taranatha0408_六支瑜伽障礙除除
多羅那他大師教言集JT107སྦྱོར་དྲུག་གེགས་སེལ་བཞུགས་སོ།། 4-657 ༄༅། །སྦྱོར་དྲུག་གེགས་སེལ་བཞུགས་སོ།། ༄། །དང་པོ། གེགས་སེལ་སྤྱི་ཁོག་བཤད་པའི་སྡེ་ཚན། ༄༅། །སྦྱོར་དྲུག་གེགས་སེལ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་ཝེ། སྐབས་འདིར་ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་ལ་ཉེར་ མཁོའི་ཡན་ལག་ཏུ་གེགས་སེལ་གྱི་མན་ངག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ གེགས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་ལ་གནོད་པ་བདུད་ཀྱི་གེགས་ དང་། གཙོ་བོར་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་དང་། གཙོ་བོར་ལུས་ལ་གནོད་ པ་འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་གེགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་ སེལ་བ་ནི། བླ་མའི་མོས་གུས་དང་། གང་ཤར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ ཅན་མཐའ་དག་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། ཚོགས་ གསོག་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་པ་ལས། གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་བླ་མའི་མོས་གུས་ཁོ་ན་སྟེ། བསག་སྦྱང་གི་གཙོ་བོ་ཡང་མོས་གུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བླ་ མའི་ཕྱིར་དུ་དཀའ་སྤྱད་བྱས་པ་ཡིན་ཅིང་། གེགས་ཐམས་ཅད་མོས་གུས་གཅིག་པུས་རང་ གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་བྱ་བརྒྱ་འུར་རྡོ་གཅིག་གིས་འདེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས། མཁས་རློམ་གང་ དག་བླ་མའི་མོས་གུས་བསྒོམ་པའི་ལམ་བླུན་པོ་དང་ཉ་མའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྩི་ཞིང་། རང་ ལ་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་ཡུས་ཀྱིས་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཆོས་ནས་བཤད་པ་བཞིན་མི་བྱེད་ ཅིང་། མན་ངག་ལ་ཐོབ་གཤའ་བྱེད་པའི་ཚུལ་དུ་དབང་ཆེའི་སྤྱོད་པས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ རྣམས་ལ་ནི་ཉམས་མྱོང་ཡེ་མི་སྐྱེ་བའམ། ཅུང་ཟད་སྐྱེས་ཀྱང་བར་ཆད་ཀྱིས་འཁྱེར་བར་ཐེ་ ཚོམ་མེད་དོ། །དེས་ན་མོས་གུས་ལ་སོགས་པའི་གནད་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་བོར་ནས། དམིགས་ པ་རླུང་སྦྱོར་ལུས་སྦྱོང་སད་སུད་ཙམ་དང་། དབྱུག་ཆོས་དང་འཇིབ་རུ་དང་ཁབ་བཙག་དང་མེ་ 4-658 གཏར་ལ་སོགས་པ་ནད་བཅོས་ཐན་ཐུན་རེས་གེགས་སེལ་ཞིང་བོགས་ཐོན་པར་རེ་བ་ནི་ འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་མགོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་གནད་ལྔ་པོ་དེ་ཚང་བའི་སྟེང་ནས། འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་ཡིན་ན་བཅོས་ཕྲ་མོ་དེ་རྣམས་བྱས་ཀྱང་ལེགས་པར་འགྱུར་བའི་ སྐབས་ཅུང་ཟད་ཡོད་མོད། ཉམས་དང་གེགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངོ་མ་ཤེས་པ་དང་། གེགས་རང་ ཡིན་ཀྱང་སྐབས་འགར་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བའང་འབྱུང་སྲིད་པས་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱིས་ ལེགས་པར་བརྟག་པ་གལ་ཆེའོ།
我來為您翻譯這段藏文經典： 六瑜伽遣除障礙法 第一部分：總體性障礙遣除法的章節 頂禮上師！在此，我將略述修習甚深道金剛瑜伽時所需的遣除障礙口訣。 所有障礙可歸納為三類：一、損害身心二者的魔障；二、主要損害心的禪定障礙；三、主要損害身體的四大失調及其相關障礙。 共同的遣除方法是：對上師的虔誠信心、了知一切顯現如幻的見解、對一切眾生真實的大悲心、懺悔罪業、精進積累資糧。其中，一切遣除障礙增上法的核心就是對上師的虔誠信心。積資凈障的主要方法也是通過虔誠信心而為上師修苦行，一切障礙僅憑虔誠信心一項就能自然解脫，如同一石驚飛百鳥。 因此，那些自詡為智者卻認為修習上師信心是愚人和俗人之法，僅因自己有些微小功德就不按教法所說那樣依止上師，而是以權勢姿態索取口訣的人，要麼永遠不會生起證悟體驗，要麼即便略有所生也必定會被障礙所奪走，這是毫無疑問的。 所以，捨棄這五項要訣而僅僅依靠觀想、氣功、體操之類的簡單方法，或是用棒療、吸角、鍼灸、火療等普通治病方法來期望遣除障礙和獲得進展，這是以迷惑欺騙迷惑。在具備前述五種要訣的基礎上，如果是四大失調，略作這些治療也會有些許益處。但如果不能辨識體驗和障礙的差別，即使是真正的障礙，有時治療反而弊大於利，因此具有證悟經驗的人仔細觀察很重要。
།གེགས་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་སོ་སོར་བསྲུང་ཞིང་སེལ་བ་ནི། བདུད་གེགས་ལ་རྒྱུད་སྡེ་ནས་གསུངས་པའི་བསྲུང་བཟློག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེས་ཟིན་ པའི་ཁོག་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སེལ། སྤྱིར་ན་ཚ་དང་མི་འདོད་པ་དང་རྨི་ལམ་ངན་པ་ དང་ལྟས་རྩུབ་པ་སོགས་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད། རྐྱེན་དེས་ཆོས་ལ་བར་ ཆད་ཆེ་བར་སོང་ན་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་ཡིན། རྐྱེན་དེས་ཆོས་དང་དགེ་བ་ལ་བསྐུལ། ཐ་ན་ རིམ་གྲོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་ལས་འཕེལ། སྙིང་རྗེ་ངེས་འབྱུང་མོས་གུས་སོགས་སྔ་ཕྱིར་ཇེ་ འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་བྱུང་ན་དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་མ་ཡིན། རྨི་ལྟས་ བཟང་། ལོངས་སྤྱོ་འཕེལ། མི་ཁ་བྱམས། གཏམ་སྙན། འཕྲལ་སྐྱིད་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གི་ བྱིན་རླབས་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མི་འཕེལ་བར་སོང་ན་བདུད་ རིགས་ཀྱི་བར་ཆད་ཡིན། རང་གཞན་གྱི་དགེ་བ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་ན་དཀོན་མཆོག་གི་བྱིན་ བརླབས་སམ་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་གེགས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ གེགས་ནི། བྱིང་རྒོད་གཉིས་དང་། རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆགས་དང་། ཉོན་མོངས་དྲག་པོ་རྒྱུན་གཅོད་ དཀའ་བ་རྣམས་ཡིན་པས། སེམས་བྱིངས་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ མཛད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བསམས་ནས་སྤྲོ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། རིག་པ་ཤུགས་བཏོན་ནས་ 4-659 བསྒྲིམ་ཞིང་བསྒོམ་པས་སེལ། གཞན་ཡང་ཐུན་ཆུང་ངུར་བཅད། ས་མཐོ་བ་དང་། མཐོངས་ དཀར་བ་དང་། བསིལ་སར་བསྒོམ་པ་དང་། ཆུ་ལྕག་དང་། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ལྟ་བ་ལ་ སོགས་པས་ཀྱང་སེལ། ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་བསལ་ལོ། །འདོད་ཡོན་དྲན་པ་ སོགས་རྒོད་པ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚེ་འདི་མི་རྟག་པ་དང་། མཐོ་དམན་འབྱོར་ རྒུད་དང་། འཁོར་བའི་ཆོས་གང་ལའང་སྙིང་པོ་མེད་ཚུལ་བསམས་ནས་སྐྱོ་ཤས་དྲག་པོ་ བསྐྱེད། ཤེས་པ་ཁོང་གློད་པའམ་རིགས་གཅིག་ལ་དྲན་པའི་བྱ་ར་བ་བཞག་ནས་ཅུང་ཟད་ བསྒྲིམ་པས་སེལ་བའང་ཡོད། གཞན་ཡང་བྱིང་བ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་རྣམས་བསྟེན་ ཅིང་། ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་བསལ་ལོ། །རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆགས་ལ་ནི་འཕྲོ་བ་ངོས་ འཛིན་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་གྲངས་ལ་འདེབས་པ་དང་། ཐུན་འཕྲོ་བཅད་ཀྱིན་བཅད་ཀྱིན་དྲན་ པས་བཟུང་བས་སེལ། རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་དམིགས་དང་། སེམས་གནས་པའི་ཕན་ཡོན་ བསམ། གྲིམ་ལྷོད་སྤེལ་མར་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་ན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།
