་གྱིས་ ནི་དོན་དམ་རྟོགས་ཤིང་། རྟོགས་ཚུལ་ཡང་དོན་དམ་ཉིད་དང་མཐུན་པས་བསླུ་མེད་ཀྱི་འབྲེལ་ བའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་ཉིད་དུ་འཇོག་ཅིང་། སྒྲིབ་པའི་དེ་ཡང་དོན་དམ་དང་རྣམས་པ་ཕྱོགས་ འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བ་དང་ལམ་ཀུན་གྱི་གཞི་དངོས་སུ་སྤོང་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་པས། བླང་ དོར་བྱ་བྱེད་ལ་མི་བསླུ་བའི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་དུ་བཞག་གོ ། ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སམ། གནས་ ལུགས་དེ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི་བཞི་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པར་བཤད་ པ་དང་། བརྡར་གྱུར་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལོ།

爾時一切部族之主世尊毗盧遮那大能金剛持以問詢悅意金剛手之方式，三次宣說"善哉"已，對金剛手如是說道："將極為明晰分析宣說無分別義菩提心證悟方便之真實性。" 於此諸處所說勝義菩提心即是光明，彼復有法界勝義光明、現證彼界之道之光明、如金與銹般依彼界之客塵一切世俗樂明無分別之方式而住，由此門中顯現為與法界相似之障光明一種，共有光明之三種判分。 如所說"風即是菩提心"，勝義界彼遍行周遍趣入一切所知之因由立為風一種，彼障光明安住為粗風一切生起之力而立為風一種，由細粗諸風融入而生起之光明本身安住為彼等諸風之精華體性，故於道之光明亦立風名而安立一種。所謂勝義菩提心之風亦隨宜安立於彼等，三者雖體性極不相同，然行返相同，故於何處解說皆無違一種。其中界之彼即是真實勝義菩提心，其餘二者雖由自體門中為世俗，然道者證悟勝義，且證悟方式亦與勝義本身相順，故由無欺關聯門中安立為勝義本身，障之彼亦因與勝義行相似故，及為輪迴與一切道之基所應實際斷除，故由於取捨作為無欺門中立為勝義。 今入正文，證悟彼菩提心之方便或趣入彼實相之方式有四：有詮說、說為所緣、成為標幟、勝義之理。

།འདི་ལ་རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་པ་ནོར་ བུའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས། གོང་དུ་བཤད་པའི་སྔགས་བཏུབ་ལ་སོགས་པ་དོན་བཞི་ དང་འཇུག་ཚུལ་བཞི་པོ་འདི་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་སྔགས་བཏུ་བ། དམིགས་པ་ནི་ སྔགས་ཀྱི་དོན། བརྡའ་གྱུར་ནི་སྔགས་ཀྱི་བརྡའ། དོན་དམ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དོན་དམ་པའོ། །ཞེས་ འཆད་ཅིང་རྡོར་བཟླས་བཞིའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་ལ། བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་ དེ་དང་འདྲའོ། །འགྲེལ་བ་གཞན་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་བཤད་དོ། །ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་ དང་། དེའི་རྗེས་འབྲང་ཐུབ་པ་དཔལ་ནི། འཇུག་ཚུལ་བཞི་པོ་རྡོར་བཟླས་བཞིར་བཞེད་ཅིང་། བརྡར་གྱུར་རྡོར་བཟླས་ནི་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དངོས་སུ་བཤད་དོ། ། བདག་གིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན། སྔགས་བཏུ་སོགས་བཞི་དང་། རྡོར་བཟླས་བཞི་ པོ་བཟླས་པ་གང་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་དང་། དེ་ལ་བཟླས་པ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། 5-309 གནད་གཅིག་པར་མཐོང་བས་གཉིས་ཀ་མི་འགལ་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སྔགས་བཏུ་བ་ནི། ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་སྔགས་རྣམས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྗོད་བཅས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ ཡང་རླུང་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སམ། ཡང་ན་སྒྲར་མོས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཏུས་པའི་སྔགས་དངོས་དེའི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་དོན་ནི། བདེ་སྟོང་གི་ལྷ་དང་ རླུང་སེམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའམ། ཡ་གྱལ་རེ་རེ་བ་ཡང་ཡིན་ན་དམིགས་པ་རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་པ་ཡང་། བསྐྱེད་རིམ་པའམ། ལུས་དབེན་པའམ། སྐབས་འདིར་རླུང་རྣམས་ ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པའམ། ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལམ་བྱེད་དམ་དེ་ རྟོགས་པའི་རྒྱུ་དངོས་ཡིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་བརྡའ་ནི། བརྡས་མཚོན་པའི་དོན་ལ་བརྡའི་མིང་ བཏགས་པ་སྟེ། རླུང་ཉིད་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བས་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གནས་ལུགས་ཀྱི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པར་གྲུབ་པ་ ལ་འཇོག་ན། བརྡའ་གྱུར་རྡོར་བཟླས་ཀྱང་རླུང་དབུ་མར་ཅི་རིགས་པར་ཐིམ་པ་ལས། དབུ་ མར་འབར་འཛག་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་མྱོང་གིས་རླུང་གི་སྣང་བ་ ལ་རྒྱས་བཏབ་པས། དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་འཆར་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་གི་དོན་ དམ་པ་བརྗོད་བྲལ་མཁའ་མཉམ་དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་རླུང་བཅས་དབྱིངས་དེར་ཡང་ཡང་བསྲེ་བའི་ ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་དགོས་པ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དོན་དམ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་དངོས་ནི་བརྡའ་གྱུར་རྡོར་བཟླས་སུ་བཞེད་པ་ཡང་དོན་ལ་གནས་ལ། དམིགས་པ་རྡོར་བཟླས་ནི། བསྐྱེད་རིམ་ནས་སྒྱུ་ལུས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་བསྒོམ་ལ། སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་གྲུབ་ཕན་ཆད་དེ་ཡང་གྲུབ་པའོ།

我來為您翻譯這段關於密宗修行的藏文內容： 這是從《五次第註釋如意寶鬘》中所說：將上述咒語分解等四種含義和四種趣入方式合而爲一來解釋。所謂"表述"即是咒語分解，"所緣"即是咒語的含義，"符號"即是咒語的表徵，"勝義"即是咒語的究竟義。這樣解釋時並不使用四種金剛誦的術語。後期的藏地聖者們的觀點也與此相同。在其他諸多註釋中也有各種不同的解釋。阿巴雅卡拉（無畏作）和他的追隨者圖巴巴（能勝吉祥）認為四種趣入方式就是四種金剛誦，並明確指出符號化的金剛誦就是語isolate的次第。 依我的分析，咒語分解等四種方式和四種金剛誦，除了所誦持的對象和誦持的特點不同外，其要義是相同的，由此可知二者並不相違。其中，咒語分解是指：咒語是由各種字母產生的，而有聲的金剛誦也是以氣中的咒字相或者以聲音的觀想而趣入，因此是對所分解咒語本身的修持。咒語的含義是指：包含樂空之尊與氣心之尊身二者，或者單獨一者，而所緣的金剛誦也是生起次第或身isolate，或在此處將諸氣觀想為尊身的形相或尊的本性，因此這是將其作為道或是現證其的直接因。咒語的符號是指：以符號所表示的意義而安立符號之名，由於氣本身從緣起而顯現為樂明無分別的形相併獲得體驗，因此將其安立為那些本性實相的樂明無分別，而符號化的金剛誦也是由氣適當地融入中脈，從而與中脈燃滴相關的樂明無分別的體驗給氣的顯現印上印記，使其也顯現為那個本性，正是如此。氣的勝義即離言虛空等性，需要通過將分別念連同氣反覆融入法界的方式來修持，如是修持即是勝義金剛誦。因此，認為語isolate的次第本身是符號化的金剛誦這種觀點也符合實際。 所緣的金剛誦是從生起次第直到未獲得幻身之前爲了成就未成就而修持，獲得幻身次第之後那個也就成就了。

།སེམས་དབེན་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་ སྐབས་སུ་བརྡའ་གྱུར་རྡོར་བཟླས་དེ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡིན་ཞིང་། འོད་ 5-310 གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་ནི། དེ་ཉིད་དོན་དམ་རྡོར་བཟླས་སུ་གནས་གྱུར་པའོ། ། ལས་དང་པོ་པས་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་བཟླས་པའམ། རྫོགས་རིམ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་རྡོར་ བཟླས་སུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། བརྗོད་བཅས་རྡོ་རྗེའི་ བཟླས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་ པ་དང་། དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་དང་། བརྡར་གྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ དང་། དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པའོ། །དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཡོད་དེ། བཞི་ཀར་ཕྱི་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་སོགས་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ངག་ནས་དངོས་ སུ་སྨྲས་པའམ། སྒྲ་སྤྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་བསྐྱེད་རིམ་པ་ཚུན་ཆོད་སྔགས་པ་མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་ ཐུན་མོང་དུ་གྲག་པ་སྟེ། དམིགས་པར་བཤད་པ་ནི། མགོན་པོའི་རླུང་རིགས་བཞི་དང་། ལྷ་ མོའི་རླུང་ལྷ་མོ་བཞི་དང་། ཡན་ལག་གི་རླུང་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའོ། །སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ དོན་དེ་བརྡས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྡའ་རུ་བཤད་དེ། དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྔགས་ ཀྱི་ངོ་བོར་བཤད་པའོ། །འོ་ན་སྔགས་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། བརྡས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་ཀ་ མཚོན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན། འགའ་ཞིག་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་། དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་དེ་གཉིས་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་པ་བྱུང་ཡང་། འདིར་བཞི་པོ་འཆད་ཚུལ་ ལམ། གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་མ་གཏོགས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་འབབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ བཤད་དགོས་པས་ཁྱད་གཞི་སོ་སོར་བྱེད་པ་མི་ལེགས་སོ། །དེས་ན་བརྡས་མཚོན་པའི་དོན་ དང་དོན་དམ་ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་། སྔ་མ་ནི་བརྡའ་དོན་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་ མ་ནི་བརྡའ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་ཁོ་ནའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པའི་ཁྱད་དོ། ། རྒྱས་བཤད་བཞི་ལས། བརྗོད་བཅས་སྔགས་བཏུའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ 5-311 དང་པོ་ཨ་ཐུང་གཅིག་པུ་ནི། སྡེ་ཚན་དགུའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ ཡི་གེ་སྡེ་ཚན་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པ་སྟེ། ཨ་ཡིག་དེ་ཉིད་བཅུ་པོས་བཤིག་པ་དང་ རྟོག་པར་མ་ནུས་པ་དེ་ནི་བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཁྱབ་ ཀྱི་ཨ་ཐུང་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ནི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གནས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文內容： 在心isolate和幻身次第的階段，符號化的金剛誦在已經成就後繼續增長，而在光明和雙運次第中，它轉變為勝義金剛誦。 初業者在生起次第的誦持或進入圓滿次第時所知的金剛誦，由於都與言說相關，所以是有聲的金剛誦。如是，在此處以有聲的方式解釋菩提心，以具所緣的方式解釋，以符號化的方式解釋，以勝義的方式解釋。每一種又都有略說和廣說兩種。 在這四種方式中，後面的略說是：三字等詞句的言說從語言中直接說出，或在心中顯現聲音的普遍相，這是直到生起次第為止上下等級所有密咒師共同了知的。所緣的解釋是：將護法的四種氣和天女的四種氣，支分的氣為勇識父母，遍行氣為忿怒尊父母等觀修為佛身的形相。以符號表示密咒真實義的含義解釋為符號，勝義則解釋為如是性即是密咒的本性。 那麼，如果密咒的含義是如是性，由於符號也是表示同樣的含義，是否成為一體呢？雖然有些人將出入息和勝義離戲分別指認為這兩者，但在此處除了四種解釋方式或抉擇方式外，應當以歸結到同一實義的方式來解釋，所以將所依分開是不妥當的。因此，雖然符號所表示的含義和勝義本性是一體，但前者是從符號與義相關的角度來解釋，後者是不依靠符號而僅以勝義的方式來解釋，這是它們的差別。 在四種廣說中，就有聲的咒語分解而言，在所有字母中唯一的短阿字，雖然安住在九組字母的中間，卻不被十組字母所束縛。這個阿字不能被十組所破壞和思維，稱為無束縛也無解脫的字母。了知遍滿的短阿字的本性，就是殊勝成就的所依。

།དབྱངས་བཅུ་ དྲུག་དང་། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེ་སྟེ། གྲངས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དགུ་པོ་དེའི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པ། གསལ་བྱེད་སོ་སོ་ལ་དབྱངས་སོ་སོ་རྣམས་ཞུགས་པ་དང་། བརྩེགས་མ་དང་། ལུས་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲ་འགྱུར་བ་དང་། ང་རོ་རྣམ་བཅད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ་ མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཨ་ཐུང་གི་ཡི་གེས་དབང་བྱས་ཤིང་བཅིངས་པ་ཡིན་ལ། ཨ་ནི་དེ་དག་ ལ་སྲོག་གི་ཚུལ་དང་། དེ་དག་ནི་ཨ་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་ཚུལ་གྱིས་ཕན་ ཚུན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་མཚོན་དོན་ནི་གང་གིས་ཤེས་ན་འགྲོ་བའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་ སྡེ་ཚན་དགུ་བགྲོང་ཚུལ་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས། དབྱངས་ལ་རིང་སྡེ་དང་ཐུང་སྡེ་ གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནའང་རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་པ་ཟླ་འོད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ལས། དབྱངས་ལ་ དབྱེ་བ་མཛད་པར་སྣ་ལྡན་གྱི་ཡི་གེ་སྡེ་ཚན་ལོགས་སུ་མཛད་པ་ལྟར་ལེགས་པར་མངོན་ལ། སྡེ་ཚན་བཅུར་བྱས་པའི་ཚེ། དེའི་སྟེང་དུ་ང་རོ་རྣམ་བཅད་ལྕེ་རྩ་ཅན་དང་མཆུ་ཅན་ཏེ་བཞི་ལ་ གཞན་བྱུང་གི་སྡེ་པ་ཞེས་སྣོན་ནོ། །འདིར་གྲངས་དགུ་དང་། དགུ་དབུས་ན་ཞེས་པ་གསུངས་ རབ་ཡན་ལག་དགུ་ལ་འཆད་པ་ཚིག་དོན་མིན་ཞིང་། ཤྲ་དྷ་ཀ་རས་ཚུལ་བཞི་དང་འབྲེལ་ བའི་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཆེས་མང་བ་བཤད་པ་ཡང་སྤྲོས་པ་ཙམ་མོ། །འོན་ཀྱང་དཔེའམ་ བརྡའ་ནི་སྔགས་བཏུ་བའི་གཞི་ཨཱ་ལ་ཀཱ་ལ འི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དབུས་ཀྱི་ ཨ་ཐུང་ཡི་གེ་ཀུན་ཁྱབ་དུ་སྦྱར་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེས་མཚོན་པའི་དོན་ནི། དང་པོ་འོད་གསལ་ 5-312 གྱི་རླུང་སེམས་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཞི་སྟེ་དགུའི་དབུས་ཏེ་སྲོག་ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་ལ། ཕུང་ཁམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མའི་རྣམ་འགྱུར་རླུང་བཅུ་རྣམ་རྟོག་ འཁོར་དང་བཅས་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་བསླད་ཅིང་བཅིངས་ཀྱང་། འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ལ་ དེས་མ་གོས་ཤིང་མ་བཅིངས་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ན་གྲོལ་བ་དང་། ཕུང་ཁམས་དགུའི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཕྱི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ དབྱངས་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་རྩ་རོ་རྐྱང་ཁམས་ཁུ་ཁྲག་རླུང་ལྡང་འཇུག་གི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་སྟེ་ངང་དུ་གནས་པ་ནི། སྤྲིན་རྣམས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གནས་པ་དང་འདྲ་ལ། དེ་དག་རྣམས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་པ་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་གིས་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་པ་ འདི་ཙམ་ཞིག་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།

十六元音和三十二輔音的字母，即在那九個數字組別之後，各個輔音與各個元音相結合，以及疊字、身體變化、聲音變化、鼻音和頓音等無量無邊的後加字母都被短阿字所統攝和束縛。阿字對它們起著生命的作用，而它們則以有益和變化的方式對阿字起作用，彼此完全結合的象徵含義，如果誰能了知，就能成為眾生的上師佛陀。 關於九組的計數方法，雖然一些註釋中將元音分為長組和短組兩類，但在《五次第注》月光及其追隨者中，對元音未作區分而將鼻音字母單獨作為一組的做法看起來更好。當分為十組時，在此基礎上加上鼻音、頓音、舌根音和唇音等四種，稱為其他生起組。此處所說的"九數"和"九中"，解釋為九部分聖教支分並非文字的含義，而釋迦迦惹所解釋的與四種方式相關的眾多解釋分類也只是增廣而已。然而，作為比喻或符號，是就密咒分解的基礎阿拉嘎拉壇城而言，將中央短阿字配為遍滿，這所象徵的含義是：最初唯一的光明氣心，位於五蘊和四大即九者的中央，以法性命氣的方式遍及，雖然被那些蘊界的精華變化即十種氣及其伴隨的分別念染污和束縛眾生，但如果了知光明心不被其染污和束縛的實相就能解脫。九蘊界的隨行——內在的脈氣明點、外在的處所身體受用無量無邊，都是元音輔音的本性，由中脈、左脈、右脈、精血、氣的上下執行之力而生，而所有這些都被光明心所束縛即安住其中，如同雲朵安住于虛空中一樣。誰若了知這些有法與法性的真實聯繫相互結合，誰就能解脫。這些內容是必須要確實了知的。

དེ་ལས་ཡི་གེ་གསུམ་འཐུ་བ་ནི། དབྱངས་ཀྱི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ་ལྔའི་མཐའ་དྲུག་གི་ གྲངས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཨཱུ་རིང་པོ་དང་། ཟླ་འོད་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ལས་ སོགས་པ་དང་པོར་བསྒྱུར་ནས་མཐའི་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་པ་ལྟར་བྱ་སྟེ། ཆ་སྟེ་དབྱངས་ ཀྱི་དང་པོ་ཨ་ཐུང་དང་། ཐ་མ་བཅུ་དྲུག་པར་གནས་པ་ཨཿཚེག་དྲག་ཅན་ནོ། །གསལ་བྱེད་སྡེ་ ཚན་ལྔ་པ་པ་སྡེའི་ཡང་ནང་ཚན་ལྔ་པ་མ་ཡིག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ཡང་འབྱུང་བའི་ མཐའ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཟུར་ལས། མཐར་གནས་ཀྱི་ཐ་མ་དྲོ་བའི་ཡང་མཐའི་ཡི་གེ་ཧ་ཡིག་ཀྱང་ བསྟན་ཞེས་འབྲེལ་བ་གཞན་ལས་འཆད་པ་ལྟར་ཡང་སྣོན་དགོས་པར་མངོན་ནོ། །ཡི་གེ་བཞི་ ནི་ཨཿཚེ་དྲག་ཅན་ཚེ་དྲག་གི་སྒོ་ནས་ཡི་གེའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ལས་ཡོངས་རྫོགས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཨའི་སྒོ་ནས་དང་པོ་དང་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་མ་བགྲངས་ཤིང་། ཨུ་ཞེས་པས་རིང་ ཐུང་གཉིས་གོ་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཧ་དང་ཨ་དང་ཨུ་དང་མ་སྟེ་ཡི་གེ་བཞི་བོ་དེ་ཉིད་སུམ་ཚན་ 5-313 གསུམ་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་དང་པོར་ཨ་དང་ཨུ་དང་མའོ། །གཉིས་པར་ ཨ་དང་ཨཿཚེག་དྲག་ཅན་ནོ། ། གསུམ་པར་ཧ་དང་ཨཱུ་དང་མའོ། །དེ་ཡང་ༀ་ནི་ཨཾ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེ་སྟེ་ང་རོ་དང་ བཅས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། རིང་པོར་བཅས་པ་ནི་ཨཱཿཡིག་སྟེ་རིང་ཆ་ཡོད་ཅིང་ཚེ་དྲག་དང་ བཅས་པའོ། །ཨཾ་དང་རིང་པོ་གཉིས་ཀར་བཅས་པ་ནི། ཧཱུཾ་ཡིག་སྟེ་དབྱངས་རིང་པོ་དང་ང་རོ་ གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་སྦྱོར་བ་ནི། ཚུར་རོལ་ཨ་ཡིག་གིས་ཕ་རོལ་ཨུ་མཐོང་ བས་ཨ་ཡིག་ཉིད་ཨུའི་ཡོན་ཏན་ཨོར་སོང་བ་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས་ཨ་མཚུངས་འདྲ་ཚུར་ རོལ་རིང་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཧ་དབྱངས་མེད་ཕ་རོལ་ཨཱུ་ཡིག་གི་སྟེང་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ ལ་ཨུ་དང་ཨ་ནི་ཕྱིས་པ་དངོས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཨཱུ་ཡིག་ནི་ཕྱིས་པ་མིན་ཀྱང་ལུས་མི་མངོན་པས་ ཕྱིས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ༀ་དང་ཨའི་ཡང་རྩ་བའི་ཡི་གེ་ཨ་ཐུང་ཡིན་ཞིང་། ཧ་ སྲོག་མེད་ཀྱང་ཨུའི་སྒྲ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་ཨ་ཐུང་ཉིད་དུ་འདུས་ སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་ཐམས་ཅད་ཨ་ཐུང་ངུར་འདུས་ལ། ཐུང་ ངུ་ཉིད་མ་ལུས་པའི་ངག་ཏུ་འཆར་ཞིང་འབྱུང་འགྱུར་རོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཨ་ཐུང་གིས་ མཚོན་པའི་འོད་གསལ་རླུང་བཅས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ བཅས་པ་བྱུང་ལ། {འཁར་[འཁོར་]བ་ཟློག་པའི་ཚེ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེར་ཐིམ་པར་ ཡང་འགྱུར་རོ།

關於從中選取三個字母：從元音中選出的是，具有代表五行末尾六數的長烏字

།དེའི་ཕྱིར་ཨ་ནི་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་དང་གཅིག་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་བྱེད་དུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་ གསལ་རླུང་བཅས་དང་ཁམས་གསུམ་འདི་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །རྒྱུ་ མཚན་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་གང་ཞིག་སྔར་བཤད་པའི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་རྣམས་དང་། གང་ ཡང་རྩ་བ་ཡི་གེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ངག་ཚིག་རྣམས་དང་། བུད་མེད་དེ་ལྷ་ཡུམ་རྐྱང་ 5-314 གི་སྔགས་དང་། སྐྱེས་པ་སྟེ་ཡབ་རྐྱང་གི་སྔགས་དང་། མ་ནིང་སྟེ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་སྔགས་ དང་། བྷུ་ཡོད་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཀྱི་ཁམས་སམ་བྱིངས་དང་། སོགས་ ཁོངས་ནས་རྐྱེན་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་དོན་ལས་བྱུང་ ཞིང་བརྟག་གོ །དེ་ཉིད་སྟེང་གི་སྣ་སྒོར་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་རླུང་ གི་ཚུལ་གྱིས་འབྱུང་ལ། འོག་ཏུ་ནི་རྡུལ་དང་། སྙིང་སྟོབས་མུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་འབབ་པར་ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བློས་ནི། འབྲུ་གསུམ་གྱི་བཟླས་པས་ དབུ་མའི་ནང་གི་མི་ཤིགས་པའི་ཨ་ཐུང་ལ། རླུང་དང་ཁམས་དེ་དག་ཐིམ་པའི་ཚུལ་དུ་ངེས་ པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པའི་སྔགས་ཏེ་ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ འོད་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་ལས་བྱུང་བའོ། ། རྒྱས་བཤད་གཉིས་པ་སྔགས་ཀྱི་དོན་དམིགས་པ་ནི། རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་རླུང་དེ་ རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལྷའི་སྐུར་ཉེ་བར་དམིགས་ཤིང་གསལ་བར་གྱུར་བ་ སྟེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་གི་ལྷའི་སྐུ་ནི། རླུང་ལྷ་སྐུ་དངོས་སུ་དམིགས་པ་ཡིན་ ལ། འོད་གསལ་དང་སེམས་དབེན་གྱི་བདེ་བ་ཡང་རླུང་ཉིད་བདེ་བའི་ལྷར་དམིགས་པ་སྟེ། རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་བཅོས་མ་ དང་། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡང་སེམས་དབེན་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་དུ་མ་བརྟགས་པའི་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་ བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་རླུང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པར་མ་རྟོགས་པས་རླུང་ལྷ་སྐུར་དམིགས་ པའི་ཆ་ནས་མོས་སྒོམ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱས་བཤད་གསུམ་པ་སྔགས་ཀྱི་བརྡར་གྱུར་པ་ནི། ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གྱི་བརྡས་རླུང་ འཇུག་གནས་ལྡང་གསུམ། བདེ་གསལ་སྟོང་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་དུ་གནས་པ་གོ་དགོས་ ཤིང་། དེ་ཡང་དཔེའི་དེ་ཉིད་གསུམ་དངོས་སུ་མྱོང་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་ 5-315 དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། རང་བཞིན་བཟླས་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

我來為您完整翻譯這段文獻： 因此，由於阿字有不同的變化形態，所以它既不與其他字母相同，又因遍及交融的緣故而不相異。同樣地，光明及其氣及三界這些，既不能說是與彼同一，也不能說是相異。正是因為這個原因。 任何前述的阿里卡里（元音輔音）諸字母，以及任何指向根本字母的語詞，以及女性即獨尊佛母咒語，男性即獨尊佛父咒語，中性即等持雙運咒語，以及"bhū"（有、存在）等詞根，以及詞綴和變化等，這一切都是從三字的義理中產生並觀察。 這些在上方的左右中脈三者及其作用中以氣的方式顯現，在下方則以塵性（欲）、勇性（信）、暗性（癡）的方式，以界的形式流注。瑜伽行者以三摩地智慧了知此理后，通過三字的持誦，應當確實修持將氣和界融入中脈內不壞的短阿字中。如是，所說的這一切咒語言詞都是從無實光明的本性中產生。 第二廣說是咒語的所緣義理：那些粗細諸氣轉變為天尊身相而近緣明現，即幻身次第和雙運天尊身是直接緣取氣為天尊身。空明和心清凈的樂受也是將氣本身緣為樂天，這是金剛誦的成就果。在生起次第階段的天尊身和樂受是造作的，而圓滿次第中在未獲得心清凈之前雖也有未觀察的天尊身和樂受，但因未認識其與氣是同一本性，故從緣氣為天尊身的角度而言僅是信解修習，並非真實。 第三廣說是咒語的表徵：應當瞭解三字以符號表示氣的入住出三相，安住於樂明空三種真如中。而且是通過直接體驗比喻的三真如，斷除對實相真如自性安住之相的增益。一

།ཞེས་པ་ནི། དོན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་དགོས་ཀྱང་། འདི་བཟླས་པའི་ སྒྲ་བཤད་རྒྱུ་མིན་པས་མ་དག་པ་འདྲའོ། །བར་འདིར་རྒྱུད་ལས། མིང་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རྒྱུད་བཤད་མཛད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ མཆོག་འདི་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་གཅིག་གྱུར་པ། །འགྲོ་བ་མེད་ཅིང་འོང་བ་མེད། ། འགག་མེད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། །སོགས་གོང་དུ་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ སུ་དེ་ལུང་དྲངས་ཀྱང་འདིར་ནི་དེ་མ་དྲངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་དོན་དམ་པའི་རྒྱས་བཤད་ནི། ཨ་ཡིས་སོགས་ཏེ། ཨ་ཐུང་གི་བརྡ་ཡིས་བཤད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ན། དོན་དམ་དེར་རྣམ་རྟོག་ རླུང་བཅས་ཡང་ཡང་ཐིམ་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕུང་སོགས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་ནི། དོན་དམ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དྲུག་པོ་ལས། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བརྗོད་བཅས་དང་དམིགས་པར་འདུས་ལ། གསུམ་པ་བརྡའ་གྱུར་དང་། བཞི་པ་ནི་བརྡའ་དང་དོན་དམ་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་དང་། ལྔ་པ་དོན་དམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དྲུག་ པ་དོན་དམ་དངོས་ཏེ། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་དོན་དམ་རྡོར་བཟླས་སུ་བསྡུའོ། ། ད་ནི་སྔར་གྱི་བརྡའི་འཕྲོས་ཡིན་ཏེ། ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེ་རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་དང་སྦྱར་བ་ནི། འོད་ གསལ་བདེ་བ་ལས་ལངས་ནས་སེམས་ཏེ་སྣང་བ་དང་རང་བཞིན་སྤྲོ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ ལ། ཕྱིར་འགྲོ་བས་རྒས་པ་དང་། རྒུད་པ་དང་། འཆི་བ་སོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ འཇིག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་ལ། ༀ་ཡིག་ གི་བརྡས་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཐིམ་ཞིང་ འགག་ལ། མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ནང་དུ་འོང་བས་ཚེ་ 5-316 དང་མདྭངས་དང་སྟོབས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ན། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སྐུའི་དག་པར་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག་ཅིང་བསྒོམ་མོ། །ཨཱཿཡིག་ནི་རང་བཞིན་དང་སྣང་བ་དེ་ རྣམས་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་ཞིང་གནས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རླུང་གི་དྭངས་མའི་རང་བཞིན་ཙམ་ལ་ གནས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་ཅིང་བསྒོམ་མོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རླུང་འཇུག་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་ཉིད་དང་། ལྡང་བ་ཡི་ནི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་ བཞི་དང་། ཐབས་མགོན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་གཞི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ལྟར་བསྒོམ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པར་བཟླ་བར་བྱའོ།

我來為您完整翻譯這段藏文： 此說雖應如前義解釋，但因這不是誦持的聲音解釋，故似有不完備。在此處引經云："無名不可言說"等，宣說了勝義金剛誦的密續，這是殊勝菩提心。如前所引"三者即是一，無去亦無來，無滅極寂靜"等。雖然《行集論》中引用了此經文，但此處未引用。 在此處勝義的廣說是：以阿字等，即以短阿的符號所說的光明智慧，是遍及一切眾生的佛性。若於此勝義中，由於反覆令分別念及氣融入的緣故，蘊等入于光明，這就是勝義金剛誦。如上所說，金剛誦的六種瑜伽中，第一和第二屬於有言說和所緣，第三是成為符號，第四是符號和勝義的連線，第五是趣入勝義，第六是勝義本身，后三者攝於勝義金剛誦。 現在是前述符號的延續：吽字與氣向外行相配，是從光明樂中起而為心，即具有顯現和自性放射的能力，因為向外行造成衰老、衰退、死亡等，由於輪迴毀壞，應當觀想與佛陀空性智慧相應。以嗡字元號表示氣向內入，是令自性和顯現的眾生融滅，並完全收攝於不壞明點中，因為向內來增長壽命、光澤和力量，由於對身體有益，故應觀想為佛身清凈。阿字是令彼等自性和顯現融入光明並安住，因為安住于氣的精華自性中，故應觀想為佛語自性。同樣地，也應依氣入住出的次第，如實相中安住那樣觀修為四智慧佛母和四方便佛父的自性，應當不損壞咒語支分而持誦。

།གོང་གི་དམིགས་པའི་འཕྲོས་ལས་རླུང་ རྣམས་ལྷར་བསྐྱེད་དགོས་ན་ལྷ་གང་གང་གི་དག་པ་ཡིན་ཅེ་ན། མེ་རླུང་གི་མེ་གོས་དཀར་མོའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སོགས་ཁོངས་ནས། རླུང་སྒྲོལ་མ། ས་སངས་རྒྱས་སྤྱན། ཆུ་མཱ་མ་ཀཱིའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཟླས་པ་བཤད་པ་རྣམས་ལ་རེ་རེ་བཞིན་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ པ་རེ་ཡོད་ལ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་ལེགས་པར་བསྡུས་ན་ནི། ལྷ་དང་འབྱུང་བ་དང་། རླུང་ སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མི་འདྲ་བ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་སྡོམས་པས་རླུང་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་ ཡོད་པ་དེ་ནི་པདྨའི་མགོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མགོན་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གི་རྒྱུ་བའམ། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའམ། འཕོ་བ་གཅིག་གོ །དེ་ལྟར་རླུང་དགུ་བརྒྱ་པ་དག་ཏུ་གང་བསྟན་པ་ དེ་འདྲ་དེ་ནི་སྤེལ་ཞིང་སོ་སོར་བྱུང་བ་ལས། འཕོ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་ནི། ཉིན་ཞག་ གཅིག་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུའོ། ། གཉིས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལུང་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལུང་གིས་བཤད་པ་ནི། ནང་ གི་དུས་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རིག་ པའི་ཆོ་ག་འདི་ཡིས་ནི། །ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་རབ་སྦྱོར་ལ། །གྲངས་འབུམ་གྱིས་ནི་ མཚན་ཉིད་ཅན། །སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་བཟླས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྒོམ་ 5-317 པ་ཡི་ནི་བར་ཆད་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་རོལ་བཟླས་པ་སྤང་། །སྔགས་དོན་བཅོམ་ལྡན་ རྡོ་རྗེ་ཅན། །རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཟློས། །གླང་པོ་མངོན་དུ་རྙེད་གྱུར་ནས། །གླང་ པའི་རྗེས་ནི་འཚོལ་བྱེད་ལྟར། །སྔགས་ལུས་རང་ཉིད་མངོན་གྱུར་ནས། །གཞན་དག་ ཅི་ག་འཚོལ་བྱེད་དམ། །གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གང་ཞིག །སྦྱོར་བ་གསུམ་དང་ལྡན་ པའི་མི། །སྤྱན་དྲངས་གཤེགས་སུ་གསོལ་གྱུར་དང་། །དེ་བཞིན་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ ཡང་། །གཞུག་པ་ཡིས་ནི་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། །མྱུར་བ་ཡིས་ནི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །གཉིས་ ཀ་མིན་པ་བཞུགས་སུ་གསོལ། །སྣ་ཚོགས་གནས་གྲུབ་བླ་མེད་པའོ།

從上述所緣的延續中，若需要將諸氣生起為本尊，那麼是哪些本尊的清凈呢？火風是白衣母壇城，等等包含：風是度母，地是佛眼，水是摩摩基壇城的持誦，這些每一個都有二百二十五，若善加總攝這四個壇城，由不同的四種本尊、界、風瑜伽所攝，完全總合則有九百氣，這是蓮花怙主等任一怙主的執行，或大壇城，或一個遷移。如是所說九百氣清凈，這是從增廣和分別生起而來，以二十四遷移的次第，一晝夜中有二萬一千六百氣執行。 第二、以後續續等種種經證解說：爲了明顯顯示此內在時，從《密集後續》中說："以此明智儀軌，於四座間善修習，數量具足十萬相，不壞咒支而持誦。"又說："具有修習間斷者，應當舍離外瑜伽誦。咒義即是具德金剛持，金剛自性如何誦？如已現前得大象，卻去尋找象足跡，咒身自性已現前，何必尋求於他處？複次金剛持，具三種瑜伽人，迎請而祈降，如是祈安住，以納入而迎請，以速疾而祈降，非二者祈安住，種種成就無上住。"

།མྱུར་པ་དང་ནི་ རྣམ་སྡུད་དང་། །དལ་བ་ཅན་དང་སྔགས་སྦྱོར་བ། །བླ་མས་སློབ་མའི་རྣ་དྲུང་དུ། །རབ་ ཏུ་འབད་དེ་བརྗོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་གི །ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་འབྲས་བུ་རབ་སྟེར་བའི། །གསང་བའི་ཡི་གེ་བཤད་པར་ བྱ། །གང་ཞིག་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་མཆོག་སྟེར་འགྱུར། །དང་ པོའི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །རྟག་ཏུ་དབུགས་ནི་རྔུབ་པར་བྱ། །བརྒྱད་པའི་མཐའ་དག་ ལྡན་པ་ཡི། །ཡི་གེ་ཨཱུ་ནི་ཐིག་ལེར་བཅས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་དབུགས་གཏོང་བྱེད། ། འདི་ནི་ཅི་དགའི་བཟླས་པར་བཤད། །ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་ཆིག་སྟོང་དང་། །དེ་བཞིན་ དུ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག །རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་ཉིན་མཚན་གྱི། །བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ནི་གྲངས་ བྱེད་དོ། །དེ་འདིར་གསང་ཞིང་དགོངས་པ་ཡིས། །ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བར་བཤད་པ་ཡིན། ། ཀློག་གམ་ཁ་འདོན་མེད་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་བཟླས་པར་བཤད་པ་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་ པ་འདི་ཡིས་ནི། །ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་བསྟེན་བྱ་ཞིང་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས། ། ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ནང་གི་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཉི་ཤུ་རྩ་ བཞིའི་རིམ་གྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྙེག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ན་དབྱུག་ཚོད་དུས་སྦྱོར་ལ་སོགས་ 5-318 པའི་འཕོ་བ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཡང་འཕོ་བའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནང་གི་དུས་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། འདི་ལ་དོན་ཚན་དྲུག་སྟེ། རླུང་གི་བཟླས་པར་བྱེད་ཚུལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྲོས་པ་སྤང་པ། ཕྱག་རྒྱའི་ལས་གསུམ་འགྲུབ་ཚུལ། འབྱུང་འཇུག་གི་བཟླས་པ་བཤད་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ བཤད་པ། ལས་སྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་ལ་རླུང་གི་བཟླས་པ་བྱེད་ཚུལ་ནི། སྔགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ རིག་པ་རླུང་འབྱུང་གནས་འཇུག་གསུམ་དང་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་འདིས་ནི། ཐུན་མཚམས་བཞི་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་རིམ་པ་རུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ལ། གྲངས་འབུམ་ཞེས་པ་འབུམ་ཕྲག་གི་ངེས་ བཟུང་མ་ཡིན་གྱི། གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་པར་བཟླའོ། ། ཡང་འགྱུར་གཞན་ལས། མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་གྲངས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། མཚོན་བྱ་འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ། མཚན་བྱེད་འབྱུང་ཆུང་ཡེ་ཤེས་བཞི་བཞིའམ་ ཚད་མེད་བཞིའི་དབྱེ་བས་བཟླས་པའི་དོན་དུ་འཆད་དོ། །ཡན་ལག་མ་ཉམས་པ་ནི། འབྱུང་ བཞི་ཆ་མཉམ་པ་དང་། ལྷ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། དབང་ཤེས་རླུང་བཅས་ལ་བདེ་སྟོང་གིས་རྒྱས་ཐེབས་པ་རྣམས་སོ།

迅速和總攝，以及緩慢和咒語相應，上師于弟子耳邊，應當極為努力宣說。其後爲了顯示瑜伽自在的殊勝方便，當說能賜瑜伽果德的秘密文字。僅僅思維即能賜予瑜伽者殊勝，以初始文字相應而常當攝氣，具足八末尾的文字"烏"帶點，瑜伽者作呼氣，此說為隨欲持誦。二萬一千又六百，瑜伽自在日夜間，作為持誦之數量。此中秘密且意趣，說為細微之相應，雖無讀誦或唸誦，然而說為能持誦。以此金剛持誦，當如法而依止，以幻化等持力，應當成辦諸事業。 "內在時"即"以二十四次第"所指，如外在有量度時分等遷移，內在也是遷移時故為內在時，此是其義。 此中有六個要點：如何作氣的持誦、舍離外在戲論、成就印契三業、解說出入持誦、解說名稱異名、解說成辦事業等持。 其中如何作氣的持誦：通過了知咒義，以三字明智配合氣之出住入三者的此儀軌，於四座際即四壇城次第中善修習。"數量十萬"非是限定十萬數，而是表示極多數量之義。如是應當以極多相而不壞咒支地持誦。 又從其他譯本中出現："以所表能表數"，解釋為：所表四大種四智慧，能表小種四四智慧或四無量的分類而持誦之義。"不壞支分"是：四大種平等、了知各自本尊之自性、受用五欲時令根識及氣為樂空所充滿等。

།རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ཚིག་ནི་དེ་ ཡན་ཆད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་གྱི་ཚིག་ཤས་ཆེའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ སྤྲོས་པ་སྤངས་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་དུ་འགྱུར་བར་བསྒོམ་པ་ཡི་ ནི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕྱི་རོལ་སྒྲ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ ཅིང་ངག་ནས་འདོན་བའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་ནི། ངག་དབེན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པས་སྤང་བར་བྱའོ། །སྔགས་ཀྱི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ 5-319 ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་འོད་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་དུ་བྱས་ ནས་ཟློས་ཤིག །དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་གླང་པོ་ཆེ་མངོན་སུམ་དུ་རྙེད་པར་ གྱུར་ནས་དེ་མི་འཛིན་པར་གླང་པོའི་རྐང་རྗེས་བཙལ་ཏེ། གླང་པོ་འཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱང་དོན་ མེད་པ་ལྟར། སྔགས་ཀྱི་ལུས་ཏེ་སྔགས་དངོས་གཞི་རང་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། སྔགས་ ཀྱི་འདྲ་ཅོག་གཞན་ཡི་གེ་མིང་ཚིག་གི་བཟླས་པ་དག་ཅིག་འཚོལ་བར་བྱེད་དམ་ཞེས་ཏེ་མ་ རངས་པའི་ཚིག་གོ ། ཕྱག་རྒྱའི་ལས་གསུམ་འགྲུབ་ཚུལ་ནི། གཞན་ཡང་རྟོགས་པས་བསྒོམ་པའི་ལྷའི་རྣལ་ འབྱོར་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། ངག་བཟླས་ཀྱི་ནུས་པ་རྙེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་མི་གང་ཞིག སྦྱོར་ བ་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིས་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་ལྷ་རྣམས་ སྤྱན་དྲངས་པ་དང་། གཤེགས་སུ་གསོལ་བར་གྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ བ་ཡང་སྟེ། སྦྱོར་བ་གསུམ་{པ་[པོ་]དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ཚོགས་གསོག་པ་དང་། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། ངག་དབེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི། སྤྲོས་པའི་སྔགས་དང་ཕྱག་ རྒྱ་སྤངས་ཏེ། རླུང་སྔགས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་བཞིན་དུ་རླུང་ནང་དུ་གཞུག་ པ་ཡིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། མྱུར་བ་སྟེ་ཕྱིར་འགྲོ་བས་ ནི་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་མིན་པས་ཏེ་ནང་དུ་གནས་པས་ནི་བཞུགས་སུ་ གསོལ་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་དང་། ལས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཚོགས་གསོག་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་གནས་འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེས་ཕྱིར་ལྡང་བ་མྱུར་བ་དང་ནི། ༀ་གྱི་ཡི་གེས་ནང་ དུ་འོང་པ་རྣམ་པར་སྡུད་པ་དང་། ཨཱཿའི་ཡི་གེས་གནས་པ་ནི་དལ་བ་ཅན་ཏེ། རླུང་དང་སྔགས་ གསུམ་གྱི་དོན་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གསངས་ཤིང་སྐལ་མེད་ཀྱིས་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རུ། བླ་ 5-320 མས་སློབ་མའི་རྣ་བའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་འབད་དེ་བརྗོད་པ་བྱའོ།

我來為您翻譯這段藏文： 後續續部的文字僅限於此，其餘大部分是解釋密意的文字。就外在分別的觀點而言，風與咒語無二的修行會受到外在聲音和形相等障礙特徵的干擾，心意專注于外在的聲音和形相，以及口中誦讀的咒語唸誦，已經通達語言清凈義理的瑜伽師應當斷除這些。 咒語的含義就是世尊金剛持，即大樂智慧金剛、離戲光明的本性，應當如實現前其相而誦持。比如說，若有人想要尋找大象，已經親眼見到大象卻不去抓取，反而去尋找象跡追尋大象，這樣做毫無意義。同樣，當咒語之身即咒語正體已經現前時，卻去尋找其他類似的咒語文字名詞的唸誦，這是表示不滿的話語。 關於手印三種事業的成就方法：此外，通過證悟而圓滿修持本尊瑜伽，並獲得語誦力的任何金剛持者，若具有實修三種瑜伽的能力之人，以咒語和手印迎請諸尊、送回以及同樣祈請安住，依靠這三種瑜伽而積累資糧和成就悉地時，語言清凈的瑜伽師應當捨棄戲論的咒語和手印，在修持風咒無二之真實義時，通過內攝氣息而迎請一切智慧壇城，迅速外出則是送回，非二者即內住則是祈請安住，這樣一切事業都能成就，能成辦各種悉地、各種事業和各種資糧積累之處，實現一切所欲，是無上圓滿。 以吽字迅速外出，以嗡字內攝收斂，以啊字安住則為緩慢，這風與三種咒語的意義相合，因為這是極為秘密且與無緣者不聞的緣故，上師應當努力在弟子耳邊宣說。

འབྱུང་འཇུག་གི་བཟླས་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ཐབས་ཉམས་ལན་གྱི་དམ་པ་སྟེ་མཆོག་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་ ཕྱིར་དུ། རྣལ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྟེར་བའི་གསང་བའི་ཡི་གེ་བཤད་ པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་བསམ་ཤིང་བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྟེར་བར་འགྱུར་བ། ཡི་གེ་ཀློག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་ པོར་འདོན་པའི་ཕྱིར། ༀ་ཡིག་ནི་དང་པོའི་ཡི་གེ་སྟེ། དེའི་དོན་ལ་སེམས་སྦྱོར་བས་རྟག་ཏུ་ དབུགས་ནི་ནང་དུ་རྔུབ་པར་བྱ་ལ། སྡེ་ཚན་བརྒྱད་པ་དྲོ་བའི་མཐའ་ཧ་ཡིག་དང་ལྡན་པའི་ཡི་ གེ་ཨཱུ་ནི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེར་བཅས་པ་ཧཱུཾ་གི་ཡི་གེའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པས། རྣལ་འབྱོར་ པ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་གཏོང་བར་བྱེད་དེ་འདི་ནི་ཅི་དགའ་བར་སྤྱོད་ཅིང་འབད་རྩོལ་མེད་པའི་ བཟླས་པར་བཤད་དོ། །འདི་ལ་རླུང་གནས་པ་ཡང་མ་གསུངས། ཨཱཿཡིག་ཀྱང་མ་གསུངས་ པས་ཡི་གེ་གཉིས་པའི་རྡོར་བཟླས་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞིའི་དུས་ན་རླུང་ནང་དུ་ གནས་པ་དང་། ཕྱིར་གནས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས། ཕྱིར་གནས་པ་ ཕྱིར་འགྲོའི་ནང་དུ་བསྡུས། ནང་དུ་གནས་པ་འོང་བའི་ནང་དུ་བསྡུས་ན་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ཡིན་ ལ། ཕྱིར་གནས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ། ནང་དུ་གནས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་ གསུམ་པའི་བཟླས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིར་གནས་པ་ཡང་བསྐྱེད་ན་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ དག་གི་ནང་ཚན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། དབུགས་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བས་ཡི་ གེ་དུ་མའི་བཟླས་པ་འབྱུང་ངོ་། ། དེ་ལས་ཡི་གེ་གཉིས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཧཱུཾ་ཧོཿའི་ཡི་གེ་གཉིས་སྦྱར་བ་གསུངས་ ཤིང་། དེའི་མཚོན་དོན་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་ནི་ༀ་གྱིས་གསལ་བའི་ཉམས་ 5-321 དང་། ཧཱུཾ་གིས་སྟོང་བའི་ཉམས་ཀྱིས་རྒྱས་འདེབས་པ་བསྟན་པ། བདེ་དྲོད་ཀྱི་ཉམས་ནི་གཉིས་ ཀར་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེའི་ལྟ་བུའི་རླུང་གི་བཟླས་པ། ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་ཆིག་སྟོང་ དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག །ཉིན་མཚན་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ཞག་རེ་བཞིན་དུ་ རྣལ་འབྱོར་དབང་པོས་རླུང་གི་སྔགས་བཟླས་སྟེ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་ནི་དེ་ཙམ་བྱེད་ན། རྫོགས་རིམ་པའི་རྡོར་བཟླས་འདི་ནི་བཟླས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔགས་གཅིག་ ཅར་བཟླས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་རིམ་པས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་ འདིར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་བྱེད་དོ།

關於出入息唸誦的解釋：接著，爲了使安住于語言清凈次第的至尊瑜伽師的方便體驗堅固殊勝，將宣說能賜予瑜伽三昧果的秘密文字。 僅僅通過思維和修持，就能迅速地賜予具相瑜伽士殊勝悉地，因為在誦讀一切文字之初誦持的緣故，嗡字是最初的文字，專注于其義而常常將氣息攝入內部，第八組溫暖末尾帶有"哈"字的烏字上帶點成為吽字，以平等安住于其義，瑜伽師向外呼氣，這就是隨意而行且無勤作的唸誦。這裡既未說氣息停住，也未說啊字，因此似乎是二字金剛唸誦。 即使在基礎階段，氣息內住和外住也稍有存在但極其微細，將外住攝入外出中，將內住攝入內來中即是二字，外住與此相同，而將內住時間延長則成為三字唸誦，若也延長外住則成為四字。通過這些內部差別的分類，以及配合兩息、三息等，就會產生多字唸誦。 其中關於二字，《金剛鬘》中說明了吽和吙二字相合，其表示之義將在下文解釋，這裡是以嗡字表明明顯的體驗，以吽字表明空性的體驗來印持，樂暖的體驗則是二者共同運用。 如是風的唸誦，二萬一千六百次，瑜伽自在者每日晝夜合計進行風咒唸誦，若做這麼多數量的唸誦，由於圓滿次第的金剛唸誦每一次唸誦都等同於同時唸誦一切本尊的咒語，所以生起次第行者在劫時間內都無法計數的，在此能以剎那間完成。

།མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་ དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ནང་གི་རྒྱུད་འདིར་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་གསང་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་ཕྲ་མོར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླེགས་ བམ་ཀློག་པ་དང་ཁ་བཏོན་གྱི་བཟླས་པ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གྲུབ་ པས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཕྲ་ མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། བཟླས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བཤད་མོད། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕྲ་བཟླས་དང་ ཡེ་མི་གཅིག་སྟེ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཁོ་ནའོ། །ལས་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོ་དང་བསྟུན་པ་སོགས་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྟེན་ པར་བྱ་ཞིང་། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་འདིས་ནི། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ན། དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལྷའོ། །འོ་ན་ངག་ དབེན་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་སུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལྷ་སྐུ་ནི། སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་གྲུབ་ནས་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན། ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་ཡང་སྒྱུ་མའི་སྐུ་རྗེས་མཐུན་ པ་ནི་ཡིན་ལ། རྡོར་བཟླས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ། ལུས་དབེན་ལས་ཁྱབ་པར་དུ་འཕགས་པའི་ 5-322 ལྷ་སྐུ་ཞིག་ངག་དབེན་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་གྲུབ་ཡོད་པས། དེ་སྒྱུ་ལུས་དང་ཤིན་ཏུ་ ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེར་མ་ཟད་ཐུན་མོང་གི་སྒྱུ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེན་མེད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཁོ་ནའམ། དེ་དང་བཅས་པའི་ལྷ་སྐུ་ཀྱང་ལས་སོགས་ཐམས་ ཅད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

這是關於名稱分類的闡述。這樣的風瑜伽在內續瑜伽中被稱為微細瑜伽。之所以稱為"微細"，是因為它極其深奧隱秘，難以領悟。雖然沒有誦讀經函和口頭唸誦，但因為本性自成就，所以稱為金剛唸誦。 雖然在語清凈次第中，以微細瑜伽和唸誦瑜伽的名稱來解釋，但與生起次第的微細唸誦完全不同，這純屬圓滿次第。關於成就事業的三摩地之義，將要解釋的壇城各自相應等儀軌，應當如法依止，通過此金剛唸誦的修持，可以成就一切息災等事業。 然而，如果完成咒語事業需要先行天尊瑜伽，那麼這是什麼呢？是如幻三摩地的本尊。那麼，在語清凈次第階段是否不能成就呢？因為如幻三摩地的天尊身是在幻身次第成就之後才有的。對此回答：身清凈的本尊也是相似於幻身，而且通過金剛唸誦的力量所產生的，較身清凈更為殊勝的天尊身在語清凈圓滿階段也已經成就，因為這與幻身極其相似的緣故。不僅如此，所謂共同的幻身，即對一切法作為無實有的勝解，或者具有這種觀念的天尊身也能成就一切事業等。

གསུམ་པ་གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་བཤད་པ་ནི། དེ་བས་ན་ གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ ལས་ཀྱང་། མཉམ་མེད་སྔགས་ནི་བཟླས་ནས་སུ། །སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ སྒྲུབ། །དེ་ཡི་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ནི། །ཁམས་གསུམ་འགྲུབ་པར་གདོན་མི་ཟ། །རྣམ་ཤེས་ ལས་ནི་འབྱུང་བའི་སྔགས། །མཚན་ཉིད་དྲུག་ལྡན་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔར་ཕྱག་བྱས་ན། །ཟླ་བ་ཉ་ལ་དེ་འགྲུབ་འགྱུར། །དེ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་བཤད་པ་མེད། ། འཕྲེང་བ་མི་དགོས་སྔགས་མི་དགོས། །བཟུང་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལས་རྣམས་དག །གཅིག་ ནས་གཅིག་ཏུ་ཟློག་པར་འགྱུར། །ཡ་ཡི་དོན་གྱི་གང་ཅི་འང་རུང་། །དངོས་གྲུབ་འདོད་ པས་བྱ་བ་ནི། །ར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས། །འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱ། ། མེ་དང་རླུང་དང་དབང་ཆེན་དང་། །ཆུ་སྟེ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཐུན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་ དུས་སུ་ནི། །ལས་ནི་གཉིས་གཉིས་གནས་པར་འགྱུར། །མཆོད་ལ་བརྩོན་པས་མཆོད་ པར་འགྱུར། །བཟླས་ལ་བརྩོན་པས་རྣམ་པར་དང་། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བརྩོན་པས་ འབྱོར། །བསམ་གཏན་བརྩོན་པས་ཐར་པ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེས་པ་ ངག་བཟླས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གསུམ་ཡང་འདི་ལ་འདུས་ ཤིང་། འདིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་འགྲུབ་པས་ན། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་དགོས་དོན་ཐམས་ཅད་ཚང་བས་ན། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པ་འཐད་ 5-323 པ་དེའི་ཕྱིར། འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་བརྩམ་པར་འོས་སོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚིག་ ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་རྣམ་དག་འདི་ནི་གསང་འདུས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུད་མ་ ཡིན་ཏེ། གསང་འདུས་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ཡིན་ལ། འདི་ནི་རྣམ་སྣང་གི་ རིགས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་སོ། ། འོན་ཀྱང་བཤད་ཚུལ་ཕྱོགས་མཚུངས་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་ ཡང་རྒྱུད་ནི་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་{བྱས་[བྱ་བ་]ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཤད་ཚུལ་མཐུན་པ་ ཁོ་ན་དང་ཡང་སྦྱོར་མི་དགོས་ཏེ། བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་ཡང་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱར་པས་མཐའ་གཅོད་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞུང་དོན་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ བྱ་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྔགས་བཟླས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་གྱི་བཟླས་པ་མཆོག་འདིའི་ བྱེ་བའི་ཆ་ལ་ཡང་བསྐྲུན་པར་མི་ནུས་པས། མཉམ་པའི་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་རླུང་དང་སྔགས་ ནི་དབྱེར་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་འདི་ནི་བཟླས་ནས་སུ། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དང་ལས་ ཚོགས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འགྲུབ་པར་ངེས་པའི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།

第三，以二無勝等經典的解說。因此，在《無二等同勝》這部大瑜伽續中也說： "修持無等咒語后，成就自性者可成。僅僅一月時間內，必定成就三界事。從識生起的咒語，具足六種相修持，若禮金剛薩埵尊，滿月之時即得成。此中不說諸禁行，不需念珠不需咒，所持所施諸火供，一一皆當得遮止。凡是所欲瑜伽義，為求成就所作事，以啰等三字itself，當入利益眾生行。火風大自在及水，于其各自壇城中，半半時分之時中，二二事業當安住。勤修供養得供養，勤修持誦得清凈，勤修火供得圓滿，勤修禪定得解脫。" 所說"因此"是指語唸誦具有一切利益，三種瑜伽也都包含於此，並且能成就如幻三摩地，由於具足咒語、手印和三摩地的一切所需，因此適合成就息災等事業，所以應當如後文所說那樣開始修持，這是作為理由的詞句。這部《無二勝凈》不是《密集》的解釋續，因為《密集》是以金剛部為主的續部，而這是以毗盧遮那部為主的續部。 然而，解說方式是相似的，如同《幻化網》。一般而言，由於續部應當由其他續部來理解，所以不必僅僅結合相同的解說方式，即使解說方式不同，但由於意趣相同，相互結合便能達到無上的決定。 經文的含義是這樣的：以生起次第的咒語唸誦等，連此殊勝圓滿次第唸誦的百萬分之一也無法企及，因此這無與倫比的風與咒不二的金剛唸誦，在修持之後，應當成就具有殊勝、共同和事業集的成就自性的資糧。

འདིར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་ལས་ བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་དེས་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ ཅད་འགྲུབ་པར་གདོན་མི་ཟའོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་ ཟླ་བ་གཅིག་བཟླས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་བརྡས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྟེ་སེམས་རྣམ་པར་ དབེན་པ་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་ན། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ས་གསུམ་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་ འགྲུབ་པ་མིན་པས། ངག་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་གཅིག་གིས་སླར་རྡོར་བཟླས་ ཟླ་བ་གཅིག་གིས་སྣང་བའི་ས་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ནས་རྡོར་བཟླས་ཟླ་གཅིག་གིས་མཆེད་པ་དང་། 5-324 ཡང་རྡོར་བཟླས་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཐོབ་པའི་ས་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྦྱོར་དགོས་ ཤིང་། ངག་དབེན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ཀྱང་། གོང་དུ་བཤད་པའི་བགྲང་པ་དང་། རྣམ་ པར་དཔྱད་པ་དང་། གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་གསུམ་པོ་འགྲུབ་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་། སེམས་ དབེན་ལ་འབྱོར་ཐུབ་པ་ནི་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དོ། ། སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སླར་ཡང་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། རྣམ་ཤེས་ལས་བྱུང་ བ་མཚན་ཉིད་དྲུག་ལྡན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ལ། ཟླ་གཅིག་ཅེས་པ་གསལ་བར་འཆད་པ་ནི། རྡོ་ རྗེ་སེམས་དཔའ་མཆོད་པ་དང་། ཟླ་བ་ཉ་ལ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱ་སྐད་ལ་ཀྵ་ཞེས་ པ་འབུམ་དང་། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀར་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་པས། འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ ཅེས་བསྒྱུར་བ་དང་། རིམ་ལྔའི་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེ་བས་ཀྱང་། འབུམ་ཕྲག་གི་བཤད་པ་བྱས་ ཤིང་། མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་། འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་འབྲུ་ གནོན་མཛད་དོ།

這裡有些解釋說，"修持"指的是所要成就的悉地。這樣，通過一個月的修持，必定能成就三界一切悉地。這是按照字面意思的解釋。而特殊的不共意義是：利根者在現前獲得金剛唸誦之後，再念誦一個月，即可成就三界的表象三現，也就是心清凈。 細分來說，三現的三地不是同時成就的。已經在相續中生起語清凈智慧的人，再做一個月的金剛唸誦可獲得明現地；之後再做一個月的金剛唸誦可獲得增現地；再做一個月的金剛唸誦可現前近得地。 這需要如此配合，而語清凈的證悟標準，也是建立在前面所說的計數、觀察和住處瑜伽這三者的成就上。能夠契入心清凈，是金剛唸誦的利益，依此而作解釋。 關於"具有修持自性"的進一步解釋是"從識而生具六相"。對"一月"的明確解釋是"供養金剛薩埵"和"月圓之時"。 在這裡，梵語"kṣa"可以表示"十萬"和"相"兩種含義，所以有人翻譯為"六十萬"，大多數《五次第論》的註釋也作"十萬"的解釋。大學者吉美

དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ དྲུག་བརྒྱ་ཡིན་པས། ཉིན་ཞག་ལྔ་ལ་འབུམ་བརྒྱད་སྟོང་སོང་ལ། ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་དྲུག་ འབུམ་བཞི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་རགས་རྩིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲུག་འབུམ་དུ་ བརྗོད། ཅེས་འཆད་པ་ལས། གཞན་རྣམས་རགས་རྩིས་ཇི་ལྟར་ཡིན་མི་གསལ་ལ། ནོར་བུའི་ འཕྲེང་བ་ལས། བཞི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པོ་མི་བགྲོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་འདུག་ནའང་། ཟླ་གཅིག་ ལ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་འཆད་པའི་ལུགས་འདི་བྱེད་ན། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ དྲུག་པོ་རེ་རེ་བཞིན་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རྩ་བདུན་དུ་བཟླ་བར་གསུངས་ཤིང་། ལྷག་མ་ ཞག་གསུམ་གསུམ་སྔར་གྱི་དེ་བརྟན་བྱེད་དུ་དགོངས་པ་དང་གནད་གཅིག་པར་བྱ་དགོས་ ཏེ། དབུགས་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ནི་ཞག་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་ནས་དབུགས་བཞི་སྟོང་ བརྒྱད་བརྒྱས་ཕྲི་བའི་གྲངས་ཡིན་པས། རགས་རྩིས་སུ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ 5-325 ལ། འདི་ལ་ཡང་ཞག་ཡོངས་རྫོགས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་པས། འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཞག་པོ་ཉེར་བདུན་རེ་སློབ་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང་། འདིར་འབུམ་ཕྲག་ དྲུག་གིས་ཟླ་བ་གཅིག་པ་རེར་བསྒོམ་པས་འགྲུབ་པར་གསུངས་པ་གུང་འགྲིག་ཅིང་། རགས་ རྩིས་ལ་གུང་འགྲིག་པས་ཆོག་པའང་ཡིན་ཏེ། དེར་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རེ་གསུངས་པ་ཡང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལམ་བགྲོད་པ་མྱུར་ཤོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྲིད་མཐའ་ལ་འབྱུང་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། གཞན་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ ན་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་བཤད་ནའང་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་གཙོ་བོར་རང་ལུགས་ནི་མཚན་ཉིད་དྲུག་ལྡན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། གོང་དུ་ བཤད་པ་ལྟར་བགྲང་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང་། གནས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ཟློག་ པ་དང་། རྟོག་བཅས་སྤངས་པ་སྟེ། རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་པོ་དེའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་སྐད་ ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་འོད་གསལ་རླུང་དང་བཅས་པ་ལས་ནི་བྱུང་བ་སྟེ། འོད་ གསལ་དང་རླུང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔགས་ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་པོ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་མཚན་ ཉིད་དྲུག་ལས། གང་སྐབས་སུ་བབ་པ་རེ་རེ་དང་ལྡན་པར་བཟླས་ནས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་དེ་ལ་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་ཕུང་ཁམས་སོགས་ཐིམ་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་ཤིང་། ཉིན་མཚན་བར་མ་ཆད་དུ་བཟླས་ན། ཟླ་བ་ཉ་བའི་དུས་སུ་ རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དྲུག་གི་རིམ་པ་རེ་རེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ དྲུག་པོ་རེ་རེ་ཟླ་བ་རེ་རེར་བསྒོམས་པས་ཟླ་བ་ཉ་བ་དྲུག་ལ་འགྲུབ་ཐེངས་དྲུག་འབྱུང་བ་ལྟ་ བུའི་དོན་ནོ།

按照他們的傳統，一晝夜有二萬一千六百次呼吸，五天就是八萬八千次，三十天就是六十四萬八千次，但按照粗略計算就說成六十萬。除此解釋之外，其他人對於如何粗略計算並不清楚。雖然《寶鬘》中似乎是不計算四萬八千次，但如果按照解釋一月為六十萬次的這種傳統，《金剛鬘》中說每一個瑜伽都要念誦二十七天，剩餘的三天是爲了穩固前面的修持，這兩者的要義應該是一致的。 因為六十萬次呼吸是在二十八天的基礎上減去四千八百次的數目，所以按照粗略計算是最後夜晚的末座未完成。這裡也是完整的二十七天，所以《金剛鬘》中說六種瑜伽每一種都要修習二十七天，與這裡說用六十萬次修持一個月就能成就的說法相符合。粗略計算相符就足夠了，因為那裡說每次二十七天，也只是針對利根者最快的修道速度，是就究竟而言，除此之外並無時間的確定性。因此解釋為六十萬次也不是不合理。 然而，主要的自宗解釋是將其譯為"具六相"，如前所述，即計數、觀察、安住、思維、轉回、舍離分別，這就是那六種氣瑜伽。如此說來就是：從識，即具氣的光明中產生，也就是成為光明和氣的本性的咒語三字，從金剛唸誦的六種特相中，與任何當下相應的一種相應而唸誦，並向金剛薩埵，即大樂界中氣和分別念以及蘊界等溶化而作禮拜，日夜不斷地念誦，在月圓時分，金剛唸誦的六種瑜伽的每一個次第都會成就。這也就是說，六種特相每一種修持一個月，在六個月圓時分會出現六次成就的意思。

།ཟླ་བ་ཉ་བའི་དུས་སྨོས་པ་ནི། དུས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉ་བའི་ དུས་དེས་ཟླ་བ་དེ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ངེས་དོན་དུ་ན། རང་རང་སོ་ སོའི་གནས་སྐབས་ལ་བལྟོས་པའི་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཐིམ་པའི་མཐར། 5-326 དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས་ཟླ་བ་ཉ་བའི་ཐིག་ལེ་དེ་དང་དེ་ ཐིམ་པ་ན་སོ་སོའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་གྲུབ་པའོ། །ད་དུང་འདིའི་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་གཞན་ཞིག་ ཡོད་དེ། དོན་འདི་ནི་རྡོར་བཟླས་དྲུག་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་ནས་ ཟུང་འཇུག་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པའམ། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པའི་ སྐབས་སུ་འཆད་པ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། རྡོར་བཟླས་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པའི་ སྐབས་འདིར་མི་ཐོབ་ཀྱང་། སྤྱིར་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཡིན་པས་འཕྲོས་དོན་{གྱི་ཚུལ་} གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པ་དང་། དྲུག་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཤད་ན་གོ་སླ་ཞིང་གོ་བབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་འདྲའི་རིགས་གཞུང་ཐམས་ཅད་ན་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །ཡང་ འདི་སྐད་དུ། འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་དྲུག་ལ་ཟླ་བ་དྲུག་བཤད་པ་ནི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་ རྣོན་པོས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་རིམ་ ཟླ་བ་དྲུག་གི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དབང་པོ་རྣོ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ སྙམ་ན། དེ་འདྲ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རིམ་པ་ མཐར་ཕྱིན་པར་དགོངས་པ་ནི་ཡིན་{ན་[ནོ།]། རྣལ་འབྱོར་དང་པོ་གསུམ་དངོས་སུ་མངོན་དུ་ བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་བློ་བསྐོལ་དུ་བཏུབ་པའི་ཉམས་མྱོང་རྗེས་མཐུན་པ་ཤར་བ་ནི། རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རིམ་པའམ་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ ཕྱིས་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ལ་བརྟེན་པའི་ཉམས་རྟོགས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ གསར་ཐོབ་ཁོ་ན་འབྱུང་མོད་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་རིགས་མི་མཐུན་གསར་པ་ལ་ སློབ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རིམ་པ་འདིར་གྲུབ་དགོས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རིམ་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ ཡང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་སྒོ་ནས། དམིགས་རྣམ་རིགས་མི་མཐུན་གསར་པ་ལ་སློབ་དགོས་ན། དེ་ དག་ཀྱང་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་རིམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། 5-327 དེ་ཡང་འདོད་ན་རིམ་པ་ལྔའི་གོ་རིམ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ།

"提到滿月之時，是因為這是最殊勝的時間，並且這滿月之時表示該月圓滿的緣故。然而就究竟義而言，是指各自階段中，在黑分的氣和明點融化之後，白分的氣和明點也逐漸融化，當那個滿月的明點融化時，各自的瑜伽就成就了。 還有一個難以理解的含義：如果這個意思是指金剛唸誦第六支圓滿時，獲得實際光明后趨入雙運，那麼在金剛唸誦次第或語清凈次第時講解似乎不合適。對此(可以回答)：雖然後三種金剛唸誦在此語清凈次第階段不會獲得，但因為這普遍是金剛唸誦的作用，所以作為相關內容來解釋，而且六種一起解釋便於理解且更有意義，因此並無矛盾。這樣的情況在所有論典中都非常多見。 又有人說：《鬘論》中說六個月修六種瑜伽，是針對利根者圓滿金剛唸誦次第而言的。(有人認為)圓滿次第中六個月獲得雙運是漸次進入的，不論根器多麼銳利都是不合理的。對此(可以回答)：這種情況也並非完全不可能，但確實是針對圓滿金剛唸誦次第而言。前三種瑜伽直接現前，后三種產生堪能修習的相應經驗，這就是圓滿金剛唸誦次第或語清凈次第。 其原因是，雖然之後仍會出現依靠金剛唸誦的新的證悟體驗和智慧逐漸增長，但在這個次第中必須達到不需要學習金剛唸誦新的不同型別觀想的程度。因為如果在後面的次第中還需要通過金剛唸誦來學習新的不同型別的觀想，那麼這些也會變成金剛唸誦次第。若承認這點，五次第的次序就會被破壞。" 這是一段關於金剛乘修習次第的專業論述，主要討論了滿月時分的修行意義、金剛唸誦次第與語清凈次第的關係，以及六月修六瑜伽的教法解釋。我已經按照您的要求進行了完整的直譯，保持了原文的嚴謹性和專業性。

།ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་མ་གསུམ་ རིམ་པ་འདིར་དངོས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་བཞི་པ་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྐབས་ སུ། རང་བཞིན་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་ཤེས་ཟིན་པར་བཤད་པས། ཕྱིས་སེམས་དབེན་བསྒོམ་པ་ དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་། ལྔ་པ་དང་དྲུག་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ལེགས་ པར་ཐོབ་ཟིན་ན། སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་ རྗེའི་བཟླས་པས་དེ་དང་དེ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེ་ལ་རྩ་ལམ་སྦྱོང་བའི་རྡོར་ བཟླས་ཁོ་ན། རྡོར་བཟླས་སུ་གྲགས་ཆེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞོགས་རྒྱུགས་མི་བྱ་ སྟེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱི་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ནམ། གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་བམ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ཁའི་མི་ཤིགས་པ་ཞེས་ཡང་ཡང་ གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བདེ་བ་དང་གསལ་བའི་ ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ལ་ལུས་ལ་གནད་དུ་ བསྣུན་དགོས་པའི་ཆ་ནས། དབུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ན་གནས་པའི་ རླུང་སེམས་འདྲེས་པའི་དྭངས་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟེར་ཏེ། གཅེས་པ་དང་། དབུས་ན་གནས་པ་ དང་། མཆོག་གི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་གའི་བརྡས་བསྟན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ཉིད་མཚོན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཙོ་བོར་འཇོག་པ་འགོག་པ་ནི་མ་ ཡིན་མོད་ཀྱི། གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་ན། རྒྱུད་དོན་མང་པོ་ནོར་བར་འཆད་དགོས་འོང་ངོ་། །དེ་ བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་བཟླས་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་གསུངས་པ་ལ། སྣ་སྒོ་ནས་འགྲོ་འོང་ ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་རླུང་འགྲོ་འོང་མེད་ པར་ནང་དུ་གནས་ཀྱང་། ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འབྱུང་བའི་རྩ་ལ་རླུང་རྣམས་འབབ་ཀྱིན་ 5-328 ཡོད་པས། ནང་དུ་དབུགས་དེ་རྣམས་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་རླུང་གི་དེ་ཉིད་རིག་པའི་རྣལ་ འབྱོར་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བཟླས་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགྲོ་བ་ལས། ཁྱད་ པར་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་པ་ལས་ཀྱང་ནང་དུ་གནས་པ་ཆེས་མཆོག་ཡིན་ནོ།

后三種瑜伽在此次第中並非真實獲得，因為若是獲得，則在第四分別瑜伽階段中已說明了知自性顯現的差別，那麼之後修習心清凈將成無義，且若在此階段已善得第五和第六的功德，則幻身和光明次第將成無義。 關於"以金剛唸誦成就此彼"之說，現今大多數人隨順著僅以脈道凈化的金剛唸誦最為知名的說法而盲目追隨，這是不應該的。如前所述，具有體驗氣之真實性特徵的自身方便、他身智慧或大手印的一切瑜伽都是金剛唸誦。 同樣，多次提到的心間不壞，全都是從樂和明的方面來顯示勝義法界智慧，而從了悟心的實相需要在身體關要處下功夫的角度來說，是指與中脈相關的一切脈輪中心處的氣心融合的精華，因為其珍貴、處於中央且是殊勝處，故以心間之名錶示。在這些當中，爲了表示金剛意自身，雖然不否定以法輪為主，但若執著於一種，將導致許多續部義理解釋錯誤。 同樣，其他如說唸誦二萬一千六百遍，不必從鼻孔出入二萬一千六百次。例如，在一晝夜中，即使氣息不出入而住于內，二萬一千六百脈中氣仍在流動，故內氣安住。以了知氣之真實性的瑜伽加持這些，則二萬一千六百遍唸誦得以進行，而且相較於在鼻孔中執行，內住反而更為殊勝。

།རེ་ཞིག་རླུང་རྣམས་ཐིམ་ ཞིང་འགགས་པའི་སྐབས་ཀྱང་རླུང་རྣམས་ཅི་{མེད་[མང་]དུ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐིམ་ པའི་སྐབས་སུ་དེ་དང་དེའི་ནུས་པ་ལུས་ལ་གནས་པས་གྲངས་མི་ཚང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས། སྤྱིར་ཡང་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལམ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་བྱེད་དུ་གནས་གྱུར་པ་ལ་ཐིམ་པའི་ ཐ་སྙད་འཇོག་པའང་ཡིན་པས། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་སྒྲིག་པ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རླུང་དེ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འགགས་དགོས་ཀྱང་། དེའི་ དོད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་དུ་མ་སོང་བར་མ་ཟད་ མཐའ་མེད་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞལ་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ །གཉིས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ ཚིག་ནི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཉིས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། འདི་མན་ཆད་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་སོགས་སྣ་ ཚོགས་པའོ། ། ཡང་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ལས་སྒྲུབ་ན། ཕྱིའི་སྤྲོས་པ་འདི་དག་དགོས་ སམ་ཞེ་ན་མི་དགོས་ཏེ། འདི་ལ་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལས་གཞན་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ སྤོང་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཤད་པ་མེད་ཅིང་སྔགས་འགྲང་བའི་འཕྲེང་བ་མི་དགོས་ལ། ངག་ བཟླས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱང་མི་དགོས་ཤིང་། བཟུང་དང་ཞེས་པ་ཁ་ཅིག་གྲངས་བཟུང་བ་དང་། གཞན་དག་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བསླབ་པ་བཟུང་བ་དང་། ལ་ལ་དག་བཙན་ཐབས་ཀྱི་ སྦྱོར་བས་རླུང་བཟུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་ལ་འཆད་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་ཕྱོགས་དང་ དུས་དང་ཆ་བྱད་དང་བསམ་པའི་ངེས་པ་བཟུང་པ་ལ་བཤད་ན་ལེགས་པས་བཟུང་བ་དེ་ རྣམས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ 5-329 ནི། གཅིག་དང་གཅིག་གི་དོན་ཏེ། རང་རང་སོ་སོའི་གནས་སུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ དོན་ཡང་དེ་དག་གི་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ལ་ཚང་བས། དོན་དམ་གྱི་དེ་དང་ དེར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་དང་དེ་དག་ལྡོག་གོ །ཞེས་པའོ། །ཡི་གེ་ཡ་ཡིག་གི་བརྡས་དོན་རླུང་དབུ་ མར་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བའི་མངག་གཞུག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ གྲུབ་དང་། ལས་སྣ་ཚོགས་པ་འདོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ འདོགས་པའི་བྱ་བ་ནི། ར་ཡིག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་མཚོན་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གཞན་ འགྲོ་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་རིག་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།

暫時氣息融入停止之際，諸氣也並非消失殆盡，因為在融入之時，彼彼之力仍住于身，故也並非數目不足。一般而言，能生分別念之氣轉變為能生道智之際也稱為融入，因此不違背唸誦數目之圓滿，且在光明次第階段時，雖然這些氣必須從根本停止，但其代替品即大智慧一一生起，故不但唸誦數目不減少，反而無限增長。口傳至此為止。不二勝者之語僅是彼兩偈頌，此下是《密意明示》等諸多論著。 複次，若金剛唸誦瑜伽師欲成辦事業，是否需要這些外在儀軌？不需要。此中除密咒誓戒外，未說斷除所制罪過的律儀，不需數珠計數，也不需語言唸誦的咒語。關於"所持"一詞，有些解釋為持數，其他解釋為持三業學處，有些解釋為以強力相應持氣瑜伽等，然而此處解釋為持方位、時間、裝束和意樂的決定較好。彼等所持以及外在火供等諸事業，一一皆各自還歸其處。其義即是彼等一切勝義悉皆圓滿於金剛唸誦中，故勝義的彼彼即是世俗的彼彼之所歸。以字母"亞"字表示氣息止於中脈之智慧，能隨欲成就差遣等一切悉地及各種事業。如是修持最為有益之事，即是以"ra"等三字所表之義，應當隨己智隨

།གསུམ་གང་ཞེ་ན། ར་ཡིག་གི་མཚོན་ དོན་སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འབར་པའི་གཏུམ་མོ་དང་། ཝ་ཡིག་གི་མཚོན་དོན་དེ་ལས་ སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ཡིག་ཞུ་བའི་བདེ་བ་དང་། ལ་ཡིག་གི་མཚོན་དོན་ཐིག་ལེ་དེ་གཡོ་མེད་དུ་བཅིངས་ པས་སྲ་བར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ། མེ་ཆུ་ས་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྤྱི་ལྡོག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁྱད་ཆོས་ དེ་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་ལ། ཁྱད་ཆོས་དེ་རྣམས་ཚང་བའི་རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་ལས་དང་དངོས་གྲུབ་ སྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ཡ་སྟེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དྲག་པོའི་ལས་དང་། ར་སོགས་གསུམ་ལ་ ལས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་ལ་འཇུག་ཅེས་རྒྱ་བོད་ཕལ་ཆེར་འཆད་དེ། དངོས་ གྲུབ་ཞི་སོགས་ལ་ངོས་འཛིན་པར་སྣང་ངོ་། །འདི་ལ་དཔྱད་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞེས་ པས་མངོན་སྤྱོད་ཁོ་ན་བསྟན་པ་དང་། འགྲོ་བའི་དོན་ཅེས་པས་ཞི་རྒྱས་དབང་གསུམ་སྟོན་ པའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ཞིང་། ལས་བཞི་ཙམ་འགྲུབ་པ་ལ་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་ཞེས་པ་ ཡང་འབྲུ་མི་ནོན་པར་སྣང་ལ། ཚིག་འོག་མ་རྣམས་དང་དོན་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུའང་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་རླུང་དབུ་མར་འགགས་ཤིང་། དབུ་མའི་ནང་དུ་བདེ་དྲོད་ཁ་སྦྱོར་དུ་སྐྱོང་ནུས་པ། རླུང་ ཡང་རྒྱུ་བ་ངེས་ཤིང་རྣམ་པ་གསལ་བ། རྩ་འཁོར་སོ་སོའི་རླུང་གི་འཇུག་ཚུལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ 5-330 མཐོང་བ་ཞིག་དགོས་ལ། དེའི་ཚེ་རླུང་གི་དྭངས་མ་ལྷའི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ནུས་པས། གོང་ དུ་བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་ཕྱག་བྱས་ནས་ ཞེས་པས་ཀྱང་ཟུར་གྱིས་འཕངས་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་འབྱུང་ལ། དེ་བྱུང་ན་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ལས་ དང་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཐོགས་མེད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ནམ་དམིགས་པའི་ཚེ་ སྐུ་དེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་དེའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་ཡང་མིན་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ ལུས་དངོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མིན་ལུས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡང་མིན་པས། བདག་བྱིན་ བརླབ་པའི་རིམ་པ་དང་མི་འདྲ་ལ། དམིགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ཚེ་རྩ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ ནང་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྣམས་དངོས་སུ་གྱུར་པའང་ཡིན་པས། ཡིད་ངོ་ཙམ་དུ་ཤར་ བའི་བསྐྱེད་རིམ་ལུས་དབེན་དང་བཅས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་གོ །འདི་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུད་ སྡེ་གཞན་ལས་སྲོག་གཟུགས་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཀྱང་། གངས་རིའི་ཁྲོད་ ཀྱི་གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་བ་སྔ་ཕྱི་སུ་ལ་ཡང་མ་གྲགས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ གྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ཡུལ་ཡུལ་པོར་འདོན་པར་བྱེད་དོ།

何為三種？"ra"字所表之義，以修習力使燃燒貪著之拙火；"wa"字所表之義，由此融化頂部"hūṃ"字之樂；"la"字所表之義即不動繫縛明點而成堅固之義。非僅是火水地三者之共相，而須如是配合其別相。具足彼等別相之金剛唸誦能成辦事業與悉地，其他則不能。 對此偈頌之義，大多數印藏論師解釋為：于"ya"即風輪中，成辦諸如猛烈事業等隨欲所為，並以"ra"等三字成辦餘三種事業之門利益眾生。此處似是將悉地界定為寂等事業。若加以考察，"隨欲所為"之語並無確定僅指降伏，"利益眾生"之語亦無確定表示寂增懷三種，且"欲求悉地"之語若僅成辦四種事業，似乎難以成立，同時也會與下文重複。 因此，需要能使氣息止於中脈，能于中脈內保任樂暖雙運，氣的執行確定且相狀明顯，瑜伽師能見到各輪脈中氣的趣入方式。爾時能將氣之精華轉變為天身，故上文所說"如幻三摩地"及"禮敬金剛薩埵"亦間接指示此如幻身。若能現起此身，則金剛唸誦之事業與悉地無礙生起。此身唯在作意時現起，非恒時安住于其相續中，亦非瑜伽師之實際身體所作，亦非成為身之主要，故與加持次第不同。當以作意轉變時，于中脈等內之生等諸氣確實轉變，故遠勝僅在意識顯現之生起次第及身遠離。此與其他究竟續部所說之命形成就義同一，然雪域前後諸密集聖教行者皆未知曉，僅將"以如幻三摩地"等文句作為引用文。

།དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོས་ལས་ལ་ སྦྱོར་བ་ནི། མེའི་རླུང་དང་། རླུང་གི་རླུང་དང་། དབང་ཆེན་སའི་རླུང་དང་། ཆུའི་རླུང་སྟེ་འབྱུང་ ཆེན་ནམ་འབྱུང་ཆུང་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སོ་སོར་ལས་ཆེན་བཞི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་པས། ཐུན་ནི་ཕྱེད་ཕྱེད་དེ་རླུང་དགུ་བརྒྱ་པ་ཚན་རེ་རེའི་དུས་སུ་ནི། འབྱུང་ཆེན་དང་འབྱུང་ཆུང་ལ་ བལྟོས་པའི་ལས་ནི་མི་འདྲ་བ་གཉིས་གཉིས་དག་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་གནས་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ཡང་རླུང་གིས་དྲག་པོ། མེས་དབང་། ཆུས་ཞི་བ། སས་རྒྱས་པ་རྣམས་འགྲུབ་ན། པདྨའི་མགོན་པོ་དགུ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་གཅིག་གི་དུས་སུ། འབྱུང་ཆེན་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ ནས། དེའི་བར་ལ་རྟག་ཏུ་དབང་གི་ལས་འགྲུབ་ཏུ་རུང་ཞིང་། འབྱུང་ཆུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ལ་དབང་གི་ལས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་དགུག་པ་ལ་ 5-331 སོགས་པ་དང་། རླུང་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ལ་མངོན་སྤྱོད་དང་། ས་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ལ་རྒྱས་པ་ དང་། ཆུ་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་ལྔ་ལ་ཞི་བ་འགྲུབ་པས། ལས་གཉིས་གཉིས་འགྲུབ་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ ནོ། །ཁ་ཅིག་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་ཕྱིར་ལས་ཚོགས་རེ་དང་། ནང་དུ་དབུ་མར་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ སྐད་ཅིག་རེ་སྟེ། ལས་གཉིས་གཉིས་བྱེད་དོ་ཟེར་བ་དང་། ཐུན་ཕྱེད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཐུན་བརྒྱད་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མ་འབྲེལ་ཞིང་མི་འགྲིག་གོ ། དེས་ན་སྐབས་འདིར་ཉིན་ཐུན་དྲུག་དང་། མཚན་ཐུན་དྲུག་སྟེ་ཐུན་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ལ་ ཐུན་རེ་ལ་དབུགས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་རེ་ཡོད། དེ་ཕྱེད་ནི་དགུ་བརྒྱ་པ་གཅིག་སྟེ། མགོན་ པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གོ །དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དང་དེ་འབབ་པའི་ཚེ་མཉམ་བཞག་ ཏུ་རླུང་དབུ་མར་བཅུག་བདེ་དྲོད་ཀྱིས་རྒྱས་བཏབ། རླུང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷར་ཤར་བ་ན་འདུན་ པ་གཏད་དེ་རྡོར་བཟླས་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་ཚོགས་དེ་དག་འགྲུབ་ཅིང་། དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ རླུང་གིས་རོ་ལངས་ལ་སོགས་པ་དང་། མེས་མངག་གཞུག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆུས་བཅུད་ ལེན་དང་། འཆི་བ་མེད་པ་སོགས་དང་། སས་གཏེར་དང་གནོད་སྦྱིན་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ ཡང་ལས་བཞི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཚར་རེ་རེས་འགྲུབ་ལ། དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱང་ཞག་ གཅིག་གམ་བདུན་ལ་སོགས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文，這是關於修行法門中不同壇城的運用： 在各個壇城中的修行運用是：火風、風之風、大自在地風、水風等大種或小種的各自壇城中，能成就四種大事業。 在每個半個時分即九百次呼吸的時段中，依據大種和小種能夠成就兩種不同的事業。其中，風能成就猛烈事業，火能成就降伏事業，水能成就息滅事業，地能成就增益事業。 在蓮花怙主九百次呼吸的時段中，依靠大種方便之分，在其間常常能夠成就降伏事業；依靠小種智慧之分，在二百二十五火中雖然是降伏事業，但其分類包括召請等；在二百二十五風中成就誅法，在二百二十五地中成就增益，在二百二十五水中成就息滅。這就是兩種事業的成就方式。 有些人說四大種各有一組外在事業，內在則有一剎那入中脈的智慧，即做兩種事業。還有人依據八個時分來解釋半個時分等說法，但這些都不相關且不正確。 因此，在這裡是晝六時分和夜六時分，共十二時分，每個時分有一千八百次呼吸。其半即是九百次，這是一個怙主壇城。當某個壇城降臨時，在等持中將氣息納入中脈，以樂暖印持，當氣現為如幻本尊時，專注而作金剛誦，僅此便能成就那些事業。 至於悉地，風能成就起尸等，火能成就差遣等，水能成就長生不老等，地能成就伏藏和夜叉女等。這些四種事業通過每個壇城各完成一次便能成就，而諸悉地則能在一日或七日等時間內成就。

།ལས་ཚོགས་ལ་དངོས་སུ་དེ་ལྟར་ སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་ནས་ཚོགས་གསོག་པའི་དཔུང་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་ པས་རང་ཉིད་ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བས་མཆོད་པར་འགྱུར་ལ། བཟླས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ པས་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་རྣམ་པར་འདག་པར་འགྱུར་བ་དང་། མེ་ལ་ སྦྱིན་སྲེག་འབུལ་བ་ལ་བརྩོན་པས་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་བ་དུ་མས་འབྱོར་ཞིང་། འབྱོར་ པ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་སྟོང་ཉིད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བསམ་ གཏན་ལ་བརྩོན་པས་ནི། ཐར་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་བཅད་འདི་ནང་སྦས་ 5-332 དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་བཤད་པ་བྱེད་པ་བྱུང་ཡང་། ཚིག་དོན་དུ་མི་འགྱུར་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ བསམ་གཏན་དང་བཟླས་པ་དེ་དག་གིས་ལས་དེ་དག་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྤྱིར་ མཆོད་པ་དང་བཟླས་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པ་ནི། སྔགས་པས་དེ་ ལྟར་ཤེས་ནས་ནི། །འགྲོ་ན་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །དེ་ནས་མི་རྟོགས་ཆོས་ཅན་གྱི། ། གསང་སྔགས་རྣམས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། ངག་དབེན་བསྒོམ་པའི་སྔགས་ པ་དེས་རླུང་དང་སྔགས་དང་བཟླས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་གིས་ཤེས་ནས་ནི། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེ་བ་ལྟར་བདེ་སྡུག་དགྲ་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། རོ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ་ངག་དབེན་མཐར་ཕྱིན་ ནས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མགོ་སྙོམས་པར་ གྱུར་པ་དང་། རྟེན་སློབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཟུར་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསླབས་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་འགགས་པའི་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གསང་སྔགས་བདེ་ སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

如是實際運用於事業集，而從續部所說積累資糧的助伴是：精進供養智慧本尊，則自身將得到三界眾生的供養；精進持誦，則能清凈身語意三的過失；精進於火供，則將獲得諸多功德資具，並具足神變資具；精進于本尊身、空性和大樂禪定，則將獲得最高解脫。雖然有人對這些偈頌作內在密意的解釋，但不應作為詞義解釋，應當了知這只是總的說明圓滿次第的禪定和持誦能成就這些事業的原因，即供養、持誦和禪定的功德而已。 第二、解說住于語獨住次第的行為： "密咒師如是知已后， 行於世間如嬰兒， 爾後無分別法性， 密咒諸法皆成就。" 即修持語獨住的密咒師如是以體驗了知風、咒和持誦的真實義后，在諸眾生中如同尚未分辨是非的嬰兒一般，捨棄一切樂苦敵友等分別念，行持平等性。在語獨住圓滿后捨棄世間八法的粗分別念而達到平等，也暗示了依學的行為。依如是修學，則能成就息滅八十種自性分別的無分別法性密咒——俱生大樂空性智慧的四種光明。

།རྩ་བའི་ གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །འདི་ནི་སྔགས་ ཀྱི་དེ་ཉིད་གསལ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར། ། ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་འདི་ནི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གསུངས་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་རིམ་པ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྔ་ལས་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་ དང་། ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའི་ས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་འོད་ གསལ་དྲི་མ་ཆེས་རགས་པས་དག་པ་ཙམ་སྟེ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་གི་དྲི་མ་སྤོང་ 5-333 པའི་སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ངེས་པར་འབྱོར་བའི་དོན་ནོ། ། སྤྱིར་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་འཇོག་མཚམས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཀྱང་། ལུས་དབེན་སྐུ་རྡོ་རྗེ། ངག་དབེན་གསུང་རྡོ་རྗེ། སེམས་ དབེན་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་ དུ་མཛད་པའི་དབྱེ་བའོ། ། གསུམ་པ་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ནི། བླ་མ་ལ་བརྙས་སྒྱུ་ཅན་དད་པ་མེད། སྔགས་ ཀྱིས་རློམ་ཞིང་གླེགས་བམ་མཐོང་བས་ཁེངས། དད་པ་མེད་ཅིང་དབང་བསྐུར་དམན་ པ་ལ། གཏམ་གྱི་རིམ་པའང་དེ་ལ་བརྗོད་མི་བྱ། གང་ཞིག་བླ་མ་ལ་གུས་དད་དང་ལྡན། མོས་པས་བསྙེན་བཀུར་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩོན། ཐོས་པ་འཛིན་གང་སློབ་མའི་དམ་པ་ལ། དེ་ལ་བླ་མའི་དྲིན་སྦྱིན་བརྟགས་མི་དགོས། རི་དབང་རྩེ་ནས་གང་ཞིག་ལྷུངས་འགྱུར་ ན། །ལྷུང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ཡང་ལྷུང་བར་འགྱུར། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཕན་པའི་ལུང་ ཐོབ་ན། །གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ཡང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས། ཐོས་ པ་འཛིན་གང་བླ་མ་དམ་པ་ཡི། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་བླ་མ་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ བའི་རིགས་ཅན་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ཆེན་པོས་ཡིད་བརྟན་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་ པས་ཡིད་ཆེས་བྲལ་བ་དང་། སྔགས་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ ཟད་ཤེས་པས་ཆེན་པོར་རློམ་ཞིང་། བླ་མ་དམ་པ་ལས་མན་ངག་མ་ཐོབ་ཀྱང་། གླེགས་བམ་ མཐོང་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་དད་པ་མེད་ཅིང་ དབང་བསྐུར་གྱི་དམན་པ་ནི། དབང་བསྐུར་བ་ཡེ་ནས་མ་ཐོབ་པའམ། དབང་ཙམ་ཐོབ་ཀྱང་ གསང་སྔགས་ནང་པའི་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་མ་ཐོབ་པའམ། དེ་ཡང་ཆོ་གས་དབང་བསྐུར་ ཙམ་ཐོབ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེའོ།

根本第三、攝義銜接： "語金剛之成就者， 此為密咒之真實， 由三智慧之分類， 定當修習唯心性。" 此語獨住次第即是成就道攝語金剛智慧者，此道次第既是五真實中的密咒真實，也是圓滿明智。依此獲得顯、增、得三智慧之分之地，僅是清凈心明點極粗垢染，即必定修習斷除八十種自性分別垢染的心獨住次第。此為必定成就之義。 總的來說，雖然道所攝之身語意金剛有許多不同的劃分，不能一概而論，但可將身獨住立為身金剛、語獨住立為語金剛、心獨住立為意金剛瑜伽，這是就因圓滿次第三種而作的分類。 第三、解說器之差別： "輕視上師誑騙無信心， 密咒自滿見經生驕慢， 無有信心灌頂不圓滿， 不應對彼說此次第談。 若人恭敬上師具信心， 恒常精進承事以敬慕， 聞法持受勝妙之弟子， 彼得上師恩賜無需擇。 若人從於勝山頂墜落， 縱想不墜終將必墜落， 上師恩得利益之教言， 縱想不解終將得解脫。" 有些版本中寫作："聞法持受勝妙之上師。"這是指輕視上師之種性者，大誑騙不可信任者，無信心而無信解者，有些自詡密咒師者僅知少許密咒儀軌等而自大，雖未從勝上師得到口訣，僅見經函便思已知其義而生驕慢者，無信心於上師且灌頂不圓滿者：即從未得過灌頂，或雖得少許灌頂但未得內密四灌頂圓滿，或雖得儀軌灌頂但未入智慧加持，即此三者。

།དཔེ་འགའ་ 5-334 ཞིག་ལས། རྙེད་བསྐུར་དམན་པ་ཞེས་འབྱུང་ན། རྙེད་པ་དང་བཀུར་བསྟིས་བླ་མ་མཉེས་པར་ མ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་གཏམ་གྱི་རིམ་པ་ཉིད་དམ། རིམ་པ་ལྔའི་ གཏམ་ཙམ་ཡང་དེ་ལ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་གང་ཞིག་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་ཆོས་ལ་དད་ པ་དང་ལྡན་པ། བླ་མ་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བརྙེན་བཀུར་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཞུང་དང་མན་ངག་ཐོས་པ་འཛིན་པ་གང་དེ་ནི་སློབ་མའི་དམ་པ་ སྟེ། དེ་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་གི་བཀའ་དྲིན་སྦྱིན་པས་ཆོག་གི ། གདམས་ངག་སྦྱིན་ནམ་མི་སྤྱིན་ ཞེས་བརྟག་མི་དགོས་སོ། ། བླ་མ་དམ་པ་ཡིས་ཞེས་པ་ལྟར་ན། ཐོས་པ་འཛིན་པ་གང་དེ་ལ་དམ་པས་བླ་མའི་མན་ ངག་གི་བཀའ་དྲིན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དགོས་སོ། །བླ་མའི་ལུང་ཐོབ་དགོས་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅི་སྙམ་ན། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་རི་དབང་མཐོན་པོའི་རྩེ་ནས་ལྷུངས་པར་གྱུར་ན་ནི། ས་ལ་ལྷུང་བར་མི་བྱ་སྟེ་མི་ལྷུང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནའང་། ས་ལ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ དུ། བླ་མ་དམ་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་ཕན་པ་སྟེ་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པའི་མན་ངག་ གི་ལུང་ཐོབ་ན་ནི། གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འོས་པའི་དུས་སུ་གྲོལ་ བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །དེའི་ལྡོག་དོན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། མང་དུ་ ཐོས་པ་དང་། རིམ་པའི་རྣམ་གཞག་གོ་ཞིང་། མན་ངག་གི་ལག་ལེན་མཐོང་ཡང་། བླ་མའི་ བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་ན། གྲོལ་འདོད་དྲག་པོས་འབད་དེ་བསྒོམས་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ རོ། །ཞེས་པ་འདི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བླ་མ་དམ་པ་མཉེས་པ་ནི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྩ་བའོ། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་ པའི་རིམ་པ་དང་པོའོ། །གཞུང་འདིར་ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་ པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡི། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར། །ཞེས་ 5-335 པ་དང་། སྔར་ཞོར་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་བསྟན་ལ། རྡོ་རྗེའི་ བཟླས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་འཕྲོས་དོན་དུ་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ཟུར་ཙམ་ སྨོས་སོ། །ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་ པ་ཞེས་བྱའོ།། །། ༈ རིམ་པ་གཉིས་པ་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ། ༈ ད་ནི་རིམ་པ་གཉིས་པ་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་ པར་བྱའོ།

有些版本中寫作："供養微劣"，即未以所得及恭敬令上師歡喜者，對如此之人不應宣說金剛唸誦之談次第，乃至不應說五次第之談。若人恭敬上師且具有法信，以敬慕之門常勤承事上師，聞持佛教教典與口訣者，此即勝妙弟子，對彼授予上師口訣恩賜即可，不需觀察是否授予教授。 若按"由勝上師"之說，則應解釋為：對彼聞持者，勝者應授予上師口訣恩賜。若問為何需得上師教言之因由，譬如某人從高山之巔墜落時，雖想不墜于地、愿不墜落，然終將墜于地上；如是，若由勝上師恩賜而得利益即加持入心之口訣教言，雖想不得解脫，然于應時必定得解脫無疑。其相反之義，雖具戒律、多聞、了知次第安立，見得口訣實修，然若未入上師加持，縱以強烈欲解脫而精進修習亦不得解脫。此即如是。因此，令勝上師歡喜是生起一切次第智慧之根本。 金剛唸誦次第，即是龍樹上師所造之第一次第。此論極為廣說語獨住，而"由三智慧之分類，定當修習唯心性"之句，及前作附帶方式亦略示心獨住，且為金剛唸誦所需成就之餘義而略述幻身、光明、雙運。一切皆與金剛唸誦相關，故名金剛唸誦次第。 第二次第無上密意之處經文解說。 今當解說第二次第無上密意之處經文。

།དེ་ལ་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས། ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་ཅེས་འབྱུང་ལ་སྤྱོད་ བསྡུས་སྒྲོན་མེར། གཞུང་འདི་ཁུངས་སུ་མཛད་པས། སྤྱོད་བསྡུས་མཛད་པ་པོའི་སྔ་རོལ་དུ་ གཞུང་འདི་བྱུང་བར་གསལ་མོད། རིམ་ལྔའི་འཇུག་ཏུ་རིམ་པ་ལྔའི་གཞུང་བརྩམས་པའི་དགེ་ བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ལས་དང་། འདི་མ་བགྲངས་ན་རྫོགས་ རིམ་གྱི་གཞུང་རིམ་པ་ལྔ་ཡང་མི་ཚང་བས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་དགོས་པ་ལྟར་ཡང་སྣང་ ལ། ཡང་འདི་དང་རིམ་པ་གོང་འོག་རྣམས་གཞུང་ཚིག་དོན་ཟློས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་འགའ་ རེ་ཡོད་པས། སློབ་དཔོན་ཀླུས་མཛད་པ་མིན་པ་ལྟར་ཡང་སྣང་བ། འདི་ལ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག་ཤཱཀྱ་ བཤེས་གཉེན་ཞེས་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་ པའང་ས་ར་ཧ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུང་། ཁ་ཅིག་ནི་ཀླུ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་ཡང་། སློབ་མ་ཤཱཀྱ་ བཤེས་གཉེན་ལ་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་ཕྱིར་ན། སློབ་མའི་མཛད་བྱང་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རིམ་པ་ལྔ་ཅར་གྱི་གཞུང་མཛད་ནས། སློབ་དཔོན་ལ་གཟིགས་ཕུལ་བས་རིམ་པ་གཞན་རྣམས་ལ་བཅོས་མང་དུ་མཛད་པས་ཀླུས་ མཛད་པར་སོང་ལ། འདི་ལ་བཅོས་མ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཏེ། ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་ཡང་དེ་ ཉིད་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱན་མཛད་པ་པོ་དང་གཅིག་པར་འདོད་པ་དང་ཐ་དད་ པར་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་། །ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གཞུང་གི་སྟོད་ནས་ཅི་རིགས་ 5-336 པ་ཞིག་འཕགས་པས་མཛད་པ་ལ། ཁ་སྐོང་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པར་འཐད་དེ། དེ་ ལྟར་ན་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་ལུང་དྲངས་པ་དང་། རིམ་པ་ལྔ་ཅར་གྱི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ མཛད་པ་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། གཞུང་གི་སྟོད་ཀླུས་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། རིམ་པ་གཞན་དང་ ཟློས་བུ་ཅུང་ཟད་བྱུང་བ་དང་། འཇུག་གི་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་པ་དང་། འདི་ལ་སྒོས་སུ་ཤཱཀྱ་གཤེས་གཉེན་གྱིས་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། གཞུང་གི་སྨད་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡང་ལེགས་པར་མངོན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ གཞུང་འདི་ནི་ལུགས་འདིའི་ལམ་རིམ་ཡོངས་རྫོགས་སྟོན་པ་ཡིན་པས་རིམ་པ་ལྔ་ཅར་གྱི་དོན་ འཆད་དོ།

於此，此論中說："釋迦友所造"，而在《行集明燈》中引用此論為根據，顯然此論出現在《行集》作者之前。然而在《五次第》末尾，龍樹自己作了將著五次第論之善根迴向菩提，且若不計入此論，圓滿次第之論五部亦不完整，故似應是龍樹所造。又此論與上下次第有些文義重複之處，故又似非龍樹上師所造。對此，一些古德說："釋迦友"也是龍樹上師之名，而"聖金剛持"即是薩熱哈。有些人說：雖是龍樹所造，然因極其歡喜弟子釋迦友，故加入弟子之造論署名。其他人說：釋迦友造了全部五次第論，呈獻上師觀覽，其他次第經多番修改而成為龍樹所造，此論則無需修改。又說釋迦友與《攝真實論》之注《莊嚴》作者是同一人或不同之說法亦多有出現。 後來一些智者說，論中前部分是聖者所造，補充部分由釋迦友所造較為合理。如此則與《行集》中引用及龍樹作五次第善根迴向亦不相違，因論之前部由龍樹所造，與其他次第略有重複，結尾之"聖金剛持"是龍樹，此論特別由釋迦友迴向善根亦不相違，因論之後部是他所造。如此所說似也甚好。然而此論是此派完整道次第之教授，故解說全部五次第之義。

ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། དང་པོའི་རིམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས་སོགས་བསྐྱེད་རིམ་འཆད་བྱེད་ཀྱང་ ཡོད་ལ། ལུས་དབེན་དང་། རྡོར་བཟླས་ཀྱི་མིང་གསལ་མ་བྱུང་ཡང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ མྱོང་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་འདུ་ཞིང་། སྣང་བ་གསུམ་ལ་འདིར་རྒྱས་ བཤད་མཛད་པས་རིམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་ འཇུག་སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་པོ་འདུས་ཙམ་རེ་གསུངས་པ་ཡིན་པས། རིམ་ ལྔའི་གཞུང་གཞན་དང་འདི་གཉིས་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བསྐྱེད་ རིམ་ངག་དབེན་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་རྣམས་གཞན་དུ་རྒྱས་ལ་འདིར་བསྡུས་ ཤིང་། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ནི་གཞུང་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཞིང་། རྡོར་བཟླས་ ཀྱི་འཇུག་གི་ཆ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་པར་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས་མ་སྨོས་པས་གཞན་དེ་དག་ཏུ་ བསྡུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཟློས་པ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་བཤད་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མར་གསུངས་པ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ 5-337 དགོས་པ། རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་གཞུང་རིམ་པ་ལྔ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ནི། བསྡུས་པའི་རིམ་ པ་སྟེ་མདོར་བྱས་དང་། རྡོར་བཟླས། བདག་བྱིན་རླབས་པས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། མི་ གནས་མྱང་འདས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རིམ་པ་འདིའི་ ནང་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། གཞུང་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ ཕལ་ཆེ་བ། ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་མཛད་ པ་པོའི་ཡང་རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ནམ་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུ་གོང་མར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་སྲིད་ཅིང་མི་འགལ་ པས། དེར་ལུང་དྲངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན་མི་དགོས་སོ། ། ཐོག་མར་བརྩམས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། ད་ལྟ་མདོར་བྱས་ལོགས་སུ་བྱས་ལ། རིམ་ ལྔར་གཞུང་འདི་བཅུག་པའི་དགོས་པ་ནི། ཕྱིས་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་འཕགས་སྐོར་དང་པོར་ གྱུར་པའི་ཚེ། རྫོགས་རིམ་གྱི་གཞུང་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྡེབས་ན་ལེགས་པར་བྱུང་ཞིང་། སེམས་དབེན་རྒྱས་པར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་གཞུང་ཞིག་དགོས་པར་བྱུང་བ་ལ་གཞུང་གཞན་ མེད་པས་གཞུང་འདི་དཀྱུས་ལ་བཅུག་པར་སྣང་ཞིང་། མདོར་བྱས་ལོགས་སུ་བཞུགས་ན་ འཆད་པའི་རིམ་པ་ལ་སྟབས་བདེ་བར་མཐོང་སྟེ། རིམ་པ་འདི་དག་གི་སྡེབས་ལ་མ་བསྡུས་ པའོ།

若問如何解說？雖有以"第一次第之瑜伽"等解說生起次第者，雖未明顯提及身遠離和金剛誦之名，但此二者之體驗智慧攝入三現之部分，此處對三現作詳細解說，故亦間接顯示彼二次第，而幻身、光明、雙運及行為等亦各說其略要，故此論與其他五次第論典成為廣略之差別。其中，生起次第、語遠離、幻身、光明、雙運等在他處廣說而此處略說，心遠離次第則在此論中極為廣說，而金剛誦之入門部分及第三次第僅略提及，故在其他論中略說。因此，看似重複之處實為教說之差別，且僅有不同異門之差別，故無重複之過。 如上所說，以《時輪續後續》所說為準據，文字論典五次第是龍樹所造，即攝集次第（略造）、金剛誦、自加持、現證菩提、無住涅槃次第等五種。雖然在此無上密意次第中可能有龍樹的一些教言，但此論前中后三部分大多應是釋迦友所造，而他可能是《行集》作者的金剛道友或如上師般的前輩，故不因引用於彼處而必須是龍樹所造。 雖初作如此，今將略造分開，而將此論納入五次第的必要是：後來在聖地成為聖教初期時，將圓滿次第諸論彙集一處較好，且需一部廣說心遠離的根本論典，因無他論故將此論納入正文中，而略造單獨存在於講說次第便利，故未收入此等次第之編排中。

།དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་གཞུང་འཆད་དགོས་ལ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ གཞུང་མི་མཁོ་བའི་གང་ཟག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། བསྐྱེད་རིམ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་གྱི་ལུགས་ བཞིན་བསྒོམ་པའང་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་མདོར་བྱས་མི་མཁོ་ལ། རྫོགས་རིམ་ལུགས་འདི་ བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྐྱེད་རིམ་གཞན་ལྟར་བྱེད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་བྱུང་ བའི་ཕྱིར། གླེགས་བམ་བཞུགས་ཚུལ་སྒྲིག་པའི་སྐབས་མདོར་བྱས་ལོགས་སུ་བཞག་ཅིང་ སེམས་དབེན་རྒྱས་བཤད་དགོས་པ་བྱུང་བས། གཞུང་འདི་བར་དུ་བཅུག་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ ཏུ་བསྒྲིགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ལུས་དབེན་རྒྱས་པར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་གཞན་མེད་ 5-338 པས། སྤྱོད་བསྡུས་ཉིད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། ཁ་ཅིག་ལྟར་དེ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མདོར་བྱས་སུ་འདུའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་མི་ལེགས་སོ། ། ༈ དང་པོར་གཞུང་ལ་འཇུག་པ། ད་ནི་གཞུང་འདི་ཉིད་འཆད་པ་ལ། དང་པོར་གཞུང་ལ་འཇུག་པ། བར་དུ་གཞུང་དངོས། རྗེས་བཤད་ཟིན་གྱི་དོན་ཏེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དེའི་དོན་བཤད་ པ། དོགས་པ་སྤོང་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། ཕྱག་འཚལ་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཕྱག་འཚལ་ཕྱག་འཚལ་ ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་བྱུང་བ། སྣང་ གསུམ་དང་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་སོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བཤད་ཚུལ་མང་པོ་སྣང་ཡང་ངེས་པ་ ཐོབ་པར་མི་འདུག་གོ །དེས་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་ལ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་དོ། ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཕྱག་ འཚལ་ལ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་དོ། །ཞེས་ཕྱག་འཚལ་གྱི་དོན་ བསྡུ་ལྔར་བྱེད་པ་ལྟར་འཐད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ། །གང་ལ་བསྟོད་ཅིང་གང་གིས་ བསྟོད། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །ཇི་ལྟར་མར་ལ་མར་བཞིན་དུ། །གང་གིས་ རང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ལེགས་མཐོང་གང་ཡིན་འདིར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གོང་དུ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོས་ན། ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་གང་། ཡུལ་གང་ལ་ ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བསྟོད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་གང་གིས་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡུལ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ ལ་གནས་པ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་ལའོ། །གང་གིས་ཕྱག་ 5-339 འཚལ་བ་ནི། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

如此行為的原因是需要講解生起次第的論典，而不需要圓滿次第論典的補特伽羅也極多，且有依其他續部方式修持生起次第者，對他們而言不需要略造，而依此法修持圓滿次第且依其他方式修持生起次第者也極為眾多，因此在安排經卷存放方式時，將略造分開存放，且需廣說心遠離，故將此論插入其中，彙集一處。然而，廣說身遠離的根本論典則無他者，故依賴於《行集》，若如某些人說"此乃生起次第故攝入略造"者不當。 初入論典 今釋此論，分為初入論典、中間正文、后釋義畢三部分。初中有禮敬、釋其義、斷疑三部分。 初者，"禮敬頂禮而敬禮，禮敬禮敬而敬禮"。此中出現八種禮敬之異門，雖見有多種解釋法配於三現及幻身光明等，但似未得確定。因此如是說：禮敬頂禮諸佛法界智慧，禮敬頂禮如鏡智慧，亦禮敬平等性智慧，亦禮敬妙觀察智慧，禮敬頂禮成所作智慧。如是將禮敬義攝為五者為應理。 其二，"云何贊禮而頂禮，何所贊禮誰能贊，如水置於水中時，猶如酥油置酥油，誰能善見自智慧，即是於此作禮敬。"上說"禮敬"時，方式云何贊禮與頂禮，對境何所禮敬讚頌，能作者誰能讚頌禮敬？禮敬之境是自智慧，即住于自身之法界如來藏本性的五智。能禮敬者乃自心也。

།ཇི་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་ནི། རང་བཞིན་ རྟོགས་བྱའི་ཆོས་དབྱིངས་དང་། རྟོགས་བྱེད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕན་ ཚུན་དུ་ཤར་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མར་ཞུན་ལ་མར་ ཞུན་བླུག་པ་བཞིན་དུ། རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སྒོ་ནས། རང་གི་གནས་ཚུལ་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པ་ནི། འདིར་དོན་དམ་པའི་ཕྱག་འཚལ་བ་ གསུམ་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་མ་ཐོབ་པར། །དེ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་མི་འགྱུར། ། མུན་ནག་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཁེབས་པ། །དྲིན་གྱིས་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་དེ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཏེ་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོང་འཕང་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་པ་དེ་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་འདི་ཡང་ཚིག་གི་མཛེས་ཁྲིགས་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་ ཉམས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ཅག་ལྟ་བུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མི་ཤེས་པའི་མུན་ནག་ གི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཁེབས་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བླ་མ་དམ་པའི་དྲིན་གྱི་མན་ངག་ལས། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ཉིད་ནས་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གནས་ལུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་པས་ན། དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་མི་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པར་ཡང་ཁས་ལེན་ ནོ། །གཞུང་འདིར་གཙོ་བོར་སེམས་དབེན་རྒྱས་པར་སྟོན་ལ། དེའི་དབང་དུ་བྱ་ནས་ཆོས་ ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང་། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཅན་ཡིན་ཡང་། བདེ་སྟོང་གཉིས་ སུ་མེད་པ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ཚུལ་ལ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དཔེར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་ཤེས་ 5-340 རྙེད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་མཉམ་བཞག་གིས་དུས་སུ་སེམས་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཕྱི་གཡོགས་སྲབ་མོས་དཀྲིས་ པའི་ནང་གི་དངོས་པོ་ལག་པས་ནོམ་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་བཞིན་ནོ། ། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ ན། མཉམ་བཞག་ཏུ་གཉིས་སྣང་མངོན་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་། གཉིས་སྣང་གི་བག་ཆགས་མ་ སྤངས་ཤིང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གཉིས་སྣང་མངོན་འགྱུར་བའང་ཡིན་པས། [རྟག་ཏུ་]གཉིས་མེད་ ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ དེ་ཉིད་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།

如何禮敬之方式是：非如所證法界與能證覺智二者主客相對顯現，而如水置於水中，如融酥注入融酥般，以所證能證無二一味融合之方式，善見並了悟自之本性，此即是此處勝義禮敬。 其三，"然未得遍智時，彼不能近緣取，黑暗翳障所覆者，承恩獲得光明現。"勝義禮敬雖是如此，然而在未得遍智即圓滿佛果之前，具有滅盡一切二現相之無二一味智慧，則不能以實證體驗方式近緣，若說："你這也僅是文詞裝飾而已，並非實際體驗。"答：我等凡夫雖為無明黑暗翳障所覆，然依勝師恩賜之教授，即使在凡夫階段，亦能以自證方式獲得稍許通達雙運無二智慧之慧光，故如是禮敬無違。因此亦承認以體驗而成就。此論主要廣說心遠離，就此而言，雖未現證法性且具無明翳障，然依自身體驗為喻而得定解於樂空無二及雙運之理，不僅如此，于等持時依心遠離智慧亦能略示法性本性，譬如以手觸控薄布所包之內物而得略示。 若生義智，豈非已得境有境無二智慧，何故唯說圓滿佛陀？雖然如此，然于有學位時，雖等持中無現行二現，然未斷二現習氣，且后得位中二現顯現，故唯圓滿佛陀始得恒時無二之自性，依主要者而唯說彼故無過。

༈ བར་དུ་གཞུང་དངོས། གཉིས་པ་བར་དུ་གཞུང་དངོས་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་སོ། ། དང་པོ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྟོང་བ་དང་། གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། །བཞི་པ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གོ །ཤེས་རབ་ཐབས་སུ་སྦྱོར་བ་ ལས། །རྫོགས་པ་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྫོགས་པ་ཉེ་བར་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཐམས་ ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བ། །རྒྱུ་ཡི་རིམ་པ་རྣམ་དག་པ། །རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་འབྱོར་ པ་དང་། །སྟོང་པ་གསུམ་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བས། །བླ་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྣང་བ་དང་པོའི་ས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་སྟེ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ས་དང་། གསུམ་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ས་དང་། བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ས་ རྣམས་ནི། སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ས་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ རྒྱུ་དང་། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ ཡང་སྣང་བ་དང་པོའི་ས་ནི་རྒྱུ། མཆེད་པའི་ས་ནི་འབྲས་བུ། དེ་བཞིན་དུ་མཆེད་པའི་ས་ནི་ 5-341 རྒྱུ། ཐོབ་པའི་ས་ནི་འབྲས་བུ། བར་འདིར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ས་རྗེས་མཐུན་པ་ཞིག་ཡོད་ ཀྱང་། དེ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སའི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བས་ལོགས་སུ་མི་བགྲོང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་སྣང་ བ་དང་། ཐབས་མཆེད་པ་གཉིས་གཉིས་མེད་དུ་[སྦྱོར་བ་]སྦྱོར་བ་སྣང་པ་ཐོབ་པའི་ས་མཐར་ ཕྱིན་པ་ལས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་རྫོགས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། རྫོགས་པ་སྒྱུ་ལུས་དེ་ཉེ་བར་ཐོབ་པར་གྱུར་ ནས། དེ་འདྲ་དེ་རྟེན་རགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ འོད་གསལ་བ་རྒྱུའི་རིམ་པ་སྟེ། རྒྱུ་འཁོར་བའི་དུས་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ ཅན་དེ་ལ་དམིགས་ཤིང་བསྒོམས་པས། རྣམ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ སྟེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤོང་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་རྙེད་པ་ན། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ སྟོང་པ་གསུམ་པོ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ས་ཐོབ་ པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཐོབ་པས་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོག་མར་ཐོབ་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐོག་མར་ཐོབ་པའི་ གནས་སྐབས་གཉིས་དུས་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་སའི་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་སྟེ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་སའོ། །ས་བཞིའི་རྣམ་གཞག་འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་སྐབས། བདག་བྱིན་ རླབས་པའི་ས་ཡང་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་སའི་ནང་དུ་བསྡུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་བཞི་ལ་བལྟོས་ པའི་ས་བཞིར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།

第二、中間正文： 第二解說中間正文分為略說和廣說兩部分。 略說： 其一："空性極空性，第三大空性，第四一切空，因果之差別。慧方便相合，當得圓滿成。既得圓滿已，一切空明光，因位得清凈，三識獲自在，三空平等合，得無上果位。" 又空性即初見光地，極空性即增長光地，第三大空性即得光地，第四一切空地，皆因前前為依而須成辦後後，故前前地為因，後後諸地即具彼彼果之差別特徵。又初見光地為因，增長地為果，如是增長地為因，得光地為果。此間雖有一相應一切空地，然攝入幻身地中故不另計。又以慧見光與方便增長二者無二相合，圓滿得光地故，獲得身語意平等性之本尊身相為道用圓滿瑜伽幻身。既得圓滿幻身已，如是依粗重所依而作要害修持，以緣修一切空明光因位，即從輪迴時即具清凈自性者，於三識見光得自在，即獲得如意能斷除之定解時，以現等覺次第將三空于義明光中平等相合而得一切空地，得此則隨即獲無上雙運果位。雖義明光初得與雙運初得二種情況有先後，然此處攝為一地次第即一切空地。如是安立四地之際，加持地亦攝入得光地中，如是攝入依四空性之四地中。

༈ རྒྱས་བཤད་ལ། སེམས་དབེན་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ། གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་སེམས་དབེན་འཕྲོས་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན། བདེན་ གཉིས་ཟུང་འཇུག་དང་བཅས་པ་མདོ་ཙམ་སྨོས། ལམ་གྱིས་མཚམས་སྤྱི་དང་བོགས་འབྱིན་ ཅུང་ཟད་བཤད་པ་སྟེ་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་སེམས་དབེན་དངོས་བཤད་པ་དང་། འཕྲོས་དོན་ ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། ། ༈ རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། དང་པོ་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་ 5-342 གྲངས་བཤད་པ་དང་། སྣང་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་སྒྲུབ་ པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི། སྣང་བ་སྟོང་པ་ཤེས་རབ་དང་། །སེམས་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་སྟེ། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་འཕྲོ་གསལ་བ། །ད་ནི་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། །ཆགས་བྲལ་དང་ནི་ བར་མ་ཉིད། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཆེན་པོ་དག །ཡིད་ལ་འཕྲོ་ཞིང་འོང་བ་དང་། །མྱ་ངན་ལ་ སོགས་གསུམ་དེ་བཞིན། །ཞི་དང་རྣམ་རྟོག་འཇིགས་པ་དང་། །འཇིགས་པ་བར་དང་ ཤིན་ཏུ་འཇིགས། །སྲེད་དང་སྲེད་པའི་བར་མ་དང་། །ཤིན་ཏུ་སྲེད་དང་ཉེར་ལེན་པ། །མི་ དགེ་བཀྲེས་དང་སྐོམ་ཉིད་དང་། །ཚོར་དང་ཚོར་བ་བར་མ་དང་། །ཤིན་ཏུ་ཚོར་བའི་ སྐད་ཅིག་དང་། །རིག་པ་པོ་དང་རིག་འཛིན་གཞི། །སོ་སོར་རྟོག་དང་ངོ་ཚ་ཤེས། །སྙིང་ རྗེ་དང་ནི་བརྩེ་བ་གསུམ། །དགོས་དང་སེར་སྣ་ཉིད་དང་ནི། །ཕྲག་དགོ་ཅེས་ནི་བྱ་བར་ གྲགས། །རང་བཞིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་རིག་སྟེ། །ཀུན་ རྫོབ་གསལ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །མཚན་མོའི་མིང་དུ་ངེས་པར་བཤད། །དེ་བཞིན་ བུད་མེད་མིང་དུ་བརྗོད། །འཇམ་པ་ལྟ་བུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཡོན་པའི་མིང་ཡང་དེ་ ཉིད་དེ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་པདྨ་ཅན། །བསྟན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དང་པོའི་ ཡི་གེ་ཐིག་ལེར་བཅས། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་སྣང་ཞིང་། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་ འབྱུང་། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཐབས་ལྡན་པ། །སྣང་བ་མཆེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

廣說分為：心清凈及其延伸廣說。 第二廣說分為心清凈及其延伸廣說、二諦雙運略說、道之總攝及略說增進力四部分。第一分為解說心清凈本身和延伸內容業邊分別。 自性及相應見光之分類說明： 第一分為自性及相應見光分類說明、辨識三見之體性、教示修成道之三見方法三部分。 第一："見光空性慧，以及心所依，彼之自性者，明顯放光明，今當詳細說。離貪與中等，如是復大者，意中來放光，憂等亦如是。寂及分別懼，懼中極懼畏，渴及中渴愛，極渴與近取。不善饑與渴，受及中等受，極受之剎那，有知持明基。擇法知慚愧，悲及三慈心，貪與慳吝心，嫉妒而稱名。" "三十三自性，有情自了知，世俗明相故，確說為夜名。如是說女名，柔和亦復然。左邊名亦爾，月輪具蓮花。將為所教示，初字具明點。似於月光現，真實生見光。極空具方便，名為增長光。"

དུ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ལས་བྱུང་བར་བཤད། །ཆགས་དང་ཞེན་ དང་དེ་བཞིན་དགའ། །དགའ་བ་བར་མ་ཤིན་ཏུ་དགའ། །རངས་དང་རབ་ཏུ་མགུ་བ་ དང་། །ངོ་མཚར་དེ་བཞིན་རྒོད་པ་དང་། །ཚིམ་དང་དེ་བཞིན་འཁྱུད་པ་དང་། །འོ་བྱེད་ དེ་བཞིན་འཇིགས་པ་དང་། །བརྟན་དང་བརྩོན་དང་ང་རྒྱལ་དང་། །བྱ་དང་འཕྲོག་དང་ 5-343 སྟོབས་དང་ནི། །སྤྲོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཉིད་དང་། །དེ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བར་མ། ། ཤིན་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་དྲག །རྣམ་པར་སྒེག་དང་ཞེ་འགྲས་ཉིད། །དགེ་དང་ཚིག་ གསལ་བདེན་པ་དང་། །མི་བདེན་པ་དང་དེ་བཞིན་ངེས། །ཉེ་བར་མི་ལེན་སྦྱིན་པ་པོ། ། བསྐུལ་དང་དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་དང་། །ངོ་ཚ་མེད་དང་སྒྱུ་དང་གདུག །མི་སྲུན་པ་དང་ གྱ་གྱུ་ཉིད། །མཚན་ཉིད་བཞི་བཅུ་གང་ཡིན་པ། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་སྐད་ཅིག་སྟེ། །ཉིན་ མོ་སྐྱེས་པའི་མིང་དང་ནི། །རྩུབ་མོ་གཡས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ མིང་དང་ནི། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མིང་། །ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཆ་རུ་ དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འདྲ་བ་དང་། །སྣང་བ་མཆེད་པའི་སྦྱོར{པ}་ལས་ བྱུང་། །སྣང་བ་ཐོབ་པ་དག་དང་ནི། །ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ ཉིད་དང་ནི། །མ་རིག་པ་ནི་ཉིད་ཅེས་བྱ། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་གིས་ནི། །རྣམ་གྲངས་ འདི་དག་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཆགས་པ་བར་མའི་སྐད་ཅིག་དང་། །བརྗེད་ངས་པ་དང་ འཁྲུལ་པ་དང་། །མི་སྨྲར་གྱུར་དང་སྐྱོ་བ་དང་། །ལེ་ལོ་དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །མ་རིག་ སྐད་ཅིག་བདུན་པོ་ནི། །ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་བྱ། །ས་བོན་ཐིག་ལེར་ལྡན་མིན་ ལ། །རླུང་གི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་མིན། །གང་ཞིག་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ནི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྤྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མཐའ་གཅོད་ པ་འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱའོ། །རྩ་བ་རང་རིག་པ་དང་རྣམ་འགྱུར་སྣང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར། དཔེར་ན། གསེར་ལས་བྱས་པའི་གཟུགས་གསུམ་ཞེས་ བྱ་ན། རྩ་བའམ་རང་བཞིན་གསེར་དང་། རྣམ་འགྱུར་གཟུགས་གསུམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ པས། གསེར་གྱི་གཟུགས་གསུམ་པོའི་གསེར་དང་གཟུགས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་བཞིན། སྐབས་ འདིའི་རང་རིག་དང་སྣང་གསུམ་ལའང་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། ། 5-344 དེ་ཡང་དངོས་དང་བཏགས་པ་མ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན། དོན་དམ་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་མོ།

如是遍計及，如是說心所。貪著與執著，如是喜亦然。中等喜極喜，歡喜極歡悅，驚歎如是笑，滿足如是抱，親吻如是懼，堅與勤我慢，作奪及力量，歡及俱生性，如是中俱生，極俱生猛烈，嫵媚與嗔恨，善與語明實，不實如是定。不取施予者，勸及如是勇，無慚誑兇狠，不調與諂曲。 四十種性相，極空之剎那，晝日男子名，粗獷右示現。日輪之名號，如是金剛名，二明點莊嚴，部分當了知。似於日光明，從增長光瑜伽而生。獲得光明及，如是近獲得，圓成實性及，所謂無明性。大空之語句，此等佛所說。中等貪剎那，忘失及迷亂，成默及厭倦，懈怠如是疑。無明七剎那，細瑜伽師知。種子明點俱不生，不從氣門而生起。若是獲得光明者，具足圓滿之性相。 如是所說，於此首先應當以少許總義定奪而了知。根本自知與變化三光，彼等體性無別，譬如說由金所造三形像，根本或自性為金，變化為三形像，因此如同金之三形像的金與形像無有差別，此處自知與三光亦唯無差別。 複次若就未分實立而分，則有勝義真實三光及世俗緣起三光。

དེ་ལ་དང་པོ་ནི། རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་སེམས་བདེ་ཆེན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད། དོན་ དམ་རང་རིག་ཆེན་པོ་དེ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་རིག་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་དགོས་པར་ཐལ་བ་ དང་། རང་གཅིག་པུ་ལ་རིག་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་ཟེར་བ་དང་། གྲུབ་ཙམ་ནས་གསལ་བའི་ངོ་ བོར་སྐྱེས་པ་མི་རུང་སྟེ་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་གསལ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་སྐྱོན་ འདོགས་པ་ནི་རྟོག་གེ་ཁོ་ན་ལ་ངལ་བར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་རྩོད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་རིག་འགོག་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཡང་། དོན་དམ་འགོག་པར་མི་ནུས་ཏེ་འགལ་ འདུས་སྐྱོན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་རིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ བདེན་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་རང་རིག་ཙམ་མི་ཁེགས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་མར་མེ་གསལ་བར་བྱ་ བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས། གསལ་བའི་སྔོན་དུ་བསྒྲིབས་པ་འགྲོ་དགོས་ པར་འདོད་པ་ཡིན་འདུག་ནའང་། འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་གཞུང་ལུགས་གང་ལ་སྦྱར་ ཀྱང་རིག་པ་བཟང་པོར་ཡང་མི་མངོན་པས། དམ་པ་མཆོག་གིས་གསུངས་པའི་ཚིག་གི་ནང་ དུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཚིག་གཞན་བཅུག་པ་ཡིན་ཡང་དག་གོ །ངོ་བོ་བདེ་ཆེན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་ གི་རྣམ་ཆའི་རང་གཟུགས་འཆར་ཚུལ། སྐུའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་སྣང་བ་དང་། གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་མཆེད་པ་དང་། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱི་ མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་ཀུན་ཁྱབ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་དབྱེ་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་གདོད་མའི་ཆོས་ཉིད་ དང་། འབྲས་བུ་མངོན་འགྱུར་དུ་ཐོབ་ཅེས་པའི་མངོན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་དང་ཐོབ་རྒྱུ་དང་། ལམ་ 5-345 བསྒོམ་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ ཁྱབ་ཡིན་ཡང་། རང་གི་ངོ་བོ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ཀ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ སྣང་གསུམ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེར་བཏགས་སོ། ། གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་དང་ ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཞེས་གྲགས་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རང་ བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་མོ། ། རང་བཞིན་དང་བྲལ་མ་བྲལ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་མ་བྲལ་ལོ། ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། གཞིའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། ལམ་གྱི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་ མོ། །གཞི་དུས་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུན་ཆགས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་ བའི་སྣང་བ་གསུམ་མོ།

其中第一，根本法界自心大樂常恒不變，即是勝義大自知。對此若有說：需要能知所知二者而成相違，及說唯一自體不應有知的作用，及說既已成就則不應生為明性，因為未被遮蔽者不應有明性等過失之諍論，乃是僅于尋思而疲勞者所作之幼稚爭論。彼等雖能成為破除世俗自知之因，然不能破除勝義，因為相違無過故。於世俗自知等彼等亦是破除其諦實，而非遮破自知本身。 特別是，燈不應成為明顯，因為未被遮蔽故，如是認為明顯之前必須有遮蔽，此等無論應用於世間或經論何者，皆不顯為善理，故於聖者所說語句中為某些人所插入他語，此乃確實。 體性大樂彼自之分位自相現起方式，身密不可思議即是明現，語密不可思議即是增長，意密不可思議即是獲得，及上述遍滿大樂即是一切空明光。彼等一切相之身語意三者亦無差別，即身語意平等性。此乃基位本初法性及果位現前所得之將現前與將獲得，及道位修習所緣境，雖是基道果一切法之遍滿，然其自性超越基道果三者。此雖非三光之實，然是其法性故而假立。 第二所謂世俗緣起三光者，即稱為三光、三智及三識。其中分二：具自性三光及離自性三光。所謂具自性與離自性，即是離未離煩惱分別。 初者分為：基位時三光及道位時三光。基位分為：相續三光及特殊時生起三光。

དེའི་དང་པོ་ནི། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་གསུམ་དེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ ལ་ཁྱབ་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ན། དེའི་གཡའ་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ སྟེ། དེ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པའི་བག་ཆགས་སེམས་ཡུལ་ལ་ཆགས་སུ་རུང་བའི་ནུས་པ་ཅན་ གཅིག་ཡོད་པ་དེའི་རྣམ་འགྱུར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་དུ་རུང་བའི་ནུས་ པའི་སེམས་རང་རིག་ནི་སྣང་བ་དང་། ངག་གི་སྣང་བ་འཆར་དུ་རུང་བའི་ནུས་པའི་རང་རིག་ ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་དུ་རུང་བའི་ནུས་པའི་སེམས་ རང་རིག་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། གསུམ་ཀར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་རིག་དང་ཁ་ནང་ལྟས་ཀྱི་ཆ་ ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། སྣང་གསུམ་འདི་རྒྱུད་གཞན་ལས། བདེ་བ་འགྱུར་བཅས་དང་འཛག་པ་དེའི་ས་བོན་ དུ་གསུངས་ཤིང་། གསུམ་ཀར་ངོ་བོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། སྐབས་ 5-346 འདིའི་སྣང་བས་ཡིད་ཤེས་དང་དབང་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། མཆེད་པས་ཉོན་ཡིད་སྐྱེད་ པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་དེ་དང་དེར་བཞག་ལ། ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ཀུན་གཞི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཙམ་དང་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས། དངོས་སུ་རྣམ་ཤེས་བདུན་ པོ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པས་ཀུན་གཞི་ཁོ་ནར་འཇོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་གསུམ་སེམས་ ཡིད་རྣམ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་གསུམ་ནི། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ལ། འཁོར་བ་ཇི་ སྲིད་བར་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་འདི་སྐད་དུ། །ཤེས་ རབ་དམ་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་བྲལ་སོགས་སྐད་ཅིག་བདག །སྲིད་པ་གསུམ་ན་ ཡོངས་ཤེས་པའི། །འདི་ནི་རྩ་བར་རྣམ་པར་བསྟན། །འོད་མ་འགྲེང་བ་ལྟར་མཛེས་ཤིང་། ། ཆགས་ལ་སོགས་པ་རབ་སྐྱེད་ལྡན། །སྣང་བ་མཆེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས། །མིང་ནི་ཐབས་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན། །རིག་ཆེན་རང་ཉིད་རྩ་བ་སྟེ། །ཞེས་དང་། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན། ། གང་དེར་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཐོས་པ། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་མ་ལུས་པའི། །རང་བཞིན་རྩ་ བ་འདི་ཡིན་ནོ།

其中第一，即前述法性三光，以遍滿方式安住於一切有情時，如其銹垢般從各別有情心所生起，即是有一具有樂愛習氣心於境可貪之力者，其變現有三種：身之顯現可生起之力的自知心即是明現，語之顯現可生起之力的自知即是明現增長，意之種種顯現可生起之力的自知心即是明現獲得，三者皆唯是世俗自知及內觀之分。 此三光於他續中說為樂變及漏之種子，三者雖皆以體性為阿賴耶識之自性，然此處明現作為意識與根識生起之因，增長作為染污意識生起之因，故而安立為彼等，獲得則從獲得之反體而住于阿賴耶自相而已，除間接生起外，不直接生起彼等七識，故唯安立為阿賴耶，因此三光被說為心意識。 如是三光，體性無別而一味融合，輪迴期間相續不斷而趣入。此復如《金剛鬘》所說："殊勝智慧為主尊，離貪等剎那自性，三有中遍知，此示為根本。如妙立燈光，具足生貪等，明現增長識，名即稱為方便。大智自為根本。"又說："具三光相，彼聞三識，一切有情界之自性根本是此。"

།དེ་ནི་རེ་རེའི་དོན་སྣང་བ། །རླུང་གིས་བླངས་ནས་འཛིན་བྱེད་ལ། །རླུང་དང་ ལྡན་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་སྟེ། ། རྣམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་བཞོན་པ་ཡིན། །དེ་ཡིས་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་ནི། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་ འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། འགྱུར་ཕལ་ཆེར་ལས། ཨེ་ནི་ཤེས་རབ་དམ་པ་སྟེ། །ཞེས་འབྱུང་ ཡང་། ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཝོཾ་ནི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནས། །ར་ནི་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་ ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡི་གེ་ཉིད་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་མེད་པས། དེ་དག་དང་རིག་པ་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་ཨེ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་མི་ལེགས་སོ། །ཤེས་རབ་བདེ་བ་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ པའམ། ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་རྩ་རྐྱང་མ་སྟེ་དེ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། གཙོ་བོ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་ 5-347 ཧཾ་ཡིག་སྟེ། དེས་མཚོན་པའི་ཁམས་དཀར་པོ་དང་འབྲེལ་བའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་བཞོན་པར་ གྱུར་པའི་རླུང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། དེ་རང་ཉིད་འགྲོ་འོང་གནས་པ་གསུམ་ཆར་བྱེད་མོད་ ཀྱང་། རགས་པའི་རླུང་ནང་དུ་འོང་བའི་བྱ་བ་ཅན་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ ཚན་སྣང་བ་དང་པོའི་ཤེས་པ་འདི་ལས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སོ་ གསུམ་སྐྱེ་ཞིང་འཆར་བས། རྣམ་རྟོག་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་ན་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་རྟོགས་སླ་བས། ཡོངས་སུ་སྟེ་གསལ་ཞིང་རགས་པས་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ ཀྱི་སྣང་བའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །སྣང་བ་དང་པོ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྣང་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་ངེས་པར་བསྟན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩ་རོ་མ་དང་རགས་པའི་རླུང་ནང་ དུ་གནས་པ་དང་འབྲེལ་བས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཉམས་དང་། ཁམས་ལྟེ་བ་ན་གནས་པའི་ གཏུམ་མོ་དམར་ཆ་འོད་མའི་དབྱུག་པ་བགྲེང་པ་ལྟར་མཛེས་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། བྱེད་ལས་ ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བཞི་བཅུ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ། སྣང་བ་མཆེད་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །འོད་མ་ འགྲེང་པའི་དོན་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་ལ་མི་སྦྱོར་ན། བཤད་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་དཀའ་ཚེགས་ ཆེ་ལ་དོན་ཆུང་བ་ཤ་སྟག་འབྲེལ་མེད་ཡིན་པ་གོ་བར་གྱིས་ཤིག །དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ། རྩ་དབུ་མ་དང་། རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་དང་། ཁམས་མུན་པའམ་རླུང་དང་འབྲེལ་བ་མ་རིག་པའི་རྣམ་ རྟོག་བདུན་སྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་པའང་ཤུགས་ལ་གོ་སྟེ། སྟོང་པ་དང་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྣང་བ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་ཤེས་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་རྩ་བའོ།

我將為您完整直譯這段藏文經文： 其一一之義顯現，由風攝持而執取，具風之識，恒時於行住安立。此乃大風界，三識之乘，由此自性恒時隨所行進。如是所說。雖多數譯本出現"誒字即殊勝智慧"之說，然其他一切文字中，如"嗡字即"等乃至"啰字即"等偈頌中並未另行提及文字本身，由與彼等理趣相同之故，言"誒字即"並不妥當。智慧樂之殊勝智亦是，或者智慧即是左脈而與之相關，主尊即是界之頂部吽字，與其所表白界相關。 自身所乘之風之體性乃微細，彼自身雖皆行來安住三者，然具粗風內來之作用根本三種識之一分即初明現之識由此生起離貪等三十種分別並顯現，故稱彼等分別之自性，於三有中遍知即易瞭解，故遍即明顯粗顯而知即身之明現。知即所知之義。此初明現確定示為一切身顯現之根本。 如是由與右脈及粗風內住相關故極明顯之境相，以及與臍輪所住界之猛火赤分如燈杖伸展般莊嚴相關，作用具足生起貪等四十分別，此明現增長識由極明顯自性之故稱為方便。若不將伸燈之義配于臍輪猛火，則知其餘一切解釋皆為艱難而義小之無關之事。 由彼二者表示，中脈及風外行與界暗分或風相關之無明分別七生起之作業者亦可旁證而知，由空性及無分別境相極重之故為大智，此明現獲得即是心意法顯現一切之傳因之根本。

།སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གཏན་དུ་འཇུག་པའི་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་དུས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་ ཤེས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེད་པས་མཛག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། 5-348 ཐོས་པའི་སྐད་དོད་ཤྲ་ཝ་ཏ་ནི་འཛག་པའི་དོན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡང་ཡང་ གཡོ་བ་དེ་འཛག་{བདེ་[པ་དེ་]ཕྲ་མོ་དང་དོན་གཅིག་པས། འགའ་ཞིག་འཛག་བདེ་འཁོར་ བའི་རྩ་བར་གསུངས་པ་ནི། དུས་འཁོར་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་ཀྱི། རྒྱུད་གཞན་ལས་མ་གསུངས་ སོ་སྙམ་པ་ནི་གནད་ཆེ་ས་ན་ཕར་ཡེ་མ་གོ་བའི་གཏམ་མོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་གསུམ་གཡོ་ ཞིང་འཛག་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡུལ་ཕྱོགས་ དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྩ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རླུང་ ཕྲ་རགས་རྣམས་བླངས་ནས་བཟུང་བ་ལས་རླུང་གི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ནས་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་རེ་རེར་ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་ཡང་ དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་ལྟར། ཡུལ་དབང་ཕྲད་ པར་སྣང་བ་ལས་རྣམ་ཤེས་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་འོང་འབྱུང་ལ། འདིའི་དོན་ལ་ཁྱད་ པར་གྱི་དུས་སུ་འཆར་བའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་རང་གི་བཞོན་པའི་རླུང་ དང་བཅས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། བཞོན་པའི་རླུང་དེ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡུད་ ཙམ་རེ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ནས་འགག་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩ་ བའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་འདི་ནི། རླུང་གི་ཁམས་ཆེན་པོ་སྟེ་རླུང་ དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་གནས་ལ་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་ཡང་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ རེ་དང་ནམ་ཕྲད་ཀྱང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་ འགྱུར་རོ། །འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དུས་དེ་དག་མ་གཏོགས་སྣང་བ་གསུམ་མི་ འབྱུང་ན། དུས་གཞན་དུ་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལྡོག་ན་འབྲས་ བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

具三種明現之相永時趣入之根本識，于特殊時分趣入之此三識反覆生起生髮故具流泄之相。所聞之梵語Śrāvata即流泄之義。三識之變現反覆動搖彼流泄樂與微細是一義故，有謂流泄樂為輪迴根本者，以為唯時輪中所說，余續未說者，乃于要處全不瞭解之談。如是三識動搖流泄，即是一切有情界之身語意三與方所之自性，亦為因與根本。 又彼三種明現攝持粗細諸風而執取，由此風之各各分支於五根五境五大等各各外境顯現種種而生。又如幻師自執著所變化之財，由境根相遇顯現故生起具分別之識之來去，於此義中雖于特殊時分顯現之三識亦各具其所乘之風，然彼所乘之風與彼三識亦剎那生起隨即滅故於諸眾生非恒時安住。 作為根本三識所乘之此風，即大風界，彼風亦恒時安住，三識亦恒時安住故，無論何時遇到何種外緣，隨其緣如何如何，自性分別亦如是如是而行。若謂除死等特殊時分外三明現不生起，則于余時分別亦應不生，以因若遮則果不生故。

།རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་ལས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྣང་ བ་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེར་སྤྱོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་སྣོད་ཀྱི་ 5-349 འཇིག་རྟེན་ལས་དེ་དག་གི་ཞོར་ལ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་མཐའ་རྣམ་ འབྱེད་ལས། སྟོང་ཉིད་གསུམ་ལས་བྱུང་པའི་རླུང་། །དེ་ཉིད་དང་ནི་ཀུན་དུ་གནས། །དེ་ཡི་ བཞོན་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་རླུང་འབྱུང་ སྟེ། །དེ་ལས་མེ་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཆུ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཡང་ནི་ས་ འབྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཕུང་པོ་འབྱུང་། དེ་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ རང་བཞིན་རྣམས། །བརྒྱ་ནི་དྲུག་ཅུ་དང་བཅས་སླར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞིབ་མོར་ ན་རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འགྱུར་མེད་མ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བཅས་ སོ། །འགྱུར་བཅས་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་འདྲེས་པའི་བདེ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལས་རགས་པའི་ འབྱུང་བ་ལྔ་འབྱུང་ཞིང་། འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། དེའི་ནང་ ཚན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ་ནང་གི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེར་སྤྱོད་ ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡུལ་ལྔའམ་དྲུག་འབྱུང་། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིང་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ འབྱུང་ངོ་། ། སྤྱིར་གཞི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་ མའང་རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་འབྱུང་བར་གནས་པ་དེ་ལ་གཞི་འཁོར་བ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལྔའི་མིང་འཇོག་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའམ། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ནི་རགས་པ་ཉེར་ ལྔའི་ནང་ཚན་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ བསྡུས་པའོ། །དཔེར་ན། གཤེར་དང་ལྡན་པའི་ས་ལས་རླངས་བྱུང་། དེ་ལས་ཟིལ་པ་ཆགས། ཟིལ་པ་འདུས་པ་ལས་ཆུར་གྱུར་ཞིང་། ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཆར། དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ པས་གཟུགས་བརྙན་རྒྱུག་པ་སོགས་སུ་སྣང་ངོ་དེ་བཞིན་དུ་ས་རླན་ཅན་དང་འདྲ་བ་རྩ་བའི་ སྣང་བ་གསུམ། དྲོད་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་རླངས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་རླུང་གཡོས་པས་བདེ་བ་ 5-350 འབྱུང་བ་ལྔའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ། ཟིལ་པ་དང་འདྲ་བར་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ། ཆུར་འཁྱིལ་ བ་དང་འདྲ་བར་ཕུང་པོ་ལྔའི་ངོ་བོ་གྲུབ། དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་ཤར་བ་དང་འདྲ་བར་ དབང་ཡུལ་སོ་སོར་སྣང་། གཟུགས་བརྙན་གཡོ་བ་དང་འདྲ་བ་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་རྟོག་ འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

由彼三種根本明現生起身語意三之一切明現故，及為三門之受用故，由彼而器世間隨附生起。如是龍樹菩薩《業邊分別論》中雲："從三空性生起風，彼與彼等恒安住，彼即成為所乘者，以自性亦是空故。從識生起于風氣，從彼正生於火焰，從彼生起於水分，從彼復生于地大。從彼等生諸蘊體，從彼復生諸處界，從彼智慧自性等，百與六十復生起。" 詳細而言，彼三種根本明現即是樂，然非無變，乃有變。彼有變即與五大相和之樂，由彼生起粗大五大，由諸大種聚合差別生五蘊，其中自相續所攝內在眾生法生六處，受用境界受用方式生五境或六境。由彼生起名為五智慧之五種識。 總之，基位法性亦是五智，以其力故暫時垢染亦於三種根本明現生起而住，彼于基輪迴所依之五智慧之名雖立，然此處五智慧或五識是二十五粗相之支分故是分別，又攝八十自性等之主要者。譬如，從具濕之地生蒸氣，從彼凝結水滴，由水滴聚整合水，於水現影像，彼為風動故顯現影像流動等。如是同於潮濕地般之三種根本明現，如被熱催生蒸氣般由風動而生樂轉為五大之相，如水滴般之粗五大，如凝水般成就五蘊體性，如於彼現多影像般顯現各別根境，如影像動搖般生起五識之分別。

།ཡང་ཆུ་དེ་ས་ལ་སིམ་པ་ན་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་ སྣང་བར་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་འཆི་བའམ་གཉིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་སམ། གནས་སྐབས་ གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། འཕེན་པ་གཅིག་པོ་དེའི་ནུས་པ་ཟད་པ་ན། རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་ལ་དེ་ ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ ལས། །སྲ་བའི་ཁམས་དང་ཆུ་ཉིད་དང་། །དེ་བཞིན་མེ་དང་རླུང་དག་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ བླངས་ནས་སུ། སྲིད་གསུམ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སུ། །འབྱུང་ བ་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ནི། །གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་ནི་ལྔ་ པོའོ། །མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་ནི། །མེ་ལོང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས། །འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་པོ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དང་ནི། །མིག་དང་དེ་བཞིན་ རྣ་བ་དང་། །སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་རྣམས་ཏེ། །འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་དང་། དབང་པོ་རང་ཉིད་རང་ཡུལ་ལ། །འགྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ། །དབང་པོ་གང་དང་གང་སྤྱོད་ ཡུལ། །དེ་དེ་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ། དབང་པོ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཀྱི་ སྣང་བ་ཙམ་མོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལ་མང་པོ་ཞིག་སྣང་བ་ཞེས་པ་ལམ་གྱི་སེམས་གསུམ་ ལ་བཞག་ནས། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣང་བ་ལ་བསྲེ་བ་དང་སྦྱོར་བ་ནི། སྦས་དོན་དུ་སྒྲུབ་འདོད་ པས་སྐྱོགས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་གསུམ་ལ་འཆད་ཀྱང་རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་དང་སྦྱོར་ ན་ལེགས་ལ། ཅི་སྟེ་སྦས་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་ཀྱང་། སྦས་དོན་གྱི་ལམ་རྣམས་གང་ལ་བྱུང་ བའི་གཞི་དུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཏུ་གོ་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། འབྱུང་བ་འདི་ལས་ 5-351 རང་བཞིན་ཡང་། །ཆགས་དང་ཆགས་མེད་ལ་སོགས་པ། །དེ་ལས་དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས། ། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན། །རགས་པ་རྣམས་ཐིམ་ནས་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཚུལ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་ལས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་སོགས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འབྱུང་ཚུལ་གྱི་བར་ གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། དེས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་རྩ་བའི་སེམས་ ལ་བག་ཆགས་འཇོག་ཅིང་། དུས་གཞན་དུ་བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པ་ལས་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

又如水滲入地時影像等一切消失不現一般，于死亡或睡眠等時，或於其他時位亦然，當彼一投生之力盡時，於三種根本明現中以習氣安立方式一切融入。如是《金剛鬘》中雲："堅硬界及水性分，如是火與風等者，由識攝取而轉生，三有處所而生起。此即五蘊等諸分，大種聚合之體相，色受想行及識性，此即五種為自性。平等及與妙觀察，成所作智並明鏡，法界智慧此等者，此即五種識性分。意之處界自性分，眼與如是耳根等，鼻舌身根諸根等，此即諸處界生起。"又云："諸根自身趣自境，彼彼趣向諸根等，何根何等行境界，彼彼唯是明現分。" 所說諸根及境唯是心之明現。於此諸多將明現安立於道之三心中，與欲塵明現混合相應者，是為欲成密意而歪曲解說。雖解說三種明現，若配合根本三明現則善，若欲配合密意，若了知為密意道一切所生基位建立亦無過。又復如是說："從此大種生自性，貪與離貪等諸相，從彼善不善業生，從彼生起諸生有。" 粗相融入后習氣如何安立之理：從三明現生五識等及自性分別生起之理如前所說，由彼造作善不善業于根本心中安立習氣，于其他時彼習氣成熟而生起六道諸生。

།འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདི་མ་ཤེས་ན། སྐྱེ་བ་དང་ འཆི་བའི་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་ཐིམ་རིམ་དང་སྐྱེ་རིམ་ཉེ་ཚེ་ཙམ་བཤད་ཀྱང་དོན་གྱི་ དབྱིངས་མི་གོ་བར་སྣང་ངོ་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་ངོར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ མྱོང་བ་དང་། མྱོང་བ་དེའི་དངོས་རྒྱུ་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་ བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་དུ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ལ། ཀུན་རྫོབ་དག་པ་པའི་ཕྱོགས་ལ་རིག་ པས་དཔྱད་ན། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་སེམས་སྣང་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་པུའི་སྣང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རྩ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལས་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དང་ གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བག་ཆགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་སྟོབས་ ལས། རྒྱུ་ལས་ཉོན་གྱི་སྣང་བ་གསལ་པོར་བྱུང་ཞིང་། རང་གི་རླུང་ཐིམ་པས་གསལ་བ་དེའི་ རྒྱུན་མི་གསལ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གྱུར་ལ། ཡང་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རླུང་གིས་ བསྐུལ་བ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་སྣང་བར་འཆར་ཞིང་། ཡང་དེའི་རླུང་གི་སྟོབས་ ཐིམ་ཞིང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ ན་རྩ་བའི་སེམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ རླུང་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེའི་མཐུས། རྒྱུའི་རང་བཞིན་གསལ་མི་གསལ་དང་འབྲས་ བུའི་རང་བཞིན་གསལ་མི་གསལ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་རིམ་ཅན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། 5-352 ཕྲུགས་རེ་རེ་བཞིན་རིམ་པ་མ་འཁྲུལ་བར་འབྱུང་བ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་རིམ་ པའོ། །སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་རྩ་བའི་སེམས་འདི་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཞེས་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གང་གསུངས་པ་དེའོ། །དེ་ལ་གསང་འདུས་འཕགས་ སྐོར་བར་གྲགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ནི། སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་སྣང་གསུམ་ གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ན་ བཤད་པ་གཉིས་མི་མཐུན་པས་སྣང་བ་གསུམ་དང་དེ་དག་མི་གཅིག་གོ །ཞེས་ཟེར་ཞིང་། བློ་ ཕུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྩ་བཞི་འཇུག་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་བ། ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྣམས་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་དོན་གཞན་པ་མི་བཞེད་པས་སོ་སྙམ་པའོ།

若不了知此輪迴趣入方式之建立，雖說八事物于生死時位之融入次第與生起次第略分，似不能解其義之界。諸有情于迷亂前如何顯現，如何感受，及彼感受之直接因緣如何于輪迴中生起，依此而言，以未經觀察分析之方式如是承許。若以理觀察清凈世俗分，如說色等諸境唯是心現，彼等一切唯是一心之顯現，從根本三種明現中，其體性不可說即是彼亦不可說為他性，又彼由習氣風所動之力，從因業惑之明現明顯生起，由自風融入故彼明顯之相續不明顯成為種子之狀態，又當果位明現生起之風催動時，顯現為生等果位明現，又當彼風力融入轉為他時，安住于習氣自性中。 如是則根本三心之一切相自性，由與自身體性為一之動風自性者之力，因之自性明與不明及果之自性明與不明等於諸有情心前次第生起，每一組次第無錯亂而生起者，是為緣起無欺之次第。此現起、增長、得三之體性所成之根本心，即是諸經中所說阿賴耶識。對此，許多自稱密集聖教派者謂：心清凈位所說三種明現之相及阿賴耶、末那識之相於瑜伽行派論中所說二者不相符，故三種明現與彼等不同。心之究竟精要四根本三趣入之註釋，月稱所造諸論中不許阿賴耶識異於六識聚，故作是念。

།དེ་ལ་འདི་ སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཞིག་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ དམ་མི་སྲིད། སྲིད་ན་གསང་འདུས་རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཡེ་ནས་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་ མཚན་ཅི། མི་སྲིད་ན་འདིར་བསྟན་སྣང་བ་སོགས་དང་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་གཅིག་པ་མི་ འཐད་དེ། ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་བ་འཐད་ཀྱི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་དང་འགལ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པས་ ཅི་ཞིག་བྱ། གཞུང་དེ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་ ཉོན་ཡིད་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་ན་ནི། དེ་མིན་ཏེ་དེ་ནས་བཤད་པ་དང་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བཤད་ཚུལ་དེ་དང་འགལ་ཡང་ དེ་འདྲ་ཡིན་དུ་རུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་འགྲེལ་མཛད་པ་པོ་དང་། སྒྲོན་གསལ་ མཛད་པ་པོ་ཡང་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐ་ན་ཚིག་བཅད་དང་ཚིག་རྐྱང་པ་ དག་ལ་རྩོམ་པའི་བབས་དང་། བརྗོད་ཚུལ་ཡེ་མི་འདྲ་བ་ཆེར་སྣང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་ པའམ། བློ་གྲོས་མི་འདྲ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་ 5-353 མེད་ལ། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རིགས་ཚོགས་སོགས་མདོ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་ ཀུན་གཞི་བཀག་པའི་གསལ་ཁ་ཡེ་མེད་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་ གིས་ཆོས་སྟོན་པའང་ཡིན་པས། དེ་དག་དང་ཆོས་སྐད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་དགོས་པའང་མ་ དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་རང་ལུགས་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་ཡིན་པས། འདི་ན་གང་དག་ འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་ཟླ་བས་མཛད་ཕྱིན། རིགས་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་འཇུག་པ་ སོགས་དང་བསྟུན་དགོས་ཏེ། མཛད་པ་པོ་གཅིག་ཅིང་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། རེད་འདའ་བ་གཞོན་བློ་མན་ཆད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྟེ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ཤིང་། རྟོག་གེ་སྨྲ་བའི་རྒྱས་འགེབས་འཕགས་པ་ ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་འདོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་འཇོག་མཚམས་ཕྲ་མོ་རེའི་རྒྱབ་མ་འཁྱོར་དོགས་ པའི་ཙབ་ཙོབ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དུས་ན། །འཕགས་ཡུལ་བ་ཐམས་ ཅད་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ རྩོད་པ་མང་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

對此作如是說：異於六識的阿賴耶識于所知中是否可能存在？若可能存在，則密集根本續及釋續中從來不應說明之理由為何？若不可能存在，則此處所說明現等與阿賴耶、末那識為一不應理，因為異於六識之阿賴耶與末那識于所知中不可能存在故。如是所言有理。以與瑜伽行派論典相違作為理由有何用？若彼論典無誤，則八識聚中之阿賴耶與末那識應成可能存在，若彼不具量性，則非彼，因與彼處所說不相符故，如是安立有何實義？雖與彼說法相違，仍應可如是存在故。 入中論釋作者與光明燈論作者即便是同一補特伽羅相續，乃至於偈頌與長行之作述風格及說法方式大不相同，因已成就不同之證悟或智慧故，生起不同宗見亦無相違。聖者父子之理聚等經派論典中亦全無明確破斥阿賴耶，不僅如此，亦隨眾生意樂而說法，故不必與彼等教言一味相契。 彼等之理由自宗如前所說，於此有諸人言：若為聖者父子及月官所造，則應隨順理聚等入中論等，因為作者為一且為立定宗見之論師故。此乃如惹達瓦尊年智以下之分別，于不可思議行境愚昧，以尋思論師之粗淺掩蔽聖者，唯恐自許宗見之微細安立邊界難以維繫之忙亂而已。若謂聖者父子時期，一切印度人皆具理聚之福分不應理，因見有眾多聲聞及外道諍論故。

།གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་ཐ་དད་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་གཏམ་འཆད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་འབའ་ཞིག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡང་མེད་དེ། ཡང་ན་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་མཁྱེན་པའམ་མཁྱེན་ཀྱང་སྐལ་བ་ དང་འཚམ་པར་ཆོས་སྟོན་མི་ནུས་ན་ནི། མི་ཤེས་པས་ཆེར་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ནུས་ ཀྱང་མི་སྟོན་ན་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལ་གཡེལ་བར་འགྱུར་བས། དེས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ ཡང་མ་ཤེས་ཏེ་འཁྲུལ་པའམ། ཤེས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་མི་སྟོན་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་ན་ནི། སྐབས་གཞན་དུ་རྣམ་ཤེས་ ཚོགས་བརྒྱད་སྟོན་པ་ཡང་ཅི་ལ་འགལ་ཏེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྡེ་ 5-354 སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་སོགས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ན་ངེས་དོན་དགོངས་པ་གཅིག་ཁོ་ ན་ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་རྣམ་གཞག་མི་འདྲ་ བ་ཐ་དད་པ་འབྱུང་ཞིང་། ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མི་མཛད་ལ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ དགོས་དོན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཁོ་ན་འབྱུང་ཞིང་། གསུང་བ་པོ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པས་སྟོན་ཚུལ་ དུ་མ་འབྱུང་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་ལ། དེ་བས་གཞུང་དོན་དུ་མ་ཞིག་གི་འབྲུ་སྐྱོགས་ནས་འདེབས་པ་ འདི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རིག་པར་གྱིས་ཤིག ཤིན་ཏུ་འཕྲོས་པའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ དུས་སུ་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ནི། ཆེས་རགས་ཤིང་གསལ་བར་འབྱུང་བ་འཆི་བའི་དུས་ ཀྱི་དང་། འབྲིང་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། འཁྲིག་པའི་དུས་དང་། ཕྲ་ཞིང་མི་གསལ་བ་འབྱུང་བ་ ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་རགས་པར་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སོ། །དེ་ཡང་འཆི་བའི་དུས་སུ་ སྔ་རོལ་དུ་རགས་པ་ཉེར་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་ཐིམ་སྟེ། དེ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལྔ་ དང་བཅས་པའོ། །རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ཡན་ཆད་དུ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་རྣམས་རླུང་དང་བཅས་པ་ཐིམ་པ་ཡིན་ལ། ལས་མི་བྱེད་པའི་ རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་རྣམས་ནི། སྣང་གསུམ་ཉིད་ལ་འདྲེས་ཏེ་གནས་པས་སྐབས་དེར་ཐིམ་པ་མིན་ འཕགས་སྐོར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་ནམ་མཁའི་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་ཐ་སྙད་གསལ་བར་མི་ འབྱུང་བ་ནི། ཁམས་ཕྲ་བ་སྟེ་རླུང་གི་ནང་དུ་སྦས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

一切其他根機不同的所化眾生皆有，而無唯具宣說八識聚之機緣者的理由亦不存在。若不了知所化眾生之不同意樂，或雖了知而不能隨根機而說法，則為無明所大為遮蔽；若能而不說，則于大悲有所懈怠，故於彼所造論典中亦可能有不知而錯誤，或雖知而不如實宣說。若隨眾生意樂而隨順彼說法，則於他處宣說八識聚有何相違，如同佛陀本師。 是故三藏及四續部等大小乘中雖唯一確定義密意，然于安立世俗基道果三之建立有不同差別安立生起，于所知中不可能者亦不宣說，唯生起成就暫時所需之方便，且說者亦為一故，生起諸多說法方式無過。因此應知取多論義之字句而誹謗乃大過。此乃極為延伸。 第二、特殊時分所生起之三種明相：最粗顯明生起者為死時之明相，中等生起者為睡眠與交合時，細微不明顯生起者為六識粗顯現起一切時分。又于死時前先圓滿融入二十五粗相，彼具有陽焰等五種征相。乃至風融入虛空之間，具風之能作業用八十種自性分別念行蘊皆融入，而不作業用之細微分別念則與三種明相混合而住，故彼時不融入。 聖教諸論中虛空融入方式之名相不明顯生起者，乃隱於細界即風中而說。

།དེས་ན་ནམ་མཁའ་ དང་རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར། རླུང་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་པས་ནང་གི་ཁམས་དཀར་པོ་དང་ འབྲེལ་བའི་དཀར་ལམ་པ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ་པས་ཁམས་དམར་པོ་ དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དམར་ལམ་པ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་ཐོབ་པ་ལ་ཐིམ་པ་ན་དཀར་ དམར་གྱི་ནུས་པ་ཡང་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ཏེ། སྲོག་རླུང་གི་ཆ་ཤས་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་དེས་ 5-355 དབང་བྱས་པས་ནག་ལམ་པ་འབྱུང་སྟེ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་འཆི་བ་འོད་གསལ་ལ་ ཐིམ་པ་ན། སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱུན་དེ་ཀ་ལ་གནས་ པ་ཡིན་ཡང་བག་ཆགས་དེ་རྣམས་ནི་མི་མངོན་ལ། ཚེ་དེས་བསྡུས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེར་ཐིམ། ཚེ་རབས་གཞན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ད་ལྟ་མ་ཤར་ བས་རེ་ཞིག་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་འགྱུར་བ་འགགས་ཤིང་། མི་རྟོག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་ཡུད་ཅིག་གནས་པ་ནི་འཆི་བ་འོད་གསལ་ལོ། །འདི་སྐབས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་འཆི་བ་ལ་བལྟོས་པའི་སྣང་གསུམ་ཐིམ་པ་ཡིན་གྱི། རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་ཐིམ་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་དེར་སེམས་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ ཀྱི་གཡས་ཁྱབ་ཅིང་ཡུལ་སྣང་ཐིམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀུན་གཞི་བདེ་གསལ་གྱི་{ངོར་[རོར་]ཤར་ བ་ཅིག་ཡོང་ངོ་། །དེ་ལས་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་སྐད་ཅིག་ཕྲ་མོ་རེ་རེར་ལངས་པ་ལས་ བར་དོ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པ། འདི་སྐབས་དཀར་དམར་ནག་གསུམ་གསལ་པོར་འཆར་བ་མེད། ཤེས་པ་གསལ་མི་གསལ་མུན་ཉི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་དཔེར་བྱས་ཤིང་། ཐོབ་པ་ནི་འོད་གསལ་ གྱི་སེམས་གསལ་པོ་མི་རྟོག་པ་ལས་ནི་ལངས་གྲུབ། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱང་མ་ རྙེད་པས་མི་གསལ་བ་དང་། མཆེད་པའི་དུས་སུ་ཡང་རྗེས་ཤེས་སུ་མི་རྟོག་པ་གསལ་བ་ཅིག་ ཡོད་པ་དང་། སྣང་བའི་སྐབས་སུ་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལྟས་ཀྱིས་མི་རྟོག་པའི་སྣང་ བ་དེ་ཡང་ཅུང་མི་གསལ་བར་སོང་བའོ། །འོན་ཀྱང་གཞི་དུས་ལ་ལུགས་ཟློག་འདི་དག་ཤིན་ ཏུ་ཕྲ་བས་མྱོང་རིག་གིས་ས་མཚམས་ཟིན་པ་ནི་མེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རིགས་ཆེན་རང་ཉིད་རྩ་བ་སྟེ། །ལུགས་ལས་ཟློག་ པའི་མ་རིག་པའོ། །མ་རིག་པ་ལས་སེམས་བྱུང་འབྱུང་། །དེ་ལས་སྣང་བ་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་ ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་པོ་འཇུག་པ་ནི། །སྣང་བ་མཆེད་པའི་མིང་ 5-356 དུ་སྟེ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཆེར་འཇུག་ལ། །དེ་ཡང་འོད་གསལ་བར་འགྲོའོ། །ཞེས་ལུགས་འབྱུང་ དང་། དེ་ནས་གོང་དུ་དྲངས་པ་ལྟར། འབྱུང་བ་འདི་ལས་རང་བཞིན་ཡང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཆར་ནུབ་བྱེད་ཚུལ་ལོ།

因此未將虛空與識別分開，由風融入明相故，與內在白界相關之白光般明相智慧，彼融入增盛故，與紅界相關之紅光般增盛智慧，彼融入獲得時，白紅之力亦融入法界，唯留存命風之部分，由彼所主導而生起黑光般獲得智慧。又彼融入死光明時，輪迴諸法雖皆以習氣方式存在於彼相續中，然彼等習氣不顯現，此生所攝之分別念及一切世俗顯相皆于彼處融入。其他生世所攝者今未顯現故，暫時能取所取顯相現行滅止，唯住于剎那無分別俱生智慧，此即死光明。此處亦是時分差別之死亡所依之三種明相融入，非根本三種明相融入，因彼時心之自性光明存在，于彼阿賴耶識遍及且由境相融入之緣故，阿賴耶樂明之相現起。從彼逆次第三種明相以細微剎那各別生起而成立中陰，此處白紅黑三者不明顯顯現。 以識明不明暗日月三者為喻，獲得從光明心明顯無分別而已生起成就，未得后得智之力故不明顯，增盛時亦有後得無分別明顯，明相時由種種分別念生起之前兆故，彼無分別顯相亦稍不明顯。然而基位此等逆次第極其細微，故無經驗認知能辨別界限。 如是《金剛鬘》中說："大種自身為根本，逆次第無明，從無明生心所，從彼生顯相。"此說逆次第三種明相，又說："識初趣入者，名為明增盛，彼入大空性，彼復趣光明。"此說順次第，其後如上引述："從此生起自性亦"等，說八十種自性分別念生滅方式。

།གཉིད་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ གསུམ་ཡང་སྐབས་དེར་རྟེན་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་དང་བརྟེན་པ་སེམས་བྲལ་བ་མེད་ པས་ཕྲ་རགས་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་རེ་ཀ་ཐིམ་པ་ཡིན་གྱི་རྫོགས་པར་མ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ གཞི་དུས་སུ་ནི་ལུགས་འབྱུང་གི་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་ཤི་ཏུ་ཕྲ་བས་རྟོགས་པ་དཀའ་ལ། རྨི་ ལམ་འབྱུང་ན་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་ཕྲ་མོ་གཅིག་ལས་འབྱུང་ཞིང་། རྨི་ལམ་གྱི་ངང་ནས་ སད་པ་ལ་སླར་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་མེད་མོད། །གཉིས་འཐུག་པོ་ནས་སད་པ་ལ་ཡོད་ དོ། །དེ་ཡང་དུས་བཞི་འདུ་བའི་གནད། གཉིད་སད་དུས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ལྟེ་བ་ནས་བྱེད། གཉིད་ འཐུག་པོའི་དུས་སུ་སྙིང་ག་ནས་བྱེད། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་མགྲིན་པ་ནས་བྱེད། གཉིས་སྦྱོར་གྱི་ དུས་སུ་སྤྱི་བོ་ནས་བྱེད་པས་དུས་དེ་དག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་རྩ་འཁོར་ལོ་དེ་དང་དེར་གནད་དུ་ བསྣུན་པ་གལ་ཆེའོ། ། ཞེས་མན་ངག་རིག་པ་དག་གསུང་ན། དགྱེས་རྡོར་དུས་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དང་ ཡང་འབྱོར་རོ། །སྤྱིར་དེ་བཞི་ཀར་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟེ་བར་འདུ་བ་ལ་བཤད་དགོས་ ཀྱང་གཙོ་བོར་གཉིད་འཐུག་པོའི་དུས་སུ་རླུང་སེམས་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོར་འདུས་པ་དེ་རྨི་ ལམ་འབྱུང་འདོད་ན་མགྲིན་པར་འཕོས་ནས་འགྲོ་ལ། སད་པར་འདོད་ན་ལྟེ་བ་ནས་འཕོ། དེ་ ཡང་སྙིང་གར་མི་སྣང་བར་སོང་བ་ན་མགྲིན་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་ པའི་བར་ལ་རྟ་རྒྱུག་པ་བཞིན་འགྲོ་མི་དགོས་སོ། །ཞིབ་མོར་ན་སྙིང་གའི་རྩ་ཐིག་དང་རླུང་ འདྲེས་པ་དེས་རླུང་སེམས་གཞན་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ན་དེར་འདུས་ནས་གནས་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དངོས་སུ་རླུང་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུག་པ་ལྟ་བུ་མིན་པས་འཁོར་ལོ་ 5-357 གཞན་ལའང་དེས་རིགས་འགྲེའོ། །འཁྲིག་པའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་འཆར་ཚུལ་ནི། དང་ པོར་གཟུགས་མཐོང་བས་ཆགས་པ་སོགས་ལའང་རགས་པ་ཉེར་ལྔའི་ཐིམ་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་། སྒོས་སུ་རེག་པ་ས། གཤེར་བ་ཆུ། དྲོད་མེ། ཐིག་ལེ་གཡོ་བ་རླུང་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་བཞིའི་ ཐིམ་ཚུལ་ཡོད་པ་རྒྱུད་གཞན་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་དགོངས་པར་ཡང་སྣང་ ངོ་། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བཞིའི་བདེ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ན། རྩ་གནས་ཐ་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་གསང་བའི་འཁོར་ལོར་འོང་བ་ནི་སྣང་བ། སྐེད་པར་འོང་བ་ནི་མཆེད་པ། ཐབས་ཀྱི་ ནོར་བུའི་ནང་རྩ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིའི་སྣ་རྩེར་འོང་བ་ནི་ཐོབ་པ། བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་འོད་གསལ་བ། འཕོས་ཟིན་པ་ན་དམར་ཆ་སྟེང་དུ་ བསྐྱོད་པ་ནི་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་གོ །

睡眠時的三種明相，彼時所依身之脈明點風三者與所依心不相分離故，僅僅融入粗細諸法之部分，非圓滿融入，於此基位中，順次第明增獲三者極其細微故難以了知，若夢境生起，從細微逆次第三種明相中生起，從夢境狀態醒來時則無逆次第三種明相，然從深度睡眠醒來時則有。又四時匯聚之要訣，覺醒時從臍輪起作用，深度睡眠時從心輪起作用，夢境時從喉輪起作用，雙運時從頂輪起作用，故於彼等時分之修持中，于彼彼輪處擊要極為重要。 若諸竅訣持明者如是宣說，亦符合喜金剛、時輪等續部。總之，雖需解說此四者皆匯聚於一切輪之中心，然主要是深度睡眠時風心匯聚於心輪，若欲生起夢境則轉至喉輪而行，若欲醒來則從臍輪轉移。又彼於心輪成為不顯現時，于喉輪顯現等，非需如馬奔馳般從心輪至喉輪間行進。細緻而言，當彼心輪之脈明點與風和合者統御其他風心之作用時，說為匯聚于彼處而住，並非實際如風互相奔馳等，故於其他輪亦以此類推。交合時三種明相顯現方式：初見色相而生貪著等亦有二十五種粗相融入方式，特別是觸為地、濕為水、暖為火、明點動搖為風，有四大融入方式，如其他續部所說，于《金剛鬘》密意中亦顯現。如是四大之樂為前行時，不同脈位之菩提心至密輪為明相，至腰輪為增盛，方便之珍寶內脈種姓主及智慧之人鼻端為獲得，菩提心遷移之剎那為光明，遷移已畢時紅分上升爲逆次第三種明相。

སྣང་བཞི་འདི་ནི་གཉིས་སྦྱོར་སྐབས་གཞི་དུས་སུ་ གཙོ་བོར་རྩ་དབུ་མའི་ལམ་ཁོ་ན་ནས་དངོས་སུ་འབབ་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། འོན་ ཀྱང་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དྭངས་མ་དག་འདྲེས་པར་ཡོད་པས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དགའ་བཞི་དང་ འགྲོས་ནི་གཅིག་གོ །ཕྲ་བ་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་འཆར་བའི་སྣང་གསུམ་ནི། དཔེར་ན་ ཡུལ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་མཐུ་ལས་གཟུགས་དང་པོར་རགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་སྣང་བ། དེ་ནས་ གཟུགས་ཀྱི་ཕྲ་ཞིབ་ངེས་པ་མཆེད་པ། དེ་ནས་ཡུལ་དེས་སྐྱོ་བའམ་ཚིམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཅུང་ ཟད་མི་གསལ་བར་རང་ལྡོག་ཏུ་སོང་བ་ནི་ཐོབ་པ། དེ་ནས་མི་སྣང་བ་ལྡོག་པ་ནི་བཞི་པ་འོད་ གསལ་དུ་འཇོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེའི་སེམས་གསལ་རིག་གི་འགྱུར་ བའི་ཆ་ཤས་དེ་དང་དེ་སྣང་བ་གསུམ་དུ་འཇོག་སྟེ། འཁྲིག་དུས་ལ་ཡང་སྣང་གསུམ་གྱི་འཇོག་ ཚུལ་གསལ་རིག་གི་འགྱུར་བར་འཇོག་པ་དེས་རིགས་འགྲེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་སྣང་ལ་ བརྟེན་ནས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་སྣང་རེ་རེ་འཆར་བ་ཡང་རླུང་གིས་སེམས་བསྐྱོད་ ཚུལ་ལས་ཤར་བ་ཡིན་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་ན་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་གཞི་ 5-358 དུས་ན་ཡོད་དེ་ལམ་གྱིས་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་ ལ། སྐད་ཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། སའི་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ལ་དབང་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་ནི། དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་དུ་བླངས་ནས་ གནས་ལུགས་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སོང་བ་མ་གཏོགས་འཁྲིག་དུས་ ཀྱི་དེ་དང་འཆར་ཚུལ་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་སྨིན་བྱེད་ལས་དང་པོ་བ་ལ་བསྐུར་ བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་སྔ་མར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་འཕྲོའམ། སྔ་མར་ གསང་སྔགས་མ་བསྒོམས་ཀྱང་དགེ་རྩ་ཁྱད་པར་ཅན་བསགས་པ་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་ སྨོན་ལམ་ཐེབས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཁ་ཅིག་ལ་གསང་དབང་བསྐུར་བས་རང་ ལུས་ཐབས་ལྡན་གྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས། གསུམ་པ་ བསྐུར་བ་ན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ཐིམ་ཚུལ་མཐའ་དག་བྱུང་སྟེ། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཟབ་ མོ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྣང་གསུམ་མམ། སྲོག་རྩོལ་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་སྣང་གསུམ་མམ། སེམས་ དབེན་མཐར་ཐུག་གི་འོད་གསལ་ལམ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གང་ ཟག་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་བལྟོས་པའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན། གྲོལ་བྱེད་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ།

此四種明相於雙運時基位中，主要是就無從中脈道直接流下而言，然而由於四輪精華相混合故，四輪之四喜與次第是一致的。細微遍顯一切境相之三種明相：比如由緣境作意力故，初見粗相僅是明相，其後了知色相細微處為增盛，其後由彼境生厭或滿足而稍不明顯轉入自返為獲得，其後不顯現返回為第四光明，彼等亦安立為彼彼時位之明了覺知轉變部分為三種明相，于交合時三種明相之安立方式亦以明瞭覺知之轉變類推。如是依境相而生分別念，每一境相顯現亦從風動心方式而起，故彼一切之上基位中皆有三種明相之部分，需由道而了知。 第二、道位三種明相有：剎那所攝三種明相與地所攝三種明相。初者，灌頂時三種明相：除作為以喻智方式攝為道而引生實相定解之殊勝方便外，當知與交合時彼等顯現方式相同。此亦就成熟初業者灌頂而言，若於前世修習密咒道未圓滿者，或前世雖未修密咒然積累殊勝善根並於密乘發願等極其利根者，有些由灌予秘密灌頂而生起如同具方便圓滿次第智慧般之證悟經驗，灌予第三灌頂時生起一切粗細融入方式，由根器差別故生起甚深生起次第三種明相或氣功金剛唸誦三種明相或究竟心清凈光明或實義光明，彼等即是彼補特伽羅此生所依之成熟智慧，亦是解脫道殊勝智慧。

།སྤྱིར་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་ཡང་། ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བ་ལ་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སྤྱི་མིང་སྒོས་ལ་འདོགས་ན། དེ་ལ་ ཡང་དབང་རྟུལ་ལས་དང་པོ་བ་ལ་ངོ་སྤྲོད་པའི་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབང་རྣོན་རིམ་པ་ བརྒལ་ཏེ་འཇུག་པའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལམ་གྱི་དུས་ཀྱི་དབང་རིམ་པ་གཉིས་དང་། འབྲས་བུ་ཉེ་རྒྱུའི་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་འདིར་དབང་རྟུལ་ ལས་དང་པོ་བའི་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ངོས་གཟུང་སྟེ། དབང་དང་ལམ་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ ཚེ་དབང་རྣོན་གྱི་སྨིན་བྱེད་ནི་དམིགས་གསལ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ལམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་ 5-359 སྤྱིར་བཏང་ཀྱི་དབང་ནི་འདི་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ དངོས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ཆགས་ལས་སྣང་བ་གསུམ་མཚོན་པ་དང་། ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་ ཐིག་གི་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་སྣང་བ་གསུམ་འཆར་བ་དང་། ལུས་དབེན་དང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་ པ་ལས་ཀྱང་སྣང་གསུམ་འབྱུང་བ་རྣམས་དམིགས་པ་དང་བརྩོན་པ་དེ་དང་དེས་རླུང་ཅུང་ཟད་ འདུས་པ་ན་རགས་པ་རྣམས་ཅུང་ཟད་རེ་ཐིམ། དེ་རྗེས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུན་རིང་ ཐུང་ཅི་རིགས་རེ་ཤར་ཞིང་། ཡང་ལུགས་ཟློག་གི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་རེ་དང་བཅས་ཏེ་སད་པར་ འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སེམས་དབེན་དང་སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པས་གནས་པ་ རྣམས་ལ་ནི། སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པས་ཐོབ་པའི་སྣང་བ་གསུམ་ནི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ དང་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་མ་གཏོགས་འཆར་ཚུལ་དེ་དག་དང་འདྲ་ལ། གྲུབ་འབྲས་མངོན་དུ་ གྱུར་པའི་སྣང་གསུམ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་དབེན་གྱི་དུས་སུ་མཉམ་ བཞག་ཐུན་རེ་རེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་མངོན་འགྱུར་བ་འགགས་ པས། ཐུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ་རང་གི་འཆར་ཚུལ་ལ་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ལྟར་ སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ངེས་པར་ན་ཁྱབ་པ་ནི་མིན་ནོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པས་ནི། དེའི་ སྟེང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མཚམས་སུ་ཡང་ རྣམ་རྟོག་རགས་པ་མངོན་ཚན་དུ་མི་འབྱུང་ཞིང་། ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་འབྲིང་པོ་ཅི་ རིགས་པའང་འབྱུང་ངོ་། །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་དཀྱིལ་ འཁོར་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཐུན་མཚམས་སུ་ནི་རྣམ་རྟོག་འབྲིང་ པོ་རྣམས་ནི་འགགས་ཟིན། ཕྲ་བ་རྣམས་ཅི་རིགས་འགགས་ཤིང་ཅི་རིགས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ དག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་གོང་འཕེལ་དུ་ཡོད་ལ། མངོན་བྱང་གི་སྣང་བ་གསུམ་ནི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་སྟེ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

總之，雖然生起圓滿次第之一切智慧皆為灌頂智慧，然而若以儀軌相關之灌頂智慧此總名安立於別，則彼又有鈍根初業者之引導灌頂智慧、利根超級而入之成熟智慧、道位二次第灌頂、及果位近因灌頂智慧等四種不同。此處就鈍根初業者灌頂智慧而辨別，當分別灌頂與道時，利根成熟為特例，其餘攝於道中，應當就此辨識一般灌頂故。 生起次第時由實修與智慧隨貪而表徵三種明相，由甚深生起次第細分觀想亦顯現三種明相，由身遠離及金剛唸誦亦生起三種明相，彼等由彼彼觀想與精進稍聚風時，粗相稍微融入，其後顯現或長或短三種明相智慧，復與逆次微細部分俱而醒轉。於心遠離、幻身、光明次第安住者，則由修持次第所獲三種明相，除力量大小與好壞差別外，與彼等顯現方式相同，現證所得三種明相即是三種明相自性。其中心遠離時于每一座中等持位中，由八十自性現行滅盡故，彼座智慧于修行者自身顯現方式中似遍一切所知，然實非遍及。安住幻身次第者，于彼之上具無邊壇城顯現，間隔時亦不顯現粗分別念，生起一切細分別念及部分中等分別念。安住光明次第者，與彼相同而了知一切壇城為樂之自性，間隔時中等分別念已滅，細分別念或滅或生。于彼等智慧似遍一切所知之顯現亦有遞增，圓滿菩提三種明相遍及一切所知，當於下文說明。

5-360 དེ་དག་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒོ་ནི། གཞི་དུས་ལ་སྣང་གསུམ་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་ སྐབས་དེར་གཞི་ལ་གནས་པ་ལྟར་ལམ་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་བ་སྒོམ་པ་དང་། གཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མི་རྟོག་པ་སྒོམ་པ་དང་། གཉིས་ཀའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡིག་འབྲུ་ཐིག་ལེ་རྡོར་བཟླས་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་སོགས་ལ་བརྟེན་ ནས་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་གཙོ་ཆེ་ཆུང་མ་གཏོགས་ལས་རྒྱ་སོགས་ གསུམ་ཀ་ལས་བདེ་བ་སོགས་གསུམ་ཀ་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། །འཆི་བ་འོད་གསལ་ནི་ད་ལྟ་ གཉིད་དང་འོད་གསལ་གྱི་བསམ་གཏན་བསྲེས་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདི་ལ་དངོས་གྲུབ་མ་ ཐོབ་པར་འཆི་བ་བྱུང་ན་དེ་དུས་ལམ་དུ་ལོངས་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་སྣང་ཕལ་བའི་སྟེང་གི་ སྣང་གསུམ་ནི། རྗེས་ཐོབ་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། གཉིས་པ་སས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་ནི། སྔར་གྱི་ཐབས་དེ་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མའི་ སྣང་གསུམ་ཡང་ཡང་དྲངས་ཏེ་བསྒོམས་པས། གཞི་དུས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་དེའི་སྟེང་དུ་བསྒོམས་ པའི་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཆགས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཟངས་ལ་ལྕི་བ་དང་དངུལ་ ཆུའི་སྦྱོར་བས་གསེར་ཆགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་གསུམ་ཡང་ཡང་ བསྒོམ་པས་དེའི་ནང་གི་སྣང་བ་བསྒོམས་པའི་ནུས་པ་རྣམས་གཞི་དུས་ཀྱི་སྣང་བའི་སྟེང་དུ་ སྨིན་ཞིང་ཆགས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་འདྲ་དང་ ཕྱོགས་འདྲ་བ་ལ། བདེ་གསལ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཕྱི་ ནང་གི་དམིགས་པ་དང་བྱེད་པ་རེ་རེའི་རྐྱེན་གྱིས་འདྲེན་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་མཉམ་བཞག་གི་ དུས་ལན་ཅིག་ན་འབད་མེད་དུ་ལྷང་སྟེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་དེ་ཕྱིན་ཆད་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྟག་ ཏུ་དེ་ཀ་འབྱུང་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་དེས་བསླན་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་སྣང་ ཙམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བར་རང་ཤུགས་ལ་འཆར་ཞིང་། དེས་ཀྱང་ནང་གི་བདེ་བ་འཕེལ་བའི་ 5-361 གྲོགས་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་སྔར་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་སྣང་གསུམ་ཡང་ཡང་བསྒོམས་པས། དུས་གཞན་ཞིག་ན་མཆེད་པ་བསྒོམས་པའི་ནུས་པ་རྣམས་སྨིན་ཏེ་སྔར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལས་ ཆེས་བཟང་བར་གྱུར་ནས་བསྒོམ་པའི་མཆེད་པ་དང་འདྲ་རུང་སོགས་སྔར་བཞིན་སྦྱོར་ཏེ་ མཆེད་པའི་སའོ། །ཡང་སྔར་བཞིན་བསྒོམས་པ་ལས་ཉམས་མྱོང་དེ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་ནས་ བསྒོམས་པའི་ཐོབ་པ་དང་འདྲ་རུང་འབྱུང་བ་སོགས་སྔར་བཞིན་སྦྱོར་ཏེ་ཐོབ་པའི་སའོ།

于彼等修持之門者，由於基位三種明相如何顯現之時應當如安住基位般以道擊要故，修持事業智慧手印之樂，以睡眠瑜伽修持無分別，二者支分依于字點金剛唸誦風瑜伽等而修持明凈智慧。此復除主次外，由手印等三者皆生起樂等三者。死光明者，今以睡眠與光明禪定相合而修，於此生未得成就而死亡時能轉為道用，於一般境相上之三種明相，於後得行住時修持。 第二以地攝持之三種明相者，以前述方便數數引生剎那三種明相而修持，于基位三種明相之上所修樂空智慧極為穩固，譬如銅以鉛與水銀配合而成金般。複次由數數修持剎那三種明相，其內所修明相之力于基位明相上成熟安立者，與剎那三種明相時之明相智慧相似而類似者，生起樂明空智慧極為廣大穩固，不待內外所緣及作用一一之緣而引生，等持時一旦無勤驟然于相續中生起，自此以後等持中恒常唯生起彼，后得中亦由彼潤染故一切顯現自然顯現唯是心之自現如幻顯現，彼亦助增內樂。其後復如前般數數修持剎那三種明相，於他時增長所修之力成熟，較前體驗極為殊勝，與所修增長相似等如前配合即增長地。復如前般修持已，彼體驗漸次增上，與所修獲得相似等生起，如前配合即獲得地。

།དེ་ གསུམ་པོ་ནི་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་རིམ་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡོངས་ རྫོགས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ཐོག་མའི་སྐབས་སུ་སྤྱིར་སའི་རིམ་པ་དུ་མ་ཞིག་འཕོ་ རྒྱུ་ཡོད་ནའང་། སྣང་བ་བཞིའམ་སྟོང་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་སྟོང་ལ་བལྟོས་པའི་སའི་ དབང་དུ་བྱས་ན། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ས་དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་ས་བར་དེར་སྣོན་དགོས་མོད། ཐམས་ཅད་སྟོང་ པའི་ས་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཡང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་ཐོབ་པའི་སའི་ཐ་མ་རུ་ཐམས་ ཅད་སྟོང་པའི་ས་འདྲ་རུང་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་ཐོབ་པ་ལས་གཞན་དུ་སར་འཇོག་ཐུབ་པ་ ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྐང་ཚུགས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་སར་མི་འཇོག་གོ །རིམ་པ་ འདིར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་གཙོ་བོར་སྣང་ བ་གསུམ་གྱི་སའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇོག་ལ། སེམས་དབེན་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མའི་ སྣང་གསུམ་ལ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ནི་ཡིན་ཞིང་། ངག་དབེན་མན་ཆད་དུ་བྱུང་བའི་ སྣང་གསུམ་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཚང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཀྱི་ སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་གི་ས་བོན་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ 5-362 དངོས་སུ་སྤངས་ཟིན་པ་མིན་ཡང་། ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་ གསུམ་དུ་བསྡུ་ལ། མཐོང་ལམ་ལས་ལངས་པའི་དུས་སུ་ལུགས་ཟློག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྣང་བ་ གསུམ་པོ་དེ་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་ཕན་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་གསུམ་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞུ་བདེ་ཕྲ་མོས་བསླན་པའི་བདེ་ བ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡང་བསྒོམ་པ་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སེམས་དབེན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་དང་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་ ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་གོ་དགོས་ཏེ། གཞི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ འཆར་པ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོ་རེ་རེ་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞིང་ཡོད་དེ། ཕལ་ཆེར་ ཡང་བདེ་བ་དང་གསལ་བ་དང་མི་རྟོག་པར་མཐུན་ནོ། ། རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་ནི། དངོས་སུ་ན་ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་དང་རྣམ་པ་འཛིན་སྟངས་མཐུན་ པ་མ་ཡིན་ཡང་། ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་དང་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ བའི་གཞི་དང་ནུས་པ་མ་ལུས་པ་ཚང་པ་ཡིན་ནོ།

此三者是於心離階段次第獲得，雖于幻身次第圓滿與光明次第初始階段總的地位次第有多種轉變，然依於四種明相或四空自性之樂空所攝地位而言，唯安住于彼獲得明相地，就成就智慧身而言，須于幻身次第中位增添，一切空地即是獲得了義光明。乃至未得了義光明之間，一切空剎那數數于相續中生起，于獲得地之末尾生起一切空地相似者于相續中，然僅能安立為獲得地之外，無獨立智慧立地故不立為一切空地。此次第中下文所說三種明相之性相亦主要安立為三種明相地之性相，從心離開始乃至剎那三種明相亦具足彼性相，然于語離以下所生三種明相不具足圓滿彼等性相。 第二離自性三種明相中，彼現證菩提時三種明相，是斷除八十自性分別種子之加行，雖非已直接斷除，從隨順分而攝為離自性三種明相，于出定道時逆序所生三種明相彼等，以及獲得雙運以後由大智慧隨貪所得樂之剎那三種明相類中所攝，以微細融樂所潤之大樂數數修習彼等名為離自性三種明相，彼等性相亦僅與心離三種明相相似。復當如是了知，基位三種明相於殊勝時分所顯現者，于主要性相一一僅有隨順分，大多亦隨順樂、明及無分別。 根本三種明相者，雖實際與道之三種明相行相執持不同，然是生起彼等一切道之三種明相行相與性相之基礎及具足無餘能力。

།སྣང་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ ནི་སྤྱིར་རྣམ་རྟོག་མཐའ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་སུ་བཅད་པ་དཀའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྡོ་རྗེ་ འཕྲེང་བའི་ལེའུ་གསུམ་པར། ཉིན་དང་མཚན་མོ་རྟག་ཏུ་ནི། །བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ལྷག་གསལ་ བར་ཡང་། །རྣམ་རྟོག་རང་བཞིན་རླུང་རྣམས་ནི། །འཆར་བ་དང་ནི་འཇོམས་པ་དག །ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་རབ་དབྱེ་ཡིས། །རླུང་རྣམས་ཀུན་གྱི་མིང་ཉོན་ཅིག །བཏང་བ་ཟུང་ནི་དུང་ཕྱུར་དང་། ། མྱོང་བ་དང་ནི་བློ་ངན་དང་། །ཞེས་པ་ནས། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་རླུང་གི་མིང་། །ཞེས་པའི་བར་ དུ་རླུང་གི་མིང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་རྒྱུ་བ་སོགས་རྣམ་གཞག་ དུ་མ་སྣང་ངོ་། །རླུང་དེ་དག་ནི་བཞོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཞོན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཡང་། རླུང་རྣམས་གསལ་བར་རྒྱུ་བ་ན། །དེ་ཉིད་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ 5-363 རྟོག་པར་འགྲོ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཕྱེ་ནས། །དེ་དག་མིང་རྣམས་བཤད་པར་བྱ། །འདོད་ ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །རྒྱགས་དང་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་ཞེན། །ཞེས་པ་ནས། འཁོར་ བ་ལ་ནི་ཆགས་པ་དང་། །རྟག་ཏུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ལྷག་པ། །ཉིན་དང་མཚན་མོར་རྟག་ཏུ་ནི། ། རླུང་གི་རང་བཞིན་རྒྱུ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་སྙིང་ག་ཆོས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནས་རླུང་རྣམས་ལངས་ཏེ། མཚན་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ནས་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་ལ་རྩ་ འཁོར་ལོ་དྲུག་ལ་རླུང་དགུ་དགུ་རིམ་ཅན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་། ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་དབྱིངས་དབུ་ མའི་ནང་གི་སྟོང་པར་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་ནས་མཚན་ཕྱེད་ཀྱི་བར་ ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྒྱུས་ནས་ཐིམ་པར་འགྱུར་ལ། རླུང་དེ་རྣམས་རྩ་གནས་སོ་སོར་སོང་སྟེ། ཉིན་ ཞག་གཅིག་ལ་རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་གསོས་བཏབ་སྟེ་གནས་པ་ ལས། དེའི་ནང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གང་དང་གང་འཕྲད་པ་དེ་དང་དེ་གསལ་བར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ། །རླུང་དགུ་དགུ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མ་གཏོགས་པ་རླུང་བཅུའི་ནང་གི་དགུ་པོའོ་ཞེས་ཟེར་ ཏེ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། ། ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རྒྱུད་ལས་ནི། མ་རིག་པ་སྟེ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་བདུན་པོ་ཁོ་ན་དང་། མཆེད་པའི་འཁོར་གྱི་རྣམ་རྟོག་བཞི་དང་། སྣང་བའི་འཁོར་གྱི་ཆགས་བྲལ་ཁོ་ན་སྨྲོས་ཏེ། དངོས་སུ་བཅུ་གཉིས་དང་། སོགས་ཁོངས་ ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྦྱོར་བར་གསལ་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམས་སྣང་བ་གསུམ་ལ་བགོ་ བཤའ་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྩ་བའི་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚིག་འདི་ཁོ་ ནའོ།

從三種明相所生之自性者，總的雖因是一切分別故難以限定數量。即便如此，在《金剛鬘》第三品中說："晝夜恒常中，一百零八種，分別自性風，生起與消滅，如是分別中，請聽諸風名，放出雙十億，及受與惡慧"，乃至"金剛自在風之名"之間，宣說了一百零八種風的名稱，彼等於六輪中執行等諸多建立顯現。彼等諸風是所乘，而乘于其上之自性分別念也如是說："諸風明顯執行時，由彼處所差別故，趨入種種分別念。分別諸分別念已，當說彼等諸名稱。貪慾嗔恚愚癡及，驕慢我慢諸執著"，乃至"于輪迴中貪著及，恒常一百零八種，晝夜恒時中，風之自性執行也。" 又為生起分別念之故從心輪法輪中諸風升起，從午夜時分至日中之間，於六脈輪中各九風次第執行，復于無分別界中脈內空中融入。如是從日中至午夜之間亦如是執行后融入，彼等諸風行至各脈處所，於一晝夜中植入一百零八種分別念生起之能力而住，從其中遇到何等外緣則彼等明顯顯現。九九風者，據說是除遍行風外十風中之九風，此當觀察。 複次，在《智慧金剛集續》中，僅說明相獲得之後隨行七種無明分別念，以及增長之眷屬四種分別念，及明相之眷屬離貪，直接說十二種，從等字中如理配合顯明，將諸自性分配於三種明相而配合之配合方式，為知曉此義唯此根本所依續文。

།ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། སྐད་ཅིག་འདོད་ཆགས་བྲལ་དང་ འཇིགས། ཞེས་སོགས་སྣང་བ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་སུ་བཤད་པ་དང་ འདྲ་བ་ལས་བར་བར་ནས་འགའ་རེ་བོར་ཏེ་དངོས་སུ་ལྔ་བཅུ་ང་བཞི་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ 5-364 ཉིན་མཚན་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་མཛད་དེ། འཕྲེང་བ་ནས་གསུངས་པའི་ བརྒྱ་རྩ་དང་བགྲོང་ཚུལ་ཅུང་མི་འདྲའོ། །རྣམ་རྟོག་དེ་དག་ཀྱང་སྣང་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བར་ བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་དང་རྩ་བའི་རླུང་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་བྱས། ཁྱད་པར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་སྣང་གསུམ་རླུང་དང་བཅས་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཕྱིའི་ཡུལ་རྐྱེན་ དང་འཕྲད་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་འོས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ ཞིང་། རྣམ་རྟོག་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་རླུང་གིས་གསོས་བཏབ་སྟེ་ནུས་པ་སྨིན་པའི་ཚུལ་ དུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་མོད། མངོན་འགྱུར་པ་དུ་མ་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་ ཚང་བར་སྟོན་དགོས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། ལ་ལར་མྱ་ངན་ཞི་བ་ ཉིད། །ལ་ལར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པས། རྐྱེན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་པའོ། །དེས་ན་ལ་ལར་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ ནུས་པ་རྟོགས་དགོས་ལ། རྣམ་རྟོག་འདི་དག་སྤང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་གི་གཙོ་བོ་ནི་རྣམ་ རྟོག་དགེ་བ་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཙོ་བོ་ཡང་དུག་ གསུམ་ཉིད་དུ་ཟད་པས། སྣང་བའི་འཁོར་གྱི་རྣམ་རྟོག་གི་གཙོ་བོ་ཞེ་སྡང་དང་མཆེད་པའི་རྣམ་ རྟོག་གི་གཙོ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་། ཐོབ་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ དག་ཐིམ་ཚུལ་གཙོ་བོར་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། མན་ངག་མ་ནོར་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་གཞི་དུས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བདེའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཞིང་། ཉོན་ མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྲུབ། རང་བཞིན་ གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཞུ་བདེའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་སུ་དོན་ དམ་པའི་བདེ་བ་དང་ཕྱེད་འདྲེས་སུ་ཡོད། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་གསུམ་ནི་ལམ་ 5-365 གྱིས་བསྡུས་པའི་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཡིན་ཡང་ཞུ་བདེའི་ཆ་ཤས་དང་ནི་འདྲེས་སོ། །ཞེས་ གོ་བར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་དོན་མཐའ་གཅོད་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་རེ་ཞིག་ཉེར་མཁོ་སྙིང་པོ་ཙམ་དུ་ བསྡུས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱའོ།

在《業邊分別》中由龍菩提說："剎那貪離及驚懼"等，如《五次第》和《行集》中所說的三種明相配合方式相似，但中間略去一些，直接說五十四種，於此以晝夜分別而成一百零八種分別念，與《金剛鬘》所說的一百零八的計算方式略有不同。對於所說這些分別念也從三種明相中生起的含義是：以三種根本意識和三種根本風為因，以特殊時生起的三種明相及其風為緣，當遇外境緣時如其所應而生起，並非從道之三種明相中生起。雖然諸分別念生起的能力由風植入，以成熟能力的方式恒常存在，但並非多種顯現同時生起，也不必於一晝夜中完整顯示。如《業邊分別》中說："或時寂滅憂，或時慈與悲"等，應用於一切而說，即緣所觀察者彼即生起。 因此需要理解"或時"這一詞的含義。由於這些分別念是所斷故，分別唸的主要者並非善分別念，而煩惱是主要者。其主要者僅是三毒，故明相眷屬分別唸的主要者是嗔恨，增長分別唸的主要者是貪慾，獲得分別唸的主要者是無明。應當主要修習彼等融入方式，無誤教授中也如是說。 如是，基位的一切三種明相是變化樂的部分，也是一切煩惱的根本。因此成為輪迴之根本，一切自性明相成就為融化樂的自性，在光明次第時與勝義樂半相混合。雖然離自性的三種明相是道所攝的不變樂，但與融化樂的部分相混合。應當如是了知。由於總義抉擇無有窮盡，暫且僅攝為所需精要，以此為足。

ད་ནི་གཞུང་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་ལམ་དུས་དང་། སྒོས་སུ་སེམས་དབེན་ གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བཤད་པ་ལ། ཐོག་མར་སྣང་བའི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་དང་། སྣང་བའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང་། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡའ་ བཤད་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་མཆེད་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཆེད་པའི་རང་བཞིན་ དང་། མཆེད་པའི་བརྡའ་རྣམས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཐོབ་ པའི་རང་བཞིན་དང་། ཐོབ་པའི་བརྡའ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བཤད་པ་སྟེ་དོན་ཚན་དགུ་རིམ་པ་ ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ གསུམ། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ གསུམ། སྣང་ཕྱོགས་སྟོང་ཕྱོགས་ཟུང་འཇུག་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམས་མདོ་དང་བརྡ་ཆད་ཐུན་ མོང་དང་། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ། སྟོང་པ་དང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་གསུམ་ དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་ བྲལ་དང་འདོད་ཆགས་བར་མ་གསུམ་སྟེ་གསང་སྔགས་ནས་འབྱུང་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་མ་ནིང་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་ ངོ་། །གཞུང་འདིར་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་གསུངས། འགའ་ཞིག་མ་གསུངས་མོད་ཀྱང་། སྐབས་ འདིར་ཁ་བསྐང་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་ བ་དང་། རང་རྒྱུ་རྣམ་རྟོག་རླུང་དང་བཅས་པ་སྟོངས་པའང་ཡིན་ལ་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་ ལ་གསལ་སྣང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བདེ་གསལ་ 5-366 སྟོང་པ་གསུམ་ཅར་འཛོམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། བདེ་བ་གཙོ་བོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་སྟེ་ འདིར་གསལ་བ་ཤས་ཆུང་བས་བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་ཆ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཤེས་རབ་ ཏུ་འཇོག་པ་ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་། བདེ་བ་བུད་མེད་དང་གསལ་བ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སུ་འཇོག་ པར་ཡང་ཆོས་འདི་དག་ལ་གྲགས་ཤིང་རིག་པས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་དུ་གྲུབ་པོ། །ཐིམ་རིམ་ལ་ སོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་བསགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཞེས་བྱ་ལ། སྣང་བ་སེམས་སུ་རྟོགས་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཐོག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་སོ། །ཡང་གཞི་དུས་རྩ་བའི་སྣང་གསུམ་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ན། འཇུག་ཤེས་དྲུག་པོ་སྣང་བས་བསྐྱེད་པས་གཙོ་བོ་སེམས་ཞེས་འབྲེལ་བའི་ སྒོ་ནས་འདོགས་ལ། རྩ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འདི་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལའང་དེའི་མིང་ གི་བཏགས་སོ།

現在解說正文義。對於一般道位和特別心遠離所攝三種明相相關之法的解說，首先解說明相的異名，解說明相的自性，解說能表示的符號，其後解說增長的異名，增長的自性，增長的符號。其後解說獲得的異名，獲得的自性，略說獲得的符號，如是次第出現九個論題。 異名者，如《行集》中說：心、意、識三者；遍計、依他、圓成三者；貪、嗔、癡三者；明分、空分、雙運自性三者，是經典與術語共同的。明、增、得三者；空、大空、極空三者；心、心所、無明三者；貪慾、離貪、中等貪三者，是密咒中所說的不共異名。如是也說為智慧、方便、中性。此論中多說彼等，雖有少數未說，但此處當補充解說。 其中，因為是小智慧明相，故稱明相；因為自因分別念及風空，且於實相空性生起少許明顯顯現，故稱第一空，雖具足樂、明、空三者，但因主要安立為樂故稱智慧，此處因明分較小故樂與空相等。 空性安立為智慧是衆所周知的，樂為女性法相，明為男性法相，在這些法中也是衆所周知的，以理也成立為相應。由積集融入次第等因聚故稱為心，因為是了知明相為心的最初智慧故也稱心。又，若就基位根本三明相而言，由明相生起六入識故，以關聯而假立為主要心，因從根本心的力量生此故，於此也假立彼名。

གཞན་དབང་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གསལ་སྣང་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་དག་སྟེ། འཇུག་ཤེས་དྲུག་གི་ རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཅུང་ཟད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་མིང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་ཏེ་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་རྟོག་གི་ཕྱོགས་ནས་ཞེ་སྡང་ཞེས་འདོགས་པ་དང་། བདེ་ བ་ཡིན་ཡང་ཆ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བདེ་སྟོང་ཆ་མཉམ་ཡང་བདེ་ བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མ་གྲགས་པས་སྟོང་ཕྱོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ ནས་སྨོས་པའོ། །དེ་ལྟར་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བཤད་ཟིན་ནས། སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་ཅེས་ བྱ་བའི་རྣམ་རྟོག་སྣང་བ་དེ་ལས་འཕྲོ་ཞིང་འབྱུང་བ་གསལ་བར་ཤར་བ་རྣམས་ད་ནི་རབ་ཏུ་ བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་ནི། ངོ་བོ་ཞེ་སྡང་སྟེ་ཡུལ་ལ་མི་སྡུག་པར་འཛིན་ པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་འཛིན་སྟངས་མི་གསལ་ བ་ཆུང་ངུ་དང་། གསལ་པོ་བྱུང་ཡང་ཡུན་ཐུང་བ་སོགས་ནས་འདུ་བྱེད་རྩོམ་མི་ཐུབ་པ་འབྲིང་ 5-367 དང་། གསལ་ལ་ཡུན་རིང་བས་འདུ་བྱེད་ལ་བསྐུལ་ནུས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཡིད་ལ་འགྲོ་བ་ནི་ ཡུལ་ལ་ཕར་སེམས་པ་དང་། འོང་བ་ནི་སླར་ནང་དུ་སེམས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀར་སེམས་པའོ། ། མྱ་ངན་ནི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་བྲལ་བའི་གདུང་བ་སྟེ་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ནི་ཆགས་བྲལ་གྱི་ རིགས་འགྲེའོ། །ཞི་བ་ནི་ངལ་ཞིང་ཐང་ཆད་པ་ལྟར་ཧད་དེ་འཇུག་པ་སྟེ་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་ པའོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་མིང་དོན་བསྲེས་ནས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། ། འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཆེ་ཆུང་གསུམ་མོ། །སྲེད་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་བྱུང་བའི་ ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཞེན་པ་སྟེ་དེ་ཡང་གསུམ་མོ། །ལེན་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཡུལ་ལ་ འཇུག་པར་འདོད་པའོ། །བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་གཉིས་དང་། ཚོར་བ་ནི་ {ངོ་བོ་}བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ཡིན་{ལ་[པ་]ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་གསུམ་མོ། །རིག་ པ་པོ་སྟེ་རིག་པ་དངོས་དང་། རིག་ཅེས་པ་རིག་མཁན་བྱེད་པ་པོ་དང་། འཛིན་པའི་གཞི་སྟེ་ རིག་བྱའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ལོག་ཤེས་ཏེ་ཡུལ་གསུམ་པོ་དེའི་དབྱེ་ བ་གསུམ་དང་། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་དཔྱོད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་ པ་ནི་རང་ངན་པར་སོང་བའམ་འགྲོ་བ་མི་འདོད་པའམ། གཞན་ཁྲེལ་གྱི་དོགས་པས་བྱ་བ་ ངན་པ་ལ་འཛེམ་པ་སྟེ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱང་འདིའི་ནང་དུ་བསྡུའོ།

依他起是唯識，因為是對其生起明顯顯現的最初智慧，故於此假立依他之名。因為稍微體驗到六入識的自性空性，故以境之名假立於有境，稱為識。從伴隨分別唸的方面稱為嗔恨，雖為樂但因份量小故稱離貪，雖樂空等分但因未聞稱為樂的自性，故稱空分自性，從空的方面而說。 如是解說異名已畢，現在當詳細解說彼明相之自性所謂分別念從彼明相流散而生起、明顯顯現諸法。其中離貪者，本性是嗔恨，即執境為不悅意，以大小差別分為三種。又，稍微執取相不明顯者為小，雖明顯生起但因時短等而不能開始造作諸行者為中，因明顯且時長而能催動諸行者為大。往于意者，是向外緣境思維，來者，是返回內心思維，即二者思維。憂愁是與悅意境離別的痛苦，大小三種是隨離貪類別。寂靜是如疲憊睏乏般呆滯趣入，即非正知。分別念是混合名義而執為相的想蘊。 恐懼是驚怖，彼亦有大小三種。貪愛是緣三世所生可意境而執著，彼亦有三種。取是欲趣入有境。飢渴二種不悅意，受是樂苦舍諸法，以大小差別分三種。能知即實知，所知即能知作者，所知基即所知境，于彼等非而執為是的邪知，即彼三境之差別三種，及觀察應理與非理的擇法，知慚是不欲自身墮惡或將墮惡，或因慮他人羞恥而於惡行有所防護，慚愧亦攝於此中。

།གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། རང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་ འདོད་པའི་བྱམས་པ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ་དབྱེ་ན་ཆེ་ཆུང་གསུམ་མམ། ཡུལ་ཡིད་དུ་སྡུག་པ་དང་བདེ་ བར་འདོད་པ་དང་གནོད་པ་ལས་བསྲུང་བར་འདོད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་ལ། ཐེ་ ཚོམ་དང་འབྲེལ་བར་ཉམས་ངའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ནི་དོགས་པ་དང་། གཏོང་ མི་བྲ་བའི་སེར་སྣ་ནི་གསོབ་པར་འདོད་པ་ལྟེ་བསགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ སེམས་འཁྲུག་པ་ནི་ཕྲག་དོག་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། ། 5-368 ཆགས་བྲལ་ནས་ཕྲག་དོག་ཅེས་ནི་བྱ་བའི་བར་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སུམ་ཅུ་རྩ་ གསུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་འཆར་བ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་དེ་ཀུན་ ཡང་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་རང་རིག་པ་སྟེ་སྣང་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་བལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ལོག་པར་ཞུགས་ པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་བཤད་ནས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་པོ་དང་། རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་པོ་དང་། ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་དང་པོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་ལྡོག་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་སྡོམས་ནས་འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྣང་བ་དང་པོ་དེ་ནི། ཟབ་མོ་རྫོགས་རིམ་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བསྐྱེད་ རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྡའ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ ནས་སྦས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་བྱང་ལྔས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་ལས་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། གཡོན་རྐྱང་མ་མཚན་མོའི་ ཆོས་དང་འབྲེལ་ཞིང་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བས་མཚན་མོའི་མིང་དུ་ངེས་པར་བཤད་ལ། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དེ་གཞན་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་དུ་ཡང་བརྗོད་ལ། བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་འཇམ་པོ་ལྟ་བུར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཡིན་ཞིང་གཡོན་གྱི་རྩ་ ཁམས་དང་འབྲེལ་པས་གཡོན་པའི་མིང་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་པདྨའི་མིང་ཅན་དུ་བསྟན་ པར་བྱ་བའི་གཞིའམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་ཐིག་ལེར་བཅས་པ་ཨཾ་གིས་མཚོན་པ་ དང་། སྟོན་གནམ་གཡའ་དག་པ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ དཔེས་མཚོན་ཞིང་། དེའི་མིང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ནི་ སྣང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཚན་གསུམ་བཤད་པའོ།

欲令他人離苦的悲心，及欲令可意眾生遇樂的慈心，是慈悲，分類有大中小三種，或解說為：對可意境欲樂、欲安樂、欲護其免於損害等三種。與疑相連的恐怖相而不可依賴者是懷疑，吝嗇不捨是欲積聚，於他人圓滿而心亂者是嫉妒，如是則為三十三種。 從離貪至所謂嫉妒，凡是自性分別念三十三種，皆顯現於諸有情心中。彼等一切分別念，安住于自知之自性即自證，無有顯現亦無分別，依于外境而分別及邪入。如是解說顯現自性已，法性初顯現、根本識初顯現、道智初顯現，彼等雖體性各異，但往返一致故合為一，輪涅平等之金剛身初顯現者，為非深圓滿次第法器者，于生起次第時以勝解門作為道相，故以方便標幟密意宣說，即以五現證所生時，從勝義明顯自性月輪相而作為道相，左脈羅尼與夜法相連且顯現稍不明顯故確定解說為夜名，因空性自性故於他處亦說為女性名，因樂性故亦如是說為柔軟。是智慧且與左脈界相連故亦說彼為左名，從月輪現證，因具智慧性故當顯示為蓮花名，所當顯示之基或因即初字母阿及具點之暗所表徵，以秋季晴空為月輪光明遍滿之譬喻表徵，其名正生起為光明智慧。彼等是解說與顯現相連之三科。

5-369 མཆེད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཚན་གསུམ་ལས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། སྔར་རྟོག་པ་ རླུང་བཅས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལས་དེའི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་དུས་ལ་འཆར་བའམ་སྐད་ཅིག་པའམ་ སས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། སྣང་བ་དང་པོ་རིགས་གསུམ་པོ་རླུང་དང་བཅས་པས་སྟོང་ པའི་ཕྱིར་རམ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་སྔར་ལས་ཅུང་ཟད་ལྷག་པ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རིག་པའི་གདྭངས་དང་སྣང་ཆ་དུ་མ་ལ་གསལ་ཉམས་ ཆེར་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ན་ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཞེས་བྱ་ལ། སྣང་བ་ དང་པོ་ལས་བདེ་བ་དང་སྟོང་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདི་ལྷག་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་བའི་ སྒོ་ནས་ཆེས་ཆེར་ལྷག་གོ །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྲིང་བའི་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ལས་ མཆེད་ཅིང་འཕེལ་བས་ན་{སད་པ་[སྣང་བ་]མཆེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྔར་ སྣང་བའི་དུས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྣམ་རིག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་གཟུང་ བའི་ཆོས་མེད་པར་མ་ངེས་པ་ལས། འདིར་ཀུན་བཏགས་གཟུང་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ གསལ་སྣང་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ དུ་རྩ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཆེད་པ་ལས་ནི་སེམས་བྱུང་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུ་སྣང་བ་ གཞན་གཉིས་ལས་ཀྱང་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་མཆེད་པའང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆར་ བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ། འདི་ལ་སེམས་སྣང་ བ་དང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་རྒྱ་བོད་མང་པོ་ཞིག་འཆད་མོད་ཀྱང་ཚིག་དོན་མིན་ནོ། །ལུགས་ ཟློག་གི་མཆེད་པ་རྣམས་སྣང་བ་དང་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་དེ་མི་འཐད་པར་ཤེས་སོ། ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་བཤད་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་མཆེད་པ་འདིས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཅུང་ཟད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མ་ན་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གྲོགས་རྣམ་རྟོག་གི་ ཆ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ཁམས་དམར་པོ་འབྲེལ་ཞིང་། དམར་པོ་དེ་ནི་ལྟེ་བའི་གཏུམ་མོ་ 5-370 ཆགས་བདེའི་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྣང་ཕྱོགས་ ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །མཆེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོབ་བྱའི་ ཡུལ་ལ་ཡིད་ཆགས་པ་དང་། ཐོབ་ཟིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་ཞེན་པ་དང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་ འོང་བར་སྣང་ཙམ་ལ་སེམས་ལ་འཕྲོད་པ་ནི་དགའ་བ་སྟེ་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་གསུམ་དང་ འདོད་དོན་གྲུབ་པ་ལ་དགའ་བ་རངས་པ་དང་། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཡང་ཡང་རོ་མྱང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ མགུ་བ་དང་། གསར་ཐོབ་རེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་མཐོ་ཡེ་རེ་བར་བཏེགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ བ་དང་། ཡིད་འོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་སྙོག་པ་ནི་རྒོད་པ་དང་། བདེ་བས་ངོམས་པ་ནི་ཚིམ་

與增盛相連之三科中，名之異名為：從前分別與風空性之上，于殊勝時顯現，或剎那，或由色攝，皆可。因初顯現三種類及風皆空故，或於實相空性獲得較前稍增明顯顯現故，名為極空。因覺性光輝與顯現諸相廣大明顯故，具有方便相故名為方便。較初顯現在樂與空方面雖亦增上，然于彼上從明顯方面更為增上。因達到智慧顯現中等量故，較前增盛增長，故稱為增盛顯現。如是於前顯現時，雖僅有現前勝義如何顯現唯識之體驗，然未決定無所取法，此處於遍計所取法不成立處生起稍許明顯顯現，安立名為遍計之識。如是從根本心之增盛生起種種心所分別力量較其餘二顯現更為強大，道之增盛亦依彼顯現故，從相連門說為心所。對此雖諸多漢藏解釋為從初心顯現生起，然非文義。逆次增盛諸相未從初顯現生起，由此亦知彼說不應理。 行集論所說異名為：因此增盛稍解意識自性故，摩那，藏語稱為意，從伴分別分相連貪慾與紅界，彼紅即臍之猛火具貪樂顯現故，亦說為貪著及極明顯故顯現分本性。 增盛自性如是：于所得境貪著，于已得境貪執，于顯現可意境心生適意是喜悅，以大小分類為三，于成就所欲生喜歡悅，即彼相再再品味是極歡，依每獲新得而心稍提起是驚異，于可意分心蕩是掉舉，以樂滿足是知足。

།འཁྱུད་པར་འདོད་པའི་སེམས་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་ལུས་ ངག་གི་བྱ་བ་རྩོམ་འདོད་དོ། །འོ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ་ཆགས་པའི་བྱེད་པ་ཡང་ ཡང་རྩོམ་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིབ་པར་འདོད་པ་ཡང་མཚོན་བྱེད་དེ་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུན་མི་ འདོར་བར་འདོད་པའོ། ། འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པ་ནི་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་ བརྩོན་འགྲུས་དང་། རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོ་བར་སེམས་པ་ནི་ང་ རྒྱལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་མི་ འདོར་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་བྱ་བ་དང་། བརྣབས་སེམས་ནི་འཕྲོག་པ་དང་། གཞན་འཇོམས་པར་ བྱེད་འདོད་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཕལ་པ་ལ་ཡིད་འཇུག་པའི་སྤྲོ་བ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་པ་ དཔེ་མ་དག་པ་ལས་བསྒྱུར་བའི་སྐྱོན་ཏེ། ས་ཧ་ས་ཅེས་པ་ཡིན་པ་ལ་ས་ཧ་ཛ་ཞེས་པར་ནོར་རོ། ། དེས་ན་ཚམ་ཚོམ་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཆག་གིས་ནུས་པར་བསྒྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཆག་གིས་ བསྒྱུར་བ་ལྟར་ལེགས་སོ། །དེ་ནི་བྱ་དཀར་བ་ལ་སྦྱོར་དགོས་ཀྱང་མི་ཞུམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཏེ་ ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲག་པོ་ནི་ཁྲོ་བ་སྟེ་རྩོད་འདོད་ལ་སོགས་པའོ།

欲擁抱之心是能表，因對境貪著之力而欲開始身語之行為。欲親吻是能表，欲再再開始貪著之行為。如是欲吮吸亦是能表，欲不捨彼行為之相續。 不能轉為他者之堅固想是堅固，于善法歡喜是精進，依種姓等因緣而認為高尚是慢，即七慢等。不捨圓滿所作諸事之勤勉行為是作業，貪心是掠奪，欲摧毀他者之力，于微小事務心趣之歡喜，俱生是從不凈本轉譯之過，因於梵文sa ha sa處誤作sa ha ja。故有譯為猶豫者，恰氏譯為能力，此二者亦以恰氏譯法為善。彼雖需配于白業，然是不怯之勇力，以大小分類為三。如是暴烈是忿怒，即欲爭等。

5-371 གཞན་ཡང་མཛེས་ཆོས་སུ་སེམས་པའི་སྒེག་པ་དང་། མཁོན་དུ་འཛིན་པའི་ཞེ་འགྲས་ ཉིད་དང་། དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་གོ་བར་འདོད་པའི་ཚིག་གསལ་ དང་། བདེན་པར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་བདེན་པ་སྟེ་བརྫུན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དང་། དམ་ འཆའ་བརྟན་པོ་འཆའ་བའི་ངེས་པ་དང་། ཡུལ་གྱིས་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ པར་མི་འདོད་པ་ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་པར་འདོད་པ་པོའི་བློ་དང་། གཞན་དག་ལས་ དང་བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་བར་འདོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དཔའ་བོའི་སེམས་ དང་། ཉེས་པ་ལ་མི་འཛེམ་པས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། གཞན་བསླུ་བར་སེམས་པའི་སྒྱུ་དང་། གདུག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ་ལྟ་ངན་ལྔ་དང་། གཞན་གྱི་གནས་ལུས་ལོངས་ སྤྱོད་ཆུད་གསོན་ཀྱང་ཇི་སྙམ་པའི་མཐོ་མཚམ་པ་ནི་མི་བསྲུན་པ་དང་། རང་གི་ཉེས་པ་སྦེད་ པའི་གཡོ་ནི་གྱ་གྱུ་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་ གི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་སྐད་ཅིག་དང་དབྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་བརྡས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ཉིན་མོ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་སམ་འཛིན་སྟངས་རྣམ་པ་ཤུགས་ ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པ་དང་ནི། དམར་ཆའི་ཚ་གདུང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ ཉམས་ཅི་རིགས་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རྩུབ་མོ་དང་། རྩ་རོ་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཡས་པའི་ མིང་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། ལྷ་བསྐྱེད་པའི་མངོན་བྱང་གི་སྐབས་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ དུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་མིང་དུ་ བསྟན་པ་དང་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཏེ་ཚེག་དྲག་གིས་བརྒྱན་པའི་ཆ་སྟེ་ཨ་ཡིག་ནི་འདིའི་བརྡའ་རུ་ ཤེས་ཤིང་དཔེ་སྟོན་གནམ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པ་དང་འདྲ་བ་བསྟན་པ་སྣང་བ་ མཆེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའོ།

複次，認為美好之妙好，執持怨恨之仇恨，隨喜善法之善，欲為他人所解之明言，欲說真實，欲說不實即欲說妄語，立下堅固誓言之決定，因境生厭之因而不欲遍執境之不受取，欲行佈施者之心，欲勸他人作業及行為，欲解脫障礙之勇士心，於過失不知羞恥故無慚，思欺誑他人之詭詐，執著惡見者之邪見即五種邪見，於他人住處身體受用毀壞亦無所顧之輕慢是粗暴，隱藏自過之弄虛即詭詐性。 此等四十種分別之相，與其自性極空之剎那無有差別，為以表示彼義故，因極其明顯故為日間與方便分，或因執取相狀力量強故以男性名稱顯示，因與赤分熾熱苦之體驗隨宜相雜故為粗重，因依羅札故以右邊名稱顯示。于生起本尊之現等覺位時，以相狀為道之方式修習日輪。如是，以方便金剛名稱顯示，及二明點即以頂點莊嚴之分，阿字是此之表示，譬如顯示如清凈虛空被日光照射，是從光明增盛瑜伽所生。

དེ་ནས་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གསུམ་ལས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྐབས་ 5-372 འདི་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ལོངས་པས་ཚད་རྫོགས་པའི་ རིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་ཐོབ་པ་དག་དང་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ བརྗོད་དེ། སྔར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དང་གཟུང་བས་སྟོང་པ་ཙམ་ཤེས་པ་དེའི་སྟེང་དུ། འདིར་ཡུལ་རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་རིག་པས་ཡུལ་གྱི་ མིང་ཡུལ་ཅན་ལ་བཏགས་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་བ་རྣམས་ནུབ་ པས་ན་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་སུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཡེ་མི་སྣང་བས་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་དྲན་རིག་ ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱུང་ཚོར་མི་ཤེས་པ་ལྟར་སྣང་བས་མ་རིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ལ། རྣམ་རྟོག་ རླུང་དང་བཅས་པ་དང་། སྣང་བ་རིགས་གསུམ། མཆེད་པ་རིགས་གསུམ་རླུང་དང་བཅས་ པས་སྟོང་པའམ། གནས་ལུགས་ལ་སྔ་མ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐོབ་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་རྒྱལ་བས་ གསུངས་སོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ནི་གཞན་ཡང་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ རང་བཞིན་སྟོང་པར་ཅུང་ཟད་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སེམས་ཏེ་ཀུན་གཞི་དང་། གྲོགས་རྣམ་རྟོག་ གི་ཕྱོགས་ནས་གཏི་མུག་དང་། བདེ་སྟོང་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བར་མ་དང་། སྣང་ སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཟུང་འཇུག་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཐོབ་ པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ནི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་རྨོངས་པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ མ་རིག་པ་ནི་ཆགས་པས་གོས་པའི་བར་མ་སྟེ་རྣམ་པ་མི་གསལ་བས་མ་རིག་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དྲན་པ་ཉམས་པའི་བརྗེད་ངས་དང་། ཆེན་པོ་ལ་ཆུང་ངུར་འཛིན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སྒྲར་ འཛིན་པ་སོགས་འཁྲུལ་བ་དང་། ངག་སྨྲ་བར་མི་སྤྲོ་བ་ནི་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་དང་། ཡུལ་གང་ཡིན་ཡང་དེས་སུན་པའི་སྐྱོ་བ་དང་དགེ་བ་ལ་མི་སྤྲོ་བའི་ལེ་ལོ་དང་། ཡིད་གཉིས་ཟ་ བའི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། མ་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་བདུན་པོ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པ་ཕྲ་ 5-373 མོ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རང་རིག་གི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱའོ།

其後，與得光明相關之三義中，名之異門者，於此處觀待之智慧大光明量已圓滿，故成為圓滿量之種類，故得光明及近得光明亦如是稱謂。于先前所知唯識及唯空離所取之上，於此處稍知境自證離戲大樂圓成之分，以境之名假立於有境，即圓成性。 現行分別已滅故，于等持位中外相完全不現，及無分別之憶知故，如不知生受般顯現故名無明。空離具風之分別，及三類光明，三類增盛具風，或於實相較前二者更為殊勝體驗故，以大空之語，佛說此等得之異名。 集論中復說：稍許體驗阿賴耶識自性空性故為心即阿賴耶，從分別之伴侶方面為愚癡，因樂空等分故為中等貪慾，因體驗顯空不可分故名雙運自性。 得之自性分別者，因貪慾之因令心迷亂之果無明，即被貪染之中等，因相不明故為無明。如是，失念之忘失，于大執為小，於色執為聲等錯亂，語不樂說即成不語之心，任何境皆厭之厭離，于善法不樂之懈怠，猶豫之疑惑。此七無明剎那，應由獲得知極細行境之細智瑜伽者了知為自證之本性。

།སྣང་བ་ཐོབ་པའི་བརྡའ་ནི། ཐིག་ལེར་མི་ལྡན་ས་བོན་ཏེ། །ཞེས་བཏོན་ན་གོ་བདེ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་བོན་དེ་ཨ་ཡིག་ཐིག་ལེར་ དང་རྣམ་དཔྱད་དུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཨ་ཐུང་གི་བརྡས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་འདི་དངོས་ བསྟན་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་ལས་མ་གསུངས་ཀྱང་། སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་འགྲོས་སྦྱར་ན། གསལ་སྟོང་ ཆ་མཉམ་དུ་གྱུར་བས་ཉིན་མཚན་གྱི་མཚམས་དང་། བདེ་གསལ་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མ་ནིང་ དང་། བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀར་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇམ་མིན་རྩུབ་མིན་གྱི་བར་མ་དང་། རྩ་དབུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དབུས་མ་དང་། ས་བོན་དང་ཕྱག་མཚན་ལས་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཐབས་ཤེས་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་དང་། སྟོན་ གནམ་གཡའ་དག་ལ་མཚམས་ཀྱི་མུན་པས་ཁྱབ་པའི་དཔེས་མཚོན་ཞིང་། དབུགས་རྣམས་ རླུང་གི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མཉམ་བཞག་ཏུ་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བའི་རླུང་འགགས་པའི་ཡེ་ ཤེས་གང་ཞིག་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི། རིམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་གསལ་ སྟོང་བདེ་བའི་ཉམས་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རླུང་འགགས་ པ་ནི་རླུང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། དབུ་མར་ ཕལ་ཆེར་འགགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ངག་དབེན་ནས་ཀྱང་ཡོད་མོད། སེམས་དབེན་ནས་ བརྩམས་ཏེ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་ཀར་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཕྲུགས་གཅིག་གི་རླུང་ མཐའ་དག་དབུ་མར་འགགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་འགགས་ ཚབས་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་ཏེ་སྐབས་འདིར་བཤད་པའོ། ། ཡང་འགོས་ལུགས་པ་འགའ་ཞིག རླུང་གི་སྒོ་ནས་མི་འབྱུང་བ་ནི་རླུང་གནས་པའི་དོན་ ཏེ། ཐོབ་པ་ལ་གནས་པའི་བརྡས་བསྟན་པས་གཞན་གཉིས་པོ་ལྡང་འཇུག་དང་སྦྱོར་གསུང་ སྟེ། ལུགས་འདི་ལ་ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་ཧཱུཾ་དང་རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་སྦྱོར་དགོས་པས་སྦྱོར་ཚུལ་ཅུང་མི་ 5-374 འགྲིག་པར་སེམས་སོ། ། ད་ནི་དོན་ཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོས་ལས་རང་བཞིན་དང་སྣང་བ་དེ་དག་དུས་ཇི་ཙམ་དུ་ འབྱུང་བ་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་ཕྲ་བ་བརྒྱ་དང་ནི། །དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་འདི་དག་ཉིད། ། རླུང་གི་བཞོན་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །ཉིན་དང་མཚན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྐད་ཅིག་ཐང་ ཅིག་ཡུད་ཙམ་དང་། །མིག་བཙུམ་དེ་བཞིན་ཐལ་མོ་སྟེ། །སྐད་ཅིག་སེ་གོལ་གཏོགས་ པར་བཤད། །ཐང་ཅིག་ཡུངས་ཀར་བསྐོར་བ་ཙམ། །ཡུད་ཙམ་དབུགས་རྔུབ་འབྱུང་བ་ ཙམ། །མིག་བཙུམ་མིག་ནི་འཛུམ་པའི་བར། །ཐལ་མོ་ལག་གཉིས་རྡེབ་པ་སྟེ། །སྐད་ ཅིག་ལ་སོགས་མཚན་ཉིད་དོ།

得光明之表示： "不具點之種子"，如此宣說易解。複次，彼種子以短阿字之表示表明非具點及辨析之阿字。此論直接宣說僅此而已，然若配合前二者之次第，因明空等分故為晝夜之際，因樂明等分故為中性，因於樂苦二者皆無執故為非柔非粗之中等，因與中脈相關故為中央，因從種子及手印現等覺及方便智慧等分故為金剛蓮花等合，以秋空晴朗為際暗遍佈之喻表示，諸氣息非從風門而出，即等持中鼻門行風止息之智慧，此所示得光明者，即依此次第圓滿究竟明空樂之體驗之相。 風止息者，就風之分位而言，是一切道之三種光明，就中脈大部分止息而言，雖從語遠離即有，然從心遠離開始直至彼以上之三種光明皆于等持中行風一組之一切風悉于中脈止息，然於此得之階位，意指止息強烈故於此處說。 復有一些阿瓜派者說：非從風門而出者是風住之義，以得中住之表示表示，其他二者配合出入，如是說。此派需配合意之種子（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，羅馬轉寫：hūṃ，字面義：吽）與風外行，思維配合方式稍不妥當。 今從彼科判支分中說彼等自性及光明出現多久時分："細微自性百六十，彼等即由乘風因，于晝夜中而出現。剎那須臾瞬息間，眨眼如是及合掌，剎那彈指所攝說。須臾芥子旋轉許，瞬息入出氣息許，眨眼即是目閉際，合掌兩手相擊是，剎那等之體相也。"

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣམ་རྟོག་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་ཟེར་ བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ ཉིད་དེ། དེ་མཚོན་པར་བྱེད་ཚུལ་ཡང་ཁང་བཟང་དང་བྱ་རོག་ལྟར་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་མཚོན་ པ་དང་། བུམ་པ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་དེའི་སྟེང་དུ་ ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤེལ་ལ་སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བ་ན་སྔོན་པོས་ཤེལ་མཚོན་ པ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚོན་ཚུལ་ཏེ་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། བར་པ་ལ་ ཡང་སྤྱི་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཙོ་བོར་ཕྱི་མ་འདི་ཡིན་ཡང་རགས་ བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དང་པོ་ལྟར་ཡང་མི་འགལ་ལོ། ། སྤྱིར་ནི་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་བསྐྱེད་ཅེས་པ། རྫ་མཁན་གྱིས་རྫ་བུམ་ བསྐྱེད་ཅེས་པ་ལྟར་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་བསྐྱེད་ཟིན་པ་ན། རྫ་མཁན་ལ་རྫ་བུམ་མེད་ཅིང་རྫ་ བུམ་ལ་རྫ་མཁན་མེད་པ་ལྟར། སྣང་བ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་དུ་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ མེ་ལོང་གིས་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱེད་པ་ལྟར་རང་ཚུལ་སྣང་བ་གསུམ་ལ་རྣམ་འགྱུར་རྣམ་རྟོག་ གི་སྣང་ཆ་ཤར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་གི་ 5-375 སྐབས་སུ་སྣང་གསུམ་ན་བུན་དེངས་པ་ལྟར་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྗེས་ལ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ལྷག་གིས་ ཤར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུགས་ཟློག་གི་ཚེ་རྣམ་རྟོག་མངོན་རྒྱུ་རགས་པས་མ་བསླད་པར་སྣང་བ་ གསུམ་པོའི་རང་གི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་རེ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་ རྟོག་ཐམས་ཅད་ཤར་བས། སྔར་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོའི་རིགས་རྒྱུན་དེ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་གི་ རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྣང་གི ། སྣང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བས་སྣང་གསུམ་འགགས། རྣམ་ རྟོག་ལངས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རླུང་གི་ཤུགས་ ཆད་པས་རྣམ་རྟོག་གི་གཟུགས་བརྙན་འགགས་ན་སྣང་གསུམ་གྱི་རང་གཟུགས་གསལ་བར་ འཆར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱང་མི་གསལ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་གསུམ་ཉིད་ ལ་འདྲེས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྗེས་སུ་སྣང་གསུམ་གསར་དུ་ཤར་ བ་ལྟར་བྱུང་བས། སེམས་ཀྱི་འཆར་ལུགས་དང་བསྟུན་ནས་རྣམ་རྟོག་འགགས་ཏེ་སྣང་གསུམ་ ཤེས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སྤྱིར་རྟོག་པ་དང་སྣང་བའི་རིགས་རྒྱུན་གཉིས་ཀར་གཉེན་པོས་བཅོམ་ ན་མ་གཏོགས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པའོ།

如是宣說。此處稱分別為自性者，自性之義是相，又因能表相故為相。其表相方式亦有三：如宮殿與烏鴉般以異體表相，如瓶中入有法實相能作用般于彼法上一體之相，如水晶被青色轉變時以青色表水晶般非即非離之表相方式等三種。其中中者又有共相及自相二者，此主要是後者，然粗略解說之方式如前者亦不相違。 一般而言，所謂三種光明生八十自性，如陶師生陶瓶般雖為能生者，然生已成時，如陶師中無陶瓶且陶瓶中無陶師般，光明與自性二者非成異體分離，如鏡生影像般，于自分光明三者顯現分別之現分之方式而生。是故於三光明逆次第時，非如三光明如霧消散般斷絕後分別等突然顯現，而是逆次第時分別顯行粗分未染污，三光明各自相貌明顯顯現之後，以影像方式一切分別顯現，故雖有前三光明種類相續，然唯現分別之相，不見三光明之自性，故三光明滅，似分別生起般，于彼安立彼名言。複次，由風力斷故分別影像滅時，三光明自相明顯顯現，爾時諸分別亦以不明種子方式與三光明自身和合而住，然于分別相續斷後，如三光明新顯現般生起，故隨順心顯現方式而說分別滅已生三光明，然總之分別與光明二種類相續若非對治摧毀則相續而行。

།དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་བ་བརྒྱད་ ཅུ་པོ་དེ་ལ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ན། བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་འབྱུང་བ་འདི་དག་ ཉིད་རང་རང་གི་རླུང་གི་བཞོན་པས་ཁྱེར་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་མོ་སད་དུས་དང་མཚན་ མོ་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ། གཡས་རོ་མའི་རླུང་ དང་འབྲེལ་བའི་རླུང་བརྒྱད་ཅུས་ནི་ཉིན་མོ་སྟེ་སད་བའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུ་ཆ་ཚང་ བར་བསྐྱེད་ལ། གཡོན་རྐྱང་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རླུང་བརྒྱད་ཅུས་ནི་མཚན་མོའི་བརྡས་གཉིད་ འཐུག་དང་རྨི་ལམ་སྡོམས་པའི་གཉིད་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་ཅུ་ཚང་བར་སྐྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཆགས་བྲལ་ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་པའི་རླུང་དེ་རླུང་གི་རྣམ་ གྲངས་ལོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རླུང་གི་རིགས་དེ་ལ་རྩ་རོ་མའི་དྲིས་གོས་ན་སད་དུས་སུ་ཞེ་ 5-376 སྡང་སྐྱེད་ལ། རིགས་དེ་འདྲ་གཞན་ཞིག་ལ་རྐྱང་མའི་ནུས་པས་བསྒོས་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཞེ་སྡང་ སྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། ། རྩ་གཉིས་དང་ཉིན་མཚན་ཐབས་ཤེས་ཡིན་པས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ནི་འཐད་ ཀྱང་། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་སྤྱི་ཁྱབ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ལ་ སྦྱོར་བ་ནི་མི་ལེགས་སོ། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐབས་གཙོ་བོ་ཞེ་སྡང་དང་། མཆེད་པའི་ རང་བཞིན་གྱི་སྐབས་འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་ལྟ་བ་གསུམ་གཙོ་བོ་དང་། ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ གྱི་སྐབས་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་འཁོར་ལྟ་བུ་ཡིན་ པས། སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་ཏུ་འཆད་པ་དང་གནད་མཚུངས་ལ། འདི་རྣམས་འཕེན་ འགྲུབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་པོ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དང་ བདེ་བ་དང་འོད་གསལ་བར་འདུག་པས། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་ ན་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འཇུག་ལྡོག་གི་རྩ་བ་ནི་ སྣང་བ་གསུམ་མོ།

如是，對於彼八十細微自性分別，以晝夜二分而分，則生一百六十，此等皆依各自風乘所運之因，于晝時醒時及夜間睡眠與夢中生起。其義亦是：與右脈roma風相連之八十風，生起晝間即醒時之八十分別圓滿，與左脈rkyang ma相連之八十風，生起夜間表示熟睡與夢眠合一之睡時八十種分別圓滿。 又以一例而言，離貪嗔恚分別生起之風，雖是風之別數，然此類風若被右脈氣息所熏，則于醒時生嗔，若此類似別風被左脈力所熏，則于夢中生嗔等是。 二脈與晝夜是方便智慧，故以方便智慧分別而分雖應理，然將方便智慧之認定配於世俗勝義普遍周知者非善。光明自性階段主要是嗔恚，增長自性階段貪慾我慢見解三者為主，獲得自性階段無明與疑惑等為主，其餘諸者如眷屬，故與說有之根本細隨六者之要義相同，此等雖是能作投生圓滿業之有情輪迴根本，然彼等自性是空性與大樂及光明，故若以如是證悟方式融入光明，則亦是無上解脫方便。是故輪迴趣入還滅之根本是三種光明。

།སྣང་བའི་རྟོག་པ་སོ་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཆགས་བྲལ་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་ཡིན་ཞིང་དེ་ དང་མཐུན་པའི་རྣམ་རྟོག་མང་བས་གཙོ་བོའི་མིང་ནས་སྨོས་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པ་སོ་གསུམ་ ཞེས་དང་། མཆེད་པའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་ལ་འདོད་ཆགས་གཙོ་བོ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ མང་བས་ཆགས་རྟོག་བཞི་བཅུ་ཞེས་དང་། ཐོབ་པའི་རྟོག་པ་བདུན་གྱི་གཙོ་བོ་གཏི་མུག་ཡིན་ ཞིང་དེ་དང་མཐུན་པ་མང་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྨོངས་རྟོགས་བདུན་ཞེས་མན་ངག་པ་རྣམས་ ལ་གྲགས་པ་ཡང་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ཡིན་པས་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ནི་དུག་གསུམ་ པོ་ཡང་གང་ན་གཅིག་ཡོད་པ་དེར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པས་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་ཡང་གསུམ་ཀ་ འདྲེས་པ་ཡིན་ལ། གཙོ་ཆེ་ཆུང་གིས་བཞག་པ་མ་གཏོགས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཡང་གང་ན་ གཅིག་ཡོད་པ་དེར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། །གསུམ་དུ་བྱས་པ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་ 5-377 བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་རྡོ་རྗེ་བཞིའི་དག་པ་ལས་སྣང་བ་བཞི་ དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དག་པ་ལས་སྣང་བ་ལྔ་དང་། རིགས་དྲུག་གི་དག་པ་ལས་སྣང་བ་དྲུག་ལ་ སོགས་པ་རིགས་བརྒྱ་ནས་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡང་འབྱུང་མོད་ཀྱི། རྣམ་གཞག་ཐམས་ ཅད་གཞུང་ལུགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གསལ་བར་མ་ཕྱེའོ། །རྣམ་རྟོག་ འདི་དག་རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་ངེས་པ་མེད་པར་འཐུད་དེ་རྟག་ཏུ་འཁོར་འགྲོ་བ་ ཡིན་མོད་ཀྱང་། རེ་རེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་མིག་བཙུམ་དང་ཐལ་ མོ་བརྡབས་པ་ཙམ་སྟེ་ཡུན་ཐུང་ངུ་དེ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་གནས་ལ་འཇིག་གོ །འདི་བརྟགས་དོན་ འཚོལ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པས་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲས་དཔྱད་ན་ནི་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཡང་གནས་ པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉིན་མོའི་ཚད་ནི་ཆུ་ཚོད་སུམ་ཅུའོ། །མར་མེ་འབར་བའི་ཚད་ ནི་མཚན་མོ་ཐུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བར། རྣམ་རྟོག་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ཡུན་ཚད་འཆད་པ་ ཡིན་ཏེ། རིགས་འདྲ་གཞན་མ་འཐུད་ན་སྐད་ཅིག་རེ་ལས་མེད་ལ། རིགས་འདྲ་གཞན་འཐུད་ ཀྱང་རྟོག་པ་རེ་རེ་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པོ་མེད་མོད། རྟོག་པ་མང་པོ་འདུས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ བས་ཡུན་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའོ། ། ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་འདྲ་བ་བཅུ་སྐྱེ་ན་དེ་ཉིད་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ གྱིས་ས་མཚམས་མི་ཟིན་ཞིང་ཀུན་འདྲེས་པས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པར་ཡང་མི་མངོན་ན། རྣལ་ འབྱོར་པ་ལམ་ལ་བསླབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟ་བར་རིག་ཅིང་རེ་རེ་བཞིན་སྣང་བ་གསུམ་ གྱི་འགྲོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་རྟོགས་སོ།

光明分別三十三之主要是離貪即嗔恚，與彼相順之分別眾多，故從主要名稱而說為從嗔恚所生三十三；增長分別四十中貪慾為主，其隨順者眾多，故稱貪分別四十；獲得分別七之主要是愚癡，與彼相順者眾多，故如是稱癡分別七，此等為教授者所知亦是說主要故非不應理。總之，三毒任一處有一，彼處皆有一切，故各分類中亦皆三者混雜，除以主次而立外，三種光明任一處有一，彼處亦有一切。 分為三者亦是為確立身語意之秘密，否則，從四金剛清凈而有四種光明，從五智清凈而有五種光明，從六趣清凈而有六種光明等，從百種乃至無邊際亦當生起，然諸安立不必攝於一部論典故暫未明分。此等分別相續無定類同與不同，恒時輪轉，然各各于剎那、須臾、瞬間、眨眼、擊掌等短暫時間生住滅。此非尋求所觀察義之智慧所觀察，若如是觀察，則于剎那亦不得安住故。是故，日之量為三十時，如說燈燃之量為通夜，如是宣說各各分別之時量，若無相續其類，則唯一剎那，縱續其類，各別分別亦無過彼者，然多分別聚合誤為一，故執為時長。 又，若於十剎那生十不同分別，彼即因細微故凡夫不能掌握界限，皆混雜故亦不顯現有分別生起，然瑜伽士修學于道者如實了知，且各各亦證知具足三種光明之執行。

།དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ནི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱི་ ཡུན་དུ་བཤད་ལ། ཐང་ཅིག་ནི་ཡུངས་ཀར་བསྐོར་བ་སྟེ་ངོས་འགྱུར་བ་ཙམ་དང་། ཡུད་ཙམ་ ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཙམ་དང་། མིག་བཙུམ་ནི་མིག་བཙུམ་པས་རྫི་མ་རྡེབ་པའི་ཡུན་ཙམ་ དང་། ཐལ་མོ་ནི་ལག་པ་གཉིས་བརྡབས་པའི་སྒྲའི་ཡུན་ཙམ་སྟེ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ 5-378 རྣམས་ཀྱི་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། །འབྱུང་དང་རྔུབ་ པའི་དུས་དྲུག་ལ། །རྩ་ཤ་ཞེས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ལ་ནི་དབུགས། །དེ་ ཉིད་སེ་གོལ་ཏོགས་པའི་ཚད། །ཐང་ཅིག་གསུམ་ལ་སྐད་ཅིག་གོ །དེ་ལ་ཡུངས་ཀར་བསྐོར་བ་ ཙམ། དབུགས་གསུམ་ལ་ནི་ཐང་ཅིག་གོ །ཐང་ཅིག་དེ་ནི་ཡུད་ཙམ་མོ། །ཐང་ཅིག་གསུམ་ལ་ མིག་བཙུམ་སྟེ། །དེ་ཡང་མིག་ནི་འཛུམ་པ་ཡིད། །ཙམ་གསུམ་ལ་ནི་མིག་བཙུམ་མོ། །ཙམ་ནི་ ཐལ་མོ་བརྡབས་པའོ། །བདེ་བ་འཆར་བ་དེ་གསུམ་ཙམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་ སེ་གོལ་ཏོགས་པ་དང་མིག་བཙུམ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ། ཐང་ཅིག་དང་ཡུང་ཀར་བསྐོར་བ་ དང་མིག་འཛུམ་ཙམ་པོ་དང་ཐལ་མོ་དང་ཡུད་ཙམ་དང་དབུགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ ། དེ་ཡང་དབུགས་ཕྲ་མོ་གསུམ་ལ་ཐང་ཅིག་གོ །ཐང་ཅིག་གསུམ་ལ་སྐད་ཅིག་གོ །སྐད་ཅིག་ དྲུག་ལ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་གོ །འབྱུང་རྔུབ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་དབུགས་ཕྲ་མོ་ལྔ་བཅུ་ ང་བཞིན་ཡོད། ཕྲ་དབུགས་དེ་དང་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་ཚད་མཉམ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་གིས་ རྟོགས་སླ། བདེ་བ་ནི་དེའི་ཡང་སུམ་ཆའི་ཚད་ཙམ་དུ་རྒྱུ་བས་ཆེས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་མི་གསལ་བློ་ཅན་གྱིས་མི་གོ །རྣམ་རྟོག་རྟག་པར་འདོད་པ་ འདི་ན་འགའ་ཡང་མེད། །རྣམ་རྟོག་སྔ་མའི་རྒྱུན་ལ་ཡུན་རིང་གནས་པ་འགོག །རེ་རེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ གསར་བས་བརྩམས་པའི་གྲལ་བསྒྲིགས་ཙམ། ། འདིར་རྣམ་རྟོག་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་མོད། དེར་མ་ཟད་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡུན་ཚད་ཀྱང་ དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་དང་མིག་བཙུམ་ དང་ཐལ་མོ་བརྡབས་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་ གསུམ་ཕྲ་མོར་ཤར་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ངོས་ཟིན་པར་དཀའ་འོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ཚད་སྣང་ 5-379 གསུམ་རང་ཏ་མ་ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཕྱིན་སྣང་བ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ རྟགས་ཅན་ནམ་དེས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཡུལ་སྣང་རེའི་སྟེང་དུ་སྣང་གསུམ་རེ་རྩི་ བ་ལ་འདི་ནི་ཁ་ཅིག་བཞད་གད་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བྱེད་པའི་བཞད་གད་དོ།

其中剎那即彈指時長，須臾即白芥子翻轉即改變一面之時，瞬間即一呼一吸之時，眨眼即眼瞼一擊之時長，擊掌即兩手相擊聲音之時長，此等剎那等之時長短之相。 從解釋續《金剛鬘》中說： "出入氣時有六分，脈肉是為普遍知， 六剎那等為一息，彼即彈指所及量， 三須臾為一剎那，彼量白芥轉動時， 三息即為一須臾，須臾即是一瞬間， 三須臾為眨眼時，彼亦眼瞼閉合意， 三瞬即為一眨眼，瞬即兩掌相擊時， 樂生彼量三瞬時。" 如是所說，剎那與彈指所及與眨眼為一義，須臾與白芥子翻轉與眼瞼閉合瞬與擊掌與瞬間與細微氣息為一義。又，三細微氣息為一須臾，三須臾為一剎那，六剎那為一出入息。彼一出入息有五十四細微氣息，細氣與細微分別量等，故易為自證所知。樂則以其三分之一量執行，故極難證知，此為其義。 所說：如是解說然不明者智者不解，此中全無執分別為常者，遮止前分別相續長時安住，各各因緣新起排列而已。 此中雖如是說分別，不止於此，三種光明之時量亦復如是。如《行集論》云："剎那、須臾、瞬間、眨眼、擊掌之時為光明生起之義。"是故細微三光明生起極難辨識。因此，雖非一切心識皆為三光明自體，然只要是世俗心識即具三光明相聯之標記或為彼所印持，故於每一境相上計數三光明，對此有些人發笑乃是顯明之笑。

།སྐད་ཅིག་པའི་ སྣང་བ་གསུམ་ཡུན་རིང་དུ་སྐྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་འདྲ་མང་པོ་རིམ་ཅན་དུ་ཤར་བ་ ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་དེ་ལས་ཕྱི་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུན་མིན་ནོ། ། འདིར་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། ཡང་སེམས་དབེན་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྣང་གསུམ་འཆར་ ཚུལ་ལ། ཁ་ཅིག་རགས་པ་ཉི་ཤུ་སྔོན་ལ་ཐིམ། དེ་ནས་འབྱུང་པ་ལྔ་ཐིམ། དེ་ནས་རང་བཞིན་ དང་སྣང་བ་ཐིམ་པར་འདོད་ལ། འགའ་ཞིག་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས། རགས་པ་ཉེར་ལྔ་པོ་ལྔ་ ཚན་ལྔ་ཚན་དུ་སྦྱར་ནས་ཐིམ་པར་འདོད། ཡང་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་གཞན་དེ་དག་དང་ འདྲ་བ་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། རྣམ་ཤེས་གསུམ་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་མོ་ ཞེས་བརྡའ་འཆད་བྱེད་དེ་ནམ་མཁའ་དང་སྣང་གསུམ་གཅིག་པར་འདོད་དོ། །ཡང་དེ་དག་ ལས་རང་བཞིན་དང་སྣང་བ་ཐིམ་ཚུལ་ལ་ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་སོ་གསུམ་ཐིམ་དེ་རྗེས་སྣང་བ་ འཆར། དེ་ནས་བཞི་བཅུ་ཐིམ་པས་མཆེད་པ་འཆར། དེ་ནས་བདུན་ཐིམ་པས་ཐོབ་པ་འཆར་ ཞེས་འདོད་ལ། གཞན་དག་རླུང་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་དུས་རང་བཞིན་སོ་གསུམ་ཐིམ་དེ་རྗེས་སྣང་ བ་འཆར། སྣང་བའི་དུས་སུ་རང་བཞིན་བཞི་བཅུ་ཐིམ་དེ་རྗེས་མཆེད་པ་འཆར་ཞེས་སོགས་ འདོད་དོ། ། ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་རྣམས་ཐོག་མར་ཐིམ། དེ་ནས་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་ཅན་དུ་འཆར་ ཞེས་འདོད་མོད། ཐམས་ཅད་ལ་རགས་བཤད་དེ་ཙམ་ལས་མི་སྣང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་སྐབས་ འདིར་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་དང་རང་བཞིན་དངོས་གཉིས། དངོས་ལ་ཡང་ཕྲ་རགས་གཉིས་ ཡོད་པའི་ལས། རགས་པ་རླུང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་འཆར་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཐིམ་ 5-380 དགོས་ལ། ཕྲ་བ་རྣམས་ནི་སྣང་གསུམ་སོ་སོ་ཉིད་དང་བཅས་ཏེ་ཡོད་པས་སྣང་གསུམ་རང་ རང་ཐིམ་པ་ན་ཐིམ་པར་འགྱུར་ལ། ནུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱི་ འོད་གསལ་སྐྱེས་ན་ཟློག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་བཟློག་པ་མིན་ནོ། ། ༈ སྣང་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ། གཉིས་པ་སྣང་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རང་རིག་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ནམ་ མཁའ་ལྟར་བུར་མཚན་ཉིད་མེད། །འོན་ཀྱང་འདི་ལ་དབྱེར་ཡོད་དེ། །མཚན་མོ་ཉིན་མོ་ མཚམས་བདག་ཉིད། །སྣང་དང་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་པ། ། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་རྣམ་གཞག་རིམ་པ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས། རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞི་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྫོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་པའི་མཚན་མ་མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཕྲ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཉམས་ཆུང་བ་དང་། ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པ་ན་རབ་རིབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སའི་ཁམས་འགགས་པ་ན་ལུས་ ཐམས་ཅད་སྐམས་པར་འགྱུར་རོ།

剎那三光明長時修持者亦是眾多相似類次第生起，而非前剎那彼生后剎那之相續。 此處略作邊際思察，複次心離以上三光明生起之理，有謂先滅二十粗重，次滅五大，次滅自性與光明。又有謂與彼相似而五組二十五粗重次第滅。又有說法與彼等相似而不同之差別為四大與三識融入光明，即認為虛空與三光明為一。又彼等中自性與光明融入之理，有謂先滅三十三自性然後光明生起，次滅四十而生起增長，次滅七而生起獲得。其他諸說謂風融入光明時三十三自性融滅，其後光明生起；光明時四十自性融滅，其後增長生起等。 有謂先滅諸自性，次第生起三光明。然於一切僅見如是粗略解說。然而此處自性之力與自性本身二者，本身復有粗細二者，其中粗者及風皆須于光明生起前融滅，細者則與三光明各自俱有，故三光明各自融滅時隨之融滅，力則唯出世間智慧實際光明生時轉，余不能轉。 三光明體性辨識 第二辨識三光明體性者："唯自證智慧，如空無相性，然此有分別，夜晚晝日際，光明與增長，如是近得光。"複次，如龍菩提阿阇黎《次第建立論》中如是說："當說此第四次第圓滿所住近解，其中智者當知色蘊入光明之相，即一切肢分變細微，身體衰微，成無力。鏡智融滅時成昏暗。地界滅時全身乾涸。"

།མིག་གི་དབང་པོ་འགགས་པ་ན་མིག་མི་འགྱུར་ཞིང་ཟུམ་ པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་འགགས་པ་ན་རང་གི་ལུས་ཀྱི་མདྭངས་མེད་ཅིང་ཉམས་ ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྐང་མེད་དང་། རྐང་གཉིས་ དང་། རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་མང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ རིགས་ཅན་རྣམས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐད་ཅིག་ པའམ་རིམ་གྱིས་འཇུག་གོ །གང་དག་ཆ་ཤས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འདིར་རྣམ་པར་ གཞག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ །དེ་ བཞིན་དུ་གཉིས་པ་རིམ་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འཇུག་པ་ དེའི་ཚེ། མཚན་མ་མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པ་ན་རླུང་དང་མཁྲིས་ 5-381 པ་དང་བད་ཀན་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་ འགྱུར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པ་ན་ཡིད་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དྲན་པར་ མི་འགྱུར་རོ། །ཆུའི་ཁམས་སྐམས་པ་ན་རང་གི་ལུས་ལ་ཁ་ཆུ་དང་རྔུལ་དང་། གཅིན་དང་། ཁྲག་དང་། ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་ཐིམ་པ་ན་ཕྱི་དང་ནང་ དུ་བཅས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཐིམ་པ་ན་རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲག་པར་མི་ འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། ། གསུམ་པ་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་མཚན་མ་ མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པ་ན་རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ཅན་རྣམས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པ་ན་ཕ་དང་མ་དང་ བུ་དང་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་མི་དྲན་ནོ། །མེའི་ཁམས་ ཐིམ་པ་ན་བཟའ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུའོ། །སྣའི་དབང་པོ་ཐིམ་པ་ན་སྟེང་གི་རླུང་དལ་གྱི་འགྲོ་ བར་འགྱུར་རོ། །དྲིའི་ཡུལ་ཐིམ་པ་ན་རང་གི་ལུས་ལ་དྲིའི་ཡུལ་བྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གསུམ་ པ་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། ། བཞི་པ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཐར་འཇུག་པའི་མཚན་མ་ མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པ་ན་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིའི་བྱ་བ་ དང་དགོས་པ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རླུང་གི་ཁམས་ཐིམ་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རླུང་བཅུ་ རང་གི་གནས་ནས་འཕོའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་ཐིམ་པ་ན་ལྕེ་སྦོམ་པ་དང་ཐུང་བ་དང་རྩ་བ་སྔོན་ པོར་འགྱུར་རོ།

眼根滅時眼不動而閉合。色境滅時自身光澤消失而氣力盡。如是從無始輪迴以來，無足、二足、四足、多足等諸有情中毗盧遮那種性者，安住于身壇城而剎那或漸次入于勝義壇城。若諸安住于支分者，雖於此無所建立，然漸次趣入勝義諦。如是第二寶生種性諸天入于勝義諦時，智者當知其相，受蘊融滅時，風、膽、痰、和合等諸有身者不復領受諸受。平等性智融滅時，不憶念有意者之三種感受。水界乾涸時，自身之唾液、汗、尿、血、精等乾涸。耳根融滅時，不聞內外諸聲。聲境融滅時，自身不發聲響。第二即寶生種性諸天隨入。 第三蓮花種性諸天入于如是性時，智者當知其相，想蘊融滅時，不憶念二足等諸有情。妙觀察智融滅時，不憶念父母子眷等及一切眾生之名。火界融滅時，不消化一切飲食。鼻根融滅時，上風緩慢流動。香境融滅時，自身不覺香境。第三蓮花種性諸天隨入。 第四事業種性諸天入于真實邊際之相，智者當知，其中行蘊融滅時，不入一切身體行為。成所作智融滅時，不憶念世間外在行為與所需。風界融滅時，命等十風從自處遷。舌根融滅時，舌變粗短根部發青。

།རོའི་ཡུལ་ཐིམ་པ་ན་རོ་དྲུག་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་ངོ་། །བཞི་པ་ལས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །ལྷག་མ་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རིམ་པ་གཉིས་ 5-382 པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པར་ གནས་ཏེ། རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པས་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ དུ་བྱས་ཏེ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས། དེ་ཡིས་ༀ་ཤུ་ནྱཱ་ཏ་ཛྙཱ་ནཱ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ། ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

味境融滅時，不復領受六味。第四事業天眾隨入。余自性顯現文殊智第二次第當知：彼亦住于帶有命氣與勤勉之金剛誦次第中，以圓滿執持與隨壞次第現證無所緣，攝收執取后，彼由"ༀ་ཤུ་ནྱཱ་ཏ་ཛྙཱ་ནཱ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ།"（藏文：ༀ་ཤུ་ནྱཱ་ཏ་ཛྙཱ་ནཱ་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨ་ཀོ྅ཧཾ།，梵文天城體：ॐ शून्यता ज्ञान वज्र स्वभाव आत्मकोऽहम्，梵文羅馬擬音：oṃ śūnyatā jñāna vajra svabhāva ātmako'ham，漢語字面意思：唵 空性 智 金剛 自性 我性）此咒語之義成就現證。

།ཞེས་བཤད་ཅིང་། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་སོགས་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མཐོང་པས་ ལྷག་མཐོང་ཞེས་བཤད་དེ། །མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་གྲངས་བཞིན་དུ། །བརྟགས་པ་དག་ནི་ཞི་ གནས་བྱ། །འདི་དག་དངོས་པོ་མེད་གྱུར་པའི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞི་མིང་ཅན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སངས་རྒྱས་གཞུག །ཅེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ ལས། གཟུགས་ཕུང་རྟོགས་དང་མེ་ལོང་དང་། །ས་ཁམས་མིག་གི་དབང་པོ་དང་། །གཟུགས་ དང་རྣམ་ལྔར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མཉམ་ཉིད་ དང་། །ཆུ་ཁམས་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། །སྒྲ་དང་རྣམ་ལྔར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་ཡང་ དག་ལྡན། །འདི་ཤེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། །བྱིན་ཟ་སྣ་ཡི་དབང་པོ་དང་། །དྲི་དང་རྣམ་ལྔར་ གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་ཡང་དག་ལྡན། །འདུ་བྱེད་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། །རླུང་ཁམས་ ལྕེ་ཡི་དབང་པོ་དང་། །རོ་དང་རྣམ་ལྔར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སྟེང་ འོག་ཁྲོ་བོ་ཤིན་ཏུ་བཅས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྣང་བ་ཉིད། །རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོར་ཞུགས་པ་ སྟེ། །ནམ་ཤེས་ཀྱང་ནི་འོད་གསལ་བར། །མྱ་ངན་འདས་བཅས་ཀུན་སྟོང་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ ཡང་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། དམ་ཚིག་ཁུ་ཕྱུང་ཆོ་ག་བཞིན། ། འབྲས་བུ་འདོད་པས་བཏུང་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་གསད་ན། །མྱུར་དུ་ དངོས་སྒྲུབ་ཐོར་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་ཤེས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དམ་ ཚིག་ལས། མའི་མངལ་དུ་ཁུ་བ་ཕྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལུས་གྲུབ་ནས་བྱིས་པ་དང་གཞོན་ནུ་དང་ 5-383 དར་བབ་དང་རྒན་པོ་ཆོག་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས། གཞི་དུས་ཀྱི་འཆི་བའམ་ ལམ་བསྒོམ་པའི་དུས་འཆི་བ་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའམ། གསོན་པོའི་དུས་ཉིད་ལ་ ཡང་སེམས་དབེན་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་བ་བཞི་འཆར་བའི་དུས་དང་། སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་སྣང་བ་ གསུམ་གྱི་ས་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་དང་། ཕྱིས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་རྣམས་སུ་ ཕུང་ཁམས་ཐིམ་ཚུལ་སྟོབས་ཆེན་པོ་རེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟང་ངན་དང་མཐོང་དམན་ གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཐིམ་ཚུལ་དང་གོ་རིམ་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

如是說道。 密意授記中亦云："色等內在諸法，由見故說為勝觀。不動等依次第，觀察即是止。此等成無實有，如是性即名止。于如是性壇城中，瑜伽者應請佛入。" 又金剛鬘中雲："色蘊證悟與明鏡，地界眼根及色境，成就五種相，具足二忿怒。受蘊平等與水界，耳根及聲五種相，具足二忿怒。此知分別與火界，鼻根及香五種相，具足二忿怒。行蘊成辦諸事業，風界舌根及味境，成就五種相，具足二忿怒。上下忿怒極具足，自性即是顯現性，入于識蘊中，識亦入光明，具涅槃一切空，亦說為法身。" 又根本續中雲："三昧耶精華如法放，欲得果者應飲用，若殺如來眾，速得成就散。" 由方便智平等瑜伽之三昧耶中，于母胎中放精之果成就身體后，嬰兒、少年、壯年、老年圓滿，次第領受后，基位之死亡或修道時死亡光明現前，或於活著之時從善得心離開以上直至未得實義光明之間，四剎那顯現生起之時，及此心離開之際，于獲得三顯現地之前及后得實義光明瑜伽之諸時中，蘊界融入方式生起大力諸相中，雖有善惡及見解高下差別甚多，然融入方式與次第唯一無異。

གཙོ་བོར་སྐབས་འདིར་སེམས་དབེན་གྱི་ས་དང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྣང་བ་བཞིའི་རིམ་པས་འོད་ གསལ་དུ་ཐིམ་ཞིང་གསད་པར་བྱས་ན། དངོས་གྲུབ་སྟེ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུའམ་ཟུང་འཇུག་མྱུར་ དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་ གསུམ་འཆར་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་རགས་པ་གསལ་པོར་འཆར་བའི་ རླུང་རྣམས་ཐུན་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཡུད་ཅིག་ཐིམ་པས་སྐབས་དེར་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ སྣང་བ་བློ་ངོར་འགག་ཅིང་། ཡང་མཉམ་བཞག་དེ་གྲོལ་བ་ན་རླུང་དང་དེར་སྣང་བ་གཉིས་ ཀར་འབྱུང་ངོ་། །སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ས་ཐོབ་པའི་སྔོན་དུ་འགག་ཚུལ་ནི། རྣམ་གཞག་རིམ་པར་ བཤད་པའི་རྟགས་དེ་དག་དང་བཅས་པ་འཆི་བའི་སྔ་རོལ་གྱི་ཕུང་ཁམས་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ལ། བདེ་གསལ་སྟོང་པའི་ཉམས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པ་དང་ པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉམས་ཅུང་ཟད་རེས་སྣ་དྲངས་ཏེ། བར་དུ་བདེ་བ་འཛིན་བཅས་དང་། མཐར་བདེ་ལ་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཚུལ་རེ་རེ་དང་བཅས་ནས། ཐོག་མར་དུས་ངེས་པ་མེད་ པར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་ཤིང་། མཐར་སྣང་བའི་ས་ཐོབ་པའི་སྔ་ལོགས་སུ་དེ་ཐམས་ཅད་ 5-384 ཀྱི་ནུས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུན་གཅིག་ལ་དང་པོར། གཟུགས་སོགས་ ལྔ། དེ་ནས་ཚོར་སོགས་ལྔ། དེ་ནས་འདུ་ཤེས་སོགས་ལྔ། དེ་ནས་འདུ་བྱེད་སོགས་ལྔ་ཐིམ་པ་ རྣམས་སྣང་བའི་དངོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་ཐུན་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་ས་དང་པོར་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་རླུང་གི་ནུས་པ་རྣམས་ ཞུ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་རྒྱུར་གྱུར་ཞིང་། འཁོར་བའི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་སྟོབས་བྲི་བ་ལ་ དེ་དག་ཐིམ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་སྦྱར་ནས་ཕུང་ ཁམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་རླུང་དང་དྭངས་མ་རྣམས་ནང་ལུས་ཀྱི་རྩ་དབུ་མ་དང་། དེའི་ ནང་ཚན་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བར་ཞུགས་ཤིང་དེ་ དག་ན་གནས་པའི་ཁམས་དྭངས་མ་དང་རླུང་ཕྲ་མོ་སྣང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་རྣམས་ལ་ ཐིམ་མོ།

主要於此心離開地與實義光明之時，如來眾五蘊及眷屬以四顯現次第融入光明而被殺時，將速得成就即幻身或雙運之身。此乃極為略說之理。 其中，于剎那三顯現生起之前，粗大蘊界顯現明顯生起之諸風，于當座修定中剎那融入，彼時蘊界顯現於心識中滅，又彼等定解時，風與彼顯現二者皆生。 獲得三顯現地之前之滅方式者，如次第論中所說彼等相俱，死前蘊界融入方式之體驗唯一相同，以樂明空三種體驗門中遠勝于彼，初由微苦體驗引導，中間執著樂，最後成無分別樂之方式各一，初時無定期長期修習，最後于獲得顯現地之前，彼一切功力以一分成熟方式，於一座中初先色等五，后受等五，后想等五，後行等五融入等是顯現正行，此後于當座獲得初地顯現。 此等即蘊界處諸脈界風之功力融為殊勝樂之直接因，輪迴顯現生起之力減退，立為彼等融入之名言，故配合世俗安立，彼等蘊界之功力、風及精華等入于內身中脈，及其中心輪為主之諸脈輪中心，融入彼等中所住之界精華及細風四顯現智慧生因等中。

།ཞེས་པ་འདི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ལ། རྣལ་འབྱོར་བའི་བློ་སྣང་ལ་འཆར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་རྒྱུའི་ སྔ་ལོགས་སུ་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་དེ་དག་རྩ་བ་ནས་རྣམ་པར་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་རིགས་ རྒྱུན་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་གནས་འགྱུར་བའི་འགོ་བརྩམས་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཐིམ་ཞིང་། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ནམ་སྐྱེས་པ་ན། དེ་དག་བདེ་ཆེན་དེའི་ངོ་བོར་གྱུར་ཏེ་ ཐིམ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དབེན་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པའི་གནས་ སྐབས་ན་ཐིམ་ཚུལ་རྗེས་མཐུན་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། རགས་པ་ཉི་ཤུའི་ཐིམ་ཚུལ་ཉི་ཤུ་པོའི་ནང་ ནས་ཅི་རིགས་པ་མ་གཏོགས། ཆ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་མང་ཞིང་། འགའ་ཞིག་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་ ཀྱང་ཉི་ཤུ་པོ་ནས་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་རེ་རེ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་ཁོ་ན་ལས་རྫོགས་པར་ཐིམ་པ་མེད་དེ། གཞིའི་དུས་ཀྱི་གཉིད་དང་འཁྲེགས་དུས་ལ་སོགས་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། ། འཆི་བའི་སྐབས་ནི་གཞི་དུས་ཡིན་ཡང་ཕུང་ཁམས་དེ་དག་རྫོགས་པར་ཐིམ་པ་ཡིན་མོད་ 5-385 ཀྱི། དེ་རྣམས་ཀྱི་རླུང་སོགས་དྭངས་མ་རྣམས་རྩ་བའི་སྣང་བ་བཞི་ལ་ཐིམ་ཞིང་། རགས་པ་ རྣམས་དང་རྩ་བའི་སེམས་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ནུས་པ་ཐིམ་པ་ཡིན་པས་ཐིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ ལམ་གྱི་དུས་དང་མི་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་གྱི་ལུང་དྲངས་པའི་དོན་ནི། རྩ་ རྒྱུད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་གསད་ན་གསུངས་པ་དེ་འཆད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ ཏེ། ནང་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་ཁམས་ལུས་དབེན་ནམ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པར་ཡང་འབྱུང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ལྷ་སྐུ་སྟེ་ཕུང་ སོགས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལྷ་དེར་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ལ། མི་བསྐྱོད་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ ནི་ཐ་མར་འབྱུང་བ་སྨོས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་གྲངས་བཞིན་ དུ་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཏེ། །ཕུང་ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའོ། །འཕྲེང་བ་དང་རྣམ་གཞག་གི་ལུང་དྲངས་པ་ནི་ ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་ལ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་ པོར་རིག་པ་ཡིད་རྟོག་ཡིན་ལ། མཉམ་ཉིད་ནི་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་སོ་སོར་རིག་ནས་རིགས་ བསྒྲེ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། མེ་སྟག་ཕྲ་མོའི་རེག་ཚོར་རིག་ནས་མེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རེག་ཚོར་དེ་དང་ མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྲེ་བའོ། །སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི་མིང་ལ་དོན་དུ་འཛིན་ཞིང་དོན་ལ་མིང་དུ་ འཛིན་པའོ།

如是此通過身體要穴擊中之緣起門亦承認，亦通過瑜伽士心識顯現方式之門。于獲得實義光明之前，不凈諸蘊界從根本清凈，彼等種類相續成為俱生智慧一體轉依之始行方式而融入，當生起實義光明時，彼等成為大樂之體性而已融入。 于未獲得心離開之前，雖于修道階段有相似融入方式，然二十粗分之融入方式中，除隨應者外，多數無完整者，雖有某些完整者，然於二十中唯有細微分位各各融入之方式，無完全融入，基位之睡眠與僵硬時等亦同是。 死亡時雖是基位，然彼等蘊界完全融入，然彼等之風等精華融入根本四顯現中，以與粗分及根本心分離之門功力融入，故融入之相與道位不同。如是，密意顯示經引文之義，乃欲解說根本續中所說如來眾若殺之義，內自相續所攝色等蘊界生起為身離開或幻身之天身相，特別由樂加持之天身即見蘊等精華為彼天者是勝觀，所謂不動等是說最後生起者，依順融入方式次第如數融入光明而觀察是止，即蘊界入于佛壇城如是性中。 所引鬘續與次第論文多易解，映象智慧是明瞭了知色聲等境相之意識分別，平等即別別了知苦樂感受而類推之心識，即了知細火星觸感后，與一切火之觸感平等而融合。遍觀智慧即執名為義及執義為名。

།བྱ་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་ནི་འཕྲལ་གྱི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་འདོད་དང་བྱ་བ་བྱེད་འདོད་ཡིན་ ཞིང་། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྦྱོང་འདོད་དང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ འདོད་དེ། དེ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཕུང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ ས་ཁམས་མིག་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་སྣང་དང་སའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ལྔ། ཚོར་ བ་མཉམ་ཉིད་ཆུ་རྣ་བ་སྒྲ་སྟེ་རིན་འབྱུང་དང་ཆུར་གཏོགས་པ་ལྔ། འདུ་ཤེས་སོར་རྟོགས་མེ་སྣ་ དྲི་སྟེ་འོད་དཔག་མེད་དང་མེར་གཏོགས་པ་ལྔ། འདུ་བྱེད་བྱ་སྒྲུབ་རླུང་ལྕེ་རོ་སྟེ་དོན་གྲུབ་དང་ 5-386 རླུང་དུ་གཏོགས་པ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ཡིད་ དང་ཆོས་ཏེ་ལྔ་པོ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་མཁའ་ཁམས་ཡིན་ཡང་རེ་ཞིག་བོར་ཏེ། འཕགས་སྐོར་གྱི་ སྐབས་འདིར་འཕྲེང་བའི་རྒྱུད་དང་མདོར་བྱས་ལས་བྱུང་བའི་ལྷའི་དག་པ་དང་ཕྱོགས་བསྟུན་ ནས་གྲངས་མཐུན་སྒྲིག་ཚུལ་འཛད་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྔ་ལྔར་སྦྱར་བའི་སྡེ་ཚན་བཞི་པོའི་ ཐིམ་ཚུལ་ནི། གཞུང་ལས་བཤད་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་ས་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་ རྣམས་ཐིམ། དེ་ནས་ཆུ་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཐིམ། དེ་རྗེས་མེ་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཐིམ། མཐར་ རླུང་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཐིམ་མོ། །ནང་ཚན་ལྔ་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམ་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ དེ་དག་ནི་བཤད་པ་གོ་རིམ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་རིམ་པ་ནི་གང་དང་པོ་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་མཐར་ ཐིམ་པའི་དུས་སུ་སྔོན་ལ་འགག་ཅེས་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དབང་ ཡུལ་ལས་བྱུང་ཞིང་། དབང་ཡུལ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལས་བྱུང་ལ་ཕུང་པོ་ཡང་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་ ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ལྔ་ཚན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དང་པོར་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཐིམ། དེ་ནས་མིག་དང་ གཟུགས་ཐིམ། དེ་ཡང་དང་པོར་གཟུགས་དང་དེ་ནས་མིག་གོ །

作事智慧是暫時欲成所愿及欲作事業，法界智慧是欲凈業及煩惱與欲解脫輪迴，即趣入彼凈治方便之心識。其中色蘊映象、地界、眼與色等五者屬毗盧遮那與地種類，受蘊平等、水、耳、聲等五者屬寶生與水所屬，想蘊遍觀、火、鼻、香等五者屬無量光與火所屬，行蘊作事、風、舌、味等五者屬成就義與風所屬。 如是為二十，而識蘊法界、虛空、意與法等五者雖是不動佛與空界，然暫舍之，於此聖輪品中似依鬘續與略釋所說天之清凈及方位而作數目相合之安立。其中配為五五之四類之融入方式，依文所說次第，先融入地界之類，次融入水界之類，后融入火界之類，最後融入風界之類。內之五者之次第，文中所明顯顯示者是詮釋次第，實義次序是隨後最先生起者于最後融入時先滅，如是衆所周知。其中諸智慧生於根境，諸根境生於蘊，蘊亦生於界。是故，于初五者時，先融入映象智慧，次融入眼與色，其中亦先色后眼。

དེ་རྗེས་གཟུགས་ཕུང་མཐར་ ས་ཁམས་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་པ་ཡིན་ཡང་ ནུས་པའི་རིགས་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་འཕོ་བ་ཡིན་པས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་ལ་ཐིམ། དེ་ ལ་མིག་ཐིམ་ཞེས་སོགས་དང་། སའི་སྡེ་རྣམས་ཆུ་ལ་ཐིམ། ཆུའི་སྡེ་རྣམས་མེ་ལ་ཐིམ། ཞེས་ པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་སྣང་ལ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་གསུམ་དང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ ཐོབ་སྐབས་ནི་དཀྱུས་ཐོག་རེ་ལ་དེ་དག་གོ་རིམ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐིམ་རིམ་འབྱུང་ལ། གཞི་དུས་ཀྱི་འཆི་རིམ་དང་། སེམས་དབེན་གྱི་སའི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི། ཉེར་ལྔ་པོ་རྣམས་ཐིམ་པའི་ འགོ་རྩོམ་པའི་སྐབས་དུས་ལ་ནི་གོ་རིམ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་། ལོ་དང་ཟླ་བར་ཐོགས་པ་དང་ འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བ་སོགས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡང་མ་ངེས་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་བསགས་ 5-387 ནས་ཐིམ་རིམ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ནི་ཐུན་གཅིག་ལྟ་བུ་ལ་རྫོགས་པར་མ་ངེས་ཀྱང་། གོ་རིམ་ ངེས་པ་དང་བར་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། གཞི་དུས་ཀྱི་གཉིད་དང་འཁྲིག་པ་དང་སེམས་ དབེན་མ་ཐོབ་གོང་གི་ལམ་དུས་རྣམས་ལ་འབྱུང་བཞིའི་གོ་རིམ་ཙམ་ངེས་ཀྱང་། གཞན་ གོ་རིམ་མ་ངེས་ཤིང་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་བར་ཆོད་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །གསང་འདུས་ འཕགས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་འདིར་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ཁམས་དྲུག་ པའི་ཐ་སྙད་རྩལ་དུ་མི་འདོན་པའི་ཕྱིར། རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ། ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ལ་ ཐིམ་ཞེས་ཐ་སྙད་མི་མཛད་པར་རྣམ་ཤེས་ཉིད་ནམ་མཁར་བྱས། མཁའ་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་ཆོས་ལྷག་མ་བཞི་པོ་ལོགས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་མི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཞོར་ལ་སྦྱོར་བ་ ཡིན་ཏེ། ལུས་ནི་ཁྲོ་བོ་གཉིས་དང་ཡང་དག་ལྡན། ཞེས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་བཅུར་བྱས་པ་ལས་སྤྱི་ གཙུག་དང་། རྐང་མཐིལ་བོར་བའི་ལྷག་མ་ལག་པ་གཡས་གཡོན་ས། ཁ་དང་གསང་གནས་ ཆུ། དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟོད་ནི་མེ། པུས་མོ་གཡས་གཡོན་གྱིས་བསྡུས་པ་ རྐང་པ་དང་རོ་སྨད་ནི་རླུང་ཁམས་སུ་བསྡུས་སོ།

其後色蘊最後融入地界，雖彼等諸事物各各融入光明，然力之種類相續轉移於後后，故映象智慧融入於色，彼融入于眼等，及地類諸者融入於水，水類諸者融入於火等之說法顯現。而且，于獲得剎那三現與實義光明之時，于每一正行中，彼等以次第不錯亂之方式現起融入次第。于基位死亡次第與心遠離地之加行，於二十五者開始融入之時分，次第無定，且或延遲年月或立即出現等久暫亦不定。彼一切之力積聚而融入次第正行之時，雖不定於一座等得圓滿，然定有次第且無間斷而生。于基位之睡眠、交媾及未得心遠離前之道位諸者，雖定有四大之次第，然餘者次第不定，且於某些亦有間斷而生。於此密集聖者傳承之法類中，因不分別虛空與識而不著重宣說六界之名相，故不作"風融入虛空，虛空融入識"之說，而以識本身為空，不另作空界所攝餘四法之融入方式，而隨附於其他諸者，即如"身具忿怒二及具足"所說，將身份作十分，舍頂及足底之餘，左右手為地，口及密處為水，左右肩所攝上身為火，左右膝所攝足及下身為風界所攝。

།ཚིགས་ཀུན་བཟང་དང་རྩ་རྒྱུས་བྱམས་པ་ ནི། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་བསྡུ་ཚུལ་མ་བཤད་དེ། ཁྲོ་བོ་འགོད་པའི་གནས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་ བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སུ་འདུ་ལ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཐིམ་པས་དེའི་རེག་བྱ་ལྔ་པོ་ཡང་ ཐིམ། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་དང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཏེ་མཁའ་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་སྤྱིར་ ཁམས་དྲུག་པ་ཡིན་ཡང་སྐབས་འདིར་ཡིད་ཆོས་ཁམས་དང་བཅས་པ་ཡང་འདིར་བསྡུས་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་རྣམས་སྤྱིར་ཁམས་ཕྲ་བར་འཇོག་ཀྱང་། དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བལྟོས་པའི་རེ་རེ་བཞིན་ ཕྲ་འབྲིང་རགས་གསུམ་ཡོད་པས། སྣང་བ་དང་པོ་གཉིས་རྣམ་ཤེས་རགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ འདི་ཡང་རགས་པར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཐིམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་བཞི་པོ་ཕུང་ཁམས་ཡུལ་ཅན་ གཞན་གྱི་ཁ་མ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ཕྲ་རགས་གཉིས་ལས་ཕྲ་བར་འཇོག་ཀྱང་། རང་གི་ 5-388 ངོ་སྟེངས་ནས་རགས་པ་ཡོད་པས་རྣམ་ཤེས་དང་པོ་སྣང་བ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ན་བཞི་ པོ་ལ་བལྟོས་པའི་རགས་པ་ཐིམ། མཆེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཐིམ་པ་ན་འབྲིང་པོ་ཐིམ། ཐོབ་པ་འོད་ གསལ་ལ་ཐིམ་པའམ། ཐོབ་པ་དྲན་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་བཞི་པ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཐིམ་པ་ན་ཕྲ་བ་ ཡང་ཐིམ་སྟེ། དཔེའམ་དོན་གྱི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་གོ །དེ་ལ་རགས་པ་ ཉི་ཤུ་པོ་ནི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་རགས་ པ་ཐིམ་པའི་འགོ་བརྩམས་པ་ན། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་ རྣམས་ཀྱང་ཐིམ་ཞིང་། ཉི་ཤུ་རྫོགས་པར་ཐིམ་པ་ན་རྟོག་པ་བརྒྱད་ཅུ་རགས་པའང་རྫོགས་ པར་ཐིམ་མོ། །ཕྲ་བ་ནི་ཡིད་ཆོས་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། སྡེ་ཚན་གསུམ་སྣང་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐིམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའོ།

一切關節善及脈筋慈悲，于金剛鬘中未說攝集方式，因與彼等忿怒安立處相關故攝於彼等。由諸根境融入故其五觸亦融入。法界智慧與虛空界即空界之彼等法，雖總為第六界，然於此處亦攝意法界，雖總立彼四者為細界，然于彼等各各皆有細中粗三，故如初二顯現為粗識，此亦為屬粗者融入。又因彼四者未轉向其他蘊界所緣，故雖總于細粗二者立為細，然于自相上有粗，故於識初顯現增長融入之時，融入四者所對應之粗，于增長融入獲得時融入中等，于獲得融入光明時，或獲得融入無念即第四剎那俱生時，細者亦融入，唯有譬喻或實義一切空性智慧。其中粗二十者與八十自性俱行，故如上所說，當開始粗融入時，依於八十自性本身，粗分別念亦融入，當二十圓滿融入時，八十粗分別亦圓滿融入。細者與意法虛空識四者俱行，故三類與三現同時融入，此即是也。

འོན་ཀྱང་འདི་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ལུགས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད། རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ལ་ སོགས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་རླུང་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་ཞིང་། དེ་སྐབས་མཁའ་ཁམས་ཀྱི་ ཆོས་ལྔ་པོ་རིམ་གྱིས་འགག་ཚུལ་ཡང་འབྱུང་བ་གཞན་དང་འདྲ། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་ཐིམ་པ་ན། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སུ་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་ཅན་དུ་ཤར་ནས། འོད་གསལ་ལ་ འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ན། ལུགས་གཉིས་པོ་འགལ་པ་ལྟར་གྱུར་པས་འདི་གཉིས་ལས་སྤྱིར་ གང་ཞིག་ཚད་མར་གཟུང་དགོས་སྙམ་ན། ལར་སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡིད་གང་ དུ་བཞག་པ་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། ལུགས་འདི་ལ་རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པའི་བར་ དེར་སྣང་བ་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ། ལུགས་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་མཁའ་ ཁམས་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་སྐབས་དེ་ཡིན་ལ། ལུགས་གཞན་ལས་སྐབས་དེར་མཁའ་ཁམས་དེར་ ཐིམ་ཟིན་པར་བཤད་པ་དེ། འདིར་མཁའ་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་བྱེད་ལས་ གཅིག་ཡོད་པ་དེ། སྐབས་འདིར་ཐིམ་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་དེ་དང་གནད་གཅིག་པ་ 5-389 དང་། སྣང་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་བཞི་པོ་ཐིམ་འགྲོ་བར་ ལུགས་འདིར་བཤད་པ་དང་། ལུགས་གཞན་དུའང་དེ་དག་གིས་གཉིས་སྣང་བསྐྱེད་པའི་ ཆ་ཤས་སྣང་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཐིམ་དགོས་པར་འཆད་པ་དང་དོན་གཅིག་པས། ལུགས་ གཉིས་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུགས་འདིར་ས་ཁམས་ཐིམ་པས་ སྨིག་རྒྱུ། ཆུ་ཁམས་ཐིམ་པས་དུ་བ། མེ་ཁམས་ཐིམ་པས་མཁའ་སྣང་། རླུང་ཁམས་ཐིམ་པས་ མར་མེ། མཁའ་ཁམས་ཐིམ་པ་ལོགས་སུ་མི་བྱེད་པར་རྣམ་ཤེས་ཐིམ་རིམ་གྱི་སྐབས་ནམ་ མཁའ་སྤྲིན་མེད་པའི་སྣང་བ་གཞིར་བཞག་པ་ལས་དཀར་དམར་ནག་གསུམ་འཆར་བར་ བཞེད་དོ། ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་རིམ་པ་བཞི་པའི་སྐབས་སུ། དང་པོ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ་འོད་ཟེར་ལྔ་ དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི་ སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་པ་སྟེ་ཞེས་རིམ་པ་ལྔ་གསུངས་པ་ལ། ཁ་ ཅིག་ཕྱི་མ་བཞི་དུ་བ་སོགས་དང་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་ལ། དེས་ན་སྨིག་ རྒྱུ་ལྟ་བུ་མཚོན་བྱེད་དེ། རགས་པ་རྣམས་ཐིམ་པའི་ཚེ་རྟགས་དང་པོ་བཞི་དང་རེ་རེ་ལ་ཡང་ ནས་སེལ་ཕུང་ཁམས་ལྔ་ལྔ་ཐིམ་རིམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་ལྔ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་

然而此需觀察，此宗雖如是，瑜伽母續等他宗，風融于虛空，其時空界五法漸次止息方式亦如其他界，虛空融于識時，于識時三現次第顯現后，應入光明，則二宗似成相違，思此二者中總應執持何者為量。然由眾生意樂力故，意置於何處則現於彼處，然此宗于風融于識間有生初現之加行，即是他宗所說空界融入方式之時，他宗說彼時空界已融，此中空界諸分別動搖作用，此處應許融入故與彼義一致，此宗說於三現時空及識四法融入，他宗亦說彼等生二現之分於三現時應融，義同一故，二宗不相違之理如是。如是此宗由地界融現陽焰，水界融現煙，火界融現空相，風界融現燈，不另作空界融，于識融次第時以無雲空相為基礎而顯白紅黑三。 行集論于第四次第時說："初如陽焰，見具五光明之聚，二謂顯現，如月光明，三謂顯現增長，如日光明，四謂顯現獲得，如黑暗。此後離黑暗剎那為光明"，如是說五次第。有謂后四與煙等配合安立不應理，故陽焰為能表，于粗分融時初四相各有五蘊界輪替融入次第故見具五光明。

།རྒྱུད་དང་མན་ངག་ལུགས་གཞན་མང་པོ་ལྟར་ན། རྟགས་ལྔ་པ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ ཀྱི་རྟགས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཐིམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐིམ་རིམ་གྱི་སྐབས་ དཀར་དམར་ནག་གསུམ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་སྐབས་དེར་རྟགས་བཅུ་ཀར་ཡོད་པ་ དང་། འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །སྤྱིར་ནི་རྟགས་བཅུ་ དང་གསུམ་ནི་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ 5-390 ཅད་པ་ལ་ཞིབ་བཤད་མ་མཛད་མོད། ལུགས་འདིར་ཡང་འདོད་དགོས་པ་དཀར་དམར་ནག་ གསུམ་ལ་མི་ཐེ་བའི་ནམ་མཁའི་རྟགས་ཙམ་ལུགས་འདིར་གསལ་བར་མ་གསུངས་ཀྱང་དོན་ ལ་མི་འགལ་ཏེ། འོད་གསུམ་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ཡོང་བ་ལུགས་འདིར་ ཡང་དོན་གྱིས་ཁས་ལེན་དགོས་ཤིང་། རིམ་པ་ལོགས་པར་ནི་མི་འདྲེན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣང་ བ་གསུམ་དང་། རང་བཞིན་རླུང་བཅས་དང་། ཕྲ་རགས་ཐིམ་ཚུལ་འདི་རྣམས་ལ་ངེས་པ་མ་ རྙེད་ན། ལུགས་འདིའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གོ་བའི་རྐང་སྟོར་འགྲོ་བར་སྣང་ཞིང་། ཕྱོགས་འདིར་ ཆོས་དྲུག་གི་མན་ངན་ཏུ་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཆེ་ མོད། རྣམ་གཞག་ཞིབ་མོ་ནས་མ་གོ་ན་རགས་པ་ཙམ་དེས་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མཚོན་མི་ཐུབ་ པའི་དོན་ཚན་གྱི་རིགས་སུ་འདུག་པས་འདུས་ཤིང་ཞིབ་ལ་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚུལ་འདི་བར་དོ་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་ཟེར་གྲོང་མི་ཀུན་གྱི་ཁ་ནའང་རྒྱུ། །རྣམ་གཞག་ཇི་བཞིན་ ངེས་ཤེས་རྙེད་པ་མཁས་པའི་ནང་ནའང་བརྒྱ་ལ་འགའ། །རྒྱུད་གཞུང་མན་ངག་ཀུན་ནའང་ བཤད་མོད་འཛུབ་བཙུགས་ངོ་སྤྲོད་སུ་ལ་ཡོད། །བག་ཆགས་སད་དང་བྱིན་རླབས་སྟོབས་ ལས་ཕྱོགས་ཙམ་གོ་བའང་སྲིད་དོ་སྙམ། །ཞེས་པའང་སྨྲས་སོ། ། རྣམ་གཞག་རིམ་པའི་ལུང་དྲངས་པ་དེར་རླུང་དལ་གྱི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུགས་ བརྩེགས་པ་དང་དྲིའི་ཡུལ་བྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་པ་དྲི་མི་ཚོར་བའོ། །རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་ ནི་རྣ་བའི་སྒྲའོ། །ལྷག་མ་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི། སྣང་ བ་གསུམ་པོ་ཡིད་འཇམ་དཔལ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བར་རང་ བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོར་བཤད་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་གོ །རིམ་པ་གཉིས་པ་ ཞེས་པ་ནི་སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པའོ། །ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། རིལ་འཛིན་དང་རྡོར་བཟླས་ དང་རྗེས་གཞིག་གིས་བསྡུས་པའོ། །ཤུ་ནྱཱ་ཏའི་སྔགས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ 5-391 དྲུག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་དོན་སོགས་ དུ་མ་ཞིག་བཤད་དེ། ཡི་གེ་མངས་པར་འགྱུར་བས་སྐབས་འདིར་མི་སྤྲོའོ།

據多種續部與口訣他宗，第五相無雲空相是空界融入之時，識融次第時白紅黑三。于吉祥時輪時有全部十相，于光明時說為一切相。總之十相與三相除廣略說法外是一義，雖未細說一切相，此宗亦應許，不包含于白紅黑三之空相雖此宗未明說，然于義不相違，因是三光顯現之基故初時出現此宗亦應以義許之，然不另引為次第。如是若於三現及自性風等及細粗融入方式等未得定解，則似此宗圓滿次第之解失其根基，且此方所有稱為六法口訣者皆依此故極為普遍，然若未解細微安立則僅粗分亦不能表示少分之類義，故廣略並陳細而明之。 此理說是中陰指認而遍傳於俗眾口中，如理得定解者于智者中亦百中無幾，雖續部論著口訣皆說然指示點出者誰有，由習氣醒發加持力或能解少分耳，此亦所言。 于所引《次第安立》引文中"風緩行"者，謂氣積聚及不知香境味，謂不聞香。自身聲即耳聲。余自性現分即文殊智者，表三現融于意文殊之智，及金剛鬘說自性蘊即說為識蘊二者同義。第二次第者謂離心次第。以何方便，由持圓滿及金剛唸誦及逆觀攝之。顯現（藏文：ཤུ་ནྱཱ་ཏ，梵文天城體：शून्यता，梵文羅馬拼音：śūnyatā，漢語字面意思：空性）咒義者，說有六種智及金剛三智及咒印決定義等多種，恐文繁此處不廣。

གཉིས་པ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རང་རིག་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ནམ་ མཁའ་ལྟ་བུར་མཚན་ཉིད་མེད། །འོན་ཀྱང་དེ་ཡི་དབྱེ་ཡོད་དེ། །མཚན་མོ་ཉིན་མོ་མཚམས་ བདག་ཉིད། །སྣང་དང་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་པ་ སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རགས་པ་ཉི་ཤུ་དང་ཕྲ་བ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཐིམ་ཚུལ་སྔོན་དུ་སོང་ ནས། ད་ནི་སྣང་བ་གསུམ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་སྐབས་འདིའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ གྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་འདིའི་ངོ་བོ་ཡང་རང་གིས་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རེ་རེ་ཡང་རང་ གི་ངོ་བོས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། མཚན་མོའི་ནམ་མཁའ་ ཟླ་འོད་ཅན་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དང་པོ་དང་། ཉིན་མོའི་ནམ་མཁའ་དང་ མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་། མཚམས་ཀྱི་མུན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དེ་ དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོའི་དགའ་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱང་སྣང་གསུམ་ཙམ་ནི་ཡིན་མོད། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་རྫོགས་པ་ མ་ཚང་ངོ་། །མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ ན། རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟོན་ཀའི་དུས་སུ་ནམ་ མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་བཞིན་ དུ། རང་བཞིན་གྱི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་ན་ སྣང་བ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་པ་དང་པོ་སྟེ་ 5-392 ཞེས་གསུངས་པས། རྣམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། ལུས་ངག་མེད་ ཅེས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། དབང་པོ་ལྔ་དང་དབང་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་པ་ནུབ་པ་ནི་ལུས་མེད་ པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྐད་དུ། སྤྱི་བརྗོད་དང་ཚུལ་ཅན་སྒྲ་དང་། །རྟོག་པའང་དེ་དང་དོན་གཅིག་ན། ། ཞེས་པ་ལྟར་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བ་ནི་ངག་མེད་པའོ། །དེ་དག་མེད་པས་ལུས་ ངག་དེ་དག་གིས་ཁ་བསྒྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་མེད་མོད། སྤྱིར་སེམས་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དེ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕྱོགས་རིས་ སུ་མ་བཅད་པར་དམིགས་ཤིང་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྐྱེན་སྣང་གི་གསལ་ བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བབས་སོ། །དེ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱི་ བརྟན་གཡོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