我來為您翻譯這段文字： 對於這三種障礙的分別防護和遣除方法是： 魔障可通過密續所說的防護、遮止法，在空性和大悲攝持的基礎上修習而得以遣除。一般而言，發燒、不如意、惡夢、兇兆等未必就是魔障。如果這些因緣對修法造成嚴重障礙，就是魔障。如果這些因緣反而激勵修法和善行，乃至於通過法事等也能增長善業，慈悲心、出離心、信心等逐漸增長，那就是三寶加持而激勵修法。即使是好夢、好兆頭、受用增長、人緣好、美名傳、暫時快樂等，也未必就是三寶加持。如果依靠這些反而不增長修法，就是魔類的障礙。如果自他的善行都得以增長，那就是三寶加持或白法天神之力。 心的障礙或禪定的障礙是：昏沉、掉舉二者，相續不斷的妄念，難以斷除的強烈煩惱。當心昏沉時，應當思維圓滿正等覺佛陀的事業、聖者們的功德、歷代上師的傳記、佛法的利益等，生起廣大歡喜心，提起正念用功修持以遣除。此外，還可以縮短修行時段，在高處、明亮處、清涼處修行，用冷水洗面，觀月輪等方法來遣除。也可通過飲食和日常行為來遣除。 對於回憶欲塵等掉舉，應思維輪迴的痛苦、今生無常、高低貴賤、富貧得失、輪迴任何法都無實質的道理，生起強烈的厭離心。有時也可以放鬆心念或對某一事物保持正念警覺並稍加用功來遣除。此外也可採用對治昏沉的相反方法，以及通過飲食和日常行為來遣除。 對於相續不斷的妄念，可通過認清散亂、數算妄念、不斷截斷修行時段並以正念攝持來遣除。思維散亂過患和專注利益，鬆緊適度地交替修持就能遣除。
།དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ སོ་སོ་ལ་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་ཅི་རིགས་པ་བསྟེན་ནས་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། ཞེ་ སྡང་ལ་སྙིང་རྗེ། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བ། སྲེད་ཞེན་སེར་སྣ་སོགས་ལ་ངེས་འབྱུང་ སོགས་སོ་སོའི་གཉེན་པོར་མདོ་རྒྱུད་སོགས་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་པར་བསྒོམས་ པས། ཉོན་མོངས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་བཞིན་པས་དབྱིངས་ལ་མཉམ་པར་ བཞག་ན་སེལ་བར་འགྱུར། འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་སེལ་བ་ལ། དང་པོར་ནད་གདོན་བརྟག་པ་ནི། ལྟེ་བའི་རྩ་འདབ་རེ་བཞི་དང་། གསང་གནས་ཀྱི་ཕྱི་སྐོར་ བཅུ་དྲུག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་ལས་གྲང་ནད་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ལས་ལུས་ཀྱི་སྨད་ ལྕི། བཤང་གཅིའི་ལམ་མི་བདེ། རྩ་ཆུ་སྡོམ་པའམ་དགག་དཀའ་བ་འབྱུང་། སེམས་འཕྲོ་ཞིང་ གཉིད་མེད་པའམ་ཆུང་། ཁ་ཟས་བསིལ་བ་གནོད། གཞན་ཡང་རླུང་རྐྱང་པའི་ནད་ཕལ་ཆེར་ 4-660 ཡང་རྩ་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །མགྲིན་པའི་རྩ་སོ་གཉིས་དང་སྙིང་གའི་བརྒྱད་དེ་བཞི་ བཅུ་ལས་མཁྲིས་པ་དང་ཚ་བའི་ནད་གཙོ་བོར་བསྐྱེད་དེ་རྔུལ་ཆེ། སྐྱུག་སྟངས་འབྱུང་། ཟས་ཀྱི་ རོ་མི་གསལ། གཉིད་ཆེ་མགོ་བོ་ལྕི། ཁ་ཟས་དྲོད་དང་བཅུད་གནོད། གཙུག་ཏོར་གྱི་རྩ་འདབ་ བཞི་དང་དཔྲལ་བའི་བཅུ་དྲུག་སྟེ་ཉི་ཤུ་ལས་ཚ་གྲང་གཉིས་ཀར་དང་བད་ཀན་བསྐྱེད་དེ། བཀྲག་མདངས་ཤོར། ཕོ་བ་མི་བདེ། ཆུ་སྐྱུར་སྐྱུག་ཟས་ཞུ་རྗེས་འཕོ་བ་ཚ། ལུས་ལྕི། རྙིང་པ་ དང་བཅུད་ཅན་གནོད་པའོ།
同樣地，對於各種煩惱，應依據各自對治法安住於法界中平等，即：對治嗔恨以慈悲，對治貪慾以不凈觀，對治貪著執著吝嗇等以出離心等，如經續等所說的各種對治法相應修持，以正知煩惱及其對境如幻而安住於法界中平等，即可遣除。 對於遣除隨體性擾亂的元素，首先診察病魔：臍輪六十四脈支和密處外圍十六脈，共八十脈會生寒病，從這些過患中會出現下身沉重、大小便道不適、脈絡尿道阻塞或難以控制、心散亂且無眠或少眠、涼性飲食有害等癥狀。此外，大多數單純的風病也是依靠這些脈絡。 喉部三十二脈和心部八脈，共四十脈主要生膽病和熱病，會出現多汗、嘔吐、食物味覺不清、嗜睡頭重、溫熱滋補飲食有害等癥狀。頂髻四脈支和額部十六脈，共二十脈會生寒熱二病和痰病，會出現失去光澤容色、胃部不適、口酸嘔吐、食物消化后發熱、身體沉重、陳舊和滋補品有害等癥狀。
།གཞན་ཡང་མཆིན་པ་ལ་ནད་ཡོད་ན། མིག་མི་གསལ་ཞིང་ན་བ་ དང་། མཁལ་མ་ལ་ཡོད་ན་རྣ་བ་འོན་ཅིང་རྣག་སོགས་འབྱུང་། གློ་བ་ལ་ཡོད་ན་སྣས་དྲི་མི་ ཚོར་བསྣབས་མང་། སྙིང་ལ་ཡོད་ན་ལྕེ་མི་བདེ་ཞིང་འབྲུམ་པ་འབྱུང་། མཚེར་བ་ལ་ཡོད་ན་ རེག་བྱ་མི་གསལ་ཞིང་ཁོལ་བུར་ན་བ་སོགས་དང་། རུས་པ་ལ་ཡོད་ན་སོ་སེན་བཀྲག་མེད་པ་ དང་། ཤ་ལ་ཡོད་ན་དྲེག་པ་ཆགས་ཤིང་བ་སྤུ་ལོག ཆུ་རྒྱུས་ལ་ཡོད་ན་རེངས་འཁུམ་འབྱུང་། ཁྲག་ལ་ཡོད་ན་ཆུ་དམར་བའམ་སེར་བ་དང་། ལྷ་བ་དང་སྦུབས་ལ་ཡོད་ན་སྐྲ་སྤུ་གྱེན་དུ་ ལངས་པ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནི་སྟེང་འོག་གི་གདོན་ གཉིས་ཏེ། སྟེང་གདོན་ལ་ལུས་སྦྲིད། དྲན་པ་རྨོངས། རྨི་ལམ་དུ་མུན་ནག་སོགས་འབྱུང་། འདིའི་གྲོགས་ནི་རྒྱལ་འགོང་སོགས་ཕོ་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མང་། འོག་གདོན་ནི་ལུས་ སེམས་ལྕི། དུག་གསུམ་འཕེལ། ལུས་ཁོལ་བུ་ཁོལ་བུར་ན་ཚ་དང་འབྲུམ་པ་སོགས་འབྱུང་། རྨི་ལམ་དུ་སྡིག་སྦྲུལ་སོགས་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་རྨི། གྲོགས་ནི་མོ་གདོན་དང་བདུད་ཀྱིས་བྱེད་ པ་མང་། གྲོགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་དངོས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ལྟས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ བཅོས་ཐབས་ལ་འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་སྤྱིར་སེལ་བ་ནི་གདམས་ངག་འདི་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ ལས་འབྱུང་བའི་ལུས་སྦྱོང་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཉིན་རེ་མ་ཆགས་པར་བྱས་ན་སྔར་ཡོད་ རྣམས་ཐོན་འགྲོ་ཞིང་ཕྱིན་ཆད་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་བཅོས་ཐབས་ལ་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ 4-661 སྐབས་དང་འབྲེལ་བར། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་མན་ངག་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་དྲུག་གི་འཕྲོས་ལ། བཀག་ པས་འོག་སྒོ་བཙན་ཐབས་སུ་འགགས་ན་སྟེང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲོལ་བ་ནི། ལུས་ གནད་གཞན་རྣམས་ཅི་བདེར་བཅས། འོག་གི་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་ཐུར་སེལ་འཐེན་ གློད་མང་དུ་བྱ། རླུང་རོ་བསལ་ལ་སྟེང་རླུང་དྲག་ཏུ་རྔུབས་ཏེ་གསང་བར་ཤུགས་ཆེན་པོས་ མནན། དེ་ནས་ཡར་འཐེན་ཏེ་སྟོད་དུ་སླེབ་པ་ཙམ་ན་ལག་པ་ཁུ་ཚུར་བསྐྱང་ཞིང་ནུ་ཁར་བརྡེག ཁ་ནས་ཧཱ་རིང་ཧ་ཐུང་འདོན་ཅིང་ལུས་འཕར་རྡེབ་བྱ། དྲི་ཆུ་འགགས་པ་ཡིན་ན་དེ་རྗེས་རླུང་ སྔར་བཞིན་བཟུང་ལ་སྣ་བུག་གཡས་ནས་མང་དུ་འབུད། དྲི་ཆེན་དགག་པ་ཡིན་ན་གཡོན་ ནས་མང་དུ་འབུད་དོ།