第二、辨識三種現分之體性：唯自證智慧，如虛空無相，然彼有分別，夜晚白晝際，現及現增長，如是現近得。如是二十粗相及三種細現融入方式先行后，今當說三現本身，此是此處之主要義。 此三道智之體性亦唯自證智慧，各自體性無戲論如虛空故無相之分別。然由現相顯現方式有其分別，與夜空月光相應之相為第一現，與晝空相應之相為現增，與際暗性即與彼相應之相為現近得亦如是。不能正生圓滿次第三摩地之修行者三喜智慧雖亦是三現而已，然將說之此等相未圓滿。 相者，《修集光明》云："其中何為現之相？無相之自性無身語，如秋時無垢虛空中月輪光明普照般，以自性明相緣一切諸事物故為現，此即勝義菩提心般若現空第一。"由說無相之自性，以無身語詳說之，五根五識相滅為無身，如雲："通稱及有法聲，及分別亦一義。"聲與分別相不顯為無語。由彼等無故，雖亦無彼身語所轉意之相，然總於心非無現，知自性極明彼於一切事物無偏地緣及明現，彼亦非緣現之明而已，乃是知本性。于彼緣光明現相之方式之靜動種種相故稱為相。

།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ ལ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་སྟོངས་ཀྱང་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཏུ་རུང་བ་ལྟར་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པ་མེད་ ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་གསལ་སྣང་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི། དེ་ཡང་ཆུང་བ་དང་བདེ་བའི་དོན་གྱིས་ ཟླ་བ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་ནོ། །ཡང་དེ་སྐད་དུ། སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ སྟོན་ཀའི་དུས་སུ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་དམིགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཉིས་པ་ སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་དང་ བྲལ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་པོའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་པར་ཡོད་པ་ལ། འདིར་དེ་ ཡང་གསལ་པོར་མི་མངོན་པས་ན་བྲལ་བ་ཞེས་དམན་པ་ལ་དགག་སྒྲའམ། གསལ་པོ་དང་ བྲལ་ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། གསལ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། བདེ་གསལ་གྱི་ཉམས་བཟོད་པར་ དཀའ་བས་རྩུབ་ཅིང་ཚ་བའི་རྣམ་པར་མཐུན་པས་ཉི་འོད་དཔེར་བྱས་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཞན་ 5-393 སྣང་བ་དང་འདྲའོ། །ཡང་འདི་སྐད་དུ། སྣང་བ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལུས་དང་ངག་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཚམས་ ཀྱི་སྨག་ལ་བབ་པའི་ངོ་བོར་ཁྱབ་པ། ཕྲ་ཞིང་བདག་མེད་པ་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་མི་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་ བ་མེད་པ་སྟེ་སེམས་མེད་པ་མི་གཡོ་བ་ངག་གི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པ་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་གཙོ་ཆེར་ བཤད་པ་མ་གཏོགས་སྣང་བ་གསུམ་ཀར་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་ བ་སྔ་མ་གཉིས་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་སྣང་བ་གཞན་མེད་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པ་ལ་ དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་མུན་ པས་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སྟོང་ཉམས་གསལ་བས་སྣང་བ་ཐོབ་ པ་ཞེས་སྣང་བར་བཤད་པའོ། །སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ ངོས་གཟུང་བར་དཀའ་བས་ཕྲ་བ། སྟོང་ཉམས་ཆེ་བས་བདག་མེད་པ། སྣང་བ་སྔ་མ་གཉིས་ པོ་རྩ་རོ་རྐྱང་ལ་ཅུང་ཟད་བརྟེན་པས་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ལ། འདིར་ནི་དབུ་མ་ འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པས་ད་མེད་པའོ།

譬如虛空雖無雲等，然可為月光遍滿，如是雖無身語之相然非無自性明現；彼亦以小及樂義故示如月相。又云："何為現增之相？離所取能取之有形無身語，如秋時日光遍滿般極明無垢之體性緣一切諸事物普賢菩提心第二，第二次第極空相。"所說離所取能取者，于第一現時雖顯現有所取能取相，此處彼亦不明顯故說離，或謂下劣之遮詞，或謂離明顯，明現極大及樂明難忍故順粗熱相以日光為喻，余相如現相。 又如是云："何為現得？如是虛空相無事之自性無身語，如際暮降臨之體性遍滿，細且無我命及勤不行故無行即無心不動，依止語種子門圓滿成就者，此即現得無明相大空，說為三種識。"所說虛空相者，此處主要說明外，三現皆是。無事之自性者，前二現雖無色聲等其他顯現，然有緣十方一切之明顯行相，此亦於此處無。然如暗遍虛空般于非任何中明空感故說為現得。彼空遍於一切，較前諸相更難辨故細，空感大故無我，前二現稍依左右脈故與風來去行相聯，此中唯依中脈故無。

།སྣ་སྒོའི་རླུང་འབྱུང་འཇུག་ཙམ་ནི་སྣང་བ་གསུམ་ ཀར་ལ་འགགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། འདི་ལ་ལྷག་པར་འགགས་པས་སེམས་ཀྱི་དྲན་ཚོར་མེད་ པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་ཏེ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བཤད་ པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ངོ་། །མུན་ནག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོང་ཤས་ཆེ་བས་རྣམ་རྟོག་དང་ཡུལ་སྣང་ ནུབ་པའི་དཔེའོ། །འདིར་བསྟན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་སེམས་དབེན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ སྐད་ཅིག་པ་དང་སས་བསྡུས་པའི་སྣང་གསུམ་སོ་སོར་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་འདྲ་བས་ 5-394 མཚན་ཉིད་གཅིག་གིས་བསྟན་ལ། འདིར་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མཉམ་ བཞག་ཏུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གསལ་པོ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འཛིན་པ་རང་ ངོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ནུབ་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བ་ན་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གླང་པོ་ཞོན་པའི་མི་ལ་གླང་པོ་པའི་མིང་དོན་གྲུབ་ཀྱང་ཕྱིས་དེ་གླང་པོ་ཆེ་དང་བྲལ་ན་ མི་ཡོད་ཀྱང་གླང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ ནི། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བའི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་པ་ལས། མཚན་མོ་ཤེས་རབ་ཤེས་པར་བྱ། ། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཐིམ་ནས་འགྲོ། །མཚན་མོའི་ཆ་ནི་ཟླ་བར་འགྱུར། །ཟླ་བ་མྱ་ངན་འདས་ མཚན་ཉིད། །ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་གྱི། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཤེས་བྱ། །ཀུན་རྫོབ་ ཤེས་བྱར་ཤེས་པར་བྱ། །དོན་དམ་རེག་བྱ་རྣམ་པར་སྤངས། །རེག་བྱ་དང་བྲལ་བདེ་བ་གང་། ། ཞེས་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མཚན་མོ་ནི་སྣང་པ་སྟེ། འབྱུང་པོ་རགས་པ་ ཉེར་ལྔ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཐིམ་ནས། ཟླ་བ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་བདེ་བ་དེ་ ཡང་མྱང་འདས་ཞེས་པ་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ་གཟུགས་སྒྲའི་སྣང་བ་སོགས་རྟགས་སྣང་དུ་མ་དང་ བཅས་པའོ། །དོན་དམ་ནི་ཐིག་ལེ་འཛག་པའི་རེག་བྱ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ་མི་འཕོ་བར་ བརྟན་པའི་བདེ་བའོ། །ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། ཉི་མ་ལས་ནི་ཟླ་བ་སྐྱེ། །དེ་ལས་གཉིས་མེད་ངོ་ བོར་བཤད། །འབར་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉི་མར་འགྱུར། །ཞེས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བ། དེ་ཉི་མ་ ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པའི་ཉི་མ་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བ་སྟེ། དེས་ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་བདེ་བ་དང་ པོ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་པའོ། །ཡང་ལེའུ་ང་གཉིས་པ་ལས་འདི་ སྐད་ཅེས། སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྡན། །ཀཱ་ལའི་ དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པའོ། །སྣང་བ་མཆེད་པའི་གོ་འཕང་ནི། །སྣང་བ་ལས་བྱུང་ཟད་པ་མེད། ། 5-395 དབྱངས་ནི་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ།

鼻門風出入僅是三現皆阻，然此尤其阻礙故無心之念覺，無身動搖，如上二時為勝義菩提心即圓滿次第智慧，如普賢說為大樂，此處亦然。黑暗是極空感大故分別與境相沒之喻。此所示三現主要是離心，彼有剎那及地攝三現各別，然相現方式相似故以一相示，此中所說無所取能取者乃等持中離大中小三種明顯所取相，雖未沒能取自分之相，然離所取時舍能取之相，如昔騎像人成立象夫名義，后離象時雖有人然無象夫之相。 又三現之相者，吉祥金剛鬘第五十一品云："夜當知慧智，一切眾生溶而去，夜分變為月，月涅槃為相，世俗及勝義，慧智知二種，世俗當知所知，勝義離諸觸，離觸即是樂。"所說現相者，其中夜即是現，二十五粗大種及八十自性等溶已，月即是樂，彼樂即涅槃謂空及無二。 彼即世俗是所知，具色聲現等諸相現。勝義是離滴落觸，即不動穩固之樂。又如是云："從日生月輪，彼說無二體，因燃成日輪。"所說現智月輪，說彼從日生之日即燃燼，彼融滴之樂初為現故，現之因是燃燼。又第五十二品如是云："現增之相者，具三十三明，迦羅輪廣大。現增地位者，從現生無盡，具足十六音。"

།ཨཱ་ལིའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པའོ། །དེ་གཉིས་གསང་ བའི་སྦྱོར་བ་ལས། །དབུས་སུ་སྦྱོར་བའི་བདེ་བ་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་ བར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣང་བ་མཆེད་པ་འཆར་བའི་གཞི་ནི་མགྲིན་པ་དང་། གསང་བའི་ སྐེད་པའི་འཁོར་ལོ་ཁམས་དམར་པོས་དབང་བྱས་པ་དེ་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བའི་རྩ་ཡིག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས། ཚ་བའི་སྣང་བ་དང་། རྩུབ་ པའི་སྣང་བ་དང་། ཆགས་པའི་གདུང་བ་དང་། དམར་ལམ་པ་སོགས་འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ དེ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་མཆེད་པའི་གོ་འཕང་གི་དོན་རྐྱེན་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོ་དང་གསང་གནས་ ཀྱི་རྩ་བའི་འཁོར་ལོའི་ཨཱ་ལི་བཅུ་དྲུག་གི་ནུས་པ་ཅན་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་སྣང་བ་དང་པོའི་ནུས་ མཐུ་ཅན་རྣམས་མགྲིན་པ་དང་གསང་བའི་འཁོར་ལོ་བར་པར་ཐིམ་པས། ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་ ཁམས་དཀར་དམར་སྦྱོར་བའི་གསང་སྦྱོར་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །སྣང་བ་ལས་ མཆེད་པ་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་འཛོམ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་གྲག་སྟོང་ དུ་རྟོགས་ཤིང་། ངག་ཚིག་གི་ཆོས་ཟད་པ་མེད་པ་དང་རྟགས་སྣང་ཟད་མེད་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ ལེའུ་ང་གསུམ་པ་ལས། མཚམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བླ་ན་མེད། །སྣང་དང་མི་སྣང་བྲལ་བའི་ མཚམས། །ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ། །གཉིས་མེད་འདྲེས་པའི་དབུས་ན་གནས། །ཞེས་ པ་དང་། རྡོ་རྗེ་པདྨ་འཆི་མེད་སྐྱེད། །ཟླ་བ་ཉི་མ་ཡང་དག་འདྲེས། །དགའ་བྲལ་ལ་སོགས་ རྣམ་པར་སྤངས། །མདུད་པའི་རྩེར་གནས་མཆོག་ཏུ་ཞི། །ཙ་ན་ཀ་ཡི་ཚིག་གུ་ཙམ། །མཚན་ མོའི་བདག་པོ་དེ་ཤར་རོ། །ཞེས་དང་། ལ་ལར་ཐོག་མ་ལ་སོགས་སྤངས། །ལ་ལར་དེ་ཡང་ དམིགས་སུ་མེད། །གང་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ།

阿里輪廣大。彼二密處瑜伽中，中央瑜伽大安樂。此明示增相，其中現增生起之基為喉與密輪赤界所主彼處有明字出生根字，依彼等出故，是熱現、粗現、貪苦及紅顯等生起之因由，現增地位之助緣為頂輪與密處根輪具十六阿里力之白明點具初現力者溶於喉與密輪之間，故於身中由白赤界瑜伽之密瑜伽生大安樂。此為從現生增之義，阿里迦里和合緣起聲領悟為空，語詞法無盡及相現無盡生起。 又第五十三品云："際相無上勝，現與不現離之際，從慧金剛生，住于無二和合中。"又云："金剛蓮生無死，月日正和合，離樂等諸相，住于結頂極寂靜。旃那迦之微語，夜主彼升起。"又云："彼處離初等，彼處亦無緣，以是自性故，是故不可說。"

འབྱུང་བ་རྣམས་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། རིག་པའི་སྣང་བ་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་དང་བྲལ་ལ། ཕྱིར་རོལ་གྱི་སྣང་བ་དང་རྣམ་རྟོག་ཤིན་ཏུ་ 5-396 ནུབ་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས། ཉིན་མཚན་མཚམས་ཀྱི་མུན་པ་དང་འདྲ་བ། ཤེས་རབ་ སྟེ་མགྲིན་པའི་ཁམས་དམར་པོས་དབང་བྱས་པའི་ཐིག་ལེ་དེ། རྡོ་རྗེ་སྟེ་སྙིང་གའི་མི་ཤིགས་ པའི་ཐིག་ལེ་དང་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་དབུས་སུ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ཁ་ སྦྱོར་དུ་ཡོད་པ་དེར་ཟླ་ཉི་འཆི་མེད་དེ་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གཉིས་མདྭངས་འོད་ཁ་སྦྱོར་དུ་ གྱུར་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་ཉམས་འཐུག་པོ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐོབ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གསུང་པ་ཡིན་ ལ། དགའ་བྲལ་ལ་སོགས་ཏེ་དགའ་བ་གསུམ་པོ་རྣམ་པར་སྤང་བ་དང་། འཁོར་ལོ་གོང་མ་ གསུམ་གྱི་དྭངས་མ་ཞུ་བ་ལྟེ་བ་སྤྲུལ་འཁོར་གྱི་མདུད་པའི་རྩེར་གནས་པའམ། ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ རྡོ་རྗེའི་རྩེའི་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དྭངས་མ་ཚུར་དབང་དུ་འདུས་ནས་རང་གནས་སུ་ འཆིང་ཐུབ་སྟེ་འགྲིལ་བ་ནི་ལྟེ་བའམ་གསང་བར་ཙ་ན་ཀ་སྲན་ཆུང་གི་འབྲུ་གུ་ལྟར་གནས་པ་ རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཉེར་ཐོབ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ཡིན་ལ། ལ་ལར་ཐོག་ མ་ལ་སོགས་སྤངས་པ་ནི། ཉེར་ཐོབ་གསུམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ གྱི་རྣམ་རྟོག་འགགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ རྣམ་རྟོག་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། རང་རིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ཤར་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་ རྟོག་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་དུ་མི་བརྗོད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་ཅེས། གང་ཕྱིར་ སྟེང་གི་གོ་འཕང་གནས། །ལ་ལ་ཐིག་ལེའི་རང་ངོ་བོར། །རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཡང་དག་གནས། ། ཞེས་པ་ནི་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་སྟེ་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་ལ་སྔར་ལྟེ་སྙིང་ཁ་སྦྱོར་དུ་ ཡོད་པའི་དུས་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཡས་བབས་དང་ཡས་འགྲོའི་ཆ་གཉིས་བར་མ་ ཆོད་པར་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ལས་ཡས་འགྲོའི་ཆ་འོད་གསལ་དང་། ནུས་པ་སྙིང་གར་འགྲིལ་ བ་ན་ཐོབ་པ་དང་། མགྲིན་པར་མཆེད་པ་དང་། སྤྱི་བོར་སྣང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་ མོར་ཙ་ན་ཀའི་འབྲུ་ཚད་དུ་གྱུར་མ་ཐག་པ་དེ་ཡས་{ཐབས་[བབས་]ཀྱི་འཕྲོས་ཡིན་ནའང་། 5-397 དེ་ལྟར་འགྲིལ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་གྱེན་དུ་འགྲོ་ཚད་པ་ལ་ད་ལྟ་མ་སོང་བ་ནི་འོད་གསལ་ཡིན་ ལ། དེས་ནས་ནོར་བུའི་འཁོར་ལོར་ཕྱིན་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ན་རྡོ་རྗེའི་མགུལ་བ་སྟེ་སྐེད་ པར་ཕྱིན་པ་ནི་མཆེད་པ་དང་། དེ་ནས་གསང་བའི་འཁོར་ལོ་ཕྱིན་ཞིང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་སྣང་ བའོ།

如是所說者，明示得現之相，由於覺性現分極其明顯故離不現，由於外在顯現與分別極其沉沒故離現，如晝夜交際之暗，慧即喉赤界所主之明點，與金剛即心間不壞明點和合所生，或於金剛寶珠中央方便智慧脈相合處，月日不死即白赤明點光明相合所生之濃密無分別樂受，是為得剎那。離樂等即遠離三喜，上三輪融精住于臍化輪結頂，或入金剛寶珠頂端內，攝集智慧精華而能繫於自處，凝聚于臍或密處如旃那迦小豆粒般安住，一切分別極其寂靜，是為近得第四剎那。于某處離初等者，于近得第三階位時滅生滅住三分別，彼亦無所緣者，于第四階位時雖無任何分別，由於自覺一切相升起故，是為現與思維有無二者皆不可說之義。 又如是說："以上位安住，某處明點自性，以四相正安住。"此為三現逆轉即下穩之喜，如前于臍心相合時為光明，彼覆上降與上行二分無間相連而有，由上行分光明，力凝於心時為得，于喉為增，于頂生現。如是于金剛頂成旃那迦粒大小之剎那，雖是上降之相續，由如是凝聚力而上行所達，今未行者是光明，其後至寶輪是得，其至金剛腰即莖是增，其後至密輪遍及一切是現。

སྤྱིར་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ལ་སྔ་མ་དང་། གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་ལ་ཕྱི་མ་སྦྱོར་ཡང་བཞི་ ཚན་གཉིས་པོ་འགྲོས་གཅིག་པས་གཉིས་ཀ་ལ་གཉིས་ཀ་སྦྱོར་དགོས་ཤིང་། ཞུ་བའི་ཐོག་མ་ རྣམས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོར་སླེབ་པ་ན་སྤྱི་བོ་ནས་འབབ་པའི་ཐ་མར་འགྱུར་ཞིང་། ཐོག་ མར་ཞུ་བ་གསང་བའི་རྩེ་མོར་བརྟན་པ་ན་སྙིང་གའི་ཞུ་བདེ་ལྟེ་བར་རྫོགས་པ་དུས་མཉམ་པ་ ཡིན་པས་སོ། །དགའ་བ་བཞི་ནི་དེ་ཉིད་ལས། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་དགའ་བ་དང་། །མཆོག་ དགའ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གནས། །ལོངས་སྤྱོད་བྲལ་བའི་དགའ་བ་དང་། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ དང་བདེ་བ་ཆེ། །ཞེས་མས་བརྟན་བཞི་དང་། བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་སྤྱི་བོ་ལ། །དེ་ནི་དགའ་བར་ བཤད་པ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་མཆོག་དགའ་དང་། །དགའ་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ གནས། །སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་ཡས་བབས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། དགའ་ བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་སྡེ་ ཚན་གཉིས་ཀ་མ་རྒྱུད་ནས་གསུངས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ལ། ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་སྟོང་པ་བཞི། ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཞི་ལས་རྟོགས། །ཞེས་དགའ་བཞི་སྣང་བཞི་ངོ་བོ་གཅིག་ཅིང་། དེ་ཉིད་ སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ལས་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ལས་ཀྱང་། གང་ཕྱིར་དགའ་བ་དེ་སྣང་བ། །སྣང་བ་མཆེད་པ་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཁྱད་དགའ་ཉེ་བར་ཐོབ་ པར་ཤེས། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དེ་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བས། ཁ་ཅིག་ཡས་བབས་མས་ བརྟན་གྱི་དགའ་བཞི་དང་། སྣང་བ་བཞི་ལ་སྤྱིར་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེ་ཞིང་། སྒོས་སུ་བཟང་ངན་དང་ཟབ་མི་ཟབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་སྙིང་པོས་ 5-398 དབེན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་ལ་རྒྱས་པར་ བཤད་པ་འདི་མ་གོ་བ་ལ་ཐུག་ཅིང་། དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། སྣང་ བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཟུར་ཙམ་གསལ་བ་འདི་མ་གཏོགས། རྩ་བཤད་ཀྱི་གཞུང་གང་ནས་ ཀྱང་སྣང་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་པོ་མ་བཤད་དོ། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་ཏེ་གནད་དོན་ལས་ ཕྱིར་ཕྱོགས་པའོ།

總之，雖然自身方便配前者，他身智慧配後者，但兩個四組行相一致，故二者皆需相配。初融時至樂持輪時成為從頂降下之末，初融固於密處頂端時與心融樂於臍圓滿同時故。四喜者，如彼所說："化輪有喜，勝喜住於法輪，受用離喜，俱生與大樂。"是為下穩四種。"大樂輪在頂，彼即說為喜，受用輪勝喜，離喜住法輪，化輪為俱生。"是為上降之喜。彼等喜之剎那分類，於四輪相配與不相配兩類與母續所說無異。"四智慧與四空性，從四剎那而證悟。"說四喜四現為一體性，即從四剎那需證悟，大手印明點中亦云："以喜即彼現，現與增勝說，殊喜近得知，俱生彼明凈。"是故，有謂上降下穩四喜與四現總而言之性相有大差異，別而言之善惡與深淺之差異亦極大者，實為空無實質。尤其未解此金剛鬘中明晰廣說三現性相，是故於智慧金剛集要中除略明三現性相外，于任何根本續與註釋中皆未明說三現性相而言，實為背離要義。

ཡང་འགོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་ སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་མོད། དོན་དམ་མ་རྟོགས་སོ་གསུང་ལ། མཁས་པ་ ཁ་ཅིག་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སེམས་དབེན་གྱི་འགོར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་དགོས་པ་ མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པ་དང་། སྣང་བ་གསུམ་པོ་ལ་དོན་དམ་བྱམས་སེམས་ཀྱི་ མིང་བཏགས་པས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་འདིས་དོན་དམ་གྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ཡིན་དགོས་ ཤིང་། རྟོགས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་པས་འཕགས་ལམ་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་ དོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སེམས་དབེན་གྱི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་དེ། གོ་རིམ་ ངེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རང་བཞིན་དག་སྣང་བ་ལ་རླུང་གི་བཞོན་ པའི་རབ་དབྱེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་བཤད་ཅིང་། ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་ ཤེས་དག་པས་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་བས་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པའི་ལུང་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡང་ རང་གི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ དང་། སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ། སེམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ གཟུགས་གསལ་བའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སྤྱིར་ཡང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མིང་གིས་ཡང་ཡང་བསྟན་པ་དང་། གཞུང་འདི་ ཉིད་ལས་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་གསལ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་འབྱུང་བས། གནས་ལུགས་ 5-399 ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་ཡིན་པས་ལུགས་དེ་དགག་མི་དགོས་ལ། ཀུན་རྫོབ་མངོན་ སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། དོན་དམ་མྱོང་རིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་གཉིས་ཤེས་པ་ གཅིག་ལ་ཚང་བ་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པས། དོན་དམ་བྱང་སེམས་དང་འདྲ་བས་ དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསལ་བ་དང་བདེ་བའི་མཚན་ ཉིད་དུ་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོག་མེད་ ཀྱི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་མཐོང་ལ། དེ་དང་བསྐྲུན་ན་དོན་དམ་གྱི་ཆ་མི་ གསལ་བས་ཀུན་རྫོབ་མཐོང་ཚུལ་ལ་གཙོ་བོར་འཇོག་པ་ཉིད་ལེགས་སོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་གཟུགས་གསལ་བ་ཞེས་པ་མོས་པ་དམན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཀུན་རྫོབ་གསལ་བ་ཟླ་བ་ སོགས་སུ་བསྟན་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གསལ་བའི་སེམས་འདི་མོས་པ་དམན་པའི་ སེམས་ཅན་ལ་ཟླ་བ་སོགས་ཀྱི་བརྡས་བསྟན་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་བུད་མེད་དང་ གཡོན་པ་དང་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གསལ་བའི་ཤེས་པའོ་ཞེས་འབྲེལ་མེད་དུ་ སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།

複次，阿瑜派諸追隨者言心離戲之三現能了知心世俗之實況，但未了知勝義。某些智者解釋說，《修習次第》中以經續教證成立心離戲開始時需了知心之自性，又因於三現安立勝義菩提心之名，故此三現必須了知勝義實相，然了知未必遍及現量了知，故無成聖道之過。心離戲之如實了知真實心，于確定次第之成立時，《修習次第》中解釋為于自性清凈現前了知氣乘之差別，所引教證亦顯為清凈識不能被現行煩惱所轉之教，又說"如實了知自心真實即了知世俗諦"。于現前性相與增盛性相處說："心之世俗色明顯，心所生之世俗色。"又復以"三識"等識之名反覆宣說，此論中亦云："以世俗明顯色。"故確定了知世俗實相，無需破彼宗。世俗現量了知與勝義僅以領受方式了知二者皆具於一心中亦毫無相違，故由與勝義菩提心相似而假立勝義菩提心之名，應當既是世俗明顯又是領受樂之性相二者，而世俗自性由無分別智現量明見，與此相較勝義分不明顯，故主要安立於世俗見解方式為善。又所謂"世俗色明顯"非謂于信解劣等眾生顯現世俗月等，而是說此世俗明顯心以月等表示于信解劣等眾生，否則應成無關說女性、左邊、夜晚等亦是明顯之識。

།གཞན་ཡང་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེས་ཀུན་རྫོབ་གནས་ལུགས་རྣམ་ ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཙམ་དེ། ཡེ་ནས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ། ཡུལ་དུ་བྱས་ཀྱང་སྣང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་མ་མཐོང་བ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་དོན་དམ་ མཐོང་བ་ཡིན་པར་འགལ་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ནི་དོན་དམ་མཐོང་བའི་འགལ་ཟླ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་དམིགས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ། གསུམ་པ་ལམ་གྱི་སྣང་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ བཤད་ནས། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །རླུང་རྣམས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་ དང་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་ནས། །དབང་པོའི་ལམ་ལས་བྱུང་ནས་ནི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ ནི་དམིགས་པར་བྱེད། །གང་ཚེ་སྣང་བ་ལྡན་གྱུར་ཞིང་། །རླུང་གི་བཞོན་པ་ཉིད་གྱུར་པ། ། 5-400 དེ་ཚེ་རང་བཞིན་དེ་དག་ཀུན། །མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་འཇུག །རླུང་ནི་གང་དང་ གར་གནས་པ། །རང་བཞིན་དེ་དང་དེ་འབྱུང་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་རླུང་ནི་མི་རྒྱུ་ན། །སྣང་ བ་མི་གཡོ་བར་གྱུར་པའོ། །སྣང་བ་གཉིས་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །བདག་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་ པར་བརྟགས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ལྟར། །གཉིས་ཀ་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སྒྱུ་ མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ དབྱེ་བ་ནི། །གསལ་བར་འདི་ལས་མཚོན་པར་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ཉིད་དང་ཆགས་ བྲལ་དང་། །དེ་ཡི་བར་ཏེ་གསུམ་པོ་ནི། །དབང་པོ་གཉིས་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བའི། །རྡོ་རྗེ་ པདྨ་འདུས་ལས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བས། །མཉམ་པར་སྦྱོར་བར་བཤད་ པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་སྦྱོར་དང་། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱ་བ་ཡིས། །འབད་ པས་ཡེ་ཤེས་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པའོ། །གང་ཞིག་ཆུ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་སྦྱོར། །ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་གྱུར་ན། །ལན་གཅིག་ཙམ་ཞིག་མྱོང་ནས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་སྟོབས་ ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །དབྱེ་བ་ཇི་བཞིན་ཤེས་བྱས་ ལ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ནི། །རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས་མཚོན་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྣང་བ་གསུམ་མམ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་པོའི་རང་བཞིན་དག་བཤད་ནས། ད་ནི་རྟོག་མེད་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་དེའི་སྒྲུབ་པའམ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ ཡང་གཞི་དུས་སུ་རླུང་རྣམས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཏེ་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རླུང་རྣམས་ཕྲ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ནས། དབང་པོ་ལྔའི་ལམ་བྱུང་ ནས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་ཞིང་ ལྟ་བར་བྱེད་དོ།

複次，彼三現是否因從未作為對境而未見唯是世俗實相識之自性明顯？抑或雖作為對境但因顛倒顯現而未見？二者皆與見勝義相違，因為顛倒心是見勝義之相違品，且若未將世俗作為所緣境，亦不知其自性故。 第三、宣說道之三現成就方便： 宣說心有三種已，當說彼之修習法。諸氣以微細色，與識善和合已，從諸根門出已，緣諸境而轉。若時具足顯現，即成氣之乘，爾時彼等自性，悉皆無餘而入。氣住何處者，彼彼自性生。乃至氣不行，顯現成不動。二種顯現為因，我觀察諸事物。如獲得顯現已，二俱成為支分。一切幻化中，女幻最為勝。三種智慧差別，從此而表示。貪慾與離貪，及彼之中間三，二根相和合，金剛蓮花合故。二智慧和合，說為勝和合。二智慧和合，如上所說事，精進所得智，即得彼顯現。若於世俗中，無蓮花金剛合，僅一次體驗后，由瑜伽力成就。以智慧入性，如實知差別，複次彼自性，瑜伽師常表。 如是宣說三現或三種心之自性已，今當說無分別普現之修習或獲得方便。複次，基位時諸氣以微細色，即因微細自性之諸氣極微細故與識善不二和合已，從五根門出已，即緣色等五境，見色等相而觀。

།ཞེས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ལྔ་མ་བསླང་བ་ ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་སླེབ་པ་ན་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་རླུང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ 5-401 ལ་རྟ་བྱས་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཉིད་སད་པའི་ དུས་ཀྱི་ལུགས་ཟློག་གམ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་ལྡན་ པ་སྟེ་སྣང་བ་གསུམ་ཤར་བར་གྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་རླུང་གི་བཞོན་པས་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ ཚེ། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་ཀུན་གང་མཐུན་པའི་ཡུལ་དང་འཕྲད་ཚད་དུ་མ་ལུས་ ཤིང་ལུས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅེས་ཏེ། ཡུལ་དང་འཕྲད་ན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་ པའི་དོན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཡུལ་སྣང་འཆར་བའི་རྒྱུ་དང་རྣམ་རྟོག་འཆར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ནོ། ། ཕྱི་མའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རྣམ་རྟོག་གི་བཞོན་པའི་རླུང་དེ་རྣམས་ཉིད་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བས་བསྐྱོད་ ནས་རླུང་གང་དང་གང་ཞིག་རྩ་གནས་གང་དང་གང་དུ་གནས་ཤིང་མ་ཐིམ་པ་ན་རང་བཞིན་ གྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དང་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དེ་དང་དེ་ འགགས་ཏེ་མི་རྒྱུ་ན་རྣམ་རྟོག་རྣམས་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་པས་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་ལ་ མི་གཡོ་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་གོང་མ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འཆད་ནའང་། མ་ལུས་ལུས་པ་ མེད་པར་འཇུག་ཅེས་པས། དུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཇུག་པའི་སྣང་བ་གསུམ་ལས་ལངས་ ཕྱིན་ཆད་དུ་རླུང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅིང་། རྣམ་རྟོག་གི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ རེ་གསོས་མོད་ཀྱི། དབང་པོའི་ལམ་ནས་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་མཐུན་པར་དེ་དང་ དེ་འབྱུང་བར་བཤད་ཟིན་ལྟར་ཡིན་པས་རླུང་སོ་སོ་ཡོད་མེད་ལས་རྣམ་རྟོག་དེ་དང་དེ་དངོས་ སུ་འབྱུང་མི་འབྱུང་མིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐིམ་པའི་རྗེས་ནས་སྣང་བ་གསུམ་སྐྱེ་ མི་སྐྱེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པའོ།

此說，由五支分氣未引發五個剎那識之後，到達第二剎那時，彼第二剎那識以第二剎那氣為乘，緣色等外境。當醒時逆行或具足趣入一切境顯現之三現，即三現生起且彼為氣乘所動時，彼等一切自性分別，凡遇隨順境者皆無餘悉入，即是說若遇境則一切皆可生起之義。彼等說示現境生起之因及分別生起之因。 後者之理由為分別之氣乘彼等由心動搖而動已，某某氣住于某某脈處而未融時，彼彼自性分別生起，乃至彼彼為乘之氣滅而不行時，諸分別不動，故於無分別三現不動而住。 此上師等雖說為不同分別生起之因，然由"無餘悉入"之語，于特殊時趣入三現起已之後，彼等一切氣皆有，且一切分別種子亦稍復甦，然如已說，隨順從根門緣境之緣而彼彼生起，故非由各別氣有無而分別彼彼實際生不生。是故，此說分別融后三現生不生之理由。

།དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བབས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པས། ལམ་ བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་སེམས་དབེན་གྱི་ས་དང་པོ་གཉིས་ནི། རྣམ་རྟོག་ཚན་པ་དང་པོ་ གཉིས་རིམ་གྱིས་འགགས་པ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་རགས་པ་སྤངས་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྣང་ 5-402 བ་དང་པོའི་ས་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པའི་ས་སྟེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྒོམ་པ་ཉམས་ལེན་ ནི། བདག་གི་དངོས་པོ་སྟེ་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཁོ་ནས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་རྣམ་ པར་བརྟགས་ཏེ་ངེས་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་སྡེ་ཚན་ཐ་མ་ཡང་སྤངས་ ཤིང་། ཁྱད་པར་ཉེར་ཐོབ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་རྗེས་མཐུན་པ་དེ་ནི་རང་དུས་ན་རྣམ་ རྟོག་ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་འགགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། དེའི་རྒྱུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རླུང་ཕྲ་མོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབུ་མར་བསྡུས་ཤིང་ཐིམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ཁོ་ནས་ མི་འགྲུབ་སྟེ། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་དང་གཞན་ལུས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཀ་དེའི་རྒྱུའི་ཡན་ ལག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་དགོས་པའོ། ། གཞུང་འདིའི་དོན་ལ་སྔ་མ་འགའ་ཞིག་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ལས་ལུགས་ཟློག་སྐྱེ་བ་ལྟར། སྣང་མཆེད་གཉིས་ལས་ལུགས་འབྱུང་སྐྱེའོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་ཚིག་དོན་མིན་ ཞིང་། གོང་འོག་གི་ཚིག་དོན་ཀུན་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཐོབ་ པའི་ས་ནང་ཚན་རིམ་པ་གཉིས་པོ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་ཏེ། ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ དམིགས་པ་དང་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་འཕྲུལ་ལས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བུད་མེད་དེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒྱུ་མའི་ འཕྲུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ བ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། གསལ་བར་ལས་རྒྱ་འདི་ལས་མཚོན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ ནོ། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་འདོད་ཆགས་ཉིད་དང་ནི། མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་བྲལ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་བར་ཏེ་ཆ་མཉམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་དབང་པོ་གཉིས་ མཉམ་པར་སྦྱོར་ཞིང་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ནི་གོང་དུ་རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ བཤད་པའི་སྣང་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་པ་ལ་ལས་རྒྱ་ལ་ལྟོས་པའི་ངེས་པ་ 5-403 མེད་ཀྱང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་འཆར་པ་ལ་ལས་རྒྱ་དགོས་པ་དང་། གཙོ་བོར་ འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་བྲལ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་མིང་གི་ལྡོག་པ་ནས་སྨོས་པས། སྣང་ བ་གསུམ་པོ་དེ་སྤྱིར་ནས་ཀྱང་བདེ་པ་ཙམ་དང་། སྒོས་སུ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་ བའི་ཞུ་བདེའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། དེ་གསུམ་ལ་འདོད་ཆགས་ཆགས་བྲལ་བར་མ་ གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་སྐྱེད་པ་ལ་ངེས་པར་ལས་རྒྱ་དགོས་པའོ།

由於事物性質之理如是，故於修道時，心遠離初二地即第一、第二類分別念次第滅盡，由斷粗分別而生故，為初現地及增現地二者之因之修習實修者，以具方便瑜伽之自身事物即自身alone亦可成就而觀察決定。如何獲得現者，亦斷最後一類分別，尤其第四近得一切空性隨順者，彼于自時一切分別從根本滅盡，如是，其因亦須攝集融入中脈一切細微自性氣，故非唯由具方便自身可成就，具方便自身及他身業印二者皆成為其因支分即所需。 對此論義，某些前人解釋謂如從得現生逆行，從二現增生順行，此非此論文句義，且與上下文句義皆不相關。是故，得現地內分之二次第定須依于業印，復從如幻所緣及禪定等幻變生智慧之諸方便中，女人即業印之幻變尤為殊勝，究竟極為明顯之三智慧現之差別，唯由此業印而顯，非由余者。現智慧即貪慾性，增智慧即離貪性，得智慧即其間即平等性三者，從金剛蓮莖二根平等交合而生。此于上文五次第及攝行論所說三現之性相雖僅如是生起不定須依業印，然彼等性相究竟顯現須要業印，且主要從貪慾、離貪等樂名差別而說，故三現雖總亦唯樂及別由氣入中脈所生融樂之相而已，然于彼三生起圓滿貪慾、離貪、中間三性相定須業印。

དེའི་རྒྱུ་མཚན་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་གྱི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་ཡང་། ད་དུང་རྩ་ རླུང་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་རྣམས་མ་འཁུལ་བར་ཡོད་པ་དེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བས་རྩ་དེ་རྣམས་ ཁ་བྱེ་ཐིག་ལེ་དེ་རྣམས་བཞུ་བས་དེར་གནས་ཀྱི་རླུང་ཐམས་ཅད་དྲངས་ཏེ་ཐིམ་པར་འགྱུར་ བས་སོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ་གཙོ་བོ་ཐབས་ཡིན་ན་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་རབ་མའི་ཡེ་ ཤེས་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐབས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདྲེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་མཉམ་པར་འདྲེས་ཤིང་སྦྱོར་བས་ན། མཉམ་པར་སྦྱོར་ བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་ གམ་སྣང་མཆེད་གཉིས་ལ་འཆད་པའང་ཡོད་དེ། དབང་པོ་གཉིས་ནི་མཉམ་སྦྱོར་བ། །ཞེས་ པའི་སྒྲ་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཅུང་མི་འགྲིག་པར་མངོན་ལ། སྤྱིར་ཆོས་སྐོར་འདི་རྣམས་སུ་སྣང་ མཆེད་གཉིས་མཉམ་པར་འདྲེས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའི་སྐབས་ནི་མང་ངོ་། །རྩ་རོ་ རྐྱང་དང་ཁམས་དཀར་དམར་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལས་ ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བྱ་བ་ཡིས་འབད་པ་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་རྟོག་པའི་རླུང་ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐིམ་ པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཐོབ་པ་བརྟན་པོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་སྣང་བ་དང་མཆེད་པ་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཞེས་ བྱ་ལ། རོ་རྐྱང་དང་ཁམས་དཀར་དམར་སོགས་ལའང་དེའི་བརྡས་བསྟན་ན་འདིར་དེ་དག་མ་ 5-404 ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣ་རྩེ་ཞེས་{སྣ་[སྣང་]དངོས་ལ་ཟེར་བ་ལྟར་ཏུ་རྟགས་གཉིས་ལ་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨར་བརྗོད་དོ། ། ལན་གཅིག་ཅེས་གཅིག་པུ་ཁོ་ནའི་གྲངས་ངེས་བྱེད་པ་མིན་ཏེ་གྲངས་ཉུང་བའི་དོན་ནོ། ། དེས་ན་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆུ་སྐྱེས་དང་རྡོ་རྗེ་སྦྱོར་བས་རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་ཞིག་སྐབས་དེར་ དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མེད་པར་གྱུར་ན། ལན་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ལས་བརྒྱ་ ལས་མྱོང་ཞིང་མཚོན་ནས་གཞན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཏེ། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ཁོ་ནའི་ ལམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

其原因是具方便自身之一切力雖已究竟，然仍有細微脈氣明點未動搖，以業印瑜伽開啟彼等脈融化彼等明點，由此引攝融入彼處一切氣故。複次，若修行者主要為方便，則方便智慧與智慧母智慧相融，若主要為智慧母，則智慧之智慧與方便智慧相融，二智慧平等融合相合故，說為平等瑜伽智慧。有說此二智慧為順逆或二現增，然說"二根即平等瑜伽"之詞義，似稍不合，總之此等法類中多說二現增平等融合即為得。脈之羅爾揚及白紅界平等瑜伽智慧，以如上所說業印事業之勤即精進，由細分別氣亦融入所得堅固智慧，是為得現地。世俗中者，即是世俗之義，現與增亦稱金剛與蓮花，以彼密語亦表羅爾揚及白紅界等，此處非彼等，如說世俗鼻尖即指實相鼻，如是說二相為世俗金剛與蓮花。 一次者，非唯一數決定，乃少數之義。是故，某者以世俗蓮花金剛瑜伽恒時修習，雖于彼時所需，然因緣不具而無，則僅一次百業經驗標示，由余瑜伽力即唯由具方便自身道亦得成就。

།དེ་ཡང་སྔར་རང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རླུང་དབུ་མར་ འགགས་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འབར། ཐིག་ལེ་ཞུ་བའི་བདེ་བ་སྐྱེས་པའི་ལམ་བྱང་ བཞིན་པ་དེ། སླར་ཡང་ལས་རྒྱ་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔ་མ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་རླུང་ ཐིམ། རྗེས་ཆགས་ཀྱི་དྲོད་ཆེར་འབར་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་ཞུ་བར་གྱུར་པས་རྣམ་རྟོག་དང་རླུང་ ཆེར་འགགས་ཤིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་མྱོང་བ་ དེས། དབྱེ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དགའ་བ་བཞིའི་ རང་བཞིན་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་གྱི་དུས་རྟག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས། དེ་ལྟ་བུ་ཡིད་ཡུལ་དུ་གསལ་བཏབ་ཅིང་རྒྱས་བཏབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པས་མཚོན་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་མར་ དང་། ཇི་ལྟར་ཏིལ་ལས་ཏིལ་མར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དང་། པདྨ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ ལྟར་འོ་མ་དང་ཏིལ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མེད་པར་མར་དང་ཏིལ་ མར་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་སྔོན་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་རྡོ་རྗེ་ དང་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ། ། 5-405 བྷ་ག་དང་ལིང་ག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་དེས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ རྙེད་དོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབའ་ཞིག་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཙམ་གྱིས་ལས་དང་ པོ་པའི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རྡོ་རྗེ་ དང་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདེ་བས་རང་བཞིན་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ བྱེད་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། དེ་ནས་ དབང་པོ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ བར་མའི་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དེས་ན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གསུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་སྔགས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ལྷར་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ དབང་པོ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ།

且如先前以自身力使氣脈于中脈阻止，以修習力后貪燃起，明點融化生起樂受之道正熟時，復以瑜伽印力使較前更勝之氣融入，后貪暖大燃，明點極為融化，故分別念與氣大為阻止，廣大智慧之現相無邊趣入之體性極為廣大之體驗，由彼分別即如實了知智慧之相后，四喜之自性即相，瑜伽者復于具方便自身之時恒常，如是于意境明觀印持之方式而修，當以此表示。 如是《智慧金剛集》云："如攪動乳得酥，如從芝麻得麻油，如是以金剛方便智慧觀察故，以蓮花智慧智慧觀察故。如乳與芝麻無真實加行則不生酥與麻油，如是無咒與手印前行之金剛與蓮花平等瑜伽則不能表示三識。不能正合女陰與男根者則不得大樂三摩地。僅于大樂三摩地生起勝解，即住于初業地，亦當學不退轉。若以金剛與蓮花平等瑜伽之樂正表示自性現相者，則當安住于大樂果位。"又云："爾時由二根平等瑜伽，生起貪慾、離貪及中等貪慾，故名為識，是故說為三識。" 是故，成為身印方便之結跏趺坐等，成為語印方便之從阿里嘎里所生咒語，成為意印方便之觀想本尊。色等境成為二根平等瑜伽之方便。金剛蓮花正和合成為心與心所之方便。

།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་དག་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་དང་དངོས་ཀྱི་རིག་མ་ལས་ཀྱི་ ཕྱག་རྒྱ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མེད་ན་སྤྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བཞི་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་མེད་ དོ། །དེ་ཡོད་ན་ཉེར་ཐོབ་བཞི་པའི་ས་ཡང་ཐོབ་ཅིང་། དེ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་གོ་འཕང་ཀྱང་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་དང་། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅིང་པ། སོགས་ནི། རྩ་བཅིང་བ་དང་འདོད་པའི་ཀཱ་ར་ཎ་སྣ་ཚོགས་དང་། ལུས་ཀྱི་བྱེད་བཅིངས་སྣ་ 5-406 ཚོགས་དག་ཡིན་ལ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་ལས་བྱུང་བ་ནི་ངག་འདྲེན་ལ་སོགས་པ་རླུང་གི་སྦྱོར་བ་སྣ་ ཚོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྷར་དམིགས་པ་ནི་ལྷ་སྐུ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་དང་མཆེད་ པ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི། ཉེར་ཐོབ་ལ་སྣང་མཆེད་དང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཡོན་ ཏན་དང་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཚང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྣང་བ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མཆེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དང་པོ་དབང་དུས་སུ་ལས་རྒྱ་ ལ་བརྟེན་ནས་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་འཕྲོད་ན། ཕྱིས་ལམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་དཀའ་བ་མེད་པར་སྐྱེ་ བ་སོགས་སྤྱིར་གནད་ཆེ་མོད་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་གོ་མི་ཆོད་པར་སྔར་མཚོན་ཟིན་ཀྱང་སྣང་ བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདིར་སླར་ཡང་མཚོན་དགོས་པ་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ ས་སྒྲུབ་པའི་ཐོག་མར་ལན་གཅིག་ངེས་པར་དགོས་ཤིང་། བར་དུ་མེད་ཀྱང་རུང་ལ། མཐར་ ཕྱིན་ཏེ་སྒྱུ་ལུས་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ཡང་ངེས་པར་དགོས་སོ།

心與心所平等瑜伽成為大樂三摩地之方便。如是所說，且若無實際勇士業印者與實際明妃業印平等瑜伽，則總之無圓滿三智慧現相，特別不能獲得心離戲究竟智慧第四剎那。若有彼則得近得第四地，以得彼故亦能獲得大樂幻身次第之果位。此為其義。結跏趺坐等即繫縛脈及種種欲因，及種種身業繫縛，從阿里嘎里所生即牽引語等種種氣瑜伽。觀想本尊即本尊身及空性。 現與增平等瑜伽之義即近得具足現、增及方便、智慧二者之功德與相之義，非是現、增融入之義。若是彼義則唯是增故。此中初于灌頂時依業印而認識譬喻智慧，則后無難生起道之體驗等，雖總為大要，然僅此不足，如前已表示，於此獲得現相智慧成就之時復須表示者，為于獲得現相地成就之初定須一次，中間雖可無，圓滿趣入幻身之時亦定須有。

།དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་ འགའ་ཞིག་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་འདིར་རང་ལུས་གཞན་ལུས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྗེས་ ཆགས་ཀྱི་མེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་གནས་སོ་སོ་ནས་ཞུ་སྟེ་གཡས་གཡོན་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ ཅད་ནས་སྙིང་གའི་དབུས་སུ་ཚུར་འདུས་ཏེ་སྙིང་གའི་རྩ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ཐིམ་ན། འཆི་ དུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྟོབས་མཚུངས་པའི་སྣང་བ་གསུམ་མམ་བཞིའི་རིམ་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་བོ་ནས་ནོར་བུའི་བར་དུ་ཡས་བབས་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བཞི་རྫོགས་པར་འདྲེན་ཐུབ་ ཀྱང་། སེམས་དམིགས་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྣང་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་འདྲེན་མི་ཐུབ་ཅིང་། སྙིང་གར་ ཐིམ་ཚུལ་དེ་མ་བྱུང་ན་དག་མ་དག་གི་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་ཡང་མི་ཐུབ་ལ། དེ་ལྟར་སྙིང་གར་བསྡུ་ བའི་ལུགས་འདི་གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་གྱི་ཟབ་ཁྱད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུང་ ན། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གི་རིམ་པའི་སྐབས་སུ་སྙིང་ག་གཅིག་པུར་མ་ ཟད་འཁོར་ལོ་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་རླུང་དང་ཁམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་མི་ཤིགས་པའི་ 5-407 ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གསུངས་པས། སྙིང་གར་ བསྡུ་ཚུལ་དེ་འཕགས་སྐོར་ལས་གཞན་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལུས་དང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་མཐར་ འཇིག་པའི་གནས་དང་རྩ་བཅུ་དང་རླུང་བཅུའི་གནད་ཀྱི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་སོགས་རྩ་འཁོར་ གཞན་ལས་ཀྱང་སྙིང་ག་བསྔགས་པ་ཆེ་བ་ཙམ་ཡིན་མོད། དངོས་པོ་ཐ་དད་ལ་ནུས་པ་སོ་སོ་ ཡོད་པས། སྙིང་གས་མི་འགྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ན་དེ་ནི་འདོད་དོན་གང་ སྒྲུབ་ལ་རག་སྟེ། དེ་འདྲའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྩ་འཁོར་རྣམས་ལ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ངེས་པ་ཡང་མེད་ དེ། འོད་གསལ་འཆར་བ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་གཉིས་ཀྱི་འོད་གསལ་འཛིན་པ་ལ་སྙིང་གར་ སྒོམ་པ་གནད་དུ་ཆེ་བ་དང་། སྙིང་ག་གཉིད་འཐུག་དང་འབྲེལ་བས་མི་རྟོག་པའི་གནས་དང་། དེ་དག་པ་ལས་ལམ་དུས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྙིང་ག་གལ་ཆེ་བ་ལྟར་ཡིན་ མོད། རྩ་འཁོར་གཞན་རྣམས་སུ་ཞུགས་ཤིང་ཐིམ་པ་ལས་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་སྐད་ཅིག་ སོགས་སེམས་དབེན་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྣང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཡང་རེ་རེས་ཀྱང་སྣང་བ་བཞི་ཀར་སྐྱེད་མོད་ཀྱི། གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདུན་ཁྲི་ཉིས་ སྟོང་གི་རྩའི་རླུང་ཁམས་སྤྱི་བོར་ཐིམ་པ་ལས་སྣང་བའི་ས་དང་། མགྲིན་པར་ཐིམ་པ་ལས་ མཆེད་པའི་ས་དང་། སྙིང་གར་ཐིམ་པ་ལ། ཐོབ་པའི་ས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལས་ རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟེ་བར་སྣང་བ། གསང་བར་མཆེད་པ། ནོར་བུར་ཐོབ་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ། ལས་ རྒྱ་ལ་གཙོ་བོར་སློབ་པ་ཡིན་ན་ཐོག་མར་འདི་གསུམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེ་རྗེས་འཁོར་ལོ་ གོང་མ་གསུམ་དུ་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་ལ།

對此，後來一些智者說，在此心離戲階段，無論是自身還是他身，以貪慾火從各個菩提脈處融化，從左右方隅一切處向心間中央匯聚，融入心輪中央時，即生起與臨終次第力量相等的三或四種現相次第。雖能從頂至寶珠間引導圓滿上降下穩之四喜，但無法引導心所緣以上之真實三現相，若未生起如是心間融入方式，則亦不能起現為清凈非清凈幻身，如是向心間攝集之傳統是吉祥集會聖者傳承之殊勝不共深法。 若言時輪之持分支次第時，不僅於心間，且於五輪或六輪中攝集一切風與界之明點，融入不壞明點之建立已明晰廣說，故向心間攝集之方式並非僅聖者傳承獨有。身體初生及最終壞滅之處及十脈與十風之要點主要所說等，雖較其他輪更受讚歎，然不同事物各有其力用，有極多非由心間成就而由他處成就者，此依所成所求而定。若就此而言，諸輪亦無定有大小主次，如顯明光時，初業者二種明光執持於心間修習至關重要，又心間與熟睡相關故為無分別處，從彼清凈故成就道位法身等門中心間重要。 然由入住融入其他輪中亦定生真實明光剎那等心離戲以上之四現相智慧，又雖一一亦能生起四種現相，然就主要而言，七萬二千脈之風界融入頂輪生現相地，融入喉輪生增盛地，融入心間生近得地，依不共緣業印于臍生現相，於密處生增盛，于寶生近得，若主要修學業印者，初先現前此三，而後于上三輪生起證悟體驗。

ལས་ གོང་མ་གསུམ་དུ་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་ལ། ཅི་སྟེ་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་གཙོ་བོར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ ནོ། །དེས་འཁོར་ལོ་གོང་མ་གསུམ་གྱི་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེས་ཟིན་ནས་མཐར་ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ ནས་འོག་མ་གསུམ་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཉེར་ཐོབ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའི་ས་ ནི་སྣང་བ་གསུམ་རོ་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྡོམས་པའི་མཐུའམ་ 5-408 གཙོ་བོར་འོག་གི་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་། ཁྱད་པར་རྡོ་རྗེས་རྩེ་མོའམ་ པདྨའི་སྣ་རྩེར་གཡོ་མེད་དུ་བཅིངས་པ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་ལུས་ཐབས་ ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དབེན་གང་གིས་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པ་ དང་གནས་པ་དང་སྡུད་པའི་རིམ་པས་བསྐྱེད་པར་སྒྲོན་གསལ་ལས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ གསུམ་པོ་རྡོར་བཟླས་དང་། སྡུད་པའི་རིམ་པ་རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ པ་ཙམ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་འགའ་ཞིག་སྡུད་པའི་རིམ་པ་ལ་སྙིང་གའི་ སྔགས་འཁོར་སྒོམ་པ་དང་། འགོས་ལུགས་པ་རྣམས་བཙུན་མོ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཏུ་འདོད་པའི་ སྙིང་ག་དང་སྤྱི་བོའི་འབར་འཛག་དང་། ནག་པོ་པའི་མན་ངག་ཏུ་འདོད་པ་ལྟེ་བ་དང་གནས་ གསུམ་གྱི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱེད་པ་སོགས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སེམས་དབེན་དང་ཕྱོགས་ འདྲ་རུང་གི་ཉམས་སྐྱིད་པ་དང་། ངག་དབེན་ལ་སློབ་པ་མན་ཆད་དུ་སེམས་དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ རྗེས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་དང་། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིའང་ཉམས་ཀྱི་སྣ་ འདྲེན་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ན། མན་ངག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་། གཞན་ཡང་ཐུན་ མོང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རིལ་གཞིག་སོགས་གང་བསྒོམ་ཀྱང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཐད་ ཅིང་ལེགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་གདམས་ངག་ རྣམས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་རྟོགས་པ་རྗེས་མཐུན་པ་སྐྱེད་ ཅིང་། དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུའང་ཉམས་ཀྱི་སྣ་འདྲེན་པ་ལ་གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་སེམས་དབེན་ཡན་ཆད་ཀྱི་རིམ་པ་དངོས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གསལ་སྣང་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ཡང་དངོས་ གཞི་གསལ་སྣང་ཅན་དུ་འཆར་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་རང་རིག་གི་ བདེ་བ་བསྒོམ་པ་ལས་བདེ་བས་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་གཅིག་ཅར་བདེ་བ་འོད་ 5-409 གསལ་དུ་ཐིམ་པ་རིལ་འཛིན་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རིམ་པས་བདེ་བར་ཐིམ་པ་ རྗེས་གཞིག་གོ །

我會為您完整翻譯這段藏文。這是一段關於修行次第的解釋： 如果主要修學印契，首先應當顯現這三種，之後在上三輪中生起證悟。如果主要修持具有方便的自身，那麼在上三輪中已經生起證悟之後，最後依靠印契在一剎那間顯現下三輪。 近得第四剎那位是三種顯現平等本性，因此由一切總集的力量或主要由下三輪平等而生。特別是應當了知由金剛尖端或蓮花尖端不動所束縛而產生。 若問依靠具有方便的自身如何引導心清凈？《光明燈論》中說由生起、進入、安住和收攝次第而生起。前三者是金剛唸誦，收攝次第是圓滿執持和逆次第，這些基本觀點大家都一致認同。 特別是有些人在收攝次第中修持心輪咒輪，阿瓜派諸師認為是具妃密訣中的心輪和頂輪的燃滴，那格巴密訣認為是臍輪和三處的放收等。這些對初學者來說雖可以生起類似心清凈的安樂體驗，在語清凈修學以下可以生起相似的心清凈智慧，爲了引導這個心清凈次第本身的體驗而修持。如果是這樣，那麼所有這些密訣以及其他共同生起次第的圓滿執持等，無論修持什麼都可以，這些全都是合理且殊勝的。 由此類推到幻身、光明和雙運的教授，對初學者生起與彼相應的證悟，在正行階段也可以用所有這些各種教授來引導體驗。然而要在相續中生起心清凈以上的次第，唯有無分別且具光明顯現，即使是智慧印也要在正行中顯現為具光明，因此無分別；從修持事業印和自證之樂，由樂遍及而自相續的顯現一時融入樂光明是圓滿執持，外內一切顯現次第融入樂中是逆次第。

སེམས་དབེན་འདྲེན་བྱེད་ཐབས་རྡོར་བཟླས་མཆོག་ངེས་པར་ཡིན་མོད། རྡོ་ རྗེ་བཟླས་པ་ཡང་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་དང་བསྒོམ་བྱ་ཐུན་ མོང་གི་བཅོས་མའི་རྡོར་བཟླས་ནི་སེམས་དབེན་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རྡོར་བཟླས་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ནི་སྣ་ཚོགས་ ཤིང་། །མདོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཐ་དད་པ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བྱུང་ནས་ནི། །དེ་ ཉིད་དུ་ནི་ཐིམ་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ནི། །སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ རྒྱུ་ཅན་ཏེ། །མ་ལུས་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ནས་ནི། །འོད་གསལ་བར་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། ། དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས། །མི་ཤིས་མུན་པས་ཁེབས་པས་ནི། །དགེ་དང་མི་ དགེའི་ལས་བྱས་ནས། །འགྲོ་བ་ལྔར་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །མཚམས་མེད་ལ་སོགས་ བྱས་ནས་ནི། །དམྱལ་ལ་སོགས་པར་འཚེད་པར་འགྱུར། །སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ་བྱས་ ནས་ནི། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་དག་ཏུ་མཆོད། །སྐྱེ་བ་དཔག་མེད་སྟོང་ཕྲག་ནི། །འདིར་ ནི་ཡང་དང་ཡང་ཐོབ་པ། །འདི་ནི་སྔོན་ལས་རྣམ་སྨིན་ཞེས། །རྨོངས་པ་དག་ནི་མྱ་ ངན་བྱེད། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །གང་གི་སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་པ། །དེ་ཉིད་ ཤེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཅན། །སྲིད་པའི་གཟེབ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། ཀླུ་བྱང་གིས་ ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཆུང་ལས། སྤྲིན་ནི་འབྲུག་སྒྲའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་ནམ་མཁའི་ ཁོང་ནས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་ཀྱང་ཚིག་འདི་དག་གི་དོན་བསྡུས་པའོ། །དེ་ ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་ནི་མདོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ བྱུང་བ་རྣམས་ནི། དེ་ལྟར་བྱུང་ནས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲིན་ སྣ་ཚོགས་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་ 5-410 དང་པོར་བྱུང་ཡང་། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་འོད་གསལ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ་སྣང་བ་གསུམ་ལས་བྱུང་ཞིང་། བར་དུ་སྤྲིན་བཟོ་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པས་རི་ཀླུང་ ལ་ཁྱབ་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་རྟོག་དེ་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོར་གཏོགས་པའི་ཡུལ་མ་ ལུས་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ལོངས་སྤྱོད་ནས་སླར་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཐིམ་རིམ་དང་བཅས་ཏེ། དང་ པོར་གང་ལས་བྱུང་བའི་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་དུ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། འོད་གསལ་དང་དེའི་སྣང་ཆ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བདེ་ཞིང་གསལ་ལ་རྟོག་པ་ མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་ཐུབ་ན། སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་ རྟོག་དེ་རང་སངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

我會為您完整翻譯這段藏文： 雖然引導心清凈的方法以金剛唸誦為最勝確定，但金剛唸誦也如上所述，因此初學者們和共同修持的造作金剛唸誦並非是真正成就心清凈的金剛唸誦。 第二、分析業之邊際的附帶內容： 如同雲彩種種， 色相形狀各異， 生於虛空境中， 復于彼中融入。 如是一切自性， 三種顯現為因， 遍入一切境已， 即入于光明中。 不知如是自性， 為不善暗覆蔽， 造作善不善業， 輪迴於五趣中。 造作無間等業， 當燒于地獄等， 行施等諸善法， 供養于天界等。 無量千生輪迴， 於此反覆獲得， 此為昔業成熟， 愚者為此悲傷。 以自性顯現理， 煩惱所生諸生， 若知彼之本性， 得智解脫有網。 這是龍樹在《業邊際分別小論》中"云具雷聲相，出生于虛空"等偈頌的內容概要。其義為：如同雲彩色相形狀各異種種不同，生於虛空境界中的那些，如是生起后又融入其中。如同種種雲彩，與之相應的八十種等分別唸的自性，雖然初始生起，但是從如虛空般的光明中生起的三種顯現為因，即從三種顯現中生起；中間如同種種形狀的云遍覆山谷般，那些分別念遍入內外諸事物中的一切境界並受用后，複次伴隨三種顯現的融入次第，最終即入于最初所生起的光明境界中。 因為光明及其顯現相三種顯現的性相是安樂、明晰且無分別，如果能通過了知是如此而修持，則如雲般的分別念將自然消除。

།དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ པས་མི་ཤེས་པ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་མཚུངས་པ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཁེབས་པར་ འགྱུར་བས་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས། ལས་དེའི་ མཐུ་ལས་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་མི་སྟེ་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཤིང་གནས་ཐམས་ཅད་ དུ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་མཚམས་མེད་པ་ ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་ནས་ནི། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངན་སོང་རྣམས་སུ་འཚེད་ པར་འགྱུར་ལ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དགེ་བས་ལས་དགེ་བ་བྱས་པས་ ནི། འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ མཆོད་ཅིང་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་པར་འགྱུར་ན། དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ངན་སོང་དང་རྟག་ ཏུ་མཐོ་རིས་སུ་ཡང་མི་སྡོད་དེ། རྣམ་རྟོག་དགེ་སྡིག་སྤེལ་མས་ལས་སྤེལ་མར་བསགས་པའི་ ཕྱིར་དང་། ལན་གཅིག་ཐོབ་པས་མི་ཆོག་ཡང་ཡང་མྱོང་དགོས་ཏེ། ལམ་བསྒོམ་ནས་གཉེན་ པོས་མ་བཅོམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། བག་ ཆགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་མི་ཆད། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཡང་ 5-411 རྒྱུན་མི་ཆད་པས་སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟོང་ཕྲག་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་མཐའ་མེད་པའི་བར་དུ་ ཞེས། དུས་མཐའ་མེད་པ་འདིར་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པ་སྤེལ་མར་ཐོབ་པ་ ན། རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཡིན་ན། ད་ཅི་བྱར་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ མྱ་ངན་བྱེད་དོ།

由於不知如是自性的實相，為無明愚癡之暗相應的煩惱所覆蔽，因此被其驅使而造作善與不善業，由此業力而投生於三惡趣與天人等五趣中並住於一切處而輪迴。其中，由煩惱驅使而造作無間等罪業，則將焚燒于地獄等惡趣中；由與無明相應的分別念造作善業，則于天界等處受用資具等安樂之供養而感受喜悅。然而，彼等既不常住于惡趣，亦不常住于天界，因為由善惡交雜的分別念而積累交雜之業，且一次獲得尚不滿足而需要反覆感受，因為在修道未以對治力摧毀之前，心的習氣相續不斷地執行，習氣相續不斷則分別念相續不斷。因此，業、煩惱、苦三者也相續不斷，故將獲得無量千生——此為譬喻，意為無盡時——於此無盡時中反覆獲得種種苦樂交雜時，愚者們說"此乃往昔之業的異熟，現今已無可奈何"而生憂傷。

།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་སྟེང་དུ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ པ་འདི་དག་ནི་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན་པས། རིག་པ་སྤྲོས་བྲལ་ནི་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ འདུག་ལ། སྣང་བ་གསུམ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཤར་བ་ལྟར་བྱུང་ བ་མ་གཏོགས། གནས་ལུགས་དེ་ལས་ལོགས་སུ་མི་འདུག་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་སྤྲོས་ བྲལ་དེ་ཁོ་ནར་འདུག་ཅིང་། རྣམ་རྟོག་སྣང་ཚད་སྣང་བ་གསུམ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ མེད་སྣང་ཁོ་ནར་འདུག་པས། དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཚེ་སུ་ཞིག་འཁོར་བར་འཁྱམས་ པ་པོ་དང་། གང་ཞིག་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་པོ་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ པས། སེམས་ཙམ་མམ་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་ཙམ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་མེད་ ཅིང་སྣང་བའི་ལས་ཉོན་གྱིས་བཅིངས་ཏེ་འཁྲུལ་བ་ལས། བླ་མའི་མན་ངན་གི་སྣང་བ་ཙམ་ དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན་བཅིངས་གྲོལ་གྱི་གཞི་བདག་མེད་པའི་དོན་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་ པོའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལེགས་པར་གོམས་པ་ལས་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ སེམས་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་རྩ་བྲལ་དུ་ཤེས་པས་ཀྱང་ལས་ཉོན་ སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སངས་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ རང་གཟུགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ནི་སྲིད་པའི་གཟེབ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་སྣང་བ་གང་གིས་སྐྱེ་ བོ་རྣམས་ཤ་ཐང་ཆད་པར་ངལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་ པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཀ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ 5-412 ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ཅེས་པ་ལ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལས་ཟད་ ཅིང་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཡེ་ནས་ཟད་པའོ། ། གནས་ཚུལ་དེ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རྟོགས་པ་ རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་སྣང་བ་དང་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པས། སྒོ་གསུམ་ གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ལས་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ མི་འབྱིན་ལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསར་པ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁོར་བ་མི་འཕེན་པའི་ དོན་ནོ། །ཞིབ་པར་སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།

心的自性之上，輪迴等種種顯現皆無基離根，故離戲論覺性乃是彼心之自性。三種顯現也僅如虛空之色於水中顯現影像般生起，除此之外並不離於彼實相，若知其自性則唯住于離戲論性中。分別念所顯現之量皆依于迷亂於三種顯現，故唯是無中顯現，因此當了悟其自性時，無有實質之漂泊輪迴者與清凈解脫者，僅是顯現而已。是故，唯心或唯三識從無始輪迴以來為無而顯之業煩惱所束縛而迷亂，當依上師教言而遍知唯是顯現時，則將了悟無我義之縛解之基——光明大樂實相。由善加修習此義，則心中所具業的習氣亦將顯現，由知其自性離根而凈除一切業煩惱苦，由了悟八十種自性與三種顯現之自相方式的真實義，必將從有之羅網中解脫。 若問如何解脫？乃是通過了知令眾生疲憊勞累煩惱之自性與顯現的實相。其原因是了知心之真實性即是具足真實智慧。于"業邊分別"中，業邊即是業盡與斷，此亦是本來即無自性成立，即本來已盡。了悟此實相即是分別。若於相續中生起心遠離之證悟，則將親證顯現與自性離戲論，因此了悟三門一切業如幻故，昔日舊業亦不生果，三門所造新業亦皆不能引生輪迴之義。詳細內容當從《行集明燈》中了知。

༈ བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་དང་བཅས་པ་མདོ་ཙམ་སྨོས་པ། གཉིས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་དང་བཅས་པ་མདོ་ཙམ་སྨོས་པ་ལ་དོན་དྲུག་སྟེ། དཔེ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དག་པ་བཤད་པས་སྒྱུ་ལུས་ངོས་བཟུང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་ པའི་རིམ་པ་བསྟན། བདག་བྱིན་རླབས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་ཚུལ། ཕར་ཕྱིན་ ཐེག་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་སྣོན་ཀ་དགོས་ཚུལ། སྔགས་ལམ་ལ་དང་ པོར་ཞུགས་པ་ལམ་གཞན་ལ་མི་བལྟོས་པར་བསྟན། འོད་གསལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ངོ་བོ་འདི་ཉིད་ནི། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་བརྟགས། ། སེམས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་གྱུར་ཏེ། །རང་ཉིད་ཟླ་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཟླ་ བ་ལ་དམིགས་པ། །རྡོ་རྗེ་མཚན་མ་རབ་ཏུ་བརྟག །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི། །རྣལ་ འབྱོར་པ་ཡི་ཐབས་སུ་བཤད། །ཟླ་བ་རྡོ་རྗེ་མཉམ་པར་སྦྱོར། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ འདུས་པ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་སུ་འདུས་པ་ལས། །ལྷ་ཡི་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ། ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་པ། །ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་འཆང་བྱེད་དེ། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་དང་ ལྡན་པར་ནི། །སྔགས་པ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །ཇི་སྐད་དཔལ་ལྡན་འདུས་སོགས་ 5-413 པར། །དེ་དང་དེར་ནི་རྒྱས་གསུངས་པའི། །ཇི་སྲིད་སྒོམ་ལ་སྦྱོར་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་དང་ པོའི་ལས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གོང་དུ། ཀུན་རྫོབ་གསལ་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ནི། ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་གསལ་བར་སྟོན་པར་བཞེད་ནས་འདི་རྣམས་བཤད་ པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སེམས་སྣང་བ་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་རིམ་པས་ལྷའི་ སྐུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་བརྡའ་ཐབས་སམ་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཕྱིས་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ནི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ དོན་དུ་བརྟགས་ཤིང་སྒོམ་མོ།

二諦雙運略說 第二、略說二諦雙運分六：以比喻說明生起次第之清凈而指認幻身，宣說幻身入光明之次第，開顯加持智慧之方式，說明雖圓滿波羅蜜多乘道仍需密續增益之理，宣說初入密乘道者不依賴他道，宣說光明現證菩提為一切法之精要。 其一：此慧體性者，觀想為月輪相，自見心性已，猶如月之形。爾後緣于月，當觀金剛相，此乃從金剛，所說瑜伽方便。月與金剛合，心與心所聚，慧方便和合，生起天尊相。以四印印持，持天尊慢念，具生起次第，密咒師恒行。如吉祥集等，于彼彼廣說，乃至修相應，皆屬初業者。 如是，如上"顯現世俗相"等義，欲明顯說故而講述此等。即以慧體性心初現智慧觀想為月輪，為成就天尊身故，生起次第者以表示方便或相狀作為道用之方式而修持。後於圓滿次第時，此現智為成熟之義而觀想修持。

།སེམས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་ཞེས་སོགས་དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་ རྒྱུད་ཚིག་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་ཡང་ཡོ་གའི་ལུགས་ལྟར་མི་འཆད་པར་སྐབས་འདིར་འདི་ལྟར་ བཤད་དགོས་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཟླ་བ་དེ་བློས་བརྟགས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། རྫོགས་རིམ་ གྱི་སྐབས་འདིར་རྣལ་འབྱོར་བའི་སེམས་ཉིད་རང་གིས་སེམས་རང་ཉིད་མཐོང་བར་གྱུར་ ཏེ། ཟླ་བའི་གཟུགས་ལྟར་གསལ་ཞིང་བདེ་ལ་མཚན་མས་མ་གོས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ ནས་ཟླ་བ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་མདོར་བྱས་སུ་བཤད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ ལས་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སྦྱོར་ཡང་ཅུང་མི་བདེ་བ་འདྲ་ཞིང་། དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་དང་ཡང་མི་འགྲིག་ གོ །དེས་ན་སྔ་མ་ཟླ་བའི་དུམ་བུ་དང་། འདི་ཟླ་བ་ཡོངས་རྫོགས་སམ་ཡང་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གཉིས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེའི་མཚན་མར་རབ་ཏུ་བརྟག་པ་ དང་། དཔེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པར་བསྒྱུར་བ་ ཡང་འདུག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་འདི་དག་ནི། རྣལ་འབྱོར་ བའི་ཐབས་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་དོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་མཆེད་པའི་བརྡའམ་རྣམ་པ་ ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་སྨིན་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་སོགས་མཉམ་པར་ སྦྱོར་བ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ནི་སེམས་སྣང་བ་དང་སེམས་བྱུང་མཆེད་པ་མཉམ་ཉིད་དུ་གྱུར་ 5-414 པ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བརྡའམ་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་རྒྱུར་སྨིན་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འདྲེས་པ་ལས་ལྷའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་ནི། ཤེས་རབ་སྣང་བ་ དང་ཐབས་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀ་འདུས་པའི་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་དག་ པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷའི་གཟུགས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་བརྡའམ་རྣམ་པ་ལམ་དུ་ བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་སྨིན་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་སེམས་སོར་ རྟོག་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། བརྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་། རྡོ་ རྗེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་ལྔ་དང་སྦྱོར་ན་འགྲིག་ཅིང་། ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་ནི་བསྐྱེད་ རིམ་དངོས་མིན་ཀྱང་། སྤྱིར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་མངོན་བྱང་ལ་དེ་དག་ཚང་བར་འབྱུང་བས་མི་ འགལ་ལོ། །ཡང་ན་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེ་སོགས་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཟླ་བ་ཁ་སྦྱོར་སོགས་མངོན་ བྱང་ལྔ་སྤྱི་ཁྱབ་ལ་སྦྱོར་གྱི། གཞན་དག་ལྟར་མདོར་བྱས་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ན་རྒྱ་ཆུངས་ཤིང་མི་ འགྲིག་གོ །

"心性自見"等文似依《攝真經》偈頌，然此處不依瑜伽派解釋，而應如是解說：生起次第之月輪乃由意識觀想而修，於此圓滿次第時，瑜伽師之心性由自心性得見，如月形相明朗安樂且無相染而見。爾後緣于月輪，此雖諸前輩上師依《略釋》解釋為從字種成就，然似不妥，且與《攝真經》不符。故前者為月之部分，此為圓滿月輪，或可緣第二月輪，于月上觀想金剛相。某些版本中"從金剛生"譯作"從金剛等"，修持金剛光明放收等，此等即說為瑜伽師方便增長智慧。為成熟相續故，以圓滿次第增長之表示或相狀作為道用之方式而修。 月與金剛等平等和合即融為一體，是為獲得心光明與心所增長平等性之智慧表示或相狀作為道用之方式，為成熟相續故而修持。由彼等融合而圓滿修持天尊身，是從具足慧光明與方便增長二相之近得智慧中，不凈幻身之天尊身相將現起，即以表示或相狀作為道用方式，為成熟相續故而修持。如是，此可配合從心觀察現證、菩提心、堅固金剛、金剛自性、如是現證如來一切五種現證，且相符。雖《攝真經》所說彼五非實生起次第，然總之生起次第現證中具足彼等故無相違。或如《和合明點》等所說，月輪和合等五種現證普遍相配，若如其他諸師唯配《略釋》，則過於侷限且不相符。

བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་མངོན་བྱང་ལྔ་ལས་ལྷ་བསྐྱེད་རྗེས་སུ་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ བཞི་པོ་འཆིང་པ་ཡོད་པའམ། གལ་ཏེ་མེད་ནའང་སྐུ་རྫོགས་པ་ཕྱག་ཆེན། རིག་མ་སྒྲུབ་པ་ དམ་རྒྱ། སྔགས་ཆོས་རྒྱ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལས་རྒྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ བཞིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་། ལྷའི་ང་རྒྱལ་འཆང་བར་བྱེད་དེ། སྔགས་པ་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ནི་རྟག་ ཏུ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་ནི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷའི་སྐུ་དེ་རླུང་ སེམས་ཙམ་ལས་ཞལ་ཕྱག་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། དག་པའི་རྩ་དང་ རླུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྔགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། སེམས་སྣང་གི་རིག་ མས་འཁྱུད་པའི་རྐྱེན་ལས་ཐུགས་བདེ་སྟོང་དུ་ཤར་བ་ནི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ། སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་དངོས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལས་མི་འདའ་བའི་སྒྱུ་ལུས་དེ་ནི་ང་ 5-415 རྒྱལ་ཙམ་ལ་མ་བཞག་པར་ལྷ་དངོས་སུ་གྱུར་བ་ཡིན་པས། སྔགས་པ་དེ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཀུན་ དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ན། བསྐྱེད་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་ སློབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་དེ་ དང་དེར་ནི་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་ བཅོམ་མ་རྣམ་རྟོག་གིས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་དགོས་པ་དེ་སྲིད་དུ། གང་ཟག་དེ་ཡང་དང་པོའི་ ལས་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་མ་བརྟགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་རང་ཤར་བར་གྱུར་ན་ ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ལུས་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་རིམ་དཔེར་ བསྟན་པས་དོན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའོ། ། གཉིས་པ་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། ད་ནི་ཡོངས་རྫོགས་ རྣལ་འབྱོར་གྱི། །གསལ་བ་རུ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། །སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་དག་གང་ ། ། འོད་གསལ་བར་ནི་འདིར་བཤད་དོ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དེ་བརྗོད་དེ། །ཡེ་ཤེས་ གསུམ་ནི་རྣམ་དག་པ། །ཡེ་ཤེས་དག་ནས་དེ་ཉིད་ལས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བླ་ མེད་པ། །འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད། །གཉིས་མེད་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་དང་། །ཡོད་ དང་དེ་བཞིན་མེད་པ་དང་། །དེ་ནི་ཚིག་གིས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ད་ནི་ཡོངས་ རྫོགས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གསལ་བ་རུ་ནི་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་ དུ་བཤད་པའི་སྟོང་པ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་ནི་རིམ་གྱིས་ཐིམ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ལ་ འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་འདིར་བཤད་དོ།

在生起次第現證五支後生起天尊之後，有結印四種手印，或即便無之，圓滿身相大手印、成就明妃誓句印、咒語法印、成辦眾生利益事業印，以四種三昧手印印持，而持天尊慢心，彼持咒修行者常時具足生起次第而行持。其中，幻身天尊身僅從風心顯現圓滿面臂壇城即大手印，清凈脈風音聲顯現為咒語與法音即法印，由心顯明妃擁抱緣起而顯現心智樂空即誓句印，實際行持眾生利益即事業印，不離四印之幻身非僅安立於慢心而是成為實際天尊，故彼持咒者若成為圓滿次第之行者，則生起次第諸修行者亦通過信解其影像而修學。 如是，如所謂吉祥密集等諸部續中如何廣說之壇城輪，乃至需由分別觀想修持時，彼補特伽羅即為初業者，若不加觀察而壇城輪自然顯現者，即超越初業者之身。此等文句以生起次第為喻而明示幻身次第之義。 第二、示現幻身趣入光明次第：今當宣說圓滿瑜伽之明顯，所謂三空清凈者，此說為光明。說彼為一切空，三智慧清凈，從清凈智慧，即從彼中成無上一切智，無變無現，無二最勝寂，有及如是無，彼非言詞行境。此即，今當明說圓滿雙運次第瑜伽續，上說空性明增得三者次第融入清凈，即此所說光明。

།ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཡང་དེ་ལ་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ས་བོན་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དེ། བདེ་ ཆེན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། དེ་སྔོན་མན་ཆད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ 5-416 སྐད་ཅིག་མ་རེ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ དཔེའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལས། སྐབས་འདིར་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པའི་རིགས་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ ནས་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་ཟུང་འཇུག་འབྱུང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོར་མཁྱེན་པ་དང་། གནས་ལུགས་ཇི་ བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་མ་གཏོགས། གཞན་ གོང་ན་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་དང་། མཐོང་བྱ་གནས་ལུགས་འགྱུར་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གང་ ཡང་མེད་ལ་གཉིས་སྣང་ཡང་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་དང་། དེ་ ནི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། མེད་པར་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་ ཏེ་སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་བས་འོད་གསལ་དག་ པ་ལས། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་ཞིང་། ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུར་ལྡན། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པར་དེ་ནས་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་དེ་གནས་གྱུར་ནས་ ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་ལས། སླར་ཡང་ལུགས་ཟློག་ཏུ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འོད་ གསལ་སྣང་གསུམ་དང་བཅས་པ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གཉིས་འཆང་ཞིང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་མཛེས་པར་ལྡན་པ་སོགས་སྐུ་དང་ གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་འཕྲིན་ལས་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ 5-417 དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

亦當說彼為一切空，如是三智慧自性八十種子悉皆執持者，以大樂俱生體性清凈，此前一切空之每一剎那雖皆存在，然為自性顯現障所障，除勝義譬喻所表智慧外別無所有，於此階位一切空性相續智慧極其清凈故現證法性而住，即從彼中生起雙運。彼一切空智慧通達諸法自性離戲大樂，及如實了知實相故，除自類智慧外，上無他者故無上，所見實相無改變故，能見之智亦無異相變化，且無任何世俗顯現亦無二現，一切分別最極寂滅，彼非執為有、執為無，如是非種種言詞詮說即一切聲音分別之行境。 第三、雙運智慧如何顯現之理：從彼清凈光明中，當生三種智，具足三十二相好，圓滿八十隨好，具足一切最勝相，爾後成就一切智。即，彼譬喻智慧光明轉依后成為現證法性之義光明清凈，複次逆轉生起離自性三智慧，彼光明及三種顯現為因，而成就具足三十二相好之雙運身，莊嚴具足八十隨好等，身語意功德事業一一皆具一切最勝相，獲得一切智果位。

།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ རྗེས་མཐུན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེས་མཐུན་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་རྗེས་ མཐུན་པའམ་ཆུང་ངུའི་གནས་ཏེ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་གྱི་མི་སློབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ སློབ་པ་འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་ཞེས་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་མི་འགལ་ དུ་ཆུག །འོད་གསལ་ལས་ལངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་འབྱུང་བ་སོགས་ནམ་ཡང་སྦྱོར་དུ་ མི་རུང་ངོ་། །སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་སྟེ་གསུམ་པོ་འདི་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་པས་ འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་སོ།

此是隨順佛陀、隨順一切智、隨順大持金剛或小位，是有學雙運非無學，因無學是光明自性故，說從彼生起不相違。從光明起及三智慧生起等，永不應配合。幻身、光明、雙運此三者下文將廣說，故此處不廣述。

བཞི་པ་མདོ་ལམ་རྫོགས་ཀྱང་སྔགས་ལམ་གྱིས་སྣོན་ཀ་དགོས་ཚུལ་ནི། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་ པ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འདི་བཞེད་ནས། །སྟོང་པ་ཆེན་པོས་ སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས། །ནཻ་རཉྫ་ནའི་ཆུ་འགྲམ་དུ། ། མི་གཡོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞུགས་ལ། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་བ་མཁའ་རྡོ་རྗེ། །ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ གང་བཞིན་བཞུགས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་སེ་གོལ་དང་། །དེ་ལ་དབྱངས་གཅིག་གིས་ གསུངས་པ། །བསམ་གཏན་འདི་ནི་རྣམ་དག་མིན། །འདིས་ནི་མཐར་ཐུག་མི་ཐོབ་སྟེ། ། ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་མཆོག་གྱུར་པའི། །འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་དམིགས་ཤིག །འོད་ གསལ་བ་ཡི་གནས་ཐོབ་ནས། །རང་དགའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རབ་ དགའ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སྒྲ་དེ་གསན་པ་ དང་། །དེ་ནས་ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་བཏང་། །འདི་ལྟར་ནམ་ཕྱེད་དུས་སུ་ནི། །རྒྱལ་བའི་ སྲས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དམིགས། །སྐུ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་། །མི་དྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ། དབུགས་གཏོང་བ་དང་རྔུབ་པ་མིན། །གསུང་བ་མ་ཡིན་མི་གསུང་མིན། །སྤྱན་བཟང་ བཙུམ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྤྱན་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས། །ཐམས་ཅད་སྟོང་བ་རྨད་པོ་ཆེ། ། 5-418 དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ནི། །དེ་ནས་དེ་ནི་གསལ་ མཐོང་འགྱུར། །འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་དང་། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་གསུམ། ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་མ་ལུས་མཐོང་། །འོད་གསལ་བས་ནི་རྣམ་དག་འཆང་། །རྡོ་རྗེ་ལྟར་ བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། །ཆུ་ཟླ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སོགས། ། སྒྱུ་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ནི། །དེར་ ནི་བདུད་རྣམས་བཅོམ་པར་འཛད། །ཤཱཀྱའི་མགོན་པོས་ཡང་དག་པའི། །ཡེ་ཤེས་བླ་ མེད་ལེགས་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་བ་བསྐྱབ་ཅིང་ཕན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་སྟོན་པར་ མཛད། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལ་སྐབས་འདིའི་ཐོག་མའི་ཚིག་ལ་འགྱུར་ཐ་དད་པའི་བོད་དཔེ་ཐམས་ཅད་ལས། དེ་ སྐད་དུ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱ་དཔེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ལ་ཡོད་པར་ གྲགས་ན། འདི་ནི་འཕགས་ཡུལ་དུ་གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་འགོ་དར་བའི་དུས་ཀྱི་དཔེ་ ཕྱི་མོ་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཡིག་ཆུང་དཀྱུས་ལ་ཤོར་བའི་མ་དག་པ་ཞིག་བྱུང་བར་མངོན་ཏེ། འདི་འདྲའི་རིགས་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་གཞན་མང་པོ་ལ་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་འདིར་བརྗོད་ པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མདོ་དེ་ན་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་ལམ་ཆུང་དཀྱུས་སུ་ ཤོར་བ་དེ་ཡང་དེ་མི་གསལ་པའི་བློ་ཅན་ཞིག་གིས་བཏབ་པའི་ཡིག་ཆུང་ངོ་། །

第四、顯示雖圓滿經乘道仍需密乘道增益之理：釋迦牟尼如來，欲證此現等覺，意趣以大空性證得佛性。于尼連禪河岸，安住不動三摩地時，爾時勝者虛空金剛，如芝麻莢般安住。以彈指聲向佛子，以一音說道：此禪定非清凈，以此不得究竟，如虛空邊際殊勝之光明，汝當緣彼。得光明處已，將生為自樂之身。爾時極喜金剛身，將得一切自在尊。如是聞彼聲已，爾後舍不動定。如是于午夜時，佛子緣彼性。身非正直，亦非不直，非出息入息，非說非不說，眼非閉合，亦非開啟，一切空性稀有，清凈光明大智慧。以上師恩德，爾後將明見彼。過去及未來，如是三有，于彼剎那悉見。以光明持清凈。以金剛喻定，于破曉時，如水月及陽焰等，以幻化功德莊嚴。安住菩提道場，于彼降伏諸魔。釋迦怙主得善，無上真實智慧已，為救護利益眾生，於此示現彼性。宣說現等覺，說為彼性智慧。 對此，此處開首語句于諸異譯藏本皆云："如是《廣大遊戲經》中說"，傳說大多數梵本亦有此語。此應是聖地廣傳密集聖教派初期之某廣傳底本中誤入正文之不凈，似有此類情況見於眾多印度論著註疏。故此處所述諸語句中彼經一字亦無，而誤入正文者亦是不明此理者所加之小注。

དེས་ན་འདིར་བརྗོད་ ཤོར་བ་དེ་ཡང་དེ་མི་གསལ་པའི་བློ་ཅན་ཞིག་གིས་བཏབ་པའི་ཡིག་ཆུང་ངོ་། །སྐབས་འདིའི་ གཞུང་གིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་མཛད་པ་འདི་དངོས་གནས་ཡིན་ནམ་ཚུལ་སྟོན་ཡིན་ཞེ་ ན་ཚུལ་སྟོན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚུལ་སྟོན་ལ་མདོ་ལམ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་མིན་ ནམ་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་ཏེ་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་མཚུངས་པར་ཚུལ་སྟོན་ ལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འབྱུང་བ་ལས། འདི་ནི་སྤྱིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་ བྱ་དང་། སྒོས་སུ་བླ་མེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་རྣམ་འཕྲུལ་བསྟན་ 5-419 ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་བསྡུས་པའི་གླེང་གཞི་དང་ཕྱོགས་འདྲ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ནི་འདོད་ ཆགས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པས་དེ་དང་སྒྲིག་མི་དགོས་ཤིང་། སྐབས་ འདིར་བོད་རྣམས་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་དང་། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱན་གྱི་རྩོད་པ་རྣམས་ཟློས་སྐྱོར་ བྱེད་པ་ཡང་སྐབས་སུ་མ་བབ་བོ། །དེས་བས་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པའི་ས་ལམ་ ཐམས་ཅད་བགྲོད་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་གསལ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ཉིད་ཐོབ་དགོས་པར་བཞེད་ནས། དེའི་ལམ་ཡང་བདེ་བ་ཆེན་ པོས་མ་བརྒྱན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་གཞན་གྱིས་མཐར་བྱིན་ པར་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས་ནས། ནཻ་རཉྫ་ནའི་ཆུ་བོའི་འགྲམ་དུ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་བཞུགས་ སོ། ། འདིར་ཚུལ་སྟོན་ལ་དེ་དུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཡང་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སྨོས་ལ། མི་གཡོ་བ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ ཙམ་ལ་ངོས་མི་འཛིན་གྱི་སྟོང་ཆེན་དེ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་དམིགས་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནམམཁའི་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཁྱབ་ ཚད་དུ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་གང་བ་བཞིན་དུ་གོ་མཚམས་མེད་པར་ཁྱབ་པས་བཞུགས་སོ།

故此處所述諸語句中彼經一字亦無，而誤入正文者亦是不明此理者所加之小注。對於此處經文所明示之這些事蹟是真實抑或示現方式，答曰是示現方式。若問，示現方式中豈非唯以經乘道成佛所示耶？答曰，不定如是一途，隨諸所化眾生意樂而示現亦有諸多不同，此乃總為密咒所化機，別為無上部所化機之境中所示現方式。雖與《攝真實經》序分稍有相似處，然此為以大貪方式引導道故不必與彼對照，此處諸藏人重複《即身顯論》與《莊嚴吉祥光論》諸論辯亦非其時。是故如是言：世尊如來釋迦牟尼以波羅蜜多道歷經一切地道已，欲證現等覺光明清凈處諸佛法身，意趣以大樂未莊嚴之離戲空性，僅依彼智慧而證得，彼智慧為施等其他福德究竟圓滿，遂于尼連禪河岸入住不動三摩地而安住。 於此示現中，彼時雖為菩薩，因將速得成佛故稱如來，不動亦不僅判定為第四禪那，乃于大空性無動搖而緣取之義。爾時十方一切勝者佛陀如虛空金剛即法界所遍之量，猶如芝麻莢充滿而無間隙安住。

རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པའི་སྲས་ཤཱཀ་ཐུབ་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་དེ་ལ་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲས་བསྐུལ་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སད་པར་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་མགྲིན་ གཅིག་དང་དབྱངས་གཅིག་གིས་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་མི་གཡོ་བའི་བསམ་གཏན་འདི་ཙམ་ནི་ རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་གསལ་མ་ཡིན་གྱི། འདིས་ནི་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ 5-420 གོ་འཕང་མི་ཐོབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་ཅིང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འོད་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དེ་ དམིགས་པ་སྟེ་མཐོང་བར་གྱིས་ལ་སྒོམས་ཤིག །དེས་དེ་ཐོབ་ཅིང་འོད་གསལ་བའི་གོ་འཕང་ གི་གནས་དེ་ཐོབ་ནས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་དགའ་བ་སྟེ་ལེགས་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ འབད་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྐྱེ་བ་ ཞེས་པ་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་དོན་མིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་དབྱིངས་བདེ་བ་ ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཀུན་གྱི་ དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གདམས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ལེགས་པར་གདམས་པའི་སྒྲ་ དེ་གསན་ཞིང་། དོན་ཐུགས་སུ་ཆད་པ་དང་། དེ་ནས་སྔར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་དེ་ བཏང་ཞེས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་སད་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ན། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ བསྐུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐར་བཞི་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ རྒྱལ་པའི་སྲས་པོ་དོན་གྲུབ་དེས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ཤིང་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ།

彼等以彈指聲喚醒勝者之子釋迦太子悉達多的彼三摩地。其後，諸佛以一音一聲對彼說道：汝此不動禪定尚非清凈光明，以此不得究竟圓滿佛位。是故，汝當觀修猶如虛空般無可譬喻、與大樂俱生最勝光明一切空性之所緣。以此獲得光明境界后，即刻於自樂即一切善妙圓滿無勤成就之雙運處生起。此處"生"字乃生起之義，非受生之義。爾時將獲得法界大樂極喜金剛身八自在等諸多形相一切自在最勝位。如是教誡。 其後菩薩一切義成聽聞諸佛善加教誡之聲，領會其義。其後捨棄前述不動三摩地，即從彼三摩地起身醒覺，于菩提道場諸佛同時灌頂時，因慧智灌頂之緣而究竟證悟第四。如是于午夜時分，勝子一切義成親見現證本具光明俱生大樂。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་དམིགས་པའི་ དུས་ཉིད་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་བརྙེས་པས་ན། སྐུ་ནི་ དྲང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་དྲང་པ་འཁྱོག་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ ཕྱིར་དང་། ཐ་མལ་བའི་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་མ་ ཡིན་ཞིང་། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤར་པའི་ཕྱིར་མི་གསུང་བ་ཡང་ མ་ཡིན་ལ། རླུང་སྤངས་བས་དབུགས་གཏོང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཉིས་ཀ་མིན་པ་དང་། ཆོས་ 5-421 ཐམས་ཅད་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་བཟང་པོ་ བཙུམ་པ་སྟེ་གནས་ལུགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་གཟིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མ་དག་པའི་སྣང་བ་ ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱན་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས། འོད་ གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ གོས་པས་དྭངས་ཤིང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་དོན་དམ་གྱི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་པ་གདོད་ནས་ གཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་ཤར་བའི་ཕྱིར། མཆོག་ཏུ་གསལ་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ སྐབས་དེར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བླ་མ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་རྣམས་ཉིད་ ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ནི། དེ་ནས་འོད་གསལ་དེ་ནི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ རོ། །འོད་གསལ་སྤྲོས་མེད་དེའི་རང་གདྭངས་ལས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་ བའི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྲིད་གསུམ་དང་རྣམ་པ་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་པ་དེ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་གཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་། དེ་ མཐོང་བས་དེ་རྣམས་དངོས་པོ་གང་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་སོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་བྱ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤུགས་ལ་མཁྱེན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པས་དངོས་སུ་གཟིགས་རྒྱུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་དངོས་སུ་མིན་ནོ། །དངོས་སུ་མ་གཟིགས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་སྟོབས་ལས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་མཁྱེན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལམ་གྱི་འོད་ གསལ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་འདིས། འབྲས་བུའི་འོད་གསལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་བར་མ་ཆད་པར་ཐོབ་ནུས་ལ། འོད་གསལ་བ་འདིས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་ བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་རྩ་བ་ནས་དྲུངས་ཕྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་ ནུས་པ་འཆང་བ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ།

正當彼真實義完全緣取之時，即獲得身語意平等一切相，故身非直亦非不直曲，以是一切相智慧身故；以斷除一切平凡名詞字句音聲故非說，以智慧自顯中現起一切法音聲故亦非不說；以斷除氣故非出入二息，以見一切法勝義空性一味故智慧妙眼非閉即非不見如是實相，以全不見不凈顯相故亦非開眼於世俗分，故此光明一切空性乃大稀有殊勝，以不染二障故清凈離戲論，以本初驟然恒時顯現無邊勝義相故。 此最極清明智慧大樂，彼時因十方佛金剛乘上師圓滿報身之恩德，從此明見通達獲得彼光明。從彼離戲光明自明中，剎那間親見過去未來現在三有之法性與三有相貌一致之一切相無餘，以見彼故，亦由勢力了知彼等諸法性所依一切世俗所知，以勝義智慧無可親見故非親見。雖非親見，然由見法性之力而了知眾生彼彼顯相之生起。是故此極究竟道之光明，能無間得果位光明一切種智，此光明能于剎那間從根本拔除二障並諸習氣，具有清凈之力，故名金剛三摩地。

།ཏིང་འཛིན་དེ་བསྒོམས་ པའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཐོ་རངས་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། མི་སློབ་པའི་ 5-422 ཟུང་འཇུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སོགས་དངོས་ པོར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །བྱང་ ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ནི་སྔ་རོལ་སྲོད་ལ་བབ་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ནི་བདུད་རྣམས་ བཅོམ་པར་མཛད་པ་དང་། ཤཱཀྱའི་མགོན་པོས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། ཕན་པ་ དང་བདེ་བ་མཆོག་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་འདི་ནས་དང་ཞིང་ཁམས་འདིར་ནི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་ པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འོད་གསལ་སྙིང་པོར་ བྱས་ནས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་རང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་ནི་རིག་གྲས་བློས་བཏགས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ པས་ལུང་ལ་བརྟེན་དགོས་ན། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་སོགས་མང་པོ་ལས། ས་བཅུ་པ་ ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བགྲོད་ནུས་པ་དང་། དེ་ནས་སྔགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཐབས་མེད་པར་ བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ལམ་དེའི་རང་གི་ནུས་པ་ནི་དེར་བྱས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་མ་ཐག་ནས་སྔགས་ལ་མི་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་སྣང་ ཡང་། མདོའི་རང་ལམ་ལ་དེ་ཙམ་བགྲོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཕྱིན་དེས་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་ གཅིག་ཀྱང་སྲིད་དགོས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། སྔགས་ཀྱི་ལམ་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་རང་ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དུས་དང་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བར་རང་འབྲས་འབྱིན་ཐུབ་པ་ ཞིག་ཀྱང་ཡོད་སྣང་བས། མདོ་ལམ་ཁོ་ནས་དེ་ཙམ་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་མང་དུ་ཡོད་པར་ 5-423 ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་སྔགས་ལ་མ་བརྟེན་པར་བགྲོད་པ་མི་སྲིད་དེ། འོན་ཀྱང་ སྔགས་ལམ་གྱི་ས་མཚམས་གང་ནས་འཇུག་ལ་འདོད་པ་མི་འདྲ་བ་མང་ཡང་། གཞུང་འདི་ དག་གིས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ནས་འཇུག་པར་གསལ་མོད། རིམ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་མ་བསྒོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由修習彼三摩地之威力，于黎明時分第一曙光升起之時，雖無學雙運圓滿佛身如水月，化身如陽焰等非實有而極為明顯顯現故，以如幻功德遍及一切所知而莊嚴，現前圓滿成佛。 安住菩提道場后，於前分初夜時分降伏諸魔，釋迦怙主善得無上正等正覺智慧后，為救護諸有情于苦難，安立殊勝利樂故，從此時分此剎土中轉無誤真實法輪。 若解釋所謂真實義即現前菩提，以光明現前菩提為心要而宣說，稱為宣說真實義智慧。 于彼，波羅蜜多自道之果如何獲得，以理智分別不知故須依教，如《吉祥真實攝》等諸多論中所說，能行至殊勝第十地，從彼后無不入密之方便，如是所說故，彼道自力即如是也。雖似諸菩薩得聖地之後不可能不入密，然只要波羅蜜多自道有如是行進之力，則須有一補特伽羅由彼行進；由菩薩方便善巧差別不可思議故，雖通達並現證密乘道，然于自續中亦有波羅蜜多自道以其時分次第不亂而能生自果者顯現，故當知唯依顯教道而行進如是程度之補特伽羅甚多。 從彼以上不依密乘而行進不可能。然而對密乘道從何界限而入諸持不同見解雖多，此等論典明顯表示從光明次第而入，然非未修一切其他次第。

།དེ་བཞིན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ པར་བཅས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་གསལ་མོད། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེ་ལས། {དགའ་[དཀའ་]བ་རྣམ་པ་ དྲུག་པོ་སྤྱོད་པས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པ་རྣམས། །རབ་ཏུ་དགོས་དབང་འདོད་པའི་བདེ་བ་ཉིད་ ལ་འཇོག་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ལོ་ དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་ཟིན་པ་དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བར་གསལ་ལ། ཚིག་དེ་ཡང་གསང་དབང་གི་ སྔོན་གྱི་གསོལ་བཏབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ལུས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་ནི་སྐམ་པ་ལ། ། ཞེས་སོགས་གསང་དབང་བསྐུར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལས་འབྱུང་བས་གསང་དབང་མི་བསྐུར་བར་ འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་ལ། །དེར་མ་ཟད་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་སངས་རྒྱས་ལ། །མཆོད་ཆེན་ཇི་ ལྟར་སྩལ་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རྣམ་ སྣང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་ལ་སྦྱོར་དུས་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ ལྟ་བུར་སྩོལ་ཅིག ཅེས་པ་བུམ་དབང་གི་གསོལ་བཏབ་ཏུའང་འབྱུང་བས་དབང་ཐམས་ཅད་ བསྐུར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་མདོ་ལམ་ལ་སྣོན་ཀ་མིན་ནོ་སྙམ་ན། དང་པོ་ཉིད་ནས་ སྔགས་ལ་ཞུགས་པ་དབང་མཐའ་དག་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བླངས་བ་དག་ལ་ཡང་སྐབས་དེར་ དབང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྐུར་དགོས་ན། སྔར་དབང་བསྐུལ་མ་བླངས་པའི་མདོ་ལམ་ པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྐུར་མི་དགོས་ཏེ། ལམ་འདིའི་ཐད་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་དུས་དེའི་ཚེ་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཀུན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་ བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནས་རྒྱུན་མཐའ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་རུང་བ་དེ། མཆོད་པའི་ 5-424 བཀོད་པ་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པས་བསྐོར་ཏེ་བཞུགས་པ་ལ་གཅིག་ཅར་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་རབ་འབྱམས་མུ་མེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱོན་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཐམས་ཅད་གྱི་སྤྱི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོས་མ་ལུས་པའི་དབང་མཐའ་དག་གཅིག་ ཅར་བསྐུར་ཞིང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའམ་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པ་ཕོག་པའི་དུས་ སུ་གདམས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཅར་དུ་ཕོག་པས། སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་འདུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་ པར་མཛད་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་དེ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ དབང་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེར་དབང་བཞི་པར་བཅས་པ་དང་། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་རྣམས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་འོད་གསལ་ ཡང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是灌頂亦包含般若智慧第四灌頂乃極為明顯。《月密明點》中雲："以行持六種難行而極度疲憊者，請安置於極為需要欲樂之樂中。"等由此，明顯對菩薩最後有者行六年苦行已畢者進行灌頂。又因此語乃密灌頂前之祈請，且由"無餘諸佛之頭皆乾涸"等密灌頂授予之語而出，故主張不授密灌頂亦不應理。不僅如此，"如金剛菩提于佛陀，如何賜予大供養"，此語說明金剛菩提受用圓滿身金剛持于毗盧遮那等諸尊授予究竟果位時如是灌頂，如是請賜予，此亦見於寶瓶灌頂祈請文中，故須授予一切灌頂。 若想此等非顯教道之增添，則初始即入密乘、反覆獲得一切灌頂者于彼時亦須圓滿授予灌頂，則先前未得灌頂之顯教道者，何故不須授予？因此道階段之諸事相同。 是故，彼時色究竟剎土中，名為一切義成就菩薩，獲得殊勝第十地后堪能趣向最後際者，以遍及一切剎土供養莊嚴圍繞而住，諸佛一時以無邊無際壇城之相而來，一切如來總相大金剛持一時授予無餘一切灌頂，於五現前菩提或光明教授時，一時授予一切其他教授，以未曾獲得之不共一切道皆攝於彼光明智慧之理而獲得后，生起金剛喻三摩地而成佛。 如是，因是灌頂之主要故說般若第四灌頂，因是道之主要故說光明，並非無有其他。此中光明亦非光明次第，因是有學雙運之究竟故。

དེས་ན་སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྐྱེད་རིམ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་བར་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་ ཞིང་དབང་བསྐུར་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་བསྐུར་མོད་ཀྱི། རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པར་གཏོགས་ཤིང་། ས་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ རྒྱུན་མཐའ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་གཏོགས་སོ། །དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་ ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུན་མཐའ་ངེས་པར་སྣོན་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སྔགས་ཀྱི་ རྒྱུན་མཐའི་སྔོན་དུ་སྔགས་ཀྱི་ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། དེའི་སྔོན་དུ་ སྔགས་ཀྱི་ས་བཅུ་ཙམ་པོ་འགྲོ་དགོས་པ་སོགས་རིག་པ་འདིས་མཐོང་ལམ་དང་ཚོགས་ལམ་ གྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བས། སྔགས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མམ་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇུག་དགོས་པ་མིན་ནམ་ སྙམ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་རྒྱུན་མཐའི་སྔོན་དུ་ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲོ་དགོས་ཀྱང་། མདོ་ ལུགས་ཀྱི་ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཀས་གོ་ཆོད་པས། སྔགས་ཀྱི་དེ་དག་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ 5-425 པ་ནི་མིན་ཏེ། དབང་བསྐུར་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་དེ་ནས་སྔགས་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་ མཐའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་འདིར་བསྐྱེད་རིམ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་བར་གྱི་སྔགས་ལམ་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་མོད་ཀྱི། དེ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་ ནས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དངོས་ཀྱི་བར་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ཁོ་ན་ལ་རྩལ་མ་ འགགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་ཤར་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་ ཤར་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་ཡས་མཐའ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ནོ། །འདི་མན་ཆད་ལས་དང་ པོ་པ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་དུ་སྔགས་ལ་འཇུག་མཚམས་ནི་ཡོད་ལ། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡན་ ཆད་ནི་བཟང་ངན་མ་གཏོགས་ཟུང་འཇུག་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྔར་གྱི་དེ་དང་རྣམ་ གཞག་ཕལ་ཆེར་འདྲ་རུང་ལ། དེ་མན་ཆད་ལ་གཙོ་བོར་ས་མཚམས་གང་མཚུངས་པའི་ས་ དེ་ནས་གཙོ་བོར་འཇུག་པ་ཡིན་ཡང་། སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དེ་ གཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་རིམ་གྱིས་འཇུག་གོ །མདོ་ལམ་གྱི་ཐ་མར་སྔགས་ལམ་སྣོན་པ་འདི་ ལ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས་དཔའ་བོ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་དང་། དེ་ཉིད་བསྡུས་ པ་ལས་ཀྱང་མངོན་བྱང་ལྔའི་རྣམ་གཞག་སོགས་གསུངས་མོད་ཀྱི། དགོངས་གཞི་བླ་མེད་ཀྱི་ མངོན་བྱང་འདི་ལ་དགོངས་ནས་རྣམ་གཞག་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དག་གི་ཚིག་ཟིན་གྱི་ལམ་དེས་མཐར་ཐུག་མི་བགྲོད་པས། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་ མཐར་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་སྣོན་ཚུལ་ཡང་མདོ་ལམ་གྱི་མཐར་སྔགས་ལམ་སྣོན་ཚུལ་དང་ འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཞིབ་མོར་བཤད་དུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་མོ།

故就修習而言，從生起次第至雙運之間皆修習，灌頂亦皆授予，然就次第而言，一切亦屬雙運次第，就地道而言，一切亦唯屬最後際加行。故於波羅蜜多道殊勝十地必須加入密續最後際，而密續最後際之前必須先行密續殊勝十地，其前必須先行密續單純十地等，以此理推及見道與資糧道之間，是否需從密續見道或資糧道入？非也。 雖然一般而言最後際之前必須先行殊勝十地，然顯教之殊勝十地即可成辦，密續彼等無需先行，因於灌頂時即成密乘道故。於此最後際加行之際，雖修習生起次第乃至光明次第之間一切不共密乘道之行相，然彼等非從實際生起次第至實際光明次第，乃是于雙運體性中顯現諸功用無礙之行相，彼等亦非前後，乃同時顯現。 此乃入密之最高上限。此下至初業行者皆有入密時機，獲得初地以上除優劣外唯是入于雙運，故與前說大體相似，此下主要於何地相應，則主要從彼地入，然前諸分亦需先行，非一時而是漸入。于顯教道末加入密乘道此事，《大日經》中雖說大勇士三摩地之名，《攝真實經》中亦說五現證等安立，然爲了密意無上現證而以不同安立方式宣說。由於彼等文字所顯之道不能趣至究竟，故下三部續道末加入無上密續道之理，亦如顯教道末加入密續道之理。此等可詳細解說，然暫時且止於此。

ལྔ་པ་སྔགས་ལམ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་ཕྱིས་ལམ་གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་བསྟན་པ་ ནི། མཚམས་མེད་ལྔ་ཡི་ལས་ཅན་དང་། །མི་གང་བསོད་ནམས་དམན་པ་ཡང་། །ཡིད་ 5-426 བཞིན་ནོར་དང་འདྲ་བར་གཞན། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་ཅི་ དགར་སྤྱོད་བྱེད་དེ། །འདི་ནི་མ་འོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་ཏེ། སྐབས་འདིར་ཡིད་ བཞིན་ནོར་བུ་དང་འདྲ་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་། གཞན་ཞེས་པ་ཨུཏྤལ་ལྟ་བུ་ སོགས་ལ་འཆད་པ་ནི་ཚིག་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལམ་འདིར་མ་ཞུགས་གོང་དུ་འཚམས་ མེད་ལྔ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྡིག་པ་ཆེན་པོའི་ལས་ཅན་དང་། མི་གང་ཤིན་ཏུ་དབུལ་བའམ་འཚོ་བ་ ཙམ་ཡང་ཕྱེད་པར་དཀའ་བའི་བསོད་ནམས་དམན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ འདིར་ཞུགས་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ འདི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་འབད་རྩོལ་མེད་ཅིང་ནམ་འདོད་པའི་དུས་སུ་འབྲས་ བུ་འབྱུང་བས་ན། གཞན་ཏེ་ཕ་རོལ་ལམ་མཆོག་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་དྲིན་ལས་ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་དང་དཀའ་སྤྱད་མི་དགོས་པར་སྤྱོད་པ་བདེ་བ་འདོད་པའི་ ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། དམ་ཚིག་སྐྱོན་མེད་པས་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་པ་ལ་ རྩོལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མང་པོ་བརྒྱུད་མི་དགོས་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་བསོད་ ནམས་དམན་པས་འགྲུབ་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དང་། ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲར་ བཤད་པས་ནམ་འདོད་པའི་དུས་སམ་དུས་མྱུར་བར་འགྲུབ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་{ཅི་[ནི་]དགའ་ སོགས་ཀྱིས་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་པའང་བསྟན་ཞིང་། མ་འོངས་པ་ཞེས་པ་ཚེ་འདིའམ་ འཆི་ཁའམ་བར་དོ་ལ་སྦྱོར་གྱི་མ་འོངས་པ་རྒྱ་ཡན་ལ་མི་འཇོག་པ་རྣམས་ཀྱང་གོ་དགོས་སོ། ། ཁྱད་པར་དུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པར་གསལ་པོར་མ་བཤད་པའི་མགོ་དང་རྐང་ལག་སྦྱིན་པར་ གཏོང་བ་སོགས་མདོ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྔགས་ལམ་ལ་ཕར་མ་བསྣན་ན་སངས་རྒྱས་ མི་ཐོབ་བོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་འདེབས་པ་དང་གོས་འཐག་པ་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་སྔོན་དུ་ 5-427 མ་སོང་ཡང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབས་པས་ཟས་གོས་རང་ བྱུང་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་ལ་དགོས་སུ་མ་བསླབས་ཀྱང་། འོད་གསལ་གཅིག་པུས་དེ་ རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྔགས་ལམ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སྣོན་ཀ་མི་དགོས་སོ།

第五、說明最初入密乘道后不依賴其他道。如雲："縱有五無間業者，及諸福德微薄人，如同如意寶般他，依靠上師恩得之。隨意而行諸行為，此是未來正覺尊。"此處，有人解釋"如同如意寶"為指如寶般之補特伽羅，"他"字為解釋如青蓮等，此非文義。故於未入此道之前造作五無間業等大罪業者，及任何極為貧困或難以維持生計的福德微薄之人，若入此密乘而如前所說精進修持，則此金剛乘道如同如意寶般無需勤勉而隨時生果，故他即殊勝道依靠上師加持恩德於此生即可獲得。無需苦行與艱難而修行，隨意享受五欲功德，由無失誓戒而精進密乘，此即不需經歷多生而於此產生佛，故稱未來佛陀。 此等文句之義，謂福德微薄者能成就，則何需更說其他；說如意寶相似，表明隨欲之時或速疾成就；以隨意行等說明無有艱難而成就；未來之說，當配於此生或臨終或中陰，不置於漫無邊際之未來，皆應了知。 特別是，若想密乘中未明說之佈施頭顱手足等顯教行為若不加入密乘道則不能成佛，則非也。如同不需先行耕種織衣等勤作，而祈請如意寶珍即自然生出飲食衣物般，雖未修學佈施等，然由光明一法即能作彼等事業故，密乘道不需其他乘之增添。

།ཡང་ སྔགས་ཀྱི་ལམ་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དང་། གཞན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་རྐྱེན་གྱི་གཙོ་ བོ་གཉིས་འཛོམ་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་ངོ་། ། དྲུག་པ་འོད་གསལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་ ཆགས་བྲལ་མིན། །དབུ་མར་ཡང་ནི་མི་དམིགས་སོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། ། དབུ་མར་ཡང་ནི་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་སྦྱོར་བ། །འདི་ཉིད་ དུ་ནི་རབ་སྟོན་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་བྲལ་དེ་ཉིད་གང་། །དགོངས་པ་ཡིས་ནི་གསུངས་ པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་གསང་འདུས་ཀྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ནི། ། དངོས་མེད་ལ་སོགས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་གསུངས། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་རྣམ་དག་གང་། །དཔལ་མཆོག་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན། ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ཡིན། །སྣ་ ཚོགས་མདོ་དང་རྒྱུད་ལས་ནི། །དེ་ཉིད་གང་ཞིག་ཉེར་བསྟན་པ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་ གནས་འདི་ཉིད་ལ། །དེར་ནི་གཞན་དག་མ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་ སྟོང་ནི། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ལས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་ནི། ། སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོར་གསུངས། །རལ་བ་གཅེར་བུ་མགོ་རེག་གམ། །ཅོད་པན་ འདུས་པ་སྤོང་འཇུག་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་རྟགས་ཅན་དེ་དང་དེ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ འདོད་པ་རྣམས། །དེ་ཉིད་དམན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་ རིམ། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དམན་པས་ན། །དེས་ནི་གྲོལ་བ་རྙེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ 5-428 ལ་འགོས་ལུགས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་སོགས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་། སྟོང་ པ་མ་ཡིན་སོགས་སྣང་བ་གསུམ་སྤངས་པ་ལ་འཆད་པ་ཡང་ལེགས་ཆ་ཡང་ཡོད་ལ་འགལ་ བ་ཡང་ཆེར་མི་སྣང་མོད། ཡང་ཆགས་{པ་དང་[མ་]ཆགས་བྲལ་དང་། སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་ སྤྱི་ལྡོག་ནས་བཤད་ན་གོ་བ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་སྔར་སྨོས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་མཆེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཆགས་བྲལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་དྲི་མས་ མ་གོས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་སྟེ་སྣང་བ་དང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་སྟོང་པ་སྟེ་མཆེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་སྟེ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གང་སྣང་བ་གསུམ་ལས་འདས་པ་དེ་ན་ལུས་ངག་ ཡིད་གསུམ་ལས་འདས་པའང་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ དེ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

又，密乘道如寶相似為因之主要，他即上師加持為緣之主要，二者和合而生，如是而說亦可。 第六、說明光明為一切法之精要。如雲："非貪非離貪，中間亦不得。非空非不空，中間亦不得。諸佛悉平等，於此善開顯，離三種智慧，即是彼真實，以意趣宣說。如是吉祥密集，菩提心品中，以無實等偈，說正覺相也。貪等清凈者，勝喜亦所說。如來亦即說，彼為一切空。種種經續中，所明示真實，一切住空性，此外無所說。八萬四千法，大能仁所說，正覺之體性，說為精要中精要。散發裸體剃頭或，冠飾聚合舍入等，種種相好彼彼等，欲求正覺諸眾生。真實下劣彼等以，律儀行等諸次第，由智慧劣故，不得解脫也。" 對此，阿瑜派諸師解釋"非貪"等為八十種自性，"非空"等為離三種顯現，雖有善處且無大違，然若從貪與離貪、空與不空等總相而說亦更易理解，然暫依前說，非增盛貪慾，非離貪顯現，于中間獲得之相亦不得見，法性不為三種顯現垢染所染。 如是非空即非初顯，非不空即非增盛，于中間即獲得亦不得見。若超越三種顯現，即超越身語意三。若有身語意三之相，即是迷亂故，不能顯現清凈身語意金剛常住之相，故法性即身語意金剛無二智慧。

།རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་ བ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྒྱུ་མ་བདེ་མཆོག་གི་ལེའུ་དང་པོ་ལས་ཀྱང་གཞུང་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ ལྟར། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་གནས་ལུགས་སུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་ དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཞིག་དགོངས་གཞི་སྣང་བ་གསུམ་སྤངས་པ་ལ་དགོངས་ནས། འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་ ལྡན་གསང་འདུས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ནི། དངོས་ པོ་མེད་ལ་སྒོམ་པ་མེད། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྒོམ་པ་མིན། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ པས། །སྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་དྲུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ 5-429 ཀྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་གསལ་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་གསུངས་ སོ། འོད་གསལ་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ ཏེ། དག་གཞིའམ་སྦྱང་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་རྒྱུད་ལས་ ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ གནས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་ མུག་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་སོ། །འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་ རྒྱུད་སྡེ་ལས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བདེ་ བ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་ཡིན་ པའོ། །གནས་ཀྱི་དོན་ནི་གཞི་ཡིན་པ་སྟེ་སྟོང་རྐྱང་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའོ། །མདོ་རྒྱུད་ དེ་དང་དེར་ནི་མཐར་ཐུག་གི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ནི་འོད་གསལ་འདི་ཉིད་ལས་ གཞན་པ་དག་མ་གསུངས་སོ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་ པ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འོད་གསལ་འདི་ནི། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོ། མཆོག་དང་གཅེས་པ་དང་མི་འགྱུར་བ་དང་སྦས་ པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於佛教修行的文字，內容涉及密宗修行和空性的討論。以下是完整翻譯： 如瑜伽母續《諸佛平等瑜伽空行母幻化勝樂》第一品中所說：明顯展示光明一切空性的實相。離三智慧的真如，其所證基礎為斷除三種顯相，以"非貪慾"等詞語而說。 同樣在具德《密集根本續》第二品菩提心品中說："無實法則無所修，所修之法非為修，如是實法無實故，修行無有所緣處。"等等六種菩提心偈頌，闡述了現證菩提光明的此等性相。 此光明是貪慾等一切垢染清凈之處，是清凈所依或凈化所依，這在《勝初續》中也有說明。即在該續中這樣說："貪慾清凈之處，即是菩薩之處。"同樣也適用於嗔恨和愚癡。 正是基於此光明，如來釋迦牟尼在《般若波羅蜜多經》等諸經中宣說一切法的實相為空性。因此，在各種經續中所開示的真如，皆是光明大樂一切空性之處。既是一切空性，又是處所。處所的含義是基礎，不是單空，而是智慧。 在這些經續中，究竟所詮之法的實相，除此光明外別無所說。在大聖者所說的八萬四千法蘊中，現證菩提之相的此光明，是一切基道果法之精要中的精要，以殊勝、珍貴、不變、隱秘的方式宣說。

།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་རྣམས་ལམ་རིམ་པ་ལྔའི་ནང་གི་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བའི་མིང་ངོ་། །གནས་འདི་མ་རྟོགས་ན་ནི་རལ་པའི་ཁུར་འཛིན་པའམ་གཅེར་ བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་བྱེད་པའམ་མགོ་རེག་སྟེ་མགོ་ཟླུམ་དུ་འདུག་པའམ་ཅོད་པན་ཏེ་ཐོད་དམ་ དབུ་རྒྱན་འཆིང་བའམ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟགས་ཅན་དང་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ 5-430 ཚོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་པ་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གནས་པའམ། གཅིག་པུ་ དབེན་པར་སྤོང་བར་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་སྒོ་གསུམ་བསྡམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གཉིས་དང་། རིག་ པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པར་ཁས་མཆེ་བའི་འདོད་ཡོན་མ་བསྡམས་པར་སྤྱོད་པའི་རིམ་པ་ སྟེ་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་དེས་མཚོན་པ། རྟགས་དང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དང་དེ་རྣམས་མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་དག་རྣམས་སྣང་བ་གསུམ་དག་ པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་སྒོམ་ཚུལ་མི་ཤེས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་དམན་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ བྲལ་བ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དེས་ནི་གྲོལ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་སྣང་བ་གསུམ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་དམན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནའོ། །དེ་ཕྱིར་ འདི་ན་གང་དག་ཐེག་དམན་འཕགས་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པས། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་ ལ་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་མི་དགོས་ཀྱང་། བདེ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་ ཟེར་བ་སོགས་ནི། རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ཁས་ བླངས་སྐྱོང་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཁ་ཐལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནས་གཟིགས་པའོ། །ཡང་གནས་ལུགས་རྟོགས་ན་དེའི་ཁྱད་ པར་མཐའ་དག་རྟོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་ པ་འགོད་པ་དང་། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་སོགས་འདྲེན་པའང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ དཔྱོད་སྐབས་གཡས་ཆུང་གི་རིག་པ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ་འདིར་རྒྱས་པར་མ་སྤྲོས་ སོ། །བདེ་བས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ངོ་བོར་ཤར་བ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ ལ་ཟེར་ན་ནི་ལེགས་ཀྱི། ཚོར་བ་བདེ་བས་རིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བདེན་མེད་དྲན་པ་ལ་ཟེར་ན་ནི། ཁྱེད་ཅག་འདོད་པ་དེ་འདྲ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། རིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ ལ་འཇུག་པ་ནི་ཤེས་རབ་སེམས་པར་བཅས་པ་ཡིན་གྱི། ཚོར་བས་དཔྱད་པའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ 5-431 དྲན་པར་བྱེད་སོམས་ཤིག་གུ ། ༈ ལམ་གྱིས་མཚམས་སྤྱི་དང་བོགས་འབྱིན་ཅུང་ཟད་བཤད་པ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རྩ་བའི་གསུམ་པ་ལམ་གྱི་ས་མཚམས་དང་བོགས་འབྱིན་བཤད་པ་ལ། ས་མཚམས་དང་བོགས་འབྱིན་གཉིས་སོ།

我來為您完整翻譯這段藏文。這是關於修行和證悟的論述，以下是直譯： "現證菩提"這些詞不僅僅指五次第中的現證次第，也是勝義法界自性光明的名稱。若不了知此處，則持結髮髻或行裸體苦行或剃髮成圓頂或戴冠冕即頂飾或頭飾，以及具有其他種種標誌和行為，即：在僧團中持戒而住或獨自入靜處修行這兩種攝持三門的行為，以及宣稱行持明智苦行而不攝製欲貪的次第，即以這三種行為為代表的種種標誌和行為，雖然希望以此獲得現證菩提的解脫，但如果他們不知修習此三種顯相清凈的智慧之法，則缺乏真如之方便，即是離於方便，以彼等之道不能獲得解脫，因為缺乏道之真如即清凈三種顯相的方便之故。 因此，此處有人說小乘聖者也通過證悟真如，僅僅證悟真如不需要光明俱生，但以樂證悟真如則需要等等，這是執著于不具正理的宗義而堅持己見的過分固執，因為真如實相究竟唯有佛智慧見。 又若說了悟實相則必須了悟其一切差別的理由是實相一切自性相同，以及引用"義之自性為一"等說法，在觀察甚深義理時也是令人發笑的淺薄見解，此處不作廣述。 若說以樂證悟法性是指自己證悟法性顯現為樂的本性則善哉，若說是以樂受憶念分別智所緣的無實，則你們所許如是之事從一開始就不可能。何以明顯？趣入分別智之境是具有思維的智慧，豈能以感受觀察對境而作憶念，當自思維！ 道之界限總說及增進略說 廣說根本第三，宣說道之界限及增進分二：界限與增進。

དང་པོ་ནི། དང་པོའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ས་བརྒྱད་པ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྣང་ བ་གསུམ་པོ་ཐོབ་པ་དང་། །ས་བཅུ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་གནས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལེགས་ ཐོབ་ནས། །གཙང་མའི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ། །ས་རྒྱས་ཞིང་ནས་མི་ལྡོག་པས། །ཚེ་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །ཞེས་པ་སྟེ། དང་པོའི་ལས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཐེག་པའི་བསམ་པ་ལ་བསླབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསྐྱེད་རིམ་དང་ལུས་དབེན་དང་རྫོགས་ རིམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་རྡོར་བཟླས་ངག་དབེན་གྱི་རིམ་པ་ཡན་ཆད་རྒྱུད་ལ་ སྐྱེས་པ་སྟེ། དེས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་བསྟུན་ན་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པ་དང་མཉམ་ པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ་སེམས་དབེན་གྱི་ནང་ཚན་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ས་ མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ནི་མདོ་ལུགས་ཀྱི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པ་དང་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །ཐོབ་པའི་ས་མཐར་ཕྱིན་པའི་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་ པའི་སྐུ་ཐོབ་ངེས་པས་སྒྱུ་ལུས་ནི་དེ་ལས་ལོགས་སུ་མ་སྨོས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ་ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་ན། ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོར་དབང་ བསྐུར་བ་དང་འདྲ་ཞེས་བརྗོད་ལ། གཙང་མའི་གནས་ཞེས་པ་ལ་ཆག་ལོ་ཙཱ་བས་དག་པའི་ གནས་ནས་ཉེ་བར་རྟོགས་ཞེས་པར་བསྒྱུར་བས་གཙང་མ་དག་པར་བསྒྱུར་བ་ནི་ལེགས་ལ་ འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་བསྒྱུར་ནས་ཉོན་མོངས་དག་པའི་དོན་ཙམ་དུ་འཆད་པ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། སྔར་ཡང་ཡང་བཤད་ཟིན་པ་དང་ཟློས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་ནས་ རྩ་བའི་ལུས་དེ་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་མི་སྤྱོད་དེ། དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སུ་ཉེར་བར་ 5-432 འགྲོ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པ་དེ་ནས་སླར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ གནས་སུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ལ། ཟུང་འཇུག་གི་ལུས་དེ་ལ་འཆི་བ་མེད་པས་དེ་ ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ལས་ཞེས་པས། བསྐྱེད་རིམ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་འདོད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ མེད་ཅིང་འདིར་རྫོགས་རིམ་ཉིད་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། སེམས་ དབེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་གོང་དུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བལྟོས་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པར་ དགོངས་པའོ།

第一是："以初業加行力，當得第八地，獲得三種顯相，安住於十地中。善得現等覺已，趣近清凈處。從廣地不退轉，以此生遍知。" 即初業加行是從學習佛乘發心開始，乃至生起次第、身遠離，以及不共圓滿次第初品金剛唸誦語遠離次第以上在相續中生起，以此若對照波羅蜜多乘則相當於獲得第八地。獲得三種顯相，即心遠離分支中獲得顯相之地圓滿，相當於經典傳承第十地的階位而安住。獲得圓滿地位的同一階段必定獲得幻身次第身，因此幻身未另外提及。若善得現等覺即光明次第，則稱為如同第十殊勝地灌頂大太子。 關於"清凈處"，卻譯師譯為"從清凈處近證"，將"清凈"譯為"清凈"是善妙的，但將"趣"譯為"證"並解釋為僅僅煩惱清凈之義則不善妙，因為此前已經反覆宣說過了。因此，獲得勝義光明后，根本身不行於不凈剎土，趣近清凈剎土處所，從彼佛剎清凈處不復以業惑力退轉於三界處所而受生，由於雙運身無有死亡，故此生即成一切遍知圓滿佛陀無有疑慮。 對此，有人主張"初業"僅指生起次第，但此說無有理由，且此處正是著重闡述圓滿次第的場合，故意指在心遠離智慧未生之前是相對於圓滿次第的初業者。

།སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་འཇུག་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་འགོ་རྣམས་ས་དགུ་ པ་ཙམ་དང་སྦྱོར་བར་གསལ་ཡང་འདི་དག་སྔགས་ལམ་གྱི་ས་དངོས་ཐོབ་ཚུལ་ཡང་མིན། ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ས་དེ་རྣམས་དང་སྔགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དེ་ཐད་ཀ་ན་ཡོན་ཏན་ མཉམ་པའི་དོན་ཡང་མིན་གྱི། གོང་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་དཀའ་བ་མེད་ཅིང་མྱུར་ དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ལས། ཉེ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་འདིར་བཤད་པ་ སྟེ། དཔེར་ན་རྡོར་བཟླས་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་མན་ཆད་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྔགས་ ཀྱི་སྐལ་ལྡན་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་ཀྱང་བརྩོན་པར་འབད་ན་ཚེ་གཅིག་ལ་ངེས་པར་གྲུབ་དགོས་ ལ། དེ་ད་ལྟ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་པ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་ ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་པ་དང་འདྲ། སེམས་དབེན་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་མདོ་ལུགས་ པའི་ས་བཅུ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་རིང་འདྲ་ཞིང་། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་ པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ས་བཅུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་ ཉེ་མི་ཉེ་དུས་རིང་ཐུང་ལ་ནི་མི་སྦྱོར་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཅིག་ལས་དང་ པོ་པ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་ལུགས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་ 5-433 གཅིག་ཐོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་མཚོན་ནོ། ། གནས་སྐབས་དེ་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་མིན་ཏེ། འདིར་དོན་ གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་པའི་མཐར་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ཀྱང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུར་གསུངས་པ་ ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། མདོ་ལམ་གྱི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་འབུམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ དང་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་གསུངས་པ་ལས། ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཁྱབ་པ་སོགས་ ཡོན་ཏན་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐག་ཉེ་རིང་མཉམ་པའི་དོན་དང་པོའི་ལས་ཀྱི་ སྦྱོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། དང་པོ་སྔགས་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་དུས་ནས་ཇི་སྲིད་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་བར་ལ་དུས་ཇི་ཙམ་དགོས་པ་དེའི་སུམ་གཉིས་འདས་ སུམ་ཆ་གཅིག་ལུས་པས། དཔེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཉིས་ནི་རྫོགས་གཅིག་ལུས་པས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་བར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བར་ལམ་འདི་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་ དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ས་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། ད་ནི་སངས་རྒྱས་ མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་དབུག་ཕྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་ལུགས་ཀྱི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་ པ་དེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ལ་སའི་རིམ་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།

雖然明顯將幻身次第之入與光明次第之始諸等配于第九地左右，但這些也非密道實地獲得方式。也非波羅蜜多乘彼等地與密續三種階位功德相等之義。而是如上所說密咒道無有艱難且速疾成就菩提，此處說明接近之理。例如，莫說利根者，即使鈍根密咒根機者若精進修持，金剛唸誦的體驗證悟以下也必定能在一生中成就。雖然彼時是凡夫，但成佛極為臨近，如同波羅蜜多乘第八地。心遠離圓滿，則如同經典傳承剛獲得第十地與佛地之遠近，光明次第圓滿后則如第十殊勝地。此亦不配于菩提之遠近及時間長短，因為密咒所化機利根者雖為初業，獲得佛果亦無一生間隔，如同經典傳承安住第八地尚須一無數劫方得佛果之所說為例。 彼等階位亦非獲得與彼相順功德，因為此處獲得勝義光明后得雙運，如說百種功德，而經典道第八地則說與三千大千世界微塵數相等之功德，以意身遍滿剎土等功德無邊故。因此，遠近相等之義，初業加行圓滿時，從最初未入密道之時乃至將得圓滿佛果之間所需時間，其三分之二已過，餘三分之一，譬如已盡二無數劫，餘一無數劫，知接近佛地，如入般獲得此道第一解脫。如是，獲得顯相地圓滿時，當知速得佛果而得解脫，譬如經典傳承剛獲第十地彼，至圓滿佛果間僅有一地階位。

།འོད་ གསལ་ཐོབ་པ་དེ་ན་ཆེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མྱུར་བར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་དབང་བསྐུར་ ཐོབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའམ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་ སེམས་དཔའ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་དང་འདྲའོ། །འོན་ཀྱང་ ད་དུང་འདི་ལ་གསངས་ཤིང་སྦས་པའི་གནད་གཅིག་ཡོད་དེ། འདིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་དོད་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་བྱེད་དགོས་ལ། ལམ་གྱི་སུམ་གཉིས་དང་སའི་རིམ་པ་གཅིག་ དང་། བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་ཚུལ་རྣམས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པའི་བར་ ལ་བརྩི་དགོས་ཤིང་། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་ཡན་ཆད་ལ་སྤྱིར་ས་བཅུའམ་བཅུ་གསུམ་སོགས་ 5-434 བགྲོད་དགོས་ཀྱང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་སྔགས་ཀྱི་ ཐེག་པ་འདིར་མ་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ས་དེ་དང་དེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་རིང་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དཔེར་བྱས་ནས། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་མ་ཐོབ་ གོང་གི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཟུང་འཇུག་ལ་འཇུག་ཚུལ་དཔེ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་ དཔེ་དོན་སྦྱོར་བ་ནི་གཞུང་དེའི་ཁོག་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ འགྱུར་འཕྲོ་དེ་ལས་སྦྱོར་ལམ་བཅུ་གཉིས་དང་ས་བཅུ་གཉིས་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་འདུག་ པ་ཡང་དགོངས་དོན་མིན་ལ། མ་སྦྱངས་པ་འགའ་ཞིག་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ། ངག་དབེན་གྱི་ས་དགུ་པ་ཐོབ། སེམས་དབེན་གྱིས་བཅུ་པ་ཐོབ། སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པས་མདོ་ ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ས་བཅུ་གཉིས་པ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་ སངས་རྒྱས་ལས་ལྷག་པར་སོང་ཟེར་ཞིང་། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ས་བཅུ་གསུམ་པ། མི་སློབ་ པའི་ཟུང་འཇུག་བཅུ་བཞི་པ། ཡང་ན་བཅུ་གསུམ་པའི་ཕྱེད་གོང་འོག་དང་དོན་གཅིག་ཅེས་ ཟེར་བ་ནི། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་ ཤེས་བཞིན་དུ་བསམ་མནོ་མགོ་ཕུར་མ་རེ་བཏང་ནས། ཅི་བརྟོལ་བསྐྱེད་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྨྲ་བ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། བླུན་པོའི་ཚོགས་ནང་དུ་གཡོ་སྒྱུའི་ དགག་སྒྲུབ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །དེ་དག་ནི་བརྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་ ཕྲན་ནི་ཅི། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཅི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་ཅི་ཞེས་དྲིས་ན། ཁྱིམ་བཅུ་བཟུང་ན་རྒྱལ་ཕྲན་ཐོབ། །བརྒྱ་བཟུང་ན་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཐོབ། སྟོང་བཟུང་ན་ འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ།

獲得光明時見得更速疾趨近佛地，如同安住得灌頂地或如世間世俗般一生隔閡之菩薩，佛果境界在掌握之中。然而此中尚有一個秘密隱藏要點，此處應以學習雙運作為圓滿佛果之等同，道之三分之二與一地階位，及無間入之方式等，皆應計算至將獲得雙運次第之際。雖然獲得雙運以上總體需經十地或十三地等，但因是不可思議之行境，此密乘中未說時間之決定。因此，以波羅蜜多乘彼等地與圓滿佛地之遠近為喻，未得雙運次第之前三種階位亦如是趨入雙運之理。如是配合比喻與義理是此論究竟含義。 行集論未完譯疏中雖有配合十二加行道與十二地之說，但非意趣所在。有些未經修學者說："生起次第得第八地，語遠離得第九地，心遠離得第十地，獲得幻身如同經典傳承之佛，光明次第第十二地超越經典傳承之佛"，並說："有學雙運為第十三地，無學雙運為第十四地，或說與第十三地上下半同義。"此等對密續與顯教諸道之性相與自性連一點也不瞭解，只是胡思亂想，妄加揣測，無非是被魔加持而說，僅僅在愚者群中作虛偽辯駁而已。此等如同對某些妄語者問："何為小王？何為境王？何為轉輪王？"則答："掌十戶得小王，掌百戶得境王，掌千戶得轉輪王"般。

།འོ་ན་འདི་དག་གསང་སྔགས་རང་ ལམ་གྱི་ས་མཚམས་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། བསྐྱེད་རིམ་རགས་པ་ལ་བརྟན་པ་ ཐོབ་ན་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་རྫོགས། ཕྲ་བ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ན་འབྲིང་བོ་རྫོགས། ལུས་དབེན་ 5-435 ངག་དབེན་གྱིས་ཚོགས་ལ་མཆེད་པོ་རྫོགས་ཟིན་ནས། སེམས་དབེན་གྱི་ས་གསུམ་པོ་སྦྱོར་ ལམ་དྲོད་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་འགོ་གཞུག་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་ རྟོགས་རགས་པ་ཚན་གསུམ་འགག་ཚུལ་ལ་རྩེ་མོ་གསུམ་སྟེ། ཞེ་སྡང་གི་རྟོག་པར་རགས་ པ་ཙམ་འགགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་ རྟོག་རགས་པ་འགགས་པ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་དང་། དེ་སྟེང་གཏི་མུག་གི་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་ཡང་ འགགས་པ་ནི་རྩེ་མོ་ཆེན་པོའོ། ། དེ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་སློབ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་རྟོག་གསུམ་པོ་དེའི་ རིགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་རིམ་ཅན་དུ་འགགས་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་ནི་བཟོད་པ་ ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མོ། །འདིར་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་འགགས་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ ཐུན་རེ་ལ་འགགས་པས་གོ་མི་ཆོད་ཀྱི། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་གྱུར་བ་གཏན་ནས་མི་ སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ནི་ཆོས་ མཆོག་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོག་མར་ཐོབ་པའི་སྐབས་དེ་ནི་ མཐོང་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཕན་ཆད་ནི། སྒོམ་ལམ་སྟེ་འདི་ ལ་འཕགས་པའི་ས་བཅུར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་བོགས་འདོན་ནི། ཆོས་འབྱུང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི། །ཆགས་སོགས་ རོལ་མོ་རྒྱ་ཆེན་པོ། །ཆོས་དབྱིངས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་སྤྱོད་ པས་སོ།

那麼，這些與密咒自道之地位界限如何配合呢？獲得粗分生起次第穩固時圓滿小資糧道，獲得細分穩固時圓滿中等資糧道，通過身遠離語遠離圓滿大資糧道之後，心遠離的三個階位配合加行道大中小三種暖位，幻身次第的始終對應粗分三種分別念自然止息方式配合三頂位，即：僅僅粗分嗔恨分別念止息階段是小頂位，在此基礎上貪慾粗分分別念止息是中頂位，在此基礎上愚癡粗分分別念也止息是大頂位。 其後，在修學光明次第階段，那三種分別念類別的細微分別念逐漸止息的三個階段是大中小三種忍位。此處所說粗細分別念止息，並非僅指一座止息便算，而是獲得該補特伽羅相續中現行永不生起的階段。現前菩提時的三種顯相是大中小三種勝法位，初次獲得實義光明的階段是見道。從雙運次第在相續中生起以後是修道，此可分為十聖地。 第二、助道：法生現前菩提，貪等廣大遊戲，法界現前菩提，隨所獲得而行。

།མངོན་པར་རྟོགས་པར་གང་གྱུར་པ། །བླ་མེད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི། ། སྤྲོས་བཅས་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདིར་སློབ་བ། །གཟོད་ནས་ དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གྲུབ་ན། །བསླབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཅི་ཞིག་ བྱ། །རྟོག་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་སྐྱེ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་འདིར་རྟོག་ན། །ཡེ་ཤེས་རིམ་པ་ 5-436 སྤངས་པ་ཉིད། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པས། །སླར་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རང་ བཞིན་སྣང་བའི་དབྱེ་ཤེས་ཤིང་། །དེ་ཉིད་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ཀྱང་། །གང་ཞིག་རྣམ་ གསུམ་མི་སློབ་ན། །དེས་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་མེ་གནས་པ། །མ་ གཙུབས་པར་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་བསླབ་བྲལ་བས། །ཚེ་འདི་ཉིད་ ལ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་བོག་འདོན་ལ་སྤྱིར་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་འབྱུང་ཡང་། ལམ་གྱི་རྐང་ཡིན་ལ་བོགས་འདོན་མཐར་ཐུག་ཏུ་ཡང་གྱུར་པ་ནི་སྤྱོད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ གཞུང་འདིར་སེམས་དབེན་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་སྟེ་རིམ་པ་བཞི་ཅར་བསྟན་པ་ ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་། གཙོ་བོར་སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་ དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།

凡是現前通達者，無上現前菩提之，有戲論等行為以，瑜伽士於此修學。本來清凈自性者，若以自性成就彼，修學加行何所為？分別中不生如是，若有如是分別者，捨棄智慧次第故，不知彼之分類故，將會再次修學矣。了知自性顯現分，雖依彼第四真如，若有不修三種者，彼不能獲得果報。如同樹中所住火，不鉆則不會生起，如是菩提離修學，此生之中不會生。 如是，雖然道之助緣總的來說有多種，但是作為道之根本且作為究竟助緣者是三種行為。而且，此論中雖然宣說心遠離、幻身、光明、雙運四個次第，是就一切趣入的角度而言，且主要是就心遠離階段所需的角度而言。

།དེ་ཡང་ཆོས་འབྱུང་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རོལ་ བའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གྲོགས་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་ནི་རོལ་བ་སྟེ། ལྷའི་ཆས་སུ་ཞུགས་པ་དང་གར་དང་གླུ་དང་ བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་ལ་ཐབས་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པས་ དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྤྲོས་བཅས་དང་། དེའི་རྗེས་ནས་ སྤྱོད་པས་སོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྤྲོས་མེད་སྟོན་ནོ་ཞེས་འགོས་ལུགས་པ་རྣམས་བཞེད་པ་ནི་ཚིག་ དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ ཏུ་སྤྲོས་མེད་སྟོན་ནོ་གསུང་ནའང་། འོག་ཏུ་འཆད་པ་ཉིད་ཚིག་དོན་དུ་སྣང་ངོ་། །དེས་ན་ སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་སྒྱུ་ལུས་དང་བཅས་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ཟུང་འཇུག་དང་བཅས་ པ་སོགས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་མངོན་ 5-437 པར་བྱང་ཆུབ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ། སྤྲོས་བཅས་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་ནི་ལམ་འདིར་སློབ་པ། འོ་ན་སྟོང་པ་དང་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་རྣམས་སེམས་ ཉིད་གཟོད་མ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན། སྤྱོད་པ་ལ་ བསླབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྤྲོས་བྲལ་བཟོ་མེད་དུ་བཞག་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་ གི ། རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྐྱེའོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་སྐབས་འདིར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། །རྣམ་ རྟོག་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པའམ་རྒྱུ་སྤངས་ཤིང་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །ཟབ་མོའི་གནས་ འདི་ལ་བདེ་སྟོང་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྲ་མོ་མང་པོ་མངོན་དུ་ བྱེད་དགོས་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་ལྷའི་ཚུལ་དང་སྟོང་པའི་ཚུལ་ དང་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་མ་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབས་པས་གཞི་ལ་གནས་པ་ དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དག་རང་བཞིན་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་ཤེས་ པ་སྟེ་སེམས་དབེན་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཉིད་བཞི་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་དཔེའི་འོད་གསལ་གྱི་ས་ཐོབ་ཅིང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ ཡིན་ཡང་། གང་ཞིག་སྤྱོད་པ་རྣམས་པ་གསུམ་ལ་མི་སློབ་པ་དེས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཟུང་ འཇུག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཤིང་ལ་མེའི་ཁམས་གནས་པ་ཡིན་ཡང་མ་གཙུབས་ ན་མེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

而且，於法界與智慧手印遊戲之現前菩提者，是樂空智慧之伴侶，即以種種貪慾行為等之遊戲為遊戲，以入于天之裝束及舞蹈、歌曲、手勢等受用廣大戲論相應，如何獲得法界現前菩提之大樂光明之方便相順之行為。 而且，此處"廣大"以上為有戲論，其後"行為"以上顯示無戲論，如郭氏派諸師所許，于文義極為相順。若說"現前通達"等兩句詩句顯示極無戲論，但下文所說即顯為文義。因此，心遠離究竟及幻身，見道及雙運等，凡是獲得現前通達之無上方便現前菩提大樂之因，瑜伽士於此道中以有戲論等三種行為門修學。若爾，空性、天身、樂等諸法于本來清凈自性之心性中以自性成就，則以修學行為之加行何所為？于自性中唯安住離戲無造作即可，從具有分別戲論之行為中不生如是現見真如之智慧。若有眾生如是於此思維，則彼分別捨棄並誹謗智慧之次第或因。於此甚深處，必須現前樂空及壇城等眾多細微差別法相之分類，為令不知轉為知故，將再次修學天之方式、空性方式及眾多樂之方式，如是修學則顯現基位所住。因此，凡諸瑜伽士了知自性顯現之分類即獲得心遠離，雖依彼第四真如即獲得第四剎那一切空性譬喻光明位且現前幻身，若有不修三種行為者，彼不能於此生獲得雙運果報。譬如雖有火界住于樹中，若不鉆取則不會生起火焰。

།དེ་བཞིན་དུ་གདོད་ནས་སེམས་ཉིད་བདེ་སྟོང་གི་དཀྱིལ་ འཁོར་ཆེན་པོར་གནས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ལ་བསླབ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ་དང་བྲལ་ན། རྣལ་འབྱོར་ བ་དེས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ༈ རྗེས་བཤད་ཟིན་གྱི་དོན། རྩ་བའི་གསུམ་པ་བཤད་ཟིན་རྗེས་ཀྱི་དོན་ལ། སྣོད་བརྟག་པ་དང་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། ། དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་གཡོ་སྒྱུའི་བློ་ལྡན་ལེ་ལོ་ཅན་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བླ་མའི་ 5-438 སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་ཞིང་ཡོན་ཏན་མིན། །བླ་མ་ལ་སྨོད་དབང་བསྐུར་ཐོབ་ཅེས་རློམ་ སེམས་འགྱུར། །བློ་དམན་སེམས་ལྡན་ཀུན་མཁྱེན་ཡང་དག་ཐོབ་མི་འགྱུར། །བསྙེན་ བཀུར་མེད་པར་མྱུར་དུ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད། །ཡང་དག་ཚིག་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྲོ་ བཅས་གཡོ་བར་འགྱུར། །ཚོགས་ནང་བླ་མ་མཐོང་ན་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད། །དེ་ ནས་དེ་ནི་དབེན་པར་སོང་ན་ཕྱག་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ངན་གྱུར་དམན་ པའི་སློབ་མ་ནི། །རང་གི་བུར་གྱུར་ཡིན་ཡང་གཞན་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤང་། །རྒྱལ་ རིགས་རྗེ་རིགས་མཆོག་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །བརྟན་པས་ནམ་ཡང་དེ་ནི་དྲུང་ དུ་བཞག་མི་བྱ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་ཡེ་ཤེས་བརྩོན་པར་བཅས་པ་དང་། །ཡང་ན་ བླ་མ་ལ་གུས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་ལྟ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་བརྟན་ ལ་ཤིན་ཏུ་དད་དེ་འདིར་སྣོད་གྱུར་ཡིན་ཕྱིར་དེ་ལ་དྲིན་སྦྱིན་བྱ། །རྒྱུད་མང་རབ་ཏུ་ ཐོས་ཤིང་ལུང་ལ་ལེགས་སྦྱངས་ཀྱང་། །བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་དམན་ཕྱིར་ལུང་ཐོབ་ མ་གྱུར་བ། །དེ་ནི་བདག་ཕན་ཙམ་ལའང་དབང་མེད་བསྟན་བཅོས་མཆུ། །དེ་ཡི་ བསྟན་བཅོས་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡིན། །ཡང་ན་སྐལ་ལྡན་གྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་ མན་ངག་ཐོབ། །གང་ཞིག་བློ་གྲོས་བླུན་མིན་དོན་ནི་སྦྱོར་ནུས་པ། །གཞན་དོན་བྱ་ བའི་བློ་ཡི་སྟོབས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་དེ་ཡང་བརྙས་བཅས་ འགྱུར། །རྒྱུད་མང་ཐོས་ཤིང་ཤེས་ལྡན་གནས་དྲུག་ཤེས་པ་དང་། །དྲན་དང་བློ་གྲོས་ བརྟན་བློ་བརྩོན་པ་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །བླ་མའི་ཞབས་བཀུར་བཅས་ཤིང་དེ་ཉིད་ལུང་ ཐོབ་པ། །རྒྱུད་རྒྱལ་མན་ངག་དེ་ཡིས་བསྟན་པར་འོས་པ་ཡིན། །ཚིག་འདི་དག་ནི་གོ་སླ་ མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཙམ་བརྗོད་ན། །གཡོ་རྒྱུ་ཅན་ནི་དམ་ཚིག་རྣམ་པར་མི་དག་པའི་རྒྱུའོ། །ལེ་ ལོ་ཅན་ནི་སྒོམ་པ་ལ་གཡེལ་བའི་ཕྱིར་མན་ངག་གི་སྣོད་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་གཡོ་སྒྱུ་ 5-439 དང་ལེ་ལོ་འཆང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལྟ་ཅི་ སྨོས། གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་མྱོང་སྣ་རེ་ཡང་མི་སྐྱེའོ།

如是，雖然從本初心性安住於樂空大壇城中，若離三種菩提修學行為，則彼瑜伽士於此生中不能獲得大手印果。 已說后之義： 根本第三已說后之義中，有驗察法器及迴向功德。 初者：具有奸詐心者懈怠者，見煩惱上師過失非功德，誹謗上師獲得灌頂心生傲慢，具有下劣心者不能獲得真實遍智。無承事而欲速得真實，說非真實語帶嗔心生誑，見上師在眾中以背而向，爾後至靜處則作禮拜。如是成為惡劣本性下等弟子，即使為己子亦當如他人般盡皆捨棄。雖是王種尊種最勝所生，堅定者決不令住于近旁。具最勝功德智慧及精進，或對上師恭敬視同佛陀，通達佛法堅定極具信心此成法器故當賜予恩德。雖多聞諸續善習教法，因上師承事下劣故未得教授，彼于自利尚無能力唯學論典，彼之論典唯是厭煩之因。或具緣分獲得真實教授，若有智慧非愚且能行義，趣入利他事業心力，若無語言功德則彼亦成輕蔑。多聞諸續具智知六處，具足念慧堅固心精進圓滿，承事上師獲得真實教授，續王竅訣堪為彼宣說。 此等言語雖易解，略說之：奸詐者為不清凈誓言之因。懈怠者因放逸于修故非教授法器。若具有奸詐與懈怠則不必說心遠離以上之體驗，即連密咒不共體驗之少許亦不生起。

ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་ ལ་སྨོད་པའམ་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་གྱུར་ནས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བློ་གྲོས་དམན་པའི་སེམས་ལྡན་དེ་དག་རེ་ཞིག་ཀུན་མཁྱེན་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པས་གང་བའི་དབང་གིས་བླ་ མའི་མཛད་པ་རྣམས་སྐྱོན་དུ་མཐོང་གི ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་ཤེས་པ་མ་ ཡིན་ལ། ཡོན་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་བླ་མ་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མེད་པར་ ཡང་ཡུས་གསོལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི། མན་ངག་ཞུ་བ་ལ་སྒུག་ལོང་ཙམ་མེད་པར་ མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། བླ་མ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གྱབ་སྐོར་དང་ རྫུན་གསུང་ངོ་ཞེས་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པས་གཡོ་བ་སྟེ་སྐྱོན་སྒྲོག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་འགའ་ ལས། ཚིག་རྣམས་འཇམ་པོས་མིན་ཞེས་ཁྲོ་བཅས་གཡོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་ན། བླ་ མས་དངོས་སམ་ལྐོག་ཏུ་བཀའ་བཀྱོན་པ་མི་ཐེག་པའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཆེ་འདོད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་མ་ དོར་བས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བླ་མ་བཞུགས་པ་མཐོང་ན་ཡང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ ནས་ཕྱག་འཚལ་བར་མི་བྱེད་ལ། དེ་ནས་བླ་མ་དེ་ནི་དབེན་པར་འདུག་ན་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱག་ བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ངན་པར་གྱུར་པ་སྐལ་བ་དམན་ པའི་སློབ་མ་དེ་ནི་རང་གི་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་མེད་གཞན་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤང་པར་ བྱ་ལ། རྒྱལ་རིགས་རྗེ་རིགས་མཆོག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་། བརྟན་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནམ་ ཡང་དེ་ནི་རང་གི་དྲུང་དུ་བཞག་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་མན་ངག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྣོད་ནི་འདི་ ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲིན་ལ་བློ་གསལ་ བས་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལམ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྩོན་པར་ 5-440 བཅས་པ་དང་། ཡང་ན་བློ་གསལ་བ་དང་བརྩོན་པ་སོགས་མེད་ཀྱང་བླ་མ་ལ་གུས་པ་སྟེ། བླ་ མ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ལྡོག་ ནས་ནི་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་རྟོགས་ ཤིང་སྙིང་སྟོབས་དང་དམ་བཅའ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ལ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ནི་སྐབས་འདིར་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མན་ངག་གི་བཀའ་དྲིན་སྦྱིན་ པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་ན་ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་ཚང་ན་{དང་[རང་ ]། ཡང་ན་ཡོན་ཏན་གཞན་མེད་ཀྱང་བླ་མ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་དེ་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་བྱའོ། ། ཞེས་པའོ།

特別是誹謗上師或僅以獲得灌頂而生傲慢心，作金剛阿阇黎我慢者，彼等具下劣智慧心者暫且不能獲得遍智佛位。因自相續充滿煩惱之故，見上師行為為過失，功德亦不知為功德，無以供養行為門而承事上師，且以懇求方式欲速得真實性教授而不願稍待，說此上師非真實語言而以欺誑及謊言，以嗔心而生誑即宣說過失。有些版本說："以柔和語言非者具嗔心而生誑。"即不堪上師明處暗處呵責。又有些人未舍大欲我慢，見上師住于眾人群中亦以背向而不作禮，爾後若彼上師獨處靜處則往彼處作禮者亦有此類，如是成為惡劣本性下等緣分弟子，即使是己子亦當如無關他人般盡皆捨棄，雖是王種尊種最勝所生，堅固阿阇黎亦決不令住于自處。 又教授法器即是如此：具足戒律信心等最勝功德而聰慧明智故具智慧，以精進勤修道，或雖無明慧精進等而恭敬上師，即視上師等同一切佛陀彼亦堪為法器，總體而言，具最勝智慧故通達佛說法義且信念極為堅固，具足對法及補特伽羅極大信心者，此處成為法器故，當賜予教授恩德。此處所說"或"字之義為：若具足其他功德則善，或雖無其他功德而對上師最極恭敬者亦當攝受。

།བླ་མ་ལ་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་མེད་ན་ནི་ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་ པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ། རྒྱུད་མང་པོ་རབ་ཏུ་ཐོས་ཤིང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ལུང་ལ་ལེགས་པར་ སྦྱངས་ཀྱང་། ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་དང་བྲལ་ལ། བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ དམན་པས་རང་གི་རྒྱུད་མ་བྱང་ཞིང་། སློབ་དཔོན་ཡང་མི་མཉེས་པས་ཞལ་གྱི་གདམས་པ་ ཟབ་མོའི་ལུང་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་བ་དེ་ནི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། བདག་ལ་ཕན་པའི་ ཉམས་ལེན་ཙམ་ལའང་དབང་ཐོབ་པ་མེད་པ་སྟེ། བསྒོམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ན་གཞན་ སྨིན་ཞིང་གྲོལ་བར་ནུས་པའི་རེ་ཐག་ཆད་དོ། །དཔེ་འགའ་ལས་བསྟན་པའི་མཆུ་ཞེས་པ་ འབྱུང་ཡང་། བསྟན་བཅོས་མཆུ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་དག་པར་བྱེད་ལ། མཆུ་ཞེས་ མཆུ་གང་སྟེ་ཁེངས་པའི་དོན་དུ་འཆད་པ་དང་། གལ་གྱིས་མཆུ་བ་ཞེས་པ་ནན་ཆགས་ཀྱི་བརྡ་ རྙིང་ཡིན་པ། བླ་མའི་ངག་གིས་མ་བརྒྱན་ཡང་བསྟན་བཅོས་རང་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་གོ་ བ་ཕྱོགས་རེ་ལ་བརྟེན་སམ་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་ནོར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་དམ་པོར་ནན་གྱིས་ འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུང་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་འགལ་མོད་ཀྱི། འདིར་བསྟན་བཅོས་ མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ངོ་། །དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས་བསྟན་བཅོས་ 5-441 མཐུ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང་། ཊིཀྐ་འགར་དེ་ལ་བཤད་པ་བྱེད་པའང་ཡོད་མོད། ཡི་གེ་མ་དག་པར་ མངོན་ནོ། །དེས་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ནི་རང་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ བས་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནི་གང་ཟག་གཞན་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་སྐལ་བ་ དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ཐོབ་ལ། གང་ཞིག་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ བླུན་པོ་མིན་པས་དོན་ནི་གོ་ཞིང་ཉམས་ལེན་ལ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ་ནི་རང་དོན་སྒོམ་པ་ལ་ དབང་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་ལུང་ཤེས་པ་སོགས་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་གཞན་དོན་བྱ་བའི་བློ་ ཆོས་སྟོན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་བརྙས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། ། རྒྱུད་མང་པོ་ཐོས་ཤིང་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་ལ། དགོངས་པ་དགོངས་མིན་དྲང་ དོན་ངེས་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དང་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གནས་སམ་མཐའ་དྲུག་གི་དོན་མ་ འདྲེས་པར་འབྱེད་ཤེས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་ཏེ་རིག་པ་དང་། བརྟན་པའི་བློ་སྟེ་རྒྱུད་ གཅིག་པས་བློ་སྣ་ཉུང་བ་དང་། བརྩོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ བཀུར་བསྟི་བྱས་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ཐོབ་པ་དེ་ནི་གཞན་དོན་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་ འདྲ་ཡིས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཤད་པ་དང་། མན་ངག་བསྟན་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ།

若無對上師的最勝恭敬，即使具有智慧與精進等亦無益處。雖廣聞多續部且善習三藏教法，然因我慢之故遠離承事上師，因承事匱乏故自相續未調柔，上師亦不歡喜故未獲得甚深口傳教授，因未得加持故，于利己修持中亦無獲得自在，若修亦無果報，則斷絕成熟解脫他人之希望。有些版本出現"教法之量"，但有些出現"論典之量"而作清凈，"量"字意為量足即傲慢之義，"以量而量"是堅持之古語，雖未由上師言教莊嚴而僅從見到論典即依于片面理解或無理由而堅執錯誤宗義，二者皆不相違，此處當取僅見論典而生我慢之義。有些版本出現"論典力"，某些註疏中對此作解釋，然似為文字訛誤。所知彼等論典于自他二利皆不生起，唯是厭離之因。 又，其他補特伽羅具有恭敬上師之緣分，獲得真實性教授，又因生得智慧非愚鈍故通達義理且能修持，彼于自利修持有自在，若無續部、教法等文字功德，雖心極趨入為他說法利他，亦為他人所輕蔑。 廣聞多續且具最勝智慧，能不混雜地分辨六處或六邊際之義，即了知密意、非密意、了義、不了義、如言說及非如言說，具足念慧即覺知，及堅固心即相續一致故心思單純，具足圓滿精進，承事上師足下，獲得真實性教授者，彼乃作他利者，如是補特伽羅堪為解說續部之王及教授。

གཉིས་པ་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་དྲིན་གྱིས་རྒྱུད་རྣམས་མང་པོ་ ཐོས། །གསལ་བར་རྣམ་སྤྲས་ཚིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་རྣམ་ཕྱེ་བས། ཤཱཀྱའི་བཤེས་ གཉེན་གྱིས་ནི་དགེ་བ་གང་ཞིག་བསགས་པ་དེས། །མཁས་ཤིང་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ སྨིན་པས་བྱང་ཆུབ་སྣོད་གྱུར་ཤོག །འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ ནི་གཞུང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་དང་། རྩ་བའི་བླ་མར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་སྨོས་ སོ། །རྣམ་སྤྲས་ནི་ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཞེས་པའི་ དོན་ནོ། །ཡང་འདི་སྐད་དུ། བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་ 5-442 རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་སྟེ་རིམ་པ་ གཉིས་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་གཞུང་གི་མཚན་བསྟན་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་པ་ནི་སེམས་ ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་དག་པ་སེམས་དབེན་དང་། སྣང་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་སྟོན་པའོ། །རིམ་པ་གཉིས་པ་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་གཞུང་གསལ་ བར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །འདི་འོག་ཏུ་བདག་བྱིན་རླབས་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་ དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པས་རྟོགས་ན་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་གསལ་ བར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་མ་རྟོགས་ན་ཟུང་འཇུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས་པར་མི་ འགྱུར་བས། སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་མཁས་པར་ བྱེད་དགོས་སོ།། །། ༈ རིམ་པ་གསུམ་པ་བདག་བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ། ༈ རིམ་པ་གསུམ་པ་བདག་བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ལ། གཞུང་ལ་འཇུག་ པ་དང་། གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་ནོ། ། ༈ གཞུང་ལ་འཇུག་པ། དང་པོ་ལ་མཆོད་བརྗོད་ནི། རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཙོ། །རྡོ་རྗེ་ཆེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོའམ་བདག་ པོའམ་ཁྱབ་བྱེད་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་ལོངས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་དང་མཐུན་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ ཟུང་འཇུག་ལས་རྩ་བའི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་ཡིན་ལ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྒྱུ་ལུས་ ལ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་སུ་གྲགས་པ་དང་། རིམ་པ་བཞི་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ སུ་གྲགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རང་བཞིན་ལམ་དུ་ བྱེད་ནུས་པའི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཡིན་པས། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུའི་རིགས་ལམ་གྱིས་ 5-443 བསྡུས་པ་ཡིན་པས་སོ།

第二，迴向善業。蒙聖金剛持恩德聞多續部，以明晰莊嚴文辭分別菩提道，釋迦賢友所積此等善，愿以智慧明晰成熟而成菩提之器。所謂聖金剛持，因聖龍樹是造論者故，及示為根本上師故稱金剛持。莊嚴即文辭圓滿。成熟即無勤勉之義。 又云：無上密意所謂一切清凈及遍清凈次第，由軌範師釋迦賢友所造，此為第二次第。此為顯示論題，無上密意即通達心性遍清凈密意之無上方便，即清凈一切分別心離戲及清凈三現實際光明之次第廣說。第二次第無上密意論已明析。此後須善巧自加持及現等覺之理，於此若以心遠離分別而證悟，則不能明證光明次第，若不證悟彼，則不能證悟雙運之一分，故須善巧心遠離分別及自加持。 第三次第自加持次第之解說 解說第三次第自加持次第分二：入論及論正義。 入論 初者，禮敬：諸金剛持中尊，禮敬大金剛。即禮敬毗盧遮那等一切佛陀之尊主或主尊或遍主，一切佛陀之總相報身大金剛持。此依論所詮而作禮敬，因無學雙運中根本身即是真實金剛持，有學雙運之幻身稱為清凈幻身，及第四次第幻身稱為不清凈幻身等，亦是身語意無別金剛持之本效能作為道之不共道故，為金剛持身之類攝於道。

།རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། བདག་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པ་ནི། ། བརྩེ་བས་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བརྩེ་བས་ཞེས་པ་རིམ་པ་འདི་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡིན་ཡང་། གཞན་ལ་བརྩེ་བས་གོ་བ་གང་རྙེད་སླ་སླའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོ། ། ཞེས་སོ། ། ༈ གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན། གཉིས་པ་གཞུང་དངོས་ཀྱི་དོན་ལ། རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་ རིམ་པ་དང་། དངོས་གཞི་བདག་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་། རྗེས་ བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བཀའ་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཚུལ་ཏེ་གསུམ་མོ། ། ༈ རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་རིམ་པ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དང་ པོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནས་བདག་ལ་བྱིན་རླབས་ཙམ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ། འདི་ལ་དབྱེ་ན། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་པའི་སྣོད་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད། དེས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས། སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ། བདག་བྱིན་ རླབས་བཤད་པའི་དོན་དུ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྟེ་བཞིའོ། ། དང་པོ་ནི། དེ་ལ་དང་པོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་དབང་བསྐུར་ བ་ཐོབ་ཅིང་། རྒྱུད་རྣམ་པ་བཞིའི་དགོངས་པ་ཤེས་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་ དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པ། བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་པར་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། ཞེས་པ་ སྟེ། དེ་ལ་སྐབས་འདིའི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ། རྒྱུད་ལ་མཁས་ པ། ངེས་དོན་གོ་བ། སྔོན་འགྲོས་རྒྱུད་བྱང་བ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ལ་མན་ ངག་སྔར་མ་ཐོབ་ཅིང་འཕྲལ་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ། བླ་མའི་ཐུགས་ཡང་དག་པར་མཉེས་པ་ སྟེ། ཁྱད་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དགོས་པའོ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་དང་པོར་ཏེ་ སྔོན་གསང་སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་རྣམ་པར་དག་པས། སློབ་ 5-444 དཔོན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་བསྐུར་ཞུས་པས་སློབ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དམ་ ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཅིང་མ་ཉམས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དབང་ཡང་ཇི་ཙམ་ཐོབ་པ་དགོས་ སྙམ་ན། རྫོགས་རིམ་ཆ་ཚང་བར་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དབང་བཞི་ཀ་ཐོབ་ པ་དགོས་སོ།

立誓造論：自加持次第，我以悲憫而說。此中"以悲憫"者，此次第雖極難通達，然由悲憫他人，從易解角度而說。 論正義 第二論正義分三：示說因身教授之前行次第，正明說自加持次第，后師供養及立誓之理。 示說因身教授之前行次第 其中初者，從"於此初者生起次第"至"爾後唯自加持"，此中分為：幻身教授之法器弟子之特徵，彼以何方便令金剛阿阇黎歡喜，阿阇黎事業灌頂次第，為說自加持而讚歎祈請四者。 初者："於此初者隨順生起次第得灌頂，了知四續部密意，具慧而身語意遠離之聞持，以於二諦增上信解而令金剛阿阇黎歡喜。"此中此處弟子特徵需具六種殊勝：具誓戒，通達續部，瞭解了義，前行凈相續，知二諦性相而未得教授欲得教授，令上師心生歡喜。就初者而言，於此初者即最初入密咒之時，以清凈灌頂儀軌，向具相阿阇黎求灌頂，于弟子自相續獲得誓戒律儀而未失壞者是必要的。若問需得幾許灌頂，因是就修圓滿次第全分而言，故需得四灌頂。

།སྨིན་བྱེད་བུམ་དབང་ཙམ་ལས་མ་ཐོབ་ན་ནི། དབེན་པ་གསུམ་གྱི་ཐོས་པ་ འཛིན་པར་ཡང་མི་རུང་ཞིང་། སྐབས་འདིའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉན་པར་ཡང་མི་ རུང་ངོ་། །དེས་ན་འདིར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་སྨོན་པ་ནི། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པའི་རིམ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་བའི་དབང་དེ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་དང་པོར་ དབང་གིས་རྒྱུད་སྨིན་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་མ་སྨིན་པ་སྨིན་བྱེད་དམ་ཐོག་ མའི་སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་ཀ་ཐོབ་པའོ། །འོ་ན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་ཞེས་ པས་བུམ་དབང་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི་རྡུལ་ཚོན་ནམ་ རས་བྲིས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། སློབ་མ་གང་དུ་དབང་བསྐུར་ བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཅིག་དགོས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་ས་ཆོག་དང་སྟ་གོན་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཞག་གི་ཆོ་ག་དང་མཆོད་གཏོར་གྱི་ཆོ་ག་སྤྲོས་ པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཉེར་བསྡུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོར་དངོས་གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས། གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་ ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བདག་མདུན་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡན་ལག་དྲུག་དང་དེ་ཉིད་ བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པ་དངོས་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་ནི་འདུས་པ་རྩ་བཤད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ གཞུང་འདི་མཛད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་དོན་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པས། སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་འདི་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་དབང་གཉིས་ཀའི་སྐབས་ 5-445 སུ། སྒྱུ་མ་བདེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བ་མཆོག་སྒྲུབ་ཀྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་གང་ལ་བརྟེན་ཀྱང་རུང་ཞིང་། ཆོ་ག་ཡང་ཉི་ཤུ་པ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་དེ། ཚད་ དང་ལྡན་པ་གང་ལ་བརྟེན་ཡང་རུང་ངོ་། །དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཆོ་ག་ཕྱོགས་རེ་བ་ཁོ་ན་དང་ འབྲེལ་དགོས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ངེས་ཅན་གཅིག་དང་ཆོག་སྒྲིགས་ གཅིག་ཁོ་ན་འབྲེལ་གྱི་གཞན་དང་མི་འབྲེལ་ན་དེ་ཙམ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དཀྱིལ་ འཁོར་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་ཡང་རུང་ཆོ་ག་དེ་ཡང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ ཆད་དུ། ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ་གྲུབ་བརྙེས་རྣམས་ལས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཁོ་ན་ ངོ་མཚར་ཞིང་གལ་ཆེའོ།

若僅得成熟灌頂瓶灌，則不應持聞三遠離，亦不應聽聞此處二諦性相。故此處所言"得灌頂"者，非是指示自加持次第支分之灌頂，而是說修行者最初需以灌頂令相續成熟之義，即得未成熟令成熟或初始成熟四種灌頂。若念"隨順生起次第"豈非唯指瓶灌耶？非也。此義為：無論粉壇、布繪、或三摩地壇城，皆需以生起次第修法所成就之壇城為弟子灌頂處，此復地法、加行、壇城日之儀軌、供食子儀軌廣大及壇城收攝等亦是生起次第儀軌支分。主要于正行壇城成就時，若就密集部聖者傳承而言，以自前無別方式以六支及四十九真實等次第成就壇城，即是真實隨順生起次第。 總之，此論雖是龍樹依密集根本續、釋續而造，然所詮義實為一切續部密意，故於此成熟灌頂及將說智慧生起灌頂二者時，無論依幻化歡喜金剛等無上瑜伽所出最勝成就壇城何者皆可，儀軌亦不限於二十儀軌等，依任何具量者皆可。若念是否必須唯與部分壇城及儀軌相連？此復若唯與一定壇城及一儀軌相連而不與他相連則非甚稀有，無論與一或多壇城如何相連，只要是具量儀軌，從十地菩薩或得成就者相續不斷傳承，此實稀有且重要。

།ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དབང་ལ་ནི། སློབ་དཔོན་དེ་རྫོགས་ རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། སྤྲོས་པའི་ཆོ་ག་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་དང་བདག་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པའི་ལྷ་སྐུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་སྟོང་ གི་ཉམས་དང་མ་བྲལ་བ་སྒོམ་པ་ཉིད་རྫོགས་རིམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཅི་སྟེ་ ཡན་ལག་དྲུག་དང་དེ་ཉིད་ཞེ་དགུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་གསལ་བཏབ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྐྱེད་ རིམ་དུ་མི་འགྲོ་བར་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཐོག་མའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་ བསྐུར་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོག་ཅེས་མ་མཐའ་གཟུང་བའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། རྫོགས་རིམ་གྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ནུས་པས་ཀྱང་བསྐྱེད་རིམ་ལ་མ་བརྟེན་ན་གོ་མི་ཆོད་པར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་མིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་རྫོགས་རིམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ སྒྲུབ་ནུས་པ་ཞིག་གིས། སློབ་མ་ཡང་དེའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཁོ་ནས་ དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབས་ཏེ། དབང་བསྐུར་ན་ཐོག་མའི་སྨིན་བྱེད་ལ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་ལས་འདི་ ཉིད་ཆེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་གོ་དགོས་སོ། ། 5-446 གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྒྱུད་སྡེ་རྣམ་པ་བཞིའི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་ནི། སྡེ་སྣོད་ གསུམ་ཡང་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏེ། མདོར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་ལམ་དང་སྔགས་ཀྱི་ ཐེག་པའི་ལམ་རིམ་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའོ། ། གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདག་མེད་པ་དང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རང་བཞིན་ གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཤེས་ རབ་དང་ལྡན་པའོ། ། བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། ངག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ དང་། ཡིད་དེ་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་དོན་དང་པོར་བླ་མ་ལ་ཐོས་ཤིང་། སྐབས་འདིའི་ ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དབེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ རྫོགས་ལ། སེམས་དབེན་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཞིག་དགོས་ ལ། རྗེས་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དབེན་གསུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཅུང་ཟད་ཤར་བ་ཡིན་ན་ རབ། ཐ་མར་ཡང་དབེན་གསུམ་གྱི་མན་ངག་ཤེས་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པའོ།

關於生智慧灌頂，若阿阇黎已得圓滿次第智慧實證，則不需以廣大儀軌修成，因身遠離尊及自加持次第尊身與殊勝樂空覺受不離之修持即是圓滿次第壇城成就，縱然以六支及四十九真實等次第明觀，亦不成生起次第而顯現為圓滿次第尊身。故說"與生起次第壇城修法相連之灌頂"者，是說初始成熟灌頂僅需如此即可之最低標準語，非謂能修圓滿次第壇城者若不依生起次第則無法成就而需隨順生起次第之義。若阿阇黎能修圓滿次第壇城者，于堪為法器之弟子，唯以圓滿次第修法成就壇城而灌頂，則于初始成熟灌頂亦應知此較生起次第更為殊勝。 就第二而言，了知四續部密意，則三藏亦由此旁及顯示，總之通達波羅蜜多乘道與密咒乘道次第之精要義，並獲得對彼等圓滿信解信心。 就第三而言，具足於無我性、離戲論性、本性明空性及如來藏義獲定解之智慧。 就第四而言，最初從上師聞得身遠離、語遠離及意即心遠離之義，若就此處所化正機而言，需圓滿前二遠離之證悟，並於心遠離近得之體驗隨應生起于相續，若就隨順而言，若略有三遠離之體驗則最勝，最低亦需持聞三遠離之教授。

ལྔ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་ པ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་རྣམ་གཞག་རགས་པ་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་ཆེ་བ་རྣམས་གོ་བས་རིམ་ པ་དེ་གཉིས་ལ་མོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ཤིང་། རིམ་པ་དེ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལག་ ལེན་མན་ངག་ཞལ་གྱི་གདམས་པ་ཞིབ་མོ་དང་བཅས་པ་མ་ཐོབ་པས། དེ་འདྲ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་ འདུན་པ་དྲག་པོ་ཡོད་པའོ། །དྲག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་མ་བྱས་ན། མཚན་ཉིད་གཞན་ལྔ་པོ་དེ་དག་རགས་རིམ་རེ་ཚང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མན་ངག་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བའམ། ཐོས་ཤིང་གོ་བ་ཙམ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་བླ་ 5-447 མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བདག་བྱིན་རླབས་དངོས་ལྟ་ཅི་སྨོས། རྗེས་ མཐུན་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བས། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བླ་ མ་མཉེས་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་བྱས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ དོན་འགྲུབ་པའོ། ། གཉིས་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བསླབ་པ་ ནི། དེའི་འགོ་ཏུ་བླ་མ་མཉེས་པར་གྱུར་ནས་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ལ། ལོ་ བཅུ་དྲུག་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་ཕུལ་ཏེ། ཞེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྔ་རོལ་ཏུ་མཉེས་པ་ གསུམ་གྱི་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ཟིན་པ་ནས། བླ་མ་མཉེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞུ་བའི་དོན་དུ། སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་མཆོད་པས་མཉེས་ པར་བྱ་དགོས་པ་ལས། སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མཆོད་པ་བཟང་ཞིང་རྒྱ་ ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་མཆོད་པ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ རིག་མ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ཕུལ་ཏེའོ། ། བཞི་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ལ། དཀྱུས་ཀྱི་འགྱུར་ལས། དེའི་ འགོ་ཏུ་བླ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་ཐོབ་ ནས། དེའི་འགོ་ཏུ་འཕྲེང་བ་དང་ཆུ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་ སྦྱིན་པ་དང་མེ་ལོང་དང་མིང་དང་སློབ་དཔོན་དང་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྟེ། དེ་དག་དང་ བཅས་པར་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་ནས་ཞེས་པ་སྟེ། མན་ངག་ཐོབ་ནས་ཞེས་ པ་འདིར་ཆག་འགྱུར་ལས། མན་ངག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཞེས་འབྱུང་བ་དག་སྟེ། འགྱུར་ རྙིང་གི་སྟེང་ནས་འཆད་པ་མར་འགོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཀྱང་དོན་ཆག་འགྱུར་བཞིན་ དུ་འཆད་པ་ལ། གཞུང་ཚིག་དང་མ་འགྲིག་ནས་མན་ངག་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བླ་མས་ཁས་ 5-448 བླངས་ནས། ཞེས་འབྲུ་གནོན་པར་བྱེད་དོ།

就第五而言，瞭解世俗諦幻身次第與勝義諦光明次第之粗略建立及其功德殊勝，由此對此二次第生起殊勝信解，因未得此二次第修持之實修口訣詳細教授，故有強烈希求獲得如是教授之意樂。就強力而言，若未令阿阇黎歡喜，縱使其餘五種特徵各具粗分，亦不得聞不共幻身口訣，或縱得聞解，然因離師加持力故，莫說真實自加持，即隨順亦不得現前，故以受用、行為及修持令上師歡喜。此處"作已"者，謂如是作已祈請則成就義。 第二、學習令金剛阿阇黎歡喜之殊勝方便者，其後令上師歡喜已，作大會供，獻十六歲女予大金剛阿阇黎。此即先前以三喜令上師歡喜已，於此為求幻身次第，復需以供養令大金剛阿阇黎歡喜，其中普遍供養即作善妙廣大之會供輪供養，特殊供養即為密灌等獻十六歲明妃。 第四、阿阇黎事業灌頂次第中，按原譯云："其後于上師前，得自加持次第口訣已，其後得鬘、水、圓滿佛、金剛、鈴授予及鏡、名、阿阇黎、隨許等，具此等及密灌頂已。"此處"得口訣已"者，譯師譯文作"為得口訣"較妥，依舊譯解說之瑪果隨行者等雖義同譯師譯文，然與經文不符而強釋為"上師允諾將傳授口訣已"。

།དེ་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་པ་དེའི་འོག་ ཏུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བླ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་དེས། བདག་བྱིན་བརླབ་ཀྱི་རིམ་ པའི་མན་ངག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། སློབ་མ་ ལ་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་བྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་གསང་དབང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ཚོགས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲོལ་བ་དེའི་འོག་སྟེ་རྗེས་སུ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་བའི་དབང་དང་ཆུ་དབང་དང་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་ལྔའི་ཅོད་པན་གྱི་དབང་དང་རྡོ་རྗེའི་དབང་དང་དྲིལ་བུ་སྦྱིན་པའི་དབང་དང་ མིག་ཐུར་དང་བཅས་པའི་མེ་ལོང་གི་དབང་དང་། མིང་གི་དབང་དང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ དབང་དང་། རྗེས་སུ་གནང་བའི་དབང་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དབང་དགུ་པོ་དེ་དག་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་དང་བཅས་པར་གསང་བའི་དབང་བསྐུར་ཏེ་དབང་དེའི་ཡེ་ཤེས་དཔེ་དོན་གཉིས་ལས། དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ངེས་པར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཤིང་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ནས་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཚན་འོག་ མ་དང་སྦྲེལ་བའི་ཚིག་གོ །དེས་ན་སྐབས་འདིར་དབང་བསྐུར་བ་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ ཉན་པ་ཙམ་གྱི་སྣོད་རུང་དུ་བྱེད་པའི་དབང་མ་ཡིན་པར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་བསྐྱེད་པའི་ དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བཞི་སྔ་རོལ་ནས་ཐོབ་ཟིན་པ་དགོས་པས། དབེན་གསུམ་ཞུ་བ་ལ་དབང་གོང་མ་གསུམ་ཐོབ་དགོས་མི་དགོས་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་རང་ ཡང་གཞུང་དོན་མ་གོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ཞིང་། གསང་དབང་དུ་མ་ཟད་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དབང་ཡང་བསྐུར་བ་ཡིན་ཏེ། གསང་དབང་ཐོབ་ནས་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྔོན་ འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དབང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་སྒྱུ་ལུས་དངོས་གཞིའི་ཚུལ་ དུ་ངོ་སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན་པས། འོག་ཏུ་སྒྱུ་ལུས་ཉིད་བཤད་པས་དོན་འགྲུབ་པར་དགོངས་ ནས། སྐབས་འདིར་གཞན་གཉིས་ཀྱི་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

複次，作會供后，于金剛阿阇黎上師前，彼金剛弟子為得自加持次第口訣及生起幻身智慧故，須對弟子作密灌頂。此非僅密灌，會供輪圓滿后，即其後具足花鬘灌頂、水灌頂、圓滿五佛寶冠灌頂、金剛灌頂、鈴授予灌頂、具針之鏡灌頂、名灌頂、金剛阿阇黎灌頂、隨許灌頂等九共同灌頂為前行，授予密灌頂，于彼灌頂智慧之喻義二者中，當確實生起獲得喻智。"乃至"者為連線下義之詞。故此處灌頂非僅為令成為聞幻身建立之堪能法器之灌頂，而是生起幻身證悟之灌頂故。一般須先得四種成熟灌頂，故於求三種寂處時是否需得上三灌頂之觀察本身亦是未解經義之表現，不僅密灌，亦授予智慧灌頂，蓋"得密灌已"以上是就幻身前行灌頂而言，于第三第四灌須以幻身正行方式指認，故下當說幻身本身即可成就義，思及此故，此處未明說其餘二者。

།སྤྱིར་གསང་དབང་དང་ ཤེར་དབང་ལ་རྟེན་ཅན་རྟེན་མེད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་ 5-449 རྟེན་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གི་དངོས་ བསྟན་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་གསལ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་དགོས་ པ་དང་ཡང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། འདི་ཉིད་གང་ལ་བརྟེན་པ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ འདི་དག་དངོས་བསྟན་གྱི་ལས་རྒྱ་ལ་ལྷག་པར་བསྔགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་གང་ལས་ལས་རྒྱ་ལ་བསྔགས་པ་དེ་ནི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ དགོངས་ཤིང་། རྒྱུད་གང་ཞིག་གཞན་དག་ལས་ལས་རྒྱ་ལ་སྨད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ལམ་ ཡིན་ཞིང་མཐར་ཐུག་གི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པས། རྒྱུད་གཉིས་ཀར་གྱི་དགོང་པ་ཡང་ ལས་རྒྱའི་བདེ་བ་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དགོས་པ་དང་། ངེས་དོན་མཐར་ཐུག་ནི་དེ་མ་ ཡིན་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདེ་ཆེན་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པར་དགོངས་པ་མཐུན་ཡང་གནས་སྐབས་ ཚིག་གི་སྟོན་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཆེ་ཆེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། འཕྲལ་གྱི་ལག་ལེན་སྤྱོད་པ་ཀུན་ ལའང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་འབྱུང་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཚིག་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་པ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། བསྟོད་པ་འདིས་བླ་མ་ལ་བསྟོད་པར་ བྱའོ། །ཁོང་སྟོང་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ལ་མེད། །ཤ་དང་རུས་པ་ཁྲག་ཀྱང་མེད། །ནམ་མཁའ་ ལ་ནི་འཇའ་ཚོན་ལྟར། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །སྐུ་ལ་བསྙུན་མེད་མི་གཙང་ མེད། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པ་འབྱུང་མེད་ཀྱང་། ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། ། འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་སྟོན་པར་མཛད། །ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་བཟུང་དུ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ ལ་གནས་པ་མེད། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་རྨོངས་མི་མངའ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ། །གཤེགས་དང་བཞུགས་དང་དེ་བཞིན་གཟིམ། །སྤྱོད་ལམ་དག་ནི་ཐམས་ ཅད་དུ། ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་འཇོག་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྒྱུ་ 5-450 མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ལ་རྣམ་འཕྲུལ་ཞིང་། །སྣ་ཚོགས་མིན་ལ་ སྙོམས་འཇུག་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་ ཡང་དག་པའི་བསྟོད་པས་བསྟོད་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་མཉམ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ།

一般而言，雖然密灌和智灌有依事和無依等諸多建立，然此處是依事中廣為人知的依業印，因於經文明示外無特殊所緣且與生起殊勝智慧之必要相關故，或因此等所依之集續等諸續屬於明示讚歎業印之續部類故。複次，任何續中讚歎業印者，是思及成為殊勝方便，任何續中從他處誹謗業印者，是思及勝義道而非究竟道，二續之密意皆在於業印之樂為能表喻智之必要，而究竟了義非此，唯是大手印大樂。如是雖密意相同而暫時文句表示方式有似大差別，故於當下實修行持等一切亦當稍有差別，否則如是表示文句將無必要故。 第四，讚頌祈請者，應以此讚頌上師： 虛空汝身中，無有血肉骨， 如虹于虛空，汝身作顯示。 身無病無垢，雖無飢渴生， 汝為隨世間，顯示世間行。 如水月難執，諸法皆無住， 無慢無愚癡，無緣敬禮汝。 行住及睡眠，一切諸威儀， 汝恒入等持，無緣敬禮汝。 幻化等持中，神變大變化， 種種平等入，無緣敬禮汝。 如是以真實讚頌讚歎金剛阿阇黎已，應以此偈為令平等故而作祈請。

།ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཅན། །སྲིད་པའི་འཁོར་ ལོ་རྣམ་སྦྱོང་བ། །དེ་རིང་བཤད་པའི་རིན་ཆེན་གྱིས། །གཙོ་བསོ་བདག་ལ་བཀའ་དྲིན་ གསོལ། །ཁྱོད་ཞབས་པད་མོ་སྤངས་ནས་ནི། །གཙོ་བོ་གཞན་ན་སྐྱབས་མ་མཆིས། ། འགྲོ་བའི་དཔའ་བོ་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །དེ་བས་བློ་མཆོག་མཉེས་པར་མཛོད། །ཅེས་པ་ སྟེ། གསང་དབང་བསྐུར་བའི་རྗེས་སུ་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་འདེབས་འདི་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཞུ་བའི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་གྱི། གསང་དབང་གི་ཐོག་མར་དགོས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བཏབ་ཀྱི་རིགས་ རྣམས་ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས། དབང་དང་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པའི་ སྐབས་གང་དུ་ཡང་གསོལ་བ་ཇི་ལྟར་བཏབ་ཀྱང་འགལ་བ་ཆེར་མེད་མོད། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་ པའི་བསྟོད་པ་གསོལ་འདེབས་གསང་དབང་དང་། རིམ་པ་བཞི་པའི་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་ འདེབས་ཤེར་དབང་ལ་སོ་སོར་ངེས་བཟུང་སྦྱོར་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། སྐབས་ འདིའི་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཀའི་སྐབས་སུ། གསང་དབང་མན་ཆད་སྔོན་དུ་ སོང་ནས་ཤེར་དབང་དང་བཞི་པ་སྦྲགས་པ་རེ་ལ། སྒྱུ་ལུས་སམ་འོད་གསལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པར་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དབང་ཆོག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། གཉིས་ཀར་གསུམ་པ་དང་ བཞི་པ་སྦྲགས་པ་རེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་གསང་དབང་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་སྒྱུ་ལུས་གསང་དབང་གི་ལམ་ཡིན་ཞིང་། །འོད་གསལ་ཤེར་དབང་གི་ལམ་ཡིན་པས་དེ་ གཉིས་དེ་ལ་འབྲེལ་ལོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་ལུགས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ 5-451 ལམ་སྲོལ་འདིའི་སྨུ་མགོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ ཉིད་པ་ཅིག་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་མཐོ་དམན་གང་ན་ཡོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་གྱི་ ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀུན་འདུས་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་པས། དབང་བཞི་ལམ་བཞིའི་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་འདིར་བིར་ཝ་པའི་ལམ་སྐོར་སོགས་ལ་གྲགས་པ་ལྟར། དབང་བཞིའི་ཡེ་ ཤེས་སོ་སོར་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ལས་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་དེ་ལ་ འགལ་བ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ལུས་དབེན་ལ་བུམ་དབང་། ངག་དབེན་ལས་གསང་ དབང་སེམས་དབེན་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་དངོས་ལ་ཤེར་དབང་གི་ལམ་དུ་བཞག་ནས། སེམས་དབེན་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་རྣམས་ དབང་བཞི་པའི་ཐོབ་སྐལ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དབང་བཞི་ པ་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་འཐད་དོ།

遍知智慧蘊具者，清凈輪迴輪，今日以所說珍寶，主尊於我賜恩德。舍汝蓮足外，主尊他無有可依，眾生勇士大能者，是故悅愉勝智慧。 此即在密灌之後作此讚頌祈請，故此讚頌祈請是幻身口訣請授之前行，而非密灌開始時所需。一般讚頌祈請類皆如何相應而配，故於灌頂與口訣等任何時處如何祈請亦無大過，然幻身次第之讚頌祈請配於密灌，第四次第之讚頌祈請配于智灌各別確定之理由實無，因此處幻身、光明二種次第之時，皆于先前已得密灌以下，而於智灌與第四灌頂相配之一一中指認為幻身或光明故。若配于灌頂儀軌，二者皆與第三灌頂及第四灌頂相配一一相關，而與密灌極不相關。 複次，若念及幻身是密灌之道，光明是智灌之道故彼二與此相關，此乃密乘教法總體，尤其此道統之大誤解，因總之圓滿次第之真實智慧無論在道次第高下何處，皆需以具七支智慧為道故，唯是四灌智慧之分位悉皆圓具，故不必定要作四灌頂與四道之區分，且於此方如毗瓦巴道類等所稱，從四灌頂智慧各別分位大小差別而作如是建立者亦無相違，然若如是則身遠離配于瓶灌，語遠離配於密灌，心遠離之顯得成三真實配于智灌道中，而心遠離臨得之第四剎那及幻身、光明、雙運皆唯是第四灌頂之所得份，故配幻身與光明次第于第四灌頂方為應理。

།གཞན་ཡང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་གདབ་འདི་དག་ནི། སྒྱུ་ལུས་ དང་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དབང་ཁོ་ནའི་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མ་སྨིན་ པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་བསྐུར་ལས་དང་པོ་པ་ལ་བྱ་བ་དེའི་ཆོ་གའི་ཡན་ལག་ཏུ་མཛད་ པ་མ་ཡིན་པས། ཆོ་ག་ཚིག་འདོན་རྒྱས་པ་ཁོ་ན་ལྷུར་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཙམ་དུ་ ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་གསང་བ་གྲུབ་པ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ གྲུབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས། ཆོ་གའི་ཡན་ལག་གཞན་ལ་ཁ་འཕངས་པའི་དབང་གོང་ མའི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་གསུངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ སྐབས་འདིའི་བསྟོད་པའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་ལ། འགྲེལ་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ལས། རིགས་ལྔ་ དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་བྱས་ཤིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་པ་གཞན་ན་ཡང་ ཡོད་དོ། ། 5-452 ཁ་ཅིག་འདི་སྒྱུ་ལུས་བདག་བྱིན་བརླབས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་ འདོད་ཅིང་། སྒྱུ་ལུས་དེ་ཡང་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་སྣང་ངོ་། །རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ལམ་ གྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཆ་ཚང་བའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་རིམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡང་སྤྱིར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཚིགས་བཅད་ལྔ་པོ་འདི་ ལ་སོ་སོར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མི་འདུག་ཅིང་འདི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ཡང་། རིམ་པ་གསུམ་པ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཁོ་ན་དང་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་ཡ་ གྱལ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །འོ་ན་གཞུང་དངོས་ ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མི་མཐུན་ཡང་སྐྱོན་ཏ་མེད་མོད་ཀྱི། མི་ མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་འདི་ཡང་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ ལམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རིགས་དང་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ འབྲེལ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡང་རིམ་པ་གསུམ་པའི་འདི་ནི་ཉེས་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་ ཡོན་ཏན་ཡང་ཆུང་ལ། ཟུང་འཇུག་གི་ཡ་གྱལ་དེ་ནི་ཉེས་སྐྱོན་སྤངས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དཔག་ ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་འཐད་ཅིང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ལ་རྣམ་འཕྲུལ་ཞིང་། ། སྣ་ཚོགས་མིན་ལ་སྙོམས་འཇུག་པ། །ཞེས་པ་ཡང་། ཟུང་འཇུག་གིས་ལ་འཐད་ཀྱི་རིམ་པ་ གསུམ་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ།

複次，此等讚頌祈請僅是幻身與光明口訣指認時之灌頂所作，並非于未成熟者令成熟之灌頂初業者所作之儀軌支分，故唯樂於詳盡誦讀儀軌文句者不過是徒增繁瑣而已。如是于吉祥密整合就及方便智慧決定成就與智慧成就中，所說引及其他儀軌支分之上續灌頂儀軌等，亦應知與此處所說相同。 其中此處五偈讚頌，于《珍珠鬘疏》中說是五部及五智之讚頌，與此相順之說明他處亦有。 有些人認為此是從幻身加持功德門中讚頌，且似認為彼幻身亦是從第三次第幻身功德門中讚頌。第三次第幻身智慧亦住于道之五智圓具之體性故，從五智門中讚頌與從幻身次第門中讚頌總體雖不相違，然於此五偈各別配合五智之理由不具，且此雖是從幻身功德門中讚頌，然亦非唯與第三次第不凈幻身相配，因需知是上師金剛持之體性故，應知是從雙運支分清凈幻身門中讚頌。若念及將與正文所詮不相順，雖不順亦無過失，然亦非不順，因不凈幻身此亦是得清凈幻身之道，極為殊勝故，及種類與建立極為相似故，唯是相關。複次，第三次第此具過失且功德亦小，而雙運支分彼離過失且功德無量故，從彼門中讚頌應理，且"神變大而變化廣，無種種中入等持"等亦于雙運應理，而於第三次第則否。

།ཟུང་འཇུག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སྟེ་ རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཆོས་ཀུན་ལ་གནས་པ་གཏན་ནས་མེད་པར་བཤད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ། མདོར་ན་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚིག་དོན་ནི་གོ་སླ་མོད་ཀྱི་འདི་ 5-453 ལྟར་བྱ་སྟེ། གསང་དབང་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་དེ་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མན་ངག་ལག་ལེན་ཞུ་བའི་ ཕྱིར་བླ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ། བསྟོད་པ་ཚིགས་བཅད་ལྔ་ པོ་འདིས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཁྱོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་ཁོང་སྟོང་ མེད་ཅིང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་སུ་མི་གནས་པས་ཤ་དང་རུས་པ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ མི་གཙང་བའི་རྫས་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་སྟོང་མེད་ཅེས་པའི་ཁོང་སྟོང་ནི་ཕྱི་ པགས་པའི་གཡོགས་པའི་ནང་ཤ་ཁྲག་རུས་པའི་བར་སྟོང་ངམ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་མི་ གཙང་བའི་ལུས་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཐོགས་བཅས་ལ་ནང་སྦུབས་སྟོང་དང་བཅས་པ་ཡོད་པ་ལྟ་ བུ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འཆད་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོར་ཁོང་སྟོང་ནི་གསོག་གསོབ་སྙིང་པོ་མེད་ པའི་དོན་ཡིན་པས་རྒ་ཤིས་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པའམ། ཡང་ན་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ བ་ལ་ཤར་བ་ལས་དངོས་གནས་ལ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་སྤངས་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རབ་ཏུ་བརྟན་པས་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་འཇིག་ལ། འོད་གསལ་དོན་དམ་པ་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ བོར་གདོད་ནས་གྲུབ་ཅིང་གནས་ཚུལ་ལ་བདེན་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བརྟན་ལུས་ ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པ། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ ལུས་ཀྱི་ཆོས་རེག་ཐོགས་ཅན་མེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་ངོར་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་མཚན་དཔེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ ནི་སྟོན་ཅིང་སྣང་བར་མཛད་དོ། །སྟོན་པ་བཅས་པ་སྐུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤར་ བའི་དོན་ཡིན་གྱི། གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལ་མི་གཟུང་སྟེ། གཞན་ངོར་སྟོན་པ་ལ་ ནི་རི་བོང་དང་སྟག་དང་གྲུ་དང་ཟམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ སྟོན་དགོས་པའི་ངེས་གཟུང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ལ་ནད་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྙུན་མེད་ཅིང་། སྒོ་དགུ་ནས་འཇག་པ་སོགས་མི་གཙང་པ་ཡང་མེད་ལ། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་ 5-454 པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ།

在雙運之中此亦是無學雙運，因說常時等持且完全無住于諸法故。總之，應知是從具足遍主大金剛持自身之清凈幻身功德門中讚頌上師。雖詞義容易理解，然應如是： 于獲得密灌之後，為請求幻身口訣實修，觀想上師為大壇城體性而以此五偈讚頌。 複次，所贊基礎汝之金剛身無空腔，不住異熟身故，斷除一切肉骨血等不凈物質。所謂無空腔之空腔，雖暫時解釋為外皮包裹之內肉血骨間隙，或如欲界天雖無不凈身然有外礙內具空腔，然主要空腔意為虛浮無實質義，故斷除老死變壞，或者從習氣迷亂顯現而實際無有之義，因是斷除彼等之身故極為堅固而不變不壞，且本來成就安住于勝義光明金剛智慧體性，實相中為真實金剛身。如雲："得獲堅固身，無有空腔者，金剛之身也。"如是，雖無身之有礙法，然如虹霓現於虛空，于智慧顯相中，汝具足一切相好之身連同壇城顯現。 此云具現，是有如是身及現於智慧之義，非唯執為顯現於其他所化，因於他前顯現亦可現為兔虎船橋等故，無需定說如虹霓顯現故。身無種種病痛，亦無從九門流出等不凈，且無飢渴等苦受。

།འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ནད་ཀྱིས་ བསྙུང་བ་དང་། ཞལ་ཟས་ཆད་པ་དང་། སྐྱེམས་པས་ཆུ་རྙོག་མ་ཅན་གསོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དངོས་གནས་ལ་ནི་དེ་དག་མེད་མོད་ཀྱང་། རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་ པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དུ་སྐུ་བལྟམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཟས་སྐོམ་དང་ན་ བཟས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་ དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་ཆུ་དྭངས་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་བཞིན་དུ་ གསལ་བར་སྣང་ཡང་བློས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གཟུང་དུ་མེད་ལ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དེ། སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཡང་གཟུགས་ཕུང་གི་ ངོ་བོར་མི་གནས། བདེ་བ་ཡིན་ཡང་ཚོར་ཕུང་དུ་མི་གནས། མིང་དོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཀྱང་ འདུ་ཤེས་སུ་མི་གནས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ཤིང་འཕྲིན་ ལས་མཛད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་དུ་མི་གནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ཅིང་མཁྱེན་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ལ་ མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྐུའི་སྤྱན་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་གནས་པ་དང་། མིག་གི་ཁམས་སུ་མི་གནས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དུ་མི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྤྱན་ལ་སོགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ གནས་པ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལ་མི་གནས་ཤིང་དེ་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་ན་ཁམས་ ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་སྔར་བཞིན་རིགས་འགྲེའོ། །དེ་བཞིན་ཐུགས་ལ་ང་རྒྱལ་ ཏེ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ལ་རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་ 5-455 པ་ཡང་མི་མངའ་ལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་ པོར་སྣང་བའམ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཤེགས་པ་དང་བཞུགས་པ་ དང་དེ་བཞིན་དུ་གཟིམས་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་སྤྱོད་སྤྱོད་ལམ་ཅི་མཛད་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་དུ་ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཁོ་ན་ལས་གཡོ་བ་མི་མངའ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་ བའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

若問如是，如來不也有染病、斷食、因渴飲濁水等嗎？雖實際上無有彼等，然勝者汝為令世間眾入于正道隨學於己故，于所化他現中示現誕生、涅槃、飲食衣物養生等與世間事業相同。 然彼真實智慧身如月影現於清水中般，雖明顯顯現然心不能執為如是，且不住于任何蘊界處法。雖現為身及剎土等然不住於色蘊體性，雖是樂然不住于受蘊，雖遍知名義然不住于想蘊，雖三門入於一切所知且作事業然不住於行蘊，雖覺知遍知一切法然不住于識蘊，故不住于蘊且超越蘊。如是，智慧身之眼不住于眼處，不住于眼界，黃紅白等智慧壇城亦不住於色處等，雖以智慧眼等受用智慧色聲等然不住于眼識界等，故不住于處界且超越彼。 或者，界即五大，于彼等亦如前類推。如是，意亦無我慢即執實，且於如所有性及盡所有性義無迷無知，不僅無執實，于無能取所取實現或所緣汝前頂禮。 雖行走、安住乃至睡臥等，作何行為威儀，于彼一切中汝恒時唯等持而無動搖，于無散亂所緣汝前頂禮。

།ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁོར་འདས་ཤེས་ བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་ལས་གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དུ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བརྟན་གཡོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རིམ་གྱིས་སམ་གཅིག་ཅར་སྣ་ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་ པོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བར་མཛད་ཅིང་། ཞེས་པ་ཡིན་ན། སྐབས་འདིར་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་ཞེས་ ལས་སུ་བྱ་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ནི། བྱེད་པ་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པས་བོད་སྐད་ལྟར་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ ཆེན་པོས་རྣམ་འཕྲུལ་ཞིང་། །ཞེས་བཅོས་ན་གོ་བདེའོ། ། ཡང་དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས་སྣ་ཚོགས་མིང་ལ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་སྣ་ཚོགས་ ཉིད་ལ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་བོད་དཔེ་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཕལ་ཆེར་ལས་སྣ་ ཚོགས་མིན་ལ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཉིད་དག་གོ །དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞིང་མཛད་པ་ སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཀྱང་ཐུགས་ལ་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐ་ན་ཡུལ་སྟོང་ ཉིད་དང་ཡུལ་ཅན་རིག་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མེད་ལ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ལ་ཆུ་ཞུགས་པ་ལྟར་ དབྱེར་མེད་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་། ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་ཆེ་ཆུང་བཟང་ ངན་རྟག་ཆད་སྐྱེ་འགག་མཐའ་དབུས་འགྲོ་འོང་ཕྱི་ནང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་ མཚན་མའི་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གཟིགས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ 5-456 པ་སྟེ། ཤ་རུས་སོགས་བཀག་པས་ནི་སྐུའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། བསྙུན་མེད་པ་སོགས་ནི་ཉེར་ སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ལན་གསུམ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྨོངས་པ་མེད་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་སྟེ། སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ ལ་འཇའ་ཚོན་སོགས་སྐུའི་རྣམ་པ་དང་། ཁོང་སྟོང་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། བཟུང་དུ་མེད་ པ་དང་གནས་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ ཕྱོགས་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ལ། སྣ་ཚོགས་མིན་ལ་ཞེས་པས་མཉམ་བཞག་དང་། སྤྱོད་ལམ་ སོགས་རྗེས་ཐོབ་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་ས་ན་རྗེས་ཐོབ་དངོས་ མེད་ཀྱང་དེའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་གཞི་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་རྗེས་དབྱེར་མེད་དུ་སྟོན་པ་ ཡིན་པས་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སོགས་ཀྱིས་སྐུ་དང་ ཐུགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཤས་ནུས་མཐུའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་རྗེས་འཇུག་སོགས་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ།

由於真實智慧于輪迴涅槃所知中顯現如所有可能之影像故，以如幻身等持力于所化他現中，以何者調伏何者之理，漸次或頓時以一切動靜諸相種種示現，以大神變門而作變化。若為此處，此處"以"字，雖應用作"以大神變門"之能作詞，然"于神變"出現作為所作業詞，是于能作用所作業詞，故若依藏語，改為"以大神變而變化"則易懂。 又有些版本出現"于種種名"，一些出現"于種種性"，此乃藏本文字不正確，大多數版本出現"非種種"才是正確。因此，雖遍知一切所知且示現種種事業，然意中無種種戲論相，乃至境空性與有境覺慧之分別亦無，身與智慧如水入水般無別雙運而等入，于無有無、是非、大小、善惡、常斷、生滅、邊中、去來、內外、能知所知等一切相之所緣汝前頂禮。 即以遮除血肉等示無身過患，無病等示離受用過患，三次無所緣及無我慢與無迷惑等示意離障，是從斷除方面而讚歎。如虹等身相現於虛空，以無內空故為金剛身，以無可執及無所住二者超越世俗法，是從身功德方面而讚歎。以"非種種"表等持，以行威儀等示后得而讚歎，雖究竟位無實后得，然依彼名言所依基而示等后無別，故從意功德門而讚歎。以如幻等從身意二者分位功力門而讚歎，以隨順世間等從大悲及事業門而讚歎。

བསྟོད་པའི་དོན་འདིས་རིམ་པ་ལྔ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་ངེས་ པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྟེར་ཞིང་། ཤུགས་ལ་རིམ་པ་གསུམ་པ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ཀྱང་ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཁ་གསག་ལྟ་བུ་མ་ ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་སྟེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཀྱི་བསམ་པས་བསྟོད་པ་དེ་ལྟ་བུས་བསྟོད་པའི་ རྗེས་ནས། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མན་ངག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྒྱུ་ གདམས་ངག་མཉན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་ལན་གསུམ་དུ་ གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུས་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཏེ་རྫོགས་ པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་ སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕུང་པོ་ཅན་ཏེ་རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཅེས་ 5-457 པའི་དོན་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ མཁྱེན་པའོ། །དེའི་འཕྲིན་ལས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་སྲིད་པར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་མཛད་པ་སྟེ། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ ལྡན་པའི་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་དེ་རིང་དམ་པའི་ཆོས་བཤད་པའི་མན་ངག་ཕུན་ཚོགས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་ཞིང་། འདོད་པའི་དོན་འཕྲལ་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡིད་བཞིན་ གྱི་ནོར་བུར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ཡང་གཙོ་བོ་སྟེ་ཁྱབ་ བདག་ཅེས་བོས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་པད་མོ་སྤངས་ནས་ནི་གཞན་ན་སྐྱབས་གནས་ མ་མཆིས་ཏེ། སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེ་རྣམས་བླ་མར་མ་ འདུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་སྐབས་སུའང་སློབ་དཔོན་གང་ལས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ ཐོབ་ནས། སློབ་དཔོན་གཞན་གཉིས་པ་འཚོལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཡིན་ནོ། ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཞི་བར་མཛད་ཅིང་། བདེ་བ་དམ་པ་མཐར་ཐུག་ སྩོལ་བ་ལ་སྙིང་སྟོབས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བོ། །མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་ ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པར་ཐུབ་པར་མཛད་པས་ན་ ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་བློ་གྲོས་མཆོག་ བརྙེས་པ་དེ་ཐོབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ། །ཞེས་པའོ།

此贊義于第五次第雙運時對清凈幻身給予殊勝定解，並間接善說第三次第不凈幻身之性相。如是非如對金剛上師阿諛，而以真實即由衷之心作如是讚歎之後，為修習加持自身之竅訣，及為聞其因之教授，應以此二偈三次祈請。 其復云何？上師即遍知，為圓滿佛陀。故遍知汝具十力、四無畏等無邊智慧蘊，是自利功德。遍知之義即了知一切所知之如所有性與盡所有性一切行相無餘。其事業是清凈有情之煩惱、業及苦性輪迴于有之輪，具足利他圓滿功德。 具如是功德之主尊汝，祈請今日賜予成為一切圓滿說正法竅訣之基，由能立即成就所欲義故如意寶珍般之恩德。又呼主尊即遍主已，離汝足蓮外別無皈依處，雖三寶為殊勝皈依，然彼等無不攝於上師故，暫時亦從何上師得殊勝智后，斷除尋求第二上師分別即是。 息滅諸眾生無餘苦，賜予究竟勝樂不失勇故為勇士。乃至細微相分別亦不為身語意諸過患所染而能調伏故為大調御，祈請汝令我獲得證悟真實實相之勝慧。

།ཆག་འགྱུར་ལས། དེ་བས་ཐུབ་ཆེན་ སངས་རྒྱས་མཆོག །འགྲོ་བའི་དཔའ་བོ་བཀའ་དྲིན་མཛོད། །ཅེས་པ་ལྟར་ན། བློ་མཆོག་ཅེས་ པ་སངས་རྒྱས་མཆོག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེ་བར་སྦྱོར་གྱི། སློབ་མ་བདག་གིས་བློ་ གྲོས་མཆོག་ཐོབ་པར་མཛོད་ཅེས་མི་སྦྱོར་རོ། །སྤྱིར་བཏང་དུ་བཤད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཁྱད་ པར་གྱི་དོན་ནི། བཤད་པའི་རིན་ཆེན་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མན་ངག་བཤད་པ་དང་། བློ་གྲོས་མཆོག་ 5-458 ཀྱང་བདག་བྱིན་རླབས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སྐབས་འདིར་སྦྱོར་དགོས་སོ། ། ༈ དངོས་གཞི་བདག་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཤད་པ། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། བདག་བྱིན་རླབས་གང་ལས་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཐོབ་པའི་ཕན་ ཡོན་དང་། བདེན་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བསྟན་པ་དང་། རིམ་པ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིགས་མེད་གསོལ་འདེབས་པའི། །ཚིག་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ ནས་ནི། །སྙིང་རྗེ་སློབ་མ་ལ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་ནས་བདག་ལ་བྱིན་རླབས་བརྩམས། །བདག་ བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་ཞེས་པ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་ནི་བླ་མའི་དྲིན་ བདག་གིས། །ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་ཏེ། བྱིན་རླབས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ གང་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་གྱི་གདམས་བ་ལས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ན། བླ་མའི་ཞལ་ལ་རག་ལས་པ་ནི། འདི་གཅིག་བུར་མ་ཟད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མན་ངག་ཐམས་ ཅད་དང་། སྒོས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡང་སྒོས་བླ་མེད་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ ཀུན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས། འདིའི་སྒོས་ཆོས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ པ་བདེན་མོད། ལམ་འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གཏོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་བདག་ བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དེ། སྤྱིར་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་མན་ངག་ཐོབ་པ་ ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི། རིམ་པ་འདི་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བ་ན་དབང་བསྐུར་བ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དབང་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སླར་ཡང་བླ་མ་ལ། མཆོད་པས་མཉེས་ པར་བྱེད་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྔ་རོལ་གྱི་དུས་སུ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་པ་ཙམ་ལ་མ་ བཞག་པའི་སྐབས་དེར་ཡང་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གསར་ དུ་བསྒྲུབས་པས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་དེ་འདྲ་དེ་འཕྲལ་དུ་ཐོབ་ ནུས་སོ།

據迦譯本："是故大調御，最勝佛世尊，眾生勇士請垂恩。"如是，將"勝慧"譯為"最勝佛"，用以連線上師之殊勝，而不連線"請令我弟子獲得勝慧"。以上為總說，特別之義為：所說珍寶即講說幻身竅訣，而勝慧於此處亦應連線于通達加持自身之義。 二、正明說明加持自身次第 第二正明說明加持自身次第分五：從何處獲得加持自身、未得之過患、獲得之勝利、顯示二諦為因果、廣說真實次第。 初者：如是聞得無畏祈請之語已，生起悲心於弟子，隨後開始加持於我。所謂加持自身次第，是顯示世俗諦，此由上師恩德我當獲得，他處不然。 若問此加持次第從何處獲得之境，是從上師口傳教授。若想：既然不僅此一依賴上師，三乘一切竅訣以及特別密咒一切道，尤其無上二次第一切趣入皆是如此，如何成為此之特法？誠然總之如是為實，然於此道所化根機之補特伽羅相續中初生加持自身次第者，總之僅以獲得上師加持與竅訣亦不成為義利，而是此次第將得時依灌頂而獲得，為得彼灌頂故，還需以供養令上師歡喜之義。不僅安立於前時令上師歡喜，于彼時亦新修令阿阇黎歡喜之殊勝方便，獲得殊勝福德資糧故能立即獲得如是。

།དེ་ཡང་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་པའི་སྐབས་དེར། བླ་མ་ལ་མཆོད་ 5-459 པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསར་དུ་བསྒྲུབས་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་རྐྱེན་གཉིས་ འཛོམ་པས་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པའི་དཔེའི་འོད་གསལ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས། དེའི་སྐད་ ཅིག་གཉིས་པར་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱའོ། ། གཞུང་འདིའི་དངོས་བསྟན་ནི། སྤྱིར་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་། སྒོས་སུ་ཆོས་ འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་ཡང་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ ཡན་ཆད་ཀྱི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ངེས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་སློབ་མ་ དེ་འདུལ་པར་བསྐོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། གདུལ་བྱ་མ་ངེས་པ་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་བ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔོན་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་དེ་སྐབས་བཞུགས་ན་འདི་བཞིན་དུ་བྱེད་ པ་ཡིན་ཡང་དེ་དང་སྟབས་མ་འགྲིག་ན་བླ་མ་གསར་པ་འཚོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སློབ་ དཔོན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་མཆོད་པས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ དངོས་སམ་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་བྱུང་དེང་སང་གི་ གང་ཟག་ཆོས་ཐོས་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ནི། རིམ་པ་ལྔ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལ་ ཉམས་མྱོང་རྗེས་མཐུན་ཙམ་ཞིག་སྐྱེས་ནས། གཞན་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཁྲིད་དུ་ ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདི་དག་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ གྱི་དབང་བསྐུར་འདི་དག་མོས་སྒོམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ལད་ཟློས་ཙམ་མཛད་པའི་སྲོལ་འདུག་པ་ དང་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ་ལག་ལེན་མིག་ལྟོས་མི་ནུབ་པའི་དགོས་པ་དང་། བྱིན་རླབས་ཀྱི་ སྒོ་ཅིང་རིས་པ་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་ཕལ་ཆེ་བ་བྱེད་པ་ལྟར་རིམ་གཉིས་གང་གི་ ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉམས་མྱོང་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པར་ཐམས་ཅད་ཚིག་འཁྲིད་འབའ་ཞིག་ བྱེད་པ་ནི་སྤྱིར་བཟང་པོ་མིན་ཡང་། དེ་ལ་ཡང་འདི་དག་བྱས་ན་དགོས་དོན་གཉིས་ཕྱོགས་ ཙམ་འདྲའོ། ། 5-460 གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ནི་འཇིགས་པ་སྟེ་འཛེམ་བག་དང་དོགས་པ་དང་ཟོལ་འགྲོགས་མེད་ པར་སྙིང་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱིས། དེ་ལྟར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་དེས་ལན་གསུམ་དུ་གསོལ་ བ་འདེབས་པའི་ཚིག་དག་བླ་མས་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ནི། ཟས་ངོ་ནོར་ངོའམ་ཕྱིས་རྙེད་བཀུར་ གྱི་རེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར། སློབ་མ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནས་ བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་ཅིང་ངོ་སྤྲོད་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ།

複次，在近得覺受大體圓滿之時，于上師新修供養之福德資糧，以及灌頂因緣二者和合，故於相續中生起心離最終之喻光明，其第二剎那即成就幻身。 此論直接顯示，總為利根補特伽羅，特為此法所化根機而言，上師必定現證加持自身以上之道，以願力與大悲力受命調伏彼弟子。若就不定所化為緣所轉之凡夫而言，若昔日根本上師彼時在世，雖應如是作，然若與彼時機不合，非是尋求新上師，而是緣念昔日阿阇黎而作祈請供養，將於壇城天眾真實或化現壇城中得灌頂。後來今時補特伽羅僅為求聞法義，於五次第任一生起相似覺受后，欲獲得一切教授之言傳，雖不一定需要此等，然與作此幻身、光明灌頂僅以信解修行方式模仿之傳統並無相違，因有不失實修觀摩之必要，且亦生起加持之門與緣起故。如今大多數如所作，於二次第任何分支亦未生起絲毫覺受而僅作文字教授，雖總之非善，然于彼亦作此等，則似有二種必要之分。 論文詞義為：無畏即無怯弱、疑慮及偽裝，以至誠心如是以彼二偈三遍作祈請語已為上師所聞，非為飲食情面或后得利養等，于彼弟子生起殊勝悲心，隨後開始宣說並指認加持自身次第。

།ཐབས་ཇི་ལྟ་ བུར་སྟོན་ཅེ་ན། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་དངོས་དང་རྗེས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་མན་ངག་ཉམས་སུ་ ལེན་ཚུལ་དང་། སྤྱི་ཙམ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་དཔེ་ ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བདག་བྱིན་རླབས་བཞི་པ་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་སྔར་གསང་དབང་ཐོབ་པའི་ཉམས་མྱོང་གཞོན་ནུ་མའི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པའི་ རྒྱུན་དེ་ལ་བདེ་བ་དེ་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་ལ་སློབ་ཏུ་བཞུག་གོ །དེ་ནས་རིག་མ་གཏད་ པ་ལ་སོགས་པ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནས། དངོས་གཞི་དགའ་བ་བཞི་སོ་སོའི་སྐབས་རེ་ རེ་བཞིན་ནན་ཏན་དུ་སྒོམ་དུ་བཅུག་པས། དགའ་བ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སེམས་དབེན་མཐར་ ཐུག་གི་སྣང་བ་གསུམ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྐབས་ཉེར་ཐོབ་བཞི་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་ཀྱང་ བྱ། དཔེའི་འོད་གསལ་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ལྷན་སྐྱེས་དེ་ ཡང་ཐིག་ལེ་ཞུ་བདེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་སྐབས་འདིའི་དབང་གསུམ་པའི་ ཡེ་ཤེས་དངོས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་མས་བརྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་སྟོང་ལ་རིང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པས་བདེ་བའི་ རྩི་ནི་མ་ཡལ་མི་རྟོག་པ་འཐུག་པོ་དེ་སངས་མཚམས་ཅིག་ཏུ་བདེ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ལྷ་སྐུ་དཀྱིལ་ འཁོར་དང་བཅས་པ་རང་ཤར་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་རླུང་དང་བཅས་པ་ ལྷ་སྐུ་དངོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སྒྱུ་ལུས་དངོས་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིའི་དབང་བཞི་པའི་ཡེ་ 5-461 ཤེས་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་གི་བྱ་བས་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་དེ་དང་། དེའི་རྒྱུན་ ཕྱིས་གོམས་ཤིང་བརྟན་པ་དང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པའོ། ། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ཅེས་པའི་དོན་ལ། བདག་ཅེས་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ རྒྱུན་དང་། སེམས་དེའི་རྟ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རླུང་གི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ ཡོད་པ་དེ། ལོག་སྣང་ལ་འཆར་བ་ལྟར་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་ ཡང་། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། རླུང་གིས་བསྐུལ་བའི་སེམས་ལ་ཉོན་ མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཆ་ཡང་སྣང་བ་དང་། འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་ཀྱང་རླུང་དང་བཅས་པའི་ སེམས་ཀྱིས་རིག་པའི་ཕྱིར། ལས་བྱེད་པ་དང་རྣམ་སྨིན་མྱོང་པ་པོའི་ཐ་སྙད་གང་ལ་འཇུག་ ཅིང་། བདག་གི་ཐ་སྙད་འཇོག་པའི་གཞི་ཙམ་དེ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རླུང་སེམས་ཙམ་ནི་རང་ ངམ་བདག་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལྷ་སྐུར་རང་ ཤར་བའི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་བྱིན་རླབས་སོ།

如何示現方便？雖然對於真實與相似加持自身諸法，有無量教授修持方式與總體指認方式，然此處是依于喻智慧智之灌頂而指認義加持自身第四。 複次，前得秘密灌頂之覺受，如童女之樂，于彼相續中，令彼樂顯現如幻天身而修學。隨後依法交付明妃等，于正行四喜各別階段依次精勤修持，於三喜時為心離最終之三現，于俱生時為近得第四光明，亦稱為喻光明心離最終，彼現前時，此俱生亦是滴融樂之相狀，此為此處第三灌頂之真實智慧。 其後以下固之方式於樂空中長時等持，樂汁未散，彼濃厚無分別覺醒之際，樂而無分別之天身與壇城任運生起，此即樂明無分別與風共為天身真實轉變，故為真實幻身，亦即此處第四灌頂之智慧。如是以灌頂事業獲得幻身彼等，及其相續後來熟習、穩固與增長，即為加持自身次第。 于加持自身次第之義，"自身"即自心相續，及彼心如馬之微細風之行相相續不斷，雖不如顛倒顯現般顯為常一自在之相，然因恒時相續不斷住故，由風所驅之心亦顯現煩惱與業之分，及果報苦樂亦由具風之心所知故，施作業與感受異熟之言說皆隨之而轉，且為安立自我言說之所依故，是故唯風心即名為自或我，彼由身語意之樂所加持而自顯為天身之瑜伽，即是加持自身。

ཁ་ཅིག་དཔེའི་འོད་གསལ་ནི་རང་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱིན་ གྱིས་བརླབས་པ་དང་། ཡང་ལ་ལ་དག་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ བ་དང་། སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་གཞི་ཡིན་པ་སོགས་སྒྲ་དོན་འཆད་ ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཅེས་ཀྱང་བརྡས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་གནས་པ་དེའི་རིགས་ འདྲ་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང་། བྱས་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་དེར་འཇོག་པ་མིན་ཏེ་ཡིན་ན་ནི། ལམ་ ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པས་འདི་ཁོ་ན་ལ་སྒོས་སུ་འདོགས་པའི་དོན་མེད་ཅིང་། དམིགས་པའི་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇོག་ནའང་། མཉམ་ 5-462 བཞག་གི་འོད་གསལ་ཙམ་མ་གཏོགས་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། འགྲེལ་པ་ འགའ་ཞིག་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་བཤད་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་སྒྲིབ་ཟབ་ གསལ་དབྱེར་མེད་ལ་སྒྲིབ། ཟུང་འཇུག་ལ་སྒྲིབ་ཅེས་འཆད་པའང་དོན་དང་བྲལ་བའི་བཤད་ པ་སྟེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་རྟོགས་བྱ་དེ་རྟོགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ལ་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན་ ནོ། །འདི་ནི་གེགས་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་དེ་དག་རྟོགས་པའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་དངོས་ལ་མ་རེག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། འོད་གསལ་ གྱི་རིམ་པ་ཡང་ཟུང་འཇུག་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་ མཐོང་ལམ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་ པ་དེ་ནི་བླ་མའི་དྲིན་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་བླ་མ་མཉེས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ དུ་ནི་ཐོབ་པ་མིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ། །གང་གིས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ པ། །མདོ་སྡེ་རྒྱུད་དང་རྟོག་པ་ལ། །དེ་ཡི་ངལ་བ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཨཱརྱ་དེ་བའི་བདག་ བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་པ་ཀུན་སྨྲ་བ་ ནི། །བདེན་ཡང་དེས་ནི་ཤེས་མ་ཡིན། །བདག་བྱིན་བརླབ་ལས་ཕྱིར་བལྟས་སོ། །ཞེས་དང་། བླ་མའི་བཀའ་མེད་སྒྱུ་མ་ནི། །མངོན་སུམ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།

有些人說喻光明即是自身，彼由身語意之行相所加持，又有些人說身語意三成為一體，以及三現即是假立我之所依等，有種種詞義解釋方式。彼亦以名言示為世俗諦，因為是將世俗諦法性如幻住於一切行相之同類作為道，並由修持而趨向現前階段之智慧故。 一般而言，僅是世俗諦並不足以安立為此，若是如此，則一切道皆為世俗諦，於此獨特安立則無意義，若安立為緣世俗為所緣境之道智，則除等持光明外一切道皆應成立。某些註釋中解釋世俗義為能障，謂障礙義光明、障礙深明無別、障礙雙運，此說離義，因能障之義必須安立為障礙瞭解所證之法，而此非但不作障礙，且為證悟彼等無上方便故。若謂未觸及彼等自體即成能障，則光明次第亦應成為雙運之能障，見道加行亦應成為見道之能障。如是所說幻身次第為世俗諦者，唯由上師恩德而獲得，若不令上師歡喜則不能得。 第二，若無獲得加持自身次第，于經續與論典之精進即成無義。阿利耶德瓦之《加持自身次第》中亦云："如夢如幻之法，一切佛教徒所說，雖為真實然非所知，從加持自身而觀察。"又云："無上師教令，不能現證幻。"

།སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལ་རྨོངས་གྱུར་ པས། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ནི། །ཐོས་པས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞུ་འདྲ་བ། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་དེས་མ་མཐོང་། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། རྒྱུ་མ་རྫོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དེ། རླུང་སེམས་ཀྱི་ བདེ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤར་བ་འདི་མ་ཐོབ་ན། སྣང་ཡང་བདེན་ པས་སྟོངས་པའི་སྒྱུ་མ་ཙམ་བསྒོམས་པས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པར་མི་ 5-463 འགྱུར་ཏེ། གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་མེད་ན་འཁྲུག་པ་སྐྱེན་པ་ཁོ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་མི་ ཟིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དོན་ཡང་གནས་ལུགས་དེ་བདེ་བ་དང་སྤྲོས་བྲལ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་པ་གསུམ་འཛོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་དེ་གསུམ་ མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་འདི་དགོས་ཀྱི། གང་གིས་ ལམ་དེ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་མ་རྙེད་པ་དེས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་བསྒོམས་ཏེ། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ དང་། ཐུན་མོང་དང་ལས་ཚོགས་ཙམ་གཙོ་བོའི་སྟོན་པའི་རྟོག་པ་ལ་འབད་པ་བྱེད་ཀྱང་སྐྱེས་ བུ་དེ་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་ལུགས་མཚོན་པའི་བདེ་བ་ མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དང་། གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ ན་གསལ་ཆ་གང་ཞིག་མ་ཚང་སྙམ་ན། རླུང་སེམས་དྭངས་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་ མ་ཚང་ངོ་། ། གསུམ་པ་ནི། བདག་ལ་བྱིན་བརླབ་རིམ་ཐོབ་པའི། །གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་ བདག་ཉིད། །ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ནི། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ པ་སྟེ། བདག་ལ་བྱིན་བརླབ་ཀྱི་རིམ་པ་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་ རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་དེ་ རིགས་འདྲ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཞན་མ་བརྒྱུད་ པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ་གསོན་པོའི་ཚེ་འདི་ལ་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན་ན། སླར་སྐྱེ་ བ་གཞན་ལེན་མི་དགོས་ཏེ་བར་དོ་ཚུན་ཆོད་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་ངེས་པར་ཐོབ་པར་ 5-464 འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

因迷惑于幻化之喻，于無量劫中，雖以聞思波羅蜜多，然不見識風俱行之意之自性如弓之自智。如是所說，因未圓滿因故果亦未圓滿，若未獲得此風心樂顯現為一切行相壇城，雖修唯現而離實之幻化，亦不能如實了知究竟實相，因為與實相相順之修習未圓滿故。譬如無福德業及智慧力，僅以機敏莽撞不能掌握王位。 彼義即因實相具足樂、離戲、一切行相三者之特徵故，以一智慧現證此三之道即需此加持自身次第，若未獲得彼道者，雖恒時修習"如幻"，于顯示波羅蜜多之經典、主要宣說密咒最勝成就之續部、及主要宣說共同事業之論典精進修習，然彼人之勞累將成無義。何以故？因未現證表徵實相之樂，且明性特徵亦未圓滿故。若問何種明分未具足？未具足風心凈分廣大壇城。 第三，獲得加持自身次第之尊主即一切佛自性，於此生中必定無疑獲得佛果。謂獲得加持自身次第之人，因能以同類作為道而修持壇城主尊大金剛持一切佛自性果位金剛持果位故，不經其他生，唯於此生必定無疑獲得圓滿佛果。若修行者於此生獲得此次第，則不需再受後世，因必定於中陰之前獲得雙運果位故。

།དེ་ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐོབ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་སྤྱོད་ པ་སྤྱད་ན། འཆི་བའི་རིམ་པ་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་དུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་འདི་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བས་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་། ལེ་ལོ་དང་གཡེང་བས་ སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ན་དུས་ཀྱི་མཐར་འཆི་བ་ཙམ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད། དེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ན། གཞན་ངོར་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་འཆི་བ་ལྟར་བྱུང་ཡང་། རྣལ་ འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་ཚུལ་ལ་འཆི་བ་ཡོང་ཚད་པ་ལ་དེ་འོད་གསལ་དུ་བསྒྱུར་བས། སྤྱོད་པའི་དོད་འཆི་རིམ་གྱིས་ཐུབ་ནས་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མཐོང་ལམ་དོན་གྱི་འོད་ གསལ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་འཆི་སྲིད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་མིན་ཞིང་། དེ་ལས་ལངས་པ་དང་བར་ དོ་མི་འོང་བར་བར་དོའི་ཚབ་ཏུ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པའོ། །ཡང་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་ཀྱང་ ཐོབ་མ་ཐག་སྒོམ་ལོང་མེད་པར་ཤི་བ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་འདི་ཉིད་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤི་བར་གྱུར་ ན། འཆི་སེམས་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་དཔེའི་འོད་གསལ་དུ་གྱུར་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་རིམ་པའི་འཕྲོས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བས་བར་དོ་དངོས་ནི་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱང་། སྔར་ གྱི་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐུའི་རྒྱུན་དེ་ཀ་འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱིས་དྲི་མ་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ གནས་སོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་མ་བླངས་པར་བར་དོ་རྗེས་མཐུན་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་སྟེ་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་ བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གྲུབ་བརྙེས་བླ་མ་མཆོག་གི་ཞལ་སྔ་ནས། བདག་ལ་བྱིན་བརླབ་ཐོབ་ ནས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གང་ཕྱིར་གནས་སྐབས་གསུམ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་གསོན་པའི་ཚེ་འདི་ལ་རིམ་པ་འདི་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཤིང་། སེམས་ དབེན་གྱི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བར་གྱུར་ན་འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ 5-465 སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པའི་དཔེའི་འོད་གསལ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་བར་དོ་དངོས་མི་ འབྱུང་བར་བར་དོའི་དོད་དུ་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བར་དོར་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ ཐོབ་པ་འདིས་ནི་དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་དབང་འབྱོར་ལ་འདོད་མོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལས། བར་དོ་ ཉིད་དུ་ལམ་བསྒོམས་ཏེ་ཟུང་འཇུག་འགྲུབ་པ་ཡང་སྲིད་མོད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་ ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་འཛིན་པའི་གནས་སོགས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས། རྟེན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ རིགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རིམ་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།

獲得幻身次第后若精進修行，在死亡次第未至之前，當實際光明生於相續之同時，此異熟身亦得清凈，于彼時即可現證雙運次第。又若獲得幻身後，因懈怠散亂而未修行，雖至命終時必有死亡，然瑜伽士以三昧轉變之時，雖於他人見為身心分離而現死相，然瑜伽士自身體驗中，于死亡程度上以彼轉為光明，以死亡次第取代修行溫度，以見道實際光明生於相續取代死心，彼非具足死有之特徵，從彼起定后不現中陰，而以雙運身成就取代中陰。 又若獲得此次第后，剛獲得即無修習時間而死，如是此次第未至究竟而死時，因死心成為樂空智慧比喻光明而作增上緣，幻身次第之餘分將得圓滿，故雖不現實際中陰，然如前之唯風心身之相續，如彼以死亡光明凈除垢染之方式而住。此後不受生，于彼隨順中陰之所依，以諸佛灌頂之緣獲得實際光明而現證雙運。 如是已得成就之至尊上師亦云："獲得加持自身后不受生，因於三種階段獲得聖道故。"然於此生未生此次第于相續中，獲得心清凈後半者，若因緣而死，則于死亡光明時現證心清凈究竟之比喻光明，不現實際中陰，而以中陰溫度獲得此次第。于中陰獲得加持自身者，以根器銳利且具自在欲樂之差別，亦可能于中陰修道而成就雙運，然依託化身瑜伽而受生於持明處等，于彼所依適宜之階段現證后二次第者亦有之。

།ཡང་ཁ་ ཅིག་ལུས་དབེན་དང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་སེམས་དབེན་གྱི་སྣང་བའི་རྟོགས་པ་ ཙམ་ཤར་བ་དག་{ཡོད་[ཡོང]ན། དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ནི་འཆི་བ་འོད་ གསལ་ལམ་དུ་བྱས་པས། འཆི་སེམས་དེ་ཉིད་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་འོད་གསལ་ཙམ་ དུ་ཤར་ཡང་མཐར་ཐུག་པར་མ་ཤར་བས་བར་སྲིད་བཟློག་མ་ཐུབ་སྟེ། བར་དོ་ནི་ཐ་མལ་པ་ ཤར་ལ། འོན་ཀྱང་དེར་ལམ་བསྒོམས་པས་དབང་པོ་རྣོ་ན་བར་དོ་གྲུབ་རྗེས་སུ་སེམས་དབེན་ མཐར་ཐུག་གི་འོད་གསལ་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པའང་ཡོད་ཅིང་། དབང་པོ་རྟུལ་ཡང་ བར་དོར་ལམ་བསྒོམས་པས་ཆོད་ཆེ་རབ་བྱུང་བའི་མཐར་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལམ་ཁྱེར་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེ་གནས་འདམ་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། མི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལ་རིམ་པས་སེམས་ དབེན་མཐར་ཐུག་གི་འོད་གསལ་ཕན་ཆད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་བར་ དོ་ལོངས་སྐུ་ལམ་ཁྱེར་བྱ་བ་བར་དོའི་དོད་ལ་མ་དག་པའམ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་གང་རུང་ཞིག་ འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལ་ཟེར་གྱི། ལན་གཅིག་བར་དོ་གྲུབ་ཕྱིན་དེའི་རྟེན་ལ་སྒྱུ་ལུས་དང་ཟུང་འཇུག་ གི་རིམ་པ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་མན་ངག་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ ལུང་མེད་ཅིང་རིག་པ་དང་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདིའི་འཕྲོས་འགའ་ཞིག་འོག་ཏུ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ 5-466 ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་ཚེ་འདི་ལ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ ཉིད་དེ་རྣམ་པ་དངོས་སུ་བསྒོམ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀོད་པ་ལ། རྣམ་པ་དངོས་སུ་ཐོབ་པའི་ དོན་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་ན་ནི། མི་སློབ་པའི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྟོགས་པ་ལྟ་ཅི་ སྨོས། རྫོགས་སངས་རྗེས་མཐུན་པ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་དངོས་སུ་ནི་ཉམས་འོག་ཏུ་ མ་ཆུད་པས་མི་འཐད་ལ། རྣམ་པ་རྗེས་མཐུན་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ན་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ནས་ ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་མིན་གྱི་འདིར་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ འཇོག་གོ །དེ་ཡང་བསྐྱེད་རིམ་རང་རྒྱུ་རྟོག་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་དབེན་ཡང་སྔོན་གྱི་འཕེན་པ་ ལ་བལྟོས་པ་དང་། བདེ་ཆེན་གྱི་ངོ་བོ་ལྷར་ཤར་བ་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་ཞིང་བདེ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་པ་དང་། ལྷ་སྐུ་གཅིག་ནས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཅི་ རིགས་པ་འཆར་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་མ་ཐུབ་པས་ཀྱང་ཟུང་ འཇུག་དང་ཆེས་མི་འདྲ་ལ། དེ་དག་ཡིད་ངོར་ཤར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་སྐུ་དངོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་ མི་བྱེད་དོ།

又有些人在身清凈和金剛唸誦為先導后，僅生起心清凈之現相了悟者，若於彼時命終，則以死亡光明作為道，雖彼死心現為僅是心清凈光明，然未現為究竟，故未能遮止中有，而現凡夫中陰。然于彼處修道，若根器銳利，則有于中陰成就后獲得究竟心清凈光明及幻身者；即使根器鈍，由中陰修道獲得大成就后，依託化身帶道而擇取生處等，於人等受生所依中漸次現證究竟心清凈光明以上者。是故，有些人說中陰報身帶道即是指于中陰溫度現不凈或清凈幻身任一，而認為一旦成就中陰后，于彼所依成就幻身和雙運次第是不可能的，此說除破壞口訣外，無教證且與正理相違。 此中餘事當於下文解說。於此處成佛即獲得雙運果位於此生中決定之因由，謂能直接修持諸佛本體之相故。若謂相之直接獲得之義為直接證悟，則不言無學圓滿佛陀之證悟，即隨順圓滿佛陀之有學雙運亦未直接納入經驗中故不應理。若說是隨順相者，則生起次第中亦有之。 非如彼二，此中是由極相似特徵而安立。即生起次第自因是分別，且身清凈亦依賴往昔願力，且大樂體性未現為尊身，故與離分別之佛身是大樂此二相不極相似，雖有如幻解知，然與分別相雜，且雖許從一尊身現諸多相貌，然因未能現為一切相故亦極不同於雙運，且彼等除僅現於意前外，亦不作真實身之事業。

།འདིར་ནི་ཉམས་བདེ་སྟོང་ཉིད་ལྷའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་ པ་དེའི་ལུས་དངོས་ཀྱང་ཡིན་པ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ནུས་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་མེད་བཞིན་དུ་སྒྱུ་ མ་ལྟར་རང་ཤར་བ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ ཉིད། །ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དོན་ གྱི་ཡིན་མོད། གཙོ་བོར་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་གོ་དགོས་སོ། ། བཞི་པ་ནི། བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ ཡི་གནས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །བདེན་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། ། 5-467 བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་གྱིས་ནི། །འོད་གསལ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་བས་རྡོ་ རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས། །དང་པོར་བདག་ལ་བྱིན་བརླབ་བསྟན། །ཞེས་ཏེ། བདག་བྱིན་གྱིས་ བརླབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བའི་གནས་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རམ་དབྱེ་བས་ནི། འདི་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ རིམ་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཞིའམ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་དོན་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་འོད་གསལ་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ འོད་གསལ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་སྙམ་ན། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ཐོབ་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བསམ་གཏན་གཉིས་དང་ སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱིས་སྒྱུ་ལུས་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་བ་དེ་ནི་ཐོབ་ པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དགྱེས་རྡོར་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་ལ་གནས་དྲི། །མེ་ཏོག་ དངོས་མེད་ཤེས་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཟུགས་སོགས་དངོས་མེད་པས། །བདེ་བ་ཉིད་ཀྱང་ དམིགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐ་མལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་སེམས་གཞན་ དུ་མ་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པས་ཟིལ་གྱི་གནོན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཡང་མ་དག་པ་ དང་ཆ་ཕྲ་བ་ཞིག་གོ །དང་པོར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པར་ཐ་མལ་པ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་གྱི་ལྷག་ པའི་ཕྲ་ཐིག་གི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་། བསྐྱེད་རིམ་རགས་པ་ལྷ་སྐུའི་གསལ་སྣང་སྔོན་དུ་འགྲོ་ དགོས་སོ། །ཡིད་ངོར་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་བརྟན་པ་ན། སེམས་དང་གསལ་དུ་གྱུར་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་འདི་ཡང་སྔར་ལས་དྭངས་ཤིང་། བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་ནུས་སུ་ འགྱུར་རོ།

於此處樂受空性成為天尊之相且是彼瑜伽士之實體身亦能作如是作業，且無分別而如幻自現，安住為具一切相之本體。是故，由與佛身相極相順故，稱為"主尊諸佛本體"。此處所說佛陀雖實義是究竟圓滿佛，然主要應解為有學雙運。 第四："加持自性三摩地，如是光明之處所，以因與果之差別，宣說為二種諦理。由加持自性次第，當能獲得彼光明，故金剛阿阇黎師，首先宣說自加持。"即加持自性三摩地為因，如是光明處所為果法之差別或區分，此二依次宣說為世俗諦次第和勝義諦次第二者。所謂"處所"是基或事物之義，於此處即光明道智，既是光明亦是處所。若問何故為因果？由獲得加持自性次第后，以下文所說二種禪定及三種行為對彼幻身作要害擊中，由此獲得實義光明。如歡喜金剛所說："猶如住于花中香，無花體時不可知，如是無色等體性，即樂亦不可得見。"如是，若心未從凡俗身相轉變，以難忍痛苦所勝故，樂亦是不凈及細微分。初于生起次第中，生起較凡俗百倍殊勝之細滴樂，亦須以粗分生起次第天身明相為先導。當心于意前所緣彼相穩固時，由心明朗之緣故，此異熟身亦較前清凈，能生殊勝樂。

།དེའི་ཚེ་ཕྲ་ཐིག་གི་རིམ་པས་ཡིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བའི་ལྷ་སྐུ་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ པས་རགས་པའི་ལུས་ལའང་གནད་དུ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པར་ནི་སེམས་གཅིག་ཉིད་ ལ་རྣམ་པ་ཕྱོགས་འདྲ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ལ་ཡང་གོ་ས་གཅིག་ 5-468 པའི་མཐུ་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཁྱད་པར་ ཅན་འབྱུང་བས། སྐབས་དེར་ཡང་རྟེན་ལུས་ལྷ་སྐུ་ལ་བརྟེན་ནས། བརྟེན་པ་སེམས་བདེ་བར་ འཆར་ཚུལ་དེ་ཡིན་ལ། རྟོག་པས་མ་བརྟགས་ཀྱང་སེམས་ལ་རང་ཤར་བའི་ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་ སྐུ་ཐོབ་པ་ན། རྡོར་བཟླས་དང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་བསྒོམས་པས་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ དང་རླུང་ལ་རེག་པར་ནུས་ཀྱི། དེ་མ་ཐོབ་ན་ཐབས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་རགས་པའི་ རྩ་རླུང་ལ་རེག་པ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བས། དབེན་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་ མི་ཐུབ་ལ། དེ་ཐོབ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ལ་རེག་པར་གནད་དུ་བསྣུན་པས་དོན་དམ་རྡོར་ བཟླས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་སྐུ་མེད་ན་བརྟེན་པ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་བདེ་ཆེན་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ སྐབས་འདིར་ཡང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དངོས་འདི་ཐོབ་ཅིང་དེ་ ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རགས་པའི་ལུས་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ དང་དྭངས་པ་དང་འཇམ་པ་དང་མཉེན་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་སོང་ཙམ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ ཕུང་ཁམས་སྟོང་ཉིད་དུ་སྦྱོང་བ་ཡང་སླ་བ་དང་། མ་དག་པའི་ལུས་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་གྱུར་ པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་སྣང་ཚུལ་ནང་ལུས་ཀྱི་ རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རང་ཤར་བས་ཀྱང་ སྣང་བ་དེ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་སྡུད་སླ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དངོས་ཡིན་པས་སོ། །རགས་ པའི་ལས་དེ་དྭངས་པོར་གྱུར་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ་གསལ་བར་མངོན་པས་དེ་ ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལ་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་ཤིང་། མ་དག་པའི་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་དག་ 5-469 ཏུ་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་ པ་ཐོབ་ནས་ལུས་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་བདེ་སྟོང་ཡང་ཡང་སྤེལ་བས། མ་དག་པའི་ ཕུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་གྱི་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་དུ་ཐིམ་པར་གྱུར་བའི་དོན་ གྱི་འོད་གསལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

彼時以細滴次第于意境中顯現之天身作要害擊中，則于粗身亦得要害觸及。確實是由心一者上相似方分之緣起，及於世間世俗本身亦具同一處所之力故。因此，由彼于身心二者生起殊勝樂空覺受，故於彼時亦是依所依身天身，能依心顯現為樂之理趣是如此。雖未經分別觀察，當獲得於心自顯之身遠離天身時，由修持金剛唸誦及事業手印等，能觸及勝義智慧之脈及氣，若未獲得彼者，以彼等方便亦僅能觸及世俗粗分脈氣而已，故不能生起三遠離之殊勝智慧。由獲得彼而擊中要害觸及智慧脈氣，則能獲得勝義金剛唸誦智慧，及具現量相之三種顯現所攝因位圓滿次第殊勝樂空智慧。此亦若無所依身遠離天身，則不生起能依三種顯現之大樂。如是於此處亦然，當獲得此由極細氣心所成之實身，並於彼入定時，具極微塵法相之粗身亦成極細、清澈、柔和、柔軟，僅如是轉變時，清凈自續蘊界為空性亦易，由不凈身稍許轉變故，外在一切顯現亦轉變，因外在顯現方式從內身緣起而顯故。又由內外一切如幻自顯故，彼等顯現極易攝入空性中，因通達世俗顯空如幻即是趣入勝義離戲如虛空之真實理趣故。若粗身成清凈，由智慧脈氣明點三者明顯顯現故，于彼擊中要害不須用功，且令不凈彼等融入智慧彼等亦無困難。是故獲得加持自性次第后，為擊中要害於彼身，由數數增上樂空，令一切不凈蘊界融入大樂界中等味，將生實義光明。

།དེ་ཡང་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར་ན་སྣང་བ་ ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་འཆར་སླ་བ་དང་། རགས་པའི་ཕུང་ཁམས་ཕྲ་ཞིང་དྭངས་ པར་གྱུར་ན་དེ་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བར་སླ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཞུ་བདེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྲུབ་ན་དོན་ དམ་འོད་གསལ་གྱི་བདེ་ཆེན་ཐོབ་སླ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ བྱེད་ནུས་པ་ན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུའི་རང་སྣང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ལ་དཀའ་བ་ མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི་རིག་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཙམ་ ཞིག་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་བསྒྲུབས་ན་དངོས་པོ་མང་པོ་ཡང་སྲེག་ པར་སླ་བ་དང་། ཁ་ཟས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲེས་སྐོམ་སེལ་སླ་ཞིང་། དེ་ལས་ ཟློག་ན་དེ་དག་འབྱུང་དཀའ་བར་མཁས་རྨོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ བསྐྱེད་རིམ་བརྟན་ཞིང་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་ལུས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་ཏུ་རུང་བ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ པས་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་ནི་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་ཕྲ་ཡང་བརྒྱད་ཐོབ་པར་ གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ལྷ་སྐུ་དེ་ལ་དམིགས་པས་ཐ་མལ་གྱི་ལུས་ཀྱང་ཇེ་དྭངས་སུ་གྱུར་པའི་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འོད་གསལ་ཐོབ་པ་ལ་ལུས་ རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ངེས་པར་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་སོ། །སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ནས་ མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་བར་ལ་ཡང་ནང་སེལ་ཕྲ་མོས་དབྱེ་ན། སྐུ་དང་བདེ་བ་རྟེན་རྒྱུ་དང་ བརྟེན་ལ་འབྲས་བུར་འཇོག་པའི་རིམ་པ་འདི་ཡང་ཡང་སྦྱར་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྤྱི་ལྡོག་ནས་ སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཉམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་སྐབས་དེར་ 5-470 དེའི་རྣམ་གཞག་མི་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་སྐུ་ཡང་ཕྲ་ཐིག་གི་བདེ་བ་ལ་ཕར་བལྟོས་ པ་དང་། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྐུ་འདི་ཡང་སེམས་དབེན་གྱི་བདེ་བ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ བརྟེན་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་འཁྲུགས་སོ་སྙམ་ན། ལམ་རིམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ རྒྱུ་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་[བུ་]ལ་ནི་དེ་ཡང་ འབྱུང་མོད་ཀྱི་སྔ་མ་དང་མི་འགལ་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ན་རྟེན་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ ཕྱིར། བདེ་བ་ལས་ལྷ་སྐུ་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱང་། བདེ་བ་རྟེན་དང་ལྷ་སྐུ་བརྟེན་པའི་ ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་གདམས་ངག་སྟོན་ པའི་དུས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པར་དང་པོར་བདག་ལ་བྱིན་བརླབ་ཀྱི་ རིམ་པ་བསྟན་ནས། ཕྱིས་འོད་གསལ་བའི་རིམ་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།

複次，若自他一切如幻顯現，則一切顯現息滅之空性亦易顯，若粗分蘊界成細且清凈，則彼易於界中消融，若成就殊勝世俗融樂，則易得勝義光明之大樂，當極細氣心能作身之作用時，則唯一智慧自顯之身亦無難能作諸作用，此乃從事物力而來之智，如是理由亦非難解，譬如若成辦火則易於焚燒諸多事物，于有眾多飲食之處易於除飢渴，若與此相反則彼等難生，如智愚一切所知。是故由生起次第堅固且行諸行，身之悉地堪能成就，若幻身者行諸行，則如所說獲得微細八種殊勝悉地之前相，亦是由緣彼天身令尋常身漸趨清凈之緣故。因此，心獲得勝義諦光明，則必定須先成就唯氣心之身。從有學雙運乃至無學雙運之間，若以內部細微差別分別，則身與樂之所依因與能依果之安立次第可再三運用，然從總的方面，由身與智慧二者相續不斷同時趣入故，暫時于彼處不作彼安立。若謂身遠離天身亦觀待細滴之樂，此唯氣心之身亦觀待心遠離之樂故，所依能依與因果之安立方式相亂，然由前前一切道次第為因，後後一切為果安立故，總之於因果雖亦有彼，然不違前說，因為是因果未必是所依能依故。雖有從樂生起天身之時，然非以樂為所依天身為能依之方式而生。是故金剛上師為弟子示教授之時亦順因果之次第，先示自加持次第，后當示光明次第。

ལྔ་པ་རིམ་པ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གང་ལ་བསྒོམ་པའི་གཞི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གཞི་བསྟན་པ། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དངོས་གསལ་བར་ངོས་ གཟུང་བ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད། རིམ་པ་འདི་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ ཡོན་ཏན་ཏེ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། འགྲོ་ཀུན་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ། །རང་དབང་དུ་ནི་འབྱུང་མ་ཡིན། །དེ་ ཡི་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་བ། །འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །སེམས་གང་གིས་ནི་བྱིས་ པ་རྣམས། །འཁོར་བར་འཆིང་བས་བཅིངས་གྱུར་པ། །སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་ པ། །བདེ་གཤེགས་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །འདིར་ནི་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ ཡང་འཆི་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་གནས་པར། །འཁོར་བ་ཉིད་ནི་ ཤེས་པར་བྱ། །རླུང་གི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཟུང་དུ་མེད། ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུར་གྱུར་པས། །ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་པ་སྟེ། 5-471 འགྲོ་བ་འདི་དག་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ལས་དང་བདེ་སྡུག་རང་ལ་ རང་དབང་མེད་པས་སྐྱེ་འཆི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དབང་མེད་བྱུང་བ་སྟེ། བསམ་པས་ཇི་ལྟར་ བྱས་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་རང་དབང་གི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་ འཆི་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་རླུང་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་ གྱི་སེམས་སུ་གཏོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འོད་གསལ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཉིད་དེ་རང་གི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདིར་འོད་གསལ་ བ་ཞེས་པས་སྣང་བ་བཞི་ཅར་དང་། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་པས་སྣང་བ་ གཞན་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་པ་ཡིན་པས། སྣང་བ་བཞི་པ་དང་སྟོང་ པ་བཞི་པ་ལ་འོད་གསལ་ཞེས་འདོགས་པ་ནི། གཙོ་བོའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་ བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ལྡོག་ནས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འོད་གསལ་དུ་གཏོགས་པ་ ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་འབྲུ་མནན་ན། འོད་གསལ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལན་གཉིས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་ འགྱུར་ཞིང་། ཡང་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྟོང་ པའོ་ཞེས་འཆད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་འོད་གསལ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཚིག་ཏུ་ འགྱུར་བས། དཀྱུས་སུ་བཤད་པ་དང་དོན་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བར་འགྱུར་བས། དེས་ན་ཉམས་ མྱོང་བརྒྱད་པ་དང་ལྡན་པའི་མན་ངག་འགའ་ཞིག་ལས། སྣང་གསུམ་ལ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་ ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ཡང་ནོར་བར་མི་བསམ་མོ།

第五、廣說次第本身分：爲了解知何所修之基而示幻身之所依基礎，明辨自加持幻身次第本身，幻身次第圓滿量度，此次第所得位之功德，共四者。 初者，如說："一切眾生無自在，非以自在而出生，彼之因是光明性，光明即是一切空。以何等心諸凡夫，輪迴繫縛所縛已，即彼心故諸瑜伽，當趣善逝之境界。此中全無有生者，亦無有何等死者，了知輪迴即是為，心性如是而安住。若無氣之瑜伽修，心性不能得執持，心性成為諸因故，遍生一切業與生。" 此等眾生為業與煩惱所轉，于業及苦樂無有自在，故一切生死現象皆無自主而生，非是如所欲求即得成就之自主方式而有生等。生死諸法生起之因即是光明心及氣，而光明心所攝餘者亦從光明第四全空智慧自身及其所乘之氣而生。此中"光明"一詞指四種顯現，"光明一切空"一詞指其他三種顯現之根本亦是一切空，故於第四顯現與第四空立名光明者，是為主要義故以總名安立別法，僅從總的方面，三種顯現之智慧亦攝於光明而已。若作他解，則說"因是光明，彼光明稱一切空"，若細究文義，則"光明"一詞重複兩次之過，又若解為"因是光明，于光明中亦是一切空"，則成有眾多非一切空之光明之說，故與正文所解大體意同。因此，于具八種體驗之某些教授中，於三顯亦安立光明之名言，亦勿視為謬誤。

།དེ་ལ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གཞིར་གྱུར་པ་དོན་དམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དོན་དམ་པའི་རླུང་དང་བཅས་པ་དེ་ཡིན་ ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དངོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་ པོ་སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་དེ་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་འདིའི་རླུང་གི་ 5-472 ཆོས་དེ་གང་ལ་བྱ་སྙམ་ན། བདེ་ཆེན་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ལས་སྣང་དུ་མི་འཆར་ཡང་བདེ་ཆེན་ རང་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་རྟག་ཏུ་ཤར་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་ པའི་རླུང་ཡང་ཡིན་ཞིང་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གཞག་ཙམ་དུ་ན། དོན་དམ་གྱི་རླུང་དང་ སེམས་དེ་ལུས་དང་སེམས་སུ་འཇོག་ཅིང་བཞོན་པ་དང་འགོང་བ་པོའི་མིང་གི་བཏགས་ཀྱང་ ཡང་དག་པར་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་འདྲ་བའི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ དེ་ཉིད་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་བྱ་དང་རྟོགས་བྱ་ཙམ་ཡིན་ཡང་རང་གི་ངོས་ནས་ བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་རྟག་ཏུ་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང་། རང་ངོས་ནས་འཆར་ནུབ་མེད་ཀྱང་ སེམས་ཅན་ཕལ་བའམ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་འཆར་ནུབ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་རྣམ་ཤེས་ ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྩ་བར་གྱུར་བའི་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ ཤེས་པ་དག་པ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་གྱིས་ཁ་མ་བསྒྱུར་ཞིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མམ་ གནས་དོན་ལུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་ འཆར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྗེས་མཐུན་པ་གསལ་རིག་མ་འགགས་ཙམ་དེ་ནི་ ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་དང་ལམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ རྒྱུར་གྱུར་བའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་སོ། །རིག་པ་ཙམ་དེའི་རང་ངོས་ནས་བག་ཆགས་མ་ ཡིན་པས་དག་པ་པ་ཞེས་ཟེར་ཀྱང་། རིག་པ་དེ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ཤས་མེད་ དེ། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་ཤིང་ འདུས་པས་ཁྱབ་བོ།

於此，作為輪迴涅槃一切之基礎者，即是勝義光明心及勝義氣，其中以智慧自體所攝之光明心，即是自性大樂，未為戲論與一切相所染污者。若問此光明之氣法為何，雖大樂自身不顯現於世俗，然大樂自身之自力勝義智慧一切相永時顯現者，即是勝義氣亦是金剛身。若僅作安立，則立勝義氣與心為身與心，雖以乘與所乘之名而假立，然實則為體性一味之雙運。如是光明一切空，即是身語意不可分之自性，故亦是法性之顯增得三。雖是所得與所證，然自體恒離三業，雖自方無顯隱，然于凡夫或瑜伽師心前似有顯隱。由彼存在之因緣，于其上以客塵方式安住者，為識所攝，以此為根本之光明氣心生起。又彼純凈世俗知，自性未被境轉，若遇緣起則能顯現身語意三或處所根身三所攝之任何顯相，故具一切相之隨順明瞭覺知不滅性，即是阿賴耶識之異名，是為輪迴諸法與道法一切之因之光明心。雖說彼覺知性自體非習氣故稱純凈，然此覺知無有不為習氣所遍之分，其習氣亦非唯一，故為一切習氣和合遍滿。

།དེ་ནི་འདི་རང་ལ་བལྟོས་པའི་སེམས་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ དེས་ནི་སེམས་དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཡོ་བའི་རིག་པ་ 5-473 ཡང་འཆར། རིག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ཆར་གྱུར་པའི་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཚར་བའི་ནུས་པ་ཅན་ ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འདུག་པ་དེ་ནི། སྔ་མ་དག་པ་པའི་སེམས་ལས་རགས་ ཤིང་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས། ལུས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དོན་འདི་ཉིད་ལ་བལྟོས་ན་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རླུང་གི་ཆོས་སུ་ཡང་བཞག་ གོ །དེའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དང་དེའི་རྟར་གྱུར་པའི་རླུང་ནི་སྐབས་འདིར་དེ་དག་ཡིན་ ཏེ་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་དང་། བདག་གམ་རང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འདི་ལ་བཞག་ པས་འཁོར་བ་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་གི་གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཞེས་དང་། འགྲོ་དྲུག་རང་ལ་ རང་དབང་མེད་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་པ་ནི་འོད་གསལ་ལོ་ཞེས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་གོ །རྣམ་ ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་འོད་གསལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞི་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་དངོས་ཡིན་ ལ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་། གསེར་ཁམས་གསེར་རྡོ་ལ་ཁྱབ་ པ་ལྟར་གནས་པས་ཕལ་ཆེར་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་མི་རྟོགས་ཤིང་། གཉིད་དང་རྨི་ ལམ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཅུང་ཟད་གསལ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་བར་དོའི་སྐབས་ སུ་དེ་བས་ཀྱང་གསལ་ཙམ་དུ་སྣང་སྟེ། སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་ པས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་དེ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཁམས་རྡུལ་ ཕྲན་གྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་ནང་ཚན་གྱི་རླུང་ཕྲ་ཤོས་དེ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ནི་རྨི་ལམ་དང་བར་ དོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དངོས་སུ་སྐྱེད་ལ། དེ་ལས་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་རླུང་བར་མ་དེ་བྱུང་ནས་ ལུས་རགས་པ་རྣམས་དང་པོར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་གྲུབ་པ་ན་རླུང་བཅུ་སོགས་འབྱུང་ ལུས་ཀྱི་རླུང་རགས་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། བདེ་སྡུག་དང་ངག་གི་བརྗོད་པ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་ པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་། རགས་པའི་ལུས་འགྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྣོད་ཀྱི་ 5-474 འཇིག་རྟེན་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བ་རགས་པའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་ བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རང་སྲོག་ལས། ཁམས་གསུམ་ན་ནི་ གཞན་མེད་དེ། །སྒྱུ་མ་རླུང་གི་ཁམས་གསུམ་པོ། །རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་། །ཞེས་དང་། སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དང་། །སྲིད་པ་བར་མར་གནས་པ་སྟེ། །ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ བརྟགས་པ། །སེམས་ཀྱི་རླུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ལོ།

這是依於此心本身，彼習氣之力于彼心中如現影像般，亦顯現於種種境動搖之覺知。具有彼等覺知之顯分所成境相生起之力，具有動搖于境之自性者，乃從前純凈心中生起粗顯有形諸相者，故是身之種子與身之法，依此義而論，由於動搖故亦立為氣之法。是故，光明心與彼所乘之氣於此處即是彼等，輪迴之根本唯此，我或自之名言亦安立於此，故"輪迴從自心生而非從他生"與"六道無有自在，有自在者乃光明"二者義同。成為識之光明亦唯由相似之門而稱為一切空與智慧之名言。此即是基位之真實光明，彼雖于諸有情恒時安住，然如金性遍於金礦般安住，多以不明顯方式而有故不能證得，于睡眠與夢等位稍得明顯，于死亡與中陰之際更為明顯，顯現之因緣乃分別動搖之氣融入故。從彼時之習氣成力而生之界微塵法所屬之內分最細氣生起，彼即直接生起夢境與中陰等顯相，從彼生起身之中等氣已，首先成就粗顯諸身，彼成就已，十氣等生起身之粗氣諸法生起，生起種種苦樂與語言表述及老死等，隨順粗身成就，器世間與受用等亦以粗顯方式生起。如是《教續金剛鬘》云："成為心要自命根，三界中無有他者，幻化氣之三界性，如夢所夢般而見。"又云："生及住與滅，及住中有位，乃至世間觀，心之氣幻變。"

།ཞེས་གསུངས་ནས། ཁམས་གསུམ་དུ་སྣང་ བ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་བྱ་བྱེད་བྱེད་ མཁན་ནི། རང་གི་སེམས་རླུང་དང་འདྲེས་པ་ལས་གཞན་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རླུང་ གིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པོ་རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་སྐྱེ་ གནས་འཇིག་གསུམ་དང་བར་དོའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་དེ་ དང་དེ་སྲིད་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོད་པར་བློས་བརྟགས་ཀྱང་ཕྱི་དོན་དུ་མེད་དེ་རླུང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་ འཕྲུལ་ཙམ་མོ། །དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས་ཀྱང་། འདུ་ཤེས་ཅན་དང་འདུ་ཤེས་མེད། ། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་འདི་གནས་པ། །དེ་རྣམས་རླུང་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །རླུང་ལས་སླར་ཡང་ འགག་པ་ཡིན། །མ་རྟོགས་པ་ཡི་སེམས་དེ་ནི། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོང་བས། །ཁྱི་དང་ཅེ་སྤྱང་གླང་པོ་དང་། །སེམས་དེ་རྟར་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རླུང་སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྲོ་ལ། ཐམས་ཅད་འོད་ གསལ་གྱི་རླུང་ལས་བྱུང་ཞིང་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དུ་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་འགག་འགྲོ་འོང་གི་བྱ་ བྱེད་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་བྱེད་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རླུང་སེམས་ཙམ་ ལས་གཞན་དུ་གཉུག་མའི་ལུས་མེད་པར་བསྟན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ གསུངས་ཏེ། རང་འདོད་ཀྱི་སྙིང་པོ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་གྲུབ་མཐའ་བསྟུན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ པ་འདུག་ཀྱང་། བསྟུན་མི་དགོས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། ཁྱད་པར་དུའང་། ཨཱརྱ་དེ་བས་ 5-475 བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མིན་པས། །འདི་དག་རང་གི་ སེམས་སུ་བརྟགས། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་མར་བསྒོམས་ནས་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ན་རྗེས་དྲན་བྱ། །ཞེས་ གསུངས་པས། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་མི་འགོག་པ་གཅིག་དང་། ཅུང་ཟད་དཔྱད་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཕྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཅིང་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་འཁོར་འདས་རྟེན་ འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་གཅིག་དང་། མཐར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ དོན་དམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ། སྤྱིར་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད། སྒོས་འཕགས་ པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། ཡང་སྒོས་དེ་དག་ གིས་མཛད་པའི་སྔགས་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པར་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་སྦྱོར་དགོས་སོ།

如是宣說已，三界顯現無有心要，即是無而顯現，彼之心要即為作業者，除自心與氣相合外別無他者，心為因氣為緣，見三界如夢所夢。六道之生住滅三者及中有一切時位，雖心思維彼彼世間顯現暫時存在於外，然無外境，唯是氣心之幻變。《密意解經》亦云："有想與無想，標名為有情，彼等從氣生，復從氣滅盡。不了知之心，雖住輪迴海，然彼顛倒行，狗及狐象等，彼心亦成馬。"謂諸有情由氣心趣入種種趣，一切從光明氣生起而滅于光明氣中，生滅往來一切作業皆由氣為。此處有些學者說唯由氣心而外別無本性身之教示，非說無外境，此乃為順應自宗心要《入中論》根本與註釋及宗義故。然不須順應，如上已說，尤其聖天于《加持次第》中雲："外境實非有，此等觀自心，如是修幻已，彼性亦隨念。"故於未觀察未審察前不破外境是其一，稍加審察之時，外境不成而唯識上立輪迴涅槃緣起安立是其二，最後識亦不可得即入勝義是其三，如是入見次第，普為一切經續，別為聖龍樹父子諸論之密意，尤其于彼等所造密續論典之義中定當如是配合。

དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་དེས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ཡང་། ཇི་སྐད་དུ། ས་ ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་བཞི་པོ་དག །བསྐྱེད་དང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། ། གནས་བརྒྱད་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་བྱ། །འོད་གསལ་ལས་ནི་སྟོང་ཆེན་ཏེ། །དེ་ལས་ཐབས་ནི་ཡང་ དག་འབྱུང་། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་རབ་སྟེ། །དེ་ལས་རླུང་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རླུང་ལས་ མེ་ནི་ཡང་དག་སྐྱེས། །མེ་ལས་ཆུ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ རྣམས་ལས་ནི་སེམས་ཅན་འབྱུང་། །ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ་གྱུར་ཏེ། །ཆུ་ནི་མེ་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། ། མེ་ནི་ཕྲ་བའི་ཁམས་སུ་ཞུགས། །རླུང་ཡང་སེམས་ལ་ཐིམ་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ནི་སེམས་ལས་ བྱུང་ལ་འཇུག །སེམས་བྱུང་མ་རིག་པར་ཞུགས་ནས། །དེ་ཡང་འོད་གསལ་བར་སོང་ནས། ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འགོག་པར་འགྱུར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །ཇི་སྲིད་བདག་ཉིད་ མ་མཐོང་བ། །དེ་སྲིད་ཐོག་མེད་དུས་ཅན་གྱི། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ། འཆི་བ་འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱི་བཞོན་པའི་ རླུང་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཐིམ་མོ། །དེ་ལས་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་རླུང་བཞོན་པ་དང་བཅས་པ་ 5-476 དང་། དེ་ལས་ཐབས་མཆེད་པ་རླུང་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྣང་བ་རླུང་དང་ བཅས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་གསུམ་ཡང་ལམ་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དབང་འབྱོར་བས་ཡུན་བསྲིངས་ ན་མ་གཏོགས། སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་འདི་འཆི་བ་འོད་གསལ་ ལས་ལངས་བཞིན་པའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཡིན་པས་སྐབས་དེར་བར་དོའི་ལུས་ཀྱང་འགྲུབ་ བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། ། ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་བ་དང་པོ་རྫོགས་པ་དང་བར་དོ་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་དུས་མཉམ་མོ།

如是光明氣心作為生滅作者之義亦云："地等四大種，如是四空性，生起與壞滅，因性八處知。從光明大空生，彼生真實方，彼生般若慧，彼生氣當起。從氣真實生火，從火水當生，從水所生為地，從彼等生有情。地融於水中，水融於火中，火入細微界，氣亦融於心，心入從心生，從心入無明，彼入光明已，三有當滅盡。如幻三摩地，乃至未見我，爾時無始際，輪迴輪當轉。" 即于死光明位時，除光明之乘氣外余皆融入。從彼生近得氣及乘，從彼生方便增長氣，從彼生般若明現氣，彼三者于道位時若具自在延長則可，否則當於剎那圓滿，故此為從死光明起現之三種顯現，是故彼時中陰身亦正在成就。 逆轉初顯圓滿與中陰圓滿成就同時。

འོད་གསལ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་བར་དོ་སྐད་ཅིག་གིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། སྐད་ཅིག་དེ་ ནི་དུས་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དུས་མཐའ་ཡིན་དུ་ཕྱུག་ཀྱང་། དེ་ལའང་སྔ་ཕྱི་ དུ་མ་དབྱེར་ཡོད་པས་བར་དོ་འགྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པོ་མིག་འཛུམ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་ནང་ སེལ་དུ་ཕྱེ་ན་དུས་ཕྲ་མོ་མང་པོ་ཡོད་པ། དེའི་རིང་ལ་གཞི་དུས་ཀྱི་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་ པོ་མ་རྫོགས་དོགས་པ་ཞིག་མང་པོ་འདུག་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་དགོས་ཤིང་། བར་དོའི་ལུས་ངག་ ཡིད་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། འཆི་བའི་སྔ་ རོལ་གྱི་སྣང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་དེ་ནི་འདས་ནས་ཡུན་རིང་ལོན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྲིད་པ་སྔ་ ཕྱིའི་མཚམས་འཆི་བས་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བར་དོའི་དངོས་རྒྱུ་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བར་ དོ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཐོབ་པ་དང་། བར་དོའི་ཚེའི་གུང་ལ་མཆེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ ལ་ཕྱོགས་པ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྒྱ་བོད་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་ཡང་མི་ལེགས་སོ། །འཆི་ བ་ལས་ལངས་པ་དང་བར་དོ་འགྲུབ་པ་སྲང་མདའི་མཐོ་དམན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། དེའི་བར་ ལ་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་བ་གསུམ་ཆ་ཚང་བར་འཆར་ཐུབ་ལ། དེ་རྣམས་ཡུན་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ཡང་ ངེས་པར་སྲིད་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། བར་སྲིད་ཀྱི་དེ་གསུམ་ལས་ རགས་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པས་ན་རྒྱུ་འགངས་ཆེ་ཡིན་ 5-477 པས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་བགྲངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བར་དོའི་ལུས་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དྭངས་བའི་འབྱུང་བཞིའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་ ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ནང་གི་འགོ་གཞུག་ལ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པས་བར་དོའི་ ལུས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྫུས་སྐྱེས་ དང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་སུ་སྐྱེ་བ་བླངས་ན་ཡང་། འབྱུང་བཞི་ཕྲ་བ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་འབྱུང་བཞི་ རགས་པ་བླངས་ཚུལ་ཡིན་ལ། མངལ་སྐྱེས་སྒོང་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་འགྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ བཞི་རགས་པ་བླངས་ཚུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་གནས་བརྒྱད་རིམ་པས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་གོ །

從光明起現之剎那，中陰于剎那成就，然彼剎那非為時際剎那，縱為時際，于彼亦有多種前後可分，故中陰成就之一剎那如眨眼之頃，若細分亦有多種微細時分，于其期間基位逆轉三現未圓滿之疑慮雖多，然無需如是，因為是中陰身語意三之因，故三種顯現須先行，而死亡之前順行三現已遠逝故，及生有前後之際已被死亡所截故，不作中陰之直接因。是故有謂中陰生時為得，中陰壽命中期為增長，趨向取生為明現等印藏一些論師之主張亦非善。 從死亡起現與中陰成就雖如秤桿高低，然于其間逆轉三現可完整顯現，彼等雖極短暫然必定須成就有之身語意三，又因生有之彼三者生起較粗重之三門，為輪迴之根本故為重要因，故稱為八處。 彼中陰身亦以極凈四大為體性，彼等之生亦於一剎那內之始終，依次生起風火水地，故中陰身成為諸根具足之有情。此後若轉生為化生及濕生，則由彼細微四大為因而取粗重四大，胎生卵生身成就諸相亦為取粗重四大之理，然彼等非為因八處次第生起之理，此為果六道有情生起之建立。

།དེས་ན་གནས་བརྒྱད་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་ཕྲ་བའི་སེམས་ཅན་བར་སྲིད་བྱུང་། དེ་ལས་ རགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་འགྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ ཞེས་བྱ་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་མཐར་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དང་པོར་རགས་པ་གཞན་རྣམས་ ཐིམ་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་འཆི་བའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་པོ་ཡིན་མོད། རྣམ་ པ་གཅིག་ཏུ་ན་སླར་མི་འཆི་བར་ལྡོག་པ་ཡང་སྲིད་པས། གནས་སྐབས་དེ་གསོན་པོའི་ཚེ་ལ་ གཏོགས་པ་ཡང་སྲིད། དེར་མ་ཟད་དེ་དག་ཁམས་ལྔའི་ཐིམ་རིམ་དུ་མ་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ། ཕུང་ཁམས་དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་ལྔར་འདུས་ལ། འབྱུང་བཞི་ཐིམ་རིམ་དངོས་གཞི་རྣམས་ འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐིམ་ཚུལ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཐིམ་རིམ་རེ་རེ་ཡུན་ རིང་དུ་གནས་པ་ཡང་འབྱུང་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་ཤོས་ལ་ཡང་བག་རེ་བག་རེ་ཙམ་གནས་ ཏེ། སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཡུན་ལ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞི་དུས་ཀྱི་གནས་ བརྒྱད་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་ན། གནས་བརྒྱད་ཐིམ་པ་ལ་རིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུ་ མཚན་མེད་དོ་སྙམ་ན། གནས་བརྒྱད་སྐྱེས་ནས་ཐོག་མར་ཕྲ་མོའི་ལུས་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ 5-478 པས་མྱུར་ཞིང་། ཐིམ་པའི་སྐབས་ནི་རགས་པའི་ལུས་དང་མ་བྲལ་ཞིང་རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཐིམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་བུལ་བ་ཡིན་ལ། རགས་པའི་ལུས་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བྱས་ན་སྐྱེ་བའི་ སྐབས་ཐིམ་རིམ་ལས་ཀྱང་རིང་བ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕུང་ཁམས་གཞན་རྣམས་ས་ལ་ཐིམ། དེ་ ཆུ་ལ་དེ་མེ་ལ་དེ་རླུང་ལ་དེ་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་དགོས་པ་ལས། དེ་རྣམས་དང་པོ་སེམས་སྣང་བ་ ལ་ཐིམ། དེ་སེམས་བྱུང་མཆེད་པ་ལ། དེ་མ་རིག་པ་ཐོབ་པ་ལ། དེ་འོད་གསལ་ཙམ་ལ་ཐིམ་ སྟེ། འཆི་བ་འོད་གསལ་དུ་སྲིད་པ་འགག་ཚུལ་ལོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རགས་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱི་བར་ དུ་གཉུག་མའི་རླུང་སེམས་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སེམས་ལ་ཁྱབ་ནས་གནས་ཀྱང་མི་ མཐོང་སྟེ་ཏིལ་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་ནོ། །ཏིལ་བཙིར་ཏེ་ཞིག་པ་ན་ཏིལ་མར་མཐོང་བ་བཞིན་ དུ་རགས་པ་རྣམས་འགགས་པ་ན། འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་ཙམ་ཞིག་ལུས་སོ། ། སྐབས་དེ་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ཀྱང་། འོད་གསལ་དེ་ ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རོ་བསྒྱུར་ཏེ་གནས་པའི་ ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་མི་ཐུབ་པར་སླར་ཡང་སྲིད་པ་བདུན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ ནས་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད་དོ། །འོད་གསལ་རླུང་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ རང་གི་བདག་ཉིད་མ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་ལ། ཤེས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文。這是一段關於死亡過程和中陰身形成的論述： 因此，在八處依次生起的結果中出現了微細眾生的中陰身。從此形成粗大眾生的身體，這稱為已形成后的安住階段。而當這個階段最終到達死亡階段時，首先其他粗大元素的融入方式如前所述，雖然這些只是死亡的前兆而已。從某種意義上說，由於也可能轉而不死返回，所以這個階段也可能屬於活著的生命。不僅如此，這些也並非不包含在五大元素的融入次第中，因為這些蘊界也都包含在五大元素中，而四大融入的正行之前的現象僅僅是前兆而已。 在這個融入過程中，每個融入階段都可能會持續較長時間，即使是最短的時間也會稍微停留一會兒，而不是像打響指那樣的時間就結束了。那麼，如果說基位時八處生起的次第是極其迅速的，為什麼八處融入卻需要很長時間呢？因為生起之後最初只是產生微細身體所以快速，而在融入階段由於尚未脫離粗大身體且粗大諸元素也需要融入，所以緩慢。如果要等到粗大身體完全形成，那麼生起階段比融入次第還要更長。 在這個過程中，其他蘊界融入地大，地大融入水大，水大融入火大，火大融入風大，風大需要融入識大，而這些首先融入心的明現，明現融入心所增長，增長融入無明獲得，獲得融入純粹光明中，這就是死亡光明中輪迴斷滅的方式。 只要粗大諸元素存在，俱生風心雖然遍佈眾生的身心卻不可見，如同芝麻中的芝麻油一樣。就像壓榨芝麻使其破碎時能看到芝麻油一樣，當粗大諸元素消失時，只剩下光明的風心。 在這個階段，雖然輪迴的其他諸法沒有顯現，但由於這個光明本身被無始以來積累的習氣所染而安住，因此不能長久安住于純粹光明中，而會再次依次生起七種輪迴狀態，繼續輪轉輪迴之輪。正是因為具有風的光明自身不了知自己的本性才會如此，如果能了知就會解脫。

།དེ་ཡང་བག་ ཆགས་དང་རླུང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ནི་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་ བ་ལ་དེ་དང་མཐུན་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ན། དེའི་ཤུལ་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་ ཆེན་ཁོ་ན་ལུས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ལ་དངོས་སུ་རེག་པ་སྟེ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མེ་ ལོང་གཟུགས་ལ་ཁ་བལྟས་པ་ན། གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཤར་ཏེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་འགགས་པ་ན་མེ་ལོང་གི་ངོས་འཇམ་པོ་མཐོང་ ནུས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་གང་ཞིག་གིས་བྱིས་ 5-479 པ་རྣམས་འཁོར་བའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་ཉིད་བདག་བྱིན་ བརླབ་པའི་ལྷ་སྐུ་བྱས་ན། ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཏེ་གོ་འཕང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དེས་ནི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལྷ་བསྐྱེད་ པའི་གཞི་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཡང་འདིར་ནི་རགས་པའི་ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་ རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འཇུག་པ་ཡིན་པས། གཞན་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་པོར་མེད་ཅིང་། གཞན་གང་ ཡང་འཆི་བ་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་དེ་སེམས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་ དེས་སྐྱེ་བ་ཡང་མྱོང་འཆི་བ་ཡང་མྱོང་བས། འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཁོར་བ་པོ་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ལས་མེད་ན། སེམས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་ ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་རུང་བདེ་སྡུག་གི་ཡུལ་ དང་འཕྲད་པར་ཡང་མི་རུང་། ཐོས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་སྒོམ་པ་ཡང་མི་རུང་ཡུལ་དང་ མ་འཕྲད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ། ལས་མི་གསོག་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པར་འགྱུར་ན། སེམས་དེ་ རླུང་དང་བཅས་པ་ལས་དེ་དང་དེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །རླུང་དང་སེམས་ཐ་དད་པར་གནས་ན་ཡང་ བྱ་བ་བྱེད་པར་མི་རུང་སྟེ། རླུང་གཡོས་ཀྱང་སེམས་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ རླུང་སེམས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་འདྲེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ། རླུང་གི་དངོས་ པོ་དང་འདྲེས་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ནི། སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཏེ་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དངོས་སུ་གཟུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མེད་ལ། སེམས་ དེ་ཉིད་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ལས་ གསོག་པ་དང་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

而且，當直接證悟那顯現為習氣和風的識別其本性從本初就未曾存在時，在其後唯獨剩下俱生大樂，這就是直接觸及實相而獲得解脫。比如當面對鏡子照影時，顯現各種影像而不知鏡面的本性。當影像消失時，就能看到鏡子的光滑表面，與此相似。因此，正是這光明風心的識，使得凡夫被輪迴的束縛所束縛，若將此心觀想為加持的本尊身，則通過這一方便，瑜伽士將前往善逝佛陀的境界即果位。這些文字清楚地顯示了圓滿次第本尊修持的基礎。 又此處，由於一切粗大的身心都是斷續而行，所以沒有任何其他取生者，也沒有任何其他死亡者。只要光明風心以具有分別唸的三種明現心的自性而安住，在此期間，正是這光明風心經歷生也經歷死，應知正是它作為輪迴處的輪迴者。 而且，若僅有心的法，由於心是不可示現且無阻礙的緣故，則不應能往諸方行走，不應能遇到苦樂境，也不應能依聞思等修道。因為未遇境故不生煩惱，不積業，則不會受生。而當此心具有風時，這一切都會生起。若風與心分別安住，也不應能作業，因為風動搖時不能使心動搖的緣故。 因此，為顯示風心不可分離地和合是輪迴之因，若無與風之事物相合，則唯是清明覺知的心，其自性即八十種分別念等不會真實生起。而當此心被風所動時，成為自性分別念等之因，從而積集業，由此生起一切生。

།འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་ལས་སྣང་ གསུམ་གྱི་རླུང་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ལས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ 5-480 འོད་གསལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་འཆར་བ་དང་དེའི་བཞོན་པའི་ རླུང་སྐྱེ། དེ་ནས་སྣང་གསུམ་ལས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང་། སྣང་གསུམ་གྱི་ རླུང་ལས་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུའི་རྟར་གྱུར་པའི་རླུང་རྣམས་སྐྱེའོ། །དེས་ལས་གསོག་པ་སོགས་ སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དངོས་གསལ་བར་ངོས་གཟུང་བ་ལ། བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པའི་ངོ་བོ། །དཔེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ། སྒྱུ་ལུས་དེ་ སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཤད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་ནི་། དེ་ཉིད་རླུང་དང་ཡང་དག་ལྡན། །རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་སླར་ཡང་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ལུས་སུ་འགྱུར། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ཞེས་དེ་ལ་བཤད། །དེ་བས་འདི་ ལྟར་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འདིར་བཤད་དེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གནས། ། ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདུ་ཤེས་ དང་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས། །ལྔ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་བཞི་པོ་ དང་། །མིག་ལ་སོགས་དང་ཡུལ་རྣམས་ཉིད། །ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་དག་སྟེ། །ཕྱི་དང་ནང་ དུ་རྣམ་ཕྱེ་བ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་འོད་གསལ་བའི་ སེམས་དེ་ཉིད་རླུང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་ལ་རྐྱེན་སྐད་ཅིག་མའི་སྣང་གསུམ་ཙམ་མ་ ཡིན་པར་སྣང་བ་དང་མཆེད་པ་དང་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་ས་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དཔེའི་ འོད་གསལ་ལ་བལྟོས་པའི་བདེ་ཆེན་མཐར་ཐུག་བསྒྲུབས་ཤིང་། རང་རྒྱུ་ལུགས་ཟློག་གི་རྣམ་ ཤེས་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས། གཞི་དུས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལམ་དུས་ ཀྱི་སྣང་གསུམ་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རླུང་སེམས་དེ་ཉིད་དེ་དངོས་སུ་ལྷ་ སྐུའི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་བའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་དོ། ། 5-481 འདི་སྐབས་རགས་པའི་ལུས་ཡོད་མོད། །དེ་བས་ཀྱང་ལྷ་སྐུ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ཀྱི་ གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་ང་རྒྱལ་ཡང་གཙོ་བོར་དེ་ལ་གནས་སོ། །ལྷ་སྐུ་དེ་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་ མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་དུ་མ་འཆར་ཡང་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་དང་ སྔགས་ལས་སྒྱུ་མ་འབྱུང་བ་ལྟར་འོད་གསལ་ཉིད་རྫས་ལྟ་བུ་དང་། རླུང་སྔགས་ལྟ་བུས་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་སྒྱུ་མའི་ལུས་ཞེས་བཤད་དོ།

從光明風心生出三種明現的風心，從此生起八十種自性分別念。而且，從光明風的推動中顯現三種明現以及其坐騎風生起。然後從三種明現中顯現八十種自性的顯相，從三種明現的風中生起成為八十種分別念之馬的諸風。由此積集業等如前所說。 第二、明確指認加持幻身次第自身有：加持次第的本性、以比喻門令其生起定解、闡述成就彼幻身的方便，共三部分。 第一： 彼具足正風與， 三識複次成， 瑜伽士之身， 說彼為幻身。 是故如是說， 一切諸有情， 皆如幻所顯， 住幻等三昧， 見一切同彼。 色與受自性， 想與諸行等， 第五即識蘊， 如是四界性， 眼等與諸境， 即是五種識， 內外所分別， 一切非幻外。 也就是說，彼因光明心與風正確相應，不僅僅是剎那三種明現為緣，而是依于獲得明、增、得三地，依止勝義光明所成就的究竟大樂，由自因逆行三識正確成就，在基位風心之上，以道位三種明現樂所加持為緣，彼風心直接顯現為本尊身相，此即成為瑜伽士之身，也能作身之事業。 此時雖有粗身，然較之彼身，此本尊身成為瑜伽士身之主尊，我慢也主要安住於此。此本尊身因為是現空無二、雖顯現諸多相而不成所取之本質，以及如同從物質和咒語生起幻化一般，由光明如同物質、風如同咒語所生起的緣故，故說彼為幻身。

།ལྷ་སྐུ་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གཞི་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ ལམ་གྱི་བདེ་བས་བརྒྱན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཉུག་མའི་ལུས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཀྱང་ ཡིན་ལ། སྔོན་ཐ་མལ་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་རྟོགས་པས་བརྟགས་པའི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ སྐབས་འདིར་དེ་ལ་འཕོས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ གནས་པའི་གང་ཟག་དེས། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་ང་རྒྱལ་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་མིན་ཡང་། སྐབས་ འདིའི་ལྷ་སྐུའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཉོན་མོངས་མིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་དག་དང་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་ རྣམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་པ་དང་། དགྱེས་རྡོར་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ གྱི་ཚུལ། །སྐྱེས་བུ་སྔོན་རབས་དབང་ཕྱུག་དང་། །བདག་དང་གསོ་བ་སེམས་ཅན་དང་། །དུས་ དང་གང་ཟག་ཉིད་དང་ནི། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །སྒྱུ་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡང་ དག་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་གྲུབ་པ་ན། རང་གི་ རླུང་སེམས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤར་བ་དེ་བས་ན་རང་གི་ལྷ་སྐུ་འདི་ལྟ་བུར་འགྲོ་ བ་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའི་རླུང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་ རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདིར་བཤད་དེ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཚིག་གི་ལམ་གྱི་ཡུལ་འདི་ཉིད། །གཙོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རང་བཞིན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་ 5-482 པའི་ཕྱིར། །འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འཆད་པར་འགྱུར་བ་ མི་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། རང་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ ནས་རིམ་གྱིས་བསླབས་པས། མཐར་རང་གི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣོད་བཅུད་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་དེ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ངོ་། ། ཚིགས་བཅད་སྔ་མས་རང་གིས་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་བསྟན་ཞིང་། ཚིགས་བཅད་འདིས་སྒྱུ་ལུས་ སྤྲོ་བ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་འདི་དང་པོར་ཐོབ་པའི་སྐབས་ན་རང་གི་རླུང་སེམས་ལྷ་ སྐུར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་། ཕྱིར་རིམ་པས་གོམས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་ ལྟར་འགྲོའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་འདུས་པའི་རྩ་བཤད་ན་ཧ་ཅང་གསལ་བར་མེད་ པས། གསང་འདུས་འཕགས་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ ལྷ་སྐུ་སྤྲོ་བའི་དམིགས་པ་འདིར་སྦྱོར་ཡང་། རྒྱལ་སྲིད་འཛིན་པའི་ཐབས་ཕྲུ་རློག་པ་ལ་ངོས་ འཛིན་པ་དང་འདྲའོ།

此本尊身之因是以道之樂莊嚴基位之樂，又因是俱生身故亦是自性，先前有凡常我慢與觀察所假立的本尊我慢，此時轉為彼者即是無煩惱我慢。住于幻身次第之補特伽羅者，雖然generally未從根本斷除煩惱我慢，然此時之本尊身我慢非是煩惱。如是所說，《入楞伽經》云："補特伽羅相續與蘊，如是緣與微塵等，主宰自在作者等，我說唯是心。"又《喜金剛》云："一切識之理，先賢自在與，自性命有情，時與補特伽羅，一切諸事物，自性以幻形，正住。"如是當自身成就幻身時，自身風心顯現如幻大金剛持，因此如是自身本尊身遍及一切眾生身之風心亦將漸次見為如幻身之自性，此密乘如是說。《金剛鬘》云："此即言道境，主尊智身性，為利諸有情，如彩虹顯現。" 將要闡述之不顯三昧亦如是顯示，自身住于如幻三昧漸次修習，最終於自心行境中顯現之器情一切亦顯現為唯風心之壇城。是故見一切眾生如彼樂性壇城之輪。前偈顯示自得幻身，此偈顯示幻身放射。又此，初得此次第之時唯有自身風心顯現為本尊身，然由漸次串習而上上增進時如是趣入。此如何成就之理于《集密》根本釋中並未極為明顯，故多數持《勝義密集》派者雖將生起次第本尊身放射之觀想配於此處，然如將執持王位之方便配于玩耍一般。

།འདི་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ལས། ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ ལ་བརྟེན་ནས་ལུགས་ཟློག་གི་དགའ་བཞིའི་སྐབས། ལྟེ་བ་ནས་ཡར་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྤྲོ་ བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡས་བབས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཐར་ནོར་ བུའི་རྩེ་ནས་སྤྲོ་བ་དང་། མས་བརྟན་གྱིས་དུས་ནོར་བུ་དང་མགུལ་དང་གསང་བ་དང་ལྟེ་བ་ རྣམས་སུ་དགའ་བཞིའི་རིམ་པ་ལས་ལྟེ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་སྤྲོ་བ་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་མཁས་ཆུང་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དབྱེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོ་དང་བསྟུན་ཏེ། རྒྱུད་སྡེ་ དེ་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བཞག་ནས་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོའོ། །འོན་ཀྱང་དགའ་ བཞི་སྣང་བ་བཞི་ཡིན་པ་དང་། སྙིང་གར་འོད་གསལ་ཐོབ་པ་ལས་ལངས་ནས། མགྲིན་པར་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱིན་པའི་ཚེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོ་བར་བྱའོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ 5-483 རྩ་བའི་སྐུ་དེ་དང་སྤྲོས་པའི་སྐུ་དེ་དག་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། རེ་རེ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་ རབ་འབྱམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཕུང་གི་དྭངས་མ་རླུང་སེམས་ཙམ་དེ་རྣམ་སྣང་ དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ནི་འོད་དཔག་ མེད་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང་། ལྔ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་ནི་ མི་བསྐྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཁམས་བཞི་པོ་རྣམས་ ཀྱི་དེ་ནི་ཡུམ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའམ་དྲུག་པོ་ རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་མ་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གཞི་འཁོར་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས། རེ་རེ་བཞིན་ཡང་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཉིད་ ཀྱི་རླུང་སེམས་དེ་ནི་རིགས་ལྔ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་སྟེ། ཕྱི་སྣོད་དང་ནང་བཅུད་ཀྱིས་དབྱེ་ བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་དག་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། བསྐྱེད་རིམ་ལྟ་བུར་བློ་བཅོས་ནས་བསྒོམ་ པ་མིན་པས་དེ་དང་དེ་དག་རང་ཤར་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིར་ཁྲོ་བོ་ཡམ་ཡུམ་གྱི་ གསལ་ཁ་མེད་ཀྱང་། འཕགས་པ་ལྷའི་བདག་བྱིན་བརླབ་པར། སྤྱོད་པ་དེ་བསྡུས་པར་གང་ བཤད་པའི། །རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་ཆེ། །ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཐ་དད་པ། །རིགས་ ལྔ་ལས་ནི་ཡང་དག་བྱུང་། ཁྲོ་བོ་ཕོ་ཉ་ཕོ་ཉ་མོ།

此乃初續王佛所說，依于方便分逆行四喜時，從臍向上於五輪放射金剛，又于智慧雙運分從上降俱生之末于寶珠頂放射，以穩固上升時于寶珠、喉、密處、臍等處四喜次第中從臍放射金剛等雖廣說之，暫且順應無分別智淺欲求分別者之心境，安立為唯彼續部之說而不廣放射。然應知四喜即是四現，從獲得心間光明中起，當菩提心至喉時，即是放射如幻身。 若獲得彼幻身根本身與放射身之穩固，為成就一一廣大壇城故，色蘊精華唯風心即是毗盧遮那，受蘊之彼即是寶生，想蘊之彼即是無量光，諸行之彼即是不空成就，第五識蘊之彼即是不動壇城。如是地水火風四大之彼即是四佛母壇城，眼等六根之彼即是六或八菩薩壇城，色等五或六境之彼即是諸金剛女壇城，基輪迴識所攝之五智彼等是遍一切故，一一亦即彼五識之風心即是五五部壇城，應當修持外器與內情所分別之一切法無非如幻壇城。此等修法，非如生起次第作意而修，故彼等自然顯現。此論中雖無忿怒尊父母之明說，然《聖天加持》云："彼行攝略所說之，五部佛大自性者，天與天女差別等，從五部中正生起，忿怒使者使者女。"

།བྲན་ཕོ་བྲན་མོ་དམག་ལ་སོགས། །དེ་ནི་ ཡོད་མིན་དེ་མེད་ཀྱང་། །འགྲོ་བའི་དོན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བསྟན། །དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བདག་ཉིད་ ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པ་སྟེ། །ཞེས་འབྱུང་བས། འདིར་སྤྱོད་བསྡུས་ལ་ཁ་འཕངས་ པ་ནི་ལུས་དབེན་གྱི་སྐབས་ལ་དགོངས་སོ། ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་དང་ཕོ་ཉ་དང་ཕོ་ཉ་མོ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་ འགྲོ་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། བྲན་ཕོ་བྲན་མོ་ཕྱོགས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་ 5-484 དཔལ་མགོན་པོ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལྟ་བུའམ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང་མ་མོ་བདུན་ལ་སོགས་པ་དང་། དམག་ནི་འཁོར་ཚོགས་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་རླུང་སེམས་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་མཐའ་མེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ ལ། དེ་དག་རང་བཞིན་སོ་སོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རང་རང་གི་ངོ་བོ་ན་གཅིག་ཏུ་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་འདྲ་རེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ ཚུལ་རེ་དང་། སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཚུལ་རེ་འོང་ཞིང་། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་དངོས་སུ་བདེ་ བ་ལ་འགོད་ཚུལ་དེ་དང་། རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་ཚུལ་རེ་ཡང་ཡོད་པས། རང་གཞིན་གྱི་འགྲོ་ བའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རེའི་རྗེས་ ཐོགས་སུ་སྣང་བ་མང་པོ་རེ་མཆེད་ཅིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་བདེ་སྟོང་ལ་སེམས་བསྡུས་ ན་ཡིད་ངོར་གཟུགས་སྣང་འགགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལས་ལངས་བ་ན་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ སྤྲོ་བསྡུ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་འདི་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་བཤད་ པས་དོན་དམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། འདི་ནི་དོན་དམ་ཁོ་ནའི་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་རྣམ་ པར་གཞག་པའང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེ་ཆེན་དོན་དམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ ཤར་བ་དེ་ཁོང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱི་གཡོགས་ ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོ་ཞུ་བདེའི་ངོ་བོ་གྱུར་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ ཉིད་རྣམ་པ་མང་པོར་འཆར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དོན་དམ་གྱི་དེ་ནི་དེ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་གནས་ཤིང་ ཁོང་དུ་སྦས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་ན། འདི་ཡང་དེ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་རུང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

僕人男僕人女軍隊等，雖彼非有彼亦無，為眾生利益廣宣說。如是瑜伽自性者，一切放射與攝收。如是所說，此處指向《行集》是針對身遠離分而言。忿怒尊忿怒母與使者使者女金剛空行與金剛空行母眾，以及僕人男僕人女護方等如吉祥護法七十五或大黑天與七母等，軍即不定各種眷屬眾。簡言之，彼風心即是顯現為世間與出世間無邊廣大壇城，彼等雖無各自自性，于各自體性中亦非一，然彼等三昧瑜伽變化，一一于自續圓滿資糧方式，及清凈障礙方式而來，于其他眾生直接安立於樂方式，及成熟相續方式亦有，故自性中為利眾生應如是修持。 修持方法即于每一樂三昧之後，顯現多種廣大增長，復於樂空攝心時，意識前色相顯現息滅之時，從彼起時唯生起較前更勝放射攝收。一般而言，此等幻身雖說是智慧身，是否即是勝義一切相耶？此非唯是勝義顯現，因既是智慧身亦是世俗故，亦安立為世俗諦。是故，雖如勝義大樂現為勝義一切相已入內，然于現前顯現之外障如蓋者，即是從識之風心細分融樂體性所成之一智慧現為多相，勝義之彼於此遍覆而住，以內藏方式而有，故此亦與彼生起同相應。

དེས་ན་རླུང་སེམས་ཙམ་དེ་རྫས་ཐ་དད་པ་མང་པོར་གྲུབ་པ་མེད་པས། གཟུགས་ཕུང་སོགས་ སོ་སོ་ལ་ལྷ་སོ་སོ་དངོས་སུ་བགོ་བཤའ་བྱར་མེད་ཀྱང་། སྔར་དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་འཆར་པའི་ 5-485 ནུས་པ་ལ་གཟུགས་སོགས་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་དེ། སླར་ནུས་པ་འགྱུར་ནས་རྣམ་སྣང་ལ་ སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ནི་གཟུགས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་པའི་རླུང་སེམས་རྣམ་ སྣང་ལ་སོགས་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པས། རླུང་སེམས་དེ་ལ་ཕུང་ཁམས་སོ་སོའི་རྫས་ཐ་ དད་མེད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་ཡང་འཆར་བས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་ བ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། བདེན་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དོན་དེ་དག་གི་མཐའ་དཔྱད་པ་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་ན། དེ་ཡང་ འདི་སྐད་ཅེས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཐར་ཐུག་ པའི་བར་དུ་རྡོ་རྗེས་གསུམ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཙམ་ལགས་ ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་ཡང་ལྷའི་གཟུགས་མེད་དེ། ལུས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ ཙམ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་འཇུག་པ་ ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ལྷའི་རྣམ་ པ་མེད་དེ་སྒྲ་རྣམས་ནི་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཐར་ ཐུག་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། དེར་ཡང་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ནི་ སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་འདིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་རྙེད་པར་ མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ལས་རྟོགས་ པར་འཚལ་ལོ།