此外，若肝臟有病，則眼睛不清且疼痛；若腎臟有病，則耳朵失聰且流膿等；若肺部有病，則鼻子聞不到氣味且流涕過多；若心臟有病，則舌頭不適且生瘡；若脾臟有病，則觸覺不清且突然疼痛等；若骨骼有病，則牙齒指甲無光澤；若肌肉有病，則積垢且毛髮倒豎；若筋脈有病，則僵硬攣縮；若血液有病，則小便呈紅色或黃色；若面板和肌腔有病，則毛髮豎立等。 隨體性擾亂元素的伴隨癥狀是上下兩種魔：上魔使身體麻木、神識迷亂、夢中見黑暗等。其伴侶多為天魔等陽性魔所為。下魔使身心沉重、三毒增長、身體忽然疼痛和生瘡等。夢中夢見毒蛇等各種畜生。其伴侶多為女魔和魔王所為。無論是何種伴侶，其實相和夢兆也會出現。 對於這些的治療方法，普遍遣除體性擾亂元素是依照此教授的口訣中所說的身體鍛鍊，若每日不間斷地修習這些，則能除去已有的病癥且今後不再生起。對於各別的治療方法，與修持生命氣的章節相關，根據大班智達釋迦獅（པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི）的口訣金剛六句的延伸：若因阻塞而下門強制閉塞，則依上部瑜伽而解除：身體其他要訣隨意擺放，以下部開合瑜伽多做下行風提拉放鬆，清除滯氣后猛力吸入上風，以大力壓向密處，然後向上提拉，當到達上身時，手展開拳頭擊打乳頭，口中發出長"哈"短"哈"聲，身體跳動震動。若是小便阻塞，之後如前持氣，從右鼻孔多吹出；若是大便阻塞，則從左鼻孔多吹出。
།འདི་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་པ་གཞན་ཡང་བུམ་ཅན་བསྒོམ་པས་ཐུར་ སེལ་སྟོད་དུ་ཧགས་པ་དང་། སྲོག་རླུང་སྨད་དུ་ལྷུང་བ་གཉིས་འབྱུང་བའང་སྲིད། ཐུར་སེལ་གློ་ བུར་དུ་གྱེན་རྒྱུའི་གནས་སུ་སླེབ་ན་སྨད་ཀྱི་དྲོད་བསྡུས། སྟོད་ལ་དྲོད་རྒྱས། མགོ་ནས་རླངས་ པ་འཕྱུར། ཁོག་ནང་དུ་ཤིང་བརྫངས་པ་བཞིན་ན་འགའ་ཞིག་ལ་མགོ་བོར་ཟུག་ཟེར་ཆེན་པོ་ སྐྱེ་བའང་ཡོད། དབུགས་ནང་དུ་སྡུད་དཀའ། ཁོག་ནང་ནས་ཡར་རླུང་ཕུབ་བསྐོར་བ་བཞིན་ འགྲོ་བའི་སྣང་བ་དང་། སྐར་ཁུང་གི་སྣང་བ་འབྱུང་བའང་ཡོད། དེ་ལ་བཅོས་ཐབས་ནི། ཕྱར་ བ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་གན་ཀྱལ་དུ་བཞག་ནས་ཟུར་བཞི་ནས་བཏེག་ཅིང་། རྒྱབ་ས་ལ་ཅུང་ཟད་ རྡེབ་པ་ཡང་ཡང་བྱ། དེ་ནས་མགོ་མདུན་དུ་བཀུག་ལ་སྒལ་ཚིག་དང་པོ་ནས་གཞུག་ཆུང་གི་ བར་དུ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་རིམ་པས་བརྡུང་། ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ནད་ཁམས་དང་སྦྱར། མར་རྙིང་པའི་ བྱུག་པ་དང་རྐང་མཐིལ་དྲོད་དུགས་བྱ། དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་འདུག་ན་བུ་ག་མང་པོའི་ སྦྱོར་བ་དང་། ནོར་བུར་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་ལ་སེམས་གཏོད་དུ་གཞུག་གོ །
與此相類似的情況還有：修持瓶氣時可能會出現下行風堵塞于上部和生命氣墜落於下部兩種情況。若下行風突然到達上行之處，則下部熱量收縮，上部熱量擴張，頭部冒出蒸氣，胸腔內如同插入木棒般疼痛，有些人會在頭部產生劇烈疼痛。呼吸難以向內收攝，胸腔內感覺有風如吹氣球般上升，也會出現如同天窗般的光明景象。 對此的治療方法是：將患者如毯子般平躺，從四角抬起，將背部輕輕拍打地面多次。之後使頭部前傾，用拳頭從第一節脊椎到尾椎依次敲打，力度大小要與病情相適應。塗抹陳年酥油並對腳底進行熱敷。若仍有執著于專注點，則應修持諸多孔穴瑜伽，並令其專注于寶珠中的黑明點。
དེས་སེལ། གྱེན་རྒྱུ་ སྲོག་རླུང་དང་བཅས་པ་དེ་ཐུར་སེལ་གྱི་གནས་སུ་གློ་བུར་དུ་ལྷུང་ན། རྩ་ཆུ་བསྡམས་པའམ་ འོག་སྒོ་སྡུད་མི་ཤེས། རྒྱུ་ཞབས་དང་བཤང་གཅིའི་ལམ་གཟེར། སྟོད་ཀྱི་དྲོད་བསྡུས། སྨད་ 4-662 ལྷག་པར་ཚ། དེ་བཅོས་པ་ནི་གཅིག་གིས་རྐང་པ་ནས་བཟུང་ཞིང་། མགོ་ཞབས་སློག་པའི་ ཚུལ་གྱིས་མགོ་ས་ལ་མ་རེག་ཙམ་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར། གཅིག་གིས་གཞུག་རུས་ནས་ལྟག་པའི་ ཚིགས་པ་ཟད་སོའི་བར་དུ་ཁུ་ཚུར་གྱིས་རིམ་པས་བརྡུང་། དེ་ནས་རས་སམ་སྣམ་བུ་དྲོ་མོས་ དཀྲིས་ཤིང་ཕྱི་ནས་བསྡམས། ཡང་ཁ་བུབ་ཏུ་སྤྱི་རྟིང་ལོག་ཚུལ་དུ་བཞག་ནས་གོང་བཞིན་ ཚིགས་པ་རྣམས་རིམ་པས་བརྡུངས། བུ་ག་མང་པོའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་ཐུབ་ན་ལེགས་ཏེ་དེས་ སེལ། བུམ་ཅན་བསྒོམ་པས་ཀོར་ལེར་ན་ཚ་བྱུང་ན་དལ་བུས་མཉེ་བ་དང་བུ་ག་གསུམ་པའི་ སྦྱོར་བས་ཕན། ཀོར་ལེར་འབྲུམ་པ་དམར་ཙམ་བྱུང་ན་དྲི་ཆུ་གྲང་མོས་བཀྲུས་པས་སེལ། གཞན་ཡང་མགོ་བོ་ན་བ་དང་། སྙིང་འཚངས་པ་དང་། རོ་སྟོད་ཚ་ཀྲམ་ཀྲམ་པ་བྱུང་ན་ཏེ་ཏེ་ བརྡུང་བ་དང་། ཐུར་སེགས་ལ་རྒྱུག་པ་དང་། དཔྱངས་ཕྲུལ་བྱས་པས་ཀྱང་ཕན། སྙིང་ག་དང་ རྩིབ་ཆུང་ནས་ཡར་ཚ་ཀྲེང་བྱུང་ན་སྐེད་པ་ཡན་ལ་ལས་མི་འཆོལ། འོག་རླུང་དྲག་ཏུ་འཐེན། བརླ་དང་བྱིན་པ་བསྒྲིམ། རྐང་སོར་རྣམས་བསྐུམས་ཏེ་རྐང་པ་བརྐྱང་བསྐུམ་མང་དུ་བྱས་པས་ སེལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་གཞི་ནི། ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་རྣམས་ བསྒོམ་ཞིང་འདྲེན་འགྲེམས་བྱས་པས་འཛག་གེགས་ཕལ་ཆེར་ཆོད་པ་ཡིན་ལ། འཛག་པའི་ སྒོ་རྣམས་ནས་བསྲུང་བ་ནི། བཤང་གཅི་དང་སྡོངས་ནས་འཆོར་པ་ལ། ཐིག་ལེ་རུལ་བ་རྣམས་ ནད་དང་འདྲེས་པ་ཆུ་དང་སྡོངས་ནས་འབྱུང་ཞིང་། འགའ་ཞིག་ལ་བོང་བུའི་ཆུ་འདྲ་བ་འོང་། དེ་ནི་སྙིགས་མ་ནད་དུ་གྱུར་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། དྭངས་མ་འཆོར་བའི་རྟགས་སུ་རྩ་ཆུ་དོར་བས་ ལུས་འདར་ཤིག་པ་དང་མགོ་འཁོར་བའམ་འགྱེལ་ཚད་པ་འབྱུང་། དེ་ལ་རླུང་ཁ་སྦྱོར་ལྟེ་བ་ ནས་རྒྱུ་ཞབས་ཀྱི་བར་དུ་འཐེན་གནོན་བཞི་ལྔ་ཞིག་བྱ། རྒྱ་མཚོ་རི་རབ་ལ་གཅིར་བ་སོགས་ ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བཞི་དང་ལྡན་པས་རླུང་ཁ་སྦྱོར་འཐེན་{ནེ་[པའི་]ངང་ནས་རྩ་ཆུ་རང་ འགྲོས་སུ་དོར་བས་ཕན། རྔུལ་དང་སྡོངས་ཏེ་འཛག་ན་དྲོད་ཆེ་ཞིང་རྔུལ་ཅབ་སྟེ་འབྱུང་། དེ་ 4-663 རྗེས་ལུས་ཟི་ལྡབ་ཀྱི་འབྱུང་ཞིང་སྟོབས་ཆུང་། དེ་ལ་ཙན་དན་དུ་མ་ཙམ་དྲི་ཆུར་བཏབ་སྟེ་དེས་ ལུས་བཀྲུ། དེ་ནས་མར་གྱིས་བྱུག་པ་བྱས་ལ་སྲན་ཕྱེ་ལྟ་བུས་དྲིལ་ཕྱིས་བྱ། དམིགས་པ་བ་ སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་འོད་དཀར་པོ་ཅན་གྱིས་གང་བར་བསམ། སོ་ཁྲག་དང་སྡོངས་ ནས་འཆོར་བ་ནི། ཁྲག་ནག་པོར་འདུག་ན་ནད་ཡིན་པས་དོར། ཁྲག་མཚལ་ཁ་འབྱུང་ཞིང་ མགོ་ཟི་ཡོར་བ་དང་།
我來為您完整翻譯這段文字： 由此消除。若上行風與生命氣突然墜落到下行風的位置，會出現憋尿或無法控制下門，肛門和小便通道疼痛，上部熱量收縮，下部特別發熱。其治療方法是：一人抓住病人雙腳，以倒置方式將頭部背向抬起至幾乎觸地，另一人用拳頭從尾骨到後頸椎骨末端依次敲打。然後用溫暖的布或毛毯包裹並從外部束緊。之後讓病人俯臥，頭部向後的姿勢，如前所述依次敲打各節骨骼。若能修持諸多孔穴瑜伽則更好，這樣就能消除。 如果修持瓶氣時腹部出現疼痛，可以慢慢按摩並修持三孔瑜伽來緩解。若腹部出現略帶紅色的腫塊，用冷尿清洗可以消除。 此外，若出現頭痛、胸悶、上身發熱刺痛時，可以敲打額頭、在斜坡上奔跑、做吊蕩運動也會有幫助。若從心口和小肋骨向上發熱僵硬，則不要讓上半身動作紊亂，猛力牽引下行風，繃緊大腿和小腿，蜷曲腳趾，多做伸縮腿部運動即可消除。 菩提心不失壞的正行是：修持道之正行並做引導分配，即可斷除大部分漏泄障礙。對於從各漏泄門處的防護是：從大小便道漏泄時，腐敗的明點與病混合，與尿一起排出，有些人會出現如同驢尿般的情況。這是濁分已經轉為病態，而清分漏泄的徵兆是小便時身體顫抖、頭暈或有昏倒感。對此，應從臍部到肛門做四五次風瑜伽收放。伴隨著如海壓山等身體四種變化，在持風瑜伽的狀態下自然排尿即可緩解。 若與汗液同時漏泄，則會出現體溫升高且大量出汗。之後身體會發抖且體力減弱。對此，在尿中加入適量檀香，用此液體清洗身體。之後塗抹酥油，用豆粉等擦拭。觀想所有毛孔充滿具白光的明點。 若與牙血同時漏泄時，如果是黑色的血則為病態應當排出。若流出硃紅色的血且頭暈目眩...