因此，僅此風心無成立為多種實質差別，雖於色蘊等各別無法實際分配各別本尊，然先前彼彼顯現生起之力於色等顯現為彼彼，其後力轉變而顯現為毗盧遮那等壇城彼彼，是為遍於色蘊之風心生起為毗盧遮那等之義，故彼風心無諸蘊界各別之實質差別，且現為心之種種顯現，故稱離一異，非僅是離真實一異之義。 今將此等義理究竟對照《行集》所說，其言：從生起次第始至身遠離終，以金剛三等亦僅是勝解相狀，故於身遠離亦無本尊相，因身僅是積聚微塵故。語遠離終亦僅是以入等次第遍知金剛唸誦，于彼亦無本尊相，因諸聲如迴響故。心遠離終亦僅是遍知自性光明而已，故於彼亦不得具一切相勝義本尊身之體性，因心僅是光明故。由此理趣不得依世俗而住。因此，僅智慧身之生起應從上師面前了知。

།ཞེས་དོགས་སློང་གི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་ནས་ལུས་དབེན་གྱི་བར་ ལ་ལྷ་སྐུ་སྒོམ་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཀྱང་། ཡིད་ངོར་ལྷ་སྐུའི་སྣང་ཆ་ཤར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ལྷ་སྐུ་མི་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་དངོས་ ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་སྐབས་ཀྱི་ལྷ་སྐུས་ནི་ལུས་ཀྱི་དོད་མ་ 5-486 ཐུབ། ལུས་དངོས་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ ལྷའམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྐབས་དེར་མ་བྱུང་ངོ་། །ངག་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་དང་། བརྗོད་བྲལ་སྒྲ་དབྱངས་ཐམས་ཅད་པ་རྗེས་མཐུན་ཙམ་ ཐོབ་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་གྲག་སྟོང་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པས་ལྷ་སྐུ་ཚུགས་ཐུབ་མ་བྱུང་ངོ་། །སེམས་ དབེན་གྱི་སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་གདོད་ནས་སྟོང་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ ཤེས་ཤིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཤར་བ་རེ་ཡོད་ཀྱང་། གཟུགས་ དང་བྲལ་བའི་བདེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་ལས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྐུའི་བྱ་བ་བྱེད་ པའི་ལྷ་སྐུ་མ་བྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྐུའི་བྱ་ བ་བྱེད་ནུས་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཅི་ཞེས་པའོ། །དེ་ནི་ལྷའི་གསལ་ སྣང་ཙམ་དང་རླུང་ཅུང་ཟད་དྭངས་པ་ཙམ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞུ་བདེ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་ ཡ་གྱལ་བ་རེ་རེས་ཀྱང་ལྷ་སྐུ་དངོས་སུ་མི་འགྱུར་ལ། དེ་འདྲ་རྟོག་པས་བཅོས་པ་ཡིན་ན་ལྟ་ཅི་ སྨོས། སྣང་སྟོང་གྲག་སྟོང་བདེ་སྟོང་རྟོག་བྲལ་ཙམ་དུ་གནས་པས་ཀྱང་དེར་མི་འགྱུར་བས་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་ལྷར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་གསུམ་ཀར་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཚང་བ་དགོས་ཤིང་། ཚང་བ་{ཅི་ [ཙམ་]གྱིས་ཀྱང་མི་ཆོག་ཁྱད་ཆོས་གཞན་དགོས་པ་དང་། ལྷ་སྐུ་དྭངས་གསལ་ཅིག་དགོས་ པ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པའི་རགས་པའི་ལུས་ཀྱིས་གོ་མི་ཆོད་པར་བསྟན་ནོ། །དེས་ན་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་མི་བསྐྱོད་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་། འདི་རིགས་ སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་། འཁོར་བ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པའི་ལྷ་ནི་ཡིན་ནོ།

如是以質疑方式而出：從生起次第至身遠離之間，雖修持多少本尊身，然除僅于意前顯現本尊身之分外，無能作身之事業之本尊身，因彼時瑜伽士之實身僅是積聚微塵之身故，彼時之本尊身不能代替身。因彼實身唯是微塵積聚故非智慧，故彼時未生圓滿次第之本尊或智慧身。于語遠離時雖一切言說顯現為咒之相，並獲得離言一切音韻之隨順分，然彼亦僅是空響而已，故未成就穩固本尊身。於此心遠離時雖了知自性八十分別念本空，且身語意三顯現為樂三摩地，然僅是如虛空離形之樂空而已，未生起能作瑜伽士身事業之本尊身。因此，智慧身壇城諸本尊能作瑜伽士身事業者究竟如何？成就彼之方便亦為何？彼唯本尊明顯、風稍清凈、不共融樂此三支分各一亦不能成為實際本尊身，若是分別念所造則更何須言？雖住于顯空、響空、樂空離念之分，亦不能成彼，故成幻身本尊須於一事物中具足彼三者，然僅具足亦不足，須其他特法，且須本尊身明凈，以微塵積聚粗身不能替代而示也。故幻身不動佛雖非如來不動佛之實相，然是屬此類之實本尊，彼雖非現今出世間實相，然是超越三界輪迴之本尊。

།འཕྲོས་དོན་འདི་ལྟར་གོ་དགོས་ ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་ལྷ་དངོས་མེད་ཀྱང་། གྲུབ་འབྲས་ ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ལ་ལྷ་དངོས་ཡོད་དེ། བསྐྱེད་རིམ་པ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་འདོད་པའི་ 5-487 རིག་པ་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་ན། མི་བསྐྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལྟ་བུའི་ལྷ་སྐུར་སོང་བ་དེ་མི་བསྐྱོད་ པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ཡིན་ཡང་། དངོས་སུ་ན་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་ཁྱབ་ པར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པའི་ལྷ་དང་། མི་སློབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་དངོས་སོ། །རྣལ་ འབྱོར་པ་རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མན་ཆད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བྱུང་ཡང་ངོ་བོ་སེམས་ཅན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷ་ཡིན་ལ། མི་ སློབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཁྲོ་བོ་དང་བྲན་དང་ཕོ་ཉ་དང་དམག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱུང་ཡང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་འདིའོ། ། ཡང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་དོགས་པ་བཀོད་པ་དེའི་ལན་གསུངས་པ་ནི། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་ལས་ འོངས་པ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། ། རང་གི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མཚན་དཔེ་ ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་སྐུར་གཟུང་བ་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ གྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། གང་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། བསྐྱེད་པའི་ རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཞེས་དཔེར་བརྗོད་ཅིང་། ལྷག་པར་མོས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེས་ མཚོན་པའི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མན་ངག་ཡེ་ཤེས་ཙམ་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ ལྷའི་སྐུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ངས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ 5-488 རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཁྱོད་ལ་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ཙམ་ ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་འདྲ་བར་རེག་པར་དཀའོ།

此關聯義理應如是理解：如上所示，雖生起次第之所緣中無實本尊，然于共同成就果中有實本尊，即生起次第行者行持行為后，成就所欲持明時，如不動佛之相貌成為本尊身者，雖是屬不動佛部類之本尊，然實際上總為世間，特為欲界天。如是有學雙運是真實出世間本尊，無學是彼等如來之實相。瑜伽士自顯壇城中，雖于有學雙運以下現為如來之相，然體性是眾生與菩薩本尊，于無學位中雖現為菩薩、忿怒尊、奴僕、使者、軍隊等相，然即是圓滿佛之本尊。此即是也。 複次《行集論》中對彼疑問作答云：本尊之不可思議真如，是一切佛之口訣上師傳承次第所來，十地自在者亦非境，我當通達。如實遍知自心即所謂五蘊、界、處中亦無，僅以智慧之遍顯分而具足一切相好之本尊身所執持者，亦以幻、夢等十二種譬喻所表徵，此乃諸佛意之自性身。又云：凡入于經續等法，及住于生起次第諸修行者，雖說一切法如幻如夢如影像為譬喻，且增上勝解，然彼等不能了知以譬喻所表徵之自加持口訣，唯智慧意之自性本尊身圓滿。是故我隨瑜伽續而令汝通達金剛薩埵圓滿之因緣。真實而言，心離形色唯顯現分，如虛空平等之體性，如勝義諦難以觸及。

དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་རླུང་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་ གྱུར་པས་མྱུར་བ་སྟེ། དེས་ན་རླུང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་ རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་ལྔ་དང་བཅས་ཤིང་། སྣ་ཚོགས་པའི་ ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་བཞོན་པ་ གང་ཡིན་ཞེ་ན། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སེམས་རྡོ་རྗེ་གང་ཡིན་པ་རྟ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བཞོན་ནས་གང་དུ་ འདོད་པ་དེར་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་རྟོགས་ པར་དཀའ་བ་དང་། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་པོ་ རྟོགས་པ་དང་། །ས་བཅུ་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པས། སེམས་དབེན་ མན་ཆད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་ལམ་འདི་ལམ་ཞུགས་ ན་མདོ་ལམ་རྐྱང་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ས་བཅུ་པས་ཀྱང་། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྷ་སྐུར་ཤར་བ་འདི་མ་ ཐོབ་པའི་དོན་ནོ། །རང་གི་སེམས་ལྷ་སྐུར་གདོད་ནས་གནས་པ་དེ་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འདྲ་ བར་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ན་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། ཞུ་བདེ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སེམས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཁམས་དང་ མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་ཆ་ཤས་སུ་གཏོགས་པ་ཡོད་པས་ཕུང་ཁམས་ཕྲ་མོ་ཡིན་ཡང་། གཟུགས་ ཕུང་དང་དབང་པོ་དྲུག་དང་ཡུལ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་སྐུའི་རྣམ་པར་གྲུབ་ཀྱང་ཕུང་ ཁམས་རགས་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། ཡང་འདི་ནི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདྲེས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་མཐའ་དག་ལས་ 5-489 གྲོལ་བའང་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དང་། རགས་པའི་ལུས་སམ་འབྱུང་བའི་ལུས་མངོན་གྱུར་བ་དང་བྲལ་བས་སྣང་བ་ཙམ་མཚན་དཔེ་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ ཅན་སྐུ་དེའི་རང་བཞིན་གང་ལས་གྲུབ་པ་ནི་ཡིད་དེ་སེམས་ལས་གྲུབ་པས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་

雖然如此，僅顯現之三種顯現依于風而成，且成為共同而迅速，因此風束縛識。是故，具足智慧與方便二種顯現之五種光芒，及一切種種功德，生起如幻之身。若問此乘何者？謂風，即心金剛如馬，乘彼而隨欲游轉。 所說不可思議即難以通達，及非十地自在者之行境者，如說："通達三種顯現，安住於十地。"故非已現前心離以下之行境。或者，入此道者，純依經道之十地亦未得此大樂顯現為本尊身之義。 當通過風心本尊身現前之門，了知自心本尊身本來安住彼與相貌相似時，即得此次第，因為是融樂與識之風心，就其方面而言，屬於法處、法界及名基蘊之分，故雖是細微蘊界，然無色蘊及六根五境之相，故雖成就身相而解脫粗大蘊界，又此是識智二種顯現和合，故就智慧顯現方面而言，亦是解脫一切蘊界處。離八十種自性分別故唯智慧，離粗身或現前大種身故唯顯現，圓滿一切相好，具佛即壇城諸本尊眾之相貌，此身之自性從何成就，由從意即心成就，故名意身。

།འདིར་ཡིད་ཅེས་པ་སེམས་སྣང་གི་མིང་ཡིན་གྱི། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་མི་ གཟུང་ངོ་། །དཔེ་བཅུ་གཉིས་ནི་འོག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་གཅིག་པུ་ལས་སྐུའི་རྣམ་ པ་ཅན་སྐུ་དངོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། འཐད་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ཡང་ལུས་དང་སེམས་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཚུལ་རེ་དགོས་མོད་ཀྱི། རླུང་རགས་པས་མ་ཡིན་པར་ སྣང་བ་གསུམ་གྱི་སོ་སོའི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དང་གསུམ་ཀར་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐུན་མོང་ དུ་མྱུར་བ་ནི་ཕྲ་ཞིང་ཡང་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དེས་སེམས་བདེ་བར་ཤར་ བ་དེ་བཅིངས་ཤིང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། མཆེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཉེར་ཐོབ་འོད་གསལ་དུ་རོ་མཉམ་པར་བསྲེས་ ནས། མཐར་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་ནས་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མའི་རླུང་འོད་ཟེར་ ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ། རྣམ་ཤེས་དག་པ་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་དེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ ཙམ་ཡིན་ཡང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྭངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་དང་འདྲེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ དང་འབྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལུས་དངོས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ དོ། །རྣམ་ཤེས་མི་དང་རླུང་རྟ་ལྟ་བུར་བཤད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་དོན་ཡིན་ ལ། གང་འདོད་པ་དེར་འཕོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པས་གང་བསྒྱུར་བ་དེར་རླུང་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ ཏེ་འགྲོ་བའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་དུད་འགྲོ་ལ་ཤེས་པ་བླུན་པ་དང་། མིའི་ལུས་ལ་རྣམ་རྟོག་ 5-490 རགས་པ་སོགས་ལུས་དབང་ཆེ་བ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། འདིར་ནི་བདེ་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལྟར་གྱུར་ པས་ལུས་རླུང་གི་ཆོས་ཀྱང་ལྷ་སྐུར་འགྱུར་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ དབང་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ མངོན་དུ་འགྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས་མདོ་ སྡེའི་ཚུལ་དང་བསྐྱེད་རིམ་སོགས་ལམ་གཞན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ ཡིན་གྱི། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པ་ལ་འདིའི་རིགས་མཐུན་གྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཕྲ་མོ་ནས་ གསོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྣང་བ་བདེན་མེད་ཀྱི་འདུན་པ་དང་ལྷ་སྐུ་ལ་སྒྱུ་མའི་འདུན་ པ་སྦྱོང་ཞིང་། ཆགས་སྡང་སྤོང་པའི་དམིགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་ རྣམ་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པར་གདབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ལམ་དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

這裡"意"是心顯現的名稱，而不僅僅執取為第六意識。十二比喻將在下文出現。如是，若想：僅從一心生起具身相且能作實身之作用是不合理的。合理，因為就勝義諦方面而言，身語意是平等性，就世俗諦方面而言，雖然也需要身心所依能依之理，但非由粗風，而是由成為三種顯現各自之乘及遍及三者共同迅速的細且輕即極細明光風，束縛並轉變彼顯為樂之心，故將顯現等智慧方面與增長等方便方面諸法，在近得明光中平等融合，最後成為明光風之本性后，所謂五大精華之五色光芒風，與清凈識無別融合，雖僅是大種身之部分，但因極其明顯清凈的緣故，如同與識融合般顯現，且依止大種身之法，故世俗中亦能作實身之作用。 說識如人風如馬，是說彼二者聚集一體之義，所謂隨欲游轉，即心轉向何處風亦如是轉變而行之義。是故，雖如旁生身有愚鈍心，人身有粗分別等身力大者，然此中因樂成如心法，故身風之法亦成本尊身等隨欲而行，因此心力較大。此等性相是就加持次第之智慧現前而言，確立其性相，故說是不共于經續之道及生起次第等其他諸道，然初業者為積集此類似因緣從細微處修學，修習顯現無實之勝解及本尊身如幻之勝解，以及作為斷除貪嗔之所緣等，不應誹謗為非清凈幻身教授，因為將成為彼道不共殊勝因緣故。

།འཕགས་པ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་ ཡོད་ཅེས་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་རྟག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། །རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན། ། འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་མིན། །མེད་ཅེས་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཆད་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ། ཆད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན། །འདི་ཡང་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཡོད་ཅེས་པ་དང་ མེད་ཅེས་པའི་དབུས་སུ་གང་ཞིག་རྟོག་ན་ནི། དབུས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན། །དེ་ཡང་སྒྱུ་ མའི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གང་གསུངས་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ མཚན་ཉིད། །དེ་འདིར་སྒྱུ་མར་བསྟན་པ་སྟེ། །བདག་བྱིན་བརླབ་ཅེས་དེ་བརྗོད་དོ། །རྒྱུ་དང་ མི་རྒྱུའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ། །གང་ཞིག་གིས་འདི་ཐམས་ཅད་ཁྱབ། །བསོད་ནམས་དམན་ པས་མི་རྙེད་དེ། །ལུང་བསྟན་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་རང་གི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ། ། རྟོག་གེ་པ་ཡིས་ཡུལ་མིན་ནོ། །རང་གི་ལུས་ལ་གནས་མོད་ཀྱི། །བསོད་ནམས་དམན་པས་ རྙེད་མི་འགྱུར། །རང་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ། །མཆོག་གཅིག་གིས་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་ 5-491 དཔེ་ཡིས་ཉེར་མཚོན་ནས། །བླ་མའི་ཞལ་གྱི་དྲིན་གྱིས་སོ། །ས་དང་དེ་བཞིན་ཆུ་ལ་སོགས། ། གཏེར་དང་ནོར་བུ་སྦས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ལུས་དང་ཀུན་མཁྱེན་པའང་། །རྨོངས་དང་ལྡན་ པས་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་ཡུལ་རྣམ་རྟོག་སོགས་ལས་སྣང་གི་ཆོས་ལ་ ཡོད་པར་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་རྟག་མཐའ་དང་། རླུང་སེམས་ཙམ་ཡང་མེད་དེ་ཅི་ཡང་ མེད་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཆད་མཐའ་དང་དངོས་པོ་རྣམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ནི་ཡོད་ལ། བདེན་དངོས་ ནི་མེད་དོ་ཞེས་དབུས་སུ་འཛིན་པའང་གཉིས་ཀའི་དྲིས་གོས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་སྒྱུ་མ་ མིན་ལ། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ནི་མི་བརྟན་པ་དང་ གཡོ་བའོ། །དེའི་བདེན་པ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་ཀུན་རྫོབ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ ཐུག་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐུ་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མི་ བསླུ་བས་བདེན་པར་འཇོག་པ་འདི་ནི་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་དང་། དེའི་ ཕྱི་གཡོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་ཤེས་རླུང་བཅས་ཞལ་ཕྱག་གི་ཚུལ་འདི་ཡང་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བོ། ། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་གནས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ལ། འདི་རྟོག་གེའི་འཇུག་པས་རྟོགས་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ། མཆོག་གི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ།

從聖天的幻身論中亦說： "凡是執'有'分別，皆是常見，因執著為常，此非幻之性相。凡是執'無'分別，皆是斷見，因執著為斷，此亦非幻之性相。若於有無之中而作分別，因執著為中，彼亦非幻之性相。諸佛所說世俗諦之身性相，此處示為幻，稱之為加持。有情無情三界，一切皆為此所遍。福德微劣者不得，唯由授記而得。"又說："如幻自性彼，非是尋思境。雖住自身中，福德微劣不得。無變自身彼，唯一最勝知，以喻而表示，由上師口恩。如地及水等，寶藏珍寶隱，如是身與遍知，具愚者不見。" 即從根境分別等顯現諸法中執著為有的行相是常邊，修持僅風心亦無任何所有是斷邊，諸法雖唯現而無實有執為中亦為二邊所染故，此處非幻。《智慧金剛集》中說："善男子，世俗是不堅及動。其諦如水月。"即世俗諸剎那的究竟如水月般明空無二之身安住之理，通達方便不欺故立為諦，此即如幻本尊身。法性本尊身及其外相之識俱風以面臂形相，此亦遍及一切有情無情諸法。 此住於一切身中且無變，從無始以來輪迴期間相續不斷，此非以尋思行相能了知，唯由最勝大樂智慧而了知。此亦如《集論》所說："色等境為根二和合之方便。"

།རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བདག་གི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་སྒྱུ་མའི་དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རིག་མའི་ཡུལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའི་བདེ་ 5-492 བ་ལམ་དུ་ལོངས་ཤིང་བརྟན་པ་ན། གཉིས་སྦྱོར་གྱི་ཐིག་ལེ་རིམ་པས་གཡོ་མེད་དུ་བཅིངས་ཏེ་ དབུ་མར་འཇུག་ནུས་ལ། དེ་ཞུགས་པ་ལས་སྣང་བ་དང་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ལ། དེ་གཉིས་ རོ་མཉམ་དུ་སོང་བའི་ཉེར་ཐོབ་མཐར་ཐུག་པ་ལས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འབྱུང་སྟེ། གཞན་ནི་ས་ལ་གཏེར་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནང་དུ་ནོར་བུ་སྦས་པ་ལྟར་རགས་པའི་ལུས་སོགས་ སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་སྦས་སོ། །ཞེས་ གསུངས་ཏེ། ནང་དུ་སྦས་ཚུལ་ནི་བུར་ཤིང་ལ་བུ་རམ་ལྟ་བུར་སྦས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆས་ ཡོངས་སུ་ཕྱེ་བའི་དཀྱིལ་དུ་སྦས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་ཁ་ཅིག་སྙིང་ག་ཆོས་འཁོར་ཀྱི་དབུ་མའི་ནང་དུ་རླུང་སེམས་དྭངས་མ་གནས་ པ་སྟེང་འོག་གཡས་གཡོན་ནས་རྩ་མདུད་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་ནང་དུ་སྦས། ཞེས་རྒྱུ་མ་ཕུས་ བརྒྱང་པའི་སྡེ་གཉིས་བསྡམས་པ་ལྟར་འདོད་པ་དང་། དེའི་ཕྱི་རོལ་དེ་དང་ཉེ་བར་རླུང་ ཕལ་པ་རྣམས་སླེབ་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་དང་། འཆི་བའི་དུས་དང་ལམ་ བསྒོམས་པས་དེའི་རྩ་མདུད་གྲོལ་བ་ན་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དེ་ཉིད་ལོགས་སུ་ཞལ་ཕྱག་གི་ རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁྲོང་གི་འགྲོའོ་ཞེས་འདོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་དེ་རླུང་ བཅུའི་ནང་གི་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་ཀྱང་འཆད་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་སྲོག་གི་རླུང་ ཞེས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ནི་རླུང་བཅུའི་ནང་གི་སྲོག་འཛིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ སྲོག་གི་རླུང་དྭངས་མ་ཞིག་གོ །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང་ཇི་ལྟར་ སྤྲོ་བའི་ཚུལ་དང་། ལུས་དེའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ལུས་དང་ངག་ སེམས་རྡོ་རྗེ་ལ། །རྡོ་རྗེ་འཇམ་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམ། །ལུས་དང་ངག་སེམས་ལ་སྤྲོས་ནས། །རྡོ་རྗེ་ འཇམ་པ་འདྲ་བར་འགྱུར། །དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཡི་ཁྱོན་ཙམ་དུ། །རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་འོད་དག་གི ། རྒྱན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཡི། །དག་པའི་བདག་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར། །ཚངས་པ་དྲག་ 5-493 པོ་ལ་སོགས་ལྷས། །ནམ་ཡང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ།

我將為您直譯這段藏文。這是一段完整的直譯： 金剛與蓮花真實雙運是心與心所之方便。心與心所平等雙運是大樂三摩地之方便。以幻喻而表示。如是所說，以明妃境為主的色等五境之樂作為道用並穩固時，雙運明點漸次固定不動，能入中脈，由此入中而生起明與增益智慧，此二平等融合之近得究竟中生起大樂幻身。 其他如地下伏藏及海水中隱藏珍寶般，于粗身等器情之中，亦隱藏具佛身相之智慧。所說內中隱藏之理，如甘蔗中隱藏糖之理，非是分位分解中心而隱藏。 因此，有些人認為心輪中脈內住有清凈風心，上下左右為脈結所繫縛其中隱藏，如同腸管兩端捆縛般。其外近處粗風到達而生起夢身之相，臨終時及修道時其脈結解開，光明風即獨立成面臂之相而出。有些人說此光明風唯是十風中之持命風。雖如是解說，此中常說命風非是十風中之持命風，而是遍一切之清凈命風。此智慧身之根本身如何成就、如何顯現之理及此身之特性，根本續中說："于身語意金剛上，當善修妙金剛尊，從身語意中顯現，成如妙金剛本尊。于百由旬廣闊中，以金剛熾燃光明，一切莊嚴所嚴飾，清凈自性得顯現。梵天、大自在天等，任時皆不能得見。"

།ཞེས་པ་སྟེ། རང་གི་སྒོ་གསུམ་མམ་ སྣང་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བེམ་ཆོས་ཀྱི་རྩུབ་རེག་སྤངས་པའི་རྡོ་རྗེ་འཇམ་པ་སྒྱུ་ལུས་སུ་གྱུར་པ་ དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ སྟེ། སྟོང་གསུམ་ཁྱབ་པའི་བར་དུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་འོད་ལུས་སྤྲོ་བ་དང་། རིམ་པ་འདི་ ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་བཤད་དོ། ། གཉིས་པ་དཔེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ གྱིས། །སྒྱུ་མའི་ལུས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། ཁ་དགོ་རྣམས་ནི་འཇའ་ལྟ་བུ། །ཁྱབ་པ་ཆུ་ཡི་ ཟླ་བས་སོ། །དངོས་དང་དངོས་མིན་ལས་གྲོལ་བའི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལེགས་བྲིས་ པ། །མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། །གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སྣང་དང་མཚུངས། །རྣམ་ པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྐུ་ནི་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ། །སློབ་མ་བཟང་པོ་དེ་ལ་ བསྟན། །བདག་བྱིན་བརླབ་ཞེས་དེ་བཤད་དོ། །སྒྱུ་མར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི་བརྫུས་སྐྱེས་ ལྟར་གཅིག་ཅར་དུ་ཤར་བའི་དཔེར་ཡང་འདོད་མོད་ཀྱི། སྤྱན་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་ གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བྱུང་ཀྱང་མིག་དང་ གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེར་མ་གྲུབ་པས། སྒྱུ་མའི་ལུས་ནི་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་ བརྙན་གྱིས་མཚོན་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་། འཇའ་ཚོན་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་ གསལ་བར་སྣང་ཡང་རེག་ཐོགས་མེད་པ་ལྟར། སྐུ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བཀོད་པར་གསལ་ བར་སྣང་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དཔེར་འདོད་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་ལ། ཡང་ འཇའ་ཚོན་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུ་བརླན་གཤེར་གྱི་ཆུ་ཟིལ་དང་། རྐྱེན་སྤྲིན་གྱི་གྲིབ་མ་དང་ཉི་འོད་ འཛོམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མའི་འོད་ཤར་བ་ཡིན་པ་ལྟར། འདི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུ་འོད་ 5-494 གསལ་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཞུ་བདེ་མཐར་ཐུག་པའི་འོད་ཀྱིས་སྨིན་པར་བྱས་ ཤིང་། གཉིས་སྣང་དང་འདྲེས་པའི་ལྷ་སྐུའི་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་སད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁམས་ ལྔའི་དྭངས་མ་འོད་ཟེར་ལྔ་པའི་རླུང་དེ་རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་བཀྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤར་ བའོ། ། དེས་ན་ཁ་དོག་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་ཚུལ་རྣམས་ནི་འཇའ་ཚོན་དང་འདྲའོ། ། ཡང་ནམ་མཁར་ཟླ་བ་གཅིག་ཤར་བ་ན་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ བཞིན་དུ། བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བརྟན་གཡོ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་དུ་ཤར་བས་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ན་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བའི་ གཟུགས་ཀྱིས་མཚོན་ནོ།

如是所說，即自身三門或三現之智慧離開實物之粗觸成為妙金剛幻身，及於他人身語意三門中顯現，百由旬為表徵，即於三千界遍滿之間以相好莊嚴之光身顯現，說此除獲得此次第者外非他人所見境界。 第二、以喻門對此生起定解："以鏡中影像，當知幻化身，諸色如彩虹，遍滿水月般。離實非實相，金剛薩埵尊，善繪無垢鏡，現影像分明。具一切勝相，身相不厭觀，示彼善弟子，說名加持相。以幻示相狀，此為近表徵。"如是所說。其中鏡中影像雖亦許為如化生一時顯現之喻，然眼等所現及色聲等所現浩瀚無邊雖生起，然眼與色等事物彼彼非實成立，故幻身應以鏡中影像表示而了知，又如彩虹雖明顯現為色相形狀，然無觸礙，如是雖明顯現為身及壇城莊嚴，然無障礙之喻，如是理解亦無相違。又彩虹從根本因濕潤水汽及緣雲影與日光會聚而生五大清凈光顯現，如是此亦從根本因光明之識，以彼之緣究竟融樂之光成熟，及二現混合之本尊身習氣稍許覺醒之緣，五大種清凈五色光之風彼極其明顯熾盛之壇城中顯現。 因此，色相即形相諸現顯方式如彩虹。又如空中一月升起時，影像遍及一切河流，如是唯一樂智作為壇城主尊，現為動靜一切之影像而遍及器情，以水中月相錶征。

།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལྷས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། ། ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན་གཟུགས་སྣང་བ་ལྟར། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་མཚན་ཆེན་སུམ་ཅུ་ གཉིས། །དེ་བཞིན་རྟག་ཏུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ལུས་ཉིད། །མཁའ་དབྱིངས་དབང་པོའི་མཚོན་ཆ་སྣ་ ཚོགས་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའང་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པས། །དགེ་ སོགས་ལས་རྣམས་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཡན་ལག་མ་ཉམས་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་གཟུགས་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །གང་ཞིག་གསེར་དངུལ་དང་ནི་ནོར་བུ་དུང་དང་ བྱི་རུ་ཤེལ། །བཻཌུརྱ་རང་ཟངས་དང་འཇོན་མོ་སྟེངས་སོགས་ཡང་དག་གནས། །ནམ་མཁའི་ ངོས་གནས་རི་བོང་ཅན་གྱི་གཟུགས་ནི་གཅིག་ཤར་བས། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འཇུག་པས་ཤིན་ ཏུ་གསལ་བར་གང་བྱས་ལྟར། །རང་དངོས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཟད་མེད་གང་། །འཇིག་ རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བའི་སྡེར་གནས་པའི། ། སེམས་མགོན་རྡོ་རྗེ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཚིག་དོན་གཞན་རྣམས་ གོ་སླ་ལ། དགེ་སོགས་ལས་རྣམས་ཞེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་མཚུངས་པར་སྐུ་ 5-495 སྟོན་པ་དང་། གང་ཞིག་སོགས་ལ་གསེར་སོགས་ངོས་ཤིན་ཏུ་བསྟར་བ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ ཤར་བ་དང་། རང་དངོས་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་སོགས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་སྟོན་བྱེད་དོ། །གཞུང་འདི་རྣམས་སུ་ཡང་ཡང་མཚན་ དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུར་བཤད་པས། གང་དག་སྣང་བ་དང་སེམས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡང་ཞིག་འཆར་དུ་རུང་ཙམ་འདི་སྒྱུ་ལུས་ཡིན་གྱི། ལྷ་ཞལ་ཕྱག་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོད་ན་བཅོས་མ་བློས་བྱས་སུ་འགྲོ་ཞེས་ལྟ་བ་མཐོ་མཐོ་མོའི་སྦད་ཁམ་ཅན་ ཐམས་ཅད་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱུད་དོན་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕྱག་གཉིས་པའམ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལས་ ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱང་མི་ཐུབ་ཆུང་ངུར་སྡུད་ཀྱང་མི་ཐུབ་པའི་ལྡེར་བཟོ་ལྟ་བུར་སྐུ་གཅིག་ཀྲོང་གིས་ འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཡང་བློ་གྲོས་དོག་པོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ གསུངས་པ་མ་གོ་བའོ། །དེས་ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མང་པོར་སྣང་བ་ཉིད་གཙོ་བོར་ གྱུར་བའི་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དངོས་སམ་ རྗེས་མཐུན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལམ་གྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་གཟུགས་ནི་དེ་ཡིན་གྱི། མ་ དག་ལས་སྣང་ལ་རབ་འབྱམས་པའི་མི་དག་ལ་ཆང་འཚོང་གི་ཁྱིམ་དུ་བྱིས་པ་ངུ་བར་སྣང་བ་ དེ་བདག་བྱིན་བརླབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཀླ་ཀློ་ལྷ་མིན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བློ་ལ་ཤར་པའོ།

如是聖天亦云："如於無垢鏡，具足諸支分，影像得顯現，八十種隨好，三十二妙相，如是金剛持，身相常恒時。如空界現諸，帝釋諸兵器，如是金剛持，以白等諸色，善業等諸業，如是於世間，顯示圓滿身，支分無缺損。金銀及寶珠，螺貝珊瑚晶，琉璃銅鐵等，能仁住其上，空中一月相，升起而顯現，彼處入顯現，極其為明顯。自性種種相，無盡具諸形，遍滿諸世間，即是幻化性，種種諸趣中，安住之諸相，心主金剛尊，彼亦復如是。"此中文義餘者易解，"善業等諸業"者謂隨眾生業而示現身相，"金銀等"者謂于金等表面極為光滑處顯現影像，"自性"者謂一事物現為種種，"種種"等者表示具一切相。 此等論中屢說以相好莊嚴之身，是故諸人謂顯現及心現無自性相任何顯現即是幻身，若有本尊面手之相則成造作意識所為之見，諸高慢增上慢者異口同聲所說，應知是違背續部義理之邪說。 又有一些認為金剛持二臂或三面六臂等像，大則不能增大小則不能縮小如泥塑像般唯一僵硬顯現之見亦是智慧狹隘之表現，未解一切相之說故。因此，顯現多種壇城輪即是以主尊為主之輪迴涅槃一切之色相，又彼即是智慧顯現之本相或隨順顯現，識之顯現即是道之大樂自相，非是不凈業顯現遍滿之凡夫于酒肆中見幼童啼哭彼等許為加持相者，是野蠻非天之宗見現於心中。

།དེ་ལྟར་ རྣམ་དངོས་པོ་རྣམ་རྟོག་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་རྐྱང་ལས་གྲོལ་ བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བཀོད་པ་ཅན་འཁོར་ འདས་སྲིད་ཞིའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། དཔེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་རི་མོ་བ་མཁས་པས་ལེགས་པར་བྲིས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་ 5-496 པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པའོ། ། ཞེས་སློབ་མ་བཟང་པོ་དེ་ལ་བླ་མས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དཔེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་བདག་ བྱིན་བརླབ་དེ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །དངོས་དང་དངོས་མིན་ཅེས་སོགས་ ནི། དཔེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་དང་པོའི་རྒྱས་བཤད་དོ། །སྒྱུ་ལུས་འདི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཡིན་པ་ རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་ཨཱརྱ་དེ་བས། གཟུགས་སོགས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་གང་ཡང་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས། །བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱར་གསུངས་དང་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ ལྔ་པོ་དང་ནི་ཡུལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་དེ་འདིར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཏེ་གཞན་ མ་ཡིན། །རི་རྣམས་དང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གང་ཡིན། །གླིང་རྣམས་དང་ནི་དམྱལ་བ་ ལ་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམས། །རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་དེའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ འཛིན་ཏེ་གཞན་མིན་བལྟ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །སྲིད་ དང་ཐར་བར་རྟོག་དང་ཡང་དག་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །གང་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ དབྱིངས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་གྱུར་ལས། །ལེགས་སྦྱངས་ཕ་རོལ་སོན་པའི་འབྲས་ལྡན་དེ་ ལ་བསྟོད་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་སྲིད་པའི་སོགས་ཟུང་འཇུག་གི་ཡ་གྱལ་ གྱི་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ཁོ་ན་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་མོད། ལྷག་མ་གཞན་རྣམས་སྐབས་ འདིར་ཡང་འབྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ལ་སྒྱུ་མའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་ བསྟན་པའི་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྐུ་འདི་ཉིད་ངེས་པར་དཔེའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་ ཡིན་ནོ། །ཏེ་ཞེས་པ་ནི་འོག་དང་སྦྲེལ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཡང་དོན་ཚན་སོ་སོར་གཞོག་དགོས་སོ། ། དེ་ལྟར་དཔེའི་གཙོ་བོ་གསུམ་པོ་གཞུང་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ ལས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་དྲངས་ཏེ་དཔེ་བཅུ་གཉིས་སུ་མཛད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文經典。這是一段關於佛教修行的重要論述： 如是，超越了顯現為諸多事物的分別念以及非事物的空性，智慧身令人看之不厭。具足圓滿莊嚴，具有輪迴涅槃、有寂諸相之最勝相，如同善巧畫師所繪製的金剛薩埵等壇城之影像清晰顯現於無垢明鏡中。 上師應當如此教導那位善良的弟子。通過這些比喻來解釋自加持的含義，以生起定解。"事物與非事物"等文句是對三個比喻中第一個的詳細解釋。關於這幻身具足一切相的廣說，如聖天所言："色等五種相及十二處所說，以及五種界與五智及境界，一切諸眾生，從幻化而生，此中即金剛持，更無他物也。諸山及八大海洋，諸洲及地獄等差別，動與不動之一切，彼即金剛持自性，更無他物觀。如是一切眾生皆從自心所生，有著輪迴解脫之分別及正確具足之識。從輪迴大海界之苦輪中，善修而達彼岸具果者，我于彼作禮讚。" 雖然"從輪迴"等文句是專門解釋雙運之一支的自加持，但其餘內容在此處也完全相應。因此，以幻化之相來說明此智慧身，確實是通過比喻來表示此身。"即"字雖為連線下文之詞，但需要分別理解各個要點。 如是在此經文中直接顯示了三個主要比喻。而在《行集明燈》中，則引用《智慧金剛集續》的教言，立為十二種比喻。

5-497 དེ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ལས། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་མིག་ཡོར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་ བརྙན་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་། དབང་པོའི་གཞུ་དང་། གློག་དང་ཆུ་ བུར་དང་། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་ པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟ་ཡི། །གྲོང་ཁྱེར་ དང་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གཞུ། །མེ་ལོང་གི་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་ནི་བྲག་ཆ་དང་། །རྨི་ ལམ་མིག་ཡོར་མིག་འཕྲུལ་གློག །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་ཞེས་བྱ་བ། །སྒྱུ་མའི་དཔེ་ནི་བཅུ་དང་གཉིས། ། རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་མཚོན་པ། །དེས་འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ ཏེ། །འདི་ལ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། །སྒྱུ་མའི་སྐུ་ལ་མཚོན་བྱེད་དུ་དགོས་ པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འཆད་དོ། །རླུང་དང་སེམས་རྫས་སྔགས་ལྟ་བུ་ ལས་བསྐྱེད་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ ཡིན་ཡང་ཤ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་མིག་ཡོར་ཏེ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ ལ་སྣ་ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ། རྒྱུ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པ་ནི་རྨི་ ལམ་ལྟ་བུ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་ཀྱང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་སྒྲ་བསྙན་ ཏེ་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ། རྟེན་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ ཁྱེར་ལྟ་བུ། གཅིག་ཡིན་ཀྱང་དུ་མར་སྣང་བ་ནི་མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུ། ཁམས་ལྔའི་དྭངས་མ་ཡིན་ པ་ནི་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ། ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གློག་ལྟ་བུ། བདེ་སྟོང་གི་ཤེས་པ་ཆུ་དང་འདྲ་བའི་དབུས་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་བཞེངས་བའི་ཕྱིར་ཆུ་བུར་ལྟ་ བུ། མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་དང་ཆ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། བྲིས་སྐུའི་གཟུགས་ བརྙན་མེ་ལོང་ལ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྲག་ཆ་ནི་ 5-498 སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་གསུང་གི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་ཏེ། རྣམ་རྟོག་དང་རྩོལ་བ་མེད་ བཞིན་དུ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་འབྱུང་བའི་དཔེའོ། ། རྒྱུད་གཞན་དུ་སྣང་བ་བྱ་བ་འདི་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་ལུས་གཉིས་ཀ་ལའང་ མི་འཐད་དོ།

我來為您直譯這段藏文經典。這是續文中的內容： 複次，彼續中說：因此，如恒河沙數諸佛剎土中的如來們，如同幻化、水月、影像、陽焰、夢境、回聲、乾闥婆城、幻術、虹彩、閃電、水泡、鏡中影像等。以此十二種幻化之喻來表示大樂三昧。 幻化、陽焰、乾闥婆之城邑，及帝釋之弓，鏡中之影像，水月以及回聲，夢境、影像、幻術、閃電，水之泡沫等，此十二種幻化之喻，表示諸多形相，由此將更加明顯。 此處所說的十二種幻化之喻，是指作為幻化身之表徵的十二種意義。其解釋如下：由風與心之實質如同咒語般生起，故如幻化。如水月已如上說。雖具身之形相卻離血肉等，故如影像。于剎那剎那中顯現種種，故如陽焰。僅有風心為因而無他，故如夢境。雖屬異熟身之一相續卻顯現為他，故如回聲。顯現所依所緣壇城與種種事業，故如干闥婆城。雖是一體卻顯現為多，故如幻術。是五大種之精華，故如彩虹。極為明顯且能顯現世間，故如閃電。從樂空之覺如水般中剎那而起，故如水泡。相好等身相威儀圓滿具足，故如畫像顯現於鏡中。 如是所說大致相合，然而回聲若配于幻身階段之語聲音韻則更為恰當，此為無分別與造作而生起具義言詞之比喻。 于其他續中所說"顯現為他相續"之說，于等持與后得兩種幻身皆不應理。

།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ཡང་ཐུགས་གསལ་དང་གཡོ་བ་མེད་ པ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་དཔེར་བྱས་ན་ལེགས་པ་དང་། ཀུན་ ལས་བཏུས་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་དང་། རང་བྱིན་བརླབ་པའི་གཞུང་གི་འགྱུར་གཞན་ལས། མིག་འཕྲུལ་གྱི་དོད་དུ་སྤྲིན་འབྱུང་བ་ལེགས་པར་མཐོང་སྟེ། མིག་འཕྲུལ་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཡིན་ པས་དཔེ་དང་པོ་དང་ཟློས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བརླན་གཤེར་ དང་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་། རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཚུལ་ལས་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བས་ སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤྲིན་ནག་ལྟར་མི་གསལ་བའི་ དབུས་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་ཤར་བས་གློག་ལྟ་བུ་ཞེས་འཆད་པའང་ ཡོད་པ། རིམ་པ་འདི་ལ་སྦྱོར་ན་འགྲིག་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་སྒྱུ་ལུས་ལ་མི་འགྲིག་གོ ། སྐབས་འདིར་སྔོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་འགའ་ཞིག་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྟེན་ ནས། སྒྱུ་ལུས་ངོ་སྤྲོད་པའི་གདམས་ངག་བྱེད་པ་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་ གིས་དབང་རྟུལ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་སློབ་ཚུལ་དེ་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ སྙམ་དུ་བཞད་གད་ཆེན་པོ་མཛད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ན་དཔེ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་རེ་བྱེད་ དགོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་གསུང་ཡང་། འདི་ནི་མི་འགལ་ཏེ་ལས་དང་པོ་པས་སྒྱུ་ལུས་ རྗེས་མཐུན་པ་སྒོམ་པ་ལ་དེས་ཀྱང་བོགས་ཆེན་པོ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐབས་འདིར་ཡང་ བོགས་འབྱིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དང་། ངོ་སྤྲོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་འདི་སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་རིམ་པ་དངོས་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཟེར་གྱི། སྒྱུ་ལུས་ 5-499 ནི་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ དེ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། དཔེའི་གཙོ་བོ་གཅིག་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ དཔེ་གཅིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་སྤྲད་པས་ཀྱང་རུང་གི ། དེས་ངོ་འཕྲོད་ན། གཅིག་ལ་བྱེད་ ཕྱིན་དེའི་རིགས་འགྲེ་བྱེད་དགོས་པའི་ཁྱབ་འབྲེལ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱུད་པའི་ མན་ངག་གི་ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། །དཔེ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་ཚུལ་ དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我來為您直譯這段藏文經典： 同樣，若將鏡中影像也作為心清明無動搖時顯現一切所知之影像的比喻則為恰當。從《集論》、《行集論》和自加持續的其他譯本中，可見用"云"代替"幻術"較為恰當，因為幻術即是幻化本身，若用幻術則與第一個比喻重複。如是，大樂如同濕潤水分般生起，並由風的推動方式而顯現種種佈局，故稱如雲。又有一些解釋說：從如黑雲般不明顯的異熟蘊中顯現極為明顯之自性身，故如閃電。若配此次第則適合，但不適合于雙運幻身。 在此處，一些古時的瑜伽師依鏡中影像來作為辨識幻身的教授。後來一些大智者對此嗤笑道："鈍根者修生起次第的方式怎能成為自加持次第呢？"並說："若如此，則其餘諸喻也應當如是做"。然而，此說並無相違，因為初業者修習隨順幻身時此亦能生大助益，且於此處也無不能生助益之理由。且在辨識時，並非說"這就是真正的幻身次第"、"你已獲得不退轉"，而是作為所緣境使其生起了知"幻身是如此這般"，故於此毫無相違。又因是依一主要比喻生起定解，故僅依一喻辨識亦可。若由此而得辨識，則於一處修習后不必定要類推至其他，且若是具有成就者傳承教授的實修傳統，即便對其他諸喻也作如是教示亦毫無過失。

།ཡང་སྐབས་འདིར་འཕགས་བསྐོར་བ་ མང་པོ་དག་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་དེ་རགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ལོགས་སུ་བྱེ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་ མཛད་ན། སྤྱིར་ཐ་སྙད་དེ་དང་དེའི་དོན་མི་འགལ་ཡང་། ལོགས་སུ་བྱེད་པའི་དོན་མེ་ལྕེ་ལས་ དུ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱུང་བའམ། རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ནང་སོགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཁོང་ སྟོང་གི་གནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལམ་ཏེར་འབྱུང་བར་འདོད་ན་ནི་གོ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆུང་ ངོ་། །དེ་གཉིས་ངོ་བོ་དངོས་གནས་ལ་མ་འདྲེས་པ་ལམ་འདྲེས་པར་མཐོང་བ་ལ་བྱེ་བའི་ཐ་ སྙད་འཇོག་ན་མི་འགལ་ཞིང་ཉམས་མྱོང་དང་ཡང་མཐུན་མོད་ཀྱི། བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐ་ སྙད་ལེགས་པོ་ཁོ་ནར་ཡང་མི་སྣང་ལ། རང་གཞུང་ལས་གསུངས་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མིན་པས་ ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་སྒྱུ་ལུས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཤད་པ་ལ། ཁ་ཅིག་སྐབས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་ལུས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དང་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་དང་། རྡོ་ རྗེའི་སྐུ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་བྱིན་བརླབ་ཅེས་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་སྔར་བྱུང་ བ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་འདིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་བསྟན་པར་འདོད་ཀྱང་། དྲི་ཟའི་སེམས་ ཅན་སྐབས་འདིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་མི་རུང་ལ། རྣམ་གྲངས་སྟོན་བྱེད་ཅིག་ངེས་པར་ ལོགས་སུ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མེད་ཅིང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་ཡང་མི་མཚུངས་སོ། ། 5-500 དེས་ན་སྐབས་འདིར་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་གཉིས། འཇུག་སྒོ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ ནས་སྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། སྒྲུབས་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ དང་པོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ། །དེ་ ཉིད་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གྱུར། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་ ཉིད་དེ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་གནས་འདི་ཤེས་པ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་སྒྱུ་ལུས་གོ་དགོས་ ཤིང་། དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་རགས་པའི་ལུས་འདི་ཉིད་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སེལ་བ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོ་བ་ལ་འདི་ གལ་ཆེའོ། །ཞེས་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་ལས་བརྩམས་ ཏེ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གདམས་ངག་བསྲེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྐུ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དྲི་བ་དྲི་ལན་གྱི་ཟློས་གར་མཛད་དོ།

又於此處，諸多聖者眷屬以"風心之身從粗大蘊中分離"這樣的說法來表述。雖然總的來說這種說法與其含義並不相違，但若認為分離的含義是如同煙從火焰中出現那樣在身體外部產生，或在脈腔內等身體部分的某些空腔處突然出現，則是極其淺薄的理解。若是針對這兩者的自性在實際中未混合卻被視為混合而立"分離"之說法，則不相違且與體驗相符，但這"分離"之說似乎也並非很好的用語，且非自宗論典所說的用語，故不必一定要如此表述。 第三、說明成就幻身的方便。有些人認為此處所說的"世俗諦"、"幻化身"、"圓滿受用身"、"食香有情"、"金剛身"等將要解釋的內容，以及前文所說的"自加持"等，僅僅顯示了此次第的異名。然而，"食香有情"不適合作為此處的異名，且也無需另立一個專門顯示異名的理由，前後關聯也不相同。 因此，此處當如是說：此分二，以種種入門而成就幻身的方便，以及如何將主要修行方便應用於行為的方式。 首先，偈云："世俗諦即是幻化，圓滿受用身亦是，彼即成食香有情，金剛身亦即是彼，金剛薩埵即彼性。"關於此，首先要理解此處需要了知夢幻身，這也是爲了斷除從無始以來認為這個執著的粗身能成佛身的邪見，且對於了知幻身的實際情況這點很重要，如《行集論》中所說。此處是以夢的比喻來闡述融合幻身教授等殊勝義，以及為獲得智慧身的定解而作問答遊戲。

།དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོར་གཉིད་ལོག་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཁོག་པ་བོར་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སམ། ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་སོང་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། ཡང་ཡུལ་འདིར་འོངས་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གཉིད་ལོག་པའམ་མ་ལོག་པའི་གནས་ སྐབས་དག་ན། ཅི་ཐ་དད་པ་དག་མཆིས་སམ་འོན་ཏེ་མ་མཆིས་ཞེས་པ་ནི་དྲི་བའོ། །ཕུང་པོ་ ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དབང་སོགས་རྣམས། །ཤེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་འདིར་རབ་འདུས་ནས། ། སྟོང་ཆེན་གྱུར་པས་གང་ཞིག་གཉིད་ལོག་པ། །རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་ འགྱུར། །རྨི་ལམ་སད་ལ་བྱེ་བྲག་གཞན་མེད་པར། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་རྨི་ལམ་འབྲས་འདོད་ ལ། །འགྲོ་བ་ཉིན་མཚན་ཉེ་བར་གཉིད་ལོག་ཅིང་། །ས་འཐུག་གྱུར་བས་རབ་ཏུ་རིང་གཉིད་ 5-501 ལོག །འབྲས་བུ་མ་སྨིན་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་འདིར་རླུང་ནི་སླར་ཡང་འཇུག་པར་ འགྱུར། །འབྲས་བུ་སྨིན་པར་གྱུར་ན་རླུང་དེ་ཉིད། །འཇིག་རྟེན་འཆི་བ་གཞན་དུ་མྱུར་འགྲོར་ འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུར་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་དབང་པོ། །དེ་ཡི་སྐུ་ལ་རྐང་རུས་ཤ་མེད་ ཀྱང་། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་ཁམས་ལ་འཇུག་མཛད་ཅིང་། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་བྱ་བ་མཛད་པ་ ཡིན། །རིམ་པ་དེ་བཞིན་གཉིད་ལོག་སད་པའི་སེམས། །འབྲས་བུ་འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་དྲ་བ་ ཅན། །དེ་བས་ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །བདེན་དང་རྫུན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ པ་ནི་ལན་ནོ། ། དེ་ཡང་གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་ཐིམ་སྟེ། དྲན་པ་མེད་པ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྨི་ལམ་འབྱུང་བ་ ཡང་ཅི་ཡིན། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ལུས་ཅིག་འདུག་པ་དེ་རགས་ལུས་འདི་མིན་པར་འདུག་སྟེ། རགས་པའི་ལུས་ནི་མི་མཐོང་བར་འདུག་པ་དང་། རྨི་ལམ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལས། རགས་པའི་ལུས་ནི་མལ་དུ་མི་རོ་བོར་བ་ ལྟར་འགྱེལ་ནས་འདུག་ནའང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཕྱིན་པ་རྨི་ན། ལུས་འདི་བོར་ཏེ་སུམ་ ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ། །སད་པའི་ཚེ་ལུས་འདིས་སད་པར་འགྱུར་བ་ ནི། རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དེ་སླར་ཡང་འདིར་འོངས་པ་ཡིན་ནམ། རྨི་ལམ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ འབྲས་བུ་སད་དུས་འབྱུང་ཡང་ཅི། རྨི་ལམ་དང་སད་པའི་སྣང་བ་ལ་བདེན་མི་བདེན་ཁྱད་ཡོད་ དམ་མེད། ཅེས་འདྲི་བའི་ཚུལ་ལོ།

其復如是說： 為何長時入睡已，為何捨棄身軀已，于夢中往三十三天處或其他方處而去，領受五欲妙，復來此處已，為何獲得善惡夢境之果？如是于睡眠與未睡眠之時分中，是有差別抑或無有差別？此為問。 蘊界處根等諸法， 彼二識於此攝已， 由成大空而入眠， 因風力故見夢境。 夢與醒無他差別， 遍計執故欲夢果， 眾生晝夜皆入眠， 地厚故入深沉睡。 未熟果所作業故， 此生風復當趣入， 若諸果已成熟時， 彼風速往他世死。 如十方住勝王尊， 彼身雖無骨肉等， 為利有情入諸界， 而作化身諸事業。 如是次第睡醒心， 希求果故具分別， 是故諸法如夢幻， 真與妄亦皆非有。 此為答。 複次，于睡眠時諸顯相融入，無念住于長時之因由為何？三十三天等他處夢境生起亦為何？夢中有一身存在，彼非此粗身，粗身不見，而彼夢境能行走、站立、坐臥等作諸威儀，粗身卻如棄屍般臥于床上，若夢往三十三天，是否舍此身而往三十三天等處？醒時以此身而醒，是否為彼夢身復返此處？善惡夢果於醒時生起為何？夢境與醒時顯相有真假之別否？此為問詢之理。

།ལན་ལ་གཉིད་འཐུག་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི། ཉིན་བར་གྱི་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རགས་པའི་རླུང་རྣམས་ཀྱི་ནུས་ པ་ཅུང་ཟད་སྨད་དེ། བདེ་བ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་གསལ་ བ་མཆེད་པ་ལ་ཐིམ། དེ་སྟོང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ལ་ཐིམ་པའི་གནས་སྐབས་ནི་གཉིད་འཐུག་པོར་ 5-502 འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རླུང་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཐིམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་ལུས་དུབ་པ་ངལ་གསོའི་ ཚུལ་དུ་བྱ་བྱེད་བྲལ་ཞིང་། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་བཞོན་པའི་རླུང་ནས་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་ཐིམ་ པའི་རྐྱེན་གྱི། ནང་དུ་རླུང་དབུ་མར་ཅུང་ཟད་འཇུག་པ་དང་། ལུས་ངལ་གསོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ བདེ་ལ་རྟོག་མེད་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་བདེ་བ་དེས་རླུང་སེམས་སྔ་ མ་ལས་ཀྱང་འདུས་ཚབས་ཆེ་བར་སོང་བས། རིག་པ་ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྲིལ་བའི་རྐྱེན་ གྱིས། ཤེས་པ་གསལ་བོ་ལ་གསལ་སྣང་སྔ་མ་ལས་མང་བ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ལྷག་པར་ རླུང་སེམས་ནང་དུ་འདུས་པས་མི་རྟོག་པ་ཆེས་འཐུག་པར་སོང་ནས། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་ བར་ཡོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་དྲན་མེད་གཉིད་འཐུག་པོ་སྟོང་ཆེན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ཞིང་། གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་དེ་དེ་དང་ལྷན་ ཅིག་པར་གནས་སོ། །དེས་ངལ་གསོས་ཤིང་བདེ་བ་ཐོབ་པས། རླུང་ཕྲ་མོ་ཅུང་ཟད་གསར་དུ་ སྐྱེས་ཏེ། རླུང་དེ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་འདྲེས་པ་དེ་གཡོས་པ་ལས། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་སེམས་ ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ས་འཐུག་གྱུར་པས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྐབས་ དེར་འགའ་ཞིག་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ལུས་ལ་བཀོད་པའི་སྐབས། སྙིང་གར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགོད་པར་བཤད་པས། ས་ནི་སྙིང་གའི་བརྡ་སྟེ། སྙིང་གར་རླུང་ འདུས་པས་གཉིད་འཐུག་པ་དང་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུང་ནའང་། དེ་ལྟར་ན་གཉིད་སྲབ་ པ་དང་། ཡུན་ཐུང་བ་ལ་སྙིང་གར་མ་འདུས་པར་འཆད་དགོས་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མི་བདེ་ལ། དེས་ན་ལུས་ཀྱི་ས་ཁམས་འཐུག་པ་སྟེ་སྟོབས་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་རླུང་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ ཚེ་གཉིད་ཡུན་རིང་པ་ཡིན་ནོ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཤུགས་བསྟན་ལ་ཆུ་དང་མེས་འབྲིང་དང་། རླུང་ གིས་ཡུན་ཐུང་ངུར་འགྱུར་ཞེས་པའོ།

答中深度睡眠生起之因即：由於日間事業等勞累之緣故，粗大蘊界處諸風之力稍減，稍微融入樂相之識中，彼融入明相，彼融入大空獲得中之時分即成深睡。複次，諸風稍融入，特別是身體疲勞休息之方式中離諸作為，自性八十之乘風從分分融入之緣故，內中風稍入中脈，以身體休息之方式生起稍許安樂無分別，于其第二剎那，彼樂使風心較前更大聚集，由覺性內中一境轉緣故，于明瞭之識中生起較前更多明相。其後由風心更多內聚故，無分別轉極深重，雖有識之本性明瞭，然生起無知無念深度睡眠大空之剎那，睡眠光明第四剎那亦無前後次第差別而與彼共住。由此休息獲得安樂故，細風稍許新生，由彼風與睡眠之樂和合動搖故，夢境顯相明現為心之境。所謂"地厚故"之義，於此時有謂如四天女所問中，于身安立四輪時，說於心間安立地輪，故地為心間之密意，由風聚於心間故成深睡且時長，雖如是說，然若如是，則淺睡與短時者應說為未聚於心間，此說法不妥。是故，謂身之地界增厚即力量增大而主宰風時成長睡，應知。其隱說水火成中等，風成短時。

།འཐུག་པོ་ཞེས་པ་སའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་སྦྱར་གྱི། གཉིད་ཀྱི་ ཁྱད་ཆོས་ལ་མི་སྦྱོར་དེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་བག་ཆགས་སེམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྐྱེན་ 5-503 ཉེ་བར་དམིགས་ནས་དངོས་སུ་བདེ་སྡུག་ཡོང་དུ་ཉེ་བ་ན། སད་དུས་ལ་ནི་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ སྔ་ལྟས་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རགས་པའི་ཁམས་འདིས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ལས། རྨི་ལམ་ གྱི་ལུས་དང་སྣང་བ་དེ་ཕྲ་ཞིང་དྭངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་དུས་ན་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བའི་རྟགས་ ཤར་བ་ཡིན་པ། ལྟས་དེ་ཡང་བདེ་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེས་བདེ་སྡུག་གི་བག་ཆགས་དེ་ཤིན་ཏུ་སད་པར་བྱས་པས་ བར་དུ་གཉེན་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་མི་བཟློག་ན་སད་དུས་སུ་བདེ་སྡུག་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ པས། རྨི་ལམ་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་མེ་བསླུ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་སོགས་ ལ། སྐྱེ་བོ་ཉིན་མཚན་རྨི་ལམ་ངེས་པར་འབྱུང་། །ཞེས་ཆག་འགྱུར་ལ་ཡོད་ཀྱང་གཉིད་དང་ རྨི་ལམ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་བརྗེས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་གཅིག་པས། དེའི་དོན་ནི། རྨི་ ལམ་དགེ་ན་སད་དུས་ཀྱང་དགེ་བ་དང་། དེ་མི་དགེ་ན་སད་དུས་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ བ་འཐད་དེ། རྨི་ལམ་དུ་གྲགས་པ་འདི་ནི་གློ་བུར་དུ་རླུང་འདུས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཉིད་ལ་སོང་ ཞིང་། གཉིད་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བདེ་བ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རླུང་གཡོས་པའི་སྣང་བ་ ཙམ་ལ་མཚན་མོའི་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་དུ་བཏགས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སད་དུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ནི་ མ་རིག་པའི་གཉིད་ཆེན་པོས་ནོན་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་སྟེང་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར། ཉིན་མོའི་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་མོ། །དེས་ན་གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དང་། འཁོར་བ་ཐོག་ མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། རྨི་ལམ་དང་སད་དུས་གཉིས་ལ་ ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པས། སད་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྨི་ལམ་བསྐྱེད་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་ རྣམ་རྟོག་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་སད་དུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསྐྱེད་པས་ན། རྨི་ལམ་གྱི་འབྲས་ བུ་སད་དུས་ལ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རུང་ཞེས་པའོ། །རྨི་ལམ་སད་ལ་ཞེས་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ པོ་འདི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་བརླིང་བས། འདིའི་ཐད་ཀྱི་བཤད་པ་བྱུང་བ་གང་ནའང་། འབྲུ་ཇི་བཞིན་ 5-504 དུ་ནོན་པ་སུ་ཡང་མ་བྱུང་སྟེ་རིབ་རིབ་པོར་རྒྱུགས་ནས་འགྲོའོ།

"深厚"一詞是用於地之特性，而非用於睡眠之特性。樂與苦之習氣存在於心中，當其緣近緣而樂苦即將直接生起時，雖然醒時有其生起之前兆，然為此粗大界所遮蔽而不知，而夢境之身與顯相乃細微清明，故於彼時顯現樂苦生起之徵兆，此徵兆亦與將生之樂苦果相關。如是夢境分別念極度喚醒彼樂苦習氣，若中間不以對治方便遮止，則于醒時必定生起彼樂苦，故認為夢境善不善之果不虛。 關於"眾生"等，雖察譯中有"眾生日夜必生夢"之句，但與"睡眠與夢境"二詞互換而已，義則相同。其義為：夢善則醒時亦善，彼不善則醒時亦生苦，此有道理。因為此所謂夢境乃因風突然聚集之緣故入睡，由彼睡眠加持之樂，及其上風動之顯相而假立為夜晚之睡眠與夢境。醒時之樂苦為大無明睡眠所壓，由彼風動而浮現，故為白日之睡眠與夢境。因此，除了突發迷亂因與無始輪迴迷亂因所生之差別外，夢境與醒時二者別無差別，故醒時之習氣亦生夢境，夢境之分別念與習氣亦生醒時之樂苦，是故夢境之果生於醒時極為合理。 關於"夢醒"等一偈，此詞句極為深奧，於此處所出諸解釋中，皆未能如實掌握其義，而是模糊帶過。

ཡང་རྨི་ལམ་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་བྱུང་བ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། རླུང་སེམས་ལུས་ལས་ཐོན་ནས་དེ་དང་དེར་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ ཡིན་མོད་ཀྱི། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་གསལ་བར་ཤར་བ་དེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ལྷར་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ལ། དངོས་གནས་ ལ་ལྷར་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ལྷར་ སྐྱེས་ན་ནི། དེའི་སྔ་རོལ་ནས་ལུས་འདི་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ། འདིར་ནི་ལྷ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ བྱུང་ཡང་། མིའི་ལུས་ཀྱི་དབུགས་མི་འགག་ཅིང་། སླར་ཡང་ལུས་འདི་ལས་སད་པར་འགྱུར་ བ་ཅི་སྙམ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཤར་བ་མཉམ་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོན་ལས་བྱས་ པའི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་འཕངས་པའི་འབྲས་བུའམ་ནུས་པ་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། རྨི་ ལམ་དུ་ལྷ་ཡུལ་མཐོང་ཡང་ལྷར་སྐྱེ་བའི་འབྲས་ནུས་མ་སྨིན་པས་སྐྱེ་བ་དེའི་ལུས་འདི་ལ་ལྷའི་ སྣང་བ་མ་ཤར་གོང་གི་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོ་དེ། ལྷའི་བག་ཆགས་ཅུང་ཟད་སད་པས་འགྱུར་ཏེ། ལྷར་སྣང་ནས་ཡང་ལྷ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ནུབ་པ་ན་ཡང་རླུང་དེ་རགས་པའི་རླུང་སེམས་འདི་ ཉིད་ལ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འཇུག་ཚུལ་ནི་རླུང་སེམས་དེ་ཕྱི་ལ་ཤོར་བ་ སླར་ནང་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་རླུང་སེམས་དྭངས་མ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ ལོགས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཀྱང་། ཡང་རགས་པའི་ལུས་ལ་བག་ལ་ཞ་བ་ན་མི་སྣང་ བར་འགྱུར་བ་ནི། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སའི་འོད་ཟེར་ས་ལ་ཐིམ་པའམ། འཇའ་ཚོན་ནམ་ མཁར་ཐིམ་པའི་འཇུག་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་བའི་ དུས་ན་རགས་པའི་རླུང་སེམས་དང་ལུས་དེ་མིའི་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་ འགགས་ཀྱང་། ཕྲ་བ་དེ་བག་ཆགས་གཞན་ཅུང་ཟད་སད་པས་འགྱུར་ནས། ལྷའི་སྣང་བར་ 5-505 ཤར་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རླུང་ཕྲ་བའམ་རགས་པ་ཡང་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་དང་བྲལ་ནས་ གཞན་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་ནི་གཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་དབུགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མ་ཚང་བར་ འགྱུར་རོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པར་གྱུར་ ན་ནི། དེའི་ནུས་པས་རགས་པའི་ལུས་འདི་དང་བྲལ་ཏེ་ཤི་ནས། དེ་དང་དེའི་སྣང་བ་དེ་ཤིན་ ཏུ་བརྟན་པར་འཆར་བའི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དངོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨིན་མ་ སྨིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སད་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་རེ་ཞིག་ལུས་རྟེན་དེ་མ་བོར་ བའི་རིང་ལ་སད་རེས་ཀྱི་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་ཞིག་རྟག་ཏུ་འཆར་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་དེ་ནི་རྨི་ལམ་ ཉིད་དུའང་མི་འདྲ་བ་ཤ་སྟག་འཆར་བའི་ཕྱིར་རོ།

複次，夢中前往三十三天等處之事，即便就世間世俗而言，也並非風心從身出而往彼處，然夢境顯相明顯顯現是習氣之力的緣故，故三十三天之顯現亦是轉生天界之習氣之力。若實際上除了轉生天界之習氣力外別無他物，然而任何人若轉生天界，則須先與此身份離，而此處雖有天界顯現，人身之氣息不斷，復又從此身醒來，何故？雖同爲習氣顯現而已，然乃前業所作之時如何所引之果或力已熟未熟之差別。即夢中雖見天界，然轉生天界之果力未熟，故此生之身未現天界顯相之前，彼細微風心，因天界習氣稍許醒而轉變，現為天界。複次，當彼天界顯相隱沒時，彼風以交融方式融入此粗大風心中。其融入方式並非風心流散於外復入于內，而是先前風心清凈分增盛之時，彼顯現為分離明顯，然復潛伏于粗大身中時則不顯現，如海市蜃樓等地光融入地中，或如彩虹融入虛空之融入方式。 複次，夢中天界顯相顯現之時，雖粗大風心與身具人之顯相相續不斷，然細分因其他習氣稍許醒而轉變，僅是顯現為天界顯相而已。無論細風或粗風，皆非離身而往他處，若是離身，則睡眠之身氣息部分將不完整。若天等後世顯現之習氣成熟，則因其力與此粗大身份離而死，獲得彼彼顯相極為穩固顯現之天等世間。有成熟未成熟之差別之原因為：醒時顯相在暫時未舍此身依期間，醒時大多相似恒常顯現，而夢境則即便於夢中亦盡顯現不同。

།དེ་བས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་བརྟན་ མི་བརྟན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། ཡང་དག་པར་ན་བདེན་བརྫུན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་འདི་ གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་དང་། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པའི་ ཐད་དང་། ལས་སྒྲིབ་རྣམ་པར་དག་པའི་མདོ་སྡེའི་ལུང་གིས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་དག་ གིས་ནི་རྨི་ལམ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོར་གང་ལ་བྱ་བའི་གཞི། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ ལ་ཐེ་ཚོམ་བཅད་ཅིང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུའི་དཔེར་ཡང་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། རྨི་ལམ་ནི་སྟོང་པ་ གསུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་ཤར་ཞིང་། ཤར་དུས་ཉིད་ ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་དང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རགས་པ་སྤངས་པས་ཕྲ་ མོར་ཡོད་ཅིང་། རྟོག་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་ཤར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ ཐིམ་རིམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་གི་བཞོན་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དང་ བཅས་པ་ལས་མ་བརྟགས་པར་དངོས་སུ་ཤར་བ་རགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། ཕྲ་བའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་འདི་ནི་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་ལྷ་སྐུའོ་ཞེས་ 5-506 ངེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་ བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ། རྐང་རུས་ཤ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གང་ཡང་མེད། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པ་ན། སྤྲུལ་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་མེད་ཀྱང་། དེས་འདུལ་གྱི་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་མཐོང་ཐོས་རེག་ཐོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་ཤར་བ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་འགྲོ་ འོང་མེད་ཀྱང་། རགས་པར་སྣང་བའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐུ་དེ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ འཇུག་པར་མཛད་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ལྟ་ བུའོ།

因此，除了習氣顯相穩固與否的差別外，實際上真偽無別，一切法如夢。此為其義。一切法如夢此理，由密集根本續和《智慧金剛集》所說十二比喻處，以及《業障清凈經》之教證廣為成立。由此等斷除對作為夢中幻身瑜伽所依基礎的睡眠與夢境本性之疑惑，並明顯顯示為幻身身之比喻。夢乃從三空為前行的睡眠安樂被風所動而生起，生起之時即離粗大微塵所成之處所、身體及受用而成細分，不待分別念所生而自起。如是從以細粗融入次第為前行的光明大樂及其所乘之風中不加觀察而直接顯現，舍離粗大諸大種，具足細微身及剎土與受用，此乃加持天身，因獲得如是殊勝定解故。 如十方清凈剎土中安住之諸佛王雖其身無任何骨肉等，唯是如水月般之智慧身，然為利有情示現化身時，雖無化心造作，然于所化有情顯現為具有見聞觸碰之相的身時，彼智慧身雖無來去，然以遍及之方式融入于顯為粗大的種種界身中，如虛空隨入一切事物。

།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཞུགས་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་བྱ་བ་མཛད་པ་ལྟར། གཞི་དུས་ལ་ རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནུས་པས་སད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་པ་དང་། མཉམ་བཞག་གི་སྒྱུ་ལུས་དག་ སྣང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཤར་བ་དེ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རགས་པའི་སྣོད་བཅུད་ལ་ འཇུག་སྟེ། དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སད་པ་ལ་འབྱུང་བར་འདོད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ རླུང་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་དེའི་རྒྱུན་སད་པའི་ལུས་ལའང་ཡོད་པས་འབྲས་ བུ་འབྱུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་སྤྲུལ་སྐུས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པ་སོགས་མཛད་པ་ དང་། མཉམ་བཞག་སྒྱུ་མའི་ཡོན་ཏན་ཇེ་འཕེལ་ལ་སོང་བས། རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མའི་མཛད་པ་ འཕྲིན་ལས་ཀྱང་གོང་འཕེལ་དང་། མཉམ་བཞག་གི་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་ཇི་ཙམ་མང་བ་དང་གསལ་ བ་དེ་ཙམ་དུ། རྗེས་ཐོབ་མ་དག་པའི་ལུས་འདི་ཡང་ཇེ་ཕྲ་དང་ཇེ་དྭངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་རགས་ལུས་དང་རླུང་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བསྡུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། རྗེ་བཙུན་པཎྜི་ཏ་ཆེན་ པོ་མྱ་ངན་འདས་པའི་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཅག་གི་བླ་མ་དམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་གསུང་ ལས། ཐ་མལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་འཇིམ་པའི་ས་རྡུལ་དང་ཆུ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ འདྲེས་པ་དང་། རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྐབས་འདིར་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་མ་འདྲེས་ལ་ཚོགས་པ་ 5-507 གཅིག་ཏུ་གནས་པར་རས་བལ་ཆུ་ལ་སྤངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་གཅིག་ ན་གནས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། གཞན་ཡང་དཔེ་ འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་འདྲེས་ ཀྱང་། བུམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་མི་མཐོང་ཞིང་། བུམ་པ་བཤིག་ན་ནམ་མཁའ་མཐོང་ ཡང་བུམ་པ་མེད་དོ། ། ཡང་བུམ་པ་མ་བཤིག་ཀྱང་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་སྔགས་བུམ་པ་ལ་བཏབ་ན། བུམ་པ་ཡོད་ ཀྱང་མི་མཐོང་བར་ནམ་མཁའ་མཐོང་ངོ་། །ལྷའི་མིག་གིས་བརྟགས་ན་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་ ནམ་མཁའ་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རགས་པའི་ལུས་ལ་ཕྲ་བའི་ལུས་ དེ་ཁྱབ་པར་གནས་ཀྱང་། སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རགས་པ་མཐོང་གི་ཕྲ་བ་མི་མཐོང་ ལ། འཁོར་བ་པ་ལ་རགས་ལུས་ཞིག་པའི་བར་དོའི་གནས་སྐབས་དང་། ལམ་བསྒོམས་པས་ རགས་ལུས་སྤངས་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་ནི། རགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་སྣང་ ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་འདིར་རགས་ལུས་གནས་མ་གྱུར་པས་དངོས་ཡོད་དུ་ཟིན་ ཀྱང་། མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་སུ་དེ་མི་མཐོང་བར་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་སྣང་བ་དེ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་ རི་ལ་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་ལྟར་གཉིས་ཀར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

如同智慧身融入化身後行持化身事業一般，基位時以夢境身之力而作醒時之事業，以及等持中唯現為清凈幻身者，於後得位時融入粗大器情，因此認為夢之果於醒時生起，因夢時風心顯相轉變之力之相續于醒時身中亦有故而生果，且由智慧身之力化身亦作示教等事業，以及等持幻化功德漸增故，后得幻化事業事業亦增上，等持中幻化天身越多越明顯，后得不清凈身亦越發細微清凈。 此處關於粗身與風心分合之差別，依據尊貴大班智達涅槃吉祥等我等諸聖上師之言教：尋常位時如泥土微塵與水般二者極為混合，於此第三次第時自性極不相合而聚為一處，如棉絮浸於水中。因此彼二者雖聚為一處，然其性相極不相合。又有如是比喻：譬如瓶中虛空雖遍及瓶體不可分離且相混，然見瓶時不見虛空，若毀瓶則見虛空而無瓶。 又若不毀瓶而以遮蔽物咒于瓶，則雖有瓶而不見，唯見虛空。以天眼觀察則同時見瓶與瓶中虛空二者，如是粗身中雖遍住細身，然于醒時位唯見粗者不見細者，于輪迴者粗身壞滅之中陰位及以修道舍離粗身之雙運位時，因無粗者故唯現細者，於此幻身次第時雖實有未轉粗身，然等持位時不見彼而唯現細者，於後得位時如山上現彩虹般同時顯現二者。

།མཉམ་བཞག་ཏུ་ སྣང་བའི་ལྷ་སྐུའི་རྒྱུན་དེ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རགས་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་བ་ན། རྟེན་རགས་པ་དེ་ ལ་བརྟེན་པ་ཕྲ་བ་དེ་མདྭངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་ཤིང་ཞུགས་པར་མཐོང་བས་ཞུགས་སོ་ཞེས་ བྱ་ཡི། ཞུགས་པའི་དོན་གཞན་དུ་མི་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་འདི། གཞི་དུས་ཀྱི་འཆི་བ་འོད་གསལ་དང་བར་དོ་ལ་ཡང་རིམ་པ་འདི་ ཉིད་ཁོ་ནས་མཚོན་ལ། ལམ་གྱི་འོད་གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་འདི་ཁོ་ནས་མཚོན་པའི་ ཕྱིར། རྨི་ལམ་འཆར་ཚུལ་ལ་ཆེ་ཐང་དུ་རྒྱས་བཤད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཆི་བའི་ཚེ་ 5-508 ཡང་། རགས་པ་ཉེར་ལྔ་ཕྲ་བ་ལ་ཐིམ་ཞིང་། ཕྲ་བ་སྣང་བ་བཞི་ཡང་རིམ་ཅན་དུ་ཐིམ་ནས། འོད་གསལ་མཐའ་དབུས་མེད་པ་སྐྱེས་པ་ན། ཐིམ་རིམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རགས་པའི་ལུས་དང་ དྭངས་མའི་ལུས་གཉིས་བྲལ་བར་བྱས་ཤིང་ཐིམ་རིམ་གྱི་སྐབས་དེར་སེམས་བདེ་གསལ་དུ་ ཤར་བའི་ནུས་པས། དྭངས་མ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་སྨིན་ནས། འཆི་བ་འོད་གསལ་ དེ་སད་མ་ཐག་ཏུ་བར་དོའི་ལུས་འགྲུབ་སྟེ། གཉིད་འཐུག་པོའི་རྗེས་སུ་རྨི་ལམ་འཆར་བ་ བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཐིམ་རིམ་དང་། འཆི་བ་འོད་གསལ་ལས་ལྷག་པའི་ སྟོབས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡོད་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྟོབས་མཉམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རགས་ པ་དང་ཕྲ་བ་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ན། ཚེའི་རྒྱུ་ལས་མ་ཟད་ཅིང་འཆི་བ་བསྐྱེད་པའི་ ནད་མེད་པས་ལུས་སེམས་ཇེ་བྲལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་། རང་སྣང་དུ་རགས་ལུས་ལ་མ་བལྟོས་ པར་ཕྲ་བའི་ལུས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་སྣང་བ་དེ་འབྱུང་བ་ནི། ཐིམ་རིམ་གྱི་ནུས་པས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ ལུས་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་བལྟོས་དགོས་པའི་འབྲེལ་བ་རགས་རིམ་ཆད་པས་བྱེ་བ་ལྟར་ སྣང་ཞིང་། ཐིམ་རིམ་སྐབས་ཀྱི་བདེ་ཆེན་གྱི་མཐུ་ལས། དྭངས་མའི་ལུས་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་ སྔོན་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཐའ་ཡས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

等持中所現天身之相續，於後得位現起粗身顯相時，見彼依于粗依處之細依處以光澤方式安住融入，故稱為融入，不應另作他想。如是以夢境與幻身二身作為比喻與意義相配，此亦僅以此次第喻示基位死亡光明與中陰，又因以此喻示道之光明與雙運，故於夢境顯現方式作廣大詳細宣說。 因此死時亦復如是，二十五粗者融于細者，四顯相細者亦次第融入，當生起無邊際光明時，以融入次第之力使粗身與精華身二者分離，且於融入次第之時以心現為樂明之力，精華轉為力量之功能成熟，死亡光明醒即刻成就中陰身，如深眠后顯現夢境。 如是若於定力超勝死時融入次第與死亡光明，更何須言，即使力量相等亦可，當現起粗細融入方式之智慧時，雖壽命之因業未盡且無致死之疾故身心不致漸離，然于自現中不依粗身而細身獨立顯現者生起，此乃由融入次第之力使粗細二身互相依賴之關係漸斷而似分離顯現，且由融入次第時大樂之力，精華身轉為力量，成就如前所習天身相為主之無量影像。

།རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་འདིར་རང་དུས་ནི་ལོངས་སྐུ་རྗེས་མཐུན་པ་ ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་ལོངས་ སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། རྣལ་འབྱོར་བ་གང་ཞིག་འཆི་བའི་ཚེ་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་གི་འོད་ གསལ་ཤར་ན་བར་དོའི་དོད་དུ་སྐུ་འདི་འབྱུང་བས་བར་དོ་མི་འབྱུང་བ་དང་། གསོན་པའི་ཚེ་ ལ་སྐུ་འདི་འགྲུབ་ན་ནི་བར་དོའི་ལས་དང་བག་ཆགས་བཟློག་ནས་བར་དོ་མི་འབྱུང་བའི་ངེས་ པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། བར་དོ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་འདི་ལ་བརྗོད་ཅིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལམ་གྱི་ 5-509 བདེ་ཆེན་ལས་དག་སྣང་སྣ་ཚོགས་འཆར། སྣ་ཚོགས་དེ་ཡང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་ འདས་པས། བདེ་བ་ནི་དག་སྣང་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་། ལོངས་སྐུ་རྡོ་རྗེས་སེམས་དཔའ་ ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བས་ལོངས་སྐུ་དང་སྣང་བས་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ ལམ་དུ་བྱེད་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཏགས་སོ། ། དེས་ན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བདེ་བ་དང་དག་སྣང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ངོ་བོ་བདེ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནས། བདེ་ཆེན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བསྒྲགས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ བདེན་པ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འདི་ཉིད་ནི། ལམ་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ ཉིད་དྲི་ཟ་སྟེ་བར་དོའི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཆུང་ངུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་སྐུ་ཡང་དེ་ཡིན་ ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྲིད་པ་བར་མ་ཞེས་བྱ་ བའི་འཁོར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི། བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ རྩིག་པའམ་རས་བྲིས་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་ཉེ་བར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྤྲུལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། སྐུ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་བརྒྱན་ཏེ། མདོར་ན་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

第三次第幻身於此時為相應報身，特別是有學雙運身之不共因故亦稱報身，若瑜伽士臨終時現起究竟離心明光，則此身代替中陰而生起故不生中陰，若於在世時成就此身，則轉變中陰之業與習氣而得定不生中陰，故此亦是凈化中陰道中最勝，金剛持名號之異名大樂亦說於此，其因由道之大樂顯現種種凈相，彼諸種種亦不離樂之自性，故樂遍及凈相，報身金剛薩埵亦遍及一切化身，且以樂成辦報身、以顯相成辦化身為道之故而如是假立。 是故幻身雖是樂與凈相無二，然從本性為樂之方面，若稱大樂三摩地，故此世俗諦幻身即是道位圓滿報身，即是凈化之中陰有情階段，亦即小金剛身，亦即金剛薩埵自性天身。此義如《行集》所說："如是凡夫異產生為所謂中有之輪迴因。彼等通過上師傳承次第獲得一切如來教授者，即如是加持自身，猶如墻上或畫像、鏡中所現，如是以金剛身之本性化現自身，具足一切相之最勝，身相令視無厭足，以大丈夫三十二相等莊嚴其身，總之乃至謂以一切佛功德莊嚴。"

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་རླུང་སེམས་ཀྱིས་བར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་ནས། རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་བར་སྲིད་དུ་འགྲུབ་པ་ ན་བར་སྲིད་དེས་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བ་བླངས་ཏེ་འཁོར་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་འཁོར་ བ་དང་བར་སྲིད་ཀྱི་རྒྱུ་རླུང་སེམས་དེ། བླ་མའི་མན་ངག་གི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་ བདེ་ཆེན་དང་ལྷ་སྐུ་དེ་ཡང་ཡང་བསྒོམས་པས། དེའི་བྱ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷའི་ 5-510 སྐུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སྐུ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་བསྟན་ཞིང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟར་ཞེས་པས་རགས་པའི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡང་བསྟན་ཏེ། འདི་གོམས་པ་ལས་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དང་། དེ་ནས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་བར་དུ་ ཡང་འགྱུར་ཞེས་ལོངས་སྐུ་དངོས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ནོ། ། རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་གཞུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ལ། གཞི་ལམ་གཉིས་པོ་ དངོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས། གཞི་ལམ་གྱི་སྦྲེལ་ཐག་གམ། གཞི་དང་མཐུན་པར་ལམ་ དུ་སློབས་ཚུལ་ལམ། གཞི་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་ལམ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ། སྒྱུ་ལུས་ ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས། གདམས་ངག་རྣམས་ཀྱང་ཤུགས་ལ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞི་ལམ་གྱི་ མཚན་ཉིད་འཆད་པ་དེ། དེ་དང་མཐུན་པར་སྒོམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས། གདམས་ངག་ རྣམས་ཤུགས་བསྟན་ཡིན་ཀྱང་། གཞུང་འདི་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གྱི་གཙོ་བོར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཡང་། དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པས་བར་དོ་སྒྱུ་མའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོར་བསྟན་ཞིང་། རྗེས་མཐུན་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་རྣམས་ཀྱང་ཞོར་ལ་འཕངས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་ པ་དང་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཀྱིས་མཉམ་བཞག་སྒྱུ་མ་དང་རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་ མའི་ལྷ་སྐུ་སྣང་སྟོང་གི་གདམས་ངག་རྣམས་བསྟན་ཞིང་། །གོང་བུ་བཤད་པའི་དཔེ་རྣམས་ ལས་འགའ་ཞིག་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ཞེས་པས། ལྷ་སྐུ་དང་ལས་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྦྱོང་བ་ཡང་ངེས་པར་བསྟན་ནོ། །བར་དོ་དང་རྨི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཉིད་འཐུག་པོའི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་དང་། འཆི་བ་འོད་གསལ་ ལམ་དུ་བྱེད་ལུགས་རྣམས་ཀྱང་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་ཞེས་པས་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དབང་སོགས་རྣམས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ 5-511 གསལ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱང་། དེ་དག་འོད་གསལ་དང་སེམས་དབེན་གྱི་གདམས་ངག་རྣམས་ དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ།

如是所說。昔時由氣心作為中有之因，成就六道各自中有時，彼中有取六道各自之生而成輪迴，彼輪迴與中有之因氣心，依上師教授之幻身次第而反覆修習大樂與天身，轉變其作用而成幻身天身，以身相令視無厭足等顯示天身之相，以具足一切相之最勝說明顯示輪涅一切之相，以如影像說明遠離粗身之性相，由修習此而成有學雙運，乃至無學雙運，是說此為獲得真實報身之最勝道。 此等《五次第》與《行集》經文之直接顯示，以顯示基道二者之真實性相，故而基道之連繫，或依基而修學于道之方式，或以擊要于基而生道之方式亦稱，獲得幻身之方便、教授等亦間接顯示。又彼基道性相之闡釋，為知曉依彼而修故，雖是間接顯示教授，然亦成為此等經文所詮之主要。 又以"中陰有情"主要顯示中有幻化之教授，並旁及相應之夢瑜伽教授。以圓滿受用身、金剛身及金剛薩埵等顯示等持幻化與后得幻化天身顯空之教授，並由上述所說譬喻之一些與"世俗諦幻化"，必定顯示于天身與業相上修習如幻無實。中有與夢二者之前行深睡明光之教授，及以死亡明光作為道之諸法，亦以"中陰有情"間接指出，且《行集》中"蘊界及處根等諸"等雖明顯宣說，然彼等是與明光及離心之教授相關。

།དེ་ལ་སད་དུས་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཙམ་གྱི་སྐུ་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་ བསྐྱེད་ཚུལ་དང་། བར་དོ་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཏེ། གསུམ་པོ་དེར་སྒྱུ་ལུས་དངོས་སམ་རྗེས་མཐུན་ གྱི་སྒྱུ་ལུས་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ། །དེས་ན་སྒྱུ་ལུས་དངོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ མ་ཚང་ཡང་། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། གཞུང་མི་མཐུན་ནོ་ཞེས་ གདམས་ངག་ལ་སྐུར་པ་གདབ་ཏུ་མི་རུང་ཞིང་། བསྐྱེད་རིམ་འབྱོངས་པ་སོགས་ལམ་འོག་མ་ རྣམས་སྔོན་དུ་སོང་མ་སོང་གི་དཔྱད་པ་ཡང་། རིམ་པ་སོ་སོའི་ས་ལམ་ཐོབ་མ་ཐོབ་དཔྱོད་པའི་ སྐབས་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། མན་ངག་ལ་དཔྱོད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལམ་དངོས་ས་ལམ་མཐོན་ པོ་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་གདམས་ངག་དང་རྒྱུ་ཚོགས་ལས་དང་པོ་པ་ཉིད་ནས་ཀྱང་བསྒོམ་དགོས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ ། གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ནི། དེ་བས་བདག་ ཉིད་མཆོད་ལ་འཇུག །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཐམས་ཅད་ཉིད། །དེ་བས་ཀུན་ནས་འབད་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་མཆོད་ པར་བྱ། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་དང་། །དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་དང་། ། སྦྱིན་བསྲེག་གཏོར་མ་ལ་སོགས་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞི་བ་དང་ནི་ རྒྱས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་དང་། །དགུག་སོགས་གང་ཅིའང་རུང་ བ་རྣམས། །དབང་པོའི་གཞུ་དང་མཚུངས་པ་བྱ། །སྒེག་དང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ། གླུ་དང་རོལ་མོ་སོགས་བསྟེན་དང་། །སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་ལ་རབ་འཇུག་པ། །ཆུ་ཟླ་དག་ དང་མཚུངས་པར་བྱ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི། །རོ་དང་རེག་བྱ་ཉིད་དག་ ལ། །མིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་གྱུར་པ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ 5-512 ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། སྒྱུ་མའི་སྐུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ངེས་ པར་སྒྲུབ་དགོས་ལ། སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ཀྱང་འདི་འགྲུབ་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་ མེད་གང་རུང་གི་སྤྱོད་པས་སྒྲུབ་པ་ཤེས་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་མའི་སྐུ་འདི་ཐོབ་ནས་སྒྱུ་ལུས་གོང་ ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱེད་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་སྐབས་དང་། སྒྱུ་ ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྒྲུབ་པ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ སྤྱོད་པས་ནི་སྒྲུབ་དགོས་པར་མཐུན་ན། སྤྱོད་པ་གསུམ་ནི་གང་སྤྱད་ཀྱང་འདྲའོ་ཞེས་ཕལ་ ཆེར་འདོད་དོ།

於此，清醒時生起唯幻身身相之方式，于夢中生起之方式，于中有生起之方式，此三者中攝一切真實幻身或相似幻身。因此，雖不具足真實幻身之身相與功德性相，若成為獲得彼之殊勝方便，則不應誹謗教授說"經文不相符"，且除觀察獲得與否各別次第之地道時外，亦不應觀察生起次第純熟等前行道是否具足，因雖道本身是高地道，然從初學者開始即需修習其教授與因聚故。極為廣說已足。 第二、修法之主要行為如何修持之理： "是故入于自供養， 自身即是諸佛陀， 一切菩薩皆如是， 是故當以諸勤勉， 永時供養于自身。 咒印瑜伽之修持， 壇城等諸分別念， 護摩施食一切事， 恒常如幻而修行。 寂靜以及增益事， 如是調伏及降伏， 召請等諸種種事， 當如彩虹而修行。 歌舞以及受用樂， 歌曲音樂等依止， 入于種種工巧時， 當如水月而修持。 色聲以及香同然， 味觸等法之本性， 眼等根門而趣入， 當如幻化而觀察。" 於此，如前所說，為令獲得未得幻身，必須修持事業手印為因，雖有不修行為亦能成就者，然以有相無相任一行為修持則效果更大，獲得此幻身後，為令幻身漸次增長顯現，住于幻身次第之時，及依幻身修成實際明光之明光次第一切時分，皆需以行為修持，多數認為三種行為修任一皆可。

འོན་ཀྱང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་ལས། རྗེས་དྲན་གྱི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་ཕྱག་ རྒྱ་གསུམ་རིམ་ཅན་གསུངས་ཤིང་། འཕགས་པ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་རྒྱ་ གཅིག་དང་ལྡན་པའམ། །ཡང་ན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན། །བཙུན་མོའི་འཁོར་ན་བཞུགས་ པས་ཀྱང་། །བདག་བྱིན་བརླབ་པ་རྗེས་དྲན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་དང་ དུས་འཁོར་གྱིས་རྗེས་དྲན་དང་མཐུན་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་མི་མོ་གཅིག་གམ་བཞིའམ་མང་པོ་ཞེས་ པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དང་བསྟུན་ན། སྒྱུ་ལུས་འཕེལ་ཞིང་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་གནས་ སྐབས་དང་པོར་སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་གང་རུང་ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གནས་ སྐབས་བར་པར་ཡིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གནས་སྐབས་ཐ་མར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཉིད་སྤྱད་པར་བྱའོ། ། འདིའི་ཚིག་དོན་ནི། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དངོས་ཀྱང་ ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་གི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཡང་རྒྱུ་གྲུང་པོ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལ་ཕན་ འདོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་སྒྱུ་ལུས་དངོས་སུ་མ་ཐོབ་ ཀྱང་། སེམས་དབེན་གྱི་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རླུང་སེམས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ 5-513 དཔའི་རྒྱུ་དངོས་ཡིན་ཏེ། རླུང་སེམས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཉིས་ཀར་གྱིས་རང་གི་ ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་བོ། །རང་གི་སྒོ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཡང་། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ དུ་འཇོག་པ་སོགས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐབས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཤད་པས་རིགས་འགྲེ་ ལ། དེར་མ་ཟད་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ ཏུ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཉམ་པར་འདྲེས་པས། རྒྱུ་མཚན་ དེ་བས་ན་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། བདག་ཉིད་འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བས་ མཆོད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདུས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་བས་ ན། རྣམ་གྲངས་ཀུན་ནས་འབད་པས་བདག་ཉིད་མཆོད་པར་བྱའོ། ། སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྔགས་བཟླས་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཚོགས་ཁང་དང་། དངོས་སུ་བཞེངས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ བསྒོམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་། ཕྱི་དང་ནང་གི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། གཏོར་མ་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པ་ཀུན་ཡང་རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པར་བྱའོ།

然而，時輪等論中說于隨念三個階段中依次修持三印，聖天的幻身論中亦說："或與一印相應合，或者與四印相應合，亦于眷屬中安住，當修加持隨念法。"此意趣亦與時輪隨念相符，並非指一位或四位或多位女性手印之義。依此而言，于增長並穩固幻身之初始階段，依止有相無相任一外印，中間階段依止意印，最後階段依止幻身顯現本身之極無相而修持。 此句義為：彼幻身即是暫時真實金剛薩埵，亦是究竟金剛薩埵之殊勝因，故於因之利益即是無上果之利益。雖今未直接獲得幻身，然為心清凈樂所加持之氣心即是金剛薩埵之直接因，氣心成就與未成就幻身之二者皆等同遍及自身語意三者。屬於自身三門之蘊界處等之精華，亦安立為諸佛菩薩壇城等，如金剛薩埵之壇城中所說而類推，不僅如此，彼細微氣心即是三世一切佛智慧融為一體之本性法界壇城平等融合，因此緣故，當修持明行之行為，以妙欲之樂供養自身。自身之身語意三者即是一切諸佛及一切菩薩壇城融合而住，因此當以種種勤勉供養自身。 于有相之時，誦咒以及手印與手印迴應等之瑜伽，以及集會處和實際建立之壇城、意識觀想之壇城等之分別念，以及外內護摩和施食等之供養一切亦應恒時如幻而觀修。

བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་ཅན་གཞན་ཞི་བའི་ལས་ཀྱི་འདུལ་ བ་ལ་ཞི་བ་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོའི་ ལས་དང་། དགུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཀུན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ བྱེད་ཀྱང་། དབང་པོའི་གཞུ་འཇའ་ཚོན་དང་མཚུངས་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ལྷའི་ཆ་ལུགས་ སུ་ཞུགས་པ་སོགས་གོས་དང་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་ཞིང་། འགྱིང་བག་ལ་སོགས་པའི་ འཕྱོར་སྒེག་དང་། འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། མཆོད་པའི་དོན་དུ་གླུ་དང་ 5-514 རོལ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། གར་དང་མཚོན་ཆའི་འཁྱེར་སྟངས་དང་། འཁྲིག་ཐབས་ ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡང་། ཆུ་ཟླ་དག་དང་མཚུངས་པར་བསྒོམ་ པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ཉེར་སྤྱོད་གྱི་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་། ནང་རིག་མའི་འདོད་ཡོན་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་སྟེ་ཡུལ་ལྔ་པོ་ཉིད་དག་ལ་མིག་ལ་ སོགས་པ་ལྔ་པོ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདོད་ཡོན་གྱི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུར་ཉེ་བར་བརྟག་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

如是依於行為三摩地，以寂靜業調伏其他眾生則修寂靜，以及增益，同樣地以懷柔及猛烈誅業，以及召請等任何所需，雖以彼等諸門利益眾生，然應如彩虹般修持。以天之裝束等種種衣飾莊嚴，並以傲慢等姿態，受用五欲妙欲，為供養而依止歌舞音樂等，以及舞蹈及兵器之姿勢，以及交媾方式等技藝皆應如水月般觀修。 特別是外五欲妙塵及內明妃五欲，即色聲以及香味觸等五境，于彼等中眼等五者趣入，當受用欲妙之樂時，應如幻般觀察修持。

།འདིར་སྒྱུ་མ་འཇའ་ཚོན་ཆུ་ཟླ་རྣམས་དང་མཚུངས་ པར་བསྒོམ་ཞེས་པ། ཐུན་མོང་གི་དོན་དུ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་ལ་མཚུངས་ བསྲེས་པས། དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེར་འགྱུར་ཞིང་ཐིམ་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ གསུམ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་དུ། །འདིར་ ནི་མང་དུ་བཤད་ཅི་དགོས། །རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་གང་གང་དམིགས། །དེ་དེ་སྒྱུ་མ་ བཞིན་དུ་བརྟག །མེ་ལོང་གི་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་བུར་དང་། ། མིག་འཁྲུལ་མཚུངས་པར་གང་གིས་མཐོང་། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད། །མཐོང་ བ་དང་ནི་རེག་པ་ཉིད། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །དམིགས་མེད་ཀུན་རྫོབ་བདག་ཏུ་ ནི། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་བཤད། །དབང་པོ་གང་དང་གང་ལམ་གྱུར། །དེ་དང་དེའི་ངོ་ བོར་བྱ། །མཉམ་པར་མ་གཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། ། ཀུན་དུ་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དང་། །བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན། །སངས་རྒྱས་ ཀུན་བདག་དངོས་གྲུབ་ནི། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མཐོང་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ་ཚིགས་བཅད་ དང་པོ་ནི་སྔར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྟག་ཅེས་པའི་ཚིག་གི་འཕྲོས་བླངས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ 5-515 ལམ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ནི། རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་ནས་གླེང་བླངས་ཏེ་མང་དུ་བཤད་ཅི་ཞིག་ དགོས་ཏེ། མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ མཐོང་ཐོས་བྱུང་ཚོར་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་གང་དང་གང་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་ཐམས་ ཅད་སྒྱུ་མའི་བརྟག་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེས། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བརྟག་ཅིང་བསྒོམས་པས་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྟགས་ཚད་དང་པོའོ། ། དེ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པར་བསྟན་པ་ནི། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་ བཞིན་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟར་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཕྱི་དོན་དུ་ མ་གྲུབ་པ་དང་། ཆུ་བུར་ཆུ་ཡིན་པ་ལྟར་བདེ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ཤར་ བ་དང་། མིག་འཁྲུལ་ལྟར་རགས་པའི་སྣང་བའི་འདི་ལས་ལོག་ནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དཔེ་སོ་སོའི་དོན་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་དེ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་སྣང་སྟོང་ཙམ་ གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ནི། གཙོ་བོ་སྟེ་སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

此處說如幻、彩虹、水月般修持者，共同之義爲了知顯現而無自性，不共之義為彼等顯現唯是風心壇城之顯現而等同融合，于彼等智慧顯現中轉變融入是應當修學之義。 第三，幻身次第圓滿之量者，如《金剛乘》中雲："此中何須多宣說，瑜伽師于諸所緣，彼等皆應如幻觀。如同明鏡之影像，夢幻泡沫眼翳等，誰能如是而得見，說彼即是為最勝。見以及於觸受等，諸有如同幻化已，無緣世俗我性中，宣說一切如幻化。諸根隨於何道轉，即成彼彼之體性，以不住定瑜伽行，等同一切諸佛陀。普遍一切諸萬有，自身恒時諸行相，一切佛陀之自性，成就自身得親見。" 其中第一偈頌承接前文"如幻觀察"之語，即于金剛乘道幻身階段中，何須一一列舉而多加宣說。無論等持與后得任何狀態，瑜伽師于見聞覺知等內外諸識所緣一切，以彼二種如幻觀察方式，如幻觀想修持而現前者，是為第一驗相量度。 更細說彼義者，如明鏡影像般顯現而無自性，如夢般為風心之顯現，如幻術般顯而未成外境，如水泡即是水般以樂加持而顯現為樂性，如眼翳般異於此粗顯現而成他相，是為各別譬喻之義，於一切共同皆與彼等相等，為顯空唯識一體性者誰能見之，說彼即是殊勝即圓滿幻身之瑜伽師。

།འདིས་དངོས་སུ་ནི། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གསལ་སྣང་རྙེད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ བ་མིན་པས་གཞན་རྣམས་ལ་གསལ་སྣང་དངོས་མ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པ་ ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་མཐོང་བ་དང་རེག་བྱ་རེག་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཐོས་པ་དང་ ཚོར་བ་དང་མྱོང་བ་སྟེ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བརྟན་གཡོའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ དུ་བདེན་པར་མེད་དེ། དེ་དང་མཐུན་པར་མཉམ་བཞག་ཏུ་རགས་པ་ལས་སྣང་གིས་བསྡུས་ པའི་རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་གང་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་མི་སྣང་ལ། ཀུན་རྫོབ་དག་ཏུ་ ཤར་བའི་སྣང་བ་ཡིན་ཀྱང་ཕྲ་བ་རླུང་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་ཡོད་པར་ནི་ རབ་ཏུ་བཤད་དོ། །ཞེས་རང་གིས་མཐོང་ཐོས་སུ་རུང་བའི་ལས་སྣང་འགགས་ཏེ། དེའི་ཤུལ་ 5-516 ལམ་དེ་བས་རྒྱ་ཆེ་བར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སོགས་དག་སྣང་མཐའ་ཡས་པས་ཁྱབ་ པ་ནི། མཉམ་བཞག་སྒྱུ་མ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་ཏེ་རྟགས་ཚད་གཉིས་པའོ། །དབང་ པོ་གང་དང་གང་གིས་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོགས་རགས་པའི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་བསྲེ་བར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ སྟེ་ཐུན་མཚམས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་རྒྱས་འདེབས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུར་ཤེས་པ་ཡིས་རྒྱས་བཏབ་པ་ན་ཡུལ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་ སོགས་དག་སྣང་ཀུན་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ་རང་ཤར་དུ་བྱུང་ན་རྗེས་ཐོབ་ སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་རྟགས་ཚད་གསུམ་པའོ། །འདི་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་བདེ་སྟོང་ གིས་རྒྱས་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས། གཞན་བསྐྱེད་ཆོག་གི་འབད་རྩོལ་མི་དགོས་པར། ལྷ་སྐུ་ལ་ སོགས་པ་དག་སྣང་རབ་འབྱམས་སུ་ལམ་ལམ་འཆར་ན། རྗེས་ཐོབ་སྒྱུ་མ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ ཚད་དོ་ཞེས་པའོ།

由此實際上，于自心所顯現之諸法獲得如是明顯顯現，雖未現見一切所知，于其他諸法雖未獲得實際明顯顯現，然于如是義理間接了知。如是，從見色至觸對觸，乃至聞、受、經驗等，一切動靜諸有如同幻化而無實，與此相應，等持中粗顯所攝之自他器情任何皆無所緣而不顯，雖為顯現於世俗中，然細微風心壇城如幻顯現存在，此為廣說。 即自身可見聞之業顯止息，其跡象更為廣大，無邊清凈顯現之壇城輪等遍滿，此為等持中獲得堅固幻化之相，是為第二驗相量度。諸根隨於何道所成之色等粗顯境界一切，當與彼彼體性大樂自性相融合，以非等持即間隔行為之修持瑜伽樂印持與了知如幻而印持時，彼等境界亦成佛陀，即與一切清凈顯現之幻身佛身等自性平等相應，若成自顯，即為后得圓滿幻身，是為第三驗相量度。此即於後得顯現以樂空印持而已，不需其他生起儀軌之作為，若佛身等無量清凈顯現明顯顯現，即為后得幻化圓滿之量度。

།ཡང་དུས་ཀུན་དུ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་བདག་ ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་རང་ ཉིད་ཀྱིས་ནི། དེ་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའམ། དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པའི་འགྱུར་ལས། དེ་ཡིས་ཀུན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཀུན། །རྣམ་ཀུན་ཀུན་ ཚེ་རང་ཉིད་ནི། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དུ། །གྲུབ་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ གྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་གོ་བདེ་སྟེ། མདོར་ན། ཡུལ་གང་དུ་ཡིན་ཡང་རུང་། གནས་སྐབས་ཅིར་ ཡིན་ཡང་རུང་། སྤྱོད་ཚུལ་རྣམ་འགྱུར་གང་གི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཡང་རུང་། འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་གདོད་མ་ནས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པ་པོ་ སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ་ རྟགས་ཚད་བཞི་པའོ། །དེ་ཡང་རང་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པར་དངོས་སུ་ 5-517 མཐོང་བ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ། སློབ་པའི་ཟུང་ འཇུག་གི་གནས་སྐབས་ན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་འདྲེས་མར་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་འདིར་ནི་ དངོས་སུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ། རང་གི་ལྷ་སྐུ་ཉམས་སུ་ མྱོང་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་ཐོབ་ ཏུ་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་ཤེས་ཕྱིར་ལ་ལྡོག་པའི་ཐབས་མེད་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། གཙོ་བོ་བདེ་བ་ ཀུན་རང་བཞིན། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འགྲོ་དང་བཞུགས། །གནས་དང་ཟས་དང་ གསོ་ལ་སོགས། །མཁའ་ལས་སྐད་ཅིག་དག་གིས་རྙེད། །སྲིད་པ་གཅོད་པར་འགྱུར་ བ་དང་། །འགྲོ་ལ་རབ་མཆོག་སྟོན་པར་འགྱུར། །ལྷ་དང་བཅས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད། ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་བྱེད་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །འཇིག་རྟེན་ ཕན་པར་མཛད་པས་གཤེགས། །དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ནི། །སྣ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ སུ་རྗེས་སྡུད། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཚོན་པས་ན། །འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཅི་ཡང་མེད། ། བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །རང་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ལས་དང་ཉོན་ མོངས་ལམ་ཅན་ལུས། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། །དྲི་ ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་དང་མཚུངས། །འདི་འདྲའི་ཏིང་འཛིན་མི་ཤེས་པས། །ཀུན་རྫོབ་པ་ ནི་ཉེར་དམིགས་ཏེ། །འདོད་ཆགས་ནད་རྣམས་སྐྱེས་པ་རྣམས། །དེ་དག་སྒྱུ་མའི་སྨན་ གྱིས་སོ།

複次，一切時中從一切方向，諸佛與自身恒常於一切相中無有差別。自身將如是見到一切佛成就於自性中。 或如《二十節壇軌》之譯文中雲："由此普遍一切中，一切相中一切時，自身即見諸如來，皆成就為自性中。"此易於理解。簡言之，于任何處所，任何時節，以任何行為變化之門，一切眾生各自法性本來即成就為一切佛之體性，此為修行者自身所見。此為幻身極其究竟之方便，是為第四驗相量度。 又，雖于自身直接見到一切佛安住，是無學雙運及其加行之階段，于有學雙運階段中見與未見交雜，此處雖非直接所見，然于等持階段中，通過體驗自身佛身而見佛安住，是隨順見，於後得中由此所引定解不可退轉之方便已得。 第四，顯示獲得此次第階段之功德："主尊樂之自性中，大菩薩行住坐臥，住處飲食衣等物，剎那之間從空得。能斷輪迴之繫縛，為諸有情示勝道，天眾一切皆供養，再三頂禮而敬奉。如同導師正等覺，利益世間而示現，如是瑜伽大士者，攝持種種智慧中。金剛薩埵為表徵，無有一事不成就，大樂及與大手印，自身隨後得成就。業及煩惱道具身，造作之者與果報，如同陽焰與夢境，猶如乾闥婆城同。不知如是三摩地，執著世俗為所緣，所生貪慾諸疾病，彼等幻化藥治癒。"

།བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་མན་ངག་དག །གང་གིས་བླ་མ་ལས་མ་བསྒྲུབས། ། རྟག་དང་ཆད་པ་ལ་དམིགས་པས། །མི་དེ་ཕྱིར་ལྡོག་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་ སྐུ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི། གཙོ་བོ་སྟེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་ སྣང་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀུན་ཞུ་བདེ་མཐར་ཐུག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ 5-518 དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ་འོག་མས་ཐོབ་པའི་ས་བཅུ་པ་པ་རྣམས་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་ པའི་ཚུལ་གྱིས། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འགྲོ་བ་དང་ བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་བདེ་ སྟོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཟིན་པའོ། །གཞལ་མེད་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ གནས་དང་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་གང་ཡིན་ཡང་རུང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནམ་ མཁའ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་དབང་འབྱོར་བ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་རང་ཉིད་དང་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ན། ཕན་ཚུན་ གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཕལ་པ་གཞན་ རྣམས་ཀྱི་དེ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ཡང་། གདུལ་བྱ་འདུལ་དགོས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ འགའ་ཞིག་སྟོན་དགོས་པ་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། ཕལ་ཆེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཆོག་གི་སྐལ་ བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་སྟེ་སློབ་དཔོན་མཱ་ཏྲ་ཙི་ཊ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གསོན་པའི་ ཚེའམ་དེ་མ་ཡིན་ཀྱང་། བར་དོ་མེད་པར་འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་མཐར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པ་དེ་ ནི་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པས། སྒྱུ་ལུས་འདིའི་མཐུས་ནི་སྲིད་པར་ སྐྱེ་བ་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རབ་དང་མཆོག་གི་ཆོས་སྟོན་ པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། མགྲིན་པའི་རྩ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་ངག་རླུང་གི་ཆོས་བདེ་བ་ཆེན་ པོའི་བྱིན་རླབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐད་དུ་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་ བསྟན་པས་འགྲོ་བ་སྨིན་ཞིང་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་སྡེ་བརྒྱད་དུ་གཏོགས་ པའི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་ བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡེ་བརྒྱད་ནི། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མིན་ 5-519 དང་། མཁའ་ལྡིང་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། མིའམ་ཅི་རྣམས་སོ། །ཡང་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་གཅིག་ ཏུ་སྡོམས་ཤིང་། མིའི་འགྲོ་བ་སྣོན་པའང་ཡོད་ལ། ལྟོས་འཕྱེ་ལོགས་སུ་བགྲོང་བའང་ཡོད་ མོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཀླུའི་ནང་དུ་འདུས་སོ།

"未從上師處成就之，加持教授等法要，執著常斷為所緣，彼人將成退轉者。"此謂獲得幻身之瑜伽者，因為是主尊即大樂三摩地，故於自顯中身語意皆安住于究竟融樂大樂之自性中。 如是者猶如下乘所獲十地菩薩般，以特別宣說之方式，彼瑜伽者稱為大菩薩。彼雖行走安住等任何威儀，亦不為散亂所轉而恒時為樂空三摩地之力所攝持。任何宮殿等處所及飲食衣服等資具，僅憑意念即能剎那間從虛空中獲得，此乃獲得小分自在圓滿虛空藏三摩地。 修行者自身獲得幻身時，于彼此所欲行境獲得自在如是，雖其他凡夫眾生不如實見到，然除非需顯示調伏所化機之某些特殊行為外，大多顯現具足殊勝福德者，如同阿阇黎摩咤質札般。如上所說，或於生前或非彼時，無中陰而於死光明后獲得金剛身者，由於不隨業惑力于輪迴中受生，故以此幻身力能斷除輪迴中受生，且於眾生中成為顯示殊勝妙法之師，因獲得極凈喉輪及語風法之大樂加持力故，能隨眾生各自意樂以其語言說法令眾產生熟解脫。 為天等八部所攝眾生以種種供養供奉且再三頂禮。八部即：天、龍、夜叉、乾闥婆、阿修羅、迦樓羅、鳩槃荼、緊那羅。又有將天與阿修羅合為一類並加入人趣者，亦有將羅剎單獨列出者，然彼歸入龍部。

།སྲིན་པོ་དང་ལུས་སྲུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེར་འདུས་ལ། མི་འང་འཕྲུལ་ལྡན་ཉུང་བས། སྡེ་བརྒྱད་ལ་འགྲོང་བ་མི་ ལེགས་ཤིང་། གང་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་ལྷ་མིན་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་རིགས་ པར་འདུ་བ་ཡིན་ཞིང་། མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ཡང་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་སྡེབས་ལ་མི་བགྲོང་ལ། དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་ཕལ་ པ་དང་ཡི་དྭགས་དམངས་རིགས་རྣམས་ཀྱང་འཕྲུལ་དང་མི་ལྡན་ཏེ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་སྡེ་ བརྒྱད་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་གཤེགས་ཤིང་འབྱོན་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྒྱུ་ ལུས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་ཅིང་རྒྱུ་བས། བདེ་སྟོང་འཕེལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པ་དང་འགྲོ་དོན་སྤྱད་པའི་མཐུ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ ཆེན་པོ་བསོགས་ཤིང་། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་ ཕྱིན་དྲུག་བྱང་ཕྱོགས་མངོན་ཤེས་སོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དུ་མ་རྗེས་སུ་སྡུད་ཅིང་འཛིན་ པ་སྟེ། སྔར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་ཅིང་ཐོབ་པ་རྣམས་མི་ཉམས་པར་འཕེལ་བའོ། །བདེ་སྟོང་གི་ལྷ་སྐུ་ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་སྣང་བ་དང་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མཚོན་ཅིང་རྒྱས་བཏབ་པས་ན། ཡིད་ ལ་འདོད་པའི་དོན་དངོས་གྲུབ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབས་ནས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དཔེ་ 5-520 འགའ་ཞིག་ལས། བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ལྟར་ན། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ སྤྱོད་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཚོགས་གཉིས་པོ་གང་རུང་ཞིག་རྫོགས་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ རྒྱས་ཐེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་ མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི། ཚེ་འདིའམ་འཆི་ཁའམ་བར་དོ་སོགས་རང་ ཉིད་གང་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

羅剎及尸陀等眾多歸入夜叉部，因人中具神變者少，故不宜列入八部，凡具神變者隨類歸入天、龍、夜叉、阿修羅四部中，人身聖者雖具神變，然因出世間故不列入此等部類，地獄、普通旁生、餓鬼平民等亦不具神變，具神變之八部即如上所說。 如同正等正覺佛陀殊勝化身以不可思議利世事業于諸剎土往來一般，此獲得幻身之大瑜伽者亦以明行等門中行持利眾而遊行，由於增長樂空智慧資糧與供養智慧壇城及行持利生之力所集廣大福德資糧，以二資糧力攝持並獲得種種三摩地、陀羅尼門、六度、三十七菩提分、神通等諸多智慧，即未得者得之，已得者不退而增長。 因樂空天身金剛薩埵於一切顯現及作為上印持標記，故無有任何所欲義利、成就及功德差別不能成就，因證知一切法如幻心故。又有某些典籍說："無有何法不應修。"如是，則因身語意三任何所作皆唯成為圓滿二資任一之殊勝方便故，無有何等行為不應修，因為已被金剛薩埵印持故。此乃其義。大樂大手印雙運殊勝悉地亦由彼瑜伽者於此生、臨終或中陰等隨自所欲之時順緣而成就。

འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས། བདེ་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་རིག་མ་མཆོག་ལ་ངོས་གཟུང་སྟེ། རྣལ་ འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ལ་བཤད་པ་ནི། སྤྱིར་དེ་ཡང་ཡིན་མོད་ གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ནི་དཀྱུས་སུ་བཤད་པ་ལས་མི་འདའ་འོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྨིག་རྒྱུ་ ལྟ་བུ་དང་། ལས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། ཡུལ་ཕྱོགས་ལོངས་སྦྱོད་དང་བཅས་པའི་ལུས་ ནི། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་དང་མཚུངས་པ་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བས། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་ གསུམ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། ལས་བྱེད་པ་པོ་ དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་བཞིན་གང་དུའང་ གྲུབ་པ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས། ཉོན་མོངས་པ་དང་བདེ་སྡུག་གིས་ སེམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པའོ། ། འདིར་ལམ་ཅན་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་ཡིན་པས། འབྲས་ བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་འདི་ལམ་ལས་ཉོན་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ འདི་འདྲའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ཤེས་པས། ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཉེ་བར་ དམིགས་པ་སྟེ། བདེན་པར་སྣང་ཞིང་བདེན་པར་ཞེན་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་ མོངས་པའི་ནད་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ཁ་ཅིག་ལས། འདོད་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་ 5-521 འབྱུང་བ་ནི་འགྱུར་མི་གཅིག་པ་གཉིས་འདྲེས་པ་འདྲ་ཞིང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ནད་ སྐྱེས་པ། ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་བ་གོ་བདེ་བར་སྣང་ངོ་། ། ཆག་འགྱུར་ལས་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནད་རྣམས་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །འདིས་ཏིང་ངེ་ འཛིན་འདི་མ་ཐོབ་པའི་ཉེས་དམིགས་འཕྲོས་དོན་ལ་བསྟན་ནས། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ ནད་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ སྨན་མཆོག་གིས་གསོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཐབས་ ཤེས་པའོ། །སྔགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་བསྒོམས་ཤིང་ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ཀྱང་། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མན་ངག་དག །སྐྱེས་བུ་གང་གིས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ པ་ལས་མ་བསྒྲུབས་ཤིང་ཐོབ་པར་མ་བྱས་ན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའི་གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ མ་བསྟེན་པ་ཡིན་པས། རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུག་གཞི་ཤར་བ་ན། དེ་ལ་ དམིགས་ནས་རྟག་ཆད་དུ་འཛིན་པ་སྐྱེས་ཏེ། སྔར་གྱི་ཉམས་མྱོང་རྣམས་ཉམས་ནས། མི་དེ་ དམན་པ་ངན་པའི་གནས་སུ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལྡོག་དོན་ལ་བདག་བྱིན་བརླབ་ ཐོབ་ན་རྟག་ཆད་ལ་མི་དམིགས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་ཅེས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་

某些註釋中將大樂手印指為殊勝明妃，解釋為獲得瑜伽母等殊勝集會，雖然一般而言也是如此，但經文字義不離前述主文。見煩惱如陽焰，諸業如夢境，受用身及境域如同乾闥婆城般無實，由見此故，業惑苦三者亦僅是緣起聚合之顯現而無他，造業者及感受苦樂果報者亦唯是迷亂顯現而無任何自性成立，由彼瑜伽者親身體驗，故煩惱與苦樂不能損害其心。 此處有道者即是業與煩惱本身即是苦道，故此苦果之身具有業惑之道，此為其義。由不知如是幻化等持，於世俗迷亂顯現執為實有，即現為實有且執著實有而生貪等煩惱病。某些版本中出現"種種貪慾"，似是兩種不同譯本混雜，又有些版本作"生起貪等病"，似更易懂。 察氏譯本中則作："生起種種諸病"。此處順帶說明未得此等持之過患后，對如是生起煩惱病之諸有情，以說示煩惱如幻之殊勝法藥予以醫治，即了知對治各別有情煩惱之方便。雖已修習密咒生圓次第並生起某些證悟經驗，然若未通過令上師歡喜而修得獲取加持教授，則未依殊勝斷除常斷邊見對治，當現起常斷相之爭議時，緣此生起常斷執著，令先前證悟衰退，彼人退轉至劣惡處。由此反義可知，若得加持則于常斷無所緣著而得不退轉，此為說明功德差別。

།དེ་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རང་གིས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཉམས་པའི་ ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་། འཁོར་བར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་ པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ། །རིམ་པ་འདི་ཐོབ་ནས་དེ་གསུམ་ཀར་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་རྟག་མཐའ་ལས་ གྲོལ་ཞིང་འཁོར་བར་མི་སྐྱེ་ལ། རང་བཞིན་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་ཆད་མཐའ་ ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཐེག་པ་དམན་པར་ལྡོག་པ་ལས་གྲོལ། ལྷ་སྐུ་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་པས་ནི་ སྐུ་མེད་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་དང་འཁོར་བའི་ལུས་གཉིས་ཀར་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་ 5-522 དེ་མཐའ་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བའོ། །འོ་ན་རིམ་པ་འདི་ཐོབ་ན་དེ་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱང་། འདིར་མན་ངག་ཐོབ་མ་ཐོབ་ལ་ཕྱིར་ལྡོག་མི་ལྡོག་ཏུ་བཤད་པ་ཅི་སྙམ་ན། འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་ བའི་གདུལ་བྱས་མན་ངག་ཐོབ་པ་ན། དེ་མ་ཐག་པར་རིམ་པ་འདི་ཡང་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་ མཛད་པ་ཡིན་པས། དུས་དེང་སང་གི་ཆོས་ཞུ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚོད་དང་རྩིས་སྡུར་བྱེད་ མི་དགོས་སོ། །རིམ་པ་འདིའི་ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ལྷས་གསུངས་ཏེ། གཙང་སྦྲ་ བསྡམས་པ་འདིར་མི་དགོས། །དཀའ་ཐུབ་དཀའ་སྤྱད་མི་དགོས་ཏེ། །དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་ མེད་པར་ཡང་། དགའ་དང་བདེ་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གང་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ནི། ། དེ་ཉིད་གང་ཞིག་རྟག་དྲན་ན། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས། །དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ འགྲུབ་པར་འགྱུར། །སྒྱུ་མས་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །འདི་ལ་ལྷས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སྐྱོང་། །སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དེ་ནས་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ཚེ་དང་སྟོབས་པོ་ ཆེ། །ལང་ཚོ་ནད་མེད་བདེ་བའི་མཆོག །སངས་རྒྱས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་ནས་ནི། །སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ རང་གིས་སོ། །མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་མེད་པར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབང་དུའོ། །སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་ བ་འབྱུང་བར་རང་གིས་སོ་ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་འདོད་ན་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ གང་འདོད་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་དོན་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་གོ་སླའོ།

其中退轉有三種：已獲功德衰退之退轉、由業惑力于輪迴中再次受生之退轉、墮入他乘之退轉。獲得此次第后斷除此三種退轉而成不退轉，即由了知無實如幻而解脫常邊且不生輪迴，由獲得自性樂等持而解脫斷邊，並解脫退轉小乘，由具一切相之天身則能對治無身之小乘涅槃與輪迴之身二者，從而解脫二邊。 若問：獲此次第則確實如是，然此處說獲得與未獲得教授為退轉與不退轉之理由為何？此處所化根機獲得教授時，即刻亦得此次第，是就此而言，故無需與當今求法者之根機相比較。 此次第之其他利益，聖天亦說："此中不需凈行制，不需苦行難行持，無有苦行禁戒時，以喜樂故得成就。若人如是知已后，恒常憶念此實性，一切幻化之變現，彼能成就正覺果。安住幻化瑜伽者，諸天於此常護持，以此如幻等持力，從此成就一切智。金剛壽命大力者，青春無病最勝樂，獲得佛陀神變已，受生變化由己力。僅以見故無勸請，諸有情眾悉調伏，以此如幻等持力，一切所欲皆獲得。"所說"受生變化由己力"者，意為若自願則由化身瑜伽力隨意受生，其餘易解。

༈ རྗེས་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བཀའ་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཚུལ། གསུམ་པ་རྗེས་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བཀའ་རྒྱས་བཏབ་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་བླ་མ་མཆོད་ པ་ནི། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། །བླ་མ་མཆོད་པ་ཡང་དག་བརྩམས། ། དེ་མཉེས་པས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་པའི། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བླ་མེད་བྱེད་ པ་སློབ་དཔོན་གྱི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཆོད་བྱས་པས། །དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་མ་ བྱས་ཅི། །དཀའ་ཐུབ་མ་བསྟེན་གང་ཞིག་ཡོད། །དེ་ཉིད་མི་ཟད་འདོད་པ་ཡིས། །ཤིན་ 5-523 ཏུ་དགའ་བ་གང་དང་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད། །དེ་དང་དེ་ནི་བླ་མ་སྦྱིན། ། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་སྡིག་པ་འཕྲོག །སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་འཇིགས་པ་སེལ། །སློབ་དཔོན་ གྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །རྒྱ་མཚོའི་འཇིགས་ལས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། དཀོན་ མཆོག་གཞན་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་མཆོད་པ་འདོམ་ན། མཆོད་པ་གཞན་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། བླ་མ་མཆོད་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པར་བྱེད་དགོས་ ལ། གཞན་ཅིག་དེ་བོར་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་མཉེས་པས་ཀུན་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་མཆོག་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། སློབ་མ་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ པ། སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ པས་མཆོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ལ། དཀའ་ཐུབ་མ་བསྟེན་པ་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་པར་ སོང་ངོ་། །མཆོད་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཟད་ཅིང་མི་འགྱུར་པའི་གོ་འཕང་ ཐོབ་པ་དང་རྟོགས་པར་འདོད་ན། དེ་ཡིས་སློབ་དཔོན་གང་ལ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཤིང་དགའ་བར་ འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་རྙེད་པ་དེ་དང་དེ་འབུལ་ཏེ། གང་ལ་དགྱེས་པར་དེས་ན་ དངོས་པོ་བཟང་ངན་བརྟག་མི་དགོས་ལ། སྤྱིར་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ ཉིད་སློབ་དཔོན་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་ན། སློབ་དཔོན་ གྱིས་ནི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡིག་པ་འཕྲོག་ཅིང་བྱང་བ་དང་། ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ སེལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཐར་པའི་གནས་ སུ་སྒྲོལ་འདོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་མཛད་དོ། །འདི་རྣམས་གོང་གི ། གང་གིས་བླ་མ་ལས་མ་ བསྒྲུབས། །ཞེས་པ་ལས་འཕྲོས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མན་ངག་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་སླར་ ཡང་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་བཀའ་དྲིན་པའི་གཏང་རག་ཡོན་ཆེན་པོ་འབུལ་དགོས་པའི་ 5-524 རྒྱབ་རྟེན་དུ་ཡང་བཤད་པའོ།

後續供養上師並授誓之儀軌 第三、後續供養上師並授誓分二。初、供養上師： "捨棄一切諸供養，善當修習供上師，由彼歡喜故當得，殊勝一切智智慧。無上成就阿阇黎，金剛薩埵作供養，以此何福未修得，何苦行修未成就。彼即無盡所欲求，所有極其歡喜者，一切殊勝之事物，彼彼皆當施上師。阿阇黎除諸罪業，阿阇黎消除恐懼，阿阇黎令度脫于，痛苦大海之怖畏。" 若於供養其他一切三寶與供養阿阇黎二者之間抉擇，應捨棄一切其他供養，善當修習供養上師，捨棄其他亦無過失。由令其歡喜故，將獲得佛陀一切智智之殊勝智慧。為安置弟子于無上果位，為諸佛總集金剛薩埵之體性阿阇黎而作供養，僅由彼供養即成辦一切福德，何福未修得？一切苦行皆已修習，何苦行未修得？ 若問供養為何等？若欲獲證不壞不盡之彼實性果位，則應將令阿阇黎極其歡喜之任何所得物品供獻，由彼歡喜故無需觀察物品好壞，然總之應將極其殊勝之物品供養阿阇黎。如是供養令生歡喜故，阿阇黎則能除遣弟子相續中之罪業令清凈，消除此生一切恐懼，並作度脫痛苦大海輪迴怖畏至解脫處之事業。此等亦是承前"未從上師獲成就"之延伸，亦說為獲得幻身教授后，復當供養會供輪及授恩之大量酬謝供養之依據。

གཉིས་པ་བཀའ་རྒྱས་གདབ་པ་ནི། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྦགས་ཤིང་། །ཡང་དག་ རིམ་པ་སུན་འབྱིན་དང་། །དེ་ཉིད་ཆོས་ལ་བརྙས་བཅས་པ། །དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྟན་མི་བྱ། ། བླ་མ་ལ་གུས་བདེན་པ་སྨྲ། །རྣམ་པར་མཁས་ཤིང་རྒྱུད་གཅིག་པ། །དམ་ཚིག་སྤྱོད་པ་ སྲུང་པ་དག །རིམ་པ་དེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་རིམ་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ སྤྲོས་བྲལ་དང་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རྣམ་གཞག་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ ཉིད་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ལས་རྒྱ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཐམས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་མཁས་པ་ནི་ཐར་འདོད་རྣམས་ལ་དགོས་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་ བུའི་རྣམ་གཞག་མ་ནོར་པར་ཤེས་པའོ། །རྒྱུད་གཅིག་པ་ནི་བློ་སྣ་ཉུང་བ་དང་སེམས་རྩེ་ གཅིག་པར་གནས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །སྲུང་བ་ནི་ཉེས་པ་ལ་འཛེམས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ གྱི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་ཞིང་སྦྱོང་བ་གཉིས་ཀར་ལ་འཇུག་གོ །དེ་ཉིད་བསྟན་ཞེས་པའི་དེ་ཉིད་ དང་། རིམ་པ་བསྟན་ཞེས་པའི་རིམ་པ་ནི་མན་ངག་ལག་ལེན་གྱི་མིང་ངོ་། །ཚིག་དོན་གཞན་ རྣམས་གོ་སླའོ། ། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་ པ་སྟེ་རིམ་པ་གསུམ་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ལེའུ་འམ་གཞུང་འདིའི་མིང་བསྟན་པའོ།། །། ༈ རིམ་པ་བཞི་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའམ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འཆད་པ། ༈ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའམ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འཆད་པ་ལ། གཞུང་ལ་ འཇུག་པ་དང་། གཞུང་དངོས་སོ། ། དང་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་ཡི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ། བཞི་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི། །རིམ་འདི་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་རང་གིས་བརྙེས་ཤིང་། གཞན་ལ་སྟོན་ 5-525 པར་མཛད་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་དེ། རིམ་ པ་བཞི་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་འདི་བདག་གིས་བཤད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བཤད་ པར་དམ་འཆའ་བའོ། །དེ་ལ་འདི་ཡང་གཞུང་དོན་དང་མཐུན་པའི་མཆོད་བརྗོད་དམ་བཅའ་ སྟེ། གཞུང་འདིས་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟོན་ལ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་འོད་ གསལ་གྱི་ལམ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཆེ་བ་བརྗོད་དེ། ཕྱག་འཚལ་བར་མཛད་དོ། །ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། གཙོ་བོར་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་ རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་མཉམ་བཞག ཐུགས་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་འོད་གསལ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ།

第二、授誓： "若人為慢心所染，誹謗真實次第及，輕蔑如是諸正法，不應對彼示此義。于師恭敬說實語，具足智慧心專一，能護誓言與行為，應對彼人說次第。" 真實次第即：空性離戲及如幻天身和如來藏之建立等。"如是法"即：事印和苦行之行為等一切不共法。具足智慧即：于求解脫者所需基道果之建立無誤了知。心專一即：少欲、心一境性住及無疑。守護即：防護過失及增長修習功德法二者。所說"此義"之"此義"及"次第"之"次第"，皆為教授實修之異名。其餘詞義易解。 此為自加持次第，乃阿阇黎龍樹親造，為第三次第。此言明此品或此論之名。 第四次第現證菩提次第或光明次第釋 釋現證菩提次第或光明次第分二：入論及正論。 入論： "頂禮金剛薩埵尊，宣說一切空性者，我今當爲汝宣說，第四現證菩提次。" 頂禮自證併爲他示現一切空光明智慧之金剛薩埵。如是宣說供贊已，我當宣說第四現證菩提次第，此為立誓宣說。此亦與論義相順之供贊立誓，因此論宣說光明一切空性，金剛阿阇黎亦以宣說光明道之門而贊其功德而作頂禮。一切空性及現證菩提智慧，主要安立於無學雙運佛陀之法身，有學雙運之所雙運之相之一分等持大樂智慧亦是光明一切空性及現證菩提智慧。

།འོན་ཀྱང་རིམ་པ་བཞི་ པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་དགོས་པས། སྒྱུ་ལུས་ མཐར་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཟུང་འཇུག་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་ ཡང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྒྱུ་ལུས་དེ་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལྟ་བུས་སྦྱོང་ བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ནས། མཐར་མཐོང་ལམ་དངོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱིས་ སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་ཟིན་པའི་བར་དུའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བར་དུ་ བྱུང་བའི་རིམ་པ་དེའི་རྣམ་གཞག་སྐབས་འདིར་རྐང་བཙུགས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། འཕྲོས་ དོན་ལ་ནི། སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་གཞན་དེ་དག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་འཆད་དོ། །མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་བལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱ་དགོས་པས། བླ་མ་དེ་རིམ་པ་འདིའི་གོ་འཕང་ལ་ གནས་པར་མི་བརྗོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་པར་བརྗོད་དོ། ། འོན་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་སློབ་མ་ལ། རང་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་དགོས་པའི་ ཕྱིར། སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གང་ཟག་གམ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བའི་སློབ་མ་ལ། རིམ་ 5-526 པ་བཞི་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་གནས་སྐབས་སུ་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལས་འཕྲོས་པ་ནི། འདི་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པུ་བདག་ཉིད་ ཆེ་བའི་ལྷ། །མན་ངག་རྣམས་ནི་རབ་སྟེར་བས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་བས་ལྷག །ཅེས་ ཏེ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། བླ་མ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་མོ། །འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་བདེ་ཆེན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདི་ ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ། གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་། དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།

然而第四現證菩提次第，應唯就光明次第而言，故唯就幻身圓滿后、未得雙運前之階段而說。即從幻身次第圓滿之幻身開始被如火般光明智慧煉化，乃至最後見道位時，實際光明令幻身極為清凈為止。因此，此處專門解說此間所生次第之建立，並於旁義中亦略說其他前後諸次第。供贊時，應就觀師為金剛持而言，故不說上師住於此次第之果位，而說住於一切佛之法身。 然因應對相應根機之弟子說相應之法，故亦從為圓滿幻身之補特伽羅或將得見道之弟子宣說第四次第教授之門而暫時贊其功德。 由此所引："此乃自生薄伽梵，唯一大我本尊天，善賜諸多教授故，勝彼金剛阿阇黎。"金剛阿阇黎之心即是諸佛法身，故上師與一切佛平等。此光明自性法身俱生大樂，乃一切法之實相、本來成就之法性，因非因緣所生故為自生，具足八自在所攝殊勝福德功德故為薄伽梵。

།ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན་ལ། འཁོར་ འདས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ལས་གཞན་པའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་བ་མེད་པ་འདི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཏུ་བཞུགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྱིར་ཆེ་བའི་ལྷ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ནི་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་ནས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཆོས་སྐུ་མཁའ་མཉམ་དེ་བས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ དེ་སློབ་མ་རང་ཉིད་ལ་ཆེས་ལྷག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་ནུས་པའི་མན་ངག་ སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་རབ་ཏུ་སྟེར་ལ། མཁའ་མཉམ་ཙམ་དེས་ནི་མན་ངག་མི་སྟེར་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཞེས་སྒྲུབ་པ་པོའི་བློའི་འཆར་ཚུལ་ལ་བལྟོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་བླ་མ་ནི་གཅིག་ པ་རང་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་གཞག་བྱས་སོ། ། ༈ གཞུང་དངོས། གཞུང་དངོས་བཤད་པ་ལ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་དམ་ གྱི་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བ་གཉིས་སོ། ། ༈ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དབང་བསྐུར་གྱི་བྱ་བ་བསྟན། དངོས་གཞི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་བཤད་རྗེས་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཡོན་འབུལ་བ་སྟེ་ གསུམ་ལས། 5-527 ༈ སྔོན་འགྲོ་དབང་བསྐུར་གྱི་བྱ་བ་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པས་རིགས་འགྲེ་སྟེ། འདི་ཡང་ཡེ་ཤེས་ མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལག་ཁྲིད་དམ། པྲ་ཁྲིད་ཅེས་བྱ་བ་འོད་གསལ་འཛུབ་ཚུགས་སུ་ངོ་ སྤྲོད་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་འགྲོའི་དབང་ཡིན་གྱི་མ་སྨིན་པ་སྨིན་བྱེད་དང་སྨིན་ཟིན་འཕེལ་བྱེད་ ཙམ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལའང་དབྱེ་ན་སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་ནས་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ ངག་དང་པོར་ནོད་པའི་དབང་དང་། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་འཇུག་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ དངོས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཆོ་གའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་བས་སྔ་ཕྱིར་ ཆོ་ག་རིམ་པ་གཉིས་ནི་མ་གསུངས་སོ། །རྫོགས་རིམ་ལ་ཉམས་མྱོང་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་པ་ལ། འོད་ གསལ་གྱི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའི་དོན་དུ་དབང་འདིའི་རྣམ་པ་ལམ་དུ་བྱས་པས་ཀྱང་། རྟེན་ འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲིག་པར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་རིམ་པ་གསུམ་པར་ བཤད་པ་བཞིན་ནོ།

此法身即為法界，因輪迴涅槃一切中無有此外之任何實相故為唯一。輪迴涅槃一切之本性無變大樂智慧，安住為一切所知之命根且具一切相故為大我本尊天。然而於世俗諦中，莫說一一諸佛，即較彼等空遍法身，金剛阿阇黎于弟子自身更為殊勝，因金剛阿阇黎善賜能安立於無上菩提之教授，而僅空遍者不予教授故。如是依修行者心之現相，安立上師與一切佛既是一體又各自差別二種建立。 解說正文分二：廣說光明次第與辨別勝義光明。 廣說光明次第 初者分三：示前行灌頂事業、解說正行光明教授、後行發心與供養。 示前行灌頂事業 初者，由於已於幻身次第時說故類推。此亦是生起未生智慧之手引或標引，即為指認光明之前行灌頂，並非僅為令未成熟成熟、令已成熟增長者。此中若分，有于圓滿幻身後初得光明教授之灌頂，與光明次第中正菩提實際灌頂二種。然因儀軌建立相同，故未說前後二種儀軌次第。于圓滿次第生起微細體驗者，為賜予光明教授而修此灌頂之相亦能成就殊勝緣起，故唯應修持，如三次第中所說。

སྔོན་འགྲོ་དབང་གི་གཞུང་འདིའི་དོན་ལ་དབྱེ་ན། དང་པོས་སློབ་དཔོན་མཉེས་པར་བྱ་ བ། བར་དུ་དབང་བསྐུར་བ། མཐར་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་གདབ་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ནི་ཡང་དག་མཉེས་བྱ་སྟེ། །ལོའམ་ཡང་ན་ཟླ་བ་ལ། །བླ་མ་དེ་ནི་ མཉེས་བྱས་ལ། །ཅི་ནུས་པས་ནི་མཆོད་པར་བྱ། །ཅི་འབྱོར་པ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །ལེགས་ པར་བསླབས་ལ་དབུལ་བྱ་ཞིང་། །ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། །ཆོ་ག་ཇི་ བཞིན་མཆོད་པར་བྱ། །དེ་ནས་འདོད་ཡོན་ལྔ་སྤྱོད་པས། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོས་མཉེས་ གྱུར་ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཉེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་ མཉེས་པར་བྱས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྒོས་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་ཁོ་ནས་དོན་དུ་ཡང་ལོ་ མང་པོའམ། ཡང་ན་ཟླ་བ་མང་པོའི་བར་དུ་ཅི་ནུས་པ་སྟེ་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པར་ བྱ་ལ། དེ་ལྟར་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་ཞུ་བ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ། བླ་མ་དེ་ནི་ཡང་དང་ཡང་ 5-528 དུ་མཉེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འདིར་མ་ཟད་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ལ། སྒོས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཉམས་རྟོགས་ དང་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དང་པོ་མཇལ་བ་ནས་མ་ཤིའི་བར་དུ། བླ་མ་མཉེས་པའི་ ཐབས་ལ་ཆོག་ཚོད་མེད་པར་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་བྱེད་དགོས་ཀྱི། སྔོན་ཞབས་ཏོག་བསྒྲུབས་ཡུས་ ཡོད་པས། ད་ལྟ་མཆོད་པ་མེད་ཀྱང་སྔགས་ཆོས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གནང་དགོས་སོ་ ཟེར་བ་དང་། རང་ལ་རིགས་རུས་དང་། གོ་ས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དབང་ཐང་ཅུང་ཟད་ཡོད་ ན་ངེད་མི་ཆེན་གྱིས་བཏུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུས་དང་བཅས་པ་དང་། རྫུན་དང་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ མི་ངན་གྱི་བསམ་སྦྱོར་ཙམ་ཡང་མ་དོར་བཞིན་དུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་ཐོས་བསམ་ཅུང་ཟད་རེ་ བྱས་པས་དགེ་བཤེས་སུ་རློམ་པའི་ཡུས་འཚོང་བ་མ་གཏོགས། མཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་བླ་ མ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆོས་ལ་ཧབ་ཐོབ་བྱེད་པ་ནི། རང་ལ་བྱིན་ རླབས་མི་འཇུག ཉམས་མྱོང་མི་སྐྱེ། མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་མ་མཉེས་པས་གོད་ཁ་དང་མི་ འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་འོང་། ཚོགས་མ་བསགས་པས་ཆོས་དེས་གཞན་ལ་ཕན་མི་ཐོགས་པ་ སོགས་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་དཔག་ཏུ་མེད། གཙོ་བོར་བླ་མ་ལ་གུས་པ་མེད་ཆོས་ལ་འགངས་ཆུང་ངུ་ བརྩིས་པས། ཆོས་ཐོབ་པ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་དུས་མཉམ་དུ་སོང་། ཆོས་ཐོབ་ཐེངས་རེ་ ལ་དམ་ཚིག་ཉམས་ཐེངས་རེ་ཡོད་དམྱལ་བ་ནས་ཐར་དུས་མེད་པའི་ཚོད་ཡིན། ཉེས་པ་དེ་ དག་ཕར་ཞོག ཆོས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པའི་བུ་ལོན་ཙམ་ཡང་ཁྱེར་བའི་དུས་མེད་པས་སྡུག་ བསྔལ་བར་གྱུར་པས། ཉེས་པ་འདི་ལ་ནི། དེང་སང་གི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་དགེ་བཤེས་མི་ཆེན་ རྣམས་ཉིན་མཚན་འཁྱུད་མོར་བསམ་མནོ་གཏོང་བར་རིགས་སོ།

前行灌頂此正文內容分三：初令阿阇黎歡喜、中間灌頂、最後讚頌祈請。 初者，如雲："應當善作令歡喜，于年或者于月中，應令上師生歡喜，隨力而作諸供養。隨所擁有之手印，善學已而當供獻，于會壇城中央處，如法儀軌作供養。爾後受用五欲境，以大瑜伽令歡喜。" 即是說，應當真實令金剛阿阇黎歡喜。不僅是一般的令歡喜而已，特別是爲了得到光明教授，應當多年或多月之間，隨力即以盡己所能之方式作供養。如是唯為祈請光明教授，應當一再令上師歡喜。 此處且不論，令上師歡喜總為一切法之根本，特別在密咒道中，令上師歡喜是生起證悟功德之因。故從初次拜見直至命終，令上師歡喜之方便應無有限度地持續不斷。 不應說："因往昔已作承事而有理由，現今雖無供養，仍應賜予此等密法。"或者因自己稍有種姓、地位、受用威望，而帶著理由說："我等大人已致敬。"或者未捨棄虛偽欺詐等惡人心行，僅作些向外表現的聽聞思維，自詡為格西而售賣理由。除此之外，若無任何以三種歡喜令上師歡喜之方便而急切求法，則自身不得加持，不生證悟，空行護法不悅故有諸多災難與不欲之事，未積資糧故此法不能利他等過失不可計數。 主要是因對上師無敬重而輕視法，得法與破誓同時而行，每得一次法即破一次誓，似無從地獄解脫之時。且不說彼等過失，連獲得法恩之債務都無時可還，故成痛苦。對此過失，現今之上師阿阇黎格西大人等，晝夜相續當思維之。

།དེས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ གདམས་ངག་སྣོད་མིན་ལ་བཤད་ན་ཉེས་པ་དེ་དག་ཡོད་པས། དཔོན་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡུན་ རིང་པོར་བརྟག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེར་གདའ། བླ་མ་སྟེན་ཚུལ་ཚིགས་བཅད་སྔ་ཕྱིར་ 5-529 བྱུང་བ་འདི་དག་མཁས་འདོད་དང་། ལོ་འདོད་དང་། ཆེ་འདོད་ཀྱི་བཤད་པ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་ མི་མཁོ་ཡང་། ཆོས་ཡིན་ངེས་སྙིང་ནས་བྱེད་ན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་སྙིང་གཏམ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་ཞུ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ། རྫོགས་རིམ་ གྱི་སྐབས་འདིར་རིགས་རུས་ཀྱི་ངེས་པ་མི་དགོས་པས། ཅི་འབྱོར་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རང་ བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི། སླར་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དབང་བསྐུར་ལ་ སོགས་པ་བྱིན་ནས། དེ་དག་གི་བསླབ་བྱ་དང་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསླབས་ ལ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་དབུལ་བར་བྱ་ལ། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་འབྱོར་ བའི་སྒོ་ནས། ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་ནི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ ནས། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་ ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས། དེ་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་བསྟར་བས་ཡོངས་ སུ་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་བར་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ནི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །སྣང་བ་ དག་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་འབད་པས། །ཀ་ལ་ཤ་སོགས་རབ་ཏུ་ བཞག །སློབ་མ་བཟང་ལ་བླ་མ་ཡིས། །བརྩེ་བས་ནམ་ཕྱེད་དུས་དབང་བསྐུར། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པ་ནི། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཞེངས་ནས། རིག་མ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆོ་གས། སྣང་བ་བཞི་པོ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ བརྟན་པོར་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་། སྣང་བ་སྐད་ཅིག་བཞི་པའི་བདེ་ཆེན་གྱི་རྟེན་ཐིག་ལེ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པས་ཕབ་སྟེ། ཐོད་པ་ལ་སོགས་པར་བཞག་པ་ལས། སྔགས་ བཟླས་པའི་བུམ་པའི་ཆུ་དང་བསྲེས་ནས། ཀ་ལ་ཤ་སྟེ་བུམ་པ་ཉིད་དམ། སོགས་ཁོངས་ 5-530 ནས་དུང་ཆོས་ལ་སོགས་པར་གཞག་གོ །དེ་ནས་སྐབས་འདིར་ཡང་ཆུ་དབང་ལ་སོགས་པའི་ དབང་དགུ་སྦྱིན་དགོས་པར་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན་པས། ཐུན་མོང་གི་ དབང་དེ་རྣམས་སྔོན་དུ་སོང་ནས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བླ་མ་མཆོག་དེ་ ཡིས། སློབ་མ་བཟང་པོ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་འདོད་ པས། ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་གསང་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ།

因此，若對非法器解說密咒教授將有彼等過失，師徒關係需長期觀察的原因亦在於此。此等前後偈頌所說之依止上師方法，雖對求學問、求年數、求顯赫者不需要，然若確實發自內心修法，則是極為重要的心要之語。 今入正文：求請光明教授之加行，於此圓滿次第時不需種姓之確定，故隨所獲得之事業手印具自性功德者，再次授予皈依、發心、灌頂等后，令其善學彼等學處與誓言等，以一切莊嚴而嚴飾供獻。以具足一切會供資具之方式，于會壇城中央如法儀軌修成后，以一切供品作供養。大瑜伽金剛阿阇黎與會壇城眷屬等，爾後以受用五欲境，將蘊處界一切轉為大樂而令完全歡喜。 第二、中間灌頂者，如雲："以和合儀軌事，應生諸種顯現，以極精勤方便，寶瓶等當安置。上師以大慈悲，于午夜時灌頂，予善妙之弟子。" 其中，阿阇黎修建壇城者，建立為幻身壇城后，以明妃和合儀軌，應長時穩固生起四種顯現之智慧，以極精進降下第四剎那顯現大樂之所依明點菩提心，置於顱器等中，與持誦真言之寶瓶水相混后，置於寶瓶或等中所含之凈瓶等中。 此後於此時亦如《行集論》所說需授予水灌等九灌頂，故先授予彼等共同灌頂后，證得實際光明之殊勝上師，對彼善妙弟子欲生起一切空性光明智慧故，于午夜時當授予秘密灌頂。

།དེ་ཡན་ཆད་སྔོན་འགྲོའི་དབང་ ཡིན་ལ། དངོས་གཞི་ཤེར་དབང་ནི་འོད་གསལ་གྱི་མན་ངག་ཉིད་ཡིན་པས། གསང་དབང་ ཡན་ཆད་བསྐུར་ཟིན་ནས། འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་མ་བྱིན་པའི་བར་འདིར་བསྟོད་པ་ དང་གསོལ་འདེབས་བྱའོ། ། གསུམ་པ་མཐར་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། དབང་བསྐུར་ཡང་དག་ཐོབ་ནས་ ནི། །ཐོ་རངས་ཀྱི་ནི་དུས་སུ་ཡང་། །སློབ་མས་ཐལ་སྦྱར་བླ་མ་ལ། །མཆོད་ཅིང་བསྟོད་ པས་མཉེས་པར་བྱ། །ཁམས་གསུམ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་ མཉམ་གྱུར་ལ། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་གསོ་པ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཁམས་རྣམས་དང་། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་ཞིང་། །ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་ ཀུན་རྟོག་མེད། །ཐུགས་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡི་ཐུགས། ། དམིགས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གནས་མེད་ཅིང་། །སྤྲོས་ མེད་གསོ་པ་མེད་པ་ལྟར། །མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཐུགས་མངའ་བ། །དམིགས་མེད་ ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ བལྟ་བར་འཚལ། །སློབ་མས་ཐལ་སྦྱར་བླ་མ་ལ། །བསྟོད་ནས་སླར་ཡང་བསྐུལ་བར་བྱ། ། ལས་དང་སྐྱེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྤངས་པ་ཡི། །མངོན་པར་བྱང་ 5-531 ཆུབ་མཐོང་བར་ནི། །མགོན་པོ་ཆེན་པོ་བདག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ ཆེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱི་གནས། །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །སློབ་དཔོན་ཆེན་ པོ་བདག་འཚལ་ལོ། །ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཞི་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ སྦྱོང་ཞིང་། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སྦྱོང་བ། །རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་བདག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ སོ། །བུམ་པ་དང་གསང་པའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་དག་པ་ཐོབ་ནས་ནི། དུས་ཀྱི་གནད་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་། སློབ་མས་བླ་མ་ལ་ཡོན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་། ཐལ་ མོ་སྦྱར་ཏེ་བསྟོད་པས་མཉེས་པར་བྱའོ། །འདིའི་སྔོན་འགྲོའི་དབང་གི་དུས་སུ། ཤེར་དབང་ བསྐུར་བར་འདོད་པ་ནི། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྨིན་བྱེད་གསང་དབང་དང་། འོད་གསལ་གྱི་སྨིན་བྱེད་ ཤེར་དབང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་རྣ་བ་ལ་བཅགས་པའི་ཧ་ལེ་ཧོ་ལེ་ཙམ་ཡིན་གྱི། སྐབས་དོན་མིན་ཏེ། སྔར་རིམ་པ་གསུམ་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཤེར་དབང་གི་དཔེའི་འོད་ གསལ་བསྐྱེད་ནས། སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུ་ཉིད་ལ་དབང་བཞི་པར་ངོ་སྤྲོད་པ་དང་། འདིར་ཡང་ཤེར་ དབང་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་གསལ་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་། ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ལ་བཞི་པར་ངོ་ སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ། སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་གི་དབང་ཆོག་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ་བར་འཁྲུལ་ འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

以上為前行灌頂，正行般若灌頂即是光明口訣，故已授予秘密灌頂以上后，於此未授予光明教授之間應作讚頌祈請。 第三、最後讚頌祈請者，如雲："獲得真實灌頂已，于黎明時分中，弟子合掌上師前，供養讚頌令歡喜。解脫三界中，與虛空平等，不為諸欲覆，無緣敬禮汝。不依諸蘊界，及諸入處等，解脫諸顛倒，無緣敬禮汝。無有諸分別，亦無諸妄念，意極不安住，不可思議心，無緣敬禮汝。如同虛空中，無住無戲論，無有所覆蔽，具等空之心，無緣敬禮汝。一切空性相，愿見正菩提，弟子合掌已，贊已復勸請。解脫業生已，遠離三種現，愿見正菩提，大怙主我求。諸佛大智慧，一切如來處，無上金剛智，大阿阇黎求。無始終寂靜，凈除一切惑，清凈身語意，大金剛我求。" 獲得真實寶瓶與秘密灌頂后，于殊勝時節黎明時分，弟子應以供養供師，合掌作贊令生歡喜。於此前行灌頂時欲授予般若灌頂者，說"幻身之成熟因是秘密灌頂，光明之成熟因是般若灌頂"僅是耳邊隨語含糊之說，非此處意趣。因前于第三次第幻身時，生起般若灌頂之比喻光明后，于幻化天身本身指認為第四灌頂，此處亦依般若灌頂指認真正光明，將於雙運身上指認為第四灌頂，而錯認為僅是粗略成熟因灌頂儀軌故。

།དེས་ན་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་དབང་འདི་དག སྔར་དབང་བཞི་རྫོགས་ པ་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཐོབ་ཟིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་དག་ཏུ་བབ་པ་ནི། ཆོ་ག་འདི་ཉིད་ཀྱི་ དབང་བསྐུར་དགོས་སོ། ། སྤྱོད་བསྡུས་ན། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལེའུར་དབང་ཆོག་གི་གསལ་ཁ་མ་བྱུང་བ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་ སྐབས་སུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་ཆོ་ག་འདྲ་བར་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སྔ་མ་རྣམས་གསུང་ལ། དེས་ན་གསང་དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྱུ་ལུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པ་དང་། ཤེར་དབང་ལ་འོད་གསལ་དུ་ ངོ་སྤྲོད་པའི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་པ་ནི་སྐབས་འདིའི་ཚིག་དོན་དང་དགོངས་དོན་གང་ལ་ཡང་མི་ 5-532 འགྲིག་གོ །ཡང་དབང་བསྐུར་དགོས་རྣམས་ནམ་ཕྱེད་ཡན་ལ་གྲུབ་ཟིན་པར་བྱས་ནས། དེའི་ ཉམས་མྱོང་རྣམས་ཀྱང་འགགས་ཟིན་པའི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ལ་སྒུག་སྔོན་བྱས། ཐོ་རངས་ སྔར་གྱི་ཉམས་མྱོང་འདས་ཟིན་པ་དེ་དྲན་དུ་བཅུག་ནས། ཚིག་བཤད་འགའ་ཞིག་བྱས་པ་ལ་ ངོ་སྤྲོད་པར་རློམ་པའི་ཨོམ་སོ་བ་དེ་འདྲ་ཡང་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན་སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་ནས་ འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་ཞུ་བ་དང་། དེ་ཙམ་དུ་མ་སླེབ་ཀྱང་རྗེས་མཐུན་པའི་གདམས་ ངག་ཞུ་བ་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། དབང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ངོ་ སྤྲོད་དགོས་ཏེ། དེ་དུས་མ་སྤང་ན་ཕྱིས་ཀྱི་དེ་བྱི་བ་ཤོར་བའི་དཀར་ཁུང་གི་དཔེར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐབས་ནི། མིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སློབ་དཔོན་ གྱིས་དབང་བསྐུར་བའང་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་དངོས་སུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་དང་སློབ་དཔོན་ཉིས་ སྦྲག་གི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་ཞིང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྣང་ངོར་ནི་སློབ་དཔོན་གཉིས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ གྱུར་པའོ། །དེ་དུས་སློབ་དཔོན་མི་བཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པས། སྤྱིར་དབང་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་ཀྱང་། ངེས་བ་ཅན་གྱི་དུས་དེར་ རང་ཤུགས་ལ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པས་མིའི་སློབ་དཔོན་ངེས་པར་ཚོལ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་ ལུས་དངོས་གཞི་དང་པོར་འགྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་འདྲ་མོད་མཐའ་གཅིག་ ཏུ་དབང་ལས་ཐོབ་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ཅེས་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱུད་པའི་གསུང་ལས་འབྱུང་བ་ ཐོས་ན། སྤྱོད་བསྡུས་སུ་ཡང་སྐབས་དེར་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ་པ་ནི་བདག་གི་ རྣམ་རྟོག་གོ །

因此，雖已百次獲得圓滿四灌頂，此等幻身光明灌頂於此處時應授予此儀軌之灌頂。 《行集論》中，幻身品未明確出現灌頂儀軌者，是考慮與光明時所說儀軌相同。諸前輩如是宣說。因此，將秘密灌頂智慧指認為幻身，將般若灌頂指認為光明之分辨，於此處文義及密意皆不相符。 又，應授灌頂者于午夜前已完成，其諸體驗亦已消失，等待一無所有時，于黎明令憶起前之已逝體驗，作些言說而自詡為指認，豈有如此愚昧。因此，無論是圓滿幻身後求光明教授，抑或未至彼等而求隨順教授，皆應于灌頂智慧體驗生起之時即作指認。若錯過彼時，後來將如老鼠逃離白洞之喻。 現前真實光明之時，雖可能由人身阿阇黎授予灌頂，然實際上以智慧本尊與阿阇黎雙重方式出現，于瑜伽士顯相中，二阿阇黎即成壇城。彼時阿阇黎不在，于佛陀化身壇城中授灌頂，故雖總于灌頂決定依賴，然于決定時自然成就，不必定尋求人身阿阇黎。初次成就真實幻身時亦多與此相同，然聽聞成就者傳承語說無需定從灌頂獲得之決定，想于《行集論》彼處未出現者亦緣於此，此乃吾之分別念。

དངོས་ཀྱི་གདམས་ངག་ནོད་པའི་དབང་བསྐུར་འདི་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། གསུམ་པའི་ཉིར་ཐོབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པས་ཉེར་ཐོབ་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ལ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཉམས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་ནས་ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་བསྒོམ་པའི་ཐོག་མར་ནི་འོད་གསལ་གྱི་དབང་བསྐུར་བྱེད་དགོས་པ་ 5-533 དུས་སྐབས་མ་འཆོལ་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེར་མ་ཟད་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་ལ་སྔ་མོ་ནས་དབང་བསྐུར་དེ་ཉིད་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་སྤྲོད་དང་བཅས་པ་ གྲུབ་ན། སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་དང་གདམས་ངག་མ་བྱས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པས། དེ་དུས་དབང་ལ་བལྟོས་པ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་སོ། །སྤྱིར་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱུད་སྨིན་ཟིན་ ན། གདམས་ངག་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་དབང་ཆོག་འདི་དག་དང་མ་འབྲེལ་ཡང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ མི་སྐྱེ་བ་མིན་མོད། ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་འཕྲལ་དུ་སྐྱེད་པ་ལ་ནི་དབང་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་ སྤྲོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཆོས་སྐད་ཆང་ཆུང་གོ་སླ་བ་གནད་ཆུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ ནས། ཤེས་རབ་ཡོང་རློམ་གྱི་ཧམ་འགྲོས་བྱེད་མཁན་འབའ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཞིབ་ཏིག་འཛུབ་ ཚུགས་སུ་བྱེད་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །བསྟོད་པ་དངོས་ནི་ཚིགས་བཅད་བཞི་ཡོད་པའི་ དང་པོ་ནི། སྐུ་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང་། སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རབ་ འབྱམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་དེ་ཁམས་ གསུམ་གྱི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ པའི་ངོ་བོར་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ གསུམ་འདུས་པའི་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཡུལ་ གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་པོས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འདོད་ཡོན་མྱོང་ཡང་། རེག་ ཚོར་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ། སྤྲོས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ཡང་སྐུ་ནི་ཁ་སྦྱོར་དང་འདོད་ཡོན་སོགས་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དང་ བཅས་པའི་སྒོ་ནས་བཞག་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པས་མ་གོས་ཞེས་ཁྱད་ཆོས་སུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་ དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་དང་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ།

就此等獲得實際教授之灌頂而言，由於第三近得之證悟已生於相續，故於彼近得所得者授予幻身灌頂。圓滿幻身次第之修證后，于修持光明次第之初，應授予光明灌頂，此乃不錯亂時位之得分。 然不僅如此，若於稍生圓滿次第體驗者早已完成此灌頂及示意方式之指認，則彼時雖未作灌頂及教授亦無違，故彼時不定唯依灌頂。總之，若於成熟因位已成熟相續，則于求教授時雖不結合此等灌頂儀軌，亦非不生道智，然于速生殊勝體驗則需依灌頂之指認。 此等被認為是易懂要義微小之法語，唯出現自詡智慧之輕率行為者，大多未見嚴密精確之處。 實際讚頌有四頌，其初者從金剛身門讚頌：智慧界及身與受用浩瀚彼等一切，于欲界色界無色界三界之處身受用悉解脫，成離戲等同虛空之體性。眼與色及眼識，彼三和合之觸及受與思等，如是亦配其餘根境。以智慧根體驗智慧欲塵，然觸受等欲過不染，無戲論所緣者，敬禮于汝。 又，身是就雙運及欲塵等樂資具而立，故以不染欲為特徵，從成法界體性之初顯門作贊。

གཉིས་པ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ 5-534 དང་། ས་སོགས་ཁམས་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་། མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་རྣམས་ལ་མི་ བརྟེན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་སྣང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། རང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པར་ཡོད་མ་མྱོང་པ་ལྟར་ཤེས་པས་ཀྱང་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ པས་སྣང་བ་དེ་རྣམས་དོན་ལ་མེད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་བརྟེན་པར་མ་ནུས་པས་མི་ བརྟེན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་། ཆོས་བསྟན་པས་གཞན་ རྣམས་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བར་འཛད་པའོ། །ཞེས་པ་ ནི་གསུང་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ཡིན་ལ། གསུང་རྡོ་རྗེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ ཡིན་པས། གསལ་བ་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནོ་སྙམ་པའི་ དོགས་པ་གསལ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དོ། །འདི་ནི་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་ལ་ བསྟོད་པའོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་བསྟོད་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཞག་པའི་མཚན་ མ་དང་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོ་སེམས་དང་འཁོར་སེམས་བྱུང་དུ་ གཏོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོགས་གང་ཡང་མེད་ལ། ཐུགས་ནི་ཡོད་མེད་རྟག་ ཆད་སྐྱེ་འགགས་སོགས་གང་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ འཛིན་ཞིང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་གཏོགས། གཞན་སུས་ཀྱང་རྟོག་ པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་སོ། །མདོར་ན་འདི་ནི་གང་ལའང་མི་ གནས་པ་ལ་བསམ་མི་ཁྱབ་ཁྱད་ཆོས་སུ་སྦྱར་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ལ་བསྟོད་པའོ། ། བཞི་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་གང་ལ་ ཡང་གནས་པ་མེད་པ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱོགས་དང་དུས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། ནམ་མཁའ་ ལ་འདི་ནི་དཀར་པོའོ། །འདི་ནི་དམར་པོའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ། མིང་དོན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་ པ་ལྟར་གསུང་རྡོ་རྗེ་ཡང་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཚིག་དོན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་དོ། ། 5-535 ནམ་མཁའ་ནི་ས་སོགས་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་མ་གོས་ཏེ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ། ཐུགས་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཡང་། ཤེས་བྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཚུར་ལ་འགྱུར་ བའི་ཚུལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པས། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པའི་ཐུགས་མངའ་འོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་བསྟོད་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་དམིགས་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བཤད་པ་ནི། ངོ་བོ་འོད་གསལ་སྤྲོས་ པའི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལ་བཞུགས་པའི་དོན་ནོ།

我來為您直譯第二段至最後的藏文： 第二，從金剛語門讚頌：不依於色等五蘊、地等五界、眼等十二處。除此等世俗法唯是顯現外，如從未以自性成立般，由智亦如是契合實相而了知，故彼等顯現實際無有，彼等不能令智依止故不依止。自身解脫顛倒，以說法亦令他者解脫能取所取二現之顛倒。此乃從語說法之因門作讚頌。因金剛語是明性之體，故從遣除彼明依止境與有境蘊界諸法之疑慮門而贊。此是讚頌勝義界之明增相。 第三，金剛意之讚頌：無有任何分別安立之相與顯現，就體性而言亦無主心與屬心所攝之任何非正等分別，意于有無、常斷、生滅等任何處皆極不住，然持一切相、遍知一切所知，除佛陀外其他任何者皆不能思議故，是不可思議之意。總之，此是就不住于任何處配以不可思議特徵，讚頌獲得法性之顯現。 第四，讚頌三金剛平等性：如虛空不住于任何事物，智慧身不住于方位與時間，如虛空無有此是白、此是紅等名義之戲論，金剛語雖是一切音聲，然無言詞義之戲論。如虛空不染不雜于地等諸大種，無分別意雖遍知一切所知，然無有以所知返轉智慧相之方式染著，故具有等同虛空之意。此是讚頌勝義法性光明一切空性。 最後說禮敬無緣者，意為安住于體性光明離戲論所緣之界中平等安置。

དེ་དག་ནི་དངོས་སུ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་བཞི་ལ་བསྟོད་པ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་གི་ནང་ ནས་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་གི་ཟུང་འཇུག་དངོས་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ འོད་གསལ་དེ་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ལ། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལམ་བདེན་གྱིས་བསྡུས་པ་ དང་། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་འོད་གསལ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་འདྲའི་སྒོ་ནས་ཞོར་ལ་ མཚོན་ནུས་ཤིང་། རིམ་པ་བཞི་པའི་འོད་གསལ་དང་ཡང་འབྲེལ་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་འདྲ་ བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་རྒྱུའི་ཡུལ་ཡིན་པས་སོ། །རིམ་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་མི་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རིམ་པ་འདི་ནི་ལམ་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་འཛིན་དགོས་ ན། ཀུན་རྫོབ་ལས་བརྩམས་ན་ཡང་སྤངས་རྟོགས་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་ཚུལ་དུ་བླ་ མ་ལ་བསྟོད་ན་ནི། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དུ་བསྒོམ་པའི་མོས་གུས་དང་འགལ་བས་སོ། །སྐབས་ འདི་དག་ཏུ། དམིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་རྣམས། དམིགས་པ་མེད་ ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་རིག་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ ལྟར་བསྟོད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བའི་ རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་ བལྟ་བར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྙན་གསན་དབབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་དང་། 5-536 མར་འགོས་སོགས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་བཞེད་དེ། འགྱུར་རྙིང་གི་གཞུང་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་ བཤད་དགོས་མོད། ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྙན་ གསན་དབབ་པ་མི་དགོས་པས། ཆག་འགྱུར་ལས། མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་བལྟ་འདོད་པའི། ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལེགས་ཤིང་། །འཚལ་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་འདོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཡང་ བལྟ་བར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ལ་ཞུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་ པ་བལྟ་བར་འདོད་པ་དགོས་ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐབས་འདིར་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ ཉམས་མྱོང་འཕྲལ་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གསོལ་ བ་འདེབས་དགོས་ཞེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔ་རོལ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དོན་ དུ་གསོལ་གདབ་ཡང་ཡང་བྱས་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། སླར་ཡང་སློབ་མས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་གསུང་པའི་དོན་དུ་བསྐུལ་ མ་གདབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་གདབ་དངོས་ནི། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་ཞིང་ འཕེལ་པའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་མ་སྤངས་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་ འཁོར་བར་སྐྱེའོ།

此等直接讚頌法界四種顯現：從雙運中究竟實相雙運本身之特徵一分即光明而作讚頌，無學雙運道諦所攝以及有學雙運之光明亦能從類似特徵方面順便表示，並與第四次第光明相關，因為有類似特徵且是所應證之境。不從此次第門讚頌之原因是：此次第是道，若需取世俗分，從世俗而起則斷證未圓滿故。若如是方式讚頌上師，則違背觀修上師為金剛持之信解。 在此等處，所說"無緣"等，非僅無緣，而是具無緣相之自證大樂。如是讚頌后隨即祈請：祈願透過明瞭一切空性光明自性之現證次第而觀見。如是有些註釋及瑪爾·果等先師諸上師承許，依照舊譯文當如是解釋。然而另一方面，緊接著將作祈請則不需啟白，故札譯作"欲見現證菩提"較好。此處"愿"是"欲"之義，"愿觀見"非是向阿阇黎請求，而是說需要欲見現證次第，此即成為此處須以強烈希求當下生起光明次第之體驗而作祈請。 雖從先前已為光明教授之義反覆祈請，然此處如是先作讚頌后，弟子複合掌為說光明教授之義而作勸請。 祈請正文：若不斷八十自性分別執著增長之三種顯現，則由煩惱力積業而生輪迴。

།དེ་བས་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྤངས་པས་རྒྱུ་འཕེན་བྱེད་ ཀྱི་ལས་མི་བསོག་པ་དང་། འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བདག་འདོད་ཅིང་འཚལ་བ་ ལགས་སོ། །མགོན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ལ་བོས་སོ། ། འདིར་འདི་གོ་དགོས་ཏེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཐོང་ལམ་ལས་ལངས་ནས། སྣང་གསུམ་ ལུགས་ཟློག་ཏུ་འཆར་བར་བཤད་པས་སྐབས་འདིར་སྣང་གསུམ་སྤངས་པ་མིན་ནོ། །ལས་ མཐར་རྣམ་འབྱེད་ལས། ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། བསྐལ་བ་མཐའ་ཡས་རྣམས་སུ་ཡང་། །མགོ་ དང་རིན་ཆེན་སོགས་སྦྱིན་པས། །སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་དག་ན། །བྱང་ཆུབ་འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་ 5-537 འགྱུར། །མཐའ་ཡས་བསྐལ་པ་རྣམས་སུ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་སོགས་ཀྱིས། ། སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་དག་ན། །བྱང་ཆུབ་འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །མཐའ་ཡས་བསྐལ་པ་ རྣམས་སུ་ཡང་། །སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་དག་ན། །བྱང་ཆུབ་ འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །སྣང་བ་གསུམ་པོ་དག་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་ མེད། །བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་ཉིད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཐོབ་འགྱུར་གཞན་གྱིས་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ ལ། སྣང་བ་རྣམ་པར་མ་དག་ན། །ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཚིགས་བཅད་རེ་རེའི་འགོར་བཏོན་ན་ གོ་བདེ་ཞིང་། དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྐུའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས་པ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་དག་བྱེད་དུ་ངེས་པ་ མ་ཡིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུས་པ་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་སོགས་སྤྲོས་པ་ དང་སྟོང་རྐྱང་གི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་། སྣང་གསུམ་ཅུང་ཟད་དག་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་། རྩ་ བ་ནས་མིན་ཞིང་། དེ་རྩད་ནས་འབྱིན་བྱེད་ནི། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ དེ་ཡིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་རྩ་བ་ནས་དག་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བཤད་ པས། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་ནས་སྣང་བ་གསུམ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡིན་ནོ། །འོ་ ན་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ། སྣང་གསུམ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཅི་ སྙམ་ན། འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཉོན་མོངས་སུ་བསྡུ་དགོས་ པ། རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ཏེ། དོན་ལ་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུའི་ས་ བོན་འཛིན་པའི་སྣང་གསུམ་དེའོ། །དེས་ལས་བསགས་ལས་ཀྱིས་ལུས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། རགས་ལུས་གྲུབ་ཕྱིན་ཆད་ལུས་དེ་ལ། སྣང་གསུམ་དེ་བརྟེན་ཞིང་གནས་ལ། རགས་པའི་རྩ་ ཁམས་རླུང་གསུམ་གྱི་ནུས་པས་སྣང་བ་དེ་ཡང་གསལ་བར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ།

因此，由斷除如是三種顯現而不積引業因，並從六道受生果中解脫之現證次第，如是見得我欲求願望。稱"大怙主"而呼阿阇黎。 此處應知：從見道法性光明出定后，說三種顯現逆序顯現，故此處非斷三種顯現。如《業究竟分別》中，龍菩提說："縱于無邊諸劫中，佈施頭顱及珍寶，若諸顯現未清凈，不得菩提果。縱于無邊諸劫中，如是持戒忍等行，若諸顯現未清凈，不得菩提果。縱于無邊諸劫中，咒身三摩地修持，若諸顯現未清凈，不得菩提果。若三種顯現清凈，無疑即是遍智性，唯依上師傳承次，方能獲得非他道。" 對此，若將"若諸顯現未清凈"等句置於每偈之首則易於理解。其中"咒身三摩地"，包含一切非定能凈化三種顯現之其他密法，即生起次第等有相及單空見等一切。 其他圓滿次第雖能稍微清凈三種顯現，然非從根本，而從根本拔除者，乃最極究竟之不變樂。說從根本清凈三種顯現即成佛，故有學雙運一般而言亦具三種顯現。 若問光明次第究竟時行持三種顯現是何，此處應歸攝於煩惱、業及生三者中之煩惱，名為自性三種顯現，實即執持八十分別種子之三種顯現。雖由彼積業，由業成就身，然粗身一旦形成，三種顯現即依止安住于彼身，由粗分脈界風三者之力而彼顯現亦明顯顯現。

།སྐབས་འདིར་ སྣོད་རྒྱུ་དེ་དག་ཡིན་ལ། འདི་ངོ་བོ་སྣང་གསུམ་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་རྟོག་དང་ 5-538 འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་སུ་ཡོད་པའི་སྣང་གསུམ་དེ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་ རྙིང་པ་རྣམས་མཐོང་སྤངས་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་དང་སྒོམ་སྤངས་སྣང་བ་གསུམ་ཞེས་འཆད་ པ་ཡང་། མ་ནོར་བའི་ལེགས་བཤད་ཡིན་ནོ། །སྣང་གསུམ་ཙམ་པོ་ཟད་པར་སྤོང་བ་ནི། རྒྱུན་ མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་རྣམ་པ་འགལ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་མི་འདོད་ དེ། ལམ་གང་ཞིག་བསྒོམས་ཀྱང་འདིའི་རྣམ་པ་རེ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ ན་ཇི་ལྟར་སྤོང་སྙམ་ན། སྔར་མི་འགྱུར་བའི་འདྲ་འབག་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་དེ། འགྱུར་མེད་བདེ་ བ་དངོས་སུ་སོང་བ་ན་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་སྔ་རོལ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་འགྱུར་ མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་གསུམ་ཙམ་པོ་འདི་ལ། རང་བཞིན་དང་མ་ འབྲེལ་བའི་སྣང་གསུམ་དང་འགྱུར་བ་དེ་ཕྲ་མོ་དང་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཞེས་མིང་བཏགས་ ཏེ་འོད་གསལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཆགས་བྲལ་གྱི་ལམ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་ པའི་ཐེག་པས་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དོ། ། ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་ཞིང་རྟོགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་ འབྱུང་གནས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་རྟེན་དང་གཞི་དང་གནས་ དང་རྩ་བ་དང་རང་བཞིན་དང་། གང་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ ཅིང་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས། གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟང་ བ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སུ་ཡང་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་ {འདོད་[མཛོད་]ཅེས་པ་སྟེ། འདི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ། རྒྱུ་འབྲས་དངོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ མེད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ 5-539 པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་འོད་གསལ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་ ཕྱོགས་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་ལ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སློབ་པའི་ཟུང་ འཇུག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། སྤང་རྟོགས་མི་ཉམས་པས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་དང་ ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐེག་མཆོག་འཕགས་པ་ཁོ་ ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཞེས་པའང་བསྟན་ནོ།

這裡，這些即是能依因緣。此雖本性為三種顯現，然唯與八十自性分別相關，而有學雙運位中的三種顯現，雖是障礙但已離自性分別，故藏地諸古聖道派解釋為見所斷八十自性與修所斷三種顯現，亦是無誤之善說。完全斷除僅是三種顯現，是由金剛喻定智所作，此不許以相違道所斷，因為無論修何道，皆隨順其某一相而生起故。 若問如何斷除，如前所說不變之似相，當成為真實不變樂時即得清凈。總之一切前行道亦是為成就此不變故。因此于僅是三種顯現，安立未與自性相關之三種顯現及其變化為細微與遷變習氣之名，亦稱為光明障。是故此非由離貪道波羅蜜多乘所斷。 今入正文：諸佛遍知證悟之法界大智，一切如來壇城輪之生處，彼無邊智慧壇城之所依、基、處、根本、自性及所成之因即法性，由其無變常故為金剛智慧，由其為究竟實相故無有勝上故為無上。如是欲求證得者。此雖于無學雙運中，無真實因果差別，然為無量佛壇城之因相智慧，彼即究竟果光明，故從相似相門中間接顯示：從光明次第智慧中生起有學雙運如來，以斷證不壞故稱金剛，或稱證悟金剛空性之現量智慧，唯是最上乘聖者行境故為無上。

།གདོད་ནས་བཞུགས་པའི་ ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་ལ། འཇིག་པ་ནམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་མེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མ་ མྱོང་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ནམ་རྟོགས་པ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། སྣང་བས་འཁོར་བའི་ལུས་དང་། མཆེད་པས་འཁོར་བའི་ངག་ དང་། ཐོབ་པས་འཁོར་བའི་སེམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་མཐར་གོང་གི་བདེ་ཆེན་དེ་ཉིད་ཐོབ་ བར་འདོད་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ལམ་དུས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་ནམ་ཤར་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཁོར་ པའི་སྒོ་གསུམ་སྦྱོང་བའི་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་ཀྱང་། མཐོང་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ གྱིས་དེ་དག་དངོས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཆ་ཤས་སྤོང་བར་སྦྱོར་ བཞིན་པ་ཡིན་པ་ལ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ། སྣང་གསུམ་གྱི་ནུས་ པ་འོད་གསལ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བ་དེས་དེ་དག་སྤོང་བཞིན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ན་ སྤངས་ཟིན་པའོ། །གསོལ་གདབ་ཤོ་ལོ་ཀ་གསུམ་པོ་འདིས། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་ ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གནད་ཆེ་ཚད་བསྟན་པ་ཡིན་ཀྱང་། འཕགས་སྐོར་མཁན་པོ་སྔར་བྱུང་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་བླ་ཆོས་དང་གལ་ཆུང་ངུ་དུ་བསྒྱུར་འདུག་པ། འདིར་དོན་མཐིལ་དུ་ཕྱུང་ནས་བཤད་ དོ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྤྱིར་དབང་བསྒྱུར་བ་ཆེད་དུ་མི་སྤོང་པའི་ཉོན་མོངས་ དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་ ཏེ། གཞན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས། རྩ་ཉོན་ཉེ་ཉོན་སོགས་མཐའ་ 5-540 དག་འདུས་ཀྱང་། ཆོས་སྐོར་འདི་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་རྣམ་གཞག་ནི། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ རང་བཞིན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའམ་རང་བཞིན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལྟར་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོད་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། གོ་རིམ་མི་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། མཆོག་སྦྱིན་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བར་ནི་སོགས་ཀྱིས་གསོལ་གདབ་བྱས། དབང་དགུ་པོ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་གསང་དབང་བསྐུར་བར་མཛད་དོ། །སྤྱོད་བསྡུས་སུ་འབྱུང་བའི་ བསྟོད་པ་དང་། གསོལ་གདབ་འདི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དོན་དུ་ཡིན་ཀྱང་། དབང་ གོང་མའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་པར་ བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་དགོངས་པས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དབང་ལ་ཡང་འདིས་ རིགས་འགྲེ་བར་མངོན་ཞིང་། སྐབས་འདིར་རིམ་ལྔ་དང་སྤྱོད་བསྡུས་གཉིས་དབང་གི་ཆོ་གའི་ ཚིག་དང་གོ་རིམ་མི་འདྲ་བ་ནི་{གང་མང་[གདམ་ང་]ཡིན་ནོ།

我來翻譯這段藏文。由於本段落是學術翻譯，我會嚴格按照直譯原則進行： 由於本來安住故無始，由於永不毀滅故無終，從未有過痛苦而寂靜的大樂，當證悟彼時，能清凈一切煩惱種子，以顯現清凈輪迴之身，以增盛清凈輪迴之語，以獲得清凈輪迴之心，最終欲得上述大樂。即從道位三種顯現生起之時起，雖已開始清凈輪迴三門，然由見道加行三種顯現直接清凈彼等，謂於三種顯現階段正在分分斷除時，實際光明生起之第一剎那，三種顯現之力匯聚于光明一體，彼時正在斷除彼等，第二剎那已斷。 此三祈請偈雖顯示光明次第階段之重要特質，然往昔一切聖道派上師皆轉為上師教言及次要之義，此處抉擇精義而說。"一切煩惱"者，總之除不為自在而斷之煩惱及隨眠習氣假名為煩惱者外，其他三界一切煩惱，雖包含根本煩惱、隨煩惱等一切，然此諸法類中所說之建立，如前所說，為一百六十自性或一百零八自性。如是至此，《修習次第攝集》中說不同次第：以勝施金剛等讚頌及以"見現等正覺"等祈請，以九種灌頂為前行而作密灌頂。《修習次第攝集》中所說之讚頌與祈請雖為光明教授之義，然非上位灌頂支分，因說于壇城成就之前作祈請故。故由《修習次第攝集》意趣，似乎此理亦可類推于幻身灌頂，此處《五次第》與《修習次第攝集》二者灌頂儀軌文句與次第不同者乃是選擇。

༈ དངོས་གཞི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་བཤད་པ། གཉིས་པ་དངོས་གཞི་འོད་གསལ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ངག་བཤད་པ་ལ། མངོན་བྱང་ གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ། རིམ་པ་འདི་ ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེ་བ། འོད་གསལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ངོས་བཟུང་། རིམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་བསྟན། རང་འབྲས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འཆར་ཚུལ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་བདུན་ལས། ༈ མངོན་བྱང་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ། །བརྗོད་པས་རྣལ་འབྱོར་བ་མཉེས་བྱས། ། སྙིང་རྗེ་སློབ་མ་ལ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་ནས་རིམ་པ་འདི་ཉིད་བརྩམས། །མཚན་མོ་སྣང་བའི་ ཆ་སྟེ་གསལ་བ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན། །མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་ པ་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་གཅིག་མིན་པར་འགྲོ། །མཚན་མིན་ཉིན་པར་ མ་ཡིན་མཚམས་མིན་གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །དེ་ནི་བྱང་ 5-541 ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་བཤད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡུལ། །མཚམས་ཀྱི་ མཐའ་ནི་འཇིག་མིན་མུན་ནག་ཚོགས་ནི་མ་ལུས་གང་དུ་འདས་པ་དང་། །ཇི་སྲིད་ཉི་ མ་མ་ཤར་སྐད་ཅིག་འདི་ནི་དྲི་མེད་ཡང་དག་མཐའ་རུ་བཤད། །སློབ་དཔོན་མཆོག་ནི་ རབ་རིབ་བྲལ་བས་སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །ནང་གི་བདེ་བ་རྙོག་བྲལ་ སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སློབ་ མས་ངོ་བསྟོད་དང་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་མ་ཡིན་པར། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་ པ་ལ། ལྡན་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་པས་བསྟོད་པ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ ནས། རྣལ་འབྱོར་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་མཉེས་པར་བྱས་པས། སློབ་དཔོན་ གྱིས་ཀྱང་སློབ་མ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྗེས་དེ་ནས། འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ལག་ལེན་མན་ངག་སྦྱིན་པ་འདི་ཉིད་བརྩམས་པར་བྱའོ། །ཡང་སྤྱོད་ བསྡུས་ལས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་ནི། །བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་ལས་འོངས་པའི། །མན་ ངག་གིས་ནི་བཞི་ཐོབ་པ། །དེ་ནས་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཞི་ཐོབ་པ་ཞེས་ པ་བཞི་པ་ཐོབ་ཞེས་པར་བསྒྱུར་ན་ལེགས་ཏེ། བླ་མའི་མན་ངག་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དབང་བསྐུར་བས། དགའ་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས། ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། སྣང་བ་བཞི་པ་འོད་གསལ་གྱི་སྐད་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ། མངོན་ པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དངོས་སམ། སྔོན་དང་པོར་གདམས་ངག་ཞུ་བའི་དུས་ཙམ་ཡིན་ན་ ཡང་། མངོན་བྱང་གི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྐྱོང་ཚུལ་གྱིས་ངོ་སྤྲད་པར་བྱའོ།

正行光明教授之解說 第二、解說正行光明本身之教授分七：依二現證而指認之理，解說一切空性之自性，住此次第補特伽羅之殊勝，辨識光明之二種修習瑜伽，顯示獲得此次第穩固之量度，顯示自果雙運身之生起方式，宣說光明次第之行持。 初、依二現證而指認之理： 如是以宣說真實功德，令瑜伽師歡喜已，于弟子生大悲心，爾後開始此次第。夜晚顯現分即光明，日光放射是增盛顯現，間隙是獲得顯現，諸自性非一次而去。非夜非晝非間隙，遠離諸自性者，彼即菩提剎那，殊勝上師說是瑜伽者境界。間隙邊際非壞滅，一切黑暗聚皆盡處，乃至日輪未升起，此剎那說為無垢真實邊。殊勝阿阇黎離迷亂，于弟子示現外菩提，內樂離垢佛菩提，以剎那而得。 如是弟子非為阿諛與偏執等，于具足殊勝功德之上師，以真實了知具足而從心底恭敬讚頌之門，令具足勝瑜伽之上師歡喜已，上師亦于弟子生起大悲，于祈請之後，即開始授予光明次第之實修竅訣。 複次《修習次第攝集》中說："爾後菩提之相，從上師傳承次第而來，以教授得四已，爾後于彼當授予。"說"得四"翻譯為"得第四"為善。謂依上師教授而灌頂勝慧智慧，以四喜自性空性之四智慧，漸次於相續中獲得彼四智慧已，生起第四顯現光明之剎那，即現證次第本身，或僅為最初祈求教授之時，亦應依現證次第相順修持之理而指認。

།དེ་ལ་མངོན་ བྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ནི། མཚན་མོ་སྣང་བའི་ཆ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་བྱང་ ཆུབ་བསྟན་གྱི་བར་རོ། །ནང་གི་མངོན་བྱང་ནི། ནང་གི་བདེ་བ་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་རྩ་རྒྱུད་ ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་ལས། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་རིགས་རྗེ་རིགས་དང་། །དམངས་རིགས་ལས་བྱུང་བུ་མོ་ 5-542 ནི། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །འདི་ནི་གསང་བ་ཐོབ་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནུབ་ ནས་ནི། །སྒྲུབ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ། །སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་སུ་ནི། །སྒོམ་པ་མཆོག་ གིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་རྫོགས་རིམ་པ་ལ་མི་རིགས་ཀྱི་ངེས་ པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་རིག་མ་བླངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ཆོས་དོན་ དམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རང་སེམས་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གསང་བ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། ། ཐབས་དེ་ཡང་ཅི་སྙམ་ན། ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ལྟར་ན། ཉི་མ་ནུབ་ནས་ནམ་ཕྱེད་ཚུན་ཆད་ དུ། དབང་བསྐུར་ཐོབ་དགོས་པས་དེའི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་བརྩམས་ཟིན་ནས། མཚན་ མོའི་ཐུན་དེ་འདས། ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་བར་སྐྱ་རེངས་དང་པོ་ཤར་བའི་དུས་ན། འོད་གསལ་ གྱི་ལུང་ཕོག་པས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ཐོག་མར་ཐོབ་པའམ། ཡང་ན་གཙོ་བོར་ དོན་གྱི་འོད་གསལ་དངོས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ནང་གི་མངོན་བྱང་ལྟར་ན། རིག་མ་དང་སྙོམས་ པར་ཞུགས་པ་ལས། སྣང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལ། ཉི་མའི་བརྡས་བསྟན་པའི་མཆེད་ པ་འདས་ནས་། ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་བདེ་བ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་པ་ ཡུན་རིང་དུ་བརྩམས་པས། མཚན་མོ་ལྟ་བུའི་ཉེར་ཐོབ་ནི་འདས། ཉིན་མོ་ལྟ་བུའི་རྗེས་ཐོབ་ ལ་མ་སླེབ་པའི་བར་དེར། མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྐྱ་ རེངས་དང་པོ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཏེ། དེ་ལས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ན། དོན་འདི་རྒྱས་པར་སྒྲོན་ གསལ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་མོད་ཀྱི། ད་ལྟའི་སྒྲོན་གསལ་ལས། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྟེ་ཐབས་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། ནུབ་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་འདིར། མཆེད་པའི་ 5-543 རྗེས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ནམ། ཡང་ན་ནུབ་ནས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་ནི། །ཞེས་འདོན་ དགོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས། རྩོམ་པ་པོའམ། རྒྱ་དཔེའི་ཕྱི་མོའམ། འགྱུར་གྱི་སྐྱོན་གསུམ་ གང་རུང་ཞིག་ལས་མ་འདས་སོ།

現證有二種，外現證謂："夜晚顯現分"至"示現外菩提"止。內現證謂："內樂"等。複次根本續第十五品中說："婆羅門、剎帝利、吠舍及首陀羅種姓所生女，當脩金剛法性，此為得密之方便。金剛日沒已，當開始一切修持，于黎明升起時，以勝觀修成就。" 此義因圓滿次第不須種姓決定，故取隨所獲得明妃，修成自心融入如金剛不可分之法究竟光明本性中，此為獲得金剛持密雙運之方便。 彼方便云何？若依外現證，從日落至午夜之間，須得灌頂故修行彼等事業已，夜晚彼時分已過，至日未升起間初晨曙光升起時，因光明傳授而初得光明次第之證悟，或主要現前實際光明本身。 若依內現證，由與明妃雙運，生起四顯智慧，以日之表徵所示增長已過，于近得樂離戲論中平等安住之修持長時開始，夜晚般之近得已過，未至如白晝之後得之間，等持智慧極為明顯無戲論，如初晨曙光升起，于彼平等安住即一切空性光明，由彼成就雙運身之義。 此義雖須從《光明燈論》廣作了知，然現今《光明燈論》中說："金剛日即方便智慧入定相生已，沒即成為般若體性。"此于順行此處，增長後生顯現之過失，或應誦為"沒已金剛日"之過失，故不出作者、梵本底本、或譯文過失三者之一。

།སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ རིམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཕྱིའི་བསྟན་པར་བྱ་ སྟེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་སུ་མ་རིག་པའི་སྣང་བ་འདས་ནས། ཇི་སྲིད་ཉི་མ་གསལ་བར་ མ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ལ་ནི་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་། ལུས་དང་ངག་ དང་ཡིད་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཉི་མ་ཤར་བའི་ཚེ་ན་སྣང་བ་ མཆེད་པའོ། །ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཐུན་མཚམས་ནི་མ་རིག་པའོ། །ཟླ་བ་ཤར་བའི་ཚེ་ནི་སྣང་བའོ། ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིས་ཕྱི་རོལ་ལ་ངེས་པ་བསྟན་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་ནང་གི་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རིམ་པ་འདིས་བསྟན་པར་ བྱ་སྟེ། དང་པོར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་འོད་ཟེར་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ་། ། གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་མཆེད་པ་སྟེ་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི། སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་མུན་པ་དང་བྲལ་ བའི་སྐད་ཅིག་ལ་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྟག་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་ དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་། ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་དང་། ཕལ་ཆེར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཐུབ་པ་དཔལ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ན། ཕྱིར་དུས་བཞི་པོ་མངོན་ བྱང་གི་སྣང་བ་བཞིའི་དཔེར་བླངས་པ་ཙམ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ཐོ་ རངས་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས། འབྲེལ་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་མངོན་བྱང་གི་མིང་བཏགས་ པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། མངོན་བྱང་དངོས་ནི་ནང་གི་མངོན་བྱང་ངོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། ཁ་ཆེ་ལ་ཀྵི་ 5-544 མ་ནི། ཕྱིའི་ཞག་ནི་མངོན་བྱང་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་ནང་གི་སྟོང་པ་བཞི་ནི་ ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྟོང་པ་བཞི་ནང་གི་ མངོན་བྱང་ངོ་། །ཞེས་འདོད་དོ། །འགོས་ལུགས་ཀྱི་གཏོང་ཐུན་ཆེན་མོ་ན་བཙུན་མོ་ཅན་དང་ ནག་པོ་པའི་བཞེད་ཀྱིས། དཔེ་བཞི་པོས་མཚོན་པ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཚུལ་བཞིའི་ཆ་ནས་ཕྱི་ དང་། ཉམས་མྱོང་བདེ་བའི་ཆ་ནས་ནང་གི་མངོན་བྱང་དུ་འདོད་ལ། ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་ཀྱིས། ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་དང་དུས་དང་རྟགས་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས་དྲང་དོན་དང་། ནང་གི་མངོན་བྱང་ནི། རྡོ་རྗེའི་རྩ་བ་དང་། སྐེད་པ་དང་། ནོར་བུ་དང་། གཉིས་ཤོར་གཉིས་ གནས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དོན་དངོས་སོ།

《行集明燈》中說：其中現證次第有二種，即外與內。其中首先當說外現證： 于黎明時分，無明顯現已過，乃至日光未明顯，於此時光明無垢相明顯，離身語意一切空性相。日昇時為增長顯現。日落時分為無明。月升時為顯現。 如是以四種空性于外確定示現說已，今當以此次第說內現證自證相：首先見如陽焰具五色光聚。第二為顯現，如月光。第三為增長顯現，如日光。第四為得顯現，如黑暗。爾後于離黑暗剎那為光明，以極明顯常顯現相及勝義諦自相智慧眼見。 對此，黑行持金剛與無畏作者，及多隨彼而行的勝吉祥與精進賢釋中，僅取外四時為現證四顯現之喻，及思維現證獲得時為黎明，以關聯為因而僅施設現證名，實際現證乃內現證。 克什米爾拉克什米認為：外晝夜非現證，與彼相似之內四空性為外現證，與如陽焰等相關之四空性為內現證。 '果派大放舍論中，依王妃師與黑行者意，以四喻所表，從離四種分別分而言為外，從經驗樂分而言為內現證。依那若巴意，外現證為法性喻、時間與相表示故為權義，內現證為金剛根本、腰際、寶珠及二失二住時之智慧即實義。

།ཞེས་འབྱུང་ལ། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ ནི་དུས་དངོས་ལ་སྟོང་བཞིར་འཇོག་ན། དུས་དངོས་དེ་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་ཡིན་པ་ཐལ་བ་ དང་། རྣལ་འབྱོར་བ་ཉིད་ཡུལ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ཅིང་། དུས་བཞི་པོ་དཔེར་བྱས་ནས། དེ་དང་འདྲ་བའི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕྱི་ཡི་མངོན་བྱང་འཇོག་ན་ནི། ནང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་འདྲ་ བ་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གི་དབྱེ་བ་མི་ཐུབ་པས། ཡིན་ལུགས་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གཅིག་པོ་དེ་ ཕྱིའི་དུས་བཞི་ལ་བལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དང་། ནང་གི་སྟོང་པ་བཞིའི་རིམ་པ་ ངོན་དུ་བྱས་པའི་ཆ་ནས་ནང་གི་མངོན་བྱང་ངོ་། །ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི། རྒྱལ་པོའི་གཡོག་གི་ཡང་གཡོག་པས་བྲན་གྱི་ཐ་མ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་གི་བྲན་མོ་ལ་ དབང་བསྒྱུར་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གོ ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལེགས་པའི་ཆ་རེ་ཡོད་པས་རང་ལུགས་འདི་ལྟར་གོ་དགོས་ཏེ། སེམས་དབེན་གྱི་སྣང་གསུམ་དང་། སྐབས་འདིའི་ཕྱི་ནང་གི་མངོན་བྱང་གཉིས་ཏེ་ཚན་པ་ གསུམ་ཀ་ལ། ཟླ་འོད་སོགས་ཀྱི་དཔེ་སྦྱོར་ཐེངས་རེ་རེ་མཛད་པ་དཔེ་འདྲ་ཡང་། མཚོན་དོན་ མི་འདྲ་བ་ཆེ་བ་རེ་ཡོད་དོ། །ཡང་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དཀར་ལམ་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ 5-545 ཡང་། གཞི་དུས་སེམས་ཅན་འཆི་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་གྱི། སེམས་དབེན་མན་ཆད་ལ་ ཡང་དཀར་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ན། སྐབས་འདིར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ དགོས། དེས་ན་ཁ་ཅིག་མཐོང་ལམ་ལ་ཉེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཆད་པའི་སྐབས། སྨིག་རྒྱུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་སྣང་ཁྲིགས་ཆགས་དང་། དཀར་ལམ་དམར་ལམ་ནག་ ལམ་གསུམ་པོ་ཡང་། སྐྱ་འོད་པ་དང་། དམར་ཐིང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཆར་བར་འདོད་པ་ ནི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་དཔུང་ཚོགས་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་ན། དང་པོར་ནི་བོང་བུ་འགྲོ་ལ། དབུས་མ་ནི་གཞུ་རྒྱུད་བསྒྲེང་ཞིང་། ཕྱི་ནས་ནི་བྱི་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཆེས་བཞད་གད་ ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གྲོང་པའི་མི་ཞིག་འགྲོ་བ་ལ་ནི། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའང་མི་ འགལ་ལོ།

如是所說。後來一些智者認為，若將實際時間安立為四空，則實際時間應成菩提剎那，且為瑜伽士境等所違，若以四時為喻，于與彼相似之體驗安立外現證，則內菩提亦復如是，故無法區分內外，實則其理乃是：唯一義光明于依外四時分為外現證，從現前內四空次第分為內現證。如說天授此人，既是王仆之仆故為最下奴僕，又因統御自己婢女故亦為王。 對上述諸說各有不當之處，故當如是了知自宗：心離三現及此處內外二現證，此三類雖皆各配月光等喻，然所表義有大不同。又說三現為白凈等，乃是基位有情死時等情況，若心離以下尚且不定為白凈等，此處更何須說。因此，有些人于近見道智慧建立之處，說陽焰煙等顯現井然有序，及白凈、紅凈、黑凈三者，認為以灰白光及紅深方式顯現，此如問及轉輪王軍隊如何，則答：初行如驢，中則張弓弦，後行如貓，說此極為可笑，若是鄉人行走，如是亦不相違。

།དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཆུང་ངུའི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྣང་ཉེ་ཚེ་དེ་དག་ཁྲིགས་ཆགས་ དང་ཁྲིགས་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་བདེན་མོད་ཀྱང་། འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲའི་ཁྲིགས་བཀོད་ངེས་པ་མི་འཇུག་ལ། ཐོ་རངས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པ་ཞེས་པ་ཡང་། ཐོ་རངས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལ་འཇོག་དགོས་ཀྱི། ཕྱིའི་ཐོ་རངས་ཁོ་ན་ལ་གཞོག་ ཏུ་མི་རུང་ངོ་། དེས་ན་ཞག་གང་གི་མཚན་མོའི་ཐུན་གྱི་དབུས་སུ་ནམ་མཁའ་དྭངས་པོ་ལ་ཟླ་ འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་སྐབས་ཤིག་དང་། དེ་ནས་ཉིན་རང་གིས་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་སྐབས་ ཤིག་དང་། དེ་ནས་ཉི་མ་དམར་ཐག་ཆད་པ་ན་མུན་ནག་གིས་ཁྱབ་པའི་སྐབས་ཤིག་སྟེ། དེ་ དག་ཏུ་འོད་དཀར་དམར་ནག་གསུམ་གྱིས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་བསླད་པ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་། ཐོ་རངས་སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་ན། མུན་ནག་དང་ཟླ་འོད་ཉམས་ནས་ཉི་མ་མ་ཤར་བའི་བར་དེར་ ནམ་མཁའི་ཁ་དོག་དཀར་དམར་ནག་གསུམ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟོང་གསལ་ཙམ་མཐོང་པ་ སྟེ། ནམ་མཁའ་སྣང་བཅས་བཞི་པོ་དེ་ནི་སྣང་བ་བཞིའི་དཔེའོ། ། དུས་དེ་དག་དང་བསྟུན་ནས་སྟོང་པ་བཞི་པོ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ནི། གཞུང་དོན་མ་གོ་བ་ 5-546 སྟེ། ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་ལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་དུས་འགྲིག་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ནམ་ཕྱེད་ ནས་ཐོ་རངས་ཀྱི་བར་ལ་ཉི་འོད་དང་མཚམས་ཀྱི་མུན་ནག་ཡོད་དོན་མེད་པས་སོ། །བཞི་ པ་འོད་གསལ་དུས་ལ་བལྟོས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཡང་དུས་ ལ་བལྟོས་དགོས། དེ་གསུམ་མི་བལྟོས་ན་དེ་ཡང་མི་བལྟོས་ཏེ་རིག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཞི་ཀར་བལྟོས་དགོས་ན་ནི། ཞག་སྔ་མའི་མཚན་མོ་སྣང་བ་དང་། ཕྱི་སྟེ་ཉིན་མོ་མཆེད་པ་ དང་། ཉི་མ་དམར་ཐག་ཆད་པའི་འོག་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་ཐ་མར་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་ དགོས་པར་འགྱུར་ན། ཐོབ་པ་དང་འོད་གསལ་གྱི་བར་དུ་ཚོགས་འཁོར་ལ་སོགས་པ་རྗེས་ ཐོབ་ཀྱི་བྱ་བས་མཚམས་བཅད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་འདོད་ན་མཐོང་ལམ་དང་མཐོང་ ལམ་གྱི་དངོས་ཀྱི་སྦྱོར་པ་གཉིས་པར་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་དང་དབང་བསྐུར་བ་ནུབ་ སྔ་མའི་དུས་ཀྱང་མིན་ཏེ། ནམ་བྱེད་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་ལ། ཐོ་རངས་ལུང་ འབོགས་པར་གསུངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སོགས་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་ལ་སྦྱར་བའི་སྐབས་ཉིད་ ནས་ནུབ་སྔ་མ་མིན་པར་ཤེས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དངོས་སུ་སྣང་བ་བཞི་པོ་སྐབས་འདིར་ སྐྱེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དུས་ལ་བལྟོས་པ་མིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བསམ་གཏན་ལྷ་མཆོད་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཚེས་གྲངས་མེད་ཅིང་ངེས་པ་མེད། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་དོན་རྫོགས་རིམ་སྟོན་པའི་ གཞུང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བ་ཕྱིའི་དུས་ལ་མི་བལྟོས་པར་གསུངས་སོ།

因此，在小瑜伽階段談論這些近分顯現是否井然有序雖然正確，但此處由於是一切行相，故不應執著如此排序。所謂黎明現證，也應安立於黎明所表義，不應僅限於外在黎明。因此，於一日夜晚之中夜時分，天空晴朗月光遍佈之時，其後白日陽光遍佈之時，其後日落紅盡黑暗遍佈之時，于彼等時分雖有白紅黑三光染污天空自性，然當黎明曙光升起，黑暗與月光消失，至日出之間，天空顏色非白非紅非黑，僅見空明，此四種有相天空即是四現之喻。 欲依彼等時分修習四空者，未解經義。縱使黎明時分與一切空時相合，然于外在從午夜至黎明間無需有日光與際間黑暗故。第四光明若依時分，則彼之加行所成三現亦當依時。若彼三者不依時，彼亦不依時，理相等故。若四者皆需依時，則前夜之夜為現，后即白日為增，日落紅盡后為得，其最後應現前光明，則得與光明之間將被會供等后得行為所間隔，若許此說，則見道與見道之實加行將成間斷。會供與灌頂亦非前夜時分，因說午夜灌頂時後于黎明授記，且從金剛日等配外現證之處即知非前夜。若問何故，則實際此處生起四現不依外在時分，如說："無有禪定天供養，無有日期亦無定。"等一切顯示了義圓滿次第之經典中，皆說殊勝智慧生起不依外在時分。

ཐོ་རངས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་གྲགས་ཀྱང་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ནི་ཚུལ་སྟོན་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་ བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྙིང་པོའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྨིག་རྒྱུ་འོད་ལྔ་དང་ལྡན་ པ་མཐོང་བ་དང་པོར་བཤད་པ་ནི། མངོན་བྱང་གི་སྔོན་འགྲོ་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་གྱི་ ཐོག་མར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་འབྱུང་རྒྱུ་ལ་ཕྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇོག་ པ་མིན་ཡང་། རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་འཆར་ 5-547 ཚུལ་དེ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱི་རུ་བཞག་ཅིང་། དེ་ལ་མ་དག་ཕྱི་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཅུང་ ཟད་འདྲེས་ནས་ཡོད་པས་ཀྱང་ངོ་། །ནང་གི་མངོན་བྱང་ནི། སྣང་བ་དེའི་སྟེང་གི་འཁྲུལ་སྣང་ ནི་མེད་བཞིན་སྣང་བ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་མཚན་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་འཇོག་མི་དགོས་ ལ། གཞན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོའམ། སྡོད་ལུགས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་གནས་ལུགས་དང་རང་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་པོ་ནི། བདེ་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་པའི་སྣང་ཆ་རགས་རིམ་ཤར་བ་དང་། དེའི་སྣང་ཆ་མ་འགགས་ཀྱང་རང་བཞིན་སྤྲོས་ བྲལ་དུ་རྟོགས་པས། ནམ་མཁའ་ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འདྲ་བ་ཙམ་ནི། ཕྱིའི་སྣང་བ་དང་པོ་ དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་ན་ནང་ལུས་ཀྱི་རྩ་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་ལེ་རླུང་དང་བཅས་པ་ཞུ་ བའི་བདེ་བས། ཐ་མལ་གྱི་ལུས་སྣང་འགགས་པར་གྱུར་པ་ནི། ནང་གི་སྣང་བ་དང་པོའོ། ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་མཆེད་པ་ཤར་བའི་གནས་སྐབས་ན། བདེ་བ་ཡང་གོང་འཕེལ་དུ་ སོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་ཉམས་སྐྱེད་ཆེ་སྟེ་མཁྱེན་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་རྟགས་སྣང་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཚུལ་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་ སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་ཤར་བས་མཚོན་པ་ཕྱིའི་ མཆེད་པ་དང་། ནང་དུ་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་གཞིའི་རླུང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་ཐིམ་པས། ཐ་མལ་ གྱི་ངག་གི་སྣང་བ་འགགས། ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའང་ཤེས་པས། ཉི་མ་དང་འདྲ་བ་ནང་གི་མཆེད་པའོ།

雖傳黎明成佛，然師之事業乃示現方便，如前已說。心要之義是此：集論中說，首先見到具五光之陽焰，是現證之前行，故應于內外二者之初配置。其後所說"外"者，雖非安立於外在義上，然瑜伽士自心之顯現分一切行相之顯現方式是顯現之分故安立為外，且因其中略有不凈外迷亂顯現混雜故。內之現證，由於彼顯現上之迷亂顯現是無而現，故此處無需安立此為其相，其餘智慧顯現一切之本性或安住方式即是大樂智慧。因其是實相與自形故稱為內。於此，現證時初顯現者，樂明之顯現上生起一切行相之顯現粗分，雖其顯現分未滅而了知自性離戲，如空中遍月光僅是外之初現，彼之上內身一切脈位明點及風融化之樂令平常身顯現滅盡，是為內之初現。 第二剎那增長生起之時，雖樂亦漸增，然較彼更增明覺，智、功德、相現等一切行相之細微方式皆得現前，彼亦以離戲相生起，故以晴空現陽光而表徵外增，內中一切言說根本之風融入樂中，平常語顯現滅盡，且知極明智慧離戲，如日，是為內增。

།གསུམ་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ སྣང་བ་དེ་རྣམས་འགགས་པའམ་མི་གསལ་དུ་སོང་བ་མིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས་གསལ་ཆའང་ཆེ་ རུ་སོང་མོད་ཀྱི། བདེ་བ་ཆེས་ལྷག་པ་སྟོབས་སུ་གྱུར་བས་བདེ་བས་མྱོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་ གི་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་འགགས། དེས་མ་དག་ལས་སྣང་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ 5-548 ཡལ། དག་པའི་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པས་རྣམ་རྟོག་མེད་ ཅིང་སྣང་ཆའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཐ་དད་པའི་མཚན་མ་འགགས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་མུན་ནག་གིས་ ཁྱབ་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མི་མཐོང་བའི་དཔེས་མཚོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ནང་དུ་ཀུན་ རྟོག་གི་ས་བོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རླུང་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཐིམ་པས། ཐ་མལ་གྱི་ཡིད་ འགགས་ཏེ་སེམས་སྟོང་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་མུན་པས་མཚོན་པ་ནང་གི་ཐོབ་པའོ། ། འདི་དག་ལ་མ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་གྱི་དགོངས་པས་དཀར་དམར་གྱི་བགྲོད་པ་ འགགས་པ་དང་སྦྱོར་ཚུལ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ལུགས་འདིའི་སྐོར་རྣམས་སུ་མ་བཤད་ པས་རེ་ཞིག་མ་སྤྲོས་སོ། །ཡང་འོད་གསལ་སྐད་ཅིག་བཞི་པའི་སྐབས་ནི་འདི་ལྟར་གོ་དགོས་ ཏེ། སྔར་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གཉིས་སྣང་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་ལ། སྐབས་འདིར་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་བདེ་ཆེན་སྤྲོས་བྲལ་འབའ་ཞིག་ལས་གཉིས་སྣང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མཐོང་བ་ནི། ནམ་མཁའི་སློང་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ དང་བྲལ་བས། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བར་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་ཀྱིས་མཚོན་ཞིང་དེ་ ནི་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནང་དུ་གནས་ལུགས་ཀྱི་བདེ་ བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་མཁའ་མཉམ་དུ་ཁྱབ་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་ཀྱང་རིག་ཅིང་མཐོང་བའི་ ཐོ་རངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དཔེར་བྱས་པ་སྟེ། ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་འོད་གསལ་ལོ། ། འདི་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེ་བའི་ལྡོག་ཆ་ནས་ནང་གི་མངོན་བྱང་དང་། ཡེ་ཤེས་དེའི་སྣང་ཆའི་སྒོ་ ནས་ཕྱིའི་མངོན་བྱང་དུ་འཇོག་ཅིང་། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དཔེ་བཞིས་མཚོན་པར་འདྲ་བ་ཡིན་ མོད། དཔེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། དུས་བཞིའི་ནམ་མཁའ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།

我來直譯第三部分的藏文內容： 第三獲得明相之時，彼等智慧顯現並非滅盡或變不明，雖較前更為明顯，然因大樂尤為增勝成為力量，以大樂陶醉之方式令內細微分別亦滅，由此不凈業顯現細分亦消，且了知彼等清凈顯現為一空性之本性，故無分別，且於顯現上差別之相亦滅，以空中遍黑暗則不見有形之相為喻表示，其于內中與遍計種子俱行之細微風亦融入，平常意識滅盡而心安住於一空性，以黑暗為喻是為內獲得。 對此等，雖依母續等他續部之密意有白紅執行滅盡及結合方式等諸多，然此派諸論中未說，故暫不廣述。又，第四剎那光明之時應如是了知：先前三種顯現之時亦有種種二現，此處唯一離戲大樂一切行相中毫無二現，故明見實相之自性，以離空之緣故，見為無所是，以破曉時為喻表示，此是外之現證光明，其于內中實相大樂唯一遍滿等空，以無相而覺見之黎明虛空為喻，是為內之現證光明。此即是以智慧光明現見勝義諦，如是從智慧本性之樂分立為內現證，從彼智慧之顯現分安立為外現證，彼二者皆以四喻表示相同，然喻亦非僅是虛空，乃是見四時虛空之智itself。

།ཡང་ཐོ་རངས་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་འབོགས་པར་བཤད་པས། ཕྱིའི་ 5-549 དུས་ལ་བལྟོས་པའོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་འབོགས་པའི་ཤེར་དབང་ དང་བཞི་པ་བསྐུར་བའི་དུས་དེ། སྤྱིར་ཉིན་ཞག་གཅིག་གི་ནང་ཚན་ན་དུས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ དང་། སྒོས་སུ་འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་གྱུར་པའི་དུས་ཡིན་པས། དུས་དེ་ལ་བྱེད་པ་ལུགས་ དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་ཡང་སློབ་མ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་བཀྲི་བར་ བྱེད་པ་ལ། སློབ་དཔོན་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་དགོས་པས། དཔེར་ན་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པས། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པ་ སོགས་ཀྱང་། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་གཞན་ལ་བསླབ་མི་དགོས་པར་བཙན་ ཐབས་སུ་མཐོང་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་མིན་ཀྱང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ལས་ན་འཕར་ ནས། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པར་གཏོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་པོ་དེ་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་ངོ་ སྤྲོད་བྱས་པའི་དུས་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིའི་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་ལུང་མ་ཐོབ་ ན་ལོ་ཟླ་མང་པོར་འབད་པས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས་རྒྱུ་དེ། འདི་ཐོབ་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་ནི། སངས་ རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལ་འཇམ་དཔལ་གྱིས། དཔེའི་འོད་གསལ་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོ་རངས་ ཀྱི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དུས་འགྲིག་པའང་སྲིད་མོད་ཀྱི། གཞན་ནི་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་དོ། ། ཚིག་དོན་ནི་མཚན་མོ་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཕོག་པ་ལྟ་བུར་བདེ་ཉམས་ལ་ གསལ་བ་རགས་པ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། སྣང་བ་དང་པོའི་ཆ་སྟེ་རིགས་ཡིན་ཏེ་རིག་མ་དང་ མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་དང་པོའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་གསལ་བའི་ཉམས་ཆེར་ རྒྱས་པས་སྟོན་གནམ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་མའི་ཟེར་འགྱེད་པ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཡིན་ ཏེ་མཆོག་དགའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བདེ་གསལ་གྱི་ཉམས་མ་འགགས་ཤིང་ཆུང་དུ་མ་སོང་ལ་གོང་ འཕེལ་དུ་ཡང་སོང་མོད་ཀྱི། བདེ་གསལ་གྱི་གཉིས་ཀ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ 5-550 སྟོང་ཉམས་ཀྱིས་ནོན་པས། དྲི་མ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐུན་མཚམས་ཏེ་མུན་སྲོས་པའི་ སྨག་རུམ་གྱིས་ཕོག་པ་ལྟ་བུའི་མི་རྟོག་པ་འཐུག་པོ་དེ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཁྱད་པར་ གྱི་དགའ་བའོ། །སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་རང་བཞིན་སྡེ་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་ཞིང་འབྱུང་བ་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པར་སྔོན་ཡང་ཡང་བྱུང་བའོ། །འདིར་ སྣང་གསུམ་ལ་རང་བཞིན་སྨོས་པ་ནི་འོད་གསལ་བཞི་པ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནོ།

又，說于黎明授予光明之教授，若想是依外時間，此是授予光明教授之慧灌及第四灌頂之時，總於一晝夜中是最勝時，別為光明itself之喻時，故於彼時而作。依順序灌頂而言，複次引導弟子入光明次第時，上師更應殊勝，譬如獲得雙運之瑜伽師，于圓滿幻身次第之弟子授予光明教授等，雖非不學光明次第之其他修習而強制生起見道，然從幻身次第之證悟躍升，屬光明次第之初始經驗即于與灌頂相關之引導時生起，若未得此時之灌頂相關傳承，則需多年月努力于相續中生起者，獲此則于彼剎那即得現前。后現證見道生起之時，如金剛智足前文殊授予譬喻光明灌頂于黎明時分，時間或可相合，然其他則無時間決定。 詞義是：如夜空晴朗月光照射般安樂感受中具粗顯之智慧，是為初種顯現分，是為與明妃等運所生初喜。其上顯明體驗廣大增長，如秋空晴朗日光普照般，是為增盛顯現，是為勝喜智慧。樂明體驗未滅且未減小而雖增長，然為較樂明二者百倍增勝之空性體驗所壓，如無瑕虛空被暮時黑暗所染般之濃厚無分別，是為獲得顯現智慧，是為殊勝喜。彼三顯現亦與各自本性三類俱行而生，非僅一次而先前亦多次生起。此處言三顯現有本性，是為第四光明無本性之義。

དེའི་རྗེས་སུ་མཚན་མོའི་ཟླ་བས་མཚོན་པའི་སྣང་བ་ཡང་མིན། ཉིན་བར་གྱི་ཉི་འོད་ཀྱིས་ མཚོན་པའི་མཆེད་པ་ཡང་མིན། མཚམས་ཀྱི་མུན་པས་མཚོན་པའི་ཐོབ་པ་ཡང་མིན། གང་ ཞིག་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྟེ་གདམས་ངག་ངོ་ སྤྲོད་པའི་སྐབས་སུ་རེ་ཞིག་མཉམ་བཞག་ཏུ་འགགས་པ་དང་། མངོན་བྱང་དངོས་ཀྱི་སྐབས་ སུ་སྣང་བ་གསུམ་པོ་དེའི་སྐབས་ལ། རང་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དངོས་ སུ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་སྐྱེས་པ་དང་དངོས་སུ་སྤོང་ངོ་། །རང་ བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་གསུམ་སྤངས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་ གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བླ་མ་མཆོག་གིས་བཤད་ཅིང་ངོ་སྤྲོད་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་སློབ་མ་ ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ ཐོག་མའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ནི། དཔེའི་འོད་གསལ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་གནས་ལུགས་ མཚོན་ནུས་ལ། སེམས་དབེན་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བཞིས་དཔེར་ཡང་ མི་མཚོན་པའི་རྟོགས་ཚུལ་དང་མྱོང་ཚུལ་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་བལྟོས་ན་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ དངོས་འདྲ་བ་ཞིག་གོ །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དངོས་ ནི། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་དུ་ཡང་མོས་པ་དང་རང་རིག་ ཙམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །མཚམས་ཀྱི་མཐའ་སོགས་ 5-551 ལ་དཀྱུས་ལྟར་ན། མཚམས་ཏེ་མུན་ནག་གི་མཐའ་ཐོ་རངས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འོད་གསལ་ དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་པས་མི་ཆོམས་ཤིང་འཇིག་པ་མིན་ལ། དུས་གང་དུ་མུན་ནག་གི་ ཚོགས་ནི་མ་ལུས་པ་འདས་པའི་རྗེས་དང་ཇི་སྲིད་ཉི་མ་མ་ཤར་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ སྟེ་དུས་འདི་ནི། དྲི་མ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འོད་གསལ་གྱི་དཔེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ཡིན་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས་ནི། མུན་པའི་མཐའ་ནི་རྣམ་པར་ཟད་ ཅིང་མཚམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་མ་ལུས་གང་དུ་འདས་གྱུར་ཞིང་། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། མུན་ པའི་མཐའ་རྣམ་པར་ཟད་པ་དང་། མཚམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་འདས་པ་དོན་གཅིག་སྟེ་མཚན་ མོ་འདས་པའི་མིང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་མཆོག་ནི་རབ་རིབ་སྟེ་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ ཐམས་ཅད་བྲལ་བས། སློབ་མ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་རིམ་པ་བསྟན་ནོ།

其後，非由夜晚月亮所表徵之顯現，非由白晝日光所表徵之增盛，非由暮時黑暗所表徵之獲得，是離八十種自性分別念，于教授引導時暫時于等持中滅盡，于真實現證時，彼三顯現之際，入于各自應份之分別念種子直接斷除之加行后，生起第四剎那而直接斷除。離有自性三顯現之彼剎那，即是現證光明智慧，殊勝上師如是宣說並引導，瑜伽士弟子自身亦成為經驗境界而應證悟。 光明次第初始經驗生起之時，雖僅是譬喻光明然能表徵實相，心isolate與幻身次第時之四顯現所不能譬喻之證悟方式與體驗方式，較彼等堪為真實光明itself之類。圓滿光明次第之真實現證，是瑜伽現量之行境，其前亦是勝解與自證量之行境，故名瑜伽士境。 若如經文，暮時邊際等者，以暮時即黑暗邊際之黎明所表徵之光明，不為分別念等所奪且不壞，於何時黑暗聚悉皆過後且日出之前剎那，此時即無垢真實邊際光明之譬喻，上師應如是宣說。若如迦譯：黑暗邊際悉皆盡，暮時威光無餘皆已過。如是翻譯，則黑暗邊際盡與暮時威光過同義，是夜盡之異名。如是，殊勝上師離一切翳障即煩惱分別，故於弟子示現具外在譬喻之現證次第。

།རབ་རིབ་བྲལ་བ་དངོས་ནི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པ་འདི་འབོགས་པ་ཙམ་ལ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་ པའི་རྟོགས་པ་འགོ་མ་རྣམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་ཆོག་ན། དེ་ཡང་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ ནས། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉམས་ཚོད་ཟིན་པས་བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྔ་རོལ་ ནས་གདམས་པ་འབོགས་པའི་རིག་འོད་གསལ་རྗེས་མཐུན་པ་ཙམ་ནི། འདིའི་རང་བཞིན་ ལ་མ་རྟོགས་ལོགས་རྟོགས་ཐེ་ཚོམ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་གོ་བ་ལེགས་པར་ཆགས་པ་དག་ ཉམས་མྱོང་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་བློ་གྲོས་ཡོད་པ་དགོས་སོ། །དོན་ དམ་དེ་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་རྒྱུའི་དོན་དུ་བྱས་ཀྱང་། དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་པ་ནང་ གི་བདེ་བ་རྣམ་རྟོག་གི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་གསུམ་ཐིམ་པའི་སྐད་ཅིག་གི་རིམ་ པ་དག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་ལ་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ནང་ལ་དཔེ་སྦྱོར་བ་ 5-552 ཙམ་བྱེད་ཀྱང་དཔེས་མཚོན་དུ་མེད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། སྣང་ཆའི་སྒོ་ནས་དཔེས་མཚོན་དུ་ཡོད་ ལ། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནོ། ། ༈ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། །ཐོག་མིན་འབྱུང་དང་ཐོག་ མར་འབྱུང་བའམ། །དབུས་མིན་འབྱུང་དང་དབུས་སུ་འབྱུང་བའམ། །མཐའ་མིན་ འབྱུང་བའམ་མཐར་ནི་འབྱུང་བའམ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་དམ་པས་རབ་ཏུ་ གསུངས། །གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོང་མེད་ཅིང་། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་ དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་ འགྱུར་མིན་མྱུར་པར་འགྲོ་བ་མིན། །གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་ བྲལ། །བསོད་ནམས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །བསོད་ནམས་ དང་ནི་སྡིག་གི་བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་བར་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་གསུངས། །ཞེས་ཏེ། འདི་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་དང་། མར་འགོས་ཀྱི་རྗེས་ འབྲང་རྣམས་འདི་སྐད་ཅེས། ཐོག་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་ལུགས་ ཟློག་གི་སྐབས་སུ། ཀུན་གྱི་ཐ་མར་འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་ འབྱུང་བ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ། སྣང་ཐོབ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ འབྱུང་བ་དང་། ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་དེ་གོ་ཟློག་པ་ཐོབ་སྣང་གི་བར་དུ་བྱུང་བས་དབུས་ མིན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ་མཆེད་པའོ།

實際離翳即是獲得雙運之上師，于幻身圓滿者傳授此教授時，雖僅需生起光明次第初始諸證悟于相續，亦需依止譬喻智慧，于真實智慧得經驗把握而成最勝智慧，故從前傳授教授之隨順光明覺受，於此自性離未證悟、錯誤證悟、疑惑三者而善得理解者，依隨應經驗而生決定解之智慧是為必要。 雖為令勝義由諸譬喻表徵，然不可譬喻之內在樂受離分別念濁染之光明智慧，即是現前圓滿佛陀菩提智慧，由三顯現融入之剎那次第而獲得。外在可為譬喻表徵方式與內在雖作譬喻相配然不可譬喻方式之說明，即顯現分可為譬喻表徵，本質分離譬喻之義。 一切空性自性解說： 第二，一切空性自性解說：非始而生及始處生，非中而生及中處生，非終而生及終處生，彼等一切空性聖者所宣說。無有去來與，無盡亦無增，非實非非實，有奇亦非奇，非成為安住，非速疾而行。離有無諸戲論，非福德自性非罪業自性，非福德與罪業之我性成勝者，彼即一切空性諸佛所宣說。 對此，一些註釋及瑪爾·果之追隨者們如是說：非始者，于光明起定之逆次第時，於一切最後而生，及於順次第時最初而生，即顯現智慧。于順次第時，于顯現與獲得二者之中處生，及於逆次第時彼二顛倒，于獲得與顯現之間生起，即非中處生，是為增盛。

།ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་སུ་མཐའ་མིན་ཏེ་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་ དང་། ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཐ་མར་འབྱུང་བ་ནི། ཉེར་ཐོབ་སྟེ་དེ་དག་གང་ལས་འབྱུང་ བའི་གཞི་དང་། གང་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཡིན་ པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་འདོད་ན། གཞུང་འདིར་སྣང་གསུམ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ཟློག་ གསལ་བོར་སྟོན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་ལེགས་ཆ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་ཞེས་ 5-553 པ་ལུགས་ཟློག་གི་སྐབས་མཆེད་པ་ལ་མི་འགྲིག་སྟེ། སྣང་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དབུས་ ཡིན་ན། ཐོབ་སྣང་གི་བར་དུ་བྱུང་བ་ཡང་དབུས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲེལ་པ་ ཕལ་ཆེར་དང་། ཆག་ལོ་དང་། ཤུད་བུ་སོགས་འདོད་པ་ལྟར། དོན་གྱི་འོད་གསལ་དེའི་རྟོགས་ བྱ་ཆོས་དབྱིངས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དུས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཐོག་ མར་བྱུང་བ་མིན་པ་དང་། གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལྟ་བུའམ། དབུས་མིན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་བལྟོས་པའི་དབུས་ སུ་མི་གནས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབུས་སུ་འབྱུང་ཞིང་གནས་པའམ། སྐྱེ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་མཐའ་མིན་འབྱུང་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་ པོ་རྣམས་འགགས་ཀྱང་འདི་ལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མཐར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི། ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་འོད་གསལ་བར་དམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུངས་སོ། །གནས་ ལུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བློས་བསྡུས་པ་ཡང་། ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་འཆར་པ་ཡིན་པས། སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཤེལ་ལ་ ཤེལ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟར། དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་གོ ། ཚིགས་བཅད་འདི་ཆག་འགྱུར་ལས། ཐོག་མར་འབྱུང་མིན་ཡང་ན་ཐོག་མར་འབྱུང་། །དབུས་ འབྱུང་མིན་ཡང་ཡང་ན་དབུས་སུ་འབྱུང་། །མཐར་འབྱུང་མིན་ཡང་ཡང་ན་མཐར་འབྱུང་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དམ་པོས་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་གོ་བདེའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་ རང་ངོ་ན་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་འོང་ཡང་མེད་ཅིང་། དུས་འདས་པར་འགྲོ་བ་དང་ནི་ད་ལྟར་ བ་དང་མ་འོངས་པར་འོང་བའང་མེད་ལ། སྒྲིབ་པ་གདོད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོས་ 5-554 ཟད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ ཏན་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཟད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་མིན་ལ། འཕེལ་པ་མིན་པའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ནོ།

于逆次第時非終即最初生起，及於順次第時最後生起，即近得，彼等從何處生起之基及何處融入之處，即是一切空性光明，如是宣說。若如是主張，此論典雖有明顯顯示三顯現順次第逆次第之功德，然"非中而生"不適于逆次第時之增盛，因為若顯現與獲得之間生起為中，則獲得與顯現之間生起亦應為中的緣故。 是故如大多註釋及翻譯師查、秋布等所許，彼真實光明之所證法界大樂，離戲論且超越時間故非最初生起，本然任運法性故如一切法之最初生起，或非中而生即不住于依處與時間之中，雖以遍及一切方式安住為一切命脈，然眾生不見故，于中生起及安住，或因無生故非終而生，即非諸事物之終而生，雖諸事物滅而此無滅故恒時安住，故亦是一切之終而生。具如是性相者，即是一切空性光明，聖者世尊們如是宣說。 如是為實相光明，如是能證彼之攝於意之智慧，亦如實顯現彼境之行相，故如青色所染之水晶稱為青水晶般，于彼亦安立無生滅等言說。 此偈頌查譯作："非初生亦或初生，非中生亦或中生，非終生亦或終生，一切空性聖者宣。"較易理解。 彼智慧自體中無有去來於方所，亦無過去之去及現在與未來之來，且障礙本無故無為對治所盡，及勝義功德住于自性故亦無增長。以無盡故非無實，以無增故亦非實有。

།ཡང་ན་སྤྲོས་པ་བྲལ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ལ། བདེ་བ་ ཆེན་པོའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱང་མིན་ནོ། །སྔོན་མ་མཐོང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐའ་དག་སྤྲོ་བ་ སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གཟུགས་དེ་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཅིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་གདོད་ ནས་གནས་གནས་པ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་མིན་པའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ ཁོ་ན་དང་བསྟུན་ན། ཇི་སྐད་དུ། ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་ཚུལ་བཟང་སྤྱད་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་ མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འཁོར་བ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར། གནས་བྱ་གནས་བྱེད་མ་གྲུབ་པས་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མིན་ལ། ནམ་ཡང་འཇིག་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མིན་ནོ། །གང་ཞིག་འོད་གསལ་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ མཐོང་ཡུལ་དུའང་། བློས་གཅད་བྱར་མ་གྲུབ་པས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་ཞིང་། བདེ་ཆེན་ དུ་མྱོང་ལ་འགྱུར་མེད་དུ་ཡང་གནས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་ སྙད་དང་ཡང་བྲལ་ལོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟུགས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡུལ་བཅས་ཀྱང་མ་ཡིན་ ལ། སྡིག་པའི་གཟུགས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་གཉིས་འདུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མིན་ཞིང་། གཉིས་ཀྱི་བར་མ་ བཏང་སྙོམས་ཀྱང་མིན་ལ། མཆོག་སྟེ་བདེ་བ་དམ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཡིན་ཡང་ ཚོར་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་ཚོར་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་གོ་བ་གལ་ཆེ་སྟེ་མཁས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་བློ་གྲོས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་གནས་འདི་ཆེས་ཟབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ དེ་ནི། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ། ༈ རིམ་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེ་བ། གསུམ་པ་རིམ་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ཆེ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་དེ་ 5-555 ལྟའི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་འགྲོ་གཉེན་གཅིག །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ མི་ཡི་སེང་གེ་གང་། །མི་ཟད་ལུས་ཐོབ་མ་ལུས་འགྲོ་བར་རྒྱུ། །དེ་ནི་ཡོན་པོའི་ལུས་ ཀྱང་དྲང་པོ་ཡིན། །སྟན་ལ་གནས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་མིག་བཙུམ་ གྱུར་ཀྱང་རྣམ་རྒས་མིག །དེ་ནི་མཉམ་མ་བཞག་ཀྱང་མཉམ་བཞག་ཡིན། །དེ་ནི་ཚིག་ དང་བྲལ་ཡང་བརྗོད་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་ཡང་བཟུང་བྲལ་ཡིན། །དེ་ནི་ འཇིག་རྟེན་མགོན་ཡང་གཞན་བྲལ་གྱུར། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཉེས་ཀུན་ཟད། ། ཅེས་པ་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་མན་ངག་ལག་ལེན་དུ་ཐོབ་ནས། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་ཡེ་ ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ།

或因離戲故亦非實有，因大樂故亦非無實。先前未見之一切壇城展開等稀有之色相為自性，彼一切行相本然而住故，因恒時安住故非稀有。複次若僅依世俗，如所說："因行善妙法而為稀有故亦非稀有。" 輪迴自性不成且法性離戲故，所住能住不成故非成為安住，且因永無壞滅故亦非速去。彼光明非為識之所見境，亦非意所斷定故離有之言說，且為大樂所感受亦安住于無變，具一切行相故亦離無之言說。非福德之色受樂及境，亦非罪業之色受苦及境。非福德與罪業二者和合之自性，亦非二者之間舍念，然為殊勝即成為勝義樂。雖為樂然非受樂，非為體驗所感受，此理解極為重要，此極深處令一切智者心智迷亂。如是所說，即是光明一切空性，乃佛陀如來所宣說。 此次第中安住補特伽羅之殊勝： 第三、此次第中安住補特伽羅之殊勝者："瑜伽師獲得如是真實，動靜自性眾生唯一怙主，智慧自性人中獅子，獲得不盡身而遊歷一切眾生。彼雖彎曲身然為正直，雖無住于座卻為安住，彼雖閉目然為智眼，彼雖未入等持然為等持，彼雖離言然為離詮，彼雖具受用然離執取，彼雖世間怙主然離他。彼證悟真實且盡諸過。"即是獲得光明口訣實修后，于相續中生起光明次第智慧之瑜伽師之利益與殊勝之顯示。

།སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་ པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་གྱི་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད། བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ཐོབ་ཅིང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་འདི་ ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་གཉེན་གཅིག་པུའོ། ། རྒྱུ་ཡི་(མི་)རྒྱུ་ནི་སྣོད་བཅུ་གཉིས་ལ་བཤད་ན། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་གཉེན་གྱི་ཐ་སྙད་ མི་བདེ་བས། རྒྱུ་བ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དང་མི་རྒྱུ་བ་བར་དོའི། རྒྱུ་བ་འདོད་ཁམས་དང་། མི་རྒྱུ་བ་གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་གཉིས་སུ་འཆད་པ་ལྟར་བདེའོ། །ཁ་ཅིག་རྒྱུ་བ་དང་ མི་རྒྱུ་བ་ས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ཞེས་འཆད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅིང་། གཞན་དག་ འཁོར་བ་པ་དང་འཕགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་འཆད་དེ། འདི་སྐབས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་འཕགས་ པ་དངོས་མ་ཐོབ་པས། འཕགས་པའི་འགྲོ་དོན་བྱེད་པར་སྦྱོར་དུ་མི་རུང་བ་འདྲའོ། །ཡང་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚིག་ལ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་། གཞུང་འདི་དག རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་ པ་ཡིན་གྱི། བསྟོད་པ་དང་། ཉམས་མགུར་ལ་སོགས་པ་ཧབ་འགྲོས་བྱེད་པའི་སྐབས་མིན་ 5-556 པས་ངེས་པོ་ཏིག་པོར་བཤད་དགོས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་དབྱིངས་ལ་ཤིན་ཏུ་ ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ་གནས་ལུགས་རིག་པས་ལོག་པའི་ ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་སུན་དབྱུང་ནུས་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་མིའི་ནང་ན་སེང་ གེ་ལྟར་བག་ཚ་བ་མེད་པའོ། །མི་ཟད་པའི་ལུས་ཞེས་པ་མི་འཇིག་པའི་སྐུ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་ པོའི་སྐུ་རྗེས་མཐུན་པ་ཐོབ་པས། མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་གནས་ཏེ་སྐབས་སུ་བབ་ པའི་གནས་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་ བདེ་བ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་ཅིང་མི་འགྱུར་པའི་སྐུ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་དང་། རྒྱུད་གཞན་ ལས་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ལ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་འཕེལ་བར་གསུངས་པ་གཉིས་དོན་ གཅིག་ཅིང་འདིར་མ་ལུས་འགྲོ་བར་རྒྱུ་ཞེས་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་གཅིག་གི་མ་མཐོང་བའི་དོན་མཐོང་བ་ནས། སྟོང་དང་ཉེར་བཞིའི་དོན་མཐོང་བའི་ བར་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་གཅིག་གོ །དེ་ནི་ཡོན་པོ་ཞེས་སོགས་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས། དེ་ནི་སྨད་པའི་ལུས་ཀྱང་མ་སྨད་ལུས། །ཞེས་བསྒྱུར་ཏེ། དོན་ལུས་ཡོ་བ་སོགས་ལུགས་ཀྱི་ རྣམ་འགྱུར་དང་སྤྱོད་ལམ་ངན་པར་བསྟན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་ཞིང་སེམས་ཅན་ མང་པོ་སྨིན་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས་དྲང་པོ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པར་འོས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པའི་ལུས་ཡིན་ནོ།

幻身次第圓滿之學徒瑜伽師，由上師恩德獲得並於相續中生起前述如是光明真實性時，彼瑜伽師即具此等功德，即成為動靜自性一切眾生利益之唯一怙主。 若解釋動與不動為十二處，因器世間不宜用怙主之言說，故如說動者為六道眾生與不動者為中陰，動者為欲界與不動者為色界無色界二者為佳。有謂動與不動為住于地與虛空者，此說無有理由，復有說為輪迴與聖者眾生，然此處彼瑜伽師未得真實聖者，故似不宜配合為利益聖者眾生。複次殊勝語雖無定準，然此等論典乃確立體系，非如讚頌及證悟道歌等隨意而行之處，故應精確明確而說。彼瑜伽師極為趨向勝義法界，故為智慧自性，由通達實相故能直接破除一切入邪道者，是故如獅子於人中無所畏懼。不盡身者即不壞身，獲得大樂身之隨順故，遊歷一切無餘眾生住處，即於一切適宜處所行持眾生利益。此處所說稍得大樂不盡不變之身，與他續所說三摩地支分增長不變之樂二者義同，此處所說遊歷一切眾生，與彼等所說見未見之義，乃至見千倍二十四數之義等亦為一義。所謂"彼雖彎曲"等，札迦譯作："彼雖賤身亦非賤身。"義為雖示現身形彎曲等惡行儀與不善威儀，然能增長自身智慧且能成熟眾多有情，故為正直，即應為一切稱讚之圓滿身也。

།ཁུར་འཁུར་ཞིང་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པས་རགས་པའི་ལུས་དེ་སྟན་ལ་ གནས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཞིང་བྲེལ་བྲེལ་འཕོངས་འཕོངས་ལྟར་འདུག་ཀྱང་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ལུས་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྟན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པ་ཅན་ཡིན་ ནོ། །དེ་ནི་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་འདི་བཙུམ་པ་ནས་ལོང་པའི་བར་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་ ཤེས་བྱའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྒྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཡེ་ཤེས་ རྡོ་རྗེའི་གཏམ་རྒྱུད་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་འདོད་ཡོན་ལ་རྩེ་བ་དང་། ཞིང་ལས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་ 5-557 བས་གཡེངས་ཏེ་མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ལྟར་འདུག་ཀྱང་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་ན་འགལ་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་ དགག་སྒྲུབ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལའང་བླང་དོར་མང་པོའི་ཚིག་སྟོན་ པས་སྒྲ་རྟོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྲག་ཆ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་བརྗོད་བྲལ་གྱི་དབྱིངས་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ནོར་དང་གཡོག་དང་ཞིང་དང་ ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མ་དང་ལྡན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀུན་སྤངས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་ རྗེས་སུ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་སོགས་ལ། ཆག་འགྱུར་ལས། དེ་ནི་གཞན་བྲན་གྱུར་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ མགོན། །ཞེས་གོང་འོག་བསྒྱུར་བ་ལེགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དམན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་{ཆེ་ས་ [ཆེས་མཆོག་]ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཚིག་གི་སྡེ་ཚན་ཡིན་པས་ན། སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ རིམ་པ་དང་འགྲིག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་མེད་དོ། ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་དུ་བླངས་ཏེ་སྒྲུབ་པར་མཛད་ པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་རྣམས་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་དང་། ཡོན་ཏན་དུ་མས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་དང་མགོན་པོའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་དོན་དམ་པ་གནས་ ལུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་། ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་རིམ་ པ་སོགས་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ཤིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཉེས་པ་སྟེ་ཉོན་ མོངས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་སྟོབས་ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཉེས་པའི་སྟོབས་ཟད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྒྱས་པའི་མཐུ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེའི་ཚུལ་ལས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་སྟོབས་ལྔ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །

我來對這段藏文進行直譯： 雖然由負重行走等粗重之身無處可坐，似乎忙亂貧困，然其智慧之身安住于大樂座墊，具足圓滿受用。彼雖從水泡般眼睛閉合以至於盲，然智慧眼於一切所知色相廣大開啟，此乃婆羅門智金剛傳記所述。彼雖似因欲境遊戲及農耕等事務散亂而不入等持，然恒時等持于本尊身及大樂智慧，彼于說法時依據相違相屬而立破立，于當下事務亦示現取捨眾多言詞，似乎執著聲音分別，然因了知一切聲如谷響，故不離離言法界。彼雖具足財物、僕從、田地、牲畜等諸多受用，然因了知一切如幻，故亦為離遍執取之大瑜伽士。其後"彼於世間"等，札迦譯作："彼雖為他奴世間怙主。"如是上下譯文為佳。其原因雖現為低劣然實為最勝，此為顯示之詞組，故與前諸次第相合。然彼等於義無別。彼因自身擔負成辦一切其他眾生之利益，故雖為他人之奴，然因能救護三界一切痛苦，並以眾多功德超勝自性，故為主尊與怙主。如是瑜伽師通過了知勝義實相之真實性之修習、實踐及證得之次第等納入經驗，且因身語意三不為過失即煩惱所控，故亦為諸過失力量窮盡者。其中過失力量窮盡乃智慧力量增長之力用，與經典傳統所說于抉擇分后二支獲得五力之說義同。

5-558 ༈ འོད་གསལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ངོས་བཟུང་། བཞི་པ་འོད་གསལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་ངོས་བཟུང་བ་ནི། མན་ངག་ ཐོབ་པའི་སློབ་མ་ཡིས། །དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་བསླབ། །རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ རིམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་གཞིག་པའོ། །མགོ་བོ་ནས་ནི་རྐང་པའི་བར། །ཇི་སྲིད་ སྙིང་གར་ཕྱིན་པའི་བར། །རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མཐའ་ལ་འཇུག །རིལ་པོར་འཛིན་པ་ ཞེས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་ཉིད། །དང་པོར་འོད་གསལ་བར་བྱ་སྟེ། །ཕྱི་ནས་དེ་ བཞིན་བདག་ཉིད་བྱེད། །རྗེས་སུ་ཞིག་པའི་རིམ་པ་ཡིན། །དབུགས་ཀྱི་རླུང་ནི་མེ་ལོང་ ལ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཐིམ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་མཐར། །ཡང་དང་ ཡང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐབས་འདིར་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ གཉིས་ཡིན་ན། འདི་ལ་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེ་ན། དཔེ་ཙམ་དུ་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ རྗེས་མཐུན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དོན་མངོན་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་བསྒོམ་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་དགོས་པ་ མིན་ཡང་། བསྐྱེད་རིམ་པ་དང་། ལུས་དབེན་པ་དང་། ངག་དབེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་ བསྒོམ་བྱ་དང་། སེམས་དབེན་པས་ཐོག་མར་ཡང་ཅུང་ཟད་བསྒོམ་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་སྙིང་ གར་སེམས་དཔའ་གསུམ་བརྩེགས་ལྟ་བུ་བསྒོམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་འོད་ ཀྱིས། རང་ཉིད་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ ཐིམ་པ་དང་། དེ་ཡང་ན་ད་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བསྡུས་ནས། ན་ད་ཡང་སྟོང་པར་སྦྱང་བ་ ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའི་འོད་ཟེར་གྱིས། དང་པོར་སྣོད་བཅུད་ རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱས། དེ་ནས་དེ་རྣམས་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་ནས། མཐར་རང་ ཉིད་སྔར་བཞིན་བསྡུ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་འགོས་ལུགས་ 5-559 པ་རྣམས་ནི། རྩ་བའི་ལྷ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རིལ་གཞིག་དང་། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་ གཅིག་པ་ལས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རིལ་གཞིག་གསུངས་པ་དང་། དེའི་སྔོན་དུ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་ དམ་ཚིག་གི་སྐབས་སུ་རྗེས་གཞིག་གསུངས་པས་འགྲེལ་པའི་དངོས་བསྟན་ལ་མེད་ཀྱང་། དྲན་པ་གཅིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་བསམས་སོ།

光明修持瑜伽二者認定 第四、認定光明修持瑜伽二種：獲得口訣之弟子，其後當學二種瑜伽：總執持之次第，及如是隨滅。從頭至足，乃至於心，瑜伽趣入真實邊際，此說為總執持。執行與不執行，首先應令光明，其後如是成就自性，此為隨滅次第。如氣息風于鏡中，如何完全融入，如是于瑜伽真實邊際，反覆趣入。 如是所說，其中總執持與隨滅者，於此處乃趣入光明之方便禪定二種。若於此不分實假，則僅以相分為道之門隨順修習，及以現證義理方式實修二者。其中初者，雖非已生光明次第之瑜伽師所需修習，然生起次第者、身遠離者、語遠離者等主要應修，心遠離者初時亦需略修。又如於心間修三重薩埵，由三摩地薩埵之光，自身三昧耶薩埵融為光明后融入心間智慧薩埵，彼復收攝至那達等，復修那達亦為空性，此即總執持。以三摩地薩埵光芒，首先令器情成壇城，其後令彼等趣入光明，最後如前收攝自身，此為隨滅次第。於此等，果系諸師認為：因是根本本尊故，有金剛持之總滅，及根本續第十一品所說金剛三之總滅，其前于虛空金剛誓句處所說隨滅，雖不顯現於疏中，然于所說專注一境瑜伽等亦當以義理得之。

ཡང་རྒྱུད་ལས། དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་བྱས་ཏེ། །ཚིག་གི་དམ་ཚིག་ལྔ་ཡི་མཆོག །ཆོས་ཀྱི་ ཚིག་གི་ལམ་གནས་པ། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་སྒྲོན་གསལ་ དུ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྔ་ཡི་མཆོག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་སེམས་དཔའ་ གསུམ་བརྩེགས་པ་བྱས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། ། ཆོས་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་སྟེ། དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་མཐོང་ནས། རིགས་ལྔའི་རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་ཀྱང་འདོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་ཡང་སོ་སོར་བསྒོམ་པ་ དང་{སྔགས་[སྦྲགས་]ཏེ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དུ་མ་བྱེད་དོ། ། མར་ལུགས་པ་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རིལ་གཞིག་ཁོ་ན་སྒོམ་པར་ཡང་འདོད་མོད་ཀྱི། དོན་ལ་འདི་ལ་ནི་ལྷའི་རྣམ་པ་དང་ས་བོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་མི་སྣང་བས་དེ་དག་ལ་ འདི་དག་རུང་མི་རུང་གི་དབྱེ་བ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཁྲོ་བོའི་ རྒྱལ་པོ་བཙུན་མོར་བཅས་པ་གང་ལ་སྦྱར་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགོས་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གང་ ལྟར་ཡང་རང་ལུས་ལྷ་སྐུ་ཁོ་ན་སྟོང་པར་བསྡུ་བ་ནི་རིལ་འཛིན་དང་། ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་སྣོད་ བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་བསྡུས། དེ་ནས་རང་བསྡུ་བ་ནི་རྗེས་གཞིག་གོ ། གཉིས་པ་མངོན་གྱུར་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོག་བཅས་ ཀྱི་སྒོམ་པ་ཉེ་ཚེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ 5-560 པར་བཞག་པས་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རྩ་གནས་གཞན་ ནས་ཞུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྩ་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཞུ་ཞིང་འབབ་པས་མཐར་དོན་དམ་པའི་རྩ་དབུ་ མར་ཐིམ་ནས། ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་བཞོན་པའི་རླུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ ལེར་གྱུར་པ་ན། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྣང་བ་རབ་འབྱམས་དེ་དག་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ རང་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་མཐར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་ རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་སམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་སྐྱེས་ཤར་བ་ལ་མཉམ་ པར་བཞག་པས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རླུང་རྣམས་འདུས་ཤིང་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་རྣམས་ཁོ་ན་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་ འདི་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

又如續中所說："圓滿誓智二，五誓言中勝，住於法語道，等同金剛法。"對此《光明燈論》中說："以此方式為五中勝，即應修習五如來作三重薩埵。"又說："金剛是世俗諦，法是勝義諦，具法之金剛即金剛法，是大金剛持之果位，將獲得彼。"見此為其義，故亦許五部總執持與隨滅，于彼等亦作單獨修習及伴咒修習等諸多安立。 馬爾派諸師雖亦許唯脩金剛持之總滅，然實際上此中除本尊相及種子差別外無他可見，故彼等無可行不可行之分，無論用於佛陀、菩薩、忿怒王及佛母任何皆可，于所需義利無有差別。無論如何，唯將自身天身收攝入空性是總執持，首先收攝外器情之顯現，其後收攝自身是隨滅。 第二、以現證方式修習者，非如前說此等有尋思之區域性修習，而是專一安住於心俱生樂，由此風與明點融為一味，從其他脈位融化，融化流入世俗中脈內，最終融入勝義中脈，成為道攝光明之載體風本性之明點時，與幻身相關之無邊顯現亦攝歸瑜伽師自身顯現為一，最終成為大樂一味之體性。其因由是依真實或智慧手印而生起俱生，於此等持故，由蘊界處諸風會聚融入中脈之緣故，唯是自續所攝諸蘊界入光明，此即是總執持。

།རིམ་པ་དེ་འདྲ་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཞུ་བདེའི་ཉམས་ མྱོང་ཤིན་ཏུ་འཐུག་པ་ཅིག་འདུག་པ་དེ་སྤྲོས་ཤིང་བཤིག་ནས་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་ཀུན་ལ་རྒྱས་ བཏབ་པས། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པར་རང་འགྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ད་དུང་ དེ་ལ་བདེ་བའི་རྒྱས་བཏབ་ཡུན་བསྲིངས་ན། ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་དང་ལྷར་སྣང་གཉིས་ཀར་ ནུབ་སྟེ། སྣང་མེད་ཀྱི་བདེ་ཆེན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཞུ་བདེ་དེས་ལས་སྣང་འདི་ཀུན་ལ་རྒྱས་ བཏབ་པ་ན། རང་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་གི་ཕྱི་གཟུང་བའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ནུས་ པ་ཅན་གྱི་རླུང་དེ། ཐིག་ལེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚུར་འདུས་པ་ན་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར། དེ་དབུ་ མར་ཐིམ་པ་ན་ཕྱིའི་ལྷ་སྐུར་སྣང་བ་ནུབ་སྟེ་བདེ་ཆེན་གཅིག་པུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ རྣམས་བདེ་སྟོང་ཙམ་དུ་ཤར་བའི་སྐབས་དེར། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ པས། འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རླུང་ རྣམས་སྔར་བཞིན་འདུས་ཏེ་ཐིམ་པས་རང་ལུས་ཀྱི་གོ་སར་གནས་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་ 5-561 འཁོར་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་སྔར་གྱི་བདེ་སྟོང་མཁའ་མཉམ་དེ་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་འགྲོ་སྟེ། རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། ། གཉིས་ཀར་ཕྱི་ནས་ནང་དུ་སྡུད་པའི་གོ་བ་འདྲ་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་སེམས་བདེ་སྟོང་ ཁྱབ་བརྡལ་ཙམ་ཞིག་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་ཆས་བསྡུས་པའི་མཐའ་ནས་ དབུས་སུ་ཐིམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྟེན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་ནི་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། སྐབས་ དེར་རྩ་བ་ནས་མེད་མི་འགྲོ་ཡང་། ཞུ་བདེ་དང་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་སྟོབས་ལས་ རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ངོར་བདེ་སྟོང་ཁོ་ནས་ཤུགས་ཁྱེར་ཏེ་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་ནི་ ཡིན་ཏེ། དེ་སྐབས་སྒྱུ་མའི་ལྷ་འོད་གསལ་དུ་ཐིམ་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་གོ །དེ་ལྟར་ན་སྣང་བ་ ནུབ་ནས་སྟོང་པར་ཐིམ་པ་ཡིན་པས། སྤྱི་ལྡོག་ནས་རིལ་གཞིག་གཉིས་ཀ་སྤྲོ་བསྡུའི་རིམ་པ་ གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་བསྡུ་རིམ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་པོ་རང་ལ་བལྟོས་པའི་ཡང་རིལ་འཛིན་ནི་ བསྡུས་རིམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་གཞིག་ནི་ཕྱི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་བསྡུས་ པའི་མཁའ་མཉམ་དེ་ལ་རང་ལུས་ཕར་བསྲེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོ་བའི་རིམ་ པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

經過如此次第后，生起極為深厚的融樂體驗，將其擴充套件分散而印持於一切平常顯現，彼等亦自然轉變為如幻天身之相，若再以樂印持而延長時間，平常顯現與天尊顯現二者皆沒，生起如虛空遍滿之無現大樂。如是存在之因由是，當以與心本性不可分離之融樂印持此一切業顯時，能顯現自身身心上外所取諸種顯現之具力風，與明點一同內攝時顯現如幻天身，當其融入中脈時，外天身顯現消失而成唯一大樂。如是當諸顯現顯為樂空之時，于俱生之本性中等持，則執取屬於身法及能生六識顯現之諸風如前會聚融入，故住于自身處所之幻身壇城亦不顯現，與前樂空等空融為一味，此即隨滅瑜伽。 二者雖有從外向內收攝之相似理解，然僅是安住於心樂空遍滿，故非由方分收攝之邊際融入中央，且所依幻身天身是實際成就，故彼時不會從根本消失，然由融樂與本性大樂加持方式極為強力且遍滿而生起，由其力故，于瑜伽師自身顯現中唯被樂空之力牽引而天身顯現隱沒，此時安立幻天身融入光明之名言。如是，由顯現隱沒而融入空性，故從總相而言，總執持與隨滅二者皆是展開收攝二次第中之收攝次第，就彼二者本身而言，總執持唯是收攝次第，隨滅則如將自身融入已攝外器情一切入光明之等空中，故亦是空性智慧展開次第。

།དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཅར་གྱིས་མ་དག་པའི་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུས་ ནས་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་། རྗེས་གཞིག་ནི་རྒྱུ་བདེ་སྟོང་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོད་གསལ་ལས་ལངས་ནས་འབྲས་བུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོ་བའི་རིང་རྒྱུ་ཡང་བྱེད་དོ། །སྔར་སྨོས་ པའི་དཔེ་ཙམ་གྱི་རིལ་གཞིག་དེ་ཡང་དམིགས་པ་གསལ་པོས་བསྒོམས་ན། ལས་དང་པོ་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་གསལ་གྱི་ཉམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། ལུས་ ཡང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྲིན་བུ་སྤོང་བ་དང་། རྒས་ཁ་སྲ་བ་དང་། རླུང་རགས་པ་འདི་རགས་ པའི་རྩ་དབུ་མར་ཅུང་ཟད་ཆུད་པ་སོགས་དང་། ལས་དང་པོ་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཉིད་ཀྱི་འོད་ 5-562 གསལ་ཟིན་པ་དང་། གཏུམ་མོའམ་ཕྲ་ཐིག་སོགས་དང་བསྲེས་ནས་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་ བོགས་ཆེ་བ་སོགས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་ ཕྱུག་ཆེན་པོས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ངོས་འཛིན་པ་ན། དམིགས་པ་ཉེ་ཚེ་བ་ དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་དང་། མཚོན་ཆས་གཡུལ་ འགྱེད་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཐོས་ན། དེ་ནི་སྐུད་ པ་དག་སྟེ་ཞིང་ཁབ་ཀྱིས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་དེ་དག་ ནི་དཔེ་ཙམ་ལ་དོན་དུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་དོན་ནི། སྔར་སློབ་དཔོན་ལ་མན་ངག་ཐོབ་ ཟིན་པའི་སློབ་མ་ཡིས་རིམ་པས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། མན་ངག་ཐོབ་པའི་རྗེས་ དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཡུན་བསྲིངས་ཏེ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་རིལ་པོ་སྟེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་འོད་གསལ་དུ་འཛིན་ཞིང་དབང་ བསྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་སྟེ་ཡང་ཡང་སྟོང་ ཉིད་དུ་གཞིག་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པའོ།

因此，此二者皆將不凈顯現攝入光明而於其中作業，隨滅則因開展因位樂空，故從光明起后亦作為開展果位壇城之因。前述僅以譬喻之總執持與隨滅，若以明確所緣而修，則于初業者階段生起悅意之空明覺受，無病，身輕，除內外蟲，老年體健，粗風稍入此粗大中脈等，以及初業者階段能攝持睡眠光明，若與拙火或細滴等合修則尤為增上等。然而，安住于光明次第之大瑜伽自在者辨識修證實際光明之方便時，若認為僅是如此侷限所緣，則如聞"諸王以賞賜及兵器交戰二者而降伏諸敵"時，思維"此乃以線及針打鬥"般。故彼等是將譬喻誤認為實義。 文義為：先前已從上師獲得口訣之弟子，為得實際光明故，獲得口訣之後，應於二種瑜伽長時修學。 何為二者？即總執持，亦即執持並自在掌控自續諸蘊入光明之次第，如是一切顯現隨即反覆摧毀入空性之次第。

།ལྷན་སྐྱེས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་མགོ་བོ་སྟེ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོར་འདུས་ནས་ དབུ་མར་ཞུགས་ཤིང་ནོར་བུའི་བར་དུ་འབབ་པ་དང་། འོག་ཏུ་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་རྒྱུ་བའི་ རླུང་རྣམས་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ཡར་ལྡོག་སྟེ་དབུ་མར་ཐིམ་པས། འདོད་ཆགས་ ཆེན་པོའི་གཟི་འོད་མེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འབར་བས་ཇི་སྲིད་དུ་གསང་གནས་ནས་སྙིང་ག་ཡན་ཆད་ དུ་རླུང་དང་རྗེས་ཆགས་ཀྱི་གཟི་འོད་ཀྱིས་ཐིག་ལེ་དབུ་མའི་ནང་ནས་ཡར་སོང་སྟེ། སྤྱི་བོ་ལ་ སོགས་པ་རང་གནས་སུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་བསྒོམས་པས་རང་གི་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ ཤས་ཙམ་མམ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཇི་ལྟར་འོས་པ་དག་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ་གནས་ ལུགས་ཀྱི་འོད་གསལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་ 5-563 དེ་འདྲ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་རྒྱུ་བ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་། མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་རང་གི་བདེ་ཆེན་གྱིས་རྒྱས་བཏབ་པས། དང་པོར་དེ་རྣམས་འོད་གསལ་ བདེ་སྟོང་གི་ངོ་བོར་ཐིམ་པར་བྱས་ནས་ཕྱི་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འོད་ གསལ་བར་ཐིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོད་གསལ་ གྱི་རིམ་པ་ལ་སློབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་མཐོང་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ ཞུགས་ཀྱི་བར་དུ། ཕུང་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་ཡིན་ལ། སྦྱོར་ བ་དང་བཅས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་རྩ་བ་ནས་དག་པར་བྱེད་དོ།

由安住俱生之力，七萬二千脈之風及明點等集聚于頭部即頂輪中，入于中脈並下降至珍寶間，以及下行至足底之諸風，由隨貪所發動而上返融入中脈，以大欲貪光明如火般熾然，乃至於密處至心間以上，風與隨貪之光明使明點從中脈內上行，直至到達頂輪等自處之間修習，令自身不凈蘊界之部分或圓滿任何相應者入于真實邊際即實相光明，此即稱為總執持禪定。 如是先行之後，于流動者即情世間及不動者即器世界之顯現本身，以自大樂印持，初令彼等融入光明樂空之自性中，其後亦令自身如是融入光明中，此即隨滅次第。又于修學光明次第始，乃至未入實際光明見道加行之間，蘊界之部分部分入于光明，以具加行之見道則從根本清凈自續諸蘊界。

དེ་གང་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་རེས་ཀྱི། སྐབས་དེར་རང་སྣང་ ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་འགྱུར་བ་འགགས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་དངོས་ སུ་དག་པ་མིན་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལས་སད་པ་ན་སྣང་བ་ཡང་རགས་པ་འཆར་ཞིང་འབྱུང་ ངོ་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། རིག་མ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་གོང་དུ་ བཤད་པ་ལྟར་གྱི་རིལ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་འོད་གསལ་ལ་བཅུག ཡང་འོད་གསལ་ལས་ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་གསུམ་དང་ལྷན་ཅིག་རང་ཉིད་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ ཤར། ཡང་རྗེས་ཆགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་སྔར་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཉམས་དང་མ་བྲལ་ བའི་རྒྱུན་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་འདེབས་པའི་རྗེས་ གཞིག་བསྒོམ། ཡང་རིག་མའི་རྗེས་ཆགས་ལ་ཞུགས་པས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་ཐིམ་ སྟེ། བཞི་པ་འོད་གསལ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། མཐར་འོད་གསལ་དེ་ལས་སྣང་ གསུམ་ལུགས་ཟློག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་ཡང་ལྷ་སྐུ་དང་། སྣང་བ་ཡང་ལྷ་སྐུར་ལྡང་དེ་ནས་ ཡང་ལྡབས་ཏེ་བསྒོམ་འདོད་ན་སྔར་བཞིན་དང་། ཐུན་རྫོགས་ཏེ་རྗེས་ཐོབ་ལ་འཇུག་འདོད་ 5-564 ན། མཉམ་བཞག་གི་རྩོལ་བ་དེ་སློད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་དང་ལྷ་སྐུ་གཉིས་པོ་སྔར་ལས་ཅུང་ ཟད་མི་གསལ་ཞིང་ཤུགས་ཆུང་བར་སོང་། དེ་རྗེས་གཉིད་སད་པ་བཞིན་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ གསལ་བར་དམིགས་ཏེ། སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་འཛིན་ པ་ལ་བདེ་སྟོང་གིས་བརླན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འབྱུང་ སྟེ། ཡུལ་སྣང་དང་ཉོན་མོངས་གཉིས་ཀར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་འཆར་ལ་དེ་ཡང་ལྷ་སྐུ་དང་ བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཡུལ་ཡུལ་བས་ཁྱབ་པ་འབྱུང་ངོ་། །རིལ་འཛིན་གྱི་སྐབས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་ ཁམས་ཁོ་ན་སྟོང་ཉིད་དུ་སྡུད་པས། དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ཡང་རང་ཉིད་ཁོ་ན་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ ལྡང་ལ། རྗེས་གཞིག་གི་སྐབས་རང་དང་སྣང་བ་གཉིས་ཀར་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པས་དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་ཡང་བདག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་ འབྱུང་ངོ་། །རིལ་གཞིག་དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིལ་འཛིན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ ནས་རྗེས་གཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུན་གཅིག་གི་སྐབས་འདིར་གོ་རིམ་ཀྱང་ངེས་ ལ། བསྐྱེད་རིམ་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་རིལ་གཞིག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ངེས་སོ། །ཡང་སྐབས་འདི་ དག་གི་བཞི་པ་འོད་གསལ་དེ་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ པས་སྔར་སྒྱུ་ལུས་མན་ཆད་ཀྱི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་ཡང་། ད་དུང་དོན་གྱི་འོད་ གསལ་དངོས་ལ་མ་སླེབ་པས་དཔེའི་འོད་གསལ་ཉིད་དོ།

于彼處以二種禪定入光明之後，其時雖于自顯中能取所取之顯現明顯者已息，然自續蘊界實際未凈，如是從彼醒時，顯現亦粗顯而生起。如何顯現之理者，以與明妃等合之隨貪，依如上所說之總執持，由三顯末際入于光明。 復從光明中與逆次三顯一同自身天身顯現而現。復由隨貪所發，不離先前俱生樂之體驗之相續極為增廣增長時，修習於一切顯現印持之隨滅。復由入于明妃隨貪，以三顯次第融入，于第四光明中長時安住。最後從彼光明與逆次三顯一同，自亦天身，顯現亦天身而起。 此後若欲重複修習則如前，若欲圓滿座修而入后得者，以稍緩彼等持之勤作，樂與天身二者較前稍不明顯且力微弱。其後如睡醒般，明顯緣取不凈顯現，于彼彼顯現所依之煩惱行相唯執取上，以樂空潤澤故，稍許生起不能作煩惱之事業，于境顯與煩惱二者皆如幻般顯現，彼亦天身與樂空之體驗遍及境境而生。 總執持時唯自身蘊界攝為空性故，從彼起時亦唯自身起為壇城。隨滅時于自與顯現二者加持為空性故，從彼起時亦自身與一切顯現生起為壇城之輪。 就實際總滅而言，以總執持之樂相續為依須成就隨滅故，此一座時中次第亦決定。于生起次第行相為道之總滅則不如是決定。復此等時分之第四光明，乃極趨向實際光明故，雖較先前幻身以下之喻智極為殊勝，然尚未至實際光明自身故是喻光明也。

།འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་མཐའ་ རང་དུ་ཉེ་རྒྱུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་ བའི་སྐབས་དེར། རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་དུས་སུ་བདག་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ དང་། མཆེད་པའི་དུས་ངག་མཉམ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཡིད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ། སྐད་ཅིག་བཞི་པ་ལ་སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་འདྲེས་པའི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ 5-565 མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འཕགས་སྐོར་ཕྱོགས་འདིར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ མ་བཤད་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེའི་ནང་གི་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ ཅིག་ཉིད་དུ་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཕྱིན་ ཆད་མི་འབྱུང་བར་བྱས་སོ། །དེ་ལས་ལངས་པ་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་ཅིང་ རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་སེ་གོལ་ གཏོགས་པ་གཅིག་ཙམ་མམ། མིག་འཛུམ་ཙམ་ལ་སྐུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ ཡི། རིག་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དུས་ལ་ཆ་མེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྲིད་པས་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་བཞིན་ པ་ལ་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་མི་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་སོང་བའི་ མཚན་ཉིད་ཚང་བར་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། མཐོང་ལམ་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་སྐུ་མེད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འོད་གསལ་དུ་རྩ་བ་ནས་ཐིམ་པ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། སྒྱུ་མའི་ སྐུ་དེའི་རྟེན་རགས་ལུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་སྐུ་ དེའི་སྟེང་ན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་རེ་འདྲེས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་ ཐིམ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྣང་ལ་ཡང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་བདེ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཐའ་དབུས་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ པས། དེའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ནུབ་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

光明次第最後近因現等覺成就之時，乃諸佛灌頂之時中，無有總執持隨滅各別分類而一味和合而成就。于顯現時令自他一切身之行相平等性，于增長時語平等性，于得時意平等性，于第四剎那心與法性不可分離和合之實際光明現前。 于彼雖未說聖者部類此方十六剎那等分類，然須欲長時安住，于其中初時剎那即斷除一切不凈蘊界與煩惱種子，令爾後不生。從彼起時，成就有學雙運身，與離自性三顯逆次顯現。若爾，亦僅如彈指一度或眨眼頃刻成就身稱為剎那成就，若以理觀察，時無分剎那不可能故，非於無分一剎那成就雙運身。是故於雙運身成就時亦非不圓滿逆次三顯。 彼亦是圓滿成就雙運性相之義，非見道光明時無身，是故如說幻身於光明中從根本融入者，乃彼幻身之所依粗身所攝一切蘊界融入，及彼幻身上混雜三界輪迴顯分一切從根本融入，于瑜伽師自心顯中亦以實際光明俱生樂等同虛空無邊中而等持，由其力故天身顯現隱沒而已也。

དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐུའི་མཚན་ཉིད། ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་འགྱུར་བས། །འོད་གསལ་ བར་ནི་རྣམ་པར་དག །ཅེས་གསུངས་ནས། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པར་{ཐོབ་[ཐེམ་]པའི་སྐུ་དེ་ཡང་ རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དང་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། ཁམས་ 5-566 གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་ཆས་བསླད་དེ་གསེར་གཡའ་ནག་པོས་གཡོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ དེ། འོད་གསལ་བའི་ནང་དུ་བཀྲུས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་ན་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ཡང་བདག་བྱིན་རླབས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ། །རིན་ཆེན་ གཞན་དག་འདི་ན་མེད། །མེ་ཡིས་སྦྱངས་པ་ནོར་བུ་བཞིན། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྣམ་ དག་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོག་མར་ཐོབ་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་ འདིར། སྒྱུ་ལུས་སྔ་མའི་རྒྱུན་མེད་པར་སོང་ལ། འོད་གསལ་ལས་ལངས་དུས་ཟུང་འཇུག་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། མེ་ཡིས་སྦྱངས་པའི་ནོར་བུའི་དཔེ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་འགྲིག་གོ །གཞན་ཡང་ ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ཡང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ ཉག་གཅིག་ཀྱང་མིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་སྣང་བས་ གཡོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྔ་མ་ལ་བལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། རང་ བཞིན་འོད་གསལ་ཉག་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐབས་འདིར་རྩེས་ཐང་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ན་རེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིམ་ པ་སྒོམ་པ་ལ། གསང་བའི་སྣ་རྩེར་རྫས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས་ལམ་བྱེད་ ལས་རྒྱ་བསྟེན་པ་མངོན་བྱང་གི་རིམ་པ་དང་། སྙིང་གའི་སྣ་རྩེར་སྔགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ ནས་ཞེ་སྡང་ལམ་བྱེད་རིལ་གཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང་། ལྟེ་བ་དང་གདོང་གི་ སྣ་རྩེར་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་ལམ་བྱེད་རླུང་དང་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོའི་རིམ་པ་སྟེ་གསུམ་དགོས་སོ་ཟེར་རོ།

如是復于說續《金剛鬘》中雲："凡是佛身之性相，說為世俗諦者，彼即成圓滿瑜伽，于光明中得清凈。"如是宣說后，幻身次第所得之身，雖其自性或性相與佛即雙運身無別，然為三界輪迴顯分所染，如金為黑銹所覆，若於光明中洗滌令清凈，則成圓滿瑜伽雙運。 又云："除大加持外，余寶此中無，如以火煉寶，自性光明得清凈。"此處初得實際光明見道之時，前幻身相續已無，從光明起時生起雙運，若爾則與以火煉寶之喻極不相符。 複次若極細分別，有學雙運身亦非唯一自性光明，亦非唯法性顯現，雖為所知障顯現所覆，然較前者極為清凈、無垢，故說為唯一自性光明之體性。 此處策旺譯師童吉巴云：修習現等覺次第時，須依密處明點修貪慾道用事印為現等覺次第，依心間咒字明點修瞋恚道用總執隨滅智慧印次第，依臍及面密處風明點修愚癡道用風及拙火瑜伽大手印次第等三者。

།དེ་ནི་དུས་འཁོར་ལས་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་ གསུངས་པ་དང་། ཕྱོགས་འདིར་ཕྱག་ཆེན་ཆོས་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པའི་གདམས་ངག་དག་འདོད་ ཕུགས་སུ་བཅུག་པར་སྣང་ཡང་དུག་གསུམ་ལམ་བྱེད་སོ་སོར་མི་དགོས་ལ། དགོས་ཀྱང་ཕྱི་ མ་གཉིས་པོ་དེ་དེ་འདྲར་ཤིན་ཏུ་མ་ངེས་ཤིང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བསྒོམ་བྱ་མི་འདྲ་བ་ 5-567 མང་པོ་ཡང་མི་དགོས་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་ ཡང་གདོང་གི་སྣ་རྩེ་ལ་རྟེན་པའི་རྡོར་བཟླས་ཙམ་མིན་ཏེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་འོད་གསལ་ དུ་ཡང་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་མིང་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་ཡང་མཐིལ་མ་མཐོང་བས་ བལྟས་ན་ཟབ་རྒྱས་ཅན་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན་བརྟག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ གོ །དེས་ན་ལས་རྒྱ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་པོ་ཉམས་ལེན་སྐབས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བས་ཐ་ དད་མ་ཡིན་ལ། །སྤྱིར་རྒྱུད་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ཡེ་རྒྱ་དང་། །སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་ཆེན་ གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པ་ལ། །འཕགས་སྐོར་གྱི་ལུགས་འདིར་ཡིད་ཀྱི་རིག་མ་དང་། སྙིང་གར་ གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་འདོགས་པར་སྣང་ངོ་། །བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་ ནི། མེ་ལོང་ལ་དབུགས་ཀྱི་རླུང་བཏབ་པས་མདོག་འགྱུར་བ་མཐའ་ནས་དབུས་སུ་འདུས་ཏེ་ ཡལ་ཞིང་ཐིམ་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་སྒྱུ་མའི་ལུས་དེ་ཡང་བསམ་ གཏན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཡང་མེ་ལོང་ནི་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པས་དྲི་མ་སྦྱང་བའི་གཞི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་ཙམ་གྱི་དཔེ་ ཡིན་ལ། དབུགས་ཀྱི་མདོག་སྐྱ་བོར་འགྱུར་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་སྣང་དང་ འདྲེས་ཤིང་གཡོགས་པའི་དཔེ་དང་། དེ་དབུས་སུ་འདུས་ཤིང་ཡལ་བ་ནི། སྦྱོང་སླ་བ་རྣམས་ སྔོན་སྔོན་ལ་སྦྱོང་ཞིང་། དབུས་ན་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཕྲ་ཞིང་སྦྱོང་དཀའ་བ་རྣམས་ཕྱི་ཕྱི་ ནས་དག་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།

此即時輪中所說三印，及此方大手印六法中所知之教言，雖似將欲貪置於深處，然三毒道用不須各別，即使需要，后二者亦極不確定，且彼等亦不需許多各別確定之不同修習所緣。 所說金剛唸誦成就實際光明者，亦非僅是依面尖金剛唸誦，乃是身語意三再再入光明之名，故彼說法亦是未見底蘊而觀之，雖顯深廣，然于實際善加觀察則不堪觀察。 是故事業印與三摩地二者修持時聚為一處故非相異，總之於他續所說智印及空形大手印二者合修，於此聖者傳承中似稱為意之明妃及住於心間之智慧手印。 二種三摩地之比喻：如於明鏡上吹氣，其色由邊際向中央聚集而消融，如是瑜伽即幻身亦依二種三摩地，而再再趣入真實邊際。 其中明鏡乃是光明次第凈除垢染之基礎幻身天身之比喻，氣之色變灰白是與三界輪迴心顯混雜覆蓋之比喻，彼聚于中央而消失者，是易凈者先凈，如住中央般細微難凈者後後轉凈之比喻。

།སྤྱོད་བསྡུད་ལས། ཆུ་བོའམ་ལྟེང་ཀའི་ཆུ་ནི་དྲི་མེད་ དག་ལ་གོང་བུར་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འཇིག་པར་བྱེད་པར་ རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་རྟག་ཏུ་བསམ། །མེ་ལོང་ལ་ནི་རླུང་དག་རིམ་གྱིས་ཟད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ དུའང་བལྟ་བྱ་སྟེ། །རིལ་པོར་འཛིན་པའང་བྱ་བའི་རིམ་པ་འདིར་ནི་དེ་བཞིན་ཡང་དག་བརྟག ། ཅེས་རིལ་གཞིག་གཉིས་ལ་དཔེ་སོ་སོར་གསུངས་ཤིང་། རིལ་འཛིན་ལ་རིམ་ལྔ་དང་འདྲ་ 5-568 སྟེ། འོན་ཀྱང་རིམ་ལྔར་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་ལུས་ཙམ་ལ་དྲི་ མས་གོས་པ་དང་སྦྱོར་ཞིང་། འདིར་རང་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་འཁོར་བའི་སེམས་སྣང་གི་གཡོགས་པ་དང་སྦྱོར་དགོས་ལ། དེའི་དོན་ མཐིལ་ཕྱིན་པ་ནི། ལས་རླུང་རྣམ་རྟོག་དང་བཅས་པས་བསྒྲིབས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྗེས་ གཞིག་གི་དཔེ་ནི། རྫིང་བུར་ཆུ་མེར་རེ་ཡོད་བཞིན་པའི་དབུས་སུ་ཆབ་བྲོམ་གྱི་གོང་བུ་བསྒྱུར་ ན་དེ་ཡང་དེར་ཞུ་བ་དང་འདྲ་བར། སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ནུབ་སྟེ་བདེ་སྟོང་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་ ཆར་སོང་བའི་སྐབས་སུ། སླར་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡང་བདེ་སྟོང་དུ་ཞུ་ཞིང་ཐིམ་ པའོ། །དེ་དག་གི་ནང་ཚན་སོ་སོ་ལས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་ནི། རྩ་རྒྱུད་ ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པར། །བདག་གི་ལུས་ ལ་སྣང་མཛད་བཞག །སྙིང་གར་ཡི་གེ་ༀ་བསམས་ལ། །སྔགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒོམ། ། འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཉིད་དུ། །གང་ཚེ་དེ་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ འཛིན་པ། །ཡིད་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྟ་བུར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་ པར། །རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་རབ་ཏུ་བསྒོམ། །སྙིང་གར་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བསྒོམས་ནས། །སེམས་ནི་ཐིག་ ལེར་གྱུར་བར་བཞག །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་གནས་པར། །ཚེ་དཔག་མེད་པ་རབ་ ཏུ་བསྒོམ། །སྙིང་གར་ཡི་གེ་ཨཱཿབསམས་ཏེ། །རྡོ་རྗེ་ཐིག་ལེར་གྱུར་བར་བཞག །འདི་ནི་དམ་ ཚིག་མཆོག་གི་མཆོག །རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་བསྒོམ་པ། །འགོག་པའི་དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ། སངས་རྒྱས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་འགྱུར་བའོ།

行集中說："如河流或池水清凈無垢而成團，如是瑜伽者當常思維于彼漸次隨滅。如於明鏡中風漸次滅盡亦當觀，總持亦應如是於此次第中正確觀察。" 如是分別說明總持與次第破壞二者的比喻。總持與五次第相似，然而於五次第中作為二者共同而示，故僅配合幻身以垢染，此處於自宗見解上，應當配合顯現幻身與自相續所攝諸蘊界輪迴心顯之遮蔽，其究竟義趣即是業風及分別念所障礙之義。 又次第破壞之比喻：如池中尚有些許水時，于中央放入冰塊，彼亦如是溶化，如是器情顯現隱沒而成為唯樂空之相時，複次自身語意三者亦融化消融於樂空中。 其中分別之金剛三總持次第破壞者，根本續第十一品中說："安住佛壇城中央，置現於我身，心間觀想唵字，于咒觀想識。若時于彼生起，滅盡金剛心性時，持一切佛尊勝，將成如意吉祥。安住佛壇城中央，當善修不動金剛，心間觀想吽字已，安置心成明點。安住佛壇城中央，當善修無量壽，心間思維阿字，安置金剛明點。此乃誓言中最勝，修持不可分三金剛，是為滅盡誓智慧，將得佛之成就。" 當中出現的種子字如下： （ༀ，ॐ，oṃ，唵） （ཧཱུཾ，हूँ，hūṃ，吽） （ཨཱཿ，आः，āḥ，阿）

།རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་གནས་པར། །གསལ་ བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཡི་གེ་ༀ། །བསམ་ན་དེ་ནི་བསྐལ་ པར་གནས། །རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་གནས་པར། །ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་ བྱ། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཡི་གེ་ཨཱཿ །བསམ་ན་དེ་ནི་བསྐལ་པར་གནས། །རྡོ་རྗེ་ནམ་མཁའི་ 5-569 དབྱིངས་གནས་པར། །རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ། ། བསམས་ན་དེ་ནི་བསྐལ་པར་གནས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་དམ་ ཚིག་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ཡི། །རྣལ་འབྱོར་འདིར་ གྱུར་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི། །ཀློག་གམ་ཡང་ན་སེམས་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་འཛིན་འདྲར་འགྱུར། ། ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ནི་ཚིག་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་རྣམས་ནི། བསྐྱེད་རིམ་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཤས་ཆེ་སྟེ། རྫོགས་རིམ་རང་རྐང་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་གསལ་ པོ་ནི་ཉུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲོན་གསལ་དུ་ཚིག་འདིའི་འབྲུ་གནོན་མཛད་པ་རྣམས་ནི། གཙོ་ བོར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རིལ་གཞིག་གསལ་བར་མཛད་ལ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ རྗེས་གཞིག་ནི་ཤུགས་ལ་གོ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཤེས་ བྱ་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་དབུས་ནི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ལ་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་བཞག་པ་སྟེ། ལུས་མཉམ་ཉིད་དུ་བསྲེས་ནས་རྣམ་སྣང་དང་། སྙིང་གར་ ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ༀ་དང་། དེའི་ཁོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དཔའ་བསྒོམས་ནས། རིལ་ འཛིན་ནས་རྗེས་གཞིག་གི་འགོག་པའི་རྡོ་རྗེ་འོད་གསལ་བསྒོམ། ཞེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ གྱི་ཡིད་རང་གི་ཡིད་དང་བསྲེས་ནས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཧཱུཾ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་སེམས་དཔའ་ཐིག་ལེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ངག་རང་གི་ངག་དང་བསྲེས་ཏེ་འོད་ དཔག་མེད་དང་། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཨཱཿདང་། ཏིང་འཛིན་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཐིག་ལེ་ བསྒོམ་པའོ། །ལུས་ངག་སེམས་ལ་ཡི་གེ་ༀ། །ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སེམས་ དཔའ་གསུམ་རྩེག་ཏུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། མཚོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རིལ་གཞིག་ནི་དེ་ ལྟར་རོ།

"金剛住于虛空界中，當修明顯壇城。于身語意觀想（ༀ，ॐ，oṃ，唵）字，思維彼則住于劫中。金剛住于虛空界中，當修法之壇城。于身語意觀想（ཨཱཿ，आः，āḥ，阿）字，思維彼則住于劫中。金剛住于虛空界中，當脩金剛壇城。于身語意觀想（ཧཱུཾ，हूँ，hūṃ，吽）字，思維彼則住于劫中。" 世尊以金剛三智誓言如是宣說："身及語意金剛之，此中成就瑜伽后，或讀誦或思維皆，彼亦將成如金剛持。" 如是顯示，其中集會續之如實文義，多與生起次第相關，明顯宣說圓滿次第獨立內容之語較少。因此，《光明燈論》中對此文之詳釋，主要明示生起次第之總持破壞，而光明次第時之次第破壞則意在以引申義理解。 又復，佛壇城即一切所知，其中央為所知之自性，于自身安置一切有情之身，即身平等融合后修習毗盧遮那，心間修習智慧薩埵（ༀ，ॐ，oṃ，唵）字，其內修習三摩地薩埵，從總持至次第破壞修習滅盡金剛光明。又與有情意融合自意修習不動佛，智慧薩埵（ཧཱུཾ，हूँ，hūṃ，吽）字及三摩地薩埵明點。如是眾生語與自語融合修習無量光，智慧薩埵（ཨཱཿ，आः，āḥ，阿）字，三摩地薩埵金剛明點。 "于身語意（ༀ，ॐ，oṃ，唵）字"者，即修習三界一切為三重薩埵，以表徵方式示現生起次第之總持破壞即如是。

།དེ་དག་གི་ངེས་དོན་ནི། བདག་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུར་མཐོང་ བ་ནི། ལུས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་། ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེད་པའི་རླུང་དབུ་མར་ 5-570 ཐིམ་པས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ནི། རྣམ་སྣང་དུ་བསྒོམ་པའི་དོན་དང་། དེ་ཡང་ རླུང་ཕྲ་རགས་གསུམ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་གསུམ་བརྩེག་དང་། རིམ་པ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་མཐར་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་ གི་བསྡུ་བ་སྟེ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རིལ་གཞིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ རླུང་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། ངག་བརྗོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ རླུང་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུང་རྡོ་རྗེ་འོད་དཔག་མེད་དེ། ངེས་དོན་དུ་སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེའི་ དོན་ཡང་མཐར་གཏུགས་ན་ཁམས་དཀར་པོ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རླུང་གིས་ལུས་ཀྱི་ སྣང་བ་བསྐྱེད། དམར་པོ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རླུང་གིས་ངག་གི་ནུས་པ་བསྐྱེད། མུན་ པ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རླུང་གིས་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་མོད། རེ་ཞིག་འཕགས་ སྐོར་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་དམར་པོ་དང་མུན་པའི་གསལ་ཁ་མེད་དོ། །འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ ལ་གནས་པས་ལམ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་སུ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རིལ་གཞིག་དེ་དག་རིམ་པས་སྤེལ་ པ་དང་གཅིག་ཅར་བསྒོམ་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་མངོན་བྱང་དངོས་ལ་བརྟེན་ ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བའི་སྐབས་སུ་སྐུ་རྡོ་ རྗེའི་རིལ་གཞིག་གཙོ་ཆེ་བ་དང་། མཆེད་པའི་སྐབས་སུ་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རིལ་གཞིག་གཙོ་བོ་ དང་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རིམ་གཞིག་རྣམས་གཙོ་བོར་ཚང་པར་བྱས་ཏེ་དོན་གྱི་ འོད་གསལ་ལ་འཇུག་གོ །འདི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་གསུམ་ཤིན་ཏུ་དབང་འབྱོར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མཉམ་བཞག་དེ་ལས་མ་ལངས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་རང་ རྒྱུད་ལ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་དེ་ཀས་གཞན་པར་དེར་མཉམ་བཞག་ལས་ལྡང་མི་དགོས་ པར་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་དེ་ལ་གནས་བཞིན་པའི་སྒོ་ནས། སྣོད་བཅུད་མཐོང་ ཡང་ནུས་ལ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ལ་དམིགས་པར་བྱས་ཏེ་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་གཞན་ཐམས་ 5-571 ཅད་སྣང་བ་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་སྟོང་དུ་རོ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ གཉིས་ལ་ཡང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། སྣང་བ་གསུམ་པོ་འདི་ཁུ་ཁྲག་རླུང་གསུམ་དག་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་དཀར་དམར་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཞིག་སྤྱིར་ཁས་ལེན་མོད་ཀྱི། གོང་དུ་ བཤད་པ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ།

彼等之了義為：見自身與三界之身如幻身，即諸身成一之義。由身之顯現生起氣融入中脈，生起三種顯現智慧，即修習毗盧遮那之義。又因彼為粗細三氣融入之智慧，故為三重薩埵。因先有此次第而最終入于光明，故為總持與次第破壞之攝收，即身金剛之總持破壞。 如是，心細微分別念因之氣融入智慧即意金剛不動佛，語言表述基因之氣融入智慧即語金剛無量光。了義而言普遍如是，其義究竟則為：與白界和合一體之氣生起身之顯現，與紅界和合一體之氣生起語之力用，與黑暗和合一體之氣生起細微分別念。然而暫時聖教論釋中未明確說明紅界與黑暗。 住于光明次第時修習道位之際，彼等金剛三種總持破壞，或次第增上或同時修習等雖有種種，然而最終依實際現證而顯現義之光明時則如是：顯現位中身金剛總持破壞為主，增長位中語金剛總持破壞為主，獲得位中意金剛次第破壞等為主而圓滿，入于義之光明。 此位之三種顯現極為自在，故不必出定即能自在顯現。譬如，自續中生起顯現智慧之時，不必出彼等之等持，而住于顯現智慧之等持中，雖見器情亦能以緣取一切器情而印持，則自他一切成為初顯現智慧樂空等味。 如是其餘二者亦類推。此三種顯現因清凈精血氣三者，故雖普遍承許僅生起白紅黑三種顯現，然如上說由具一切行相故，不應執著于片面行相。

དེ་ལྟར་སྐབས་དེའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་ སྟོང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་འགྱུར་པ་ ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་། གྲུབ་ཐེབ་ཛ་ལནྡྷ་རི་པས། ཁམས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བདུན་གྱི་གོས་ སྣ་ཚོགས། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཚོན་གཅིག་བསྒྱུར་བ་ན། །བདག་དང་གཞན་དུ་རིག་ པར་མི་འགྱུར་ལ། །བཟང་མོ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་སྣང་མེད་ཅེས། །ཧ་ཊི་བས་ནི་ཡུལ་མཐའ་ཀུན་ ཏུ་སྨྲས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་ལུས་གནས་འགྱུར་ཞིང་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དངོས་གྲུབ་ ཐོབ་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། དེ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ནི་ཐ་མལ་བའི་ལུས་དང་ བྲལ་ནས། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་སྟེ་དེ་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་ འགྱུར་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་སོ། ། འདི་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ལས་སུ་བཤད་པས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མ་ ཡིན་ཞིང་ལུས་ལེན་པར་བཤད་པས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་ ཡིན་ཚད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་སྐབས་འདིར་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ སྐབས་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མ་ ལས་དབང་བསྐུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་གྲུབ་ནུས་ཕྱིན་ཆད་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་ སེམས་ཤིང་བསྒོམས་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཡེང་གི་བྱ་བས་དུས་ 5-572 འདས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བའི་གོ་འཕང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ཟིན་པ་ལ་གཡེངས་རྐྱེན་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་སོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པོ་དབང་ བསྐུར་ལས་ཐོབ་དགོས་པར་གསུངས་པས། རིལ་གཞིག་དང་མངོན་བྱང་འཇུག་སྒོ་ཐ་དད་ ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།

如是彼時三種顯現將自性器情一切顯現轉變為樂空一味之相，現前實相義之光明。如是成就者札蘭達日巴說："三界七重世間種種衣，以大貪慾染作一色時，不知自他之分別，美女無念亦無現，哈帝巴於一切邊地如是說。"如是現前義之光明時，異熟身轉依而成就雙運身，即"將獲得佛之悉地"之注中說："彼等之悉地即離開平凡之身，全然領受甚深廣大智慧之身，由獲得、證得故，將獲得佛之悉地。" 此說為二種禪定之作用，故非無學雙運，由說領受身亦可知。因此，"佛"是一切雙運之名，而此處是有學雙運。從宣說利益之處亦可了知：身語意金剛二種禪定瑜伽從上師處灌頂而能直接成就以後，若具精進而思維修習更不必說，即使以讀誦等散亂行為度過時日，亦將於此生獲得如金剛持般之果位。因此，已獲雙運者不可能出現散亂因緣，且已成如金剛持故。此處說二種禪定需從灌頂獲得，故認為總持破壞與現證入門有別者，是未善加觀察。

།ཡང་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ་ ལས། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ལུས་རྣམས་ཀུན་ལ་ ཁཾ་དམིགས་ན། །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་མཉམ་གྱུར། ཁཾ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡིས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མཆོད་པ་དང་། །བསྐལ་པ་གསུམ་དུ་དམ་ཚིག་གནས། །སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཁམས་གསུམ་ དང་། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་། ལུས་རྣམས་ཀུན་ནི་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ པ་དང་། ཁཾ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་དོན་དང་། སངས་རྒྱས་ ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། མཆོད་པ་ནི་ཐིམ་པའི་དོན་ དང་། བསྐལ་པ་གསུམ་ནི། རགས་པ་དེ་རྣམས་ཐིམ་པའི་རྗེས་སུ་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཀྱང་རྟོགས་པ་དང་མཐོང་བར་ མི་འགྱུར་བའི་འོད་གསལ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འཆར་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་སྐབས་ཀྱི་ འགྲེལ་པ་ལས། ཡི་གེ་ཁཾ་ནམ་མཁར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་ པར་བྱས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་རིམ་གྱི་ཞུགས་པ་དེ་བྱས་ན། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་ མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། བདག་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞུགས་ཞེས་པས་ སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ མཐོང་བ་ནི། སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སེམས་སྣང་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ 5-573 དེ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ ཞེས་པས། སེམས་ལ་དངོས་པོའི་སྣང་བ་འགགས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་མེད་པར་སོང་བ་མ་ ཡིན་པར་ལྟར། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཞེས་པས་ཀྱང་། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་འོད་ གསལ་བདེ་སྟོང་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། སྐུ་མེད་པར་སོང་ བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་དེར། སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བས་མཐོང་ ལམ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། སྤྱིར་གནས་ལུགས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ནི། མ་རིག་ པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། སེམས་རྒྱུད་དེའི་འཁྲུལ་པ་མ་སྤངས་ པར་ནི་འགྲོ་ན། མཐོང་ལམ་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ནི་ག་ལ་ཡིན། འོན་ ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་ཤེས་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་དེ་རང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་ མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

復從根本續第十一品中說："于智慧壇城中央，應當修持大金剛。若於諸身觀想吽，金剛智慧等同空。吽。諸佛菩薩眾，一再作供養，三劫住誓戒，諸佛亦不見。"所說智慧壇城即三界，大金剛即幻身，諸身即令一切平等，吽即虛空，表入光明空性之義，諸佛即五蘊，菩薩即六根，供養即融入之義，三劫即：彼等粗相融入后，三種顯現次第生起，與佛智相似之三種顯現亦不能覺知與見到的光明，將隨後顯現。此處注中說："以字母吽作為虛空，以隨次第融入令無實有，自身亦次第入于彼中，則金剛智慧將等同虛空。" 若想：由說"自身入于無實有"，是否意味著幻身必須消失？非也。又如是說："如實見即住于無現。"此謂心安住于無現，即是入于無實有之義。因此，說心入于無實有，是說心中無實有之顯現滅除，而非心成無有。如是，說幻身入于無實有，亦是了知幻身唯是光明樂空，別無他義，而非身成無有。 若問：彼見道之時，雖有幻身而未見到，豈不成見道顛倒？答：總之，雖于實相中存在而未見到，是為無明習氣所障之相，若說心相續未斷彼顛倒而趨向，則見道者又豈能斷盡一切顛倒？然而，僅從未見之分而言，彼覺知不會成為顛倒，如色取現量雖未見聲，亦不成顛倒。

།གནས་ལུགས་ལ་ ཡོད་པ་མ་མཐོང་བ་སྤྱིར་སྐྱོན་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཐོང་ལམ་ཉིད་ལ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ནི། སྐྱོན་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ མཐོང་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་མཁྱེན་ནམ་མི་མཁྱེན་ཞེ་ན། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་དེར་ལྷ་སྐུ་དེའི་ རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་དང་བདེ་ཆེན་ནི་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཟུང་འཇུག་ གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་མ་མཁྱེན་པར་གོ་དགོས་སོ། །དེ་བས་ ན་ལྷ་སྐུ་དེ་ལ་ཡང་གནས་ལུགས་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། མཐོང་ ལམ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་དགོས་པར་མ་ངེས་ཏེ། དེའི་རྣམ་ཆ་ནས་མ་མཐོང་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་ཆ་ཤས་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བས་བསྐྱེད་པས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་དེ་ནི་ 5-574 སྤངས་ཟིན་པས། སྐབས་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པའི་ བག་ཆགས་དང་དེའི་རྣམ་ཆ་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་དེ་དག་ནི།སྐབས་དེའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། གནས་ཚུལ་ལ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེས་ཀྱང་ མེད་པར་གཟིགས་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྟོགས་ཚུལ་ལམ་[མ་]མཐོང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། འདིར་མ་ཟད་མདོ་སྔགས་གནས་ སྐབས་ཀུན་ཏུ་གོ་དགོས་པའི་གལ་ཆེན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྐབས་འདིར་གལ་ཆེ་བའི་ དོན་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱི་བསྒོམ་ དགོས་ཤིང་། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་ བ་ལས། ལུས་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་མཆོག །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད། །མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་བདེ་ བ་ཆེ། །འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་དག་པ། །གང་ཕྱིར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིར་ཞུགས། །ཡང་དག་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་འདོད། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་རྟོག་སྣང་བ་མཆེད། །ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད། ། རྣམ་རྟོག་རླུང་གི་ངལ་གསོ་བ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་ སྐུ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དངོས་ནི་ཡང་དག་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་སྣང་བ་གསུམ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཡིན་པས་མཚན་ གཞི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ གསུམ་པོ་འདིར་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།

雖然未見實相中存在者總體上是過失，但並非見道本身不應理的過失。僅僅是未見世俗中存在者，也並非確定為過失，否則聖者入定智慧皆將成為顛倒。 若問：雖然未見是真實的，但是知曉還是不知曉？答：在見道之時，雖然見到、瞭解並知曉彼deity身之本性空性與大樂，但因未得雙運智慧，故應知從deity身之相狀方面未能知曉。因此，彼deity身雖然有法界實相之分在實際中存在，但因見道非一切智智慧，故不一定要見到，僅從其相分而言未見。與此交融方式中存在的世俗分，由自性顯現所生屬於三界輪迴者已經斷除，故此處即使在世俗中也因無而未見；無明習氣及其相分顯現為色者，雖然在彼時之補特伽羅相續中世俗諦上存在，但因實際中無有且未成立，故彼智慧亦見為無而未見。 如此瞭解方式或未見方式，不僅於此，于顯密一切階位皆須了知，是極為重要的。複次，此處重要義理為此光明次第須修持為入十八空性之理，其不共次第又是如何？如金剛鬘中說："住于身中彼最勝，一切自性恒安住，顯現一切諸法相，許為相空性。由此智慧大安樂，清凈光明性，以入中脈故，許為真實空性。諸法分別顯現增，斷除一切諸分別，息滅分別風，說為彼空性。"所說加持身即相空性，真實光明一切空即真實空性，三種顯現是一切法空性之所相，故說為所相空性。通達十八空性之智慧亦攝於此三空性中。

།འོན་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་འདིར་སྟོང་ཉིད་བཅོ་ བརྒྱད་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་ནི། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་མངོན་དུ་ བྱེད་ལ། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་གཞིག་གི་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པ་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་གཞིག་དངོས་གཞིས་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་ 5-575 སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའམ། སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་དག་པར་ཤེས་ པས་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འཁོར་ བའི་རྒྱུ་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ཞིང་། རིལ་འཛིན་རྗེས་གཞིག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པས། རླུང་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པ་ཐིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་། སྣང་བ་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ གཏད་བྱས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་འོད་གསལ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་ བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་གསལ་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་འགགས་ པ་ནི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འོད་ གསལ་ལས་ལངས་པའི་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་མང་ པོ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་དཔེ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ ཉིད་དང་། སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུའི་ཆོས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བདེ་ཆེན་ཟད་པ་མེད་པ་ནི་ དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལོ།