ཁྲག་མཚལ་ཁ་འབྱུང་ཞིང་ མགོ་ཟི་ཡོར་བ་དང་། ཉམས་སྣང་བཀྲག་འཆོར་བའི་རྣམ་པ་བྱུང་ན་ཟུངས་ཁྲག་དང་ཐིག་ལེ་ འདྲེས་པ་ཡིན་པས་མཆུ་བཙུམས་པའི་ངང་ནས་ལྕིབས་ཀྱིས་འཇིབས་ཚུལ་དང་། བུམ་པ་ཅན་ དང་ལྟག་པ་སྐྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱ། མཆི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་རྟགས་སྔ་མ་དང་འདྲ་ ཞིང་། དེ་ལ་བུམ་ཅན་བཟུང་ལུས་སྒྱེད་མིག་བཙུམ་བྱེད་པ་དང་། རེས་འགའ་སྤྱི་བོའི་བུམ་ ཅན་བཟུང་ཞིང་མིག་ནམ་མཁར་བལྟས་པས་ཕན། སྣ་ཁྲག་དང་སྡོངས་ནས་འཛག་པ་ཡང་ རྟགས་གོང་དང་འདྲ། འདི་སྒོ་ཡངས་པས་གེགས་ཆེ་ཞིང་ཅུང་ཟད་སེལ་བ་དཀའ། ཁྲག་ གཅོད་ཀྱི་མན་ངག་གཞན་ཡང་བྱ། ཁྱད་པར་བུམ་ཅན་གྱི་ངང་ནས་མཐེབ་མཛུབ་ཀྱིས་སྣ་ སྟེམས། སྣའི་རླུང་ནང་དུ་དྲང་ཞིང་མགོ་སྤྲུག དེ་ནས་ལངས་ཏེ་ལག་པ་གཡབ་གཡུག་བཞིན་ བསྐོར་དགོས་ཏེ། གཡས་གཡོན་གང་ནས་འཛག་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་གཡབ་བོ། །སྣབས་དང་ འདྲེས་ན་སྣབས་སྔོ་སངས་ཚྭ་མི་བྲོ་བ་འབྱུང་། རྟགས་གཞན་གོང་དང་འདྲ། དེ་ལ་བུམ་ཅན་གྱི་ ངང་ནས་སྣ་བཀག་སྟེ་སྣའི་རླུང་རྔུབ་པ་དེ་ཀས་སེལ། རྣ་པགས་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་ རྟགས་གཞན་འདྲ་བ་ལས་རྣ་བའི་གཏིང་ཟ་བར་འོང་། དེ་ལའང་རླུང་སྦྱོར་བཤད་མ་ཐག་པ་ དེ་ཁས་ཕན་ཅིང་རྣ་པགས་དེ་ཟོས་ནའང་ཕན་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ནི་གེགས་སེལ་སྤྱི་ཁོག་ བཤད་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་དང་པོའོ། ། ༄། །གཉིས་པ། སྲོག་རྩོལ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གེགས་བསལ་བའི་སྡེ་ཚན། གཞན་ཡང་ས་རླུང་སྟོབས་འཕེལ་ཏེ་ལུས་རྗི། ཉམས་ཤེད་ཆུང་། ཆགས་པ་སྲབ་པར་ འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གཡས་ཀྱི་རླུང་འགྲོ་འོང་གི་བཟླས་པ་དང་། གཡས་ནས་འབུད་རྔུབ་ཀྱི་བུམ་ 4-664 ཅན་བྱས་པས་སེལ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་རླུང་འཕེལ་ཏེ་གྲང་ཤུམ་དང་ཁོང་འདར་བྱེད། ངག་སྨྲ་ བརྗོད་དཀའ་བར་གྱུར་ན་དྲི་ཆུའི་རྩའི་ལམ་ནས་རྡོར་བཟླས་སོགས་བྱ། མེ་རླུང་འཕེལ་ཏེ་ ལུས་རྔུལ། དྲོད་སྐྱེ་མིག་མི་གསལ་བར་སོང་ན་སྣ་གཡོན་ནས་བྱ། རླུང་གི་རླུང་འཕེལ་ཏེ་ལུས་ ཡང་ཤེས་པ་འཕྱོ། སྡོད་མི་ཚུགས། སྣ་འགག་པའམ་དྲི་མི་ཚོར་ན་བཤང་བའི་རྩའི་ལམ་ལ་ དམིགས་ནས་རྡོར་བཟླས་སོགས་བྱ། མཁའ་ཁམས་འཕེལ་ཏེ་གཡང་ས་སྐྱེ། རིག་པ་སྐྱོ། སྟོང་ ཉམས་འབའ་ཞིག་འཆར། རྣ་བ་འོན་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་འོག་སྒོ་གཉིས་འབྱེད་འཛུམ་ ཡང་ཡང་བྱ། ཁུ་བའི་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་རྡོར་བཟླས་སོགས་བྱ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་འཕེལ་ ནས་ཆགས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ། འཛག་གེགས་འབྱུང་། སྨྱོ་བ་ལྟར་གྱུར་ན་རླུང་མཉམ་རྒྱུར་བཏང་། དབུ་མ་ལ་དམིགས་ནས་རྡོར་བཟླས་བུམ་ཅན་སོགས་བྱའོ།
我來完整翻譯這段文字： 若出現硃紅色血液溢出和頭暈目眩，以及覺受光明消失的現象，這是精血和明點混合的現象，應當在閉唇狀態下以吸吮方式，同時做瓶氣和後頸伸展。若與淚液同時出現也與前述徵兆相似，對此應持瓶氣、身體挺直並閉眼，有時持頂輪瓶氣並望向虛空會有幫助。與鼻血同時漏泄的徵兆也與前述相似。因為這個門較寬，障礙較大且較難消除。還應做其他止血的竅訣。特別是在持瓶氣狀態下用拇指和食指堵住鼻孔，將鼻風吸入內部並搖頭。然後站起來一邊揮動手臂一邊轉動，從右側或左側哪邊漏泄就揮動那一邊。若與鼻涕混合，會出現淡藍色且無鹹味的鼻涕，其他徵兆與前述相同。對此在持瓶氣狀態下堵住鼻子吸入鼻風即可消除。與耳垢同時出現的其他徵兆也相似，但會出現耳內發癢。這種情況也可用剛才所說的風瑜伽來治療，據說吃掉那耳垢也有幫助。以上是障礙消除總綱說明的第一部分。 第二，以生命氣功消除障礙的部分。 此外，若地風增盛，身體沉重，覺受力微弱，貪慾變薄，對此應做右側風的來去誦持，以及從右側做出入的瓶氣即可消除。同樣，若水風增盛，出現寒顫和內部顫抖，語言難以表達，應從小便脈道做金剛誦等。若火風增盛，身體出汗，生熱，眼睛變得不清楚，應從左鼻孔做。若風的風增盛，身體輕盈，意識散亂，坐立不安，鼻子堵塞或聞不到氣味，應觀想大便脈道做金剛誦等。若空界增盛，產生恐懼感，意識疲憊，只顯現空性覺受，耳朵失聰等，應反覆開合下部二門，觀想精液通道做金剛誦等。若智慧界增盛，生起強烈貪慾，出現漏泄障礙，如同發瘋一般，應令風平等執行，觀想中脈做金剛誦、瓶氣等。
།ཡང་མཉམ་གནས་ལ་སོགས་ པའི་རླུང་སྐྱོན་ཀྱང་འཆོས་དགོས་ཏེ། མཉམ་གནས་རྒྱས་པས་མང་དུ་ཟོས་ཀྱང་བཀྲེས་ཤིང་ སྟོབས་ཆུང་། ངལ་ཞིང་དུབ་ན་གཡས་ཀྱི་མེ་རླུང་ལ་དམིགས་ནས་བུམ་ཅན་དང་རྡོར་བཟླས་ བྱས་པས་སེལ། མཉམ་གནས་སྟོབས་ཉམས་ན་ཟས་མི་འཇུ། དམུ་ཆུ་དང་སྐྲན་སོགས་སུ་ འགྱུར་བས་གཡོན་གྱི་ས་རླུང་ལ་དམིགས། སྲོག་རླུང་འཕེལ་ན་དྲོད་ཉམས་རླུང་སེམས་རྒོད། སྨྱོ་འབོག་ཏུ་འགྱུར། དྲི་ཆུའི་ལམ་གྱི་རླུང་ལ་དམིགས། དེ་སྟོབས་ཉམས་ན་ལུས་སྟོབས་ འཆོར། དྲན་པ་ཉམས། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་བཤང་བའི་རྩའི་རླུང་ལ་དམིགས། གྱེན་རྒྱུ་འཕེལ་ན་དབུགས་ལྷག་པར་རྒོད། བཟའ་བཏུང་ལ་སྲེད། མང་དུ་སྨྲ། གཡོན་གྱི་ཆུ་ རླུང་ལ་དམིགས། དེ་སྟོབས་ཉམས་ན་དབུགས་འགྲོ་འོང་དཀའ། བཟའ་བཏུང་གི་རོ་མི་ཚོར། གཡལ་དང་སྐྱིགས་བུ་འབྱུང་། གཡོན་པའི་རླུང་གི་རླུང་ལ་དམིགས་པའམ་དྲི་ཆུའི་ལམ་ལ་ དམིགས། ཐུར་སེར་འཕེལ་ན་བཤང་གཅི་ཁུ་བ་རླུང་སྟེ་འོག་གི་རྒྱུན་ལམ་བཞི་འཛག་པ་དང་ ལུས་འདར་བ་སོགས་སུ་འགྱུར། དེ་ལ་གཡོན་གྱི་ས་རླུང་ངམ་བཤང་བའི་རླུང་ལ་དམིགས། 4-665 དེ་སྟོབས་ཉམས་ན་རྩ་ཆུ་སྡོམས། རས་མི་ཐོན། ཕོ་བ་འུར་སྒྲ་འབྱུང་། གཡོན་གྱི་མེ་རླུང་ངམ་ སྣ་གཡས་ཀྱི་རླུང་ལ་དམིགས། ཁྱབ་བྱེད་འཕེལ་ན་ཚིགས་རྣམས་བསྐྲད། འགྲོ་འདུག་དཀའ་ པགས་པ་དང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ཚ་ཞིང་གཟེར། གཡོན་གྱི་རླུང་གི་མཐའ་འམ་དུང་ཅན་མ་ ལ་དམིགས། དེ་སྟོབས་ཉམས་ན་ལུས་སྐྲང་། པགས་པ་འགོག བ་སྤུ་བྱི། ཟ་འཁྲུག་ལ་སོགས་ པར་འགྱུར། དེ་ལ་དབུ་མ་ལ་དམིགས་ཤིང་མཉམ་རྒྱུའི་སྟེང་ནས་རྡོར་བཟླས་དང་བུམ་ཅན་ བྱས་པས་སེལ། རླུང་རེངས་བཅོས་པ་ནི། སྲོག་རླུང་སྙིང་ཁར་གཟེར་ན་སྟོད་འཚངས་དང་ སྙིང་གཟེར་འོང་། རེངས་ན་སྙིང་རླུང་དུ་འགྲོ་བས་ལུས་ཆུར་བཅུག་སྟེ་གང་ན་ས་དེ་ཆུའི་རྦ་ལ་ གཏད། དེ་རྗེས་བསྐུ་མཉེ་བྱ། ནོར་བུར་སེམས་བཟུང་བས་སེལ། གྱེན་རྒྱུ་ཟིན་ན་ཕོ་བ་སྦོ། མཁལ་སྐྱེད་ན། གཟེར་ཞིང་སྐྱུག རེངས་ན་ཕོ་གཟེར་དང་། དམུ་ཆུར་འགྲོ། དེ་ལ་ཆང་གི་ཁ་ ཁྲུ་གདབ། ན་སར་དུགས་བྱ། སྐྱིགས་བུ་འདོན། ཤེས་པ་མགྲིན་པར་གཏོད། ཐུར་སེལ་ཟིན་ ན་དཔྱི་མིག་ན། རོ་སྨད་བཤལ། དྲི་ཆེན་ཧ་ཅང་བསྐ་བ་དང་སླ་བར་འགྱུར། རེངས་ན་སྨད་ འཁྱལ་དུ་འགྲོ་བས་བཤང་གཅིའི་ལམ་གྱི་བར་དུ་དྲག་ཏུ་མཉེ་ཞིང་དུགས་བྱ། འོག་སྒོའི་རླུང་ སྟེང་དུ་དྲག་ཏུ་དྲངས། ཤེས་པ་ཚངས་བུག་ཏུ་གཏད་དོ།
還需要治療平住風等風的過失。若平住風增長，即使吃很多也飢餓且體力弱，疲憊睏乏時，應觀想右側火風做瓶氣和金剛誦即可消除。若平住風力量衰減，則食物不消化，會變成水腫和瘤等，應觀想左側地風。若生命風增盛，則暖性減退，風心躁動，會變得發狂，應觀想小便道的風。若其力量衰減，則身體力量喪失，記憶力衰退，會出現昏厥等情況，應觀想大便脈的風。若上行風增盛，則呼吸特別躁動，貪求飲食，多言，應觀想左側水風。若其力量衰減，則呼吸出入困難，感覺不到飲食的味道，會打呵欠和打嗝，應觀想左側風的風或觀想小便道。若遍凈風增盛，則大便、小便、精液、風這下部四種常道泄漏，以及身體顫抖等，對此應觀想左側地風或大便風。若其力量衰減，則脈水閉塞，屁不出來，腹部發出呼嚕聲，應觀想左側火風或右鼻孔的風。若遍行風增盛，則關節疼痛，行走困難，面板和毛孔發熱刺痛，應觀想左側風的邊際或月脈。若其力量衰減，則身體浮腫，面板粗糙，毛髮脫落，出現瘙癢等情況。對此應觀想中脈，並在平等執行的基礎上做金剛誦和瓶氣即可消除。 關於治療風僵硬：若生命風在心間刺痛會出現上脹和心痛。若僵硬則會轉為心風，應將身體放入水中，將痛處對著水浪，之後做按摩，持心於寶珠即可消除。若上行風受困，則腹部脹滿，腰腎疼痛，會嘔吐，若僵硬則會變成胃痛和水腫。對此應用酒漱口，在痛處做熱敷，發出打嗝聲，將意識專注于喉間。若遍凈風受困，則胯眼疼痛，下身癱軟，大便會變得過於稠或稀。若僵硬則會轉為下身痙攣，應用力按摩大小便道之間並做熱敷，將下門的風猛力向上提，將意識專注于梵穴。
།གྱེན་རྒྱུ་ཟིན་ན་མགྲིན་པ་སྐྲང་། རྩེའུ་ ཆུང་དང་རྩེ་མགོ་ན། རེངས་ན་ལྐོག་འབྲས་སུ་འགྲོ་བས། རླུང་ཐུར་དུ་མནན་ཞིང་མགྲིན་པ་ སྐོར། རླུང་སྣ་ནས་འབུད་པ་དང་ཧ་དྲག་ཏུ་འདོན། ཁྱབ་བྱེད་ཟིན་ན་མགོ་བོ་སོགས་ལུས་ཁོལ་ བུར་ན། རེངས་ན་སྒུར་པོར་འགྲོ་བས་འཆོངས་རྒྱུག་དང་བསྐུ་མཉེ་བྱ། མིག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ རེངས་ན་རབ་རིབ་དང་སྐམ་ཚག་ལ་སོགས་པར་འགྱུར། ཆུ་གྲང་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་ བའི་བསིལ་སྨན་གདབ། མཐིལ་བཞི་དང་བོལ་གོང་ལ་ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་བྱ། རྣ་བ་ལ་མིན་ པའི་ངོས་བཀབ་ནས། ན་བ་ངོས་ནས་རླུང་དྲག་ཏུ་དྲངས། ཁ་སྣ་ནས་འབུད། སྣ་ལ་ཡང་སྣ་ བུག་བཀག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བྱ། ལྕེ་ལ་ཡང་ཁ་བཙུམ། ལྕེ་སྒྲིལ་བ་དང་གཅུ་བ་མང་དུ་བྱས་ 4-666 ནས། ལྕེ་བརྐྱང་ཞིང་ཁ་ནས་རླུང་མང་དུ་འདོན། པགས་པ་སོགས་ལུས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལ་ རླུང་དྲག་ཏུ་རྔུབས། སྐང་པའི་སོར་མོ་བསྡུས་ལ་བྲོ་འཁྲབ། ལག་པའི་སོར་མོ་བསྐུམ་ལ་དྲག་ ཏུ་སྤྲུགས་པས་སེལ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སོ་སོ་དང་རླུང་བཅུའི་གནས་གང་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། སོ་ སོའི་འཁྲུལ་འཁོར་བྱས་པས་མཆོག་ཏུ་ཕན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གང་ན་སར་གཏད་ནས་བུམ་ པ་ཅན་འབུགས་པ་བཞིན་བཟུང་པ་དང་། གང་ན་ས་དེ་ཉིད་སྟོང་པར་བསྒོམ་པ་དང་། གང་ན་ སར་དབུ་ག་དོད་ཅིང་ཧ་ཞེས་རླུང་དྲག་ཏུ་བུས་པས་བུ་ག་ནས་རྒྱངས་རྒྱངས་ཐོན་པར་བསྒོམ་ པས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།
若上行風受困，則喉嚨腫脹，小舌和舌尖疼痛，若僵硬則會轉為喉核病，應將風向下壓並環繞喉嚨，從鼻子呼出風並大聲發出"哈"聲。若遍行風受困，則頭部等身體部位突然疼痛，若僵硬則會變成駝背，應做跳躍奔跑和按摩。若執行于眼睛的風僵硬，則會變成視力模糊和乾澀等癥狀，應敷上冷水和藏紅花等清涼藥物，對四個腳掌和掌心做沐浴和塗抹。對於耳朵，應蓋住無病的一側，從病的一側猛烈牽引風，從口鼻呼出。對於鼻子也同樣堵住鼻孔這樣做。對於舌頭也要閉口，多做舌頭打卷和彎曲，然後伸舌並從口中多出氣。對於面板等一般和特殊的身體部位，應猛烈吸氣，收攏腳趾跳舞，彎曲手指用力抖動即可消除。 對於身體各個部分和十種風的任何位置，做各自的運動都會變得特別有益，且對著疼痛處像鉆瓶子那樣持住，觀想疼痛處為空性，在疼痛處打開孔竅併發出"哈"聲猛烈吹氣，觀想從孔竅中一點點流出，這樣也能消除大部分病癥。
།ཡང་སྲོག་རྩོལ་བསྒོམ་པས་ཐུར་རླུང་གྱེན་དུ་ལོག་ནས་ སྟོད་འཚངས་སོགས་བྱུང་ན། ལུས་གནད་ཁུ་ཚུར་བརླ་བཞག་དང་། རྐང་སོར་བསྐུམས། སྨད་ ཀྱི་ཉྭ་བཞི་སྒྲིམ། ཐུར་རླུང་དྲག་ཏུ་བསྐུམ་པས་ཀྱང་སེལ། ཡང་ནང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་པ་ ལས། བད་ཀན་རྒྱས་ཏེ་སྤྱི་བོ་དང་དཔྲལ་བ་ལྕི་ཞིང་མི་ཐེག་པ་སྙམ་བྱེད། ལུས་ལྗི་ཤེད་ཆུང་ ན་དཔྲལ་བའི་བུམ་ཅན་གྱི་འདུག་སྟངས་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་རླུང་རྒྱུ་ཞབས་སུ་དྲག་ཏུ་མནན་ པས་སེལ། འདིས་ནི་འཁྲུ་ནད་དང་ཆུ་སྲི་བ་ལའང་ཕན། མཁྲིས་པ་སྐྱེས་ཏེ་ཁ་སྐོམས་ཤིང་ཁ་ བར་འགྱུར། སྐོམ་དད་ཆེ་ན་སྙིང་ག་དང་མགྲིན་པའི་བུམ་ཅན་བསྒོམས། འདིས་རྒྱབ་ཀྱི་ཟུག་ རྔུ་ཡང་འཇོམས། འདུས་པའི་ནད་ལ་བརྟེན་པའི་ལུས་ཕྲུམ་གཟེར་འབྱུང་ན། ལུས་གནད་ སོར་སྡུད་དང་འདྲ་བ་ལས་ཐོག་མར་སྟེང་རླུང་མནན། དེ་ནས་ཐུར་སེལ་འཐེན་པའི་ཁ་སྦྱོར་ གྱིས་སེལ། རིམ་གྱི་ཚ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་མུན་ཁང་དུ་མཉམ་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ འདུག སྐེད་པ་སོགས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས། མཐེབ་མཛུབ་ཀྱིས་སྣའི་རྩ་བ་བསྡམས། ཁ་ སྦྱོར་གོང་བཞིན་བཟུང་བས་ས་ལ་འགྱེལ་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པས་སེལ། དམུ་ཆུ་ དང་སྐྲན་དང་གཞང་འབྲུམ་དང་གློ་ནད་དང་སྐྱིགས་བུ་དང་དུག་དང་མགོ་ནད་དང་མིག་ནད་ རྣམས་ཀྱང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཟླ་གཅིག་བསྒོམས་པས་སེལ་བར་བཤད་ཅིང་། མ་ཞུ་བ་ 4-667 ལ་གན་ཀྱལ་དུ་འདུག་ལྟེ་བའི་བུམ་ཅན་བཟུང་ལག་པ་གཡོན་པས་ལྟེ་བའི་པགས་པ་བསྡུས་ ཏེ་མགོ་དང་རྐང་པ་གྱེན་དུ་འདེགས་པས་ལྡང་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཡང་ཡང་བྱེད་པས་སེལ་ལོ།