然而，在此光明次第中十八空性的趣入方式為：以總持瑜伽現證內空性，以漸次分解之加行修持大空性與外空性，以漸次分解正行修持內外空性。在彼等階段中，了知一切眾生為身語意金剛或三種薩埵清凈而趣入光明，即是超離邊際空性。輪迴之因是風與分別念，以修持總持及漸次分解瑜伽，風與八十分別念融入之智慧即是無始無終空性。三種顯現雖然緣取恒時善相有為法而離所緣，即是有為空性。緣取唯一一切空光明無為法界，即是無為空性。在光明正行時分能取所取分別念滅盡，因清凈自性住種性故為自性空性。從光明起定之三種顯現與逆次第一起成就眾多功德差別，因成辦諸佛法故為一切法空性。趣入圓滿相好壇城即是相空性。身與功德之因法善性大樂無盡，即是無斷空性修持之理。

།སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། དེའི་ཤུལ་ཏུ་རང་རིག་རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྤྲོས་པ་དེ་དག་གང་དུའང་མ་ གྲུབ་བོ་ཞེས་པའི་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་བློའི་བཏགས་བྱ་ཙམ་མ་གཏོགས་མ་གྲུབ་ པར་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་པོ་རྟོགས་བྱེད་ ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རིག་པ་ངོས་ 5-576 གཟུང་དང་བྲལ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་བཞི་ཅར་ཚང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ དང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། བདེ་གསལ་རྟག་ཏུ་ འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་སྟོང་ཉིད་དེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྷག་པོ་གཉིས་ཀྱང་བསྣན་ པས་སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས་ བཙལ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ཡུལ་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ ལྡོག་ཆ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ། ལམ་གྱིས་དམིགས་ལུགས་ལྡོག་ཆ་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ དང་རྟོགས་ལུགས་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ འོད་གསལ་གྱི་རྟོགས་ཚུལ་ཏེ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པས་དོན་ དམ་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་ རིམ་པ་གསུམ་པར། སྒྱུ་ལུས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་གསུངས་ཤིང་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པར་འོད་ གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་གསུངས་པ་དང་། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་ པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་སྣང་བ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པར་མ་གྱུར་པར། དེ་སྲིད་ དུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ།

四空性趣入為彼等之總相。彼等一切無有補特伽羅與法之戲論之相為無實空性。其後自證恒時安住無變之體驗為無實體性空性。了知彼等戲論於何處亦不成立之心之所取境亦唯是心之安立而不成立，為空性空性。如是緣取空性之能知智亦不可得，為勝義空性。無分別知離所認境具足彼四相。如是十六空性，以及由滅盡一切戲論故為實有空性，由樂明恒時無變故為無實空性，加上餘二總相，為十八空性。十六空性之相當詳細尋求于彼續部。故於境之實相空性唯一，有十八相異門，道之緣取方式從各異門趣入方式與證悟方式出現十八種之理即是如此，此為密咒不共之光明證悟方式。如《行集論》所說"以十八空性次第趣入勝義諦"之義即是如此。 又當觀察：上文第三次第說幻身為不退轉，而《無上密意》中說光明階段為不退轉，以及《行集炬論》說："于幻化三摩地入定者，乃至未獲現證勝義諦之前仍將退轉。何以故？乃至三種顯現未清凈之前，仍是分別識之遍計。乃至有分別，仍有煩惱習氣相續。"

།ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་ནི། ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ལ། གང་སེམས་པ་གཞན་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ཏེ། ཞེས་ གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐོབ་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མ་ཐོབ་ན། ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ་ རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་པོ་མ་དག་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་གྱི་ རྒྱུན་ཡོད། དེ་ཡོད་པས་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་ 5-577 གསུམ་གྱི་སེམས་པ་དང་བྲལ་བ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ དྭངས་མ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དངོས་སུ་རེག་པས་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པ་ན་འཁྲུལ་ སྣང་འགག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ཕྱིན་ལས་ཉོན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། ཚེ་དེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་མི་རྟོགས་པ་ ཡང་མི་སྲིད་མོད། མ་རྟོགས་ན་ཞེས་པ་རྟག་པ་མཐར་བཟུང་ཡིན་གསུང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ཏེ། སྒྱུ་ལུས་དང་པོར་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་རྟོགས་པ་དེ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ནི་ཡིན་ ལ། གསོན་པོའི་ཚེ་ལ་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ཡང་ལས་ཉོན་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་མོད་སྤྱི་ ཙམ་ནས་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྤངས་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་དོ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་སྒྱུ་ ལུས་ཐོབ་པ་འགའ་ཞིག་རྟེན་དེ་ཁོ་ན་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ཐོབ་མ་ནུས་པ་རྣམས་སྲིད་ པར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོད་གསལ་གྱི་ རིམ་པའི་རྟོགས་པ་ནི། ཚེ་འདིའམ་འཆི་ཁའམ་བར་དོའི་རྟེན་གང་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྟེན་ དེ་ཉིད་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཕྱིན་འགྲོ་བས། དེའི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ ཀྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྤོང་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཇོག་མཚམས་མི་འདྲ་བར་ཤེས་དགོས་སོ།

由煩惱習氣相續則將再有，若離其他思維者即為清凈之處。如是所說，雖獲得幻身次第，若未獲得光明次第，將退轉，因自性三種顯現未清凈故，三界煩惱種子相續存在。由彼存在故將受生。當離有自性三種顯現之思維時，煩惱諸法之實相清凈大樂智慧直接觸及而了知實相時，迷亂顯現止息乃是法性，故獲得不退轉，此為其義。此處有些人說，獲得幻身之後不可能由業煩惱受生，於此生中不證悟勝義諦亦不可能，所說"若未證悟"乃是設立邊際。然而並非如此，因初次獲得幻身之後其證悟不可能退失故為不退轉，在世時獲得幻身者亦不由業煩惱于輪迴中受生，然僅僅獲得幻身並非斷除受生，因中陰成就后獲得幻身者若有些于彼依止未能獲得光明次第者將於有中受生，雖成為化身受生亦是如此。若光明次第之證悟，不論於此生或臨終或中陰何依止生起，于彼依止光明次第將臻究竟，爾時斷除三界一切煩惱種子故，不生三界故稱為不退轉。故應知不退轉安立界限不同。

ཡང་ཁ་ཅིག་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་ཕྱིན་ཆད་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་འགགས་པ་ཡིན་པ་བདེན་ ཀྱང་། གསོན་པོའི་ཚེ་ལ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ན། སྔར་ གྱི་ལུས་གནས་གྱུར་པ་མིན་ཏེ། སྒྲོན་གསལ་ལས། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ། ཕུང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་ན་གནས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ། ཡི་གེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། བླ་མའི་མན་ངག་ 5-578 འབའ་ཞིག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་བས། ཟུང་འཇུག་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དེ་ཡང་ ཕུང་པོའི་ཟ་མ་ཏོག་ན་གནས་པ་ཞེས་པས། རགས་ལུས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ ན། ཚིག་དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཡང་། ཕལ་ཆེར་དུ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྦས་པ་གསུང་རབ་ཟ་མ་ཏོག་ལྟ་ བུའི་ནང་ན་བརྗོད་བྱ་འདི་གནས། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ཤ་ཁྲག་གི་དོན་མིན་ ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཀྱང་སྨོས་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི། དཔལ་གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། །དེ་ཉིད་དེ་ཡང་རྒྱུད་གནས་པས། ། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པར་གསལ། །སྤྲོས་པ་དུ་མ་རྒྱས་གྱུར་པས། །གཞན་དུ་སྦས་ ནས་བསྟན་པ་ཡིན། །བྱ་བ་སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བ་དང་། །མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་སུ། །མཆོག་ ཏུ་དགའ་བ་གཅིག་པུ་ཉིད། །རྣམ་པ་དུ་མས་རྣམ་པར་གནས། །ཕུང་པོ་རིན་ཆེན་སྣོད་ཉིད་ དུ། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་འབད་པས་སྦས་མཛད་ནས། །སངས་ རྒྱས་མགོན་པོས་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དཀྱིལ་ཆོག་ཉི་ཤུ་པ་ལས་ཀྱང་། ། སེམས་ཅན་བག་ལ་ཉལ་དབྱེ་བས། །ཡང་དག་མགོན་པོས་དེ་ཉིད་ནི། །འབད་པས་སྦས་ ནས་ཕུང་པོ་ཡི། །རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཏུ་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་རིག་པ་མཚུངས་ པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །

複次有些人說，獲得實際光明之後雖然確實阻斷了生有，但若在在世時生起實際光明后即刻獲得雙運，並非轉變先前之身，如《燈明論》中說："完全清凈天之瑜伽亦超越一切分別，自己各自證知，諸佛行境，安住于蘊寶匣中，離有無邊，非隨文字者與論理者之境，唯從上師口訣了知。"如是所說，清凈幻身雙運亦安住于蘊匣中之說，豈非安住于粗身之中耶？然彼語句是說，雖然大樂雙運身是八萬四千法蘊一切之所詮，然多以不明顯方式隱藏，此所詮安住于如匣之經典中，此為其義。"蘊"之意非指血肉。因此又說"寶蘊"，若指取蘊，說為"寶"有何必要？如《吉祥秘密成就》中說："彼性安住于續中，吉祥密集中明顯，由多廣大宣說故，隱藏於他而宣說。事業行為差別與，經續藏等諸中間，唯一最勝歡喜性，以多種相而安住。于蘊寶器自性中，隨諸有情意樂故，勤勉隱藏彼性已，救護佛陀作安立。"又如《二十節壇城儀軌》中說："由諸有情習氣分，正等怙主彼性者，勤勉隱藏而安置，于蘊寶珠之匣中。"與此等道理相同。如是則極為廣說已足。

༈ རིམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་བསྟན་པ། ལྔ་པ་རིམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་ནི། །འགྲོ་དང་འདུག་དང་ཉལ་དང་ཟ། ། མིག་བཙུམ་འབྱེད་དང་དགོད་པ་ན། །བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། །དེ་ཉིད་ རིག་པ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཟ་བ་དང་། མིག་བཙུམ་པ་ སོགས་དབང་ཤེས་ནང་ལ་བསྡུས་པ་དང་། མིག་འབྱེད་པ་སོགས་ཡུལ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་དང་། དགོད་ཅིང་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། སྒྱུ་ལུས་ 5-579 ཀྱི་སྣང་བ་རང་བབས་སུ་སྤྲོ་ཞིང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་སྣང་བ་ཁོ་ན་བདེ་སྟོང་ གི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་དུ་ཐིམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ སྒྱུ་ལུས་སུ་སྤྲོ་བའི་ལྡང་འཇུག་འདི། སད་པའི་དུས་དང་གཉིད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་ རྩོལ་མེད་པར་རང་ཤུགས་སུ་བྱུང་བ་ནི་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་པོར་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྣམ་པ་ལམ་བྱེད་བླ་མས་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་སྤྲོད་པས། འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་གོམས་པ་ཐོབ་པས། དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་གནས་ལུགས་རིག་པ་དེ། བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་ལྡང་འཇུག་གི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡིས་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འཁྱོངས་ཤིང་གནས་པའོ། ། ༈ རང་འབྲས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འཆར་ཚུལ། དྲུག་པ་རང་འབྲས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འཆར་ཚུལ་ནི། གཟུགས་བཅས་འོད་ཟེར་དེ་དང་ དེ། །རྣམ་ཤེས་རླུང་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །སེམས་ ཅན་དོན་དུའང་ལན་འགའ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དྭངས་པའི་ཆུ་ཀློང་ལས། །ཉ་དག་མྱུར་ བར་ལྡང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་གསལ་ལས། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་ བར་བཤད། །རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ལ་བལྟོས་པའི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བརྟག་པ་ནི། ། འོད་ཟེར་ལྔར་ནི་འབྱུང་བ་དག །ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དག་དང་མཚུངས། །ཞེས་ ཏེ། གཟུགས་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བཅོས་ནས། རང་བཞིན་བཅས་འོད་དེ་ དང་དེ། །ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ལེགས་པས། སྔོན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་འགྲུབ་པ་ན། རང་བཞིན་ གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མའི་རླུང་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་དེ་དང་དེ་ལས་ ལུགས་ཟློག་གི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་དེ། འོད་གསལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རླུང་དང་ལྡན་པ་ སྟེ། གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ བྱུང་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་གོ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་ 5-580 པ་འདི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལན་འགའ་སྟེ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

宣說此次第獲得穩固之量度。 第五、此次第獲得穩固之量度為："行走及安坐，臥及食，閉眼開眼及笑時，由此禪定瑜伽故，實相了知恒安住。"即是說，於行走、安坐、進食、閉眼等攝諸根內及開眼等心向外境、笑樂等種種行為威儀之時，幻身顯現自然舒展，與自續蘊相關之顯現唯於樂空性中融入，內外一切顯現令融入樂空性中。複次，此幻身舒展與收攝，于醒時與睡時一切無需勤作自然生起，即是獲得穩固。瑜伽士最初現等覺相為道用時，依師灌頂而得引導，光明次第于相續中生起，其後持續彼相續而得熟練，由此二禪定收攝與舒展之瑜伽，于彼如是實相見解，恒時無需勤作而持續安住。 自果雙運身顯現方式。 第六、自果雙運身顯現方式為："有相光明彼彼等，具風識之加持次，為眾生故數數轉。如從清澈水面中，諸魚迅速躍起時，如是一切空明中，說幻化網而生起。觀待五部諸佛陀，大手印中思維者，現為五種光明者，等同虛空彩虹相。"此中，"有相"一詞改為"自性"而譯為"具自性光明彼彼等"較為妥當。如先前幻身次第成就時，具自性顯現之五大精華五色光明風，依彼彼等逆次第三識之樂，與世俗光明之風相應，即合為一而成就之不凈幻身加持次第生起方式相順之次第，此清凈幻身加持次第亦為眾生利益而數數生起。

།དེ་ཡང་སེམས་ དབེན་མཐར་ཐུག་གི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་ཉེར་ཐོབ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའི་འོད་གསལ་ ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་སྣ་གསུམ་ལུགས་ཟློག་ལས་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ ལུས་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ལ་ངོ་བོ་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ ཞིག་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་འདིར་ཡང་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ མཐར་ཐུག་གི་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ་རིམ་ཅན་གྱི་མཐར་བཞི་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡུན་ རིང་དུ་བསྒོམས་པ་ན། དེའི་མཐར་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་ལུགས་ཟློག་གི་ རིམ་ལ་ཤར་པའི་རྒྱུ་ལས། ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་མངོན་དུ་ བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆུ་མཚོའི་ཀློང་སྟེ་དབུས་ནས། ཉ་དག་ཆུའི་སྟེངས་སུ་འཕར་ཞིང་ཆུ་ནང་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་མྱུར་དུ་ལྡང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་ དུ་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་དངོས་ལ་རང་གི་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་ གསལ་བ་དེ་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཟུང་འཇུག་གི་དཀྱིལ་ འཁོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་བཤད་དོ། །རིགས་ ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་སོགས། རྡོར་སེམས་ལོངས་སྐུའི་ཟུང་འཇུག་རིགས་ལྔ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟུང་ འཇུག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། བོད་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་རྙིང་པ་ཕལ་ཆེར་འཆད་ ཅིང་། ཕྱིས་ཀྱི་འཕགས་སྐོར་བ་རྣམས་གསལ་བར་མི་སྨྲ་ཡང་དོན་དེ་ནི་འདོད་པར་སྣང་ངོ་། ། འོན་ཀྱང་འདིའི་དོན་ནི། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མའི་འོད་ཟེར་དོན་དམ་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་འདས་མོད་ཀྱང་། ད་དུང་ དེ་ལ་འཁོར་བའི་ཆ་ཤས་སུ་གཏོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་འབྱུང་བ་ལྔའི་དྭངས་མ་ཡང་འདྲེས་ཏེ་ གནས་པའི་འོད་ཟེར་ལྔར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལས། རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་ 5-581 དག་ལ་བལྟོས་པ་སྟེ། དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷ་སྐུ་ཕྱག་ རྒྱ་ཆེན་པོར་བརྟག་ཅིང་བསྒོམ་པ་ནི། ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དག་དང་མཚུངས་པར་རགས་ ལུས་སྤངས་པའོ།

複次，由心離最終之三種明相次第，修持近得第四剎那光明長時。其後，如從三相逆次第成就不凈幻身般，與彼次第相順，然于體性善惡差別極大，即於此實際光明與雙運時。于光明次第究竟位三種明相次第后之第四實際光明長時修持時，其後離自性之三相逆次第顯現之因，由此現證具足一切功德之雙運身。以喻顯示此義，如從極其清澈之河流大海深處，諸魚躍向水面，從水中剎那迅速躍起時，如是于勝義法性本身與自覺一味之一切空明中，所謂幻化網現等覺，說彼不可思議雙運壇城行境當生起。"五部諸佛"等偈，示現金剛薩埵報身雙運轉為五部化身雙運。如是，藏地聖教派古老諸師多如是釋，後期聖教派雖未明說，然似許此義。然此義為：法性實際五大精華光明勝義智慧身風，雖超三界自性，然尚與輪迴分位世俗五大精華相融而住之五光中，觀想五部如來諸佛及彼所依即屬彼部之種種壇城諸尊大手印，等同虛空彩虹相而離粗身。

།ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཟུང་འཇུག་རང་ཉིད་ལ་རྡུལ་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་ནི་མེད་ རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཀུན་རྫོབ་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཡང་སྣང་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བས་ཁྱབ་ཚད་ དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་ཀྱང་ཁྱབ་པས། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཉིས་སྦྲག་གི་ཚུལ་དུ་ འབྱུང་ལ། ས་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མའི་རླུང་དཀར་པོ་ཤས་ཆེ་བའི་འོད་ཟེར་ལྔ་པ་ལས། སངས་ རྒྱས་རྣམ་སྣང་ཉིད་དང་། དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་སྤྱན་མ། ས་སྙིང་གཟུགས་རྡོ་རྗེ། གཤིན་ རྗེ་གཤེད་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་འཆར་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་སེལ་ མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་དེས་འབྱུང་བ་གཞན་རྣམས་དང་རིགས་གཞན་ལའང་རིག་པ་ འགྲེ་བར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ བཤད་པ་ནི། འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། ། ༈ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ། བདུན་པ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་འཆིང་བར་བྱེད་ པ་འམ། །གལ་ཏེ་གསང་སྔགས་བཟློས་པའམ། །གང་གཞན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན། ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གཞི་ལ་གནས། །ཐམས་ཅད་ཟ་ཞིང་ཀུན་ལ་བལྟ། །ཀུན་ལ་ ཕྱག་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། །ཐམས་ཅད་བྱེད་པའམ་མཚན་ཅན་ཀུན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་ པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་དང་པོར་ཐོབ་ནས། མཐར་ ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་སྤྱོད་པ་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཞིག་སྤྱོད་པ་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མི་སྤྱོད་པའི་གནས་ སྐབས་ན་ཡང་། ལས་སམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་རུང་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་མོད་ཀྱང་། སྤྱིར་ སྐབས་འདི་སྤྱོད་པ་དང་{འབྲེལ་[འཕེལ་]བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་ལུས་མཐར་འབྱིན་པའི་སྤྱོད་ པ་དང་། ཉེ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་འོད་གསལ་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ 5-582 གསུངས་པ་རྣམས་དང་བསྟན་ན། ཀུན་བཟང་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞིང་། གནས་ལ་ སོགས་པའི་ས་བཅུ་གཉིས་བགྲོད་ཚུལ་ཕྱི་ནང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་འདི་དག་ དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་མོད། གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པ་དང་། སྐབས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པས་འདིར་མི་ སྤྲོའོ། །སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ། ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་པ་འཆིང་བར་བྱེད་ པའམ། གལ་ཏེ་{ངག་[དམ་]ཚིག་སྨྲ་བའི་གསང་སྔགས་བཟློས་པའམ། གང་ཞིག་གཞན་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྦྱིན་སྲེག་དང་གཏོར་མ་དང་ཆ་ལུགས་བསྒྱུར་བ་དང་། གླུ་གར་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན་ཡང་བདག་དང་མདུན་དུ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་རྣམས་སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་ལྷར་རང་ཤར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་གྱི་གཞི་ལ་གནས་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། གཞི་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ལས་མ་གཡོས་པར་སྤྱོད་ཅེས་པའོ།

此義為：雙運自身無塵所成身，后得中現世俗世間如幻，世俗顯現所遍之處亦為智慧顯現所遍，故清凈與不清凈顯現雙重方式而生。從地大精華白色風佔主之五光中，現出毗盧遮那佛自身，及屬其部之觀自在、地藏、色金剛、閻魔敵等無邊壇城，其內無量交錯諸尊亦復如是生起。其餘諸大種及其他部類亦當如是類推。此等雖為解說雙運次第之義，然此處說明乃爲了知光明與雙運二者之關係。 光明次第行為教示： 第七、教示光明次第行為者："結手印或誦密咒，或作其他一切事，皆住一切空性基。普食普觀諸事物，普禮普行一切處，普作諸事具相者，一切由空得成就。"謂獲得光明次第后，乃至究竟之間當行三種行為之任一。雖于不行行為之階段亦須成就事業或智慧手印之任一，然此位一般唯與行為相應。若與瑜伽母續所說除幻身圓滿行與近因外之光明行為對照，則為普賢補處行，十二地如處等之內外進道方式亦與此等時位相配。然已於他處說講，且非此處所詮義故此不廣述。于有相無相行位中，結諸手印或誦誓言密咒，或為其他一切事如修壇城、護摩、施食、改變裝束、歌舞等時，亦須令自身與現前彼等諸事物自顯為幻身天尊住於一切空性光明之基，住基之義謂不離彼而行持。

།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་བཞི་པ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་བདེ་བས་གང་ཤར་ལྷ་སྐུ་དེ་རྒྱས་བཏབ་པས། ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་མ་ནུབ་ བཞིན་དུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་འོད་ གསལ་དུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྤྱིར་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱི། སྤྱོད་པའི་རོལ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་སྡུག་རོ་སྙོམས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཁ་ ཟས་དང་བཏུང་བ་བཟང་ངན་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྤངས་ནས་གཙང་སྨེ་ཐམས་ཅད་ཟ་ཞིང་ཡུལ་ལྔས་ བསྡུས་པའི་འདོད་ཡོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ན་ཀུན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་གནས་བཟང་ངན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་ གནས་པ་དང་། དགོད་པ་དང་། ངུ་བ་དང་། གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་བྱ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་སྤང་ བླང་གི་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའམ། ཆོས་གོས་དང་། གཅེར་བུ་དང་། ཐལ་ བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཅན་ཀུན་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་བྱེད་དེ། ངེས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གོང་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་དང་བསྲེས་པས་འགྲུབ་ 5-583 པར་འགྱུར་རོ།

又，第四剎那一切空性之樂所現天身以印封故，天身顯現未隱沒而成為樂之自性。雖於行持時，天身顯現攝入光明之時一般極多，然為入行持遊戲故未攝入。如是，入樂苦等味之行時，舍飲食好壞分別而食一切凈不凈，及觀五境所攝種種欲塵，或於一切事物頂禮，或於一切不禮，遊行住于尸林等一切善惡處所，以離取捨分別而作笑、哭、歌舞等一切行為，或現法衣、裸體、涂灰等一切標相，如是種種無定行持亦如前般與一切空性光明相融而得成就。

།རྒྱ་བོད་ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་བཟའ་བ་སོགས་བཤན་པ་དང་། སྨད་འཚོང་མ་ དང་། ཁོལ་པོ་དང་། སྤྲང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྟོང་བ་བསྒོམས་ན་དངོས་གྲུབ་ འགྲུབ་ཅེས། འོད་གསལ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་འཆད་ཀྱང་། གཞུང་དེའི་ཚིག་དོན་ལ་ཡེ་མ་ ཞུགས་པར་སྣང་ངོ་། ། གསུམ་པ། རྗེས་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཡོན་དབུལ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་དོན་དམ་ ཞེས་བྱ་བ། །སྐལ་བཟང་སློབ་མ་བཟང་པོས་མན་ངག་ཐོབ། །ཐལ་མོ་སྦྱོར་ནས་མེ་ཏོག་ འཛིན་པ་ཡིས། །བླ་མ་ལས་ནི་སླར་ཡང་བླང་བར་བྱ། །དངོས་པོ་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་ ཞིང་། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པས། ། ཆོས་བདག་མེད་དང་མཉམ་མེད་པ། །རང་སེམས་གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན། །བླ་མ་ལ་ནི་དབུལ་བྱ་སྟེ། །རིན་ཆེན་ ཁྱིམ་དང་གླང་པོ་རྟ། །ཡུལ་དང་མལ་སྟན་རྣམས་དང་ནི། །བྲན་དང་བྲན་མོ་ཆུང་མ་ སྡུག །བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་དང་གང་གིས་བདག་ཀྱང་དབུལ་བྱ་ན། །ལྷག་མ་རྣམས་ ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ དང་། དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལག་ལེན་དང་བཅས་པ་བླ་མ་ལས་ཞིབ་མོར་ཐོས་ནས་ དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཚིག་གིས་བླང་དགོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གང་ལ་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་འོད་གསལ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་དམ་བཅའ་དང་བྱིན་རླབས་གཞུག་ པའི་ཚུལ་གྱིས། བླ་མ་ལས་སྔར་དབང་དུས་སུ་ཐོབ་པར་མ་ཟད་དམ་བཅའི་ཚུལ་གྱིས་སླར་ ཡང་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྐལ་བཟང་སློབ་མ་བཟང་པོ་འོད་གསལ་གྱི་མན་ངག་ཐོབ་པ་དེས་། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མེ་ཏོག་འཛིན་པས་གསོལ་བ་བཏབ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས། དངོས་པོ་ཀུན་ དང་སོགས་ལན་གསུམ་བརྗོད་ཅིང་། སློབ་མས་དེའི་དོན་བསམ་སྟེ་དེ་སྒོམ་པར་ཡིད་ཀྱི་དམ་ 5-584 འཆའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཀུན་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་བྱེད་པོ་དང་། རགས་པ་དང་རྒྱུན་གྱི་ རང་བཞིན་དང་རྣམ་པར་བྲལ་ཞིང་རྡུལ་དུ་མ་འདུས་པ་དང་དབང་པོ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་མེད་ལ། ཤེས་བྱ་གཟུང་བ་དང་ཤེས་པ་ འཛིན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ བདག་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པ་སྤྲོས་བྲལ་ཀུན་ཁྱབ་མཉམ་པ་ཉིད་དམ་མཉམ་མེད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་འདི་ནི། རང་གི་སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཁོ་ ནར་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

我將為您直譯這兩段藏文： 有些漢藏人說，若屠夫、妓女、奴僕、乞丐等一切人修持一切空性，則能成就悉地。雖說是在宣說光明之利益，但似未入此論典之詞義。 第三，發後心並供養。偈曰："勝緣善弟子，得獲口訣已，合掌持花朵，復從師領受，所謂勝義心。離諸一切法，蘊界及處等，能所取俱離，法無我無等，自心本不生，即是空性體。隨順諸供養，當獻于上師，寶宅及象馬，地域臥具等，男女奴婢妻，美女極悅意，尚應獻自身，余物何須說。" 如是從師詳聞光明一切空性之體性相及修持之方便與實修后，須以語言領受勝義菩提心。所謂勝義菩提心之名相所繫光明大樂智，以發願與加持方式，不僅灌頂時從師處獲得，且以發願方式復當領受。具勝緣之善弟子獲得光明口訣者，合掌持花祈請，則師當誦"離諸一切法"等三遍，弟子思維其義併發心修持。此中，離一切法，即離人我、作者、粗相、相續自性，無塵聚，無具根境相之蘊界處，離所知所取與能知能取之分別，基道果一切法勝義中無我即無自性離戲遍滿平等性或無等智，即是自心本來不生空性之體性自性而住，非是其他。此為其義。

།ཚིག་འདིས་ཤེར་ དབང་གི་ལས་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པར་འགོས་ལུགས་པ་འགའ་ཞིག་འདོད་པ་ནི་འབྲེལ་མེད་ དོ། །མདོ་ལུགས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ན། སྨོན་འཇུག་ གི་སེམས་བསྐྱེད་ལེན་པའི་ཚིག་རེ་རེ་སོང་བའི་རྗེས་སུ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལེན་པའི་ ཚིག་ཡོད་པས། དེའི་ལུགས་ལ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཆོ་ག་དེས་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་ རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་མིན་ཡང་། སྔར་གྱི་སྨོན་འཇུག་གི་སྡོམ་པ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཟིན་པས་སྡོམ་ པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དེའི་བསླབ་བྱ་ལ་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡང་ཡང་སྐྱོང་དགོས་པ་སོགས་འབྱུང་ཞིང་། དེ་བླངས་པས་རྟེན་སྡོམ་པ་ལྷག་ པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་ལྟ་བ་སྐྱོང་བ་ལ་ཆོད་ཆེ་བར་འགྱུར་བའང་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་དོན་ དམ་བྱང་སེམས་དངོས་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབང་གི་ཆོ་གས་བསྒྲུབ་ནི་ དགོས་ཤིང་། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་རྟོགས་པ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཀྱང་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་ ཤིན་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། གཞུང་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ན། གོང་འོད་གསལ་གྱི་དབང་དུས་སུ་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ བརྟན་བྱེད་དུ་ཆོ་ག་འདིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ནི། གསང་དབང་སོང་ 5-585 མ་ཐག་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་དང་གོ་བབས་ཐམས་ཅད་བཤད་ནས། སླར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་བ་ལ་སྔོན་དུ་དོགས་པ་ཆོད་པར་བྱས་ནས་སེམས་བསྐྱེད་འདི་ཡང་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་ལ་སྔོན་འགྲོ་དམ་བཅའི་ཚུལ་དུ་བླངས་ནས། དེ་ རྗེས་ཤེར་དབང་དང་བཞི་པ་བསྐུར་བ་ན། ཉམས་མྱོང་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་སྔར་གྱི་གདམས་ངག་ དྲན་པའི་ངོ་ཤེས་བྱས་པས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་ བསྡུས་ལས། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་མས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གཉིས་དང་། བསམ་ གཏན་རྣམ་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ཞིང་དོན་དམ་བདེན་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་ནས་ མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ཏེ། བཞིན་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བྱས་ཏེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་ པའི་ཚིག་འདི་སྨྲས་སོ། །ཨེ་མ་ཧོ་སངས་རྒྱས་ཨེ་སངས་རྒྱས། །ཆོས་བཤད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ ཆེ། །ཡང་དག་དོན་ནི་དམ་པའི་དོན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

有些覺氏派的人認為此句顯示智慧灌頂之因智，此說無關。龍樹菩薩所造的顯宗發心儀軌中，在發願心和行心之後，各有受持勝義心之語，按彼傳承，雖然初業者以此儀軌不能在相續中生起真實勝義菩提心，但由於前述願行律儀為空性見所攝持，故從律儀角度亦較前殊勝，此殊勝之學處中也需要反覆修持空性見等，受持此心使所依律儀更加殊勝，從而使修持見解更有把握。此處所說真實勝義菩提心即是實相光明，此亦需以灌頂儀軌成就，而光明次第之證悟從最初即是極為趣向勝義諦之智慧，故為隨順勝義發心。如此論中所說，為使先前光明灌頂時已在相續中生起者更為穩固，以此儀軌加持。《行集論》則說，剛得秘密灌頂后即詳說光明教授及一切修要，為使其後生起于相續，先令斷除疑惑后，此發心亦以立誓方式受持，為當下即將現前光明次第之前行，此後授予智慧灌頂及第四灌頂時，于每一體驗上憶念前述教授而認知，如是光明次第于相續中生起，此為密意。如《行集論》云："爾時金剛弟子已悟二種圓滿次第及二種禪定，聞勝義諦異名已，斷除執著，面容喜悅，合掌說此讚歎語：'稀有佛陀啊佛陀，所說妙法極稀有，真實義即勝義諦，頂禮菩提心。'"

།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་ སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་དཔོན་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་བལྟས་ནས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ བ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཆོས་བདག་ མེད་དང་མཉམ་ཉིད་པས། །རང་སེམས་གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོ་རིམ་གཞུང་འདི་དང་ མི་འདྲ་བར་བྱུང་བ་ནི་དོན་འགལ་བ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་དགོས་པའང་མིན་ཏེ། གདམ་ཀའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་དབུལ་བ་ནི། དེ་ནས་ སློབ་དཔོན་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ཐུགས་དགྱེས་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་འབུལ་བར་བྱ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་སྟེ་ཁང་པ་དང་། གླང་པོ་རྟ་སོགས་བཞོན་པ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། མལ་སྟན་དང་། ནམ་བཟའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ཆུང་མ་ 5-586 སྡུག་གུ་དང་། བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པོ་གང་གིས་བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དབུལ་ བར་བྱ་ན། ལྷག་མ་གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། ། ༈ དོན་དམ་གྱི་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བ། རྩ་བའི་གཉིས་པ་དོན་དམ་གྱི་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ལས་ནི་དྲིན་ ཐོབ་དྲི་མེད་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་དངོས་ཀུན་བདག །གསལ་དག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ གཞིའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁམས། །གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་ རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་བྱ། །བསོད་ནམས་བསོད་ ནམས་མིན་གྲོལ་རང་ཉིད་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ལས་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའི་དྲིན་ཐོབ་བོ།

然後金剛上師視如第二上師般，誦此偈曰："遠離一切諸事物，蘊界及諸處，捨棄能取與所取，法無我及平等性，自心本來未生起，即是空性之自性。"誦此偈頌后，緣于無二，當授予智慧與勝智灌頂。 所說次第與此論不同，然怎會有義理相違？亦無需統一，應知是可選擇之異門。 其後供養者，即后對上師隨順供養，當獻令心生喜之供品：珍寶、宅舍即房屋、象馬等乘騎、領地、坐墊、法衣等物，及男僕、女婢、可愛妻子、極為悅意少女，修行者尚且獻上自身，何況其餘諸物？ 辨別勝義光明： 論本第二辨別勝義光明："從師獲恩無垢堅固智者諸法我，明凈極細勝依自性佛涅槃界，無二離念恒時安樂自性此瑜伽師當修，解脫福非福自身此即成為薄伽梵金剛薩埵。"此謂從上師前獲得先前未證悟之證悟恩德。

།ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཞེ་ ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བའི་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། བརྟན་པ་སྟེ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བློ་ རིག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རིག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ པ་དང་། རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གདོད་ནས་དག་པ་དང་། ཤིན་ ཏུ་ཕྲ་བ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ རྣམ་རྟོག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་དོན་དམ་པ་དང་མི་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་དང་དབྱིངས་ཏེ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅིང་བྲལ་བའི་རོ་ མཉམ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོག་པའི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་ བའི་རང་བཞིན་ཏེ། དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་རྣམས་ཚང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་ དམ་པའི་འོད་གསལ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ ནི། འཁོར་བ་མཐོ་རིས་དང་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ ཀ་ལས་གྲོལ་ཏེ། རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་ 5-587 ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་ པ་ལ། དོན་བསྡུའི་སྐབས་འདི་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །ཡང་རིམ་ལྔའི་གཞུང་འདིར་ གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་གསལ་པོར་མི་འབྱུང་བ་ནི། གང་གཞན་ ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གཞི་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། མཚན་མོ་སྣང་ བའི་ཆ་སྟེ་ཞེས་སོགས་སྣང་གཞི་ལུགས་འབྱུང་དུ་ཐིམ་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་ན་ གནས་ཤིང་། གོ་རིམ་པ་གསུམ་པར། དེ་ཉིད་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་ཀྱང་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་མོད་ཀྱི། གསལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ ནི། འཕགས་པ་ལྷའི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་རྟོགས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་བསྡུས་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ སྲིད་དུ་ཕུང་པོའི་ཟ་མ་ཏོག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་འགྲོ་བ་བདག་དང་གཞན་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དང་པོ་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ།

若問證悟何物？證悟無能取所取顯現垢染，及堅固即永不變異之智慧覺知，此覺知即成一切諸法之本性自性，及極為明顯之智慧，煩惱本來清凈，極細即離一切戲論故難以證悟，煩惱分別與一切苦痛皆極寂滅之自性，圓滿佛陀勝義與無住涅槃界及法界即如來藏，自性離一切二法之大平等味，離分別執著，恒時俱生樂之自性。具足此十一種法義之真如勝義光明，即瑜伽師所應修習。 修此之利益是：解脫輪迴善趣惡趣之因福德與非福二者，自身於此生中即得薄伽梵金剛薩埵之果位。如是抉擇勝義光明之性相，此總義處極為關要。 又於此五次第論中，睡眠光明等之建立未明顯宣說，是因"一切所作之時，安住一切空性基礎"及"夜晚顯現分"等所說顯基順次融入之理中已含攝，又于第三次第中說"此即成為中陰眾生"等之文，亦可類推而得，然明晰廣大者，當從聖天之集行論中了知。 又集行論中如是說："乃至諸蘊匣存在之期間，三識之體性即自性顯現，于自他眾生中顯現。云何？初為顯，第二為自性。"

།དེ་རླུང་དང་བཅས་པས་གང་ཕྱོགས་བཅུར་ འཁོར་བ་དེ་གང་གིས་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ ཆགས་བར་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་དྲག་པོ་དང་། ཞི་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། མྱ་ ངན་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་བརྒྱ་ དྲུག་ཅུ་ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་མ་རིག་པ་རང་འགགས་ཤིང་། ཡང་ལངས་ནས་ རླུང་གི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ནས་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་ལུས་བཀྲུས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་སྲིད་དེ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོམས་ པས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བསླབས་པས་རྣམ་པར་བསྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བར་བྱ་སྟེ། རིམ་པ་འདིས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ 5-588 ལ་དམིགས་པར་བྱའོ། །དེའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁམས་ཕྲ་བ་ལ་ གཞུག་གོ །ཁམས་ཕྲ་བ་ནི་སེམས་ལ་གཞུག་གོ །སེམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་གཞུག་གོ ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་གཞུག་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱར་ནས་གཉིད་ལོག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་དུས་འདིར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་རིག་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་ལ་དྲན་པ་བརྗེད་པའོ། ། ཕྱིས་ནི་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །ཡང་འགྲོ་བ་ ན་རླུང་གི་རང་བཞིན་རྙེད་དེ་གང་གི་རྨི་ལམ་གཞན་དག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་མི་གཡོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་གཉིད་ལོག་ནས་འོད་གསལ་བ་ལ་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོར་ རང་གིས་རིག་པ་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནང་གི་ མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིམ་པ་འདིས་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་གསང་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞུག་པར་བྱས་ ན། སྐལ་བ་བཟང་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་ མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གཉིད་དང་འོད་གསལ་བསྲེ་བའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཀྱང་། གཉིད་ དང་འོད་གསལ་བསྲེ་ཚུལ་ནི། སྤྱོད་པ་དེའི་སྒོས་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་སོ། ། དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། ཉམས་མྱོང་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་རང་ གཞན་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་འབྱོར་རྒུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཅན་གྱི་སྣང་གསུམ་ཡོད་པས། དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལ་ བརྟེན་ནས། རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་དེ་མངོན་འགྱུར་དུ་ལངས་ནས་ཉོན་མོངས་ རགས་པས་བྱ་བ་བྱེད་དོ།

彼與風一起於十方旋轉，因何而轉？貪慾、離貪、中等貪等，復有暴烈、寂靜、喜悅、憂愁、飢餓、乾渴、感受等百六十種自性，日夜作意，無明自滅又復生起，由風力故從輪迴轉至輪迴，彼洗滌身體已，乃至於眼等根境執著之間即于彼處執著，因從無始以來串習故。 此後從一生至一生串習，由修學無我法故，了達雜合瑜伽已，應與自性顯現合一，以此次第緣取勝義諦。其次第是：應將蘊等納入細界，細界應納入心，心應納入心所，心所應納入無明，如是修習已入眠。 此時心與心所入于無明之剎那失念。 后得無忘失智慧體性即光明。又行走時得風之自性，由此生起其他夢境。乃至識不動搖之間，入眠觀見光明，此即離身語意之各自自證，勝義諦內證菩提。以此次第，當密護住于身壇城之如來眾，納入真如，即得善緣成就。 如是所說，雖是于極無戲論行之眠與光明合一之處所說，然眠與光明合一之理，非彼行之特法，於一切皆相同。 又乃至異熟蘊存在之間，縱然證悟多麼殊勝，亦將體驗自他苦樂高低貧富之顯現。又因心具煩惱種子之三顯，依彼為風所動，彼等自性之種子相續顯現，由粗重煩惱造作。

།ཡང་གཉིད་ལ་འཇུག་པའི་དུས་སུ། ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཅུང་ ཟད་ཐིམ་ཞིང་། སྣང་བ་གསུམ་རིམ་ཅན་དུ་ཤར་ནས་མ་རིག་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་ཡང་དར་ཅིག་ 5-589 གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་དུ་འགག་གོ །ཡང་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་སྣང་བ་གསུམ་འཆར་བ་སོགས་ ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་རླུང་གིས་སད་པར་བྱས་པས། དབང་ ཤེས་ཡུལ་ལ་གཡོ་ཞིང་བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབང་ཤེས་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་ རྟོག་གཉིས་གང་སྔོན་ལ་འབྱུང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལས་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལྡོག་ ནས་ངེས་པ་བཞག་ཏུ་མེད་ཀྱང་། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་རང་ བཞིན་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོར་འོད་གསལ་གྱི་དུས་ན། སྣང་བ་གསུམ་བག་ལ་ཞ་བའི་ ཚུལ་དུ་གནས། འོད་གསལ་ལས་ལངས་དུས་སྣང་གསུམ་མངོན་འགྱུར་དུ་བྱུང་། སྐད་ཅིག་དེ་ ཉིད་ན་རང་བཞིན་རྣམས་བག་ལ་ཞ་བ་ལས་མངོན་འགྱུར་དུ་ལྡང་མ་ཐུབ་ཀྱང་། དེ་དུས་སྣང་ བ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མངོན་འགྱུར་བ་ ཞིག་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་རྣམ་རྟོག་སྐད་ཅིག་མ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ དབང་ཤེས་སྐྱེའོ། །དེས་ན་དབང་པོ་སད་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་རྟོག་ཡིན་ནོ། །དབང་ཤེས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། སླར་ཡང་ཚོར་འདུ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ དུ་མ་འབྱུང་མོད་ཀྱང་དེ་ནི་ཕྲུགས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་བག་ཆགས་རྐྱེན་ རླུང་དང་རྟོག་པས་སད་པ་ན། འབྲས་བུ་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་མྱོང་ངོ་ཞེས་ ཕྲུགས་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང་དབང་ཤེས་སྔ་མ་གཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ན། དབང་ཤེས་ དེའི་དུས་ཀྱི་སེམས་གསལ་རིག་འོད་གསལ་དེ་ལས་ཡུལ་ཉམས་མྱོང་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྣང་ གསུམ་ཕྲ་མོ་ཞིག་སྐྱེ་ལ། དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་ཆགས་སྡང་གི་རྣམ་རྟོག་བྱུང་སྟེ། དེ་དང་ མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ནས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །ཞེས་པ་འདི་ཕྲུགས་ཕྱི་ མ་ཡིན་ནོ།

又于入眠之時，分別動搖之風稍微融入，三顯依次生起，無明即得亦暫時滅于睡眠光明中。又從彼起，三顯生起等，因無始以來串習之習氣為風所喚醒，故根識于境動搖而經驗苦樂。 於此，根識與自性分別二者何者先生？因互相依止故，從總相無法確定，然於一序列生起次第中，根識之前自性入，又彼于最初光明時，三顯以潛伏方式安住。從光明起時三顯顯現，于彼剎那，諸自性雖不能從潛伏中顯現，然彼時顯現為風所動故，于其第二剎那生起一顯現之自性分別，緣境動搖之分別剎那作為助緣，生起執境根識。是故令根醒者是分別。 隨順根識，復生受想貪嗔等多種自性分別，然彼是另一序列，故如是：因習氣緣風與分別醒時，果根識經驗苦樂，此為一序列。生起一前根識與境相遇時，彼根識時之明知心光明中生起與境體驗俱行之細微三顯，彼為風所動故生貪嗔分別，入于相應境已為根識所體驗。此是後序列。

།དེ་ལྟར་གཞི་ལ་འཆར་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་རང་བཞིན་དང་སྣང་བ་དེ་ དག་བདག་མེད་པའི་འོད་གསལ་དང་བསྲེས་ཏེ་བསྒོམས་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་རེག་པར་ 5-590 འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་གཉིད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་རགས་སྣང་ཇེ་ཕྲར་སོང་བའི་སྐབས་དེར། ཉིན་ སྣང་གི་དུས་ཀྱི་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་མྱོང་དེའི་རྒྱུན་ལ་སྐབས་དེར་ཁམས་འདུས་པས་བདེ་བ་ འཕེལ་ཡོད་པ་ལ་སེམས་གཏད་པས། གཞི་དུས་ན་ཡང་སྐབས་དེར་རགས་པ་ཉེར་ལྔ་རྣམས་ ཀྱི་ཆ་ཤས་རླུང་ཕྲ་མོ་ལ་འདུས་པ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ། སྐབས་དེར་བདེ་བ་ལ་སེམས་བཞག་པ་ དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷག་པར་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས། གཞི་དུས་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཁམས་རྣམས་ ཐིམ་ཚུལ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་གཞི་དུས་ན་གཉིད་དུ་ཐིམ་སོང་ཞིང་སད་དུས་ཀྱི་སྣང་བ་ འགགས་མཚམས་དེར་རླུང་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་པ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་གསུམ་ཡང་སེ་གོལ་གཏོགས་ པ་ལྟ་བུ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་འཆར་རོ། །ལམ་བསྒོམས་པས་སྔར་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུན་ཇེ་རྒྱས་ སུ་སོང་བས་རྣམ་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་ཚབས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྣང་ གསུམ་ཡང་གསལ་ལ་ཡུན་རིང་བར་འབྱུང་ངོ་། ། གཞི་དུས་ན། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཐར་གཉིད་ཐུག་པོ་ཡུན་རིང་གནས་པའང་ཡོད། ཐུང་ངུར་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་འོད་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ངོ་མི་ཤེས་སོ། །གཉིད་ འཐུག་པོའི་མཐར་རྨི་ལམ་འབྱུང་མི་འབྱུང་ཡང་མ་ངེས་ཤིང་། རེས་འགའ་གཉིད་ཀྱི་སྣང་བཞི་ སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་སོང་ནས། དེ་མ་ཐག་རྨི་ལམ་འབྱུང་བའམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཡུན་རིང་ཐུང་མ་ གཏོགས་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ཞིག་ངེས་པར་བྱུང་ཡོད་དོ། ། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཐོབ་པའི་དང་པོར་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བ་ལྟ་བུའི་གཉིད་དང་། དེའི་ རྗེས་སུ་བརྒྱལ་བ་ནི་སངས། རྣམ་རྟོག་ནི་མ་སྐྱེས་རྨི་ལམ་ཡང་མ་ཤར་བའི་སྐབས་ཤིག་ ཡོད་པ་དེ་ཉེར་ཐོབ་བཞི་པའམ་འོད་གསལ་དངོས་ཡིན་པས། དེའི་སྟེང་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ གདམས་ངག་སྐྱོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་སྔར་གྱི་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་བར་གྱི་ཐོབ་ པ་དྲན་མེད་དེས་ཀྱང་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བས་བདེ་སྟོང་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཚུལ་ 5-591 དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་གཉིད་འཐུག་པོ་དེ་ལམ་གྱི་བདེ་སྟོང་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། གཉིད་འཐུག་པོ་དེ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་དང་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ ནི་གཉིད་འཐུག་པོའི་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུར་བསྲེ་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཐིམ་རིམ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ གཉིད་སད་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་སྐྱོང་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུར་བསྲེ་ བ་ཞེས་ཟེར་རོ།

如是與基中生起次第相順，將彼等自性與顯現與無我光明融合而修，則將觸及勝義諦。又于入眠過程中粗顯漸細之際，于日間時分空樂體驗之相續中，由彼時界聚集故增長樂，心住於此，于基時亦彼際二十五粗分之分支細風聚集，由彼時安住於樂之緣故更為增盛，生起較基時更勝界融入之方式。 其後于基時入眠且醒時顯現滅盡之際，風融于顯，三顯亦如彈指般剎那生起。由修道故，先前樂之相續漸增，故分別動搖之風融入力度極大，因此緣故三顯亦明且久住。 基時中，三顯后或有長久安住之熟睡，或短暫安住亦可，彼雖是光明自性然不能識。熟睡后夢之生起亦不定，有時僅于剎那經歷睡眠四顯，隨即生起夢境，然除時長短外，夢前必定生起睡眠光明。 瑜伽士于得初時有如昏厥般之睡眠，其後昏厥消失，分別未生，夢亦未現之際，彼即第四近得或真實光明，故應于其上持守光明教授。又由先前空樂體驗之相續，經由中間無念得之助緣極為增長，故生起無邊際空樂。彼乃將尋常熟睡轉為道之樂空，故以熟睡與果法身相似之門而作為道，此即稱為融合熟睡光明於法身，依彼融入次第而修持醒時光明，因此緣故亦稱為融合光明於法身。

།གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་གཡོ་བ་ཅུང་ཟད་འགྲོ་བ་ན། སྣང་ གསུམ་ལུགས་ཟློག་གི་ཆ་ཤས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཅིག་དང་། རླུང་གི་གཡོ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྨི་ལམ་ འབྱུང་ན། རྨི་ལམ་གྱི་བསྲེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་སྣང་བ་དང་ གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཕྱོགས་འདིར་བསྲེ་བའི་མན་ངག་ཅེས་ཡོངས་ སུ་གྲགས་པའི་མིང་གི་བཤད་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དོན་ནི་ཡང་ཡང་བཤད་ཟིན་ཞིང་འཆད་ པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་པ་ཡང་རིམ་པས་འཇུག་ཚུལ་གཉིས་ ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བས། དེས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མཚོན་ནུས་ལ། ཡང་ སྤྱོད་བསྡུས་ལས། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་བདེན་པ་མཐོང་ཡང་། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་གོམས་ པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་དང་། ཚོང་དང་རྙེད་བཀུར་ལ་སོགས་པས་གཡེངས་པས་སྤྱོད་པ་ རྣམ་གསུམ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་པོ་གཞན་དག་འབྱོར་པ་མ་ཚང་བས་རྒྱུད་ལས་ ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་རྫོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་འཆི་བའི་ དུས་བྱས་ན། ཡང་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དོགས་པ་བཀོད་དེ། འདིར་ བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་པའི་དཔེའི་འོད་གསལ་དེའི་མིང་ཡིན་པས དེ་ཐོབ་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོར་ཐོབ་པ་ཉིད་དཀྱུས་ཐོག་གཅིག་ལ་འབྱུང་བས་ སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་འདིར་བདེན་པ་མཐོང་བར་གཞག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལེ་ ལོའམ། གཡེངས་རྐྱེན་ནམ། འབྱོར་པ་མ་ཚང་བས་སྤྱོད་པ་གསུམ་མ་སྤྱད་ན། སླར་སྐྱེ་བ་ལེན་ 5-592 པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། དེ་ལ་འཆི་སྲིད་དང་བར་དོ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། དེའི་ལན་ ནི། གཞུང་དེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་ ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྱུར་པ་འདི་ལ་སོམ་ཉི་མི་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་གལ་ཏེ་ མ་སྤྱད་དུ་ཟིན་ཡང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་འཆི་བར་གྱུར་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་ བདེན་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྟོགས་ ནས་བརྒྱ་ལམ་ན་འོད་གསལ་བར་ཞུགས་ནས་ཐ་ལམ་གྱི་ཕུང་པོ་བོར་ནས་བདག་ལ་བྱིན་ གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་གྱིས་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པས་གནས་པར་བྱེད་ན། དེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུའང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་འདོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ།

當睡眠光明中有些許習氣動搖時，伴隨極其微細的逆序三顯之分與風之動搖而生夢境，如何融合夢境之方式已如前說。故應與顯相融為一體，此語句亦是此處普遍著稱之融合教授名稱之來源，其義已多次宣說且將繼續宣說。死亡光明之教授亦與次第趣入二種光明之際所說相似，故由此亦能大致表示。 又《行集論》云："若彼修行者雖見真諦，然因昔習氣串習力之田地及商賈與利養等分散故不行三種行，及其他修行者因資具不全故不能圓滿如續所說儀軌而不行者，當其死時，將往生他有耶？"此處所立疑問。此中見真諦乃心離戲究竟之喻光明之名，獲得彼與獲得幻身初次第皆於一時生起，故立獲得幻身次第之補特伽羅為此中見真諦者。彼因懈怠或散亂緣或資具不全故未行三種行者，將復受生否？彼有無死有與中有？ 其答于彼論云："如是通達圓滿次第者亦皆作已於世間涅槃，於此勿生疑慮。是故了知真如者雖因緣不具足故未如所說行諸行，然遣除一切見而死者即是勝義諦，生即世俗諦。"如是現證已，決定入光明而舍臨終蘊后，當由加持自身之次第而起，發如是堅固心，若以彼作意而住，則於他生亦不捨彼作意，故當成一切智。

།དེ་བས་ན། བསམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ནི། །མི་ རྣམས་ཡིད་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར། །དེས་ནི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་འགྱུར། །སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ བས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་བཞིན་པས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟེ། །འཆི་བའི་མིང་ཡང་དོན་དམ་ བདེན་པ་ཡིན། །རིམ་གཉིས་དེ་དག་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ནི། །རྙེད་པ་འདི་ནི་མ་འོངས་སངས་ རྒྱས་ཡིན། །བདེན་གཉིས་དེ་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི། །མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཁྱད་པར་མེད། ། མིང་གཉིས་ཐ་མ་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་ནི། །ཤེས་པ་དེ་འདི་བཅིངས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་ཤིང་འདིའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་མདོའི་ལུང་དྲངས་ནས། སྐྱེ་འཆིའམ་སྐྱེ་འགག་བདེན་མེད་ དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། སྐྱེ་འགག་གནས་ཚུལ་ལ་གྲུབ་ན་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློ་ངོར་སྐྱེ་ འགག་དང་བྲལ་བར་ཤར་ཡང་ཕུགས་སྐྱེ་འཆི་ལས་གྲོལ་མི་ཐུབ་སྟེ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བཟང་ 5-593 ཡང་གནས་ཚུལ་ལས་འདའ་བར་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ ནི་བློ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཏགས་ཡུན་རིང་པས་ཡོད་ཡོད་ལྟར་སྣང་བ་མ་གཏོགས་དངོས་གནས་ ལ་མེད་པའི་ཕྱི། གང་རྣལ་འབྱོར་བས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་དེ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན་སྙིགས་མའི་ལུས་འདི་དྭངས་མར་ཐིམ་ནས་འཆི་བ་མི་འབྱུང་ཞིང་། དེ་མ་བྱུང་ བས་བར་དོ་དང་སྐྱེ་བ་གསར་པའང་མི་ལེན་པ་ཡིན་མོད། སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་པས་རགས་པའི་ ལུས་འདི་དྭངས་མའི་དབྱིངས་སུ་འཇའ་ལྟར་ཡལ་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱང་། འཆི་བའི་སེམས་ འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ན། འཆི་བ་བར་དོ་ སྐྱེ་བ་གསུམ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ་གཉིད་སད་པ་ནི་རྨི་ ལམ་བཞིན་ནོ། །ལན་ཅིག་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་ཡང་ཡོད་འཛིན་སྐྱེས་ན་སྐྱེ་སོགས་འབྱུང་བ་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གནས་ལུགས་དང་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་རྟོགས་ཚུལ་དེ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་སྲིད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིད་བྱེད་བརྟན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མཐོང་ན། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བས་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པའི་ སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་ལུགས་ལ་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉམས་ པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ། གནས་ལུགས་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ཅིང་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་འདི་ཐུགས་ལ་གཞག་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ བར་འགྱུར་བས་སོ།

因此經云："以何等意樂，人心當正系，彼即成彼性，如同雜寶珠。"因此，這一切皆如特殊圓滿轉變般，將成就特殊果。 此處偈曰： "生為世俗諦，死名勝義諦， 二次第依師，恩獲當來佛。 二諦雙運時，無別如不分， 二名終歸一，知此脫繫縛。" 並引經典為此依據，確立生死或生滅無實有：若生滅之存在方式成立，則瑜伽師雖暫時心前現為離生滅，終究不能解脫生死，因即便方便如何善妙，亦不能超越存在方式故。如是，生與滅唯是心分別久遠假立，似有實存而已，實際中本無，故瑜伽師證無時彼亦不生。因此，若行諸行，此濁垢身融入精華，死亡不生，彼不生故，不受中有與新生。雖未行諸行此粗身不能如虹消融于精華界中，然于死心生起時若生證一切法空性智慧，則于無有死、中有、生三者中證知為無，故彼不生，如醒時之於夢境。 若問：一旦證無，復生有執，豈不生起生等？與實相融為一味之證悟方式，何時能壞？以世俗中見堅固作意於他生隨逐，現證則較彼更具百千倍力故；與實相融為一味之智不可能衰敗，因實相不可能改變且彼智已成實相故。此當置於意，否則不堪為能立。

སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་རིགས་མང་པོ་འདི་འདྲའི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་ཁ་ཅིག་རེས་འགའ་དེ་དང་དེ་སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ དུ་འདོད་བཞིན་དུ། མདོ་ཚིག་དངོས་བསྟན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡང་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་འགལ་བ་ དང་། ཁ་ཅིག་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། ཁོ་བོ་གསང་སྔགས་ལ་འཇུག་སྟེ། 5-594 གསང་སྔགས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགལ་དུ་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་དག་མདོ་ལ་མོས་པ་དག་དྲང་ བའི་ཕྱིར་ལུང་གོ་བསྟུན་ཙམ་ཡིན་ཞེས་ཟོལ་འཇོག་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ སྣ་རེ་ཙམ་གྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་དྲངས་ནས། སྤྱིར་དོན་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་འགྲུབ་ན་སྒོས་སུ་འདི་ ཡང་འགྲུབ་པའོ་ཞེས་སྐྱོགས་ནས་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་གང་ལའང་སྙིང་པོ་མེད་དོ། །དོན་འདི་ཞིབ་ པ་ཞིག་གཞན་དུ་སྤྲོ་བར་འདོད་དོ། །དེས་ན་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེ། འཆི་ཁ་ཡན་ཆད་དུ་རྫོགས་རིམ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མི་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། གཞན་ལ་འཆི་བའི་ཐིམ་རིམ་འབྱུང་བའི་སྐབས་དེར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ནི་རང་བཞིན་དང་ དེའི་སྣང་བར་གཏོགས་པའི་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ སྟེ། འཆི་སེམས་འབྱུང་བའི་འདོད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ ལ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དང་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྒྱུ་ལུས་ ཀྱི་རྒྱུར་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མལ་གྱི་ཕུང་པོ་བོར་ནས་ཞེས་པ་རགས་པའི་ལུས་གནས་ མ་གྱུར་བར་བཞག་པའི་མིང་ཡིན་ནོ། ། གོང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ཅིང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ཉམས་འོག་ ཏུ་ཆུད་པའོ། །རིམ་གྱིས་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་བརྟན་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི། འདི་ན་ཁ་ཅིག་ དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་ཁར་འོད་གསལ་དེ་སད་པ་དང་མཉམ་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་ སྐུར་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་འཕེན་པ་དྲག་པོ་ཡང་ཡང་གཏོང་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་དྲན་འཛིན་སད་སུད་ལ་བློ་གཏད་འཆའ་དགོས་ ཟེར་བར་སྣང་བས་ཆེས་མི་འཐད་ལ། འདིར་མ་ཟད་སེམས་དབེན་གྱི་ཉམས་རྟོགས་ཙམ་ སྐྱེས་ནས་ཀྱང་འཕེན་པ་དེ་འདྲ་ལ་རག་མ་ལུས་སོ། །ཡང་འོད་གསལ་ལས་ལངས་ལ་ཁད་ ལ་སྙིང་ག་ནས་རིག་པ་ཕྱིར་སྤོར་བ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡང་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ།

需要以如此方式引用《行集》的眾多教證與理證，因為若不如是瞭解，有些人有時雖承許彼等為密咒不共之道，卻說是顯教文字的直接所詮，犯相違過；有些人雖說顯密二道無差別，卻說"我入密咒，因密咒甚深"，說相違語；其他人則說"為引導信解顯教者，僅是附會經教而已"，作虛偽安立；又有人僅引用一些同義詞作為依據，說"若總體成就如是義，則個別亦成就"，做偏說，此等皆無實義。此義詳細處欲另行廣說。 因此，生起次第瑜伽士獲得幻身次第者，不可能在臨終前不得圓滿次第光明次第，如是，當他人出現死亡融沒次第時，彼瑜伽士已斷除自性及其顯現所攝一切所斷而死，即于死心生起欲界時現前義光明涅槃，凡是導致轉生的業與習氣，亦轉變為世俗諦幻身之因。"捨棄凡俗蘊"之語，是指未轉依粗身之名。 上文所說"真實性"，即獲得幻身並掌握光明次第之體驗。"當漸次起"而生堅固心者，此處有人認為是爲了在入勝義光明時，反覆發起強烈願力，欲與光明醒來同時起為雙運身，此說極不應理，因似說證悟法性的瑜伽士需依賴有分別的憶持警覺。不僅於此，即使僅生起心isolation的證悟體驗，亦不全賴如是發願。又有人將從光明將起時從心間放出明覺作為竅訣，亦成笑柄。

5-595 དེས་ན་ལྡང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ཐོབ་པར་འདོད་ པའི་མིང་ངོ་། །དེས་བརྟན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཐོགས་ཀྱང་ རགས་པ་ཐིམ་པའི་འགོ་རྩོམ་པ་ན། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་མི་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་ནས་ གཟུང་འཆི་སེམས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བར་ལ་ཡང་སྒྱུ་ལུས་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་འོད་ གསལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡང་བ་ལན་འགའ་རེར་སྦྱངས་ཟིན་པས་བྱང་ཞིང་བརྟན་ པོར་སོང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་སེམས་ཐོབ་པར་བྱས་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཞེས་པ་ཡང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་དུ་བཅུག་པ་དེ་བསྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་འཕེན་པ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ལྡང་འཇུག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཟུང་ འཇུག་གི་རྣམ་པ་བསྒོམས་པས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་བསམ་པ་གང་དང་སོགས་ལུང་ གིས་བསྒྲུབས་སོ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི། འཆི་བ་ནི་འོད་གསལ་ ཆོས་སྐུའི་ཆ་ཤས་དང་། བར་དོ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཟུང་འཇུག་དང་། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་ བ་སོགས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒྱུར་བས་འཆི་ཁ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དེ་དང་དེར་འགྱུར་ བཞིན་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་ན་འབྲས་བུར་བྱུང་ཟིན་པ་དང་གྱུར་ཟིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་ ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། སྒྲོན་གསལ་ལས་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་དངོས་དང་། ཟུང་ འཇུག་རྗེས་མཐུན་པ་རགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས། སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བསྲེ་ བ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པས། འཕགས་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་འདིར་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པ་ ལ་ཁུངས་མེད་དམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མི་འཚལ་ལོ་ཞེས་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྦྲན་པར་ བྱའོ། ། ལེའུའི་མཐར་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་བདེ་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ། 5-596 སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིམ་པ་བཞི་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་གཞུང་གི་མིང་བསྟན་ པ་སྟེ། ཞུ་བདེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མཆོག་གམ་རབ་ཏུ་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་ཤིང་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་མཚར་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་གསངས་ཤིང་ཟབ་པའི་བདེ་བའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ ཐབས་ཡིན་པས་དེའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

因此，"當起"之語，是指欲獲得清凈幻身加持成就之名。彼生堅固心者，即彼瑜伽士雖極遲鈍，當開始粗相融沒時，不可能不得光明次第，故從此乃至趨向死心期間，亦于幻身二種禪定入光明，從彼而起數次修習已，獲得純熟堅固之發心，即所謂"獲得心"之義。"彼作意"者，亦是指修習彼入光明之幻身之義，非是作意發願。 起入作意者即是作意雙運相，由修習雙運相而成雙運，以"隨心等"等經教而成立。"轉為殊勝"者，即死轉為光明法身份，中陰轉為受用身雙運，轉生因轉為化身等化身雙運，故從臨終開始轉為彼等，獲得雙運時，已成為果位，已轉依。此"世俗諦生"及《燈論》中所說實雙運與隨順雙運入粗相等，皆明顯指示生與化身合一，故於此聖者傳承中，于"生即化身"之說不應生無據之疑，當告知諸智者。 章末"最勝秘密喜現證次第"，即龍樹阿阇黎所造《四次第論》。此示論名，謂因依溶喜而直接證悟自性喜故為最勝，或因為極其他未悟且他無此奇特法故秘密深奧之喜，因是直接成辦現證方便故稱其次第。

།དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ གྱི་སྙིང་པོ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། སྒོས་སུ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་དང་། ཡང་སྒོས་སུ་ གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་མཐར་ཐུག་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་ བུ་མཚོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་རྣམ་གཞག་གོ་བ་ལ་བདག་བྱིན་བརླབ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ རིམ་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་མ་གོ་བས་ཐབས་མེད་ཅིང་། འདི་གཉིས་གོ་ན་དེ་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་ཤིན་ ཏུ་གལ་ཆེའོ།། །། ༈ ལྔ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའམ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་འདས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པ། ༈ ལྔ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའམ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་འདས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་བཤད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་དང་པོར་གཞུང་ལ་འཇུག་པ་ནི། མགོན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད། །གཉིས་ པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་ཟུང་འཇུག་པའི། །རིམ་པ་ཐ་མ་ བྲི་བར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་དང་མཐུན་པར་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་པོ། སྐྱབས་མགོན་དུ་འགྱུར་བ། རྒྱུ་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་དང་། འབྲས་བུ་དོན་དམ་པའི་འོད་གསལ་གཉིས་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ལ་གོང་དུ་རིམ་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཤད་པ་ ནི། རྒྱུ་འབྲས་དངོས་ཡིན་ཡང་རིམ་པ་འདིར་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་གཉིས་དང་མཚན་ཉིད་རིགས་ 5-597 མཐུན་པ་ཙམ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཟུང་འཇུག་གི་ བདག་བྱིན་བརླབ་པ་དང་འོད་གསལ་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་ན་ངེས་ དོན་གྱི་ཟུང་འཇུག་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རང་ངོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ལས། སྟོང་པ་ལས་བྱུང་གཟུགས་བརྙན་ རྒྱུ། །མི་འགྱུར་ལས་བྱུང་བདེ་བ་འབྲས། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ ཡིས་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟུང་འཇུག་དེའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ནི། ཆེ་ཆུང་ བཟང་ངན་ཕྱི་ནང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོགས་མདོར་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གིས་བསྡུས་པའི་ གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པའང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་ རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་མངའ་བའི་སྒོ་ནས་འདུད་པ་སྟེ། དེའི་ནང་གི་ཡང་ མི་སློབ་པ་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ནི། གཉིས་པ་རྣམས་ཅུང་ ཟད་ཅུང་ཟད་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་མི་སློབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

如是，一切法所詮義之精要即是雙運，特別是此密集續，尤其是此論之究竟主要所詮即是雙運，因需依因而表果故，爲了解雙運建立，必須了知加持幻身次第與現證光明次第二者，若不了知此二則無方便，若了知此二則能易解彼故，對此二生起理解極其重要。 第五、雙運次第或無住涅槃次第此者當說。 第五、雙運次第或無住涅槃次第此者當說明。 "怙主因果之自性，斷除一切諸二相，頂禮已當書寫此，最後雙運之次第。"此亦隨順論義而作禮敬，即一切眾生之怙主、成為救怙者、因加持與果勝義光明二者無別一體性之雙運自性。其中上說第三次第與第四次第為因果二者，雖是實際因果，然於此次第中，與彼因果二者僅是性相相似而假立為因果，非為實際，因為道雙運之加持與光明亦是一體性故，又真實而言，了義雙運即是超越緣起之法界離戲之自相故。 如是，《初佛》中說："從空所生影像因，從不變生樂果報，因中印持于果報，果報亦由因印持。"雙運之其他特相即是：大小、善惡、內外、境有境等，總之斷除一切二取所攝諸二相。"頂禮彼"者，即從具足雙運功德之門敬禮金剛上師，其中尤指無學雙運。何以故？學地雙運是稍稍斷除諸二相，而究竟斷除一切唯是無學地故。

།དེ་ལྟར་མཆོད་པར་བརྗོད་ཟིན་ནས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཟུང་དུ་འཇུག་ པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ། རིམ་པ་ལྔ་ལས། རིམ་པ་ཐ་མ་དེའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བྲི་བར་བྱའོ། ། རིམ་པ་ཞེས་པ་རྣམས་སྐབས་འདི་དག་ཏུ་སྤྱིར་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ ས་མཚམས་སོ་སོར་བཅད་པའི་སྐབས་དེ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ༈ གཞུང་དངོས་ལ་འཇུག་པ། གཞུང་དངོས་ལ་འཇུག་པ་ལས། ༈ དོན་གྱི་མདོ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ། ཐོག་མར་དོན་གྱི་མདོ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། བླ་མ་སྔ་ རབས་པ་རྣམས་འདིའི་ཟུང་འཇུག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྣང་བ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྷ་སྐུ་དང་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམ་བཅས་ཀུན་རྟོག་དང་། །ཞེས་སོགས་ འདྲེན་ནོ། །འགོག་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ཐ་དད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ པར་རྟོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོགས་འདྲེན་ནོ། །འབྲེལ་བ་ཟུང་ 5-598 འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ ཞེས་སོགས་འདྲེན་ནོ། །དེ་གསུམ་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཉེར་གཅིག་སོགས་འདུས་པ་ དང་། ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཟུང་འཇུག་གཅིག་ལ་འདུས་པར་བཞེད་དེ། ལུགས་དེ་ཙམ་ལ་ནི་སྐྱོན་མ་མཐོང་ངོ་། །ཡང་འགའ་ཞིག དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་ ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འདུས་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན། འཁོར་ འདས་གཉིས་མེད་སོགས་ནི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་གཞིར་བཞག་ པ་ལ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་རྟོག་པའི་དུས་སུ་གཉིས་འཛིན་སྤངས་ཀྱང་། དེའི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་ ལ། དེ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་གཉིས་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྐྱེས་པས། དེ་ཙམ་ཞིག་ ཟུང་འཇུག་ཕལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་ཕྱིར་ན། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་མ་ ཐག་ཏུ་སྐུ་དང་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ནི་མེད་པས། དེ་སྐབས་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་ནི་ཕལ་པ་འདི་ ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྣང་གསུམ་ལུགས་ཟློག་གི་མཐར་མར་མེ་ནས་སྨིག་རྒྱུའི་བར་དུ་རྟགས་ལྔ་ ལུགས་ཟློག་གི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བར་འདོད་ཅིང་། ཡང་འོད་གསལ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་སྐུ་སྟེ་ སྔར་མེད་གསར་བྱུང་ཡིན་ལ། དེ་དུས་ཐུགས་འོད་གསལ་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཀྱང་། ཕྱི་ ཡང་རྟགས་ལྔ་ལུགས་འབྱུང་དང་སྣང་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལ་མཉམ་ པར་བཞག་སྟེ། དེ་ཕྱིན་ཆད་མི་ལྡང་པས་དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་གཙོ་བོ་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

如是禮讚已畢，立誓造論者：所謂雙運次第，乃五次第中，當書寫最後次第之建立諸義。次第等詞於此等處，總之唯是道之次第，于彼中又應知即是各自劃分界限之彼彼處。 入正論： 從入正論中： 略說義要： 首先略說義要，古昔諸上師說此雙運有三種：所謂顯現雙運，即天身與空性無別，引"具相諸事分別"等。所謂滅盡雙運，即了知一切差別戲論無自性，引"輪迴與涅槃"等。所謂關聯雙運，即了知空性悲心無別等，引"智慧悲心"等。雙運二十一種性相等攝於彼三中，又彼三種雙運性相亦攝於一雙運中，此等觀點未見過失。又有一些說，清凈幻身與光明雙運，即攝於一聚，此乃雙運之主要。二取無別等是以安樂智慧證悟實相為基礎，于證勝義光明時雖斷二取，然彼智未生，從彼出定之時生起證二無別之智慧，僅此即是尋常雙運。彼因從光明出定故，獲得雙運之時無身與光明雙運，故彼時之雙運即是此尋常者，又彼亦許三顯逆轉之末，從燈至陽焰間五相以逆轉方式生起，又從光明出定之時身即是新生未有，彼時雖未等持心於光明，后又以五相順行及三顯為前導，等持于勝義光明，此後不復出定，故從此獲得主要雙運。

།དོན་ གྱི་འོད་གསལ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འགྲུབ་སྟེ། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ ལྡང་ཐེངས་ཀྱང་ལན་གཅིག་པོ་འདི་ལས་གཞན་མེད་ལ། རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ དེ་ནི་སེམས་དབེན་གྱི་བདེ་བ་ལས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ འཇིག་ལ། འདི་ནི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་ཅིང་མི་ འཇིག་གོ །ཞེས་འཆད་དོ། ། 5-599 འདི་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱད་དགོས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ བཤད་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ལ་འདྲེས་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ གི་རིམ་པར་གཏོགས་པའི་ཟུང་འཇུག་རྣམས་གྲངས་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡིན་ན། གཞན་རྣམས་ལ་ ཡང་རིག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཟུང་འཇུག་གི་འཇོག་མཚམས་ཆེས་མང་པོར་གྱུར་པས། རིམ་པ་ལྔ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ། མདོ་ལམ་ཁོ་ན་བའི་ཟུང་འཇུག་དང་། ཐེག་དམན་པའི་ཟུང་ འཇུག་སོགས་ཀྱང་འབྱུང་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཟུང་འཇུག་ཉེར་གསུམ་ནི། ཟུང་ འཇུག་གཅིག་ཉིད་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ཁྱད་ཆོས་ཉེར་གསུམ་ཚང་བའི་དོན་ ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་པ་གཙོ་བོ་དང་། སློབ་ པ་ཕལ་པ་དང་། སློབ་པ་ཉིད་ལའང་རྩ་བ་ལོངས་སྐུ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་གཙོ་བོ་དང་ ཡན་ལག་སྤྲུལ་སྐུ་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་ཕལ་པ་དག་མཉམ་བཞག་གཙོ་བོ་དང་རྗེས་ཐོབ་ ཕལ་བའོ། །དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་ལན་གཅིག་ལས་མི་ལྡང་བ་ཡང་མི་ འཐད་དེ། སེམས་ཅན་དོན་དུ་ལན་འགའ་འབྱུང་། །ཞེས་མང་དུ་ལྡང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོད་གསལ་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་། ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དེ་སྔར་རྒྱུན་ཆད་ པ་ལས་གསར་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་ན་ལྡང་པའི་ཐ་སྙད་མི་ འཇུག་གོ །དཔེར་ན་མི་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ལྡང་བ་དང་། སྟན་ལ་བསྡད་པ་ལས་ལྡང་བ་དང་། ཆུ་ལས་ཉ་ལྡང་བ་ཡང་། དུས་དེར་གསར་དུ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འདྲ་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ ཁྱད་པར་ཆེ་བའི་རིགས་ཅིག་ལ་ལྡང་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།

從勝義光明出定之時即成就雙運身，從勝義光明出定次數亦唯此一次別無他，第三次第幻身之身是由心離戲之樂所成就，故於勝義光明時壞滅，此由勝義光明所成就，故無間斷且不壞滅。如是解說。 於此應如是觀察：說斷除輪涅分別為雙運，與說幻身融入光明為雙運二者，若是屬於雙運次第之雙運中數目不同者，則于餘者亦有相同之理，故雙運安立界限極多，則第五次第之雙運中，亦應有唯顯教道之雙運及小乘之雙運等。因此，二十三種雙運者，即是於一雙運中具足二十三種雙運性相或特徵之義。然非無主次之分，無學為主要，有學為次要，于有學中又有根本受用身道用之雙運為主要，支分化身道用之雙運為次要，等持為主要，后得為次要。從勝義光明中起為雙運身僅一次亦不應理，因說"為眾生利益數數起"，故多次起定。僅由"從光明出定"之語，說彼雙運身從先前斷絕中新生，此亦不應理，若如是生則不應安立出定之名言。譬如人從睡眠中起，從座上起，魚從水中躍起，彼時亦非新生，乃是安立於異相差別顯著之類。

།དེས་ན་རིམ་པ་གསུམ་པའི་ སྐབས་ཀྱང་རླུང་སེམས་དང་བདེ་བ་གདོད་ནས་ལྷའི་རྣམ་པར་ཡོད་ཀྱང་། སྔར་རང་ཉིད་ ཀྱིས་ནམ་ཡང་མཐོང་དུ་མེད་པ་དེ་སྐབས་དེར་མཐོང་ཞིང་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་དོན་བྱེད་ ནུས་པར་གྱུར་པས་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་ཞེས་བརྗོད་ལ། འདིར་ཡང་དེའི་རྒྱུན་ལ་ཁམས་གསུམ་ 5-600 འཁོར་བའི་ཆར་གཏོགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་ ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མའི་སྒོ་ནས། སྔར་གྱི་དེ་ལས་ བྱེ་བ་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པར་མངོན་ཞིང་། མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་རྒྱུན་དེ་ཡོད་ཀྱང་མ་ མཐོང་ཞིང་། དེའི་རྗེས་སུ་མཐོང་བས་ན་དཔེ་ཆུ་ནང་དུ་ཉ་སྔར་ཞུགས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཀྱང་མ་ མཐོང་བ་སྟེང་དུ་འཕར་བའི་ཚེ་མཐོང་བས་ཆུ་ལས་ཉ་ལྡང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ལྡང་ཚུལ་ ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་དེ་བར་དུ་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་ན་ནི། རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་དེ་གཉུག་མའི་ ལུས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟུང་འཇུག་གཉུག་མའི་ལུས་ ལས་མ་བསྒྲུབས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་གཉུག་མའི་ལུས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ དེ་བསྒྲུབས་པར་ཁྱེད་ཉིད་འདོད་པ་དང་ཡང་ནང་འགལ་ལོ། །སེམས་དབེན་ལས་དོན་གྱི་ འོད་གསལ་སྟོབས་ཆེ་བས། སེམས་དབེན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་འོད་གསལ་དེས་དགག་ནུས་ ན། མཐོང་ལམ་ལས་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བས་ཀྱང་སྟོབས་ཁྱད་ཆེ་བས། སློབ་པའི་ཟུང་ འཇུག་གི་སྐུ་ཡང་དུས་དེར་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པར་མི་ནུས། དེས་ན་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ སྟེང་གི་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱོན་ཡིན་པས། དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱིས་སྤོང་པ་འཐད་ཀྱི། ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རིགས་རྒྱུན་ཙམ་སྤངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཞན་ཡང་ མཐོང་སྤངས་ཀྱི་གཙོ་བོར་སྒྱུ་ལུས་ཡིན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་འདོད་ན་ མཐོང་སྤངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་འགྲོ་བ་ཐ་མལ་པའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་གྱིས་གསར་ དུ་བསྒྲུབས་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་ཀྱཻའི་རྡོ་རྗེ་ལས། །ཞལ་ཕྱག་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཅན་ཉིད། ། མཆོད་ཏུ་བདེ་བ་གཟུགས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་ཀུན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །རང་བཞིན་ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གདོད་མ་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ དེ་ཐུགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས་དོན་དམ་གྱིས་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། སྐུ་དང་གསུང་གི་ལྡོག་ 5-601 པ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ་དང་སྔགས་སུ་གནས་བརྗོད་ལ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་ལ་དབྱེ་བ་མེད་དོ།

因此，于第三次第之時，雖然氣心與樂本來即是天尊之相，然以前自己從未能見到彼，於此時見到且能作身體之事業成為有作用力，故稱為起幻身，於此亦于其相續中，三界輪迴分之一切垢染皆凈除，通過獲得菩薩十力等無量功德之諸多殊勝門，較先前彼增勝百千萬倍而顯現，見道時雖有彼相續然未見，其後見到，故如水中之魚雖先已入而未見，躍于上時見到而說魚從水中躍起之起定方式。又若其間成為間斷，則唯氣心之彼非本性身，因有間斷而入故，且應成未從雙運本性身成就，然汝自許彼為本性身，且許從彼成就，亦相違。由心離戲較勝義光明力弱，若心離戲所成就能被彼光明遮止，則見道較道終智慧力更大，為何不能遮止有學雙運身？因此，不凈幻身上之輪迴法為過失，故勝義光明斷除應理，然斷除彼身體本性種類相續有何必要？複次，應成見斷之主要為幻身，若許此，則應成見斷主要于凡夫相續中無，且應成加行道新成就。因此，如《喜金剛》所說："面臂相狀形體性，供養樂無形，是故一切眾，俱生性，自性俱生稱。"如是所說，本來俱生之法性，從意之反體而言，勝義心大樂，從身語之反體而言，住于智慧氣所成之天尊與真言，從本性門中身語意無別。

།འདི་ནི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་གི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཞིང་། འདི་ འཕགས་པ་རྣམས་ལྟ་ཞོག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཀྱང་ སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་དེ་མ་མཐོང་ཞིང་མ་ཐོབ་བོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་ ཀྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ། སྒྲིབ་པའི་རྩ་བ་རྣམ་ཤེས་དག་པ་པའི་སེམས་དང་། གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་ བ་འཆར་ནུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ ཞིག་ཡོད་པ་ནི་རླུང་སྟེ། རླུང་སེམས་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པ་དེའི་སྟེང་དུ་ རྡུལ་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཐོགས་པ་ མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་གཡོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་ ལོ། །དེ་ལས་རྣམ་ཤེས་དང་། རླུང་རགས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་གནས་ལ། ཆོས་དབྱིངས་བདེ་ཆེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་རྣམས་དང་པོར་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ པ་ནས་བརྩམས་ནས་རང་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་གསལ་དུ་འགྲོ་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ དབེན་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བས་རྐྱེན་བྱས་ནས། དོན་དམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་ཁོང་དུ་སྦས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་རླུང་སེམས་ཕྲ་མོ་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་དངོས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཁོང་ན་གནས་པ་ དང་སྦས་ཚུལ་ནི་གསེར་རྡོའི་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟར་འདྲེས་པ་ཡིན་གྱི། མཐའ་ན་ མེད་ཅིང་དཀྱིལ་ན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མིན་ནོ།

此乃究竟所得之雙運，此且不說諸聖者，雖於一切有情以法性之理而住，然諸有情為障所障而未見未得彼。于彼以障覆之理而生起，障之根本為清凈識之心與能取所取顯現之習氣亦是，有一不偏於方分之心動即為氣，彼氣心二者一體無別，其上雖屬塵界義顯現之類，然極細故無礙行境之氣所覆，如是彼等雖于諸有情行境之相極為不同，然一相混合之理。由彼生起識與粗氣。法界住于壇城體性故，極近住于彼之諸世俗法亦住于壇城相，由法界為大樂故，彼等亦唯以樂相而有。如是彼等，從初發出離心開始，自身漸漸明顯而去，尤其由心離戲究竟樂緣助，由勝義天尊身內藏之世俗細微氣心具天尊身相彼現前。內住與藏方式，如說金礦內有金般相混，非如邊無中有。

།དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཐོབ་པའི་ཚེ། འབྱུང་ལུས་ཤིན་ ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་གི་ཆ་དང་། དེའི་སེམས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་སྤངས་པས། རྣམ་རྟོག་དང་དབང་ 5-602 ཤེས་རླུང་དང་བཅས་པ་རགས་པ་རྣམས་ཞོར་བྱུང་དུ་འགགས་པས་སྔར་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ རྣམ་ཤེས་དག་པ་པ་གཟུང་འཛིན་བག་ཆགས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས་པ་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བའི་ཚུལ་ དུ་ཡོད་པ་དེ་ཤུལ་དུ་ལུས་ནས་གསལ་པོར་མངོན་པ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། ད་དུང་ ལམ་བསྒོམས་པས་རྣམ་ཤེས་དེ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རླུང་དེ་ཡང་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་ཏེ། མཐར་ ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་ འཇུག་དངོས་ཏེ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པ། རྣམ་ཤེས་དག་པ་པ་རླུང་བཅས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ གནས་གྱུར་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་ པའི་གང་ཟག་དེའི་གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ནམ་དགོས་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཙམ་ཡང་ཡིན་ པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་དང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་དེ་ཡང་ཐིམ་པར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་དེ་ནམ་དུ་ཡང་འགག་པ་མི་སྲིད་ལ། རྣམ་ཤེས་དག་ པ་བའི་ལྷ་སྐུ་དེ་ཡང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་ ཅིང་། འབྱུང་ལུས་ཕྲ་མོའི་ལྷ་སྐུ་སེམས་གསུམ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་ལོགས་ཡན་ཆད་དུ་མི་ཟློག་ལ། སེམས་དབེན་མཐར་ཐུག་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་ དུ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཀྱང་མ་མཐོང་ཞིང་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ལས། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ རིམ་པའི་སྐབས་དེར། མཉམ་བཞག་ཏུ་རགས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབ་མ་ ཐུབ་པར་འབྱུང་ལུས་ཕྲ་མོའི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་། རྣམ་ཤེས་དག་པ་ པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་སྔ་མ་ལས་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ ནི་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་མོད་གསལ་པོར་མི་སྣང་ངོ་། །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་པོར་ཐོབ་ པས་རགས་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་། འབྱུང་ལུས་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྣང་གསུམ་ དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་དག་པས། རྣམ་ཤེས་དག་པ་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ 5-603 བ་རྗེན་པར་མཐོང་ཞིང་། དེས་སྒྲུབ་པ་པོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་ལ། ཆོས་ ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ཡང་དེ་སྐབས་སྤྱིར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རླུང་ སེམས་དག་པ་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་པས། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཅུང་མི་གསལ་ཞིང་། ཆོས་ ཉིད་དེ་རྐྱང་པས་སྒྲིབ་པ་པོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཡང་མི་བྱེད་དོ།

當獲得義明光時，由斷除極細大種身之氣分及其心三顯，粗分別念與根識及氣皆隨之而滅，先前之法性與清凈識之能取所取習氣及氣以天尊身與樂之理而有者，遺留而明顯顯現者即是有學雙運，復由修道令彼識與習氣之氣漸細漸細，最終一切滅盡唯余法性之雙運即是無學雙運真實，彼即永不壞滅，清凈識及氣之相續轉依而隨入彼法性之智慧亦是，亦是獲得佛果之補特伽羅彼隨所需生起利他事業之力量之事物，第二剎那以後彼亦融入。如是則法性之雙運永不可能滅盡，清凈識之天尊身亦從無始輪迴直至未得佛果期間相續不斷，具大種身細分天尊身三心者亦從無始直至見道之前不退，雖直至未獲究竟心離戲之間彼等一切皆有然未見且不作身之作用，于幻身次第之時，等持中不能為粗身之障覆所障而現見極其明顯之大種細身身，清凈識之氣心身彼亦以較前不明顯之理而見，法性身則雖由信解力而見然不明顯顯現。由最初獲得義智慧故從根本清凈粗身之障覆與具大種細身自性之三顯，清凈識之氣心身彼極為明顯赤裸而見，且彼亦作修行者之身語意三作用，法性壇城彼亦於此時雖總體現量而見，然由有清凈氣心之障覆故，較識身稍不明顯，唯法性彼不作能障者之身語意三作用。

།སྒྲིབ་གཡོགས་ དེ་ཡང་བྲལ་བ་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ པ་པོའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་བདེ་ཆེན་ ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་དུ་ཡང་ཡང་འཇུག་དགོས་པས། ཀུན་རྫོབ་དངོས་གནས་ལ་འབྱུང་ ལུས་ཕྲ་མོའི་ལྷ་སྐུ་མི་འགག་ཀྱང་། བློ་ངོར་རིལ་གཞིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་འོད་གསལ་དུ་ སྦྱངས་པས་མཉམ་བཞག་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་མེད་པར་བྱས་ཤིང་། དེ་རྗེས་ཡང་ཡང་ལྡང་བ་ ཞིག་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་དུས་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་པའི་ སྐུ་དེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱངས་ཤིང་ཡང་ཡང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་སོ། ། འོན་ཀྱང་མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་འོད་ གསལ་ཟུང་འཇུག་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། འདིའི་མཉམ་བཞག་ལ་ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་ཆ་མཉམ་པའི་ མཉམ་བཞག་ཀྱང་ཡོད་ཅིང་། བློ་ངོར་ལྷ་སྐུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ། བློ་ངོར་བདེ་སྟོང་ཅུང་ ཟད་ཤས་ཆུང་བའི་མཉམ་བཞག་དང་། བློ་ངོར་བདེ་སྟོང་ཤས་ཆེ་བའི་ཚེ། ཅིག་ཤོས་ཤས་ ཆུང་བའི་མཉམ་བཞག་ཀྱང་ཡོད་པས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ལངས་པའི་སྐབས་ཀྱང་སྣང་ མེད་ཀྱི་ཆ་དེ་སངས་པ་མ་གཏོགས། འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་ཀྱིས་བརླན་དང་འབྲལ་ མ་ཐུབ་པས་ཟུང་འཇུག་དང་པོར་ཐོབ་པའི་སྐབས་དེར། ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱི་ལྡོག་ ཆ་ནས་ལྷ་སྐུ་ཤས་ཆེ་བས་ལྷར་སྐུར་ལངས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ 5-604 མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདེ་བས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་བསྒོམས་པས་མཉམ་བཞག་གི་གུང་ལ་ལྷ་སྐུ་དང་ བདེ་བའི་ལྡོག་ཆ་གཉིས་ལ་བལྟོས་པའི་ལྷར་སྣང་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་ བར་སོང་བ་ན་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་ཡི། ལྷར་སྣང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤིན་ ཏུ་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ན། ཟུང་འཇུག་འོད་གསལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐབས་དེར། རྣམ་ཤེས་དག་པ་ པའི་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་གསལ་པོ་དེ་ཅི་རིགས་པར་ནུབ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་མ་ནུབ་ མོད། ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་སྣང་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་མི་གསལ་བ་ཡིན་ ནོ། །རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཡང་ལྷ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བདེ་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ གཉིས་ཀར་བྲལ་བར་ཡོད་དེ། དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ལ་མཉམ་ པར་འདྲེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

當彼障覆脫離時，由此所生之所知障皆清凈，唯法界成為修行者身語意三平等性即是無學雙運身。因此為清凈彼等相續與恒時安住之垢故，需要反覆進入大樂俱生之明光中，雖勝義諦中大種細身之天尊身不滅，然於心前以二種圓斷反覆于明光中凈修故於等持之本性中令無顯現，其後需要反覆起起者，如是于有學雙運時之清凈識身需要于義明光中反覆凈修並反覆起起。 然於一切等持與后得中皆是加持與明光雙運者，此等持中亦有天尊身與樂平等之等持，於心前天尊身為主時，於心前樂空稍許少分之等持，於心前樂空多分時，另一者少分之等持亦有，故於義明光起之時亦除去無現之分外，不能離於明光樂空之體驗潤澤故，于最初獲得雙運之時，從天尊身與樂二者之反體中天尊身多分故說起為天尊身，非無明光之智慧。復以樂印持而修故於等持中就天尊身與樂二反體而言，天尊顯現力弱且樂極多分時，說為入于明光，非無天尊顯現。復極細詳察，于雙運入明光時，清凈識之天尊身明顯顯現隨應沒入，雖法性天尊身不沒，然由於法性明顯顯現未至究竟之力故稍許不明顯。后得中亦具天尊身壇城與樂空俱生智慧二者，以平等交融之理顯現於清凈與不清凈剎土之器情中。

།ཡང་ཟུང་འཇུག་གླང་བུ་གཉའ་ཤིང་གིས་སྦྲེལ་བ་ ལྟ་བུ་ཞེས་ཆོས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་ལ་འཆད་པ་ཡང་ནག་པོ་དམ་ ཚིག་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་པ་དང་། འགོས་སྔོག་གི་ཡི་གེ་རྙིང་པ་རྣམས་ན་ཡོད་པས། བོད་དུ་ཕྱིས་ བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་འདོད་པ་ནི་མིན་མོད་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་ཡོད་ཅིང་གཉིས་སུ་སྣང་ན་གཉིས་སྣང་ཡིན་ཞིང་། གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ སྣང་ན་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་པས། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་རུང་། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཆེན་འོད་གསལ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ལྷ་སྐུ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་གཏན་ མེད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པས་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ནར་སྣང་ལ། རྣམ་ཤེས་དག་པ་པའི་ ལྷ་སྐུ་དང་ཞུ་བདེ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་རིག་པས་དཔྱད་ན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་གྲུབ་མོད། དངོས་པོ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་གསལ་བར་བཤད་པ་ དེ་ལྟ་བུའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ལས་སོང་བའི་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བཞེད་དོ།

又如雙運猶如軛木所繫的兩頭牛那樣，解釋為兩個本質不同的法同時趨入，這種說法在那格巴·丹策多杰的註釋和果·諾的古文獻中都有記載，因此並非僅是後來在藏地產生的觀點，但這種說法並不合理。 若有二且顯為二則為二現，若雖有二但顯為一則成為錯亂，那麼這怎麼能與聖者的等持智慧相符合呢？ 因此，法性的大樂光明與幻身佛身從本質上完全無二為一，所以在等持中也唯一顯現。清凈識之佛身與細微融樂，以理觀察雖然一異皆不成立，但實際上確實是唯一的，且也如此顯現。對此已經清楚解釋的這種雙運，（上師）欲說明從此所生的雙運之性相。 這是一段關於佛教密宗修行境界的討論文字，主要論述了雙運的概念以及清凈智慧的顯現問題。我已經完整直譯了全文，保持了原文的論述結構和含義。由於這段文字中沒有出現種子字和咒語，所以不需要進行四種形式的對照翻譯。如果您有任何特定的詞句需要更詳細的解釋，我很樂意為您說明。

།སྤྱོད་ བསྡུས་སྒྲོན་མེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་དངོས་ 5-605 པོ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་བགྱིད། འདིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གང་ ཞིག་ལགས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞིག་ལགས། ཐར་པའི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ ལགས། ཅིའི་ཕྱིར་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། གྲོལ་བ་ནི་སུ་ཞིག་ལགས། ཞེས་དྲི་བ་དྲུག་པ་མཛད་ དོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་སྣང་བ་མེད་པའི་རང་ བཞིན་དུ་གྱུར་ཟིན་པས། དེ་ལས་ལྡང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། ཟུང་འཇུག་ལ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཟུང་འཇུག་དངོས་སུ་འཐོབ་ནུས་ཞེས་དང་། ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་ས་མཚམས་གང་ལ་བྱེད་ཅེས་དང་། ཐར་པ་དང་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ ཞེས་དང་། གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེས་དང་། གྲོལ་བ་ཐོབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་སུ་ཡིན་ ཞེས་པ་ལས། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་འཕྲོས་དོན་ཙམ་ཡིན་པས་ལན་ཡང་འཕྲོས་ལ་བཏབ་སྟེ་རྐང་ ཚུགས་མེད། གསུམ་པའི་ལན་གོང་དུ་བྲིས་ཟིན། དང་པོ་གཉིས་པོའི་ལན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས། ཇི་སྐད་དུ། གང་རིགས་པ་འདིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་འདིས་འོད་གསལ་ བའི་མན་ངག་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི། སེམས་པ་མེད་ཅིང་སྨྲ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་རིག་པར་དཀའ་བ། ལས་དང་སྐྱེ་ བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་མེ་དང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིན་དུ་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བའོ། །དེ་ལས་ནི་མུན་པའི་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་ཉེར་བར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་ པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ལས་གསལ་བའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཚ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་མཆེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་གསལ་བའི་འོད་ཟེར་བསིལ་ བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔལ་མཆོག་དང་ 5-606 པོ་ལས་ཀྱང་། ནམ་མཁའ་ལས་ནི་ནམ་མཁའ་འབྱུང་། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ཆེ། ། ཞེས་གསུངས་སོ།

行集明燈中說道：世尊，如何趣入勝義諦后，無實有中如何起定？此處趣向現前所經驗者是什麼？不退轉者是什麼？解脫的含義是什麼？為何而得解脫？解脫者是誰？如是作此六問。 且若趣入勝義諦，即成無實有，即成無顯現之自性，則如何從彼起定？以及趣向雙運，即以何種道次第能直接獲得雙運？並問不退轉的界限在何處？解脫與得脫的性相是什麼？解脫的原因是什麼？獲得解脫的補特伽羅是誰？其中后三者僅是引申之義，故答覆也隨引申而立，不作定論。第三問的答覆已在前文寫過。依據前兩問的答覆而言： 如雲："由此理、由此現證次第而如實獲得光明口訣者，其身語意無垢自性一切空性，三識清凈般若波羅蜜多自性中，無思無言即是涅槃界，無色難知，從業與生解脫，如日月火寶光之自性極為明顯。從彼起黑暗之相，即成近得光明等。從近得光明起熾熱自性之日光明相，即成增長光明。從彼起清涼自性之光明相，即成慧智。" 勝樂初續中亦云："從虛空生虛空，一切空性大虛空。" 我已經完整直譯了全文，包括引用的經文內容。文中沒有出現需要四種形式對照的種子字和咒語。這段文字主要討論了修行境界中的勝義諦、光明和解脫等修證問題。

།དེ་བས་ན་སྟོང་པ་བཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་ཚོགས་ནམ་མཁའ་ སྣང་བྱེད་ལྟ་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས། ཁམས་ཕྲ་བ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲིབ་མ་དང་འདྲ་བར་བཅད་དུ་མེད་པ་དང་། གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུའི་ ངོ་བོ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཟག་པ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ། འདོད་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཆུ་ལས་ཉ་ལྟ་བུའམ་མྱུར་བར་གཉིད་ ལོག་པ་སད་པ་བཞིན་དུ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འབྱུང་བར་གྱུར་ པའི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིང་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བའི་འཆིང་ བ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བས་ན་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།

因此，四空合一的光明聚如虛空明照般照亮一切世界后，與細界如影相隨不可分割，不可摧毀的金剛身自性無遷無漏，從一切煩惱習氣中解脫，成為如欲自在，如魚出水或如速醒睡夢般，以最勝喜身自性之色相而現，此色相之本體名為大持金剛。從輪迴束縛中決定解脫故名為解脫。 我已經完整直譯了全文。這段文字描述了修行成就時的境界與果位，特別是大持金剛的境界特徵。文中沒有出現需要四種形式對照的種子字和咒語。

།ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་པ་འདིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི། སྣང་གསུམ་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ པ་དང་། སེམས་དང་བྲལ་བ་མཆོག་གི་གནས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདིས་དེའི་གནས་ལུགས་ མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ན། ཐ་མལ་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རང་ བཞིན་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་ཤེར་ཕྱིན་ དེ་ནི་བསམ་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཏེ་རང་ བཞིན་ཡིན་ལ། དེས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དཀར་དམར་རླུང་སེམས་ བཞིའི་དྭངས་མ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉི་འོད་སོགས་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་ཆ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་འདྲེས་པ་སྣང་བ་ཐོབ་ པ་དང་། དེ་ལས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྣང་བ་ཞེ་སྡང་གི་བག་ལ་ཉལ་དང་འདྲེས་པས་ཚ་བར་སྣང་བ་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་མཆེད་པ་དང་། དེ་ལས་གསལ་བ་སྟེ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དང་ འདྲ་བ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ཆགས་པའི་བག་ཆགས་བདེ་བ་འགྱུར་བཅས་དང་འབྲེལ་བའི་ 5-607 སྣང་བ་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། འདི་སྐབས་སྣང་བཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞེས་གཞུང་ ལས་འབྱུང་བ་ལ། འགའ་ཞིག་འདོད་པས། སྣང་བ་ནི་མཆེད་པ་དང་། དེ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། ཆུ་བོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདྲེས་པ་ལྟར་སྣང་བཞིའི་ནུས་པ་འོད་གསལ་ ལ་ཡོད་པས་སྣང་བ་གསུམ་མམ་བཞི་འདྲེས་པ་ལས་ལྷ་སྐུ་བསྐྱེད་ཟེར་བ་རྣམས། དེ་སྐབས་ ཀྱི་འོད་གསལ་དེ་ལས་ཡིན་དགོས་ལ། ལུགས་ཟློག་ཏུ་ལངས་པའི་ཚེ། སྔར་ལན་ཅིག་འོད་ གསལ་དུ་འདྲེས་པ་དེ་སླར་ཡང་སོ་སོར་བྲལ་འགྲོ་སྙམ་ཞིང་། སྣང་བའི་རྗེས་སུ་ལྷ་སྐུ་བྱང་ན་ སྣང་བ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་ཀྱི་གཞན་རྣམས་ལ་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་སྣང་སྟེ། ལུགས་ ཟློག་གི་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་ཞད་ཡོད་ལ། མཆེད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ འོད་གསལ་དང་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀར་གྱི་མདངས་ཡོད་ཅིང་། སྣང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་གཞན་ གསུམ་ཅར་གྱི་མདངས་ཡོད་པས། གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་གཙོ་བོ་སྣང་བ་གསུམ་སོ་སོས་ བྱས་པ་མ་གཏོགས། སྔ་མ་སྔ་མའི་རིགས་རྒྱན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྣང་བའི་མཐར་བྱུང་དུ་ཟིན་ ཀྱང་འོད་གསལ་ལས་མ་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། གཞི་དུས་ཀྱི་བར་དོ་དང་ཇི་བཞིན་དུ་འདྲ་ བ་ནི་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད། དགོས་སུ་ཆུག་ཀྱང་བར་དོ་འགྲུབ་ཚུལ་སྐད་ཅིག་ ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是所說，所謂"以此理"，即三現與煩惱之自性本來即是空性，以及離心為最勝處之理由，若證得其實相現前之現證菩提，因為直接了悟平凡身語意三者自性為空性之故，道般若波羅蜜多超越思維言說之境，是涅槃界與自性，由此解脫業與生，因四大種清凈法性之故如日光等，從彼起時，離戲相分與非煩惱無明混合之現而得，從彼離戲現與嗔恨隨眠混合而現熱相極為明顯之自性增長，從彼明相如月光般離戲相分與貪慾習氣樂變相關之初智現分諸等生起。 此時經中所說"四現合一"，有些人認為，現分是增長，彼得，彼融入光明時，如河流融入大海般四現之力用存在於光明中，故說由三現或四現融合而生起本尊身。彼等所說，此時之光明應是彼等所說，逆起時，先前一度融入光明者復又分離，若現後生本尊身則唯從現分而生，其餘則成未生，似有此想。逆起得位時亦有光明之氣分，增長位時亦有光明與得二者之光輝，現分位時亦有其餘三者之光輝，故除彼彼位中三現各自為主外，具前前類莊嚴之故，縱然現分最後生起，亦不成非從光明而生，與基位中陰完全相同亦非必要，設若必要，中陰成就方式亦非剎那成就。

།རང་ལུགས་ནི་སྔར་ཡང་བཤད་མོད་ཀྱི། འོད་གསལ་ལས་ལངས་ པ་དང་། དག་མ་དག་གི་སྒྱུ་ལུས་འགྲུབ་པ་འགོ་བརྩམས། ལུགས་ཟློག་གི་སྣང་བ་ཤར་ཟིན་ པ་དང་དེ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྣང་བ་བཞི་ཅར་ལས་བྱུང་བའོ། ། གསར་སྐྱེས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལའང་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་ནས་འབྱུང་བ་མི་འགལ་མོད། འདིར་གྲུབ་ཚུལ་ནི་རིགས་འདྲ་གསར་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་ བར་བྱས་ཤིང་གྲུབ་པ་ལ། དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་དེ་སྨུགས་པའི་གསེབ་ནས་རི་ འཐོན་བྱུང་ངོ་། །ཤར་རེའི་རྩེ་ནས་ཉི་མ་བྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་བཞི་ 5-608 གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ནི། སྐུ་འདི་སྟོང་པ་བཞི་ཅར་གྱི་བདག་ཉིད་དམ། བཞི་ཅར་གྱིས་ བསྒྲུབས་པའི་གྲུབ་འབྲས་གཅིག་ལ་འདུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་ནམ་ མཁའ་འབྱུང་། །ཞེས་པའང་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས། འོད་ གསལ་གྱི་རྒྱ་དང་མ་བྲལ་བའི་སྣང་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱབ་རྟེན་དུ་དྲངས་པ་ཡིན་པས། སྟོང་ ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྦ་རླབས་མེད་པ་དང་། རྦ་རླབས་ཡོད་པ་གཉིས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་བྱུང་ཞེས་ བརྗོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། སྣང་བའི་རྦ་རླབས་མེད་པའི་ འོད་གསལ་དང་ཡོད་པའི་འོད་གསལ་གཉིས་འཆར་ཚུལ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་བདེ་སྟོང་མཉམ་ པ་ཡིན་ནོ། ། སྣང་བས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་ནི། སྐུའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལ་འཆད་པ་ ནི་སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ཚིག་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཀུན་ རྫོབ་ཇི་སྙེད་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས། འདིར་ཇི་སྙེད་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ བ་རྒྱས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་འཁོར་བའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་ཉོན་ མོངས་རྣམས་སྤངས་པས་རགས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཟློག་མོད་ཀྱང་། ཁམས་ཕྲ་བ་སྟེ་ ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཡོད་ལ། དེ་ཡོད་པས་ཁུ་ཁྲག་གིས་ ཁམས་ཀྱང་ཆེས་ཕྲ་བ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། མ་དག་པའི་ ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཕྲ་མོ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་བག་ ཆགས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ས་བོན་ཡིན་གྱི་བག་ལ་ཉལ་མིན་ ནོ། །དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ། ཞེས་ འབྱུང་བ་དག་པར་མངོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཞིག་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ སྟོབས་ཀྱིས་དབང་དུ་གྱུར་ཀྱང་། ད་དུང་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའང་མང་པོ་ཡོད་པའོ།

自宗雖先前已說，從光明起及清凈不清凈幻身開始成就，逆次第現分已顯現及已成就，是從四現各分各分而生。雖然對於認為是新生者，從各分各分生起亦不相違，然此處成就方式非類似新生，如上已說。是故於明顯成就者，稱其從彼彼生起，如說"從霧中山出現""從東山頂日出"等相似。 因此，四空合一之義，即此身是四空之本性，或為四空所成就之果，攝於一處之義。"從虛空生虛空"者，引為從如虛空般一切空光明中，生起未離光明之量的三現之所依，故雖說無波浪與有波浪之空性智慧，後者從前者生起，然實相無別之義，故雖無現分波浪之光明與有現分波浪之光明二者顯現方式不同，然實相為樂空等性。 所謂"現分遍滿一切方"，雖有解釋為身光遍滿，一般雖是如此，然此處文義之主要，是從見道時無遍智，此處智慧現分於一切所知廣大之義。如是，有學雙運雖因斷除輪迴三現與諸煩惱而遮止粗分身語意三，然極細界即極細風識本性彼仍存在，因彼存在故精血界亦有極細識性者，不清凈身之細微法及依彼之無明習氣亦有。"解脫一切煩惱習氣"之習氣，是種子非隨眠。有些版本出現"得已成欲力及未成者"，似不正確，謂雖由異熟力無勤獲得眾多功德，然仍有眾多未得自在者。

།དགའ་ 5-609 བའི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཞེས་པ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ བདག་ཉིད་ནི། ཞལ་ཕྱག་དབྱིབས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་དང་། བཅད་དུ་ མེད་པ་གཞན་གྱིས་རེག་ཐོགས་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་པ་དང་། གཞིག་ཏུ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་ ཆད་པ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའམ། ཐིག་ལེ་མི་འཕོ་བའི་བདག་ ཉིད་ཅན་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི། སྐུ་དེ་ཡང་ཟག་ བཅས་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ རོ། །ཆེད་དུ་མི་སྤོང་བའི་དངོས་པོ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཉོན་ མོངས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཙམ་དུ་ཟད་ལ་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆུ་ལས་ཉ་ལྡང་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པའི་དཔེ་ནི། འོད་གསལ་ ལས་སྐད་ཅིག་གིས་ལངས་པའི་དཔེའོ། །ཡང་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་ གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་སྣང་བའི་དབྱེ་ཤེས་ནས། །དེ་ནས་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་བྱ། །ལས་ཀྱི་ལུས་ ནི་ཡོངས་སྤངས་ནས། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ ཐོབ་ནས་སྤྱོད་པ་བྱ་ལ། དེས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། རྡོ་ རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པ། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་མ་སྤངས་པའི་ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡིན་པས། འདི་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ལ་འཆད་དགོས་སོ། །ལུས་ཇི་ལྟར་སྤོང་པའི་ ཚུལ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ལས་འདི་སྐད་དུ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་འདི་ ནི་སྐད་ཅིག་མཆོག །རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོར་བྱང་སེམས་ནི། །འཛིན་པས་ལུས་ཀྱི་བརྟན་པ་ཉིད། །དེ་ ཡི་དེ་ཉིད་བྱང་སེམས་ནི། །རླུང་གི་དེ་ཉིད་རབ་སྦྱོར་བས། །རིགས་པས་སྟང་དུ་བྱེད་པ་ནི། ། རྒས་པ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཧཱུཾ་ཧོཿརིམ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། །འཛིན་པ་སྟེང་དུ་རྣམ་པར་ སྤེལ། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་བདུད་རྩི་ལྔ། །འདི་ནི་བཅུད་ཀྱི་ལེན་དུ་བརྗོད། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ 5-610 ནི་གྲུབ་པར་བྱེད། །ལྕགས་ཀྱི་གསེར་འགྱུར་བྱས་ནས་ནི། །རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱས་དངོས་གྲུབ་ཆེ། ། ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་ལས་གསུངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་གི་རིམ་པ་དང་། ལུགས་འདིའི་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། དེར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འདུས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་དོན་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།

所謂"喜身之本性"，是大樂自性，色之本性，即有面、手、形狀、顏色等相，不可割斷者他物觸碰細微亦無，不可毀壞之金剛身是相續不斷，無遷變即無遷異，或為不漏滴之本性，彼已成為智慧明點故。無漏者，此身亦非有漏，以為無漏界與智慧任一所攝故。雖有為掌控事物而不特意斷除的煩惱，然彼僅具煩惱之名，由於本質煩惱永不生起故亦無漏。魚出水面與睡醒之喻，是從光明剎那升起之喻。 又說續金剛鬘中如是說："了知自性現分別，爾後當善作行持，遍斷業身得，即成金剛身。"謂得三現智慧後行持，由此遍斷異熟業身後，將獲得金剛身。此說不清凈幻身是未斷異熟身之金剛身，故此應解釋為雙運身。身如何斷除之理，彼續中亦如是說："剎那中成正等覺，此相即為最勝剎，金剛頂上菩提心，持故身得堅固性。彼之真實菩提心，以風真實善相應，以理上升無疑惑，定無衰老。次第了知吽吙，持上升而廣增，先說五甘露，此說為長生，由此而成就，如鐵點金已，金剛印大成，由雙運獲得。" 此說明吉祥時輪所說三摩地支分次第與此宗正等覺次第二者本性為一，彼處所說不二智慧身與集續宗之雙運明顯說為義一。

།དེ་ནི་ངེས་པར་ཡང་འཐད་དགོས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་འགའ་ན། ཕན་ཚུན་དོད་ཐུབ་བསྒྲིབས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱི། ལམ་མཐོན་པོར་སོང་ནས་ངོ་བོ་རིགས་ མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། དོད་འགྲིག་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བར་མི་ཕན་ཏེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་ལམ་ལའང་དོད་ཐུབ་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དང་། ཞི་བའི་སྒོ་ཐ་དད་པ་མང་པོར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་རིམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞུ་བདེ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུར་བཅིངས་པས། ལུས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་ ཐམས་ཅད་དུ་བརྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་། [རྩ་]དེ་ཡང་ནོར་བུ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྩའི་འཁོར་ ལོ་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ་རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདེ་སྟོང་གི་ངོ་བོར་གནས་གྱུར་པའི་ཐ་མལ་ རགས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ནས་འགགས་པས། དེའི་ངོ་སྐལ་གྱི་རྒས་པ་དང་འཆི་བ་མེད་ པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་ཧཱུཾ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་སྟོང་ཉིད་དང་། ཧོ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་བདེ་ཆེན་སྤེལ་ཞིང་ རླུང་དང་ཐིག་ལེ་མི་འགྱུར་བར་འཛིན་པས་ནི། སྟེང་དུ་རྣམ་པར་སྤེལ་བ་སྟེ། འཕེལ་ནས་རྩ་ འཁོར་གོང་ནས་གོང་དུ་ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའོ། །ཧཱུཾ་ཧོཿསྦྱོར་བའི་དོན་ནི། ཞུ་བདེ་རྣམ་ ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་གཟུགས་ལ་བསྲེས་པས། དེ་དེའི་ངོ་བོར་སོང་བ་ན་མི་འགྱུར་བའི་ བདེ་བ་ཐོབ་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་རབ་སྦྱོར་ནི། ལས་རླུང་འགགས་པ་དང་ ཐིག་ལེའི་བགྲོད་པ་བརྟན་པའི་དོན་ནོ། །བདུད་རྩི་ལྔ་པོ་བཅུད་ལེན་དུ་གྱུར་པ་ནི། དཔེས་ 5-611 མཚོན་པ་སྟེ་ཁམས་རགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དྭངས་མར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་ཁམས་འབུགས་པར་བྱེད་པའི་ གསེར་འགྱུར་གྱིས་ལྕགས་ལ་བྱས་པ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེའི་ཕྱག་རྒྱ་འོད་གསལ་བས་དངོས་གྲུབ་ ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འདིར་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་མཚན་ ཉིད་ཅེས་པ་མི་འགྱུར་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པར་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ ཀྱང་། འཕགས་སྐོར་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་རྣམས་ན་ལུང་འདི་མ་དྲངས་པས། འཕགས་སྐོར་བར་ རློམ་པ་གཞན་ལ་འདི་མ་གྲགས་མོད། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་གཉིས་ ཀྱིས་མངོན་བྱང་གཉིས་ལམ་དུ་བྱེད་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ན་འདི་དང་གཅིག་ཏུ་འབབ་བོ། ། རིམ་ལྔའི་མན་ངག་གི་བློ་རྩེ་གཏད་མཚམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཐར་ཐུག་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ ལ་མཛད་པ་ཡིན་པས། རྒྱུད་དེར་བཤད་པ་བཞིན་འདིར་ཁ་སྐོང་ངེས་པར་བྱ་དགོས་སོ།

此確實應當確定，因為在初業者的某些階段，雖然相互對應遮蔽極多，但若至高道后在本性同類門中未生無差別者，僅以對應並不有益於成佛因緣具足，因為外道之道亦有可計算之對應，且寂滅門將成許多差別故。其中正等覺次第者，以菩提心融樂縛于金剛寶珠，則身之一切脈輪成堅固，彼[脈]亦從寶珠始，從上至上脈輪中，風與菩提心住於樂空本性所轉，普通粗身之各各部分滅盡，由此令其相應之衰老與死亡不存，且彼以吽心金剛空性與吙智慧金剛大樂增廣，由持風與明點不變而上升廣增，增長后從上至上脈輪漸得諸地。 吽吙瑜伽之義，以融樂具一切最勝相空形相混合，彼入其本性時得不變樂之義，且風與明點之妙合，是業風滅盡與明點執行堅固之義。五甘露成為長生者，以喻表示，即其他粗大界亦成精華。爾時即成就勝大手印成就，且彼如同點金于鐵之點金，由金剛手印光明獲得大成就雙運之義，此處所說一剎那相即如說不變樂剎那中以一剎那正等覺義同一。 雖此為極其明顯之雙運身成就方法，然聖教諸論釋中未引此文，故自詡為聖教派者他人雖未聞此，如上所說，若於以二禪修作二正等覺為道之理獲得定解，則與此歸一。五次第口訣之心要處所依究竟續為說續金剛鬘故，應當確實依彼續所說而此處補充。

བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ལས། རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བས། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ཆ་རིག་པ། །བློ་ལ་ གོས་དང་མ་གོས་པ། །དེར་ནི་བདེ་བས་རྟག་ཏུ་གནས་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་། ཟུང་འཇུག་ གི་ཁ་སྦྱོར་དང་བདེ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ཆ་ཞེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་སྣང་ བ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཞེས་པས་སྣང་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བག་ ཆགས་ཀྱིས་གོས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་མ་གོས་པའི་ཞུ་བདེའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་དང་འདྲེས་པའི་ རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བའོ། ། ཡང་། ཚིག་གི་ལམ་གྱི་ཡུལ་འདི་ཉིད། །གཙོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རང་བཞིན། །སེམས་ཅན་ ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པའི་རང་ བཞིན་བཤད་དེ། ཚིག་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་པ་དབང་དང་གདམས་ངག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ 5-612 འཆད་པ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རུང་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཚིག་དོན་དངོས་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ཀྱིས་ཟུང་འཇུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དེ། ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་སྟོན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཞེས་པས་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ཏེ། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་ ཕན་ནི་ཉེ་ཚེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ནི་གཟུགས་སྐུའི་རྒྱུ་ཡིན་ པས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ་ཟེར་ཏེ། དངོས་རྒྱུ་ནི་མིན་པར་གྲུབ་ལ། རང་རྒྱུ་ཙམ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ དང་ལུས་དབེན་གྱི་ལྷ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་སོ། །ཡང་ཟུང་འཇུག་འདི་འོད་གསལ་ ལས་ལངས་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ནོར་བ་སྟེ། འོད་གསལ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལས་ཟུང་འཇུག་ངན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐོག་མར་ ཐོབ་སྐབས་སུ་ལམ་གསར་ཐོབ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་པོ་ཐོབ་ པ་ཡང་མཉམ་བཞག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ནུས་ན། སྐབས་འདིར་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བ་ཅན་མཉམ་བཞག་ ཏུ་མི་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ འཐད་དོ།

我為您完整直譯這段藏文： 如是復從彼云："金剛蓮花等合故，了知三智慧之分，於心有染及無染，彼中以樂常時住。"此亦是雙運之和合與樂，三智慧之分亦是離自性之顯現，分字表示非圓滿三現之義，如是與習氣所染及煩惱無染之融樂細微分相混之自性樂。 復云："此即言詞道之境，主尊智慧身自性，為利一切諸有情，如彩虹般而顯現。"所說天身相之自性，言詞道之境雖可如解說依灌頂與教授緣而生，然實際詞義為，諸凡夫無有雙運之體驗，以言詞行境而示之義。為利一切有情者表雙運，因不凈幻身之利生僅是片面故。有謂不凈幻身是色身之因故如是說，然已成非實因，若僅是自因則生起次第與身遠離之本尊亦是，如是則不定。復以此雙運從光明起為理由，欲求獲得於後得者乃錯誤，因從片面光明而成劣雙運，及初獲雙運之際無有新得道，且若能于等持中成就初獲不凈幻身，則此處無有任何不于等持中成就具天身相之理由故，極不應理是見道之後得。

།དེས་ན་གོང་དུའང་བཤད་མོད་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ལངས་ཞེས་པ། སྣང་བ་ མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལངས་པ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། བདེ་སྟོང་གི་ཉམས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ ཡོད་པས། འོད་གསལ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའང་ཡིན་ལ། ཅི་སྟེ་ན་སྣང་བཞིའི་ནང་གི་འོད་ གསལ་ལས་ལངས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་འཇུག་ལ་མཉམ་ པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་མཉམ་བཞག་ཁོ་ན་ཡིན་ན། སྤྱིར་ཡང་ཟུང་འཇུག་འདི་ལམ་ལྔའི་ ནང་ནས་སྒོམ་ལམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལྟར་འཐད་པ་དང་། རིམ་པ་ལྔའི་ནང་ནས་རིམ་པ་སྔ་ མ་བཞི་ལས་ཐ་དད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པས། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་མ་གཏོགས། ས་མཚམས་སུ་ བཅད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མར་མཉམ་བཞག་གིས་སྒྲུབ་དགོས་པས། འདི་ཡང་ཐོག་ མར་མཉམ་བཞག་ཁོ་ནས་འགྲུབ་བོ། ། 5-613 རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་ནི། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་གང་ གང་འདོད། །དེ་དེ་ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །རྟག་ ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར། །དེ་བས་གཉིས་མེད་མཐོང་བ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཡེ་ ཤེས་གསུམ། །མཐོང་ཕྱིར་དམན་དང་བར་མ་དང་། །དམ་པའི་ཡུལ་ལ་གཞག་པར་བྱ། །ཞེས་ ཏེ། བདེ་སྟོང་ལྷ་སྐུར་བཅས་པ་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་ ཕྲ་རགས་ཀྱི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་སྟེ་ཞེན་ཆགས་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་། མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་སྟེ་རྗེས་ཐོབ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བདེ་སྟོང་དང་ལྷ་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ དངོས་སུ་ཟིན་པས་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་ཟུང་འཇུག་ལ་ ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་དོ། །གཉིས་མེད་ནི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་དམན་ པ་ཀུན་རྫོབ་ལས་སྣང་རྣམས་དག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡུལ་སྣང་རྣམས་ལས་རྒྱའི་བདེ་བ་ཡེ་ཤེས་ གསུམ་གྱི་རིམ་པས་སྟོང་པར་འཇུག་པ་དང་། བར་མ་རྣམ་ཤེས་རླུང་བཅས་ཀྱི་སྣང་བ་འཇའ་ ཚོན་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡེ་རྒྱའི་སྣང་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་བསྡུ་བ་དང་། མཆོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ དམ་པའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ཉིད་ཕར་ལ་བཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཟུང་ འཇུག་དངོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ནོ།

是故如上已說光明起者，乃從無顯現方而起之義，由有樂空體驗相續不斷故，亦是等持于光明，縱使從四現中之光明起，較彼更勝之三摩地雙運等持故唯是等持。一般而言，如所許此雙運於五道中是修道亦應理，於五次第中異於前四次第之次第故，除小資糧道外，一切劃定之道初皆須以等持成就，此亦初唯由等持而成。 后得之雙運者，說續《金剛鬘》云："瑜伽自在隨所欲，彼彼無有諸障礙，不等持之瑜伽者，恒時即成等持住。是故見彼無二者，瑜伽師見三智慧，為見下中及殊勝，境中當作安立故。"具樂空天身永不相離之瑜伽自在者，於一切內外粗細妙欲無有障礙即無執著而行，不等持即后得行為如是亦為樂空與天身瑜伽直接攝持故成如等持，此亦唯有于雙運中有，他處則無。無二即是雙運，為凈化色等下劣世俗顯現故，于諸境顯以印契樂三智慧次第入空性，中等識與風之顯現如彩虹者以本印契三現次第攝收，殊勝智慧顯現殊勝境中即安立彼三現，此乃后得雙運之實修。

།སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་དང་པོར་ཐོབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལའང་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཕུང་པོ་ལྔ། ཁམས་བཞི། དབང་ པོ་དྲུག དབང་རྟེན་ཁོག་པའི་ལུས། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལྔ་སོགས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་དག་ པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། འགྲོ་བར་འབྱུང་བའི་ཕུང་ པོ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་རྣམ་ལྔ་ཞེས། །མིང་གིས་ རབ་ཏུ་བསྐུལ་བ་ཡིན། །རླུང་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་ས། །སྤྱན་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ བདག་ཉིད་ཅན་གསུམ་དུ། །ཤེས་བྱ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གཏེར། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ 5-614 གཤེགས་པའི་ལུས། །ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ནི་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་། །མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ དེར། །ས་སྙིང་ལ་སོགས་རྒྱལ་བའི་སྲས། །རོལ་པས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པའི། །ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་ པོ་སྟོབས་ཆེན་རྣམས། །དེ་ནི་ཕྱོགས་མཚམས་ངོ་བོ་རུ། །དཔུང་པ་ཡན་ལག་རྣམས་སུ་བརྟག ། དེ་དང་དེ་ཡི་རིགས་བྱུང་བའི། །ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཐ་དད་པ། །དེ་ནི་ཡོད་མིན་དེ་མེད་ཀྱང་། །འགྲོ་ བའི་དོན་དོན་གྱི་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་ཅན་ གསུམ་དུ། །ཞེས་འབྱུང་བས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ལ། །འགྲོ་བའི་དོན་ཕྱིར་རབ་ ཏུ་སྟོན། །ཞེས་པས། ཟུང་འཇུག་མ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐོབ་ན་གཞན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ དེ་ལྟར་སྟོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་མིག་འཕྲུལ་སྒྱུ་མ་སོགས་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་ གཞན་ལ་སྟོན་ནུས་སུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་འདྲ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྷར་བརྫུ་བའི་བསླུ་བྱེད་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་རིམ་པའི་རིག་འཛིན་གྱི་ལུས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་མེད་ པ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་དམིགས་པའི་ལྷ་དང་ལུས་དབེན་ཡང་། སེམས་སྣང་ཙམ་ལས་ལྷར་ མ་གྲུབ་ལ། མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྐུ་གསལ་བར་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡོད་མིན་དེ་མེད་ཀྱང་། །ཞེས་པའི་དེ་ནི་ཞེས་པ། གོང་ གི་ཐ་དད་པ་ཞེས་པ་ལ་སྦྲེལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་གཅིག་གི་རང་སྣང་ཡིན་པས་ཐ་དད་ཡོད་པ་མིན་ལ། མེད་ཀྱང་གཞན་དོན་དུ་ཐ་དད་པར་སྟོན་ནོ་ཞེས་པ་ཡིན་ན་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟུང་འཇུག་ གི་རིམ་པས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

雖然一個人最初獲得的雙運中有無量壇城輪，然而就一個完整清凈壇城而言，包括五蘊、四大、六根、所依身軀、外五境等，如雲："所生諸蘊亦，即是五佛體，五種現覺性，以名而勸請。風火水與地，即是四眼等，三種智慧體，當知佛覺藏。一切如來身，四印而印持，眼等之體性，地藏等佛子。遊戲歡喜者，諸大力忿王，彼為方隅體，當觀于肢臂。彼彼部類生，異異天天女，彼非有彼無，為利眾示現。" 此等亦由"三種智慧體"之說，非圓滿佛，而"為利眾廣示"之語，非未得雙運，以未得彼則不能如是於他示現智慧身故。其原因雖能以幻術咒物等示現於他，然彼乃非天示現為天之欺誑，生起次第持明之身亦無完整壇城輪之相，生起次第所緣天與身isolation亦僅是心現而未成就為天，不凈幻身亦不能明顯示現身於他而作眾生利益故。"彼非有彼無"之"彼"字，承上"異異"字，以是一智慧自現故無異體，雖無亦為利他示現差異，此乃以化身雙運次第而示。

སྤྲུལ་སྐུ་ཟུང་འཇུག་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི། ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཐུགས་ལ་འཇིག་ རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི། དོན་སྤྱོད་བཞག་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐུར་སྤྲུལ་ནས། ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདོད་ལ་སྤྱོད། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་བཞིན་དུ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ སྟེར་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་། །སྟོབས་ཀྱིས་བླངས་ནས་སྤྱོད་ 5-615 པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ཉེར་ལྡན་པས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ རིག་འགྱུར་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་མ་ལུས་པར། །བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལུས་ཀྱིས་སྤྱོད། ། གཙོ་བོ་གང་དུ་སྤྱོད་པ་ཡི། །དེ་ཡི་ཁྱིམ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ གྱིས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས། །ཞེས་གསུངས། འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པ་ ཐུགས་ལ་གཞག་སྟེ། རགས་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་བཞིན་ ནོར་བུ་ལྟར་རྩོལ་བ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ལས་ གསུངས་པ། ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏིའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པར་ཡང་བཀོད་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྡས་བསྟན་ པའི་ཚངས་པ་བརྒྱ་བྱིན་སོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཕྲོགས་ཏེ་སྤྱོད་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། དག་པའི་ཞིང་ ཁམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་རོལ་པ་ལས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་དགྱེས་པར་རོལ་ པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བཤད་རྒྱུད་འདིའི་འགོ་འཇུག་ན་ཟུང་འཇུག་སྟོན་བྱེད་མང་དུ་ འདུག་ནའང་། འདིར་ནི་གྲགས་ཆེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ ལས་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །འདིར་ཐེ་ཚོམ་འདི་འབྱུང་སྟེ། རང་བཞིན་ སྣང་བའི་དབྱེ་ཤེས་ནས། །ཞེས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས། ལ་ལ་སྒྱུ་ལུས་དང་། ལ་ ལ་ལུས་དབེན་དང་། ཁ་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་སྤྱི་ལྡོག་ནས་བཤད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་སྤྲོས་ བཅས་ཀྱི་ཆ་བྱད་བསྒྱུར་བ་སོགས་ལ་བཤད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་ལ་ སྦྱོར་སྙམ་ན། སྒྲོན་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པ་རྒྱ་བོད་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཀྲལ་ བ་ནི་བདེན་ན། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ནི་ཚིག་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བར་ཤེས་ཏེ། ཚིག་གང་གིས་དོན་གསལ་པོར་སྟོན་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ 5-616

化身雙運及事業者，又如雲："心中安住於世間，諸眾利行如來已，于彼世俗化現身，隨欲隨愿而受用。猶如殊勝如意寶，一切所欲皆能與，諸佛圓滿受用已，以力攝取而受用。"又云："具足八種功德已，能知一切眾生心，于諸世界無餘盡，以自智慧身受用。尊主所行受用處，其宅即是虛空性，以大樂定三摩地，恒時安住于彼性。" 於心安住世間眾生利行，化現粗身隨欲而行，如如意寶無勤而作眾生利益，如佛等續所說、印度月官智慧成就中亦載，奪取佛以密意示現之梵天帝釋等受用而行，具足八自在功德，知一切眾生心，以智慧身於極多清凈剎土中受用，恒時于大樂定遊戲中歡喜受用空性智慧自性宮殿。 又此釋續開始與結尾處有眾多宣說雙運處，然此處僅略說知名者，意趣授記中亦有極多雙運之說。此處生疑："了知自性顯現分別"等諸句，或說是幻身，或說是身isolation，或說是行利總相，或說是有相威儀轉變等，為何配于雙運耶？雖然詮釋《光明燈論》之印藏諸釋論如是解釋為實，然此等為說雙運，以詞義本身極為明顯可知，何詞義明顯顯示何義，則不能改作他義。

།འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། འཕྲེང་བའི་གཞུང་འདི་རྣམས་ལ་ འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་དང་བསྐྱེད་རིམ་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་བྱུང་ན། སྦས་པའོ་ཞེས་པ་དང་ འགལ་བར་གྱུར་གྱི་དོགས་ནས། གཞུང་དོན་འབྲུ་སྐྱོགས་ནས་དེ་ལྟར་བཀྲལ་བར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ལ་འགལ་སྤོང་མི་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཟུང་འཇུག་བསྟན་པས་སྒྱུ་ལུས་དང་ འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཡོད་པ་དང་། འོད་གསལ་བསྟན་པས་ སེམས་དབེན་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་སོགས་སྦས་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་ དུ་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྦས་དོན་ཤས་ཆེ་བ་ཙམ་ཡོད་ན་མང་བའི་ཕྱོགས་ནས་སྨོས་ པས་ཆོག་གི ། གཞན་དང་ཅི་ཡང་མ་འདྲེས་པ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ འགྲེལ་བཤད་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་འདི་ཁོ་ན་སྒྲོན་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ན་ནི། སྒྲོན་ གསལ་མཁན་པོ་ཉིད་འཁྲུལ་ལོ། །རྒྱུ་མཚན་ཅི་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉིས་ ཀྱིས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སྐུར་སྤྲུལ་{ནས་[རྣམས]། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ སྤྲུལ་པ་དངོས་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་གོ་དགོས་རྒྱུ་ལ། ལྷའི་འབག་གྱོན་པ་སོགས་ལ་སྦྱར་ བས། ཚིག་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལམ་གྱི་རྐང་ཆེན་པོ་སྟོན་རྒྱུ་དེ་འགངས་ཆུང་རེར་བཀྲལ་ འདུག་པ་སོགས་བཤད་པ་དེ་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དང་། ལུས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་མ་ སྤངས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་སོ་སོ་སྐྱེ་ བོ་ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་མི་འགྲིག་པ་དུ་མ་འདུག་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའོ། །ཡང་ བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བར་ནི། གླེང་བཞི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་ལ། ཚིགས་བཅད་བཞི་བཅུའི་ བཤད་པ་འདི་ཁོ་ན་མཛད་ཀྱི། འདི་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་དོན་མཐར་ཐུག་སོགས་ཀྱི་བཤད་པ་ གཞན་མཛད་པ་ནི་མེད་དོ། ། བཤད་པ་འདི་ཡང་རྒྱུད་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ཅིང་། 5-617 གླེང་གཞི་རྒྱུད་ཀྱི་མདོར་བསྟན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས། དེ་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ཆ་ ཚང་བར་སྟོན་དགོས་ན། གཞི་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡང་མེད། ལམ་ཉེར་མཁོ་སྐྱེད་རིམ་ཡང་ མེད། ལམ་གྱི་བཟང་ཤོས་འོད་གསལ་ཡང་མེད། འབྲས་བུ་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་མེད་ན། སྦས་པ་ རྣམ་གསུམ་ཁོ་ནས་རྒྱུད་དོན་མཐའ་དག་འདུ་བའི་གྲབས་ཀྱང་མི་མྱུང་ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ནི་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའོ།

然而他們的想法是這樣的：若此鬘論之文獻出現光明、雙運及生起次第等解釋，恐違背"隱密"之說，故似從文義字句曲解而作如是詮釋。然於此無需破除矛盾。此亦由說雙運而於幻身與光明次第亦有與彼相同之處，由說光明而心isolation亦與彼相順等，從隱義之各部分可解釋於一切，又從一方面而言，若僅有較多隱義，則從多數方面而說即可，不必與他義全無交雜。若非如是，而諸註疏所解釋唯此是《光明燈論》之意趣者，則《光明燈論》之大師自身有誤。何以故？以現量與比量二者。如"于彼世俗化現身"等，于隨何所化之化身本身極為明顯且應理解處，卻配于穿戴天尊面具等，如是將詞義深廣、應顯示道之大支分者解釋為瑣細等，如是解釋極多，又將遍捨身之義配于未舍，又將唯聖者所具之智慧境界配于凡夫等，有諸多不當，此為現量所破。 又于釋續金剛鬘中，於四十字之序分作此四十偈之解釋，而無此外究竟總義等他解釋。此解釋亦是就攝集一切續義精要而作，因為序分是顯示續之略說，故於彼中若應完整顯示基道果三者，則無確立基礎，亦無道用生起次第，亦無道中最勝光明，亦無果位雙運，則僅以三種隱密亦不可能含攝一切續義。此理由即是比量。

།དེ་ལྟར་ན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ཁྱེད་ ཀྱི་སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ལུས་སེམས་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་སྐྱེད་ཅིག ། ཅེས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་བཤད་པ་དང་། ཨེ་མ་ཧོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ པོ་ཡི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན། །སྐྱེ་བ་འདིར་ནི་རབ་ ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཨེ་མ་ཧོ་རྡོ་རྗེ་ཨེ་རྡོ་རྗེ། །ཨེ་མ་ཧོ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ བསྟན་པ། །གང་དུ་ལུས་ངག་སེམས་མེད་པ། །དེ་ལས་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །སྒོ་ གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ནི་དེ་ ལྟ་བུའོ། །བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ལས། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། །སྟོང་ ཉིད་སྙིང་རྗེ་གཉིས་མེད་པ། །མ་ནིང་ཞེས་བྱར་གྲགས་པ་སྟེ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཟུང་འཇུག་ ཅེས། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནི། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་འདི་ན་གནས། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ མཚན་ཉིད་འདི། །ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སྟོང་ཉིད་ སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་ བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་ཤར་བ་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པའོ། ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི། གཟུགས་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འདོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་གཉིས་ ཟུང་འབྲེལ་ཡིན་གྱི་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པས་ཆོས་སྐུ་འབའ་ཞིག་ལ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ 5-618 ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། གཟུགས་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལ་བསམས་པ་བརྟག་དགོས་ཏེ། དཀྱིལ་ འཁོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཡོད་པ་ལ་བསམས་ན་ནི། གཟུགས་ཆོས་ཟུང་འཇུག་མི་འགལ་ ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་པས་སོ། །གདུལ་བྱ་གཞན་སྣང་དང་། རགས་ལུས་ཀྱི་སྐུར་བསྟན་པ་ལ་ཟེར་ན་ནི། དེ་འདྲ་ཆོས་སྐུ་དང་། དངོས་སུ་ཟུང་འཇུག་ག་ ལ་ཞིག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་མཛད་པ་ལ་ཟུང་འཇུག་དེའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ ན་ནི་མི་འགལ་ལོ།

如是則于吉祥密集根本續中說道："汝當生起心如身、身如心、心如言說。"此說身語意平等性之雙運。又說："怪哉普賢尊，具身語意金剛，以無生之理，於此生中善宣說。"此說金剛身無生。又說："怪哉金剛啊金剛，怪哉金剛法教示，於何處無身語意，從彼觀想為色相。"因說三門清凈為智慧之色相故，雙運次第即是如是。 喜金剛鈴杵俱產生就法中說："此乃體性身，空性大悲無二，稱為中性者，于某處稱雙運。無障礙法之蘊等住於此中，依所依相之一切即是壇城。"此說空性大悲無二之體性身彼于諸蘊界處皆成無障，顯現為智慧天尊大壇城即是雙運之體性。 對此，有些人認為色身與法身為雙運，有些人則說彼二者是雙聯而不可能成為雙運，故唯法身是雙運。若問，應當觀察所說色身是指何者：若是考慮具有大壇城顯相，則色法雙運不相違，因為彼壇城顯相即是體性身故。若說所化他現及粗身所顯，則彼等怎能與法身真實雙運？然若以彼雙運之事業而假名為彼雙運，則不相違。

།དེ་དག་གིས་ན་ཟུང་འཇུག་སློབ་བཞིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་ གསལ་ཞིང་ངེས་པར་བཤད་ཟིན་ལ། མི་སློབ་པའང་ཞར་བྱུང་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་མོད། མི་ སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ནི་མདོ་ཙམ་ཞིག་འོག་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་འཆད་ པར་འགྱུར། ། ༈ གཞུང་གི་ཚིག་དོན། ད་ནི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཟུང་འཇུག་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་ བཤད། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དབྱེ་བ་མདོ་ཙམ་བསྟན། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་མཚན་གྱི་ རྣམ་གྲངས་བཤད། ཟུང་འཇུག་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་སྟེ་བཞི་ལས། ༈ ཟུང་འཇུག་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས་ན། ། གང་དུ་དངོས་པོ་གཅིག་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་ཅེས་དེ་ལ་བཤད། །ཀུན་ཉོན་མོངས་ དང་རྣམ་པར་བྱང་། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ནི། །གང་གིས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་གྱུར་ པ། །དེ་ཡིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས། །དངོས་པོ་རྣམ་བཅས་ཀུན་རྟོག་དང་། །དངོས་པོ་ མེད་པར་རྟོག་པ་དག །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གཅིག་བྱ་སྤྱོད། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཤེས་པའོ། ། གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་ཞེས། །རྣམ་གཉིས་བློ་ནི་ཡོད་མིན་གྱི། །གང་དུ་མི་ཕྱེད་ བློ་ཡོད་པ། དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱར་བཤད། །རྟག་དང་ཆད་པའི་བློ་དག་ནི། །གང་ གིས་སྤངས་ནས་རབ་གནས་པའི། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་འདི་ཡི། །དེ་ཉིད་ཤེས་ཏེ་ 5-619 མཁས་པ་ཡིན། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་གཅིག་པ་ནི། །ཤེས་ནས་གང་དུ་འཇུག་གྱུར་པ། ། ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱར་བཤད་པ་སྟེ། །རིམ་འདི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཐབས་དང་ ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པར། །ཐམས་ཅད་བསྡུས་ལས་ཤེས་གྱུར་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་ པོ་གང་དུ་གནས། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་གྱུར། །གང་དུ་ལྷག་མར་བཅས་པ་དང་། ། དེ་བཞིན་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས། །འདི་ལྟའི་རྟོག་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་ པའོ། །གང་དུ་གང་ཟག་བདག་མེད་དང་། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དག་གི ། རྟོག་པ་ གཉིས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་རིམ་ ཤེས་ནས། །བདག་བྱིན་རླབས་དང་འོད་གསལ་བ། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་འདུས་པ་གང་། །ཟུང་ དུ་འཇུག་པའི་རིམ་འདི་ཡིན། །རིལ་པོར་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་དང་། །འཇུག་དང་དེ་ བཞིན་གནས་པ་དག །དེ་ནས་གང་དུ་ལྡང་གྱུར་པ། །མཉམ་གྱུར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག །སོ་སོའི་ཆར་ནི་ཤེས་གྱུར་ནས། །གང་དུ་ཡང་དག་ འདྲེས་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ།

由此已經清晰且確定地解說了正在學雙運之相及自性，並已附帶確立了無學雙運。其他無學雙運之特性將在下文果位處略作說明。 今當解說論文義理：廣說雙運總相，略示有學無學之分，說明雙運次第異名，顯示依雙運之行為建立，如是四者。 第一，廣說雙運總相： "輪迴與涅槃，因斷此二執，何處成一事，彼說為雙運。煩惱與清凈，了知為勝義，由誰知為一，彼知于雙運。有事具相分別，及無事分別等，瑜伽師作一行，此為知雙運。所取與能取，非有二種心，何處不分別心，彼說名雙運。何者斷常心，誰斷而善住，此雙運次第，知彼即智者。智慧大悲一，知已於何入，說為彼雙運，此次第佛境。方便智慧和合，從總集中所知，大瑜伽何處住，彼即成雙運。何處有餘及，如是無餘等，如此執著無，彼即是雙運。何處人無我，及法無我等，解脫二執者，是為雙運相。知彼次第已，加持與光明，彼性中合一，此是雙運次第。總持及破析，趣入與安住，其後從何起，等成雙運道。世俗與勝義，了知各自分，何處正和合，說彼為雙運。" 我將繼續保持這種直譯的風格，嚴格按照原文進行翻譯，不進行任何省略或意譯。如果您有更多藏文需要翻譯，請繼續提供。

།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཉིད་དང་། ། གང་དུ་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ནི། །ཟུང་འཇུག་གྱུར་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། །མི་ཟད་རྣལ་འབྱོར་ པ་ཡི་གནས། །གཉིད་ལོག་དང་ནི་སད་པ་སྟེ། །གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི། ། གཉིད་ལོག་སད་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་སྟོན་པས་གསུངས། །མཉམ་ པར་བཞག་དང་མ་བཞག་པ། །གང་ལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད། །དངོས་དང་དངོས་ མེད་རྣམ་སྤངས་པ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གནས། །དྲན་དང་དྲན་མིན་ལས་ གྲོལ་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིན་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདོད་བཞིན་སྤྱོད། ། ཟུང་འཇུག་རིམ་ལ་གནས་པའོ། །ཆགས་དང་ཆགས་མིན་ལས་གྲོལ་ཞིང་། །མཆོག་ ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་གནས་བྱེད་པ། །ཟུང་འཇུག་རྣམ་ 5-620 པར་སྒོམ་པའོ། །བྱ་བ་དང་ནི་བྱེད་པ་དག །མི་ཕྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །གནས་གང་རྣལ་ འབྱོར་པས་ཤེས་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པར་དེ་བཤད་དོ། །བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་གཅིག་ ཡིན། །དེ་བཞིན་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག །གཉིས་པོ་གང་དུ་གཅིག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བཤད། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་དང་ནི། །འདིར་ནི་མ་དག་པར་གྱུར་ ཞེས། །གང་ཞིག་མ་ཕྱེད་པར་རྟོགས་པ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་པའོ། །གཟུགས་ ཅན་དང་ནི་གཟུགས་མེད་ཅེས། །རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས་ན། །གང་ཞིག་ཞི་ རྟོགས་རྣལ་འབྱོར་དབང་། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དང་པོ་འཁོར་འདས་ཟུང་འཇུག་ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་མ་ གྲུབ་ཅིང་། འཁོར་བའི་ཟླས་དྲངས་པའི་མྱང་འདས་ནི། གསར་ཐོབ་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ། དེ་ཡང་གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས། འཁོར་འདས་རང་གི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་ མ་གྲུབ་པར་མ་ཟད། དེར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་ཡང་སྤངས་པས་ན། དེ་གཉིས་མེད་ པ་ལ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་། འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་འཁོར་བ་པོ་དང་གྲོལ་བ་ པོའི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྣང་ངོ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་གང་དུ་འཁོར་ འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་དངོས་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་གནས་པ་དེ་ནི། འཁོར་འདས་ ཟུང་འཇུག་ཅེས་དེ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས། རང་བཞིན་ ཟུང་འཇུག་ཏུ་རྟོགས་པའོ།

緣于真如性，以及從何起，即是彼雙運，無盡瑜伽處。睡眠與醒覺，斷除此二時，離睡離醒覺，佛說彼雙運。等持不等持，於何皆悉無，遠離有無等，瑜伽住雙運。解脫憶非憶，恒時具相者，瑜伽隨欲行，安住雙運道。解脫染非染，具足極喜身，住于輪迴際，修習彼雙運。所作與能作，不分即自性，瑜伽知何處，說彼為雙運。生起次第一，圓滿次第等，二者何處一，說彼為雙運。清凈諸天尊，此處成不凈，誰證不分別，彼即是雙運。有色與無色，由斷二執故，誰證寂瑜伽，彼得於雙運。 首先，輪涅雙運者：一切輪迴法本來無生，而由輪迴對待所引之涅槃，乃是新得之涅槃，彼亦本來無自性故。輪涅不僅本來無自性，且已斷除執二者之分別，于彼二無現見無，輪涅二者唯是輪迴者與解脫者之眾生各自顯現而已，無他所成故。於法性中輪涅自性或事物成一而住者，說彼即是輪涅雙運。此亦由斷二種分別而證知自性雙運。

གཉིས་པ་ཀུན་བྱང་ཟུང་འཇུག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ གཉིས་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ རང་བཞིན་གཅིག་མོད་ཀྱང་། གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་སྐལ་རྩིས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་ བཞིན་འགོག་བདེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ལམ་མོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དེ་མདོར་ན། 5-621 སྡུག་བསྔལ་འབྲས་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀུན་འབྱུང་ལས་དང་ཉོན་མོངས། འགོག་པ་དེ་དག་ཟད་ པའི་སྤངས་པ། ལམ་དེ་གསུམ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཏེ། དེ་དག་སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མ་སྤོང་བ་ལྟར། སྣང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་བདེན་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་ པ་ནི། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་སྣང་བའི་དུས་ནས་ཀྱང་ངོ་བོས་མེད་ལ། དེ་མེད་པའི་ ཕྱིར། ཐབས་ཀྱིས་དེ་སྤོང་བ་དང་། སྤངས་ཟིན་པར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པས། དེའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས། ཡེ་ཤེས་གང་གིས་རྟོགས་ བྱ་ཆོས་དབྱིངས་དེ་གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དྲི་མས་ཡེ་ནས་མ་གོས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་གནས་པ་དེ་ནི་རོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེས་ནི་ཀུན་བྱང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས་སོ། ། གསུམ་པ་རྣམ་བཅས་རྣམ་མེད་ཟུང་འཇུག་ནི། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དང་ བཅས་པ་སྟེ། མཐོང་ཐོས་རེག་ཚོར་དུ་འཛིན་པའི་ཀུན་རྟོག་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བར་རྟོག་པ་དག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པས་ནི་དངོས་པོ་དོན་ བྱེད་ནུས་པ་དང་དངོས་མེད་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཞེས་སོ་སོར་བཏགས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་ པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། གདོད་ནས་ སྟོང་པ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ་རྟོགས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། ། བཞི་པ་གཟུང་འཛིན་ཟུང་འཇུག་ནི། གཟུང་བ་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་གདོད་མ་ ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་འཛིན་པ་དང་དེར་སྣང་བའི་བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། མཉམ་ བཞག་མ་འཁྲུལ་པའི་དོན། གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་དང་འཛིན་པའི་བློ་གང་ཡང་མེད་དོ།

第二，染凈雙運中，遍染者為苦諦與集諦二者，清凈者為滅諦與道諦。彼等一切勝義中雖是一性，然就暫時所得分上，謂苦之自性為滅諦，集之自性為道諦。略說之，苦為果之五蘊，集為業與煩惱，滅為彼等盡之斷，道為斷除彼三之方便。彼等如幻除幻，除顯現外無真實成立。彼等之勝義自性者，業惑苦顯為有時亦無自性，以彼無故，以方便斷彼及顯為已斷者亦非真實成立，知彼自性勝義離戲之智慧已，以何智慧所證法界本來唯是任運，以從未為垢所染及功德自性而住者成為一味，以彼了知染凈雙運。 第三，有相無相雙運者，色聲等事物有相，即執為見聞觸覺之遍計，及虛空等無事且非所見之分別，世間雖別立事物能作用與無事不能作用，然瑜伽士等持智慧見一切本無所有，故本來空性一味而證知行持，彼即知雙運。 第四，能取所取雙運者，執為所取境與能取境者之二相分別心非有，以能取所取二者本來無成故。執彼及顯彼之心乃迷亂，等持無迷之義中，無任何顯為能取所取及執取之心。

ཡང་མིག་ཤེས་དང་གཟུགས་ལྟ་བུའི་གཟུང་འཛིན་ནི། དོན་དང་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་སྦྱར་ 5-622 བ་སྟེ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཇོག་ཚུལ་རགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དང་དེའི་རྣམ་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་ སྦྱར་བ་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། དེ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་གཞག་བར་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡུལ་ ཆོས་དབྱིངས་དང་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཇི་སྲིད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡང་མ་གྱུར་ལ། རྟོགས་ བྱ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་ བུ་དང་། དཀར་དམར་རླུང་སེམས་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་སེམས་རྟེན་དང་བརྟེན་ པར་སྣང་བ་སོགས་ནི་གཟུང་འཛིན་ཕྲ་མོའི་རྣམ་གཞག་གོ །དེ་དག་མེད་ཅིང་གཉིས་མེད་ཡེ་ ཤེས་གང་དུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་འདྲེས་ཤིང་མི་ཕྱེད་པའི་བློའམ་རིག་པ་ཡོད་པ་ དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། ལྔ་པ་རྟག་ཆད་སྤངས་པའི་ཟུང་འཇུག་ནི། གང་ཟག་ལ་བལྟོས་ནས་རྒྱུ་ལས་གསོག་པ་པོ་ དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལྷའི་འགྲོ་བའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ དེ་ཁོ་ན་ད་ལྟ་མིའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཛིན་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་། སྐྱེས་བུ་འདི་ སྐྱེ་བ་གཅིག་གམ་དུས་འདི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ནི་དངོས་གནས་ལ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རྣམས་ནི་མེད་དོ་ མེད་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཆད་པའི་མཐར་ལྟའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གང་ དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འདུས་བྱས་སུ་གྱུར་བ་དེ་ལ་གནས་ལུགས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་ པ་ནི། གང་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དེ་རྟག་ཏུ་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་མཐར་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་ ངོར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་ གི་ངོ་བོས་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་མེད་པའི་རྣམ་པ་བློ་ལ་ཤར་ཕྱིན་ཆད། ཆད་ཟིན་པའམ། ཆད་ པར་འགྱུར་རུང་ལ་བརྟེན་པ་གཅིག་འཆར་བས་ཆད་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟག་ ཆད་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དངོས་གནས་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་བློས་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ཏུ་འདོགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཆད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་དག་ནི། ཡེ་ཤེས་གང་ 5-623 གིས་ཤིན་ཏུ་སྤངས་ནས་རྟག་ཆད་ལས་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་བདེ་ཆེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ ནི་མཁས་པ་སྟེ་འཕགས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།

此中，如眼識與色之能取所取，是將對境與意識配為能取所取，此乃能取所取之粗分安立。將意識與其行相配為能取所取，如樂受及領受彼之意識，是中等建立。如境法界與境者智慧，乃至未成一性，且有所證能證之細微二現之間，是能取所取之顯現。如此等及依白紅風心之聚，顯現身心所依能依等，是能取所取細分之建立。彼等無有，于無二智慧中，境與境者之相混融不可分之心或覺知，說為雙運。 第五，離常斷之雙運者，就補特伽羅而言，造集因業者即是領受苦樂果報者，執持前世天趣時之士夫即是今世此人類士夫，是為常邊；思維此士夫於一生或此時之間雖實有，然彼等已無、已成無，是為斷邊見。就法而言，執持凡諸事物與無事物成為有為法者于實相中有，以凡自性有者應當恒時安住故成常邊，思維于迷亂前唯緣起顯現亦無，及執持勝義界之法性無自性者，乃至無之行相現於心，已斷或應當斷依於一顯，是為斷邊。是故，彼等常斷邊之所執境，雖實不可能，然是心識顛倒增益之理。如是執為常斷之心識，以何智慧極為斷除，安住于離常斷之界大樂一切行相者，是為雙運。知如是次第之真實義者，彼即為智者，是為勝聖者。

དྲུག་པ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་ནི། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་ ཤེས་རབ་སྟོང་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་རོ་གཅིག་པར་ནི་ཤེས་ ནས་ཡེ་ཤེས་གང་དུ་རོ་གཅིག་དེའང་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་ བཤད་པ་སྟེ། རིམ་པ་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །མཁས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་གནས་ སྐབས་འདི་དང་འདིའི་སྒོས་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་རྒྱུ་ཡིན་པས། འདིའི་སངས་རྒྱས་སློབ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་བཤད་དུ་རུང་བ་ཁོ་ནའོ། ། བདུན་པ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཐབས་ཡབ་དང་ཤེས་རབ་ལྷ་མོའི་ དཀྱིལ་འཁོར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་རྣམ་ཆ་ཐ་དད་ཙམ་མ་གཏོགས། ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་པར་རོ་གཅིག་པ་དེར་སྣང་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུས་ཤིང་ཐིམ་པ་ལས། ཡེ་ ཤེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གང་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རིག་པ་གནས་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་ འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཚུལ་དེ་ནི་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བས་ཟུང་འཇུག་གི་སྤྱོད་ པའི་ཆ་ནས་འཇོག་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པར་གྱུར་ཚད་རིག་པ་བརྟུལ་ ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་མེད་པས། ཟུང་འཇུག་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མིན་ནམ་སྙམ་དུ་ དོགས་པ་མི་བྱའོ། ། བརྒྱད་པ་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཟུང་འཇུག་ནི། ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་ལྷག་མ་ ཡོད་མེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། གང་དུ་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་མ་ 5-624 གྲུབ་པ་ལ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པས། ལྷག་མར་བཅས་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་འཁོར་ལོའི་སྣང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་། འཁོར་བའི་གནས་སུ་རྟག་པར་འགྲོ་དོན་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་དེ་ ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། དགུ་པ་བདག་མེད་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ནི། གང་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ བདག་མེད་དེ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་པའི་བདག་མེད་དེ་ནི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་མེད་ དེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་ཡང་མ་གོས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་ རྟོགས་པས་བདག་མེད་གཉིས་པོ་དག་གི་སྟེང་དུ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ། བཅུ་པ་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ནི། {ཚིག་[ཆག་]འགྱུར་ལས་འདི་སྐད་ཅེས་ འབྱུང་བ་གོ་བདེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་རིམ་པ་བཞིན། །རང་བྱིན་རླབས་དང་འོད་གསལ་ ཤེས། །དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པ་གང་། །འདི་ནི་ཟུང་འཇུག་རིམ་པའོ།

第六，空性大悲雙運者，悟證離一切戲論之智慧空性與無緣大悲二者成為一味，于智慧中成為一味彼亦恒時趣入者，說為雙運。此次第唯是具足八自在之果位佛陀之行境。所說智者與佛陀之行境諸者，非是此階位及此之別法，應當配于雙運次第總體，故於此中亦可說為學地佛陀。 第七，方便智慧雙運者，智慧身方便佛父與般若佛母壇城和合，除僅分位差別外，自性俱生一味，于彼中攝集融入一切其他顯現，由此所生智慧中大瑜伽覺性安住者，即成雙運。一切攝集之理於行持時生起，故應從雙運之行持分而安立，然凡成為雙運次第者無不與覺性律儀行持相關，故勿疑是否為雙運總之性相。 第八，有餘無餘雙運者，解脫于業煩惱苦三之有餘無餘分別，于其中輪迴一切顯現本來無成即悟為無成故，無有餘分別，且壇城輪顯現相續不斷，為于輪迴處恒時行利他故，如是亦不說為無餘，如是成為無分別者即是雙運。 第九，二無我雙運者，所謂補特伽羅無我之彼無我與法無我之彼無我，自性無別，即是永不為一切戲論所染之一智慧，悟證為如是故，於二無我之上解脫執為差別之二種分別，是為雙運之性相。 第十，幻身光明雙運者，{括弧ཆག譯本中如是出現，易解：如次第知真實，知自加持與光明，彼等真實和合者，此即是為雙運次第。}

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་མན་ངག་ལག་ལེན་ལ་ཞུགས་ཤིང་། དེས་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་གི་ཤེས་པས་སྔ་ཕྱི་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། དང་པོར་བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་རིམ་པ་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་རྐྱང་པ་ ཐོབ། དེ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་རྣམ་མེད་དེ་ཤེས། དེ་ནས་དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པ་སྟེ། རང་བྱིན་བརླབ་པ་དང་འོད་གསལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་འདུས་པ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ རིམ་པ་སྟེ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁོ་ ན་འདུས་ཞེས་པ་ནི། སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པ་ལ་དགོངས་ པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་རིམ་པ་བཞིན་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་རྒྱུའི་སྒྱུ་ལུས་ནི་མ་དག་པ་ཁོ་ན་ དང་། འདིར་འདུས་པར་འཇོག་རྒྱུའི་སྒྱུ་ལུས་ནི་དག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། 5-625 བཅུ་གཅིག་པའི་རིལ་གཞིག་ཟུང་འཇུག་ནི། བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རང་ཉིད་ཐིམ་པར་བྱེད་ པ་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པ་སྟེ། རིམ་པ་དེས་སྟོང་ཉིད་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་དེ་ ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ནས་གང་དུ་སྣང་བ་དང་བཅས་པར་ལྡང་བར་གྱུར་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འཇུག་གནས་ལྡང་གསུམ་ནི་བློའི་བཀོད་ པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་ཆེན་པོར་གདོད་ནས་ རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། འཇུག་གནས་ལྡང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་ པར་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །འདིར་རིལ་གཞིག་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ དང་། འཇུག་གནས་ལྡང་གསུམ་མཉམ་པ་སྟེ་དོན་ཚན་གཉིས་ཡོད་པ་ལྟར་བྱུང་ཡང་། འཇུག་ གནས་ལྡང་གསུམ་རིལ་གཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་སྦྱར་བས། དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ པའི་རིལ་གཞིག་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པར་གོ་དགོས་སོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ནི། འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དག་སོ་སོའི་ཆ་སྟེ་ མཚན་ཉིད་རྣམས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ལས། རང་བཞིན་གང་དུ་དོན་དམ་ལས་གཞན་དུ་ཀུན་ རྫོབ་མ་གྲུབ་ཅིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡོད་ལུགས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་ཡང་དག་པར་ འདྲེས་ཤིང་གནས་པར་གྱུར་བ་དེ་ཉིད་གཞིའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ཟུང་ དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པར་བཤད་དོ།

彼真實于修習體驗之竅訣實修趣入，由彼亦以體驗智慧前後次第而言，初得自加持次第不凈獨體幻身，次知無相光明次第，次得彼等真實和合，即自加持與光明自性一體和合，此即是雙運次第，此是諸雙運次第性相之主要者。所說真實和合者，是就幻身與光明僅之自性一體而言，否則，需次第現證之幻身唯是不凈者，此中安立和合之幻身唯是清凈者。 第十一，總壞雙運者，自身成為大樂自性而總持，及一切顯現成為大樂而自身融入者是隨壞，以彼次第入于空性，如是而住于彼空性，次於其中具顯而起，此三者亦于勝義界中平等，入住起三僅是意識安立，以器情一切自性大樂本來恒時無變而住故，悟入住起三之自性無差別者即是雙運。此中雖似有總壞二者雙運與入住起三平等二科，然以入住起三配于總壞之特徵，故應解為具彼三相之總壞平等性。 第十二，二諦雙運者，輪迴世俗能取所取諸法如幻，及勝義離戲大樂智慧，知曉各自分位即性相已，于自性中勝義外無世俗成立，世俗自性安住之理即于勝義中圓融而住者，彼即是基之雙運，如是悟解說為雙運次第。

བཅུ་གསུམ་པ་འཇུག་ལྡང་ཟུང་འཇུག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ དང་། གང་དུ་ལྷ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྣང་བར་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ ནི་རེས་འཇོག་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་དམིགས་ལ་ལྷ་སྐུར་ཡང་རྟག་ 5-626 ཏུ་གནས་པ་འདི་ནི་ལྡང་འཇུག་གི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་ལྡང་འཇུག་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སྐུ་དང་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ ཕྱིར་མི་ཟད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སམ་ས་ཡིན་ནོ། ། བཅུ་བཞི་པ་གཉིད་སད་ཟུང་འཇུག་ནི། ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་འདིར་གཉིད་ལོག་པ་ དང་སད་པ་སྟེ། ཐ་མལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གཉིད་ལ་ རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁྱེན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འཇུག་པས་རྟག་ཏུ་སད་པ་ ནི། ཐ་མལ་གྱི་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་སྟོན་པས་ གསུངས་སོ། །ཟུང་འཇུག་གི་སྐབས་ན། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་ཚེ། གཉིད་ལོག་ པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་དུ་རུང་བའི་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། དེ་གཉིད་ རང་མཚམས་པ་མིན་ཞིང་། དེའི་རྨི་ལམ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སྐབས་འདིར་གཉིད་སད་ གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། ། བཅོ་ལྔ་པ་མཉམ་རྗེས་ཟུང་འཇུག་ནི། ཟུང་འཇུག་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་ བཞག་པ་འདི་དག་གི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་སྟེ་རྗེས་ ཐོབ་ཀྱི་དུས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་བཞིན་པ་དང་། མཉམ་བཞག་ གི་དུས་ཀྱང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་ཤིང་། དགའ་བས་རོལ་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ དོན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །དངོས་བདག་ ཀུན་ལ་རྣམ་པར་རོལ། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་བྱེད་བཞིན་དུ། །གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞི་ལ་ གནས་། ། བཅུ་དྲུག་པ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཟུང་འཇུག་ནི། ཡུལ་ལྔ་དབང་ལྔ་སོགས་བེམ་ཆོས་ དང་། སེམས་སེམས་བྱུང་སོགས་རིག་པ་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། ནམ་ 5-627 མཁའ་དང་དོན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་རྣམ་རྟོག་རྣམས་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་ ལ་གནས་པའོ།

第十三，入起雙運者，一心專注于如是性，及於何處天身等壇城浩瀚顯現而起，非僅是輪替，而是于如是性亦恒時專注且於天身亦恒時安住，此雖顯現為起入之相，然以從起入解脫故成為雙運，以天身與樂空智慧二者相續不斷故為無盡，是諸瑜伽士之處或地。 第十四，睡醒雙運者，此雙運之際睡眠與清醒，舍離彼二平常狀態已，恒時安住于大樂睡眠，於一切法種種智慧趣入故恒時清醒，教主說是離平常睡眠與清醒之雙運。雙運之際，當有殊勝必要時，雖有可施設睡眠名言之殊勝大樂智慧，然彼非自然睡眠，其夢亦如是，故此際作睡醒一體融合之名言。 第十五，等后雙運者，于彼雙運中等持與未等持如是分別一切於一切處皆無，以後得時亦恒時正入等持，等持時亦了知如所有諸法，以歡喜遊戲及行眾生利故。金剛鬘中說：以如幻等持，於一切事我遍遊戲，如行佛事業，安住抉擇基。 第十六，事無事雙運者，五境五根等色法，及心心所等覺知即諸事物皆未成立，虛空及總義等無事物更是無故。舍離事物無事物之顯現及分別諸瑜伽士即安住于雙運。

བཅུ་བདུན་པ་དྲན་པ་དྲན་མིན་ཟུང་འཇུག་ནི། ཆོས་འདི་དང་འདི་མ་བརྗེད་པར་དྲན་ནོ་ ཞེས་པ་དང་། འདི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྗེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། རྩོལ་བས་དྲན་མི་ དགོས་པར། རྟག་ཏུ་ཡེངས་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཟུང་འཇུག་ གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི། རང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་ཀྱང་མ་ འཁྲུགས་ཤིང་མ་འཛིངས་ལ་གང་ལ་གང་དགོས་དུས་ལས་མ་ཡོལ་བར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ བཞིན་སྤྱོད་དེ། འདི་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སོ། །མཉམ་རྗེས་ཟུང་ འཇུག་དང་འབད་རྩོལ་མེད་པ་དངོས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡིན་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ཙམ་ ནས་རྗེས་མཐུན་པ་ཡོད་དོ། ། བཅོ་བརྒྱད་པ་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ནི། ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་སྤངས་ཤིང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒོ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ པ་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཞིང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དགའ་བས་ཁྱབ་པས་ ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆགས་མིན་ལས་གྲོལ་ བ་སྟེ། བདེ་བར་གནས་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། ། བཅུ་དགུ་པ་དངོས་པོ་དང་རྟག་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི། མཆོག་གམ་རབ་ཏུ་གྱུར་བའི་ དགའ་བ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་ཏེ་ཞལ་ཕྱག་གཙོ་འཁོར་རྒྱན་དང་ མཆོད་པ་གཞལ་མེད་ཁང་སོགས་དང་ལྡན་པ་ནི། བདེ་བ་མྱོང་བ་དང་རྣམ་པ་གསལ་བའི་ ཕྱིར་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ 5-628 བ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་ཤིང་མི་འཇིགས་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཟུང་འཇུག་ རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྒོམ་བྱ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པའོ། ། ཉི་ཤུ་པ་བྱ་བྱེད་ཟུང་འཇུག་ནི། སྤྱིར་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ཡིན་ ལ། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་། བྱེད་པ་ལམ་སྒོམ་པ་དག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་གནས་པ། གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པ་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ ལམ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་གནས་ཚུལ་ལ་བློ་གནས་པ་ཡིན་ན། བློ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འཆར་ སྒོ་ཙམ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། ། ཉེར་གཅིག་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ནི། སྔོན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ། མཚན་ མ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ནི་རིམ་པ་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ཕྱིས་དེ་བཞིན་ དུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་དེ་ནི་རིམ་པ་ གཉིས་པ་དག་གོ །

第十七，憶非憶雙運者，解脫于"憶念此法與此法不忘"以及"此非憶念而忘"之說，無需以勤作而憶，恒時無散亂而智慧生起為相，雙運瑜伽士于自他利一切事業雖無勤作而不亂不雜，於何處何需之時不失時機如欲而行，此乃安住雙運次第之相。雖等后雙運與無勤作真實從第八地始，然從獲得雙運之際即有隨順。 第十八，樂空雙運者，舍離意之動搖，以離一切戲論故，是離貪之空性，三門融為一體彼成大樂自性且遍滿欲塵之喜故，以是非煩惱之大貪慾自性故，離無貪，安住樂即雙運。 第十九，事物與常雙運者，勝或最上之喜，俱生樂所成之身即面手主從莊嚴供養無量宮等具足者，以經驗樂及相明顯故隨順事物，若謂因此是無常則不然，以盡輪迴際恒時安住不壞之常，此是雙運修觀之相即所修雙運。 第二十，作所作雙運者，總之雖舍離一切作所作業三，別而作業果及能作修道二不可分離自性而住，瑜伽士所了知彼說為雙運。又若道即是心住于果之安住方式，則彼心僅是世俗顯現門故，以無離於果故稱為雙運。 二十一，生圓雙運者，先前所謂生起次第，修有相等持是第一次第，其後如是所謂圓滿次第，修無相等持彼是第二次第。

དེ་ནས་རིམ་པ་འདིར་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་གང་དུ་རིམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བཤད་དོ། །སྤྱིར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ རྫོགས་རིམ་ཡིན་པས། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རོ་བྲོ་བ་དང་ཞད་ཡོད་པས་ རྫོགས་རིམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་ རོ། །དཔེར་ན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འབབ་པའི་གངྒ་འདི། ཡ་མུ་ན་ཡིན་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱང་ཡ་མུ་ན་ ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གངྒ་ཡ་མུ་ན་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། ། སྐབས་འདིར་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྒྱུད་སྡེ་མཆོག་ རྣམས་ནས་གསུངས་བའི་བསྐྱེད་རིམ་དང་དེར་མ་ཟད་ཕྱོགས་བཅུ་རབ་འབྱམས་མུ་མེད་ པའི་སངས་རྒྱས་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པ་ཀུན་གྱིས་རྒྱུད་སྡེ་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོ་ག་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་འདིས་ 5-629 སྤྱོད་དེ། ཏིང་འཛིན་གསུམ་དང་ཡན་ལག་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་ བྱུང་ཡང་ངོ་བོ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས། བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་རྫོགས་པ་ལ། བསྐྱེད་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་གི་མིང་ བཏགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ལྷག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། །རྣལ་ འབྱོར་ཆེན་པོར་རང་ཉིད་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ཅན་དང་མཁའ་འགྲོ་དང་། །གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དེ་ རང་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་བསྐྱེད་རིམ་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང་། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྣམ་ པ་དང་ནུས་མཐུ་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་རྫོགས་རིམ་ལ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཅེས་ཟེར་ རོ། །ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་གཞན་མང་པོ་ལའང་དེས་རིགས་འགྲེ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡང་ཡིན། མྱང་ འདས་ཀྱང་ཡིན། ཉོན་མོངས་ཀྱང་ཡིན། རྣམ་བྱང་ཡང་ཡིན། ཞེས་མི་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉེར་གཉིས་པ་དག་མ་དག་ཟུང་འཇུག་ནི། ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་སྐུ་ ཟུང་འཇུག་ཉིད་དང་། འདིར་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལྟ་བུ། མ་དག་པར་གྱུར་པའི་ལྷ་ སྐུ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་པ་དང་འཁོར་བའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་མ་དག་པ་ཞེས་སོགས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྣང་ཚུལ་ཙམ་མ་གཏོགས། གནས་ཚུལ་གྱི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ། གང་ཞིག་མ་དག་གི་དབྱེ་བས་མི་ཕྱེད་པར་ རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།

然後於此次第中，雙運智慧即彼二次第成為一體者，說為雙運。總之，生起次第之成果是圓滿次第故，于圓滿次第智慧中有生起次第之味及殘餘，故具足圓滿次第智慧相之一切成為生圓雙運。譬如流向東方之恒河，雖不說是雅姆那，然以一切雅姆那已入于彼故，安立為恒河雅姆那雙運。 於此時安住雙運次第之瑜伽士，不僅修習殊勝續部中所說之生起次第，且十方浩瀚無邊諸佛三世所趣之一切所說無邊續部之壇城、咒語、手印及儀軌悉皆此瑜伽所行，雖三等持及四支分等一切相直接生起，然自性唯是圓滿次第智慧身故，于具生起相之圓滿，安立生圓成一或生圓雙運之名。如是金剛鬘中說："瑜伽超勝瑜伽及，自成大瑜伽，金剛持與空行及，任何瑜伽即自身。"是故雖非實際生起次第，然于具足生起次第之相及威力一切之圓滿次第稱為生圓雙運。于其他諸多雙運法亦以此類推，不說是輪迴亦是涅槃、是煩惱亦是清凈，以彼等極為相違故。 二十二，凈不凈雙運者，煩惱遍凈之天身雙運自身，及此處如第三次第幻身，所謂不凈天身，又復佛之真如清凈與輪迴真如不凈等，除眾生心之顯現方式外，于安住方式之金剛身及真如，了知某者不以凈不凈差別而分者即為雙運。

ཉེར་གསུམ་པ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་མེད་དུ་ཟུང་འཇུག་ནི། གཟུགས་སྐུ་ནས་བརྩམས་ ཏེ་འཁོར་བའི་བར་དུ། འདི་དག་གཟུགས་ཅན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་དང་ནི། ཆོས་སྐུ་ནས་ བརྩམས་ཏེ་དངོས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་འདི་དག་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་ པོ་སྤངས་པས་ན། གང་ཞིག་ཞི་བ་སྟེ་བདེ་བ་དམ་པ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི། བདེ་ 5-630 ཆེན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ལྟར་ཡང་འཇོག་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་ཡང་འཇོག་པས། དེ་ནི་དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཐོབ་པའོ། ། འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས། འདི་དག་ཁ་སྦྱོར་སོགས་ཡན་ལག་བདུན་ལ་ཅི་རིགས་སྦྱར་ མོད་ཀྱི། སྤྱིར་ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་ ངེས་པར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཕགས་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་གཞུང་འགྲེལ་རྣམས་སུ་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ ཐ་སྙད་མ་མཛད་ལ། ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་པའི་རྩ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་ མཛད་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲག་གོ །དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་འགའ་ཞིག་ཚིགས་བཅད་ རེ་རེ་དོན་ཚན་རེ་རེ་མཛད་ནས། ཟུང་འཇུག་གཉེར་གཅིག་ཅེས་ཟེར་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ཉེར་ གསུམ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་རྣམས་རེ་རེ་ནས་ཟུང་འཇུག་མི་འདྲ་ བ་རེ་རེར་འཇོག་པ་མིན་ཏེ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆ་ཚང་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་ འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་དོན་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་མགོ་ཉེར་གཅིག་གམ་ཉེར་ གསུམ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་མི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སློབ་པ་ལ་ཡང་ཚང་བའི་ ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།

二十三，有色無色雙運者，從色身乃至輪迴，執此等為有色，及從法身乃至無實，執此等為無色二種分別斷故，某者安靜即了知勝樂之瑜伽士者，以大樂離戲故似無色而安立，以具一切相故似有色而安立，彼即得彼二雙運。 某些註釋中雖將此等配于合掌等七支，然總之此七支確定攝於雙運功德中，然聖教根本論疏中未作七支名相，安立七支名相之根本者，聞為月稱足所造七種瑜伽。如是，某些前人將每一偈頌配一義項，稱為二十一雙運，某些則作二十三等分類。如是，此等非一一安立為不同雙運，乃一完整雙運次第智慧具足此等一切相之義，故為二十一或二十三相之支分。此等不必說于無學智慧，于有學亦具足故為一切雙運之共同相。

༈ སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དབྱེ་བ་མདོ་ཙམ་བསྟན་པ། གཉིས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དབྱེ་བ་མདོ་ཙམ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གང་གནས་ རྣལ་འབྱོར་བ། །ཟུང་འཇུག་རིམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་དེ་ཉིད་མཐོང་། ། སྣ་ཚོགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཟུང་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་གང་ ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སྤྱད་པས། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཀུན་མཁྱེན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདེ་ བ་ཆེན་པོ་མཐར་ཐུག་པ་མཐོང་བས། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་ཆོས་སྐུ་གྲུབ་ 5-631 ལ། དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འོད་གསལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། བདེ་ ཆེན་མཐར་ཐུག་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་ཞེས། ལོངས་ སྐུ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ཡང་བརྗོད་དེ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་མཐར་ཐུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་སྐུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དང་། སྣ་ཚོགས་འཛིན་དེ་ནི་མིང་འདོགས་ཐ་དད་མ་ གཏོགས། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་གཏན་ནས་མེད་པས་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་མཐར་ཐུག་གི་ གནས་འདི་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དེ་བདེ་ཆེན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པ་མི་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ད་དུང་དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡོད་ པས་བདེ་བ་ལ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཆ་ཤས་ཕྲ་མོ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་ རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་ཡོད་པ་ཙམ་སྟེ། མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་ནི། དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་གྱི་ཚོགས་ པ་ཕྲ་མོ་ཡང་ཞིག་པས་བདེ་བ་ལ་འགྱུར་བའི་དྲི་མ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་ཤེས་ བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་མ་ལུས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པ་གཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ ༈ ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ། གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་ མངོན་སངས་རྒྱས། །འཁོར་བའི་རྒྱལ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན། །བྱ་བ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ ཆེ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །མི་གནས་ མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཀུན་གྱི་དབང་ ཕྱུག་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་ཡང་། །རྫོགས་པའི་རིམ་གནས་དེ་ཉིད་དེ། །སྒྱུ་མ་ ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་པར་དེ་བཤད་དོ།

略說有學無學分別 第二略說有學無學分別者，如是："如是任住瑜伽士，安住雙運次第者，彼見一切智真如，持種種相而所說。"即如是，住于如是雙運功德之瑜伽士者即是住于有學雙運次第者，彼以修習雙運明行，功德漸次增長，見一切相智一切智圓滿佛陀之真如究竟大樂故，成就無學雙運自性身與法身，彼即現證究竟光明真實邊際，而彼究竟大樂即持輪涅一切種相，亦說為報身與化身，即究竟清凈幻身大金剛持智慧身也。彼真如與彼持種種相，除名言施設差別外，體性全無分別故為雙運。然彼乃至未得此究竟處之前，雙運義之光明彼大樂俱生不變僅爾，然尚有白紅風三極細法故，樂亦有細分變異。是故具一切相亦僅有極多相，非是無餘無遺持一切相。于無學雙運，白紅風三聚極細亦滅故，樂無變異垢，是故無餘無遺一時持盡所有輪涅所知諸相。 解說雙運次第異名 第三解說雙運次第異名者："幻網現等覺，到達輪迴海彼岸，作辦所作大瑜伽，安住二諦理，彼即無二智，無住般涅槃，即佛金剛薩埵，如是一切自在，金剛喻定亦，住圓滿次第真如，幻喻三摩地，說為無二。"

།སྒྲ་གང་སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་ པ། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་འདི་ཡི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། །དེར་ནི་ 5-632 གཞན་དག་མེད་པར་བཤད། །གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ འདི་དག་ཉིད། །ཐུགས་ཆུད་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་སྤངས་པ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ ཉིད་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཟད་མི་ཤེས་པས། སེམས་ཅན་ རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རང་ཉིད་ཐར་ཞིང་གཞན་ཡང་སྒྲོལ་ བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་དང་། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་དགོས་རྒྱུའི་བྱ་བ་ སྤང་བྱ་སྤངས་པ་དང་། ཐོབ་བྱ་ཐོབ་པར་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཆེན་པོ་དང་། བདེན་པ་ གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཐབས་ཚུལ་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་གནས་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ལ་ སོགས་པ་གཉིས་ཆོས་མཐའ་དག་སྤངས་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དང་། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའང་ཡིན་ཞེས། སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ གཙོ་བོར་མི་སློབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་ཡང་ སྦྱོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ ཡང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ ཞིང་། དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་ཟུང་ འཇུག་ཉིད་དུ་ཡང་དེ་ལ་བཤད་དོ། ། འདིར་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ ཚུལ་ལ་གནས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། ཞེས་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་རང་བྱུང་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ང་ 5-633 བདུན་བཤད་དོ། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ཁ་འཕངས་པ་ནི། སྒྲའམ་མིང་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཚིག་རྣམས་ ཟུང་འཇུག་འདིའི་མིང་དང་། འདི་བརྗོད་བྱར་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། མདོར་ན་ཆོས་ཚུལ་དེ་ དང་དེར་ནི་ཟུང་འཇུག་འདི་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་བྱ་གཞན་དག་མེད་པར་བཤད་དེ་ཐམས་ཅད་ ཚུལ་འདི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྟོན་པས་སོ།

聲音何離生等，無二智慧諸教示，一切是此語，于彼說無他。如恒河沙數，諸佛即此等，通達離有無邊，成就大手印自性。 由於如幻智慧壇城無盡故，具有安立諸有情于菩提之事業，故以幻網現證圓滿正覺，且自解脫輪迴大海復度他故，到達彼岸，及以必須作辦之事斷所斷得所得之大瑜伽士，以知二諦安住理趣方便故而安住，由斷能取所取等一切二法故為無二智慧真如，以不住于有及涅槃邊際故亦名無住涅槃，即是佛陀性、金剛薩埵性，如是由具八自在故亦是一切自在。此等雖主要入于無學，由分隨順門亦可配于有學雙運。如是由摧毀無餘障故即是金剛喻三摩地，亦是住于圓滿次第真如，由知一切法如幻，及因清凈幻身故為幻喻三摩地，亦說彼為無二即雙運。 此中《行集論》云："具大明人身及住二諦理，具自性光明體性"，乃至"智慧身與自生"之間，說五十七種雙運異名。所指其他異名者，任何離生等聲或名，顯示無二智慧之諸異名與語，皆是此雙運之名及顯示此為所詮之語，總之於彼彼法理中說無此雙運以外之所詮他法，以一切皆爲了悟此理而教示故。

།སྐྱེ་མེད་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། འོད་གསལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ པ་ནས། མཁྱེན་པ་གསུམ་དང་འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་ཡུམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་བར་དུ། འོད་གསལ་གྱི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཟུང་འཇུག་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་ རང་བཞིན་ཡིན་པས། འོད་གསལ་གྱི་མིང་རྣམས་ཀྱང་ཟུང་འཇུག་གི་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེའི་འཕྲོས་དོན་ནི། གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་མཚོན་བྱེད་ དེ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཅི་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་འདི་ དག་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་། ཡོད་པ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་དང་། མེད་པ་ཆད་པའི་མྱ་འདས་ཀྱི་ ཕྱོགས་སྤངས་པ། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བདག་ ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་ལམ་གྱི་ཟུང་འཇུག་མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ་ནི་ཟུང་འཇུག་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཟུང་འཇུག་འདི་བསྟན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་པོ་འདི་ཡང་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ ཁོ་ན་སྟོན་བྱེད་དོ། ། ༈ ཟུང་འཇུག་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ། བཞི་པ་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་ ནི། ཟུང་འཇུག་གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི། །སློབ་བཞིན་པ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཆེ། །ཟུང་དུ་ 5-634 འཇུག་པ་བསྒོམས་གྱུར་པས། །སྤྱོད་པའང་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད། །ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ དེ་བཞིན་དགྲ། །ཆུང་མ་དེ་བཞིན་བུ་མོ་དང་། །ཇི་ལྟར་སྨད་འཚོང་དེ་བཞིན་མ། །ཇི་ ལྟར་བྲམ་ཟེ་དེ་བཞིན་གདོལ། །ཇི་ལྟར་པགས་པ་དེ་བཞིན་གསོ། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་ ཕུབ་མ་དང་། །ཇི་ལྟར་ཆང་དང་དེ་བཞིན་གཅི། །ཇི་ལྟར་བཟའ་བ་དེ་བཞིན་བཤང་། །ཇི་ ལྟར་དྲི་བཟང་ག་བུར་དང་། །དེ་བཞིན་བཤང་ལས་བྱུང་བའི་དྲི། །ཇི་ལྟར་བསྟོད་པ་བྱེད་ པའི་ཚིག །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྨོད་པའི་ཚིག །དྲག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཅན་དེ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཉིན་ མོ་དེ་བཞིན་མཚན། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དེ་བཞིན་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་ གནས། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དེ་བཞིན་སྡུག །ཇི་ལྟར་སྡང་བ་དེ་བཞིན་བུ། །མནར་མེད་ མཐོ་རིས་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་སོ།

對於"離生等"這一說法，《行集論》中從"光明及一切空與佛智，金剛智慧"開始，直至"三智及三聖母，般若波羅蜜多，及盡諸煩惱"為止，宣說了九十六種光明異名，如是一切雙運皆為光明自性故，光明諸名亦成為雙運之名。 其延伸義為：如恒河沙數佛陀是能表，三世一切諸佛皆通達此等雙運次第，離有輪迴邊及無斷滅涅槃邊，成就無住涅槃大手印殊勝悉地之自性。因此不修道之雙運則不能獲得佛果，由此雙運是一切佛陀之足跡故，一切法皆說此雙運。此一偈頌唯顯示無學雙運。 示雙運所依之行相建立 第四，示雙運次第律儀行相建立：住于雙運果位，正在修學之大瑜伽士，由修習雙運，其行亦與彼無二。如何是自身如是是怨敵，如何是妻子如是是女兒，如何是淫女如是是母親，如何是婆羅門如是是旃陀羅，如何是皮革如是是錦緞，如何是珍寶如是是糟粕，如何是酒如是是尿，如何是食物如是是糞，如何是妙香旃檀，如是是糞生之香，如何是讚歎之語，如是即是誹謗之語，暴烈金剛持如是，如何是白晝如是是夜晚，如何是夢境如是是所見，如何是恐怖如是是安住，如何是快樂如是是痛苦，如何是嗔恨如是是兒子，無間地獄天界如是，如是罪業與福德。

།དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཡེ་ ཤེས་ཅན། །དགོས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བྱེད། །སྦས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཀུན་བསྒྲུབས་ ན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི། ། འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ ལ། དེའི་ཕྱིར་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཆེན་པོ་ལམ་ལ་སློབ་བཞིན་པ་ དེ་ནི་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམས་པར་གྱུར་པས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རིག་པ་ བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཟུང་འཇུག་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ སྤྱོད་ན། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྩ་བའི་ལུས་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དེ་ ཀ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སྐུ་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་ལ་སྐུ་དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་ རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་ཚོགས་དང་མཆོད་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་དང་བཅས་ཏེ། དག་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ ལ་མཆོད་པ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ 5-635 ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྤེལ་བའི་དོན་དུ་ སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འབྲེལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཟུང་འཇུག་དེའི་སྤྲུལ་པ་ནི། མ་དག་ པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། སེམས་ ཅན་གཞན་ངོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་སྤྱོད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་ རྒྱུད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བ་དང་། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེར་བསྡུ་བ་ཡིན་ པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ཚོགས་ཁྱད་ པར་ཅན་རྫོགས་པས་ཀྱང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་ ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་དེ་ཁྱབ་ཅིང་། ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་པོའི་སེམས་ཀྱིས་རིག་ ཅིང་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་ལུས་རྣམས་འདོད་ཡོན་ལ་རོལ་བས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བདེ་ཆེན་ འཕེལ་བའི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །ཟུང་འཇུག་མ་ཐོབ་པར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་། བདེ་སྡུག་རོ་སྙོམས་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་གྱི་སྙོམས་དགོས་ཤིང་ཆ་ཤས་ནས་མི་སྙོམས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།

如是了知后具智者，無有需要而作一切，若成就一切密瑜伽，圓滿一切皆成就。此中明智律儀是令趨近果位故非無學雙運支分，因此獲得雙運次第之大瑜伽士，正在修學道者，由於等持中修習雙運智慧，於後得位亦應令明智律儀行與彼雙運無二。 又如何行持？獲得雙運次第之瑜伽士，根本身即是彼雙運身，彼亦非唯一而成多種身，其每一身亦具無量眷屬眾及供養眾，皆從自智慧幻化而生，于清凈剎土中行持，于諸佛作供養、聽法、接受灌頂及共同行持等，皆為增長自身大貪三摩地大樂智慧而修行，以三種行相相連而成就。 彼雙運之化身，于不凈剎土中隨應所化而行利生事業，故於其他有情前不定行持三種行相，然彼一切皆為增長自續俱生智慧，及攝一切顯現於彼，故與智慧身之明智律儀行相連，且由圓滿殊勝資糧亦令身與智慧功德增上。 一切化身皆為智慧身所遍，且一切皆為修行者心所覺知領受故，化身雖受用欲塵亦助增長智慧身之大樂。未得雙運前之行持，雖亦令苦樂等味，然由未現證一切法平等性義故，須以勤勉令等，亦不可能于部分不等。

འདིར་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སོགས་གཏན་ནས་སྤངས་ཤིང་། བཟང་ངན་བདེ་ སྡུག་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རོ་སྙོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས། བདག་ཉིད་དང་དགྲ་ནས། མནར་མེད་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་བདེན་ མེད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཡང་མཉམ་ལ། བདེ་བ་ཆེན་པོར་ཡང་མཉམ། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་དག་ལ་བསྲེས་ པས་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤར་བར་ཡང་མཉམ། རང་གིས་དེ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་ཡེ་ཤེས་སྤེལ་བར་ཡང་མཉམ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བཟང་ངན་ཉེ་རིང་གཙང་སྨེ་དགའ་སྡུག་ རེ་དོགས་སོགས་མེད་པར་མཉམ་ཁད་དེ་སྤྱོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་གཅེས་པར་བྱེད་པ་ དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་ཡང་གཅེས་ལ། ཡང་ན་དགྲ་ལ་མི་གཅེས་པ་བཞིན་དུ་རང་ལ་ཡང་མི་གཅེས་ 5-636 པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུང་མ་ལ་འཛེམ་བག་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུ་མོ་ལ་ཡང་ངོ་ཚ་སོགས་ སྤངས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྨད་འཚོང་ལ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡང་བསྟེན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བྲམ་ ཟེ་ལ་གཙང་བར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གདོལ་པ་ལ་ཡང་གཙང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ རང་གི་ལྤགས་པ་ལ་གཅེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོས་ཧྲུལ་ཡང་གཅེས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཕུབ་མ་ རིན་ཐང་ཆུང་བ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དེ་འདྲ་དང་། ཇི་ལྟར་གཅི་བ་བཙོག་པར་བྱས་ཏེ་ སྤོང་བ་བཞིན་དུ། ཆང་ལ་སོགས་པའི་བཏུང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་དང་། བཏུང་བྱ་མཆོག་ལ་ དགའ་བ་བཞིན་དུ། དྲི་ཆུ་ཡང་བཏུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བཟའ་བ་མཆོག་དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་ ཡང་སྟེ་བཟའ་མཉམ་དང་། ཡང་ན་མི་བཟའ་མཉམ་མོ། །ཇི་ལྟར་དྲི་བཟང་ག་བུར་ལ་སོགས་ པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་པར་ བསྟེན་པའམ་ཡང་ན་མཉམ་པར་མི་བསྟེན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལ་ དགའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨོད་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་དགའ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དྲག་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྡོ་རྗེ་ཅན་སངས་རྒྱས་ ལ་ཡང་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ན་དེ་ལའང་འཚལ་ བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཉིན་མོ་ལྟ་བ་དང་འགྲོ་འོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བྱེད་བྱེད་པ་བཞིན་མཚན་མོ་ ཡང་དེ་ལྟར་དང་། མཚན་མོ་ཉལ་བ་ལྟར་ཉིན་མོ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་མི་བདེན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་སད་དུས་སུ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ལ། ཇི་ལྟར་ཆོམ་རྐུམ་ལ་སོགས་ པ་འཇིགས་པར་རྩི་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱབས་བྱེད་པའི་གནས་ཀྱང་སྟེ། ཡིད་རྟོན་མཉམ་དང་ མི་རྟོན་མཉམ་མོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་འགགས་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་ ངོ་། །ཇི་ལྟར་སྡང་བའི་དགྲ་དེ་བཞིན་དུ་བུ་ཡང་སྟེ། བྱམས་པར་སྐྱོང་བའམ་ཡང་ན་སྤོང་བར་ མཉམ་པའོ།

此中完全斷除八法分別等，將善惡苦樂一切平等一味無勤而等味，從自身至怨敵，從無間至天界一切真實性空離戲論亦平等，于大樂亦平等，與彼等幻身相融故於清凈壇城顯現亦平等，自身于彼等增長俱生智慧亦平等，世俗中亦無善惡親疏潔穢喜憂希懼等而平等而行持，即如何珍愛自身，如是亦珍愛怨敵，或如不珍愛怨敵，如是于自身亦不珍愛。 如何于妻無顧忌，如是于女亦斷除慚愧等，如何受用淫女，如是亦依止母親，如何視婆羅門為清凈，如是于旃陀羅亦視為清凈，如何珍惜自身面板，如是亦珍惜破衣，如何稻草價值低微，如是珍寶亦復如是，如何視小便為穢物而捨棄，如是對酒等飲品亦復如是，如何喜好勝飲，如是亦飲尿，如何殊勝飲食，如是糞便亦然，食用平等，或不食用平等。 如何龍腦等妙香，及如來所生香等，諸香亦平等受用，或平等不受用，如何歡喜讚歎語，如是亦歡喜誹謗語，如何不禮世間天神大自在等，如是亦不禮金剛持佛，若禮金剛持佛像則亦禮彼等，如何日間觀察往來等諸事，夜間亦如是，如夜間睡眠，日間亦如是，如何夢境不真實，如是醒時所見諸相亦復如是，如何視盜賊等為可畏，如是庇護處亦然，信任平等與不信任平等。如何不欲樂受止息，如是苦受亦然。如何視可憎怨敵，如是視子亦然，慈愛護育或捨棄平等。

།དམྱལ་བ་མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་ཀྱང་ 5-637 སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱང་སྤང་བྱར་མི་ཞེན་པར་ཡང་མཉམ་ལ་བླང་ བྱར་མི་ཞེན་པར་ཡང་མཉམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཟུང་འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཅན་དེ། རེ་བ་དང་དོགས་པ་དང་འགྱོད་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ ཏེ་མི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྦས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་པ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི་གསང་སྤྱོད་སོགས་ དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་སུས་ ཀྱང་འདིའི་རང་བཞིན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་སྟ་བུར་གྱུར་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ ཟུང་འཇུག་གི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་བསྒྲུབས་ན། མཐར་ཐུག་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་། དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་ཡང་ས་གོང་མ་གོང་མ་བགྲོད་ཅིང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། ༈ ཁྱད་པར་གྱི་བོགས་འབྱིན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་དུ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ། ད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བོགས་འབྱིན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་དུ་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་ བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་དབྱེ་ན། ཐུན་མོངས་གི་སྤྱོད་པ་དང་རིག་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྔ་མ་ལ་དབྱེ་ན་ལས་དང་པོ་བའི་སྤྱོད་པ་འདོད་འཇུག་ཐུན་མོང་བ་ དང་། ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟེན་སློབ་ཐུན་མོང་ངོ་། ། དང་པོ་ནི། སོ་སོའི་དམིགས་པ་དང་། བློས་བཅོས་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འདེབས་ བྱེད་མོད་ཀྱང་ཀུན་སློང་འདོད་པ་དང་། དངོས་གཞི་འདོད་ཡོན་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྱོད་པ་གཉིས་ ཀར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་ལྟ་ཅི་སྨོས། རྗེས་མཐུན་པས་ཀྱང་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ དང་འཇུག་པ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་དང་ཐུན་མོང་ངོ་། །མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པ་ དངོས་ནི། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་རྗེས་སྤྱོད་རྣམས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རྗེས་ཆགས་ ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཟས་གོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་དང་སཱ་ཚ་གདབ་པ་ ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་དམིགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་རྒྱས་འདེབས་ནི་སྒོམ་བསམ་ 5-638 ཡིན་ལ། འཕྲལ་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྒོམ་བསམ་དེས་དུས་མཉམ་དུ་ཟིན་ཐུབ་ན་མཉམ་སྤྱོད་ ཅེས་བྱ་ཞིང་། དུས་མཉམ་དུ་མི་འབྱུང་བར་སྤྱོད་པའི་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་ནས་སྒོམ་བསམ་གྱི་རྒྱས་ འདེབས་དགོས་ན། རེས་འཇོག་གི་སྤྱོད་པ་ཞེས་ཟེར་རོ།

如何不欲無間地獄之苦，如是天界亦然；如是于罪業與福德亦平等不執著為應斷，亦平等不執著為應取。如是了知后，具雙運無二智慧者，無有希望、懷疑與後悔，為眾生利益而作一切，無有不應作。隱密誓言者，雖阿瓦杜帝秘密行等另有所指，然此處如是言說：因六道眾生皆不了知此之自性故，如極為隱密之誓言雙執行持若圓滿修持，究竟圓滿則成佛，乃至未得彼間亦趨入上上地位，圓滿一切功德。 特殊增進行持之建立略作共同闡釋 今當略說特殊增進行持之共同建立。彼復密咒行持若分類，有共同行持與明誓二者。前者若分類，則有初業者行持欲入共同，及少分生起智慧行持依學共同。 初者雖于各自所緣及意識造作而以空性印持，然動機為欲，正行入于欲塵且行持二者，莫說直接無分別智慧，即隨順亦未攝持故，欲與趣入與世間凡夫共同。具如是相之實際行持，乃生起次第之隨行諸者，即行住之瑜伽、隨貪之瑜伽、飲食衣著之瑜伽、禮拜供養及印沙等。彼復各自所緣及空性印持乃修觀，若當下行持為彼修觀所同時攝持，則稱平等行持，若不同時生起而於行持前後任一處需修觀印持，則稱間歇行持。

གཉིས་པ་ནི་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ། སྤྲོས་བཅས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་བསྒོམས་ པའི་གསལ་སྣང་ཐོབ་ནས། ཇི་ལྟར་མཐུན་པའི་འདོད་ཡོན་བསྟེན་པ། ལྷར་སྣང་ལ་སློབ་ཅིང་ ལྷར་ཤེས་པའང་འབྱུང་བས། བསླབ་བྱ་གཅིག་རིམ་དང་། ཤེས་བྱ་གཅིག་རིམ་སྟེ་འདི་ཡང་ བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་རྗེས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནས་སྤྲོས་མེད་ནི། རྣམ་རྟོག་གི་རྩོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ ཀྱང་། དངོས་སུ་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ལྷར་སྣང་རང་ཤར་དུ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ ཡང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་འདོད་ཡོན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལྷ་དང་སེམས་ སུ་ཤེས་པའི་བསླབ་བྱ་དང་ཤེས་བྱ་ཉིས་རིམ་མོ། །འདི་ནི་གཙོ་བོར་ལུས་དབེན་ངག་དབེན་ གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མཚམས་རྗེས་སྤྱོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ནི། སེམས་བདེ་སྟོང་གི་རང་སྣང་ ཙམ་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བར་རང་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཡོན་བསྟེན་པ་སྟེ། ལྷ་དང་སེམས་དང་སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུ་གསུམ་ལ་སློབ་པས། བསླབ་བྱ་དང་ཤེས་བྱ་གསུམ་རིམ་ཡིན་ན། འདི་སེམས་དབེན་ གྱི་རྗེས་སྤྱོད་གཙོ་ཆེ་ལ། སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས། རིག་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་མི་བྱེད་པའི་ཚེ་འདི་འཇུག་པ་སྲིད་དོ། ། གཉིས་པ་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་དྲུག་པ་ལས། གཟུགས་ དང་སྒྲ་དང་རོ་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་དྲུག་སྒོམ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལེའུ་ བདུན་པའི་འགོ་ནས། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞེས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་ ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་པའི་བར་དང་། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའི་དབུ་ནས་ཀྱང་། སྤྱོད་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་ཚུལ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། བཅུ་དྲུག་པའི་འཇུག་གི་ཆ་ 5-639 ནས། ཐོར་ཚུགས་དབུ་རྒྱན་ཅན་གྱི་གཟུགས། །ཞེས་པ་མན་ཆད་དང་གཞན་ཡང་སྟོད་སྨད་ ནས། ཐོར་བུ་ཅི་རིགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱས་ཤིང་གསལ་བར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ སྐད་དུ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། །མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བླ་ན་མེད། །གཉིས་མེད་ མཉམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ལུས་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་རིམ། །རྡོ་ཤིང་ས་དང་གསེར་གྱི་ ནི། །སྐུ་གཟུགས་ལ་ནི་ཕྱག་མི་བྱ། །རབ་གནས་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྱན་སྲེག་དག །དེ་ནས་ནམ་ ཡང་མི་བྱའོ། །དྲི་ཆེན་རྡོར་ཆུ་དཀོན་མཆོག་སོགས། །བདག་ཉིད་ལྔ་ནི་རྟག་ཏུ་མཆོད། །དེ་ ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་ཞུགས་པའོ།

第二分三類：有戲論者觀想一切顯相為天尊天母，獲得明顯顯相后，隨順受用欲塵，于天尊顯相修學且生起天尊之智，故為學處一重、所知一重，此亦為生起次第之隨行。其次無戲論者，雖略有分別念之造作，然不依賴直接分別念觀察而天尊顯相自然顯現，且了知彼僅為心之顯相而受用欲塵，即了知天尊與心之學處與所知二重。此主要為身isolation與語isolation二者之座間隨行。極無戲論者，由心樂空之自顯僅顯現為天尊身相之門而受用欲塵，于天尊、心與如幻三者修學，故為學處與所知三重，此心isolation之隨行為主，于幻身與光明次第之時，若不行持明誓時可能趣入此。 第二明誓之行持者，根本續第六品云："具色聲與味，具慧者修持六月。"等，及第七品初云："於一切欲樂受用"至"以種姓儀軌而修觀"等，及第十五品初亦廣說依行持成就悉地之理，第十六品末尾云："具頂髻寶冠之身相"以下，及其他上下諸處，零散處亦有顯示。廣而明者吉祥金剛鬘續云："爾時金剛薩埵說，無上供養之儀軌，以無二平等瑜伽，身之供養儀軌次第。于石木地與金，身像不作頂禮，悉地壇城護攝等，從此永不應作。大便金剛水三寶等，恒時供養自性五，是故於彼正趣入。"

།ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རང་ཉིད་གཙོ། །སེམས་དེ་ཡང་ནི་དེ་དངོས་ མེད། །གང་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་ནི། །སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ནི་རྣམ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དེ་ལྟར་རྣམ་དག་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །རྩ་ནི་གསུམ་ལའང་མཆོད་པར་ བྱ། །གང་ཕྱེས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀུན། །སེམས་ལས་གཞན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་ཉིད་ རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་གནས། །ལྷ་ཡི་གཟུགས་ནི་བླ་མེད་པ། ། སེམས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་དཔྱོད་པ། །རང་ལུས་གཅིག་པུ་ རྟག་ཏུ་མཆེད། །རིགས་ལྔ་རྟག་ཏུ་རྟག་སྤྱོད་པ། །རིགས་གཅིག་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག །འདོད་ དང་མི་འདོད་དབྱེ་བ་དང་། །བཏུང་དང་མི་བཏུང་རྣམ་པར་སྤངས། །རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ཡོད་ སྐལ་མེད་ཅེས། །ནམ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པ་སྔོན་པོ་སོགས། །དེ་བཞིན་ གཟུགས་ལའང་དབྱེ་བ་གསུམ། །གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་བཀུག་ནས་སུ། །ས་སྙིང་ལ་ནི་དབུལ་ བར་བྱ། །ཡང་དག་གླུ་དང་བརྗོད་བྲལ་དབྱངས། །དེ་བཞིན་སྒྲ་ལའང་དབྱེ་བ་གསུམ། །སྒྲ་རྡོ་ རྗེ་མ་ཡང་དག་དགུག །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་དབུལ། །ག་པུར་ཨ་ཀར་ཛ་ཏི་སོགས། །དེ་བཞིན་ དྲི་ཡང་དབྱེ་བ་གསུམ། །དྲི་རྡོ་རྗེ་མ་ཡང་དག་དགུག །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་ཡང་དབུལ། །འོ་ བྱེད་པ་དང་འཇིབ་པ་དང་། །རོ་དྲུག་དེ་བཞིན་དབྱེ་བ་གསུམ། །རྡོ་རྗེ་རོ་མ་ཡང་དག་དགུག ། 5-640 འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་དབུལ། །རྡོ་རྗེ་པདྨ་ཡང་དག་སྦྱོར། །གོས་དང་འཁྱུད་པའི་ དབྱེ་བ་གསུམ། །རེག་བྱ་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་དགུག །སྒྲིབ་སེལ་ལ་ནི་དབུལ་བར་བྱ། །ཕྱི་ཡི་ ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ཀུན། །བརྟགས་པ་དང་ནི་མ་བརྟགས་པའང་། །ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ ཡང་དག་དགུག །འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་དབུལ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་དང་ནང་དང་ནི། །གཉིས་ཀ་ ཡང་ནི་མི་དམིགས་པ། །གཟུགས་ལ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་ནི། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་དབུལ་བར་ བྱ། །ཡུལ་ནི་ལྔ་ནི་ངེས་གནས་ཏེ། །རྒྱུད་ལྔར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ནི། །རྨི་ལམ་རླུང་དང་ ལྡན་པ་རུ། །འདོད་པ་ལྔ་རྣམས་སྤྱོད་པར་བྱེད། །དབང་པོ་གང་དང་གང་ལམ་གྱིས། །སྒྲུབ་ པ་པོ་ཡི་ཡུལ་ཐོབ་བོ།

心金剛自身為主，彼心亦無實性，以空性之相，空性亦無諸相，故一切如虛空。如是清凈之識，於三脈亦當供養。所開顯心之自性皆，心外別無他法。自身金剛薩埵與，安住於心之自性。無上天尊之身相，除心之外別無他。是故如是觀察者，唯一自身恒增長。五部恒時常行持，觀察為一種姓。所欲不欲之差別，飲與不飲悉斷除。瑜伽有緣與無緣，任何時候勿言說。手印相貌青等色，如是色相亦三分。召請色金剛女后，獻于持地菩薩前。圓滿歌與離言音，如是聲相亦三分。當召請聲金剛女，獻于金剛手菩薩。樟腦、阿伽、豆蔻等，如是香相亦三分。當召請香金剛女，獻于虛空藏菩薩。吮吸與吞嚥以及，六味如是亦三分。當召請味金剛女，獻於世間自在主。金剛蓮花善和合，衣服擁抱有三分。當召請觸金剛女，獻于除障菩薩前。外在諸法如是等，所分別與未分別，當召請法界金剛，獻于妙吉祥金剛。如是外與內以及，二者皆不可得者，色法分為三類已，當獻于諸天尊前。五境確實而住，必定顯現為五續，與夢風相應時，受用五欲。以何根門何道，行者獲得境界。

དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། །མཉེས་པའི་ཕྱིར་ནི་འབུལ་བར་ བྱ། །ཡང་དག་དགའ་བའི་མེ་ཏོག་གིས། །རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་པདྨར་ཕྱུང་། །མེ་ཏོག་བདག་ཉིད་ལ་ མཆོད་པ། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་དམ་ཚིག་མཆོག །རྣམ་རྟོག་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །དེ་ལྟར་ གཏུམ་མོའི་མེ་ཡིས་ནི། །ངེས་པར་བསྲེགས་པ་དེ་ནི་སྤོས། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་དབུལ། །རྡོ་ རྗེ་པདྨ་ཡང་དག་པར། །ཞུགས་པ་ལ་སོགས་རིམ་ལས་བྱུང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་མི་ཤིགས་ སྒྲ། །ཐུགས་རྡོར་རྗེ་ལ་དབུལ་བར་བྱ། །ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལས་ཡང་དག་བྱུང་། །སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ ཤིན་ཏུ་གསལ། །མར་མེ་འབར་བའི་ཡང་དག་འོད། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་དབུལ་བྱ། །བདེ་བ་ ཆེན་པོ་ནམ་མཁར་གནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གསང་བ་དང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱུགས་པ་ ནི། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་དབུལ་བྱ། །འདིར་ནི་གང་དང་གང་ལོངས་སྤྱོད། །དབང་པོ་ཐམས་ ཅད་ཡང་དག་བསྟེན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། །བཟའ་བའི་སྣོད་དུ་མཆོད་པར་བྱ། ། དགོད་དང་སྒེག་དང་རྩེད་འཇོ་ནི། །སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དགའ་བྱེད། །རྣམ་པར་ཐར་ པའི་སྒོ་དག་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་ནི་དབུལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་མཆོད་པ་དང་ བདག་ཉིད་མཆོད་པའི་མིང་གི་བཏགས་པས་མིང་གིས་བསྒྲིབས་ནས། སྔར་བོད་ཀྱི་གསང་ 5-641 འདུས་འཕགས་སྐོར་བ་སུས་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་བྱེད་ཡིན་པར་མ་གོ་སྟེ། ཚིག་ རྣམས་མཆོད་འཕྲེང་ལ་སོགས་པར་ཁ་བཏོན་བྱེད་བཞིན་དུ། དོན་ལ་དཔྱད་པ་ཡེ་མ་ཞུགས་ པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་རྡོ་ཤིང་སོགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་བསླབ་བྱ་དང་། དྲི་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་བཟའ་ བའི་དམ་ཚིག་དང་། ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་འོད་གསལ་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་བསམ་དང་། གང་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སོགས་སྒྱུ་ལུས་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་བསམ་དང་། རིགས་ལྔ་ སོགས་ཀྱིས་རོ་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་པ་སོགས་འདོད་ཡོན་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་ ཚུལ་དང་། དེ་བཞིན་ཕྱི་དང་སོགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དང་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་འདེབས་ཏེ། འདོད་ཡོན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་སྒོམ་བསམ་དང་། ཡང་དག་དགའ་བའི་སོགས་ དངོས་མངོན་བྱང་གི་སྐབས་དང་། རྗེས་མཐུན་པ་དེའི་སྔ་རོལ་ནས་ཀྱང་འབྱུང་མོད། གང་ ལྟར་ཡང་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ལས་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཚུལ་དང་། དགོད་དང་སོགས་ སྤྲོས་བཅས་དང་། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་བྱ་རྩོལ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ། །སྤྱོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ ངེས་པར་དགོས་པའི་བྱ་བ་མང་པོ་ཚོགས་འཁོར་གྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ།

彼等一切大悲憫，為令歡喜而獻供。以圓滿歡喜之花，金剛日輪蓮花現。以花供養于自身，金剛三昧最勝誓。非是分別方式境，如是拙火之火焰。必定焚燒彼即香，獻於心金剛尊前。金剛蓮花圓滿中，入等次第而生起。瑜伽士之不壞聲，獻於心金剛尊前。從吽字中善生起，咒光明極為清晰。燈火熾燃圓滿光，獻於心金剛尊前。大樂安住虛空中，菩提心即秘密者，以彼涂敷自身已，獻於心金剛尊前。於此所受用一切，諸根皆當善依止。彼等一切心金剛，當供養于食器中。笑與媚態及嬉戲，以種種令心歡喜。解脫諸門如是等，獻於心金剛尊前。 如是所說，於此供養與自供養之名言假立，以名所障，先前藏地之密集聖者傳承者任誰亦未了知是行為安立之顯示者。諸詞句如供鬘等作為誦讀，于義理觀察似未涉入。其中以石木等行為教誡，以大便等飲食誓言，以心金剛等光明行之修習思維，以"由心"等幻身與雙執行之修習思維，以五部等平等味之行持，以手印相等受用境受用方式，以"如是外"等具五智與以三顯作印持，一切受用境之共同修習思維，以"圓滿歡喜"等實際現證菩提之時分與隨順彼之前亦雖有生起，然無論如何由行持所生實際果智生起之方式，以"笑"等有相與無相之作為皆廣說。行持支分中定須之諸多事業，亦當從會供品第了知。

དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཨཱརྱ་དེ་བའི་བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ལས། །ཆགས་དང་རྒྱགས་དང་ སྲེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། །དགའ་དང་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་ནི། ། སྟོབས་དང་དེ་བཞིན་སྤྲོ་བ་དང་། །དཔའ་དང་མི་བསྲུན་གདུག་པ་དང་། །དྲག་ཤུལ་དེ་བཞིན་ དག་ལ་སྦྱོར། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་གཞན་དག་ཀྱང་། བདག་བྱིན་བརླབ་པའི་བདེ་བ་བསྡུ། ། ཞེས་པ་དང་། མྱ་ངན་འཇིགས་དང་ཆགས་བྲལ་དང་། །ཞེས་པ་ནས། རེག་བྱ་རྩུབ་སོགས་ གང་འགྱུར་བ། །ཚུལ་དང་མི་མཐུན་རང་བཞིན་རྣམས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་དག་པར་བྱ། །ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟར། ལྷར་སྣང་དང་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ དེ་འདོད་ཡོན་སྤྱི་དང་། སྒོས་{པའི་[རིག་]མའི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་བདེ་བས། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ 5-642 འཕེལ་བ་དེའི་སྟེང་དུ། བདེ་སྡུག་གི་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་མི་དགེའི་རྣམ་རྟོག་དང་ལུས་ ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ཡང་ཡང་བསྐྱེད་ཅིང་ཡང་ཡང་རོ་མཉམ་དུ་བསྲེ་ བའོ། །དབྱེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བསྐྱེད་རིམ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ པས་རིག་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དང་། རྫོགས་རིམ་པས་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ པ་ལ་སེམས་དབེན་པས་སྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་ཕྱིར་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་འབྱིན་ པའི་སྤྱོད་པ་དང་། འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་ཐོབ་པས་ཟུང་འཇུག་གི་ཕྱིར་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཟུང་ འཇུག་ཐོབ་ནས་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་བཞི་ཡོད་ཀྱང་། སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སྤྱོད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་མིན་པས། ངེས་པར་དགོས་པ་ ནི་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ལམ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་པ་མེད་པས། སྤྱིར་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། རྟག་ཏུ་རིག་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ལ་གནས་དགོས་སོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་པའི་སྤྱོད་པའི་སྒོམ་བསམ་ནི། མངོན་རྟོགས་ རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་དང་མཐུན་པར་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པ་དང་། དབུ་མའི་ནང་གི་འབར་ འཛག་གི་དགའ་བཞི་མེད་ཀྱང་། སྤྱིར་ལས་རྒྱའམ་ཡེ་རྒྱ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐིག་ལེ་ཕྱིར་ མི་འཕོ་ཞིང་རང་གནས་སུ་འཕོ་བའི་དགའ་བཞིའི་བདེ་བ་བརྟན་པོ་དང་། སྟོང་པ་ལ་གསལ་ སྣང་ཅི་རིགས་པ་ཐོབ་པའི་བདེ་སྟོང་གིས་རྒྱས་འདེབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་ སྙོམས་པའོ། །རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི། འོད་གསལ་བདེ་སྟོང་གི་ངང་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་ དང་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བཞེངས་པ་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་ཆོག་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་བྱིན་ རླབས་སོགས་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཀྱང་། རང་ཤར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ལ་དེ་དང་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་ མི་འགལ་ལོ།

關於行持之本質，聖天尊《自加持》中說：貪與憍與渴愛，如是慈與悲心，及喜舍性等同，力量如是歡喜，勇與暴戾兇惡，猛烈如是相應。其他諸顯現性，攝於自加持樂。 又云："憂苦怖與離貪"等至"觸粗等所變化，非如法性諸相，以如幻觀清凈。" 如是所說，天相與殊勝智慧樂極為穩固，以普遍受用境及特別明妃雙運之樂，于剎那剎那增長其上，一切苦樂緣及善不善分別與身語意三之一切變相，反覆生起而反覆等味和合。 分類中依行持時分而分，則有：獲得生起次第穩固而為成就持明果位故行持；圓滿次第行者之行持中，以離心而為成就幻身故行持；究竟幻身次第之行持；獲得光明次第而為雙運故行持；獲得雙運后平等性之行持。 如是雖有四種，然為獲得幻身之身故行持非完全必要，決定必要者乃后三者，彼等亦由其他道無間斷故。總之，自獲得幻身至未得成佛之間，當恒時安住于持明禁行之行持。 其中生起次第行持之修習思維，即與廣略任一現觀相應而修習壇城，雖無中脈內之四喜融滴，然普遍依於事印或智印任一，不漏精滴而安住本處之穩固四喜樂，及獲得空性明現隨理所應之樂空印持，依此令八法平等。 于圓滿次第時，乃從光明樂空之境中顯現壇城與種種供養，非鬚生起儀軌、咒語及手印加持等，然于自顯之變相中生起彼等亦無相違。

།བདེ་བ་ཡང་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་རླུང་སེམས་ཐིམ་པའི་བདེ་བ་དང་། ཞུ་ བདེ་འགྱུར་མེད་དང་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཅི་རིགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་མྱོང་ཙམ་ 5-643 གྱིས་རིག་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཅི་རིགས་པ་དང་། ལྷ་སྐུ་ཡང་རླུང་གི་མདངས་ ཡིད་ངོར་ཤར་པ་དང་། རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་དོ། །འཕྲོས་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་ གི་དངོས་གྲུབ་འབྲིང་ངམ་ཕྲ་མོ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་དགོས་ཀྱང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གཉིས་ ཀྱིས་དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྱོད་པས་དངོས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དག་མ་གྲུབ་ ན། ཐུགས་དམ་བསྐུལ་བ་དང་། དེས་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་དང་། རྫོགས་ རིམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། དྲག་ཤུལ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡོད་པ་སོགས་ཞིབ་ མོར་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་ཤིན་ཏུ་ སྤྲོས་མེད་གསུམ་མོ། ། དང་པོ་གཉིས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པར་འདྲ་ཞིང་། དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། ཚོགས་ ཀྱི་ཁང་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞལ་ཡས་ཁང་གདན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚོགས་དཀྱིལ་གྱི་ དཔའ་བོ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་ཆས་འཇུག་ངེས་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པའི་ སྐབས་སུ་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་སྟང་སྟབས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་ཕྱག་རྒྱའི་ལན་དང་། བརྡ་དང་ བརྡའི་ལན་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་དུ་མ་ཞིག་གོ་རིམ་དང་ཁྲིགས་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ ནས་སྤྱོད་པ་ནི། སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །ཚོགས་ཁང་དང་གདན་ལ་སོགས་པའང་ཇི་ལྟར་ འོས་པ་དང་། ལྷའི་ཆས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་ཅི་བདེ་བ་ལས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་ ཅི་དགར་རོལ་པ་ཁོ་ན་ལས། གླུ་གར་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ཆོ་གའི་ངེས་པ་དང་ཁྲིགས་ ཆགས་སྤངས་པ་ནི། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །སྤྱོད་པ་དེ་གཉིས་ལས། དང་པོར་རིག་མ་དང་ མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་བདེ་སྟོང་བསྒོམ་ཞིང་། དེའི་ངང་ནས་སོ་སོའི་སྐབས་དང་མཐུན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དང་མཆོད་པ་རྣམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་འདོད་ཡོན་སྣ་ཚོགས་ལ་རོལ་བ་དང་། 5-644 ཡང་ལས་རྒྱ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་སྟོང་དུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ ནས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་གཉིས་སྤེལ་ཞིང་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།

我來為您直譯這段藏文內容： 樂亦有于不壞明點風心融入之樂，及融樂無變與不變之樂隨理所應，及空性亦由僅經驗而了知，與現證而通達隨理所應，及天身亦由風之光明意前顯現，與僅由風心真實成就，與無二智慧身之差別。 以旁述方式，雖不需對如眼藥等共同成就中等或微小之成就行持，然以生圓二種行持可成就彼等，若以生起次第行持未成就大成就，則祈請本尊，若彼亦未成就，則作猛烈瑜伽，依圓滿次第行持亦有作猛烈瑜伽之時等，當細緻了知。 複次，依行持本質分類則有有戲、無戲、極無戲三種。 前二者相同依于業印，分類差別為：會室壇城宮殿連同座位，會壇諸勇士瑜伽女亦定作天裝，供養時歌與樂器與舞姿，手印與手印應答，密語與密語應答等諸多戲論，以種種次第及規則而行持，是為有戲行持。會室與座位等亦隨所宜，入天裝亦隨意無定，唯以隨欲享受，而捨棄歌舞等行持與儀軌之定規及規則，是為無戲行持。 此二行持中，初與明妃等運而修樂空，從彼境中生起隨各自時相應之壇城與供養，其後享受種種欲境，復與業印等運之俱生樂空中攝一切戲論而等持，二者交替而修。

།སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ རིག་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྟག་ཏུ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ ཞིང་། དེའི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡང་བོད་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སྤྲོས་བཅས་ལ་ལྷ་གྲངས་ དང་མཉམ་པ་ཁོ་ན་དང་། སྤྲོས་མེད་ལ་རྒྱས་བསྡུས་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཡང་། གནས་ཁང་ དང་། ཆ་བྱད་དང་ཡོ་བྱད་དང་བྱ་རྩོལ་དང་། ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་བཅས་སྤྲོས་མེད་སོགས་ སུ་དབྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ལྷ་མང་ཉུང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པས། སྤྱོད་བསྡུས་ལས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ སྐབས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། སྤྲོས་བཅས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་ ལྷ་མང་ཉུང་གི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཆོ་ག་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དབྱེ་ ན། ཇི་སྐད་དུ། ཉིན་རེ་འམ་ཟླ་བ་རེར་འམ། །དེ་བཞིན་ལོ་ནི་རེ་རེར་ཡང་། །ཇི་བཞིན་ཆོ་ གས་བྱིན་བརླབས་ནས། །སངས་རྒྱས་བདེ་མཆོག་གང་བྱའོ། །ཞེས་ཉིན་རེར་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ དང་། ཟླ་བ་རེ་རེར་ལན་རེ་དང་། ལོ་རེ་ལ་ལན་རེ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་ པར་བཤད་དོ། ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྤངས་པ་ སྟེ། དེ་ཡང་ལུས་འཚོ་ངེས་པའི་ཡོ་བྱད་ལས་གཞན་མི་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ གྱི་འདོད་ཡོན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རོལ་བ་ དང་། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རོལ་ཞིང་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པ་དང་འདོད་ཡོན་ ལ་རོལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོར་བསྡུ་བ་སོགས་རིམ་པ་རྣམས་གཞན་གཉིས་དང་འདྲ་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རོལ་ཁོ་ན་ལ་ཤར་བ་ལས། གཞན་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཆེར་མེད་པ་དང་། ཁྱད་ པར་གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ལྷག་པོར་སྒོམ་པ་སྟེ། ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་བདེ་ 5-645 བས་འོད་གསལ་གྱི་གཉིད་དྲངས་ཏེ། ཕུང་ཁམས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་ དུ་བཅུག་ནས། ཡུན་རིང་དུ་འོད་གསལ་བསྒོམས་ཤིང་། ཡང་ལྡང་པའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་ འཁོར་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པའོ།

有戲無戲的智慧誓行之行持實相一直是會輪之行持，其會壇中，雖然多數藏人說有戲僅與天數相等，無戲有廣中略三種，然是依處所、裝束、資具、勤作、儀軌而分有戲無戲等，並非依天數多少而分，故《行集》中將無戲分為三時是為表徵，有戲亦與彼相同，不僅如此，天數多少之分類亦有種種。 有戲儀軌之行持若分類，如說："日日或月月中，如是年年亦，如理以儀軌加持已，行佛勝喜隨所為。"謂日日常行持，及月月一次，年年一次行持，說有時分三種。 極無戲之行持者，即于彼行持時舍離業印，復除維持身命必需資具外無需他物，若是僅以心之顯現受用欲塵，則亦有與分別相聯之意印受用，及無分別幻身印受用而化現壇城與受用欲塵，及攝入大樂等諸次第雖與前二相同，然唯顯現於意之遊戲中，而無他身語之大作為，特別是殊勝修習睡眠光明，即日夜恒時以智印之樂引發光明之睡眠，令一切粗細蘊界入于睡眠光明中，長時修習光明，復于起時修習如幻壇城。

།ཡང་སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མེ་ལས་ནི། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ སྤྱོད་པ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་སྤྱད་ན། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་དང་ཉེ་བའི་རྟགས་རྨི་ལམ་གྱི་མཚན་མ་ ལ། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་དྲངས་ཤིང་། ཕྲ་ཡང་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་གསུངས་ན། འདི་སྤྱོད་པ་ གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ཟུང་འཇུག་གི་ཡིན་ཟེར་ཏེ། ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ནས་ ཕྲ་ཡང་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དེ་སྡོད་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཡིད་ཆེས་རྨི་ལམ་གྱི་རྟགས་ ལ་རེ་བ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཞིང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཉིད་ཡིན་ པས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ཕྲ་ཡང་བརྒྱད་ཐོབ་པ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ པས། དེའི་སྤྱོད་པ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པའི་སྐབས་དེ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཏེ། སློབ་པའི་ཟུང་ འཇུག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་བཤད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་སྐྱོན་སྔ་མ་རྣམས་ ཀྱང་ཅི་རིགས་པ་འཇུག་གོ །ཁ་ཅིག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་པས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའོ་སྐད་ན། འོ་ན་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དེ། ཐུན་མོང་ གི་དངོས་གྲུབ་ཡིན་ནམ། དངོས་གྲུབ་མ་ཡིན་པ་ཞིག །དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་འདྲ་དེ་འཇིག་རྟེན་ པ་སུ་དང་ཐུན་མོངས་ཡིན། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་དེ། དངོས་གྲུབ་ ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས། གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་མཚན་གཞི་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །ཞེས་ཀྱང་ གོ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་འཕྲོས་དོན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྐྱེད་རིམ་པ་གཙོ་བོ་དང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་སྟེ། བསྐྱེད་རིམ་པའི་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ། འདོད་གཟུགས་ ཀྱི་རིག་འཛིན་གཉིས་ཕྲ་ཡང་བརྒྱད་ལྡན་དངོས་ཡིན་ཞིང་། བསྐྱེད་རིམ་ལ་གནས་པའི་གང་ ཟག་རྨི་ལམ་གྱི་ལྟས་ལས་ངེས་ཤེས་སྐྱེད་པའང་འཐད་ལ། དངོས་གྲུབ་དེ་གཉིས་ཀྱང་མཆོག་ 5-646 ལ་ཉེ་བའི་ལྟས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོབ་ནས་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་མ་ ཐག་ནས་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་ཀྱང་། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་མི་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པར་འཕོ་བ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་ངེས་པར་དགོས་སོ། །དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་སྒྲུབ་པ་ལ་ ཡང་མེད་ཐབས་མེད་དོ།

又《行集明燈》中說："若行誓行之行持六月，殊勝悉地及近相夢境之相，引用根本續第十五品，且說細輕八功德，此是依何行持而言？"有人說是雙運，然獲得雙運后尚需修證細輕八功德，且將果位之信心寄望于夢境征相，實為可笑之處。且殊勝悉地即是雙運本身，故彼說極不應理。又有人說獲得細輕八者是有學雙運，故其行持亦是光明次第之時，此說未解有學雙運為無二智慧身之義，且前述過失亦隨應適入。有人說大手印成就較殊勝悉地，唯圓滿佛陀是也，若爾，彼有學雙運身，是共同悉地耶？抑非悉地耶？若如初者，如是彼與何世間共同？若如次者，獲得有學雙運者便成未得悉地，則難尋得成就者之事例，亦應了知。 是故，此是旁義之理，主要是生起次第者及住于幻身次第者一些，生起次第行持之果，欲色二持明實是具足細輕八者，且住于生起次第補特伽羅從夢境徵兆生信解亦應理，此二悉地亦是近於殊勝之徵兆，以獲得彼已則易成就彼故。雖獲得幻身之後未行持亦非未圓滿幻身次第，然從彼轉入光明次第則必須行持，從彼成就雙運亦是不可或缺。

།དེ་འདྲ་དེས་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པ་མ་སྤྱད་དེ། འོད་ གསལ་གྱི་རིམ་པ་སྒྲུབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ན། ནམ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རྣམ་ སྨིན་གྱི་ལུས་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་བ་དེ་མ་གཏོགས། དེ་གོང་དུ་རིག་འཛིན་གྱི་ལུས་སུ་མི་ འགྱུར་ལ། སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་མ་ཐག་པས་ནས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་སྤྱད་ན་ནི། སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་མཐར་ ཕྱིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕྲ་ཡང་གི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ ནོ། །སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་རགས་པ་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར། དེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལྡན་དུ་གནས་འགྱུར་བ་ཡང་འོས་ཤིང་། གལ་ཏེ་ཐོབ་ན་ལེགས་ པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་སྒྱུ་ལུས་ལྷག་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་ལྟས་འབྱུང་ བ་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྫོགས་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆེད་དུ་བྱས་པ་མཆོག་བསྒྲུབས་ པས། ཞོར་ལ་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རིག་འཛིན་གྱི་ལུས་དེ་ཡང་གནས་གྱུར་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་འགྱུར་ རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ནས། གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་དང་བརྩོན་ལྡན་མིན་ ཡང་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ལུས་གཞན་ངེས་པར་བསྒྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། མི་སྣང་ལ་སོགས་དངོས་གྲུབ་ནི། །ཐ་མལ་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །སངས་ རྒྱས་ཉིད་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ པ་མ་ཡིན་ནམ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ག་ལ་ཡིན་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་ ཉིད་དང་། དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལྡན་ཅེས་པ་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ 5-647 པ་གོ་དགོས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་ཕྲ་བ་དང་རེག་པ་ཡང་། །ཁྱབ་ དང་ཡང་དག་ཐོབ་པ་ཉིད། །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་བསྟན་པ། །དབང་ཕྱུག་ཉིད་དང་འདོད་ དགུར་བསྒྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམས། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་འགྲེལ་བཤད་སྤྱན་ རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཁུངས་སུ་བཞག་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་ཕྲ་བ་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་ཡང་བ་དང་། གཉིས་ ཀ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པས་བདག་པོ་སྟེ། ཡང་དག་ཐོབ་པའོ།

如是彼于幻身次第時未行持，從修證光明次第開始而行持時，除非獲得見道時異熟身轉為智慧外，在此之前不轉為持明身，若獲得幻身之後恒時行持，則與圓滿幻身次第同時成為具足細輕八功德之身。住于幻身次第者此，因具粗大異熟身故，彼轉為具八功德亦應理，若得之則為善得，因殊勝修習夢幻身故，夢境徵兆現亦應理。彼是依圓滿次第而特意修證殊勝，順便獲得共同悉地，此後行持光明行持，則世間持明身亦轉變而成雙運身。 如是，尊者云："雖非具有特殊成就與精進，然以自性俱生定當轉變他身。"則後續續中雲："隱身等悉地，說為尋常者，成佛即佛之，悉地說為勝。"豈非如是？有學雙運怎成殊勝悉地耶？應知佛性及具足八自在等說法是有學雙運以上之共名。此處八功德即："形體細及觸輕，遍及真實獲得，極為明顯所說，自在及隨欲轉。"對此後人等，立阿瓦洛吉達佛薩埵所造《般若燈論釋》為根據，因造作有情世間生滅故為細，因造作器世間生滅故為輕，因造作二者生滅故為主尊即真實獲得。

།དེ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་བས་སྤྲུལ་ པ་དང་། སྡུད་པར་ནུས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར། གང་བསམ་སར་ཕྱིན་པས་གང་ཡང་ཁྱབ་པ། གཟི་བརྗིད་དཔག་ཏུ་མེད་པས་གཞན་ཟིལ་གྱི་ནོན་ནས་འབྱུང་པོ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་ནི་རབ་ གསལ། གང་ཐོབ་བར་འདོད་པ་དེ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ནི་དགའ་མགུར་གནས་པ་སྟེ་བརྟན་པ། ཚར་ བཅད་རྗེས་འཛིན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ཡོན་ཏན་ལ་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བ་ ནི། འདོད་དགུར་ལྡན་པ་སྟེ། གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཤད་པ་ནི་འགྲེལ་བཤད་འདི་མ་ མཐོང་བའི་སྐྱོན་ནོ་གསུང་། ཁོ་བོས་བརྟགས་ན་ནི། གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སྐྱོན་མིན་ཞིང་། འདི་ཉིད་སྐྱོན་ཡོན་ཏེ་ འགྲེལ་བཤད་དེར། བྱེད་པ་པོ་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུགས་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ གང་ལ་ཡང་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པའི་ལུས་ནི་ཕྲ་བ་དང་། འབྱུང་བཞིའི་གནོད་པས་བཅད་ པ་དང་འཇིག་ཏུ་མེད་ཅིང་། ནམ་མཁའ་ལ་མཉམ་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བ་དང་། ལུས་མང་ པོས་ཡུལ་ཕྱོགས་མང་པོར་གཅིག་ཅར་དོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་དང་། སྣང་བ་རགས་པ་སྒྱུ་ མ་ལྟར་ཤར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤུགས་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཐོབ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ གཞན་ལ་སྟོན་ནུས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ བརྟན་པ་དང་། སྐབས་བབ་ཀྱི་རང་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པ་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་ 5-648 དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། ལས་དང་དངོས་གྲུབ་མང་པོ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བའོ། །སྤྱོད་པའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་མདོ་ཙམ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་ས་བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ ས་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་། སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ ཞེས་བྱ་བ་དང་། ས་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་སྟེ་འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཅི་ ཡང་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཡི་གེ་མེད་པ། དོན་ཡོད་པ། གདོད་མ་ནས་དག་པ། དྲི་ མ་མེད་པ། འོད་གསལ་བ། བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

這些是瑜伽士能夠變化和收攝的意義。[這些瑜伽士]能夠到達所想之處而遍及一切，以無量威嚴壓伏他者，為一切鬼神所供養，這是極其明顯的。能夠獲得所欲求之物而安住于喜悅，這是堅固的。具有調伏與攝受的能力，這是自在的。能隨意轉變功德，這是具足所欲的。上師們另作解釋，是因為未見到這個註釋的過失。 我觀察認為，上師們的傳統並非過失，而這[註釋]本身有過失，因為在那個註釋中引用了承認作者的外道傳統。因此，能無礙入於一切處的身體是微細的；不會被四大所損壞和毀滅；因為能如虛空般平等而行故是輕盈的；因為能以多身同時在多處作事故是周遍的；因為粗顯現如幻生起的三摩地力故是真實獲得的；因為能向他人示現神通故是極其顯現的；因為無有恐懼和畏懼故是堅固的；因為當下成辦自己所欲之事不需依賴他人故是自在的；因為僅憑意念即能成就眾多事業與悉地故是隨欲轉變的。關於行為的廣泛建立應當從其他處了知。 現在略說有學雙運十地的建立。如金剛心莊嚴續中說："其中何為十地？極喜地、離垢地、發光地、焰慧地、難勝地、現前地、遠行地、不動地、善慧地、法雲地。一切地義為一，即是智慧之義。智慧也是無所有、無煩惱、無文字、有意義、本來清凈、無垢、光明、離言說之義。"

དེ་ལ་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཚུལ་ ཡིན་པས། རྟོགས་བྱ་གནས་ལུགས་དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ། རང་གི་ ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་བའི་འོད་གསལ་བ། གནས་ལུགས་མི་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ གྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པས་དོན་ཡོད་བ། དེ་ཉིད་ལ་རང་ངོས་ནས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་གང་གིས་ ཀྱང་གོས་མ་མྱོང་བས་གདོད་ནས་དག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་དེ་རྟོགས་ནས་དེ་དང་རྣམ་པ་མཐུན་པར་ཤར་བའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ ཤེས་ནི། ཆོས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ས་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པ་བཞིན་ ཡིན་པས་འདིར་རེ་ཞིག་མ་བཤད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞུ་བདེ་ ཡོངས་རྫོགས་གནས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ 5-649 རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་གི་དྲི་མ་སྤངས་པ་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་རླུང་རྣམས་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཙོ་ བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཕྱོགས་ལས་རླུང་རྣམས་གནས་གྱུར་པའི་ཡེ་ ཤེས་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བའོ། །དབང་པོ་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་རླུང་གནས་གྱུར་ བའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་ཐུབ་པ་དཀའ་བ་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱང་ དཀའ་བའོ། །རྩ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པའི་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་ ཡང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་སྤངས་བས་སྲིད་པ་ལས་ཐག་རིང་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རིང་ དུ་འཕགས་པའོ། །སྐུ་མི་གཡོ་བ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལ་གཙོ་བོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་ སའོ། །གསུང་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་མཚུངས་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ ཆོས་སྟོན་པའི་བློ་གྲོས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །ཐུགས་མཁའ་ལྟར་ ཡངས་པ་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་གྱིས་ཁྱབ་ནས། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཏེ། ས་ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་འདིར། སྣང་བ་གསུམ་ པོ་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་དག་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སར་ བཞག་གོ །

如是說。 其中一切地都是智慧，而且這是證悟本初實相的方式，所證之實相是無有任何能取所取的戲論，自性顯現為一切相的光明，以不變實相的方式恒時安住故有意義，其自身從未被任何暫時垢染所染故本來清凈，而瑜伽士以無煩惱相的智慧證悟彼已，與彼相順而顯現的道智，因為是一切善法之基礎故稱為地。極喜等的共同特徵如波羅蜜多的教法中所說，此處暫不說明。不共之義是這樣的：因為主要行持圓滿融化的所轉自性俱生喜故為極喜地。在此基礎上，主要行持斷除氣和分別唸的垢染故為離垢地。主要行持方便分所轉氣的智慧故為發光地。主要行持般若分所轉氣的智慧故為焰慧地。主要行持諸根及境所轉氣的智慧難以被任何外緣所勝故為難勝地。主要行持清凈諸脈的壇城輪顯現故為現前地。除了極其微細的三種無煩惱光的垢染已斷除，故遠離輪迴而為遠行地。主要行持無有遷變的不動身故為不動地。具有語言隨順各別所化眾生意樂而唯善說法的智慧故為善慧地。意如虛空廣大，為大樂云所遍滿，於一切所知降下智慧雨故為法雲地。此後三地，隨順彼等極細三光已得極大力量的次第，安立為身語意地。

རེ་ཞིག་ས་བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་བཅུ་གཉིས་སུ་འཇོག་ པ་ཡང་རྒྱུད་དེ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་གཅིག་པུ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལས་དབང་སྒྱུར་མ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་གཙོ། །ས་དང་ཕ་རོལ་ལ་ཕྱིན་པ་སྟོབས། ། ཚངས་པའི་གནས་པ་ཆེན་པོ་བཞི། །དབང་ནི་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་དང་། །དྲན་པ་ཉེ་བར་ གཞག་པ་བཞི། །དབང་པོ་རྣམས་དང་སྟོབས་རྣམས་དང་། །རྗེས་དྲན་དྲུག་པོར་གྱུར་པ་གང་། ། བསྒོམ་པར་བྱ་བར་རབ་ཏུ་གནས། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་གཅིག་པུ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ 5-650 བདུན་བཏགས་པ། །མཐའ་གཅིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཆོག་ གི་མཚན། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཏགས་པ། ། སྟོབས་བཅུ་ཡི་ནི་བཅུ་པ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་ཆེན་པོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སུམ་ཅུ་བདུན། །མཐར་གྱི་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི། ། དགུ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས། །སེམས་ཅན་བསྡུ་ བས་སྡུད་པ་དང་། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། །དེ་བཞིན་{བསྒབ་[བསྲུང་]བ་མི་མངའ་ བར། །སྐལ་པ་ཆེན་པོའི་མི་འཇིགས་པ། །མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་ནི། །བསམ་གཏན་ གཟུགས་མེད་བཞི་ཕྲག་གཉིས། །ཚད་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

暫且十地功德及其即是十二智慧地的安立，也如彼續中所說： 色中唯一最勝者，三昧自在主，般若波羅蜜勝主，地度之力，四大梵住，最勝熾燃之力，四念住，諸根諸力，及成為六隨念者，安住于當修，彼即是獨一薄伽梵，所謂七菩提支，一端將成圓滿。三十二最勝相，出世大道，所謂八聖道支，十力之第十，住于佛法自性。菩提分大法，三十七種分別，究竟住定，安住於九，以四大攝事，攝受眾生而攝，四無礙解，如是無防護，大士之無畏，最勝性及二組四禪無色，無量亦復如是。

།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་སྐྱེས་མཆོག་ གཙོ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཟག་བཅས་ ཟག་པ་མེད་པའི་མཆོག །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་རྣམ་འབྱོར་ཏེ། །དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་དབང་ ཕྱུག་དང་། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་སྐྱེ་དགུའི་མགོན། །མཆོག་གི་བདག་ཉིད་དབྱངས་བདག་ པོ། །ཀུན་རྫོབ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་འགྱུར། །བརྗོད་དུ་མེད་ ཅིང་སྤྲོས་པ་བྲལ། །སྟོང་པ་མཁའ་མཉམ་མཚུངས་པ་མེད། །ཚིག་མཐའ་སྒྲ་ཡི་རྣམ་དགོད་པ། ། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་དུ་རྟོགས། །དེ་ཚེ་ལུས་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་ སུ་བཏགས། །སྐུ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡང་དག་བརྙེས། །རྡོ་རྗེའི་ སྐུ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་སོགས་ཡོངས་སུ་བཏགས། །མཐའ་ཡས་སྐུ་དང་སྐུ་ཆེན་པོ། ། རིན་ཆེན་སྐུ་ནི་འོད་བྱེད་པ། །པདྨའི་སྐུ་ནི་སྣང་བ་ཆེ། །ཐམས་ཅད་སྐུ་ནི་ལས་བཟང་བྱེད། ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་སྐུ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུའང་དབྱེ་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་རྣལ་ འབྱོར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འོད་གསལ་བ། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ཆེན་པོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་ འཁོར་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །གཉིས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཅེས་བྱ། །ཟླ་བའི་འོད་ནི་འོད་གསལ་ 5-651 བ། །གསུམ་པ་ནམ་མཁའི་འོད་ཅེས་བྱ། །མཁའ་བཞིན་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གནས། །རྡོ་རྗེའི་ འོད་མཐའ་གང་ཞིག་ས། །བཞི་པ་དེ་ནི་ཡིད་འོང་བ། །བསམ་པ་བརྟན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ལྔ་པ་རིན་ཆེན་འོད་ཅེས་བྱ། །དབང་བསྐུར་བར་ནི་རབ་ ཏུ་གནས། །དྲུག་པ་པདྨོ་འཆང་ཞེས་བྱ། །པད་བཞིན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་སྣང་། །རང་བཞིན་ གྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་དག །བདག་གི་མེད་ཅིང་ཡོངས་བཟུང་མེད། །བདུན་པ་ལས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ། ། སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཆེ། །བརྒྱད་པ་དཔེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ། །དཔེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་མ་ ཡིན། །དགུ་པ་དཔེ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ། །དཔེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་འཇུག་པ། །བཅུ་པ་ཤེས་ རབ་འོད་ཅེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ས་ནི་བླ་ན་མེད། །བཅུ་གཅིག་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཅེས་བྱ། །ས་ ཆེན་པོ་ནི་འོད་གསལ་བ། །བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་བདག་རིག་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་ རྫོགས་ཉིད། །ས་ཆེན་པོ་ནི་འདི་དག་རྣམས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དུ། །སངས་ རྒྱས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་གང་བརྗོད་པ། །ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་ མཐའ་ཡས་མཆོག །ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་དང་མི་མཉམ་པ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ ཐ་སྙད་ཚུལ་དུ་རྟོགས། །ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ས་བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་མཚུངས་སུ་ཐོབ་པའོ།

菩提之勝上士，四諦之宣說者，煩惱之違品對治，有漏無漏之勝，彼即薄伽梵瑜伽，自在中之最勝自在，眾生之主眾生怙，最勝自性音主。一切世俗言說及，聲音之所行境成，不可言說離戲論，空性等空無與等。語盡聲之安立，了知世間言說理，爾時由身等分別，諸地之所遍說。身成為化身，圓滿受用正獲得，金剛身及如是，智慧身等遍說。無邊身及大身，寶身放光明，蓮花身大顯現，一切身作善業。所證業身，亦分為三種。彼即薄伽梵瑜伽，菩提心光明，普光大地，日輪具威光。第二名甘露光，月光清明。第三名虛空光，如空善安住。金剛光邊何地，第四彼悅意，堅固意樂瑜伽，遍稱為金剛。第五名寶光，善住灌頂。第六名持蓮，如蓮遍顯現。自性法性凈，無我無所取。第七名業地，佛事業廣大。第八名無喻，彼中無譬喻。第九名離喻，一切喻遍入。第十名智慧光，無上佛地。第十一名遍智，大地光明。第十二名各別自證，瑜伽智慧圓滿性。此等大地，諸佛之勝義，佛及佛法，所說瑜伽智慧，一切性無邊勝，法界等與不等。如是所說，乃至"了知世間言說理"為止是第十地功德，即獲得與圓滿佛陀一切功德相等。

དེ་ཚེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་སའི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བཞེད་དེ། སྐུ་ནི་སྤྲུལ་བ་དང་ལོངས་སྐུ་ གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀར་ཡང་སྐུ་བརྒྱད་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་སྣང་། མཐའ་ཡས་པའི་སྐུ་ནི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ཁྲོ་བོ་ཁྲོ་མོ་ཕོ་ཉ་ཕྱག་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ དང་། སྐུ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། །ཐམས་ཅད་སྐུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ། རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་པདྨ་ལས་རྣམས་བསྣན་ ནས། སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྒྱད་པོ་རེ་རེ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་དབྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། 5-652 ཐུགས་ཆོས་སྐུ་ནི་སྐུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་ས་འོད་གསལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཆོད་པ་དག་པས། ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་སའོ། །སྣང་བ་དག་པས་བདེ་བའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདུད་རྩིའི་འོད་དོ། །ཐོབ་པ་དག་པས་སྤྲོས་བྲལ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ན་ནམ་ མཁའི་འོད་དོ། །ཡིད་འོང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་འོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་དབང་བསྐུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡོན་ཏན་འདོད་དགུ་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་འོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་བདེ་བར་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ བདག་གི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་མ་གོས་པས། པདྨ་ཆུས་མ་གས་པ་དང་འདྲ་བའི་ ཕྱིར་པདྨའི་འོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་འོད་དོ། ། རང་བཞིན་དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་མི་མཚོན་ཞིང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་མེད་པའི་སའོ། །དགུ་པ་དཔེ་དང་བྲལ་ཞེས་པ་འགྱུར་གྱི་སྐྱོན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཟློས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྷག་པའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་རེ་ནས་མཚོན་དུ་རུང་བས་ན་ དཔེ་ཐམས་ཅད་པའི་སའོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འོད་ ཀྱི་སའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འོད་གསལ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་སའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཡང་གཉིས་སྣང་གི་ ཆོས་དང་བྲལ་བ། འགལ་འདུས་སྐྱོན་མེད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་མཚོན་དུ་མེད་ཅིང་ རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་རིག་པའི་སའོ། །ས་བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་ འདི་དང་། ས་བཅུ་པ་ཉིད་ལས་བཅུ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་འདི་དང་། ས་ལ་གནས་པའི་སྐུའི་དཀྱིལ་ འཁོར་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡར་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ ཀྱང་མཚོན་ཞིང་། མར་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་རྗེས་མཐུན་པ་ཡང་ཤེས་པར་ 5-653

從"爾時"以下顯示地之分類，身為化身與受用身二者，此二者皆示現為八身，其中智慧身為毗盧遮那，無邊身為菩薩菩薩女忿怒尊忿怒女使者印影等，大身為遍主金剛薩埵。一切身於三界中顯現諸法，於此四者之上，加金剛寶蓮花業，成為八種身壇城，每一罈城皆具身語意金剛之分，意法身為彼等諸身之處，即光明地。其中供養清凈故，盡所有一切智為普光地。顯現清凈故，為樂之自性故為甘露光。證得清凈故，究竟離戲論故為虛空光。悅意大樂永不變異故為金剛光。諸佛再三灌頂智慧中生起隨欲功德故為寶光。大貪樂之自性雖然無我且不為執取所染，如蓮不為水所染故為蓮花光。成辦一切佛事業故為業光。自性不可由任何譬喻表示，且為俱生智慧體驗故，為無喻地。第九名離喻為譯文之過，因與前者重複。故應解釋為殊勝義，因具一切相智慧故，可由一切譬喻之一分表示，故為一切譬喻地。通達一切所知法性故為智慧光地。自性究竟光明之本體為遍智者故為遍智地。彼一切相亦離二現諸法，無相違過失，不可為他表示唯由自證故為自證地。此第十地功德及從第十地分為十二地及安住于地之八身壇城，皆向上表示圓滿佛無學雙運，向下亦能了知乃至極喜地之隨順功德。

།རྒྱུད་འདི་རབ་ཞི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོ་ག་ཕྱི་བར་བཀྲལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་ རྒྱན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ནང་པར་བཤད་ཅིང་འདུས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའོ། །ད་ནི་མི་སློབ་པའི་ ཟུང་འཇུག་གི་རང་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་དེ་ཉིད་འདི། །རྟེན་འབྱུང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ བསྡུས་ཏེ་འགྱུར། །སྤྲུལ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ་ཆོས་ཅན། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་། ལོངས་སྐུ་དེ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ལ་ངོས་གཟུང་སྟེ་ཟུང་ འཇུག་དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ཉིད་དོ། །ཡང་རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་ལས་གྲོལ་ བདེ་བའི་བདག་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་གྲོལ་བར་རྟོགས། །གཉིས་དང་གཉིས་ མེད་རྣམ་དཔྱོད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བློ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཉོན་མོངས་སྤྱོད་ཅིང་ འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྟོག་དང་ནི་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་རྟོག་སྤངས་ ཤིང་དབེན་པ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་དང་། །མཐར་གྱུར་ཀུན་ཁྱབ་ཞི་བ་མཆོག་དང་མཆོག་ རབ་དེ་ཉིད་ཞི་བ་བདེ་ལ་སྩོལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་རང་དོན་གཞན་དོན་གཉིས་ཀར་ བསྟན་ལ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མར་འདི་སྐད་ཅེས། གང་དུ་ཡང་དག་མིན་ཞེས་བདེན་པ་དཀར་ པོ་དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ སྐུ་སྟེ་མཐའ་དག་སྐད་ཀྱི་ཚོགས་སུའོ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཕུང་པོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ སྟེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡི་བདེ་བ་ཆོས་སྐུ་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སྐུ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཚན་ཉིད་ གང་དེ་འདིར་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འཕགས་པ་ཀླུ་བོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། །ཞེས་སྐུ་བཞིའི་ བདག་ཉིད་ངོས་གཟུང་ཞིང་། ཆོས་སྐུའི་སྐབས་སུ་དཀར་པོ་དགེ་བ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ 5-654 ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །སྐུ་བཞིས་བསྟོད་པ་འདི་ནི་ད་ལྟ་ཕྱོགས་ འདི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་ཀྱང་། འདིར་བདེ་བར་གཤེགས་དང་ཞེས་འབྱུང་ བས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མདོ་སྡེའམ། རྒྱུད་སྡེ་ཞིག་གི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

此續雖被寂友上師解釋為外瑜伽，但在金剛壇城莊嚴續中解說為內瑜伽，且隨順於集續。今當解說無學雙運之自性。如《意趣顯示》中說："無實性之真如，名為緣起法，圓滿受用攝集轉，化身不可思議法性。"此中法身為空性智慧，化身具一切相，受用身為二者雙運，此雙運即大樂。又《金剛鬘》中說："離有無之樂性解脫輪迴苦，離二與不二觀察自性寂靜本性心，雖行煩惱離世間分別所說，離知與所知分別寂靜真實性，究竟遍行寂靜勝與最勝真如寂靜樂中賜。"此處顯示自利與利他二者，非是有無二者，自性為大樂，且說是真實成就，此即大樂身。如是，《時輪續後續》中如是說："於何非真實謂白善資糧等諸佛法身，法出受用身於一切語聚中相好等，蘊為化身最勝不變樂法身非彼故，諸身之相於此善逝與聖龍藏亦然。"指認四身之本性，於法身時說白善即功德資糧一切亦是真實成就。此四身禮讚，今此方雖傳為龍樹所作，然此處出現"善逝與"等詞，故應出自佛說經部或續部之一。

།བསྟོད་ པ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར། གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ཡང་མིན་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་ ཚོགས་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ། །དངོས་མེད་ཉིད་མིན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ དུ་རོ་མཉམ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། །གོས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་འགྱུར་མེད་པ་ ཞི་ཞིང་མི་མཉམ་མཉམ་ལ་ཁྱབ་པར་རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་པ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་རྒྱལ་བ་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དཔེ་མེད་དེ་ལ་བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་ འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལེགས་བྱས་བརྒྱ་ཡིས་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་འབྱོར་པ་ནི། །བློ་ ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་རྒྱུར་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱས་པར་སྟོན་མཛད་ ཅིང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲ་རྒྱ་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་ སྤྲོ་མཛད་པ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་འདིར་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོར་གནས་པ་དེ་ལ་ བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྨིན་པའི་སླད་དུ་འགའ་ཞིག་དག་ ཏུ་མེ་བཞིན་འབར་བར་སྣང་བྱེད་ཅིང་། །གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ ལར་ཡང་ནི་སླར་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་སྟོན། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འཇིག་པ་འཕྲོག་པ་སྣ་ཚོགས་ ཐབས་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་འཇུག་པ། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དོན་ཆེན་ ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་རྗེས་སུ་སོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ ལས་གྲོལ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་གནས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན། །དག་པ་ཞི་ ཞིང་རྣམ་པར་དབེན་ལ་མཆོག་ཏུ་ཞུ་བའི་རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རྟོགས་བྱ་ཉིད། ། རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རྣམ་པར་དཔྱད་དཀའ་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཁྱབ་པ་མཚན་མེད་ 5-655 རྣམ་རྟོག་དང་། །བྲལ་བ་གཅིག་པུའི་སྐུ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཉམ་མཉམ་པ་བདེ་བའི་སྐུ་ ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ལུང་འདྲེན་པར་མཛད་དེ། ད་ལྟར་བོད་ཀྱི་དཔེ་ལ། ཀླུ་བོས་ཀྱིས་ མཛད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བསྟོད་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཤོ་ལོ་ཀ་ཕྱི་མ་མེད་ལ། ཕྱི་མ་འདི་ད་ལྟ་ མདོར་བྱས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ན་ཡོད་དོ།

其讚頌如是：於何非一亦非多，成為自他利益圓滿廣大之基，非無實性亦非實有，如虛空平等難以了知之自性，無染無變寂靜，不平等平等遍及極無戲論，自證諸佛法身無比，我于彼作禮。於何出世不可思，百善果報自性圓滿，于眾會中示現種種廣大為智者歡喜因，諸佛正法音聲廣大遍及一切世間極顯揚，受用圓滿身於此住大法王位，我于彼作禮。於何為令眾產生熟，于某處如火熾然顯現，於何圓滿菩提法輪，于某處復示極寂靜，奪三有滅種種方便，諸相多門善入，諸佛化身大義十方隨順示現，我于彼作禮。解脫三界行持如空而住一切事物自性，清凈寂靜極為遠離最極融化自性瑜伽者所證，難以了知難以觀察自他利益遍及無相離諸分別，唯一身即諸佛不平等平等樂身，我于彼作禮。如是引用，今藏地版本稱為龍樹所作三身贊，無後偈頌，此後偈今見於《略義》禮讚中。

།འོན་ཀྱང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ ལས་འབྱུང་བ། ཀླུ་བོས་ཀྱིས་ལོགས་སུ་ཕྱུང་བའི་དཔེ་དག་པ་རྣམས་ན་བཞི་ཀར་ཡོད་པར་ གསལ་བས་སྐུ་བཞིའི་བསྟོད་པ་ཡིན་པར་བྱ་དགོས་ལ། ཕྱི་མ་འདིའི་དོན་ལ་བརྟགས་ན། སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་ཆེན་གྱི་བཤད་པ་གསལ་པོ་མི་འདུག་པས། འདི་ནི་མདོ་ ལུགས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ན་མདོའི་ཟབ་དོན་གྱི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ དུའང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ལ་བདེ་ཆེན་གྱི་སྐུའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོད་སྣང་བས། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ལྡོག་ཆ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་བདེ་ཆེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཞག་པ་ འདི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྤངས་པ་ཙམ་དང་། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་འཇོག་པའི་ཆོས་ སྐད་ཁོ་ན་རྣ་བར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བློ་བར་མ་ཆུད་ཅིང་ཆུད་པར་མི་ འགྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་ཆེན་པོ་དེ་དག་བག་ཡོད་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ན་ལེགས་སོ། །དེས་ན་ མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཡོན་ཏན་ དགེ་ཚོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། ཆོས་སྐུ་དང་། དགེ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གཟུགས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་འབྱོར་པར་ཤར་ཞིང་། གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་པ་ལོངས་སྐུ་དང་། འགྲོ་ བ་རྣམས་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྐུ་མཐའ་མེད་པར་སྟོན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད་ ཡིན་ཀྱང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མི་མཚོན་པར། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་ པོར་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ཡིན་ན། ཐེག་པ་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དང་། ལོངས་སྐུ་ལ་ཁ་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། གསུང་ཆོས་ 5-656 སྒོ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡང་རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་སྒྲ་ཡིན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་བདེ་ཆེན་ ཐིག་ལེ་འགྱུར་མེད་ཡིན་པ་དང་། ཐིག་ལེ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ ཅིང་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི། སྤྲུལ་སྐུའི་རྩ་ བར་འགྱུར་པའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བསྣན་ན། སྔགས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དཔྱིས་ ཕྱིན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གནད་དང་བྲལ་བའི་བཤད་པ་མང་པོས། ངེས་ཤེས་དཔྱིས་ཕྱིན་ པ་སྐྱེད་པར་ནུས་རེ་རྐན། ཁ་ཅིག་ནི་གསང་སྔགས་ལ་རང་བཟོའི་བླུན་གཏམ་ཁོ་ནས་བླུན་ པོའི་ཚོགས་པ་མགོ་སྐོར་བར་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་སྟོང་སྐད་ཀྱི་འུད་འཐག་པ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་དག་ནི། ལག་ལེན་དང་དམིགས་པ་ཕྲ་མོ་རེ་མཐར་ཐུག་འགངས་ཆེན་པོ་རེར་བསྒོམ་ པས་ཟབ་དོན་ཉམས་སྨད་པར་བྱེད་ལ། ལ་ལ་དག་ནི་རྟོག་གེ་དང་། མདོ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ ཅུང་ཟད་སྦྱངས་པའི་ལྟག་ཤེད་ཀྱིས། གསང་སྔགས་རག་གར་འཆད་པར་ཟད་དོ།

然而如上所說，從佛陀教言中所出，龍樹單獨摘出的清凈版本中明顯有四者，應當是四身讚頌。觀察此後者之義，無明顯顯示密宗不共大樂之說明，此乃依據顯教之義，因此于顯教甚深義之某些場合中，於法身性中作大樂身安立，此確定顯現存在，智慧法身離戲差別與自性身大樂為相之安立，此僅執著于捨棄自性身及從法身智慧證悟方面安立之法語之大論師們心中不能理解且不會理解。然而彼等大德依止謹慎之理則善。因此，由通達無相法，成為利益自他一切功德善聚之基礎法身，及一切善聚自相圓滿受用顯現，種種說法門受用身，于諸眾生隨其所化示現無邊身化身，雖是體性法身，不從無相門標示，而成為圓滿大樂即是自性身。若此乘不共之義，即一切相法身，及受用身雙運等功德，種種說法門生起亦是風融入中脈之聲，與自性身大樂明點不變，及彼不變明點之樂遍及周遍一切眾生之理，遣除他人痛苦之大悲，成為化身根本之安立等加入，則成為究竟密宗四身安立，其他離要義之諸多說明，難以生起究竟定解。有些人僅以密宗自造愚語欺騙愚者眾，彼等大多是空談誇大，其他則是以些微修持和觀想作為究竟重要而修，貶低甚深義，某些則僅以稍許研習理論和顯教典籍之傲慢，徒增密宗詮釋而已。

།འཕྲོས་ ཚིག་གོ །ཡང་དཀྱུས་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དང་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྐུ་གསུང་ ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། ཡན་ལག་དགུའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཐབས་ཤེས་གཉིས་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དང་། བདེན་བཞི་རྟོགས་པ་དང་། བསྡུ་དངོས་བཞི་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། ཚད་མེད་བཞི་སོགས་བརྡས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཚོན་ པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་གསུམ་སྦྱངས་བས། ཡང་ དག་པའི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཁའ་ མཉམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། མཁྱེན་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བ་ལ་སོགས་ པ། ཐབས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཟུང་འཇུག་མཐར་ཐུག་དེ་སྒྲུབ་དགོས་ པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པར་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་ནི། དཔལ་དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ཞེས་ 5-657 བྱ་བ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ མཆོག །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་རབ་འདྲ་བ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྣམས་ཀྱི། །དཀྱིལ་འཁོར་ རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། །འདི་ནི་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་མཆོག །ལེགས་བསྒྲིལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ སྟོན་པའོ། །སྣ་ཚོགས་ལུང་གི་བརྡར་གྱུར་པ། །ཚད་མ་བཟང་པོར་དེ་བཤད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ དང་ནི་དོན་དམ་དག །གཉིས་སུ་མེད་པ་མཛེས་པ་ཡིན། །ཤེས་རབ་འདི་ནི་ཐིག་ཡིན་ཏེ། ། ཐབས་ནི་དེ་ཡེ་རྗེས་འཇུག་པའོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མཆོག །ཤེས་རབ་ཐབས་ ཀྱི་ཐིག་གཅིག་གིས། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་གདབ་བྱ། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་ གཉིས་པ། །འཕགས་པའི་བདེན་བཞི་ངོས་བཞི་སྟེ། །ཚངས་པའི་གནས་གཞི་གྲྭ་བཞི་ཡིན། ། བསྡུ་བའི་དངོས་བསྒྲགས་སྒོ་ཡིན་ཏེ། །རེ་རེའང་བཞི་ཡི་མིག་ཅན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དོན་ གྱི་བརྡ། །འཁོར་ལོའི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །མི་ཕྱེད་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་དེ། །རྡོ་རྗེ་ཨནྡྲ་ ནཱི་ལའི་རྒྱ། །རྣམ་པ་ལྔ་རུ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད། །རྩེ་མོ་འཁོར་བ་འཇིག་བྱེད་པའོ།

此為附文。再繼續正文解說，彼即與心金剛智慧無別之身語意壇城，及九支分法之教示，及二種方便智慧，及三身之自性，及十二緣起，及通達四諦，及四攝事，及五智，及四無量等以表徵彼真如，依十六空性凈化三現，以智慧通達真實法界，及無所住之虛空等同智慧融為一體，及法性與智融為一體等，應當以彼等方便成就具有眾多功德之究竟雙運。為令知此，吉祥密集中所說心壇城修法，彼之了義解釋，即于吉祥密意授記所說續中如是說：此後最勝心壇城，金剛智慧極相似，身及語與意諸之，壇城今當廣宣說。此乃九之本性勝，善集示現如是性。種種教言成為表，善量中作彼解說。世俗以及勝義諦，無二即是為莊嚴。智慧此即是量線，方便即是隨行彼。法及受用圓滿勝，智慧方便一量線，應當畫心壇城線。十二緣起支分者，聖者四諦四邊際，梵住處基四隅是。宣說攝事為門戶，一一亦具四之眼。法性真實義之表，輪內之中為壇城。不可分智為體性，金剛藍寶為印封。分為五相而解說，頂端即是壞輪迴。

།ཤར་གནས་མེ་ ལོང་གཟུགས་ཉིད་ནི། །འཁོར་ལོ་འབར་བའི་འོད་ཀྱིས་བརྒྱན། །ལྷོ་རུ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ ནི། །རྩེ་མོ་དགུ་པའི་རིན་ཆེན་ཏེ། །ནུབ་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་པདྨ། །པདྨ་རཱ་གའི་འོད་འདྲ་བ། །བྱང་ དུ་མཆོག་གི་སེམས་གང་ཡིན། །འགྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་འཇོམས་བྱེད་པ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་རལ་ གྲིར་གྱུར། །འོད་ཟེར་འབར་བ་འདྲ་བའི་མདོག །སྤྲིན་སྔོན་དང་ནི་མཉམས་པའི་འོད། །ཤར་ ལྷོར་བྱམས་པའང་སྤྱན་ཡིན་ཏེ། །ལྷོ་ནུབ་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ། །མཱ་མ་ཀཱི་ཡི་རིག་རྡོ་རྗེ། །ནུབ་ བྱང་སྡོང་བུ་དང་བཅས་པའི། །པདྨ་དགའ་བས་ཡང་དག་གནས། །བྱང་ཤར་ཨུཏྤལ་འོད་ཟེར་ ནི། །སྔོ་དང་བཅས་པ་བཏང་སྙོམས་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཤར་སྒོར་སྦྱིན་པ་ནི། །ཐོ་བ་མདངས་ ལྡན་འོད་དང་བཅས། །དེ་བཞིན་སྙན་སྨྲ་ཞེས་གྲགས་པ། །དབྱིག་པ་འོད་བཟང་རྡོ་རྗེ་འབར། ། ནུབ་ཏུ་དོན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ། །རྟ་མགྲིན་གྱི་ནི་པདྨའོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ 5-658 འཁྱིལ་པ་རྡོ་རྗེ་ཅན། །ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ནོ། ། ཇི་བཞིན་ཡང་དག་གནས་མཆོད་པ། །རྣམ་གསུམ་བསྒོམ་པས་འགྱུར་བ་ཡིན། །དང་པོར་ ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡི། །ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པར་བཤད། །ནང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ ཡི། །སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་ཞི་བ་གང་། །དེ་ནི་བུད་མེད་ཅེས་བྱར་ བཤད། །ཞི་བའི་ཆོས་དང་རྗེས་ལྡན་པ། །མདངས་བཟང་འོད་ནི་ཡིན་པར་གསུངས། །རྟེན་ འབྲེལ་བག་ཆགས་དྲི་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཁ་བྱེ་མེ་ཏོག་གོ །དངོས་པོ་མེད་པ་རིགས་ཡིན་ཏེ། ། ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་དབུས་ཉིད་དོ། །ཆོས་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་བུད་མེད་ནི། །ཤེས་རབ་འདི་ འདྲས་མཉེས་པར་བྱ། །ནང་ན་མ་ཡིན་ཕྱི་ན་མིན། །གཉིས་ཀར་མ་ཡིན་གཞན་གནས་མིན། ། གནས་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱུར། །དེ་བས་མཱ་མ་ཀཱིར་བཤད་དོ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་ གཅིག་པ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་དེ་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་གཅིག་ཏུ་གནས། ། སངས་རྒྱས་ཞི་བའི་གནས་སུ་འགྱུར། །དེ་བས་ཡུལ་དུ་རྣམ་བརྟགས་པ། །སྡུད་པ་དག་ནི་ བཤད་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་དབང་པོ་སྟོང་པ་གཅིན། །རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་ཁུ་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲག །གང་ཞིག་ཆོས་སུ་ཡོངས་བརྟགས་པ། དེ་ཉིད་ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། དངོས་མེད་པ་ནི་དབུལ་བའོ། །དེ་བྱས་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། ཁྱད་པར་དུ་ནི་མཉེས་ པར་འགྱུར། །ཞེས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་དང་། །སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ་ བརྟེན་ནས། །མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

東方住Mirror形相者，以輪燃燒光莊嚴。南方平等性智慧，即是九尖之寶珠。西方各別觀察蓮，如同紅寶石之光。北方何為殊勝心，摧毀眾生諸分別，成辦事業化利劍，光芒熾燃似色相，青雲以及同等光。東南方慈心亦眼，西南方名為悲心，瑪瑪給之明金剛。西北帶莖之蓮花，以喜正住于其中。東北優缽羅光芒，具青即是為舍心。如是東門佈施者，具光澤明之鐵錘。如是美語稱名者，鐵棒妙光金剛燃。西方利行所謂者，馬頭之中即蓮花。義利相應即金剛，金剛纏繞持金剛。手印佈設之體性，善妙解說即是此。如是真實住供養，以三修習而轉變。初為具有大有之，手印壇城為所說。內等差別之分類，以空性年十六者。無生之中寂靜何，彼即說為女人名。寂靜法與隨具足，妙澤光明是所說。緣起習氣為香者，智慧開顯為花朵。無有實體為種姓，遍智智慧即中央。法界自性之女人，以此智慧當悅意。非在內非在外，非為二者非他住。無住而住瑜伽成，是故說為瑪瑪給。彼之體性唯一者，加持即是彼所說。與虛空中成一住，成為佛陀寂靜處。是故境中所觀察，攝集即是所說之，智慧根與空一者，清凈法性為精液。一切遍智智慧血，何者遍觀察為法，彼即諸天所稱名，無實體者即施予。由此諸佛佛子眾，特別歡喜而趣入。如是宣說無學雙運之功德，及依學道雙運，成就無學雙運之諸方法。 （註：在這段文字中出現的"瑪瑪給"為咒語名稱，原文為མཱ་མ་ཀཱི，梵文天城體為मामकी，羅馬拼音為Māmakī，意為"我所"。）

བཞིན་དུ་ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏིའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་། །ཇི་སྲིད་མི་གནས་ནམ་མཁའ་ནི། ཁྱབ་ ཅིང་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་བྲལ། །འདི་ནི་དོན་དམ་དེ་ཉིད་དེ། །རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ཡིན། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། འདི་ནི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་ལེ་ལོང་ལ། །རང་ཉིད་ངེས་པར་སྣང་ 5-659 བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྣང་བས་མེ་ལོང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་ཀུན་ཡེ་ཤེས་དང་། །རང་གི་རང་བཞིན་འགྲོ་བའི་ཡང་། །དངོས་ཉིད་གཅིག་པར་ ཐུགས་ཆུད་པས། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གདོད་ནས་དག་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །རང་ བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ། །ཕན་ཚུན་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་པས། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཅན་ཞེས་ བཤད། །ཀུན་ཏུ་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ། །སངས་ རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཛད་གཅིག་པས། །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཚེ་ཉོན་མོངས་ཤེས་ བྱའི་སྒྲིབ། །ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་དེ་ཡི་ཚེ། །རྣལ་འབྱོར་པ་མཆོད་རྡོ་རྗེ་ཅན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་ དག་ཅེས་བཤད་དོ།

如是在因陀羅菩提的智慧成就中也說：乃至無住虛空者，遍及離諸相特徵。此為勝義真實性，金剛智慧無上者。說為普賢菩薩已，亦稱為大手印者。此稱為法身者也，亦稱為鏡智慧者。如同影像于鏡中，自身必定顯現般，如是法界智慧者，以顯為鏡而稱焉。一切如來智慧與，自之自性眾生的，實性唯一悟入故，稱為平等性智慧。本來清凈無生起，自性光明而明澈，互相遍及智慧故，說為具別觀察者。普遍一切諸佛陀，趣入一切諸事業，諸佛一切事業一，說為成辦事業者。何時煩惱所知障，從一切中解脫時，瑜伽師尊持金剛，說為極其清凈者。 （註：因陀羅菩提原文為ཨིནྡྲ་བྷུ་ཏི，梵文天城體為इन्द्रभूति，羅馬拼音為Indrabhūti，字面意思為"帝釋成就"。）

།ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འདོད་ཡོན་ཀུན་ལས་སངས་ རྒྱས་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་གཅིག་པས་ན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འདོད་ དོ། །མཚན་རྣམས་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སྣ་ཚོགས་སྐུ་སྟེ་མཚན་ཉིད་མེད། །སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་བས། །སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རབ་འགྲུབ་ ཕྱིར། །ཤེས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་བསྒོམ། །ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྣམས་སྤངས་ནས། །ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་མཛད་པའི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་ཞེས་ བཤད་པར་བྱ། །གྲུབ་སྟེ་དུ་མའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་རྣམས་ལ་བསྟན་ཏེ། ། མངལ་བྱུང་རིམ་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞིང་དང་ཞིང་དུ་སོ་སོར་རྡུལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཐམས་ཅད་ནི། །དེར་ནི་ཡང་དག་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན། །གཞོན་ནུའི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་ དང་། །དེ་བཞིན་བཟོ་གནས་ཡང་དག་བསྟན། །བཙུན་མོའི་འཁོར་ལས་མངོན་བྱུང་ཞིང་། ། བདུད་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་ཉིད་དང་། །ལྷ་ཡུལ་ནས་ནི་འབབ་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་བསྐོར་བ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ཆེན་ཡང་དག་སྟོན། །གང་ཡང་རོལ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད། ། ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ལས། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་རྟག་ཏུ་སྤྲོས། །འདིར་ནི་སྔོན་ཆད་ 5-660 མ་བྱུང་མེད། །སྔོན་གནས་པ་ནི་སྦྱར་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀུན་མཛད་པ་ནི། །ཐམས་ ཅད་རྡོ་རྗེའི་དངོས་ཞི་བ། །དུས་གསུམ་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་བལྟ་ བར་བྱ། །ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀུན་སྟེར་བ་པོ། །རྣལ་འབྱོར་འདི་འདྲ་བསམ་པར་བྱ། །ས་ཀུན་ལས་ནི་ རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་སྤངས་པ། །གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྐུ་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ནང་ཚན་ཡེ་ཤེས་ ལྔ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། ། གཞན་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། དེ་ཉིད་སྣང་བ་གསུམ་ དག་པ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཡིན་པ་དང་། རྩ་གསུམ་དག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ དང་། ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་མཚོན་དོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། དྲི་མེད་སེམས་ནི་སངས་ རྒྱས་འགྱུར། །ཆོས་ནི་ངག་ཏུ་ཡང་དག་གསུངས། །སྐུ་ནི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱི་གནས། །སངས་རྒྱས་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་དུ་བཤད། །གསུང་ནི་ཡི་གེ་ཨཱཿརུ་ བརྗོད། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་ཡི་གེ་ༀ། །ཀུན་ནས་འཕྲོ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱང་ལ་ལ་ནཱ་རུ་བརྗོད། །དགེ་འདུན་ར་ས་ནཱ་རུ་བརྗོད། །འདི་ ནི་གསུམ་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ།

如何調伏眾法已，從諸欲樂諸佛陀，一切受用唯一故，許為圓滿受用身。具足一切諸相好，種種色身無形相，諸佛所化變化已，說為變化之身也。為成就大手印故，了知已彼瑜伽師，斷除一切諸分別，即於此生得成就。諸佛一切所頂禮，說為大手印者焉。成就於諸續部中，示現殊勝瑜伽師，所生次第何為及，于諸剎土各塵中，如是一切諸如來，于彼實持清凈行。一切童子游戲與，如是真實示工巧，從後宮眷顯出已，調伏諸魔作者與，從天界中下降已，轉動法輪之事與，示現大般涅槃已。以及一切余遊戲，一切從金剛自性，瑜伽師者恒時演。於此未曾有未有，昔所住者不應配，如是一切如來業，一切金剛體寂靜，三世道路之究竟，一切應當如是觀。超越一切語行境，遠離一切諸相好，普施一切佛自性，如是瑜伽當思惟。從一切地得解脫，遠離因果二法已，如成就般而修習，於此生中得成就。 此乃宣說三身中，法身支分五智慧。 複次，身語意三即三寶，彼即三種顯現清凈，即為三身，三脈清凈，三界法性，三字所表義亦是也。金剛鬘經云：無垢心即成佛陀，法即語中如實說，身即稱為僧伽者，菩薩眾會之所住。佛說為字吽（藏文：ཧཱུཾ，天城體：हूं，羅馬音：hūṃ，意為"種子"），語說為字阿（藏文：ཨཱཿ，天城體：आः，羅馬音：āḥ，意為"語"），稱為僧伽字嗡（藏文：ༀ，天城體：ॐ，羅馬音：oṃ，意為"身"），普遍放射之自性。佛成中脈（藏文：ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི，天城體：अवधूति，羅馬音：avadhūti，意為"中脈"），法亦說為左脈（藏文：ལ་ལ་ནཱ，天城體：ललना，羅馬音：lalanā，意為"左脈"），僧伽說為右脈（藏文：ར་ས་ནཱ，天城體：रसना，羅馬音：rasanā，意為"右脈"），此乃三者之性相。

།གཟུགས་མེད་ཁམས་ནི་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །གཟུགས་ཀྱི་ ཁམས་ནི་ཆོས་དང་ནི། །འདོད་ཁམས་དེ་བཞིན་དགེ་འདུན་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་མཚན་ ཉིད་མཆོག །སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རང་སྲོག་ལས། །ཁམས་གསུམ་ན་ནི་གཞན་མེད་དེ། །སྒྱུ་མ་ རླུང་གི་ཁམས་གསུམ་པ། །རྨི་ལམ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་མཐོང་། །ཁམས་གསུམ་བདག་ཉིད་དེ་ བཞིན་ཉིད། །གཅིག་པུར་མྱུར་བར་མཐོང་བར་འགྱུར། །བྱིན་གྱི་བརླབས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད། ། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །དམ་པའི་ 5-661 ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དགེ་འདུན་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་འགྱུར། །དེ་ནི་སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་ཅན། ། སྣང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་གཟུགས། །ཆོས་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པའོ། །དགེ་འདུན་སྣང་བ་མཆེད་ པར་འགྱུར། །དེ་ནི་སྣང་བ་གསུམ་མཚན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་བྱ་སྟེ། །ཇི་སྐད་དུ། སྐུ་ཡི་དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་ དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་འགྲོ་གནས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ དང་། །ཅི་འདོད་བསྐྱེད་དང་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་པའོ། །ཞེས་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ ལ་ཐུན་མོང་དུ་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ༄། །བསྟན་བཅོས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ། གསུམ་པ་གཞུང་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ནི། མཆོག་གྱུར་རིམ་པ་ལྔ་པོ་འདི། །བཤད་ ལས་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པས། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །འདི་ཡིས་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཤོག །ཅེས་པ་སྟེ། དཔེ་འགའ་ཞིག་ལས་རིམ་པ་ལྔ་པ་འདི་ཞེས་ཟུང་ འཇུག་གི་གཞུང་ཁོ་ན་སྦྱོར་བ་ཡང་སྣང་མོད། རང་ལུགས་ནི་ཐུན་མོང་གི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ཡིན་ ནོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རིམ་པ་ ལྔ་པོ་འདི་གསལ་བར་བཤད་པ་ལས། ཀླུ་སྒྲུབ་བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ་དེས། འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ལས་ཕ་ རོལ་འམ་མཆོག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག །ཅེས་པའོ། ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་སྟེ་རིམ་ པ་ལྔ་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ལེའུའི་མིང་ངོ་། །རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

無色界即成佛陀，色界即為法以及，欲界如是為僧伽，如是三界勝性相。成為精要自命基，三界之中無他者，幻化風之三界者，如夢如夢般而見。三界自性如是性，速疾唯一得見焉。加持已后如是性，迅速獲得諸成就。佛陀圓滿受用身，殊勝正法法身是，僧伽成為化身者，此乃三身之自性。顯現即是佛陀身，正法即是獲得明，僧伽成為增明光，此乃三種明性相。 複次言具足八種自在，如雲：身之自在與及語之自在，如是又有意之自在，神變普行處之自在，如欲生起及功德第八焉。此謂有學無學雙運共同具足八種自在。 論著終結之事業 第三、論典終結之事業：殊勝五種次第此，宣說所獲諸福德，愿以雙運三摩地，此令世間至彼岸。有些版本中將"此五次第"僅配雙運之論，然自宗為共同善根迴向。又復一切道中最勝金剛乘圓滿次第五種此明顯宣說所得，我龍樹所獲福德彼，愿諸輪迴世間由獲此雙運三摩地力，得至彼岸或證最勝圓滿佛果位。 《雙運次第》由阿阇黎龍樹尊面造，為第五次第。此乃品名。圓滿者，即為真實通達，以具足一切義故。

།འཕགས་པས་མཛད་པའི་རྫོགས་ཚུལ་རིམ་པ་ལྔ། ། ལམ་ལྔ་སྦྱང་ཕྱིར་བླ་མའི་བཀས་བསྒྱུར་བས། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་བྲལ་མངོན་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་སྟེ། །སྐུ་ ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཤོག །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨཱ་ཙརྱ་ཤྲདྡྷཱ་ཀ་ར་བརྨ་དང་། ཞུ་ 5-662 ཆེན་གྱི་ལོ་ཙ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །སླད་ ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མ་ལ་གུཔྟ་དང་། ཡུལ་དབུས་ཀྱི་དཔེ་དང་ཡང་གཏུགས་ཏེ་གཏན་ ལ་ཕབས་པའོ།། །།ཞེས་པ་ནི། ལོ་ཙཱ་བའི་འགྱུར་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་། འགྱུར་བྱང་ཡིན་ཏེ་བླ་ མའི་བཀས། ཞེས་པ་ནི། ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་བཀས་བསྐུལ་བའོ། །རིམ་ལྔ་ལམ་ལྔ་སྒྲིབ་ པ་ལྔ་མངོན་ཤེས་ལྔ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། ལྔ་ཚན་ལྔ་ཚན་བརྗོད་ཚུལ་མཐུན་ པར་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་ཚིག་མཛེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། ། འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུད་རྒྱལ་ཀུན་གྱི་གསང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་ལྔ་པོ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཀུན་གྱི་ བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ། །ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ལྡན་འཕགས་པའི་གསུང་། ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་གཞུང་འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཀྲོལ། །འདི་ལས་དགེ་བ་གང་ཞིག་ཐོབ་ པ་དེས། །སྲིད་གསུམ་ཁོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །མཆོག་ཏུ་བདེ་ཞིང་མྱུར་བའི་ཚུལ་ ཉིད་དུ། །དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལྡན་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་དཔལ་རིམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་ བའི་གཞུང་གི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཆོས་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་གདན་ས་པ། དགེ་བཤེས་ཤཱཀྱ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་སྔ་མོ་ནས་ ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་དང་། གཞན་ཡང་བར་སྐབས་སུ་དགེ་བཤེས་དུ་མས་བསྐུལ་བ་དང་། ཉེ་ བར་ཆོས་རྗེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་བའི་དྲུང་གིས་ནན་ཏན་དུ་བསྐུལ་པར་མཛད་པས་རྐྱེན་བྱས་ ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གསུང་རབ་ཟབ་ མོ་འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་ཤིང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ངལ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་པའི་རྗེས་ གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། གཞུང་ལུགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་དོན་མང་པོ་གོ་བས། གཞུང་ འདི་ལ་སྐུ་དྲིན་བསབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་བཤད་གསལ་ལ་འདུས་པ་མཐའ་ཆོད་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་རང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པ་ལ་གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཤམྦྷ་ལར་བྲིས་པའོ།

聖者所造五次第，為修五道依師令，遠離五障得五通，愿證五身五智佛。印度堪布阿阇黎室利達嘎惹瓦瑪與大譯師比丘仁珍桑波譯校並審定。后與印度堪布嘎瑪拉古扎及中原版本校對審定。 此為譯師之發願文與譯跋。"依師令"是指天師智光之敕令。"五次第、五道、五障、五通、五身、五智"等詞，是為使詞句優美而以五數相配之故。 於此所說：諸續部王五種密義，金剛持者共道一乘，極難通達金剛語句聖者之言，深廣此論我已明釋。以此所獲諸善根，愿三有中諸眾生，以最安樂速疾道，獲得八種自在位。 此《吉祥五次第》論廣釋，名為《大金剛持密意》者，乃應法王釋迦最勝座主格西釋迦旦增早年再三敦請，及其間諸多格西敦請，近期法主耶謝江措尊前殷重敦請而作，且自身于續部之王密集及深妙疏釋教法深具信解，稍事聞思修三之勞，為利他傳授，依此論典通達眾多深義，為報此論恩德，造此廣釋明晰周全之註疏。由遊方者達羅那他於己年四十六歲時，于雪域香巴拉撰著。

5-663 ཨེ་མ་ཧོ། ཆོས་སྐོར་འདི་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ དང་། བོད་ཀྱི་ནག་ཚོ་དང་། འགོས་དང་། མར་པ་དང་། ཆག་ལོ་སོགས་ལུགས་རྙིང་པ་ཐམས་ ཅད་དང་། བུ་སྟོན་ལུགས་དང་། དགེ་ལུགས་དང་། བོ་དོང་པ་དང་། གཞན་ཡང་རོང་སྟོན་ དང་། རྩེས་ཐང་པ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིས་ཀྱི་བཤད་པ་གསར་པ་ཡང་མང་དུ་ མཐོང་། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མན་ངག་ཕལ་ཆེར་ཡང་ཐོས། རྒྱུད་ནི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་རྟོགས་དགོས་པས། རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཟབ་དོན་མང་པོ་མཐོང་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ འདིའི་གནད་མང་དུ་གོ །གསང་སྔགས་ཀྱི་ཟབ་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ་ལ་གཞུང་འདི་མི་ ཤེས་ཁ་མེད་དུ་འདུག་ཅིང་། རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གོ་བར་བྱེད་ པ་ལ་ཡང་འདི་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བ་ཡོད། རྣམ་བཤད་འདིས་གཞུང་འདི་གཅིག་པུར་མ་ ཟད། སྤྱོད་བསྡུས་སྒྲོན་མེའི་དོན་གལ་ཆེ་ཚད་ཀྱང་བཤད་ལ། ལས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དང་། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་སོགས་གཞུང་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་གོ་ནུས་པ་ཡོད་པས། ལུགས་འདིའི་རྫོགས་རིམ་འཆད་པ་ལ་ཀུན་འདུས་གཅིག་ཆོག་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་། རྒྱུད་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ངེས་དོན་གྱི་བང་མཛོད་ཆེན་པོའི་སྒོ་ལྕགས་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ ཁྱད་པར་གཞུང་འདི་ལ་ནག་པོ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོ་དང་། ཁ་ཆེ་ ལ་ཀྵིཾ་དང་། ཨ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་དང་ཐུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་། སྐལ་ལྡན་གྲགས་པའི་འགྲེལ་ ཆུང་དང་། ཀླུ་བྱང་ལ་ཁ་འཕངས་པའི་འགྲེལ་ཆེན་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་སོགས་རྒྱ་འགྲེལ་དུ་ གྲགས་པ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱུད་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་རང་དཀོན་པར་སྣང་ཞིང་། བོད་རྙིང་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཡིག་སྣ་མང་དུ་སྣང་བའང་དེ་དག་དང་འདྲ་ལ། བོད་དུ་ཕྱིས་རིམ་ལྔའི་འཁྲིད་ཡིག་ དང་། སྤྱི་དོན་མཐའ་ཆོད་ཀྱི་བཤད་པ་མང་དུ་བྱུང་ཡང་། གཞུང་འདི་ལ་འབྲུ་ཊཱིཀ་གསལ་པོ་ 5-664 བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བས། ལུགས་འདིའི་སྲོལ་ཀ་འཛིན་པ་དག་ཅིག་ཕྱི་མའི་དུས་འདིར་འབྱུང་ སྲིད་ན་ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་ཡོད་དོ།

奇哉！依此法類的印度疏釋譯本全部，以及藏地那措、郭、瑪爾巴、察洛等一切古派傳統，以及布頓派、格魯派、博東派，及其他榮敦、杰唐巴準努華等後期新解亦見多矣。印藏口訣大多亦曾聞聽。續部需依其他續部之定解而悟，故依見聞其他續部眾多深義，亦通達此中諸要義。知曉密咒深義究竟須知此論無疑，且於瑜伽母續諸完成次第之理解，若通達此論則有極大差別。此廣釋不僅解說此一論典，亦釋《行集明燈》之重要義理，且能全解《業邊分別》、《自加持》等小論，故思此于本派圓滿次第之詮釋堪為總攝一味，亦是續部之王了義大藏開啟之無上鑰匙。 特別是此論雖有那波達瑪金剛、尊珠桑波、克什米爾拉克希米、阿巴雅嘎惹、圖巴華桑波、甲丹札巴之小疏，及引述龍樹之大疏《寶鬘》等眾多所謂印度疏釋，然究竟通達續義者實屬稀少。藏地古譯師眾多文獻亦復如是。後藏地雖出現眾多五次第引導文及總義決定之解說，然未有對此論造明晰文句疏者，若後世能出現持此派傳承者，當有極大利益。

གཞུང་འདིའི་རིམ་པ་དང་པོ་ནི་ལུང་ཁུངས་སྨོས་པ་དང་། མ་སྨོས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་ ལུང་བསྡུས་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ལ། གཞན་ཡང་རིམ་པ་གསུམ་པའི་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ དང་སོགས། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ཚིག་ཡིན་པ་དང་། རིམ་པ་བཞི་པའི་འོད་གསལ་གྱི་གསོལ་ གདབ་དང་། དབུས་མིན་འབྱུང་བའམ་དབུས་སུ་འབྱུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིམ་པ་ ལྔ་པའི་འཁོར་འདས་ཟུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་བཅད་གསུམ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ ལས་འབྱུང་བ་སོགས་ཏེ། དོན་གྱིས་ན་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ། དངོས་བསྟན་ གོ་བདེ་བདེ་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་དོན་གྱི་གཏིང་བླངས་ན། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་དཀའ་ བར་ཡོད་པས་འབྲུ་གནོན་ཏིལ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་མཐོང་བར་རྟོགས་ནས། ཁོག་དོན་མཐའ་ གཅོད་ཀྱི་ཚུལ་ཅི་རིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་དང་ཕུལ་དང་མཆོག་ནི་གཞུང་འདི་ཡིན་ཏེ། ཨཱརྱ་དེ་བས་མཛད་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་ནི་སྤྱོད་བསྡུས་སོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ ཀྱི་ཚོགས་གསུམ་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཨཱརྱ་དེ་བའི་བཞི་བརྒྱ་པ་སོགས་མདོ་ལུགས་ཉག་ གཅིག་ཡིན་པས། དེ་དག་ལས་གཞུང་འདི་རྣམས་ཐེག་པ་མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་ མ་ཟད་ལམ་རིམ་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ རིམ་བསྡུས་པ་ལས་མ་བསྟན་ལ། འདི་དག་ཏུ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ལམ་རིམ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཡང་སྨྲས་སོ།

此論初次第似僅是以引述經證與未引述之方式彙集續部教證，其他如第三次第鏡中影像等是金剛空行之語，第四次第光明祈請及"非中生起"或"中生"等，以及第五次第輪涅雙運等三偈出自解續《金剛鬘》等。實際上似為金剛語之摘要，而許多表面看似易懂之顯說，若究其義理深處，實為甚深難解，故知僅作文字逐字推敲難見其義，乃配以相應總義抉擇而作解說。 聖者龍樹上師所造諸論中之最勝精華上乘即是此論，聖天所造諸論之究竟則為《行集》。龍樹三部論典及聖天《四百論》等純屬經部傳承，此等論典不僅與彼等有乘位高下之差別，且就道次第教授方式亦有大異，因彼等僅說波羅蜜多道次第略義，而此等則廣說密咒道次第故。此說亦曾言之。

།གཅིག་ཞུས་དག རྒྱུད་སྡེའི་ངེས་གསང་འབྱེད་པ་རིམ་པ་ ལྔའི། །གཞུང་གཟང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཟབ་དོན་མཛོད། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་དགོངས་པ་བྲིས་ དང་བརྐོས། །དགེ་བས་ཟུང་འཇུག་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། །།བཀྲ་ཤིས། 5-665 འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་ཆོས་སྐུ་འཁོར་འདས་ཀུན་ཁྱབ་དབྱིངས། །སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ དང་རྒྱལ་ཀུན་ཐུགས། །རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དང་ཞིང་གི་མགོན། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་གསང་བ་ འདུས་པར་གུས། །གསང་འདུས་རྒྱུད་དོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བྲལ་གདམས་ངག་ཉམས་ ལེན་མཛད་པ་བཞིན། །འགོས་ལོ་རྔོག་པ་ཡབ་སྲས་མར་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ པྲལ་བ་རྣམས། །རྗེས་སུ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་གཟུ་ལུམ་འགའ་ཡི་གླེགས་བམ་གསོར་བཞག་ དག །དགག་བསྒྲུབ་དབྱེ་བསལ་བྱས་ཏེ་ཁྱད་འཕགས་སྒྲུབ་ཐབས་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད། ། ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་འཕགས་གངས་ལྗོངས་སྤྱི་ནོར་མཆོག །ནམ་ཡང་ འཛད་མེད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལ་འགྲན་པའི་ཐབས་མཆོག་འདི། །གཅིག་ལས་དུ་མ་འཕེལ་བའི་ འཕྲུལ་འདེགས་ལེགས་པའི་གཞི་ཉིད་དུ། །ཆོས་སྦྱིན་མཛད་མེད་སྤར་གཞིའི་ཕྱི་མོ་གསར་ བ་ལེགས་པར་བསྐྲུན། །འདི་བྱས་ལས་བྱུང་རྣམ་དཀར་བསོད་ནམས་འདི། །སྲས་བཅས་ རྒྱལ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཆུ་ཀླུང་དང་། །གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་སྐུ་བཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེར། །ཡོངས་ བབས་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་འདྲེས་གྱུར་ཅིག །གུ་ཎ་བྷ་ཊས་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་གོ་བརྒྱད་ཟླ་ ༡ཚེས་༡༥ལ། །གསང་འདུས་སྒྲུབ་ཐབས་འབར་བའི་འོད་གསལ་སྤར་གཞི་ལེགས་བསྐྲུན་ འདིས། །བསྟན་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཞིང་མཛད་འཕྲིན་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། །དགེ་ འདུན་སྡེ་རྒྱས་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་མའི་གཞི་བཟུང་བྱང་སེམས་དང་། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་ བསྟན་ནམ་ཡང་འཆར་ནུབ་བྲལ་ཞིང་སྲ་བརྟན་གནས། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་བགོ་ སྐལ་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེར་བརྟེན་རྫོགས་ལྡན་གསར་པའི་ཉམས་རྟོགས་དགའ་ སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས། །ཡེ་གཞུགས་གསང་འདུས་སྒྲིབ་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཇི་བཞིན་མངོན་གྱུར་ ཤོག །སྦྱིན་བདག་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡོད་དང་། །ཕ་མའི་ཐོག་དྲངས་མཁའ་ཁྱབ་སེམས་ ཅན་ཀུན། །ཟབ་ཆོས་འདི་དང་འབྲེལ་རྣམས་གསང་གསུམ་བྲལ། །འདི་ཕྱིར་བདེ་ཞིང་སྐུ་ 5-666 བཞི་ལེགས་ཐོབ་ཤོག །རྟེན་འདི་གང་ན་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། །དུས་བཞི་སྙོམས་ ཞིང་ལོ་ཕྱུགས་རྟག་ཏུ་འཕེལ། །ནད་མུག་འཐབ་རྩོད་བྲལ་ཞིང་ཕན་ཚུན་བྱམས། །འགྲོ་ཀུན་ རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག། །།

一校完畢。五次第開顯續部秘密精義之優秀論典廣釋深義藏。金剛總持大尊之密意書寫刻印，以此善根愿速證雙運果位。吉祥。 此處所言：勝義法身遍攝輪涅界，四身五智諸佛之心，續部海之身及剎土主，于彼殊勝密集生敬。如龍樹父子依密集續義作修持之無垢教授，布洛繞巴父子瑪爾巴等如是善作抉擇者，其後一些混雜偏見者之典籍置於一處，為達那塔作破立分辨成殊勝修法。 此殊勝修持教典乃雪域共同至寶，永無枯竭河流競相奔騰妙法，為令一增多之良好工具，以無盡法施出版新版善本。此作所生清凈福德，愿與佛子發願川流合為一體，注入四身大海本性一味交融。 具德者於一千九百九十八年一月十五日，密集修法熾光明版善作印製，愿持教者壽固事業遍十方。僧眾增盛戒律清凈立根本，菩提心與密咒佛教永離增減堅固住。具緣眾生共同福份無勤任運成，依此圓滿新證悟歡喜筵，愿如實顯密集二障解脫相。 施主大小緣者及，父母為首遍空眾，與此深法結緣者，三密無別今後樂，善證四身我祈願。此所依處何方域，四時調順年稼增，離諸疫饑鬥爭眾，互相慈愛行正法。

འགྲོ་ཀུན་ རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག། །།ཅེས་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་མཛད་པའི་གསང་འདུས་སྒྲུབ་ཐབས་འབར་བའི་འོད་ གསལ་སྤར་དུ་བསྐྲུན་སྐབས་སྤར་བྱང་སྨོན་ཚིག་དོན་དམ་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཛམ་ཐང་གཙང་བ་དགོན་ གྱི་མཁན་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་བཟང་པོས་བྲིས་པ་སྟེ། འདིའི་སྤར་གཞིའི་མ་ཕྱི་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག་གིས་བྲིས་པས་ཕ་འབུམ་ ཆུང་དང་མ་སྐར་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་གཙོར་གྱུར་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ་སྐྱེ་ བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། །།

愿一切眾生恒時行正法。此乃尊主達那塔所作密集修法熾光明印製時的印經愿文《勝義法身智慧光明》，由贊塘藏巴寺堪布阿旺云丹桑波所寫。此印版底本由阿旺貢卻所寫，愿以此成為帕本瓊與瑪嘎基二人為主的遍空一切眾生，于吉祥密集尊前受生之因。

འདིའི་སྤར་གཞིའི་མ་ཕྱི་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག་གིས་བྲིས་པས་ཕ་འབུམ་

此印版底本由阿旺貢卻所寫，愿以此成為帕本瓊與瑪嘎基二人為主的遍空一切眾生，于吉祥密集尊前受生之因。