另外，修習生命力瑜伽時，如果下行風逆轉向上，出現上身脹悶等癥狀，應採用身體要訣：握拳放在大腿上，蜷曲腳趾，收緊下半身四條筋，強烈收縮下行風也可消除。另外，由於內在元素失調，痰濕增長導致頭頂和前額沉重難以承受，身體沉重無力時，應如前額瓶氣姿勢一樣，將風路強烈壓向腳下即可消除。這也對腹瀉病和尿少有益。膽汁生起時口渴且口苦，若口渴欲望強烈，應修習心間和喉部瓶氣，這也能降伏背部疼痛。如果因綜合病癥而出現全身刺痛，應採用類似收攝指的身體要訣，首先壓下上行風，然後以牽引下行風的結合法消除。對於某些漸進性發熱的特殊情況，應在暗室中以等持姿勢而坐，挺直腰部等身體，以拇指和食指堵住鼻根，保持如前所述的結合法，直到快要倒地為止修習即可消除。 水腫、腫瘤、痔瘡、肺病、呃逆、中毒、頭痛和眼疾等，據說也可通過修習一個月的瓶氣結合法而消除。對於消化不良，應仰臥，持守臍部瓶氣，左手收攏臍部面板，反覆做頭部和雙腳向上抬起似要站起的動作即可消除。
། གཞན་ཡང་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་འདུས་པའི་ནད་ཀུན་ལ་སོ་སོའི་ནད་བསྐྱེད་པའི་རྩ་འཁོར་ རྣམས་སུ་བུམ་ཅན་བསྒོམ་ཞིང་ནད་གཞི་དང་བསྟུན་པའི་ཁ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་མ་འཁྲུགས་ པར་བྱས་པས་སེལ་ཏེ། དེ་ཡང་འདུས་པའི་ནད་ནི་གསང་གནས་ཀྱི་བར་སྐོར་འདབ་མ་ བཅུ་དང་ནང་སྐོར་འདབ་མ་དྲུག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས། གསང་བའི་བུམ་ཅན་བསྒོམ་པས་ སེལ་ཞིང་། གསང་བའི་བུམ་ཅན་སྤྱི་འགྲོ་དེས་མ་སེལ་ན་དམིགས་པ་རྩ་འཁོར་དེ་གཉིས་ ལ་གཏད། གསང་བའི་བུམ་ཅན་གྱི་ངང་ནས་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཞིང་དབུས་སུ་སྡིགས་པ་ མང་དུ་བྱས་ལ། མཐར་ཁ་སྣ་གཉིས་ནས་རླུང་རོ་དྲག་ཏུ་འདོན་པས་སེལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ་སྟེ། རྩ་བཟང་བའི་རིགས་དང་། ནད་སྟོབས་ཆུང་བ་རྣམས་སོ་སོའི་ བུམ་ཅན་དཀྱུས་མ་དེ་ཁས་སེལ་ཅིང་། རྩ་ངན་པ་དང་ནད་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རིགས་ལ་དེས་མ་ སེལ་ན་རྣོ་ཁྱད་རེ་གདགས་པས་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། བད་ཀན་སྐྱ་པོར་གྲགས་པ་ནི་སྲོག་རླུང་ གི་སྐྱོན་ཡིན་པས་སྟེང་རླུང་དྲག་ཏུ་རྔུབས་ནས་ལྟེ་འོག་ཏུ་ཡང་ཡང་མནན། དཔྲལ་པའི་བུམ་ ཅན་བསྒོམ་པས་སེལ་བར་འགྱུར། རླུང་དང་གྲང་བ་ནི་ཐུར་སེལ་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས་ཐུར་སེལ་ དྲག་ཏུ་བསྐུམས་ཏེ་བདེ་བ་སྐྱེས་སྐྱེས་སུ་བཟུང་བ་ལན་མང་དུ་བྱ། བཤང་སྒོ་རྟིང་པས་བཀག་ སྟེ་གནས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྨད་དུ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་བྱས་པས་སེལ། ཚ་བ་ཐམས་ ཅད་གྱེན་རྒྱུ་དང་མཉམ་གནས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས་སྟོབས་ཆུང་ན་སྟེང་འོག་གི་རླུང་ཅུང་ཟད་རེ་ བཟུང་ཞིང་ཕྱི་ལ་དྲག་ཏུ་འབུད་ཅིང་། འབུད་དུས་རླུང་ཞབས་བར་རླུང་ཅུང་ཟད་རེ་མ་བཟུང་ ན་གྲང་བར་ཐལ་ཉེན་ཡོད། སྟོབས་ཆེ་ན་ཤིད་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་ཁ་ནས་རླུང་གྲང་མོར་རྔུབས་ ཏེ་བཟུང་། གཏོང་བའི་སྐབས་ཀྱང་སོ་བསྒྲིགས་ཏེ་སིང་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་ཡུན་བསྲིངས་ལ་ 4-668 བུས་པས་སེལ། འདུས་པ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པས། ནད་གསུམ་ཀའི་རླུང་སྦྱོར་རེ་མོས་ སུ་བྱས་པས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ནད་ནི་ལྟེ་བའི་ཕྱི་སྐོར་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ དང་། གསང་གནས་ཀྱི་ཕྱི་སྐོར་བཅུ་དྲུག་གི་ནུས་པ་ཡིན་པས་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལག་གཉིས་པུས་ མོ་ལ་བཀབ་པའམ། ཙོག་བུ་ལག་གཉིས་པུས་འཁྱུད་ཀྱི་ཚུལ་བྱ། རླུང་རོ་བསལ། སྟེང་རླུང་ རང་བབས་ལ་འོག་རླུང་དབུས་ནས་སྟེང་དུ་དྲག་ཏུ་འཐེན། གསང་བ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ མཚོ་བསྐྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཡས་གཡོན་རེས་མོས་སུ་བསྐོར། ཤུགས་ཟད་པ་ཐུར་སེལ་དལ་ བུས་གློད་ལ་བཞག ཁ་དང་སྣ་ནས་རླུང་དྲག་ཏུ་འབུད་ཅིང་ལྟེ་བ་དང་གསང་བའི་བུམ་ཅན་ ཅི་རིགས་པ་བསྒོམ་མོ།
另外，對於風、膽汁、痰濕及其綜合病癥，應在各自引發疾病的脈輪處修習瓶氣，並配合病癥調節飲食和生活方式而不使其紊亂，即可消除。其中，綜合病癥是依靠密處外輪十瓣和內輪六瓣，因此通過修習密處瓶氣可以消除。如果密處瓶氣的一般修法不能消除，則應將觀想專注于這兩個脈輪，在密處瓶氣的狀態中從外圍環繞並向中心威懾多次，最後從口鼻兩處強烈排出濁氣即可消除。同樣地，其他病癥也可類推：對於脈相好的型別和病力較小的情況，用各自的普通瓶氣即可消除；對於脈相差和病力較大的型別，如果普通瓶氣不能消除，則應增加一些銳利的特點即可消除。 所謂的白痰就是生命風的過失，因此應強烈吸入上行風，反覆向臍下壓制，修習前額瓶氣即可消除。風病和寒病是下行風的過失，因此應強烈收縮下行風，在生起安樂感時多次保持，用腳跟堵住大便道而住，並做能在下身生熱的行為即可消除。一切熱病都是上行風和平住風的過失，如果力量小，則應稍微持守上下風並向外強烈呼出，呼出時如果不稍微持守風的底部，有變成寒病的危險。如果力量大，則伴隨嘶嘶聲從口中吸入冷風並持守，在呼出時也要咬緊牙齒，伴隨嗡嗡聲延長時間吹出即可消除。綜合病是遍行風的過失，因此輪流做三病的風瑜伽即可消除。 同樣地，風病是臍輪外圍六十四瓣和密處外圍十六瓣的力量所致，因此應結跏趺坐兩手覆蓋膝蓋，或蹲坐兩手抱膝，清除濁風，上風保持自然狀態而下風從中央強烈向上牽引，從密處至臍部以海浪式左右輪流環繞，力量耗盡時緩慢鬆開下行風而住，從口鼻強烈呼出風氣，並適當修習臍部和密處瓶氣。
།འདིས་ནི་སྟོད་འཚངས་དང་གཟེར་བ་སོགས་རླུང་ནད་ཐམས་ཅད་ སེལ། ལུས་གནད་དེ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ལས། རླུང་རོ་བུས། སྣ་ནས་དྲག་ཏུ་རྔུབས། ལྟེ་བར་ ཐུབ་ཚད་དུ་མནན། ཐུར་སེལ་རང་བབས་སུ་བཞག་པ་ལན་ཁ་ཡར་བྱས་ནས། དཔྲལ་བ་དང་ གཙུག་ཏོར་གྱི་བུམ་ཅན་བཟུང་ཞིང་སྨིན་མཚམས་ཡན་ཆད་ཀྱི་མགོ་བོའི་པགས་པ་བསྐྱོད་ ཅིང་སྲུབས། མགོ་སྒྱེད་དགུ་ཡང་ཡང་བྱ། མཐར་རྡོ་རྗེ་བསྡམས་པ་ཕོ་བར་བརྡེག འདིས་ བད་ཀན་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྱད་པར་བད་རླུང་མགོ་འཁོར་སོགས་ལ་ བསྔགས་སོ། །དེ་ཡང་གཙུག་ཏོར་གྱི་རྩ་འདབ་བཞི་དང་། དཔྲལ་བའི་བཅུ་དྲུག་བད་ཀན་སྐྱ་ བོ་འཕེལ་ཟད་བྱེད་པའི་རྩ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །ལུས་གནད་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལས། བདུད་རྩི་ལྕེ་སྦྱོར་གྱི་མན་ངག་བཞིན་དུ་རླུང་གྲང་མོ་རྔུབས་ལ་བཟུང་། མགྲིན་པ་སྐོར་ཞིང་ རོ་སྟོད་གཅུ། དེ་རྗེས་འོག་རླུང་རང་བབས་སུ་གློད་ནས་སྟེང་རླུང་དྲག་ཏུ་བཏད། དེ་ལྟར་ཡང་ ཡང་བྱས་པས་ཚ་མཁྲིས་སེལ་བར་འགྱུར་ལ། གྲང་མཁྲིས་ལ་ནི་རླུང་སྣ་ནས་རྔུབས་པས་ སེལ། དེ་ཡང་མགྲིན་པའི་རྩ་འདབ་སོ་གཉིས་དང་སྙིང་གའི་བརྒྱད་རྣམས་མཁྲིས་པ་འཕེལ་ ཟད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་ཡང་མ་ནིང་གི་བུམ་ཅན་ཅུང་ཟད་བརྟན་ 4-669 པར་བྱས་ནས། སྟོད་སྨད་གཞན་ལ་ཐོ་མ་སོང་བར་བུམ་ཅན་ཉིད་ལྟེ་འོག་ཏུ་དྲག་ཏུ་བསྐོར་ བས་སྐྲན་དང་དམུ་ཆུ་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་སོགས་ཕལ་ཆེར་སེལ་བར་འགྱུར། ཡང་སྐྲན་མ་ ཞུ་བ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ལ་ཅུང་ཟད་གན་ཀྱལ་དུ་འདུག་ལག་པ་གཡོན་པའི་རྡོ་རྗེ་བསྡམས་པའི་ཁུ་ ཚུར་ཁ་སྦྱོར་གྱིས་འཕོ་བ་བཟུང་ཞིང་སྐོར་བ་བུམ་ཅན་དང་བཅས་པས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་གི་གེགས་སེལ་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔའི་གེགས་སེལ་ དང་། རླུང་རེངས་བཅུ་བཅོས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་དྲུག་ལ་བརྟེན་པའི་གེགས་སེལ་ཏེ། དེ་དག་ ནི་སྲོག་རྩོལ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གེགས་བསལ་བའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་གཉིས་པའོ། ། ༄། །གསུམ་པ། ཀུན་སྤང་གི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་གེགས་བསལ་བའི་སྡེ་ཚན། གཞན་ཡང་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བས་བསལ་བ་ལ། སྤྱིར་ལན་ཚྭ་དང་སྐྱུར་བའི་སྨན་གྱིས་རླུང་ དང་། མངར་བ་དང་བསྐ་བས་མཁྲིས་པ་དང་། ཁ་བ་དང་ཚ་བས་བད་ཀན་ཡང་ཞེས་པ་སྤྱིར་ བཏང་ཡིན་ལ། རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པས་མཐའ་གཅིག་ ཏུ་མ་ངེས་ལ། ཁྱད་པར་གྲོགས་དང་ཆོ་གའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་ལས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དུ་མར་ འགྱུར་རོ།
這能消除胸悶、刺痛等一切風病。保持相同的身體要訣，呼出濁風，從鼻子強烈吸入，儘可能壓向臍部，讓下行風自然安住，如此反覆多次，持守前額和頂髻瓶氣，並搖動眉間以上頭部面板揉搓，反覆做九次仰頭，最後以金剛縛擊打腹部。這能消除痰病，尤其推薦用於治療痰風眩暈等病癥。這是因為頂髻四脈瓣和前額十六脈瓣是使白痰增長衰減的脈的要訣。 保持相同的身體要訣，按照甘露舌瑜伽的口訣那樣吸入冷風並持守，環繞喉部並彎曲上身，之後鬆開下風使其自然，強烈持守上風，如此反覆多次可消除熱膽病，對於寒膽病則通過從鼻子吸氣來消除。這是因為喉部三十二脈瓣和心間八脈瓣是使膽汁增長衰減的執行者的要訣。 另外，稍微穩固中性瓶氣后，不讓上下身其他部位受到衝擊，將瓶氣本身在臍下強烈環繞，能消除大部分瘤、水腫、痰濕、膽汁等病。又對於瘤和消化不良，稍微仰臥靠背而坐，以左手金剛縛合掌持守遷移並環繞，配合瓶氣即可消除。 如此，消除五大種風的障礙、消除生命等五風的障礙、治療十種風僵硬，以及消除依靠六輪的障礙，這些是通過氣功本身消除障礙的第二個章節。 第三、依靠普遍捨棄的藥物調配來消除障礙的章節 另外，關於用藥物調配來消除：一般來說，鹹味和酸味藥物能治風，甜味和澀味能治膽汁，苦味和熱效能治痰濕，這是一般原則，但由於味道、功效、消化后的性質有無數種分類，所以並非完全確定，特別是由於各種輔助和儀軌的調配，會產生多種不同的功效。
།སྐབས་འདིར་ཀུན་སྤངས་ཀྱི་སྨན་སྦྱོར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ནི། རའི་འོ་མ་ཚ་བ་ གསུམ་དང་བཅས་པས་བད་ཀན་དང་། མ་ཧེའི་འོ་མ་ཀ་ར་དང་བཅས་པས་མཁྲིས་པ་དང་། རྔ་མོའི་འོ་མ་རྒྱ་ཚྭ་དང་བཅས་པས་རླུང་འཇོམས་ཤིང་། བའི་འོ་མ་ཉེས་པ་གསུམ་ཆར་འཇོམ་ བྱེད་དེ། ཚ་བ་གསུམ་དང་བཅས་པས་བད་ཀན་ཀ་ར་དང་བཅས་པས་མཁྲིས་པ། རྒྱ་མཚོའི་ ཚྭ་དང་བཅས་པས་རླུང་སེལ། སྔར་གྱི་སྨན་དེ་རྣམས་དང་བཅས་པའི་མར་དང་བཅས་ཏེ་སྨན་ མར་དུ་སྦྱར་བ་སྤེལ་གྱིན་བཏང་བས་ལྡན་འདུས་སེལ་ལ། འོ་མ་གསར་པ་རྟག་པར་མ་འབྱོར་ ན་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཚིག་མ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བཤད་དོ། །ཛ་ཏིའི་འདབ་མའམ་འབྲས་ བུས་རང་ལས་བརྒྱད་འགྱུར་གྱིས་མང་བའི་ཆུ་ལ་བཀོལ་ཏེ་བཞི་ཆ་ཙམ་ལུས་པ་དེའམ། མི་ བསྐྱོད་པ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བ་ཡུན་རིང་དུ་ཁར་བཟུང་བས་ཁ་ནད་དང་། ཟུག་མེད་པའི་སོ་སྲིན་ 4-670 སེལ། ཀཎྜ་ཀ་རིའི་འབྲས་བུའི་དུ་བ་སོ་ལ་བདུགས་པས་ཀྱང་ཟུག་དང་བཅས་པའི་སོ་སྲིན་ལ་ ཕན། ཏིལ་མར་དང་ར་གཅིན་མཉམ་དུ་བཀོལ་ནས་བཞི་ཆ་ཙམ་ལུས་པ་ལ་ཚ་བ་གསུམ་ཏིལ་ མར་གྱི་བཞི་ཆ་བཏབ། རྣ་བར་བླུགས་པས་རྣ་བའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ཆུ་དྲོན་ མོ་བླུག་པས་ཀྱང་ངོ་། །བ་མར་བརྒྱད་འགྱུར་བའི་འོ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐོལ་མར་ཁུ་ཙམ་ ལུས་པ་ན། ནཱ་ག་གེ་སར་དང་གུར་གུམ་བསྲེས་པ་མར་གྱི་བཞི་ཆའི་ཚད་ཙམ་སྦྱར་ནས་སྣར་ བླུགས་པས་སྣ་ནད་སེལ། བནྡྷ་ཀརྐོ་ཊི་དང་ཤོག་ཤིང་དང་། ཏིག་ཏའི་ཕྱེ་མ་བོང་བུའི་ཆུ་ལ་ སྦྱར་བ་བྱུགས་པས་འབྲས་དང་། ཤ་རོ་དང་། སྐྲངས་འབུར་ལ་ཕན། བནྡྷ་ཀརྐོ་ཊི་ནི་མཁན་ པ་འབྲུ་མེད་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། བ་ཤ་ཀ་ནག་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཕྱི་མ་ འཐད་དོ། །སྔ་མ་ཡང་ཚབ་མ་རུང་བར་འདོད་ཅིང་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་མི་འགལ་ལོ། ། ཉི་མའི་ཤིང་གི་འདབ་མས་བསླན་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་གསུངས་ལ། འདི་བོད་ཀྱི་ཉི་ ཤིང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་མི་འཐད་ཅིང་། ཚབ་མ་ལྕམ་པའི་འདབ་མ་བརྡུངས་པས་རུང་བར་བཞེད་ དོ། །ལན་ཚྭའི་རིགས་སྙེད་ཚད་ཀྱི་ཐུམ་བུ་མར་རྙིང་ཞུ་བར་བཅུག་ནས་དུགས་བྱས་པས་ཀྱང་ འབྲས་སོགས་འཕེལ་བ་འཇོམས་ཤིང་། ཐོ་རངས་དྲི་ཆུ་གྲང་མོ་སྣས་རྔུབས་ནས་རླུང་འབུད་ པའམ། ཆུ་གྲང་སྣ་ནས་རྔུབས་པས་མགོ་ནད་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་། དྲི་ཆུ་གྲང་མོ་མིག་ཏུ་བླུགས་ པས་མིག་རིམ་ལ་ཕན། ཐོ་རངས་ཁ་བཀྲུས་པའི་སོ་ལ་སྲིན་ལག་གིས་བརྡར་ཏེ་མིག་ལ་བྱུག་ པ་དང་། ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པའི་ཆུ་གྲང་ཐོ་རངས་བླངས་ནས་མིག་ལ་ཕྱར་ཏེ་བླུགས་པས་ཀྱང་ མིག་ཁྲག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་ལ་ཕན་ནོ།
在此，《普遍捨棄的藥物調配續》中所說：山羊奶配三種熱藥可克制痰濕，水牛奶配白糖可克制膽汁，母駱駝奶配巖鹽可克制風，牛奶則可克制三病，即配三種熱藥可克制痰濕，配白糖可克制膽汁，配海鹽可消除風。將之前那些藥物配以酥油調製成藥用酥油，逐漸服用可消除混合病，若不能經常獲得新鮮牛奶，據說也可用這些藥物配製濃縮汁。 以豆蔻葉或果實煮水，用量是其八倍的水煮至剩四分之一，或者將微溫的不動水長時間含在口中，可消除口腔疾病和無痛的蟲牙。 以刺天茄果實的煙燻牙齒，也對有痛的蟲牙有益。將芝麻油和山羊尿等量煮至剩四分之一，加入四分之一芝麻油量的三種熱藥，滴入耳中可克制耳病，同樣地用溫尿也可以。 將酥油與八倍量的牛奶一同煮至只剩油汁時，混入相當於油的四分之一量的龍花和藏紅花，滴入鼻中可消除鼻病。將波羅波羅樹、紙樹和菊苣粉末調和驢尿塗抹，對麻風病、壞死肉和腫塊有益。關於波羅波羅樹，有人說是無籽款冬，也有人認為是黑巴夏嘎，後者較為正確。前者若認為是合適的替代品且經驗證有效也無妨。 據說用太陽樹葉濕敷也有同樣效果，說這是西藏的太陽樹是不正確的，認為可用搗碎的醬萵苣葉作為替代品。將一定量的鹽類製成包，放入化開的陳酥油中做熨敷，也能剋制麻風等病的增長。 清晨從鼻子吸入冷尿后呼出，或從鼻子吸入冷水可平息頭痛，將冷尿滴入眼中對眼病有益。清晨刷牙後用無名指摩擦牙齒塗抹眼睛，以及將清晨取的月光照射過的冷水潑灑入眼，對眼睛充血等癥狀有益。
།ཚྭ་བ་གསུམ་དྲི་ཆུ་ལ་སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་སྣར་བླུགས་ པས་འབྱུང་པོས་ཟིན་པ་དང་། དུག་སྦྲུལ་དང་། ཁྱི་སྨྱོན་སོགས་གཡོ་བའི་དུག་རྣམས་སེལ་ བར་འགྱུར། སྲོག་རྩོལ་དང་བཅས་ཏེ་སྙིང་ཁར་པད་མའི་གདན་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་དཀར་མོ་ མཆོག་སྦྱིན་དང་། པད་དཀར་འཛིན་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་བསྒོམས་ནས། ༀ་ 4-671 ཕྲེ་བིཾ་ཤྭ་མཱ་ཏ་བཛྲ་ཀཎྜ་ཀཾ ནཱ་ཤ་ཡ་ནཱ་ཤ་ཡ། མ་མ་ཤཱནྟི་ཀུཾ་རུ་སྭཱཧཱ། ཞེས་ཅི་ནུས་སུ་བཟླས་ཏེ། གནས་དྲུག་ཏུ་སྔགས་ཆུས་བྱུག་པས་འབྲུམ་ནག་སོགས་བསྲུང་ཞིང་། གཞན་ལ་བསྲུང་ན། མ་ མ་ཞེས་པའི་གནས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་མིང་བཅུག་ནས་བཟླ། ནད་གདོན་གཞན་བསྲུང་ན། བཛྲ་ ཀཎྜ་ཀཾ་གྱི་གནས་སུ་ནད་གདོན་དེ་དང་དེའི་མིང་བཅུག་པས་སེལ། འབྲུམ་ནད་བྱུང་བ་ན། སྐྱ་ ནད་ཀྱི་དུས་སུ། སྲན་ཆུང་དང་། རུ་དྲཱ་ཀྵའི་འབྲུ་བཏགས་པས་ཆུ་བསྐོལ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ། སྔགས་ བརྒྱ་རྩ་སོགས་བཏབ་ནས་འཐུང་ཞིང་། ཉིན་ཞག་གསུམ་པ་སོགས་ཚ་བ་ཅུང་ཟད་ཞི་ཞིང་། འབྲུམ་བུ་ཕྱིར་ཐོན་པ་ན་འབྲུམ་བུའི་ནད་ཀྱིས་ཤི་བའི་མི་ཐོད་དྲི་ཆུ་གྲང་མོ་ལ་བརྡར་ཏེ། ཁོང་ དུ་བཏང་བས་སེལ་བར་འགྱུར། འདར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཚད་པའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ། སྐྱུ་རུ་ ར། འོ་སུ། ད་ལི་དཀར་པོ་རྣམས་ཆ་མཉམ་པ་ཉི་ཟླའི་འོད་ཀྱིས་རེག་པའི་ཆུ་བརྒྱད་འགྱུར་ལ་ བསྐོལ། བཞི་ཆ་ལུས་པའི་ཁུ་བ་དེའི་བཞི་ཆའི་ཀ་ར་དང་བསྲེས་ཏེ། ཐོ་རངས་ཞག་གསུམ་ལ་ སོགས་པར་ཟོས་པས། ཚད་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། རིམ་གྱིས་བཏབ་པ་ལ་སྨན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ དུ་འཇིམ་པ་དང་དེ་གསུམ་འགྱུར་ཨ་རུ་ར་བསྲེས་པས་སེལ་བར་འགྱུར་ལ། འཇིམ་པའི་ཚད་ ནི་ནད་གྱི་ཚོད་དང་སྦྱོར་རོ། །འབྱོར་ལྡན་གྱི་སྨན་དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བ་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་། བོད་ཡུལ་འདིར་དེང་སང་རྒྱུད་དོན་ལྟར་ལག་ལེན་ལ་ཁེལ་བ་དཀའ་བར་སྣང་ལ། སྨན་གྱི་ ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་འབྱོར་བ་དཀའ་འོ། །དེ་ལྟར་ན་བདུད་རྩི་ལྔའི་བཅུད་ལེན་དང་། གསེར་ གྱི་གོང་བུའི་བཅུད་ལེན་སོགས་རྣམ་གཞག་རགས་པ་ནི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཉིད་ན་གསལ་ལོ། །དེ་ དག་གི་སྐབས་ན་བཤད་པའི་བཅུད་ལེན་མདོར་བསྡུས་གཉིས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་ མའི་རྡུལ་ཟླ་བ་མར་ངོ་ལ་བབ་པ་དང་། བྷྲ དྒ་རཱ་ཛའི་ཁུ་བ་རླུང་མཉམ་རྒྱུའི་དུས་སུ་སྣ་ནས་ རྔུབས་ཏེ་བུམ་པ་ཅན་བཟུང་ན་རྒས་པ་སེལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་སྲིན་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
將三種熱藥配製在尿液中的汁液滴入鼻中，可以治療被鬼神附體、毒蛇和瘋狗等所致的流動性毒素。伴隨著生命氣息，觀想在心間蓮花座上，各種白色佛母殊勝施與者，手持白蓮花，以金剛跏趺坐安住。誦唸咒語：（藏文：ༀ་ཕྲེ་བིཾ་ཤྭ་མཱ་ཏ་བཛྲ་ཀཎྜ་ཀཾ ནཱ་ཤ་ཡ་ནཱ་ཤ་ཡ། མ་མ་ཤཱནྟི་ཀུཾ་རུ་སྭཱཧཱ།，梵文天城體：ॐ फ्रे बिं श्व माता वज्र कण्डकं नाशय नाशय। मम शान्ति कुं रु स्वाहा，梵文羅馬擬音：oṃ phre biṃ śva mātā vajra kaṇḍakaṃ nāśaya nāśaya mama śānti kuṃ ru svāhā，漢語字面意思：嗡 普雷 賓 世界 母親 金剛 荊棘 摧毀 摧毀 我的 平安 作 成就）儘可能多地念誦。 用咒水塗抹六處，可防護天花等疾病。若要為他人防護，則將"mama"（我的）之處替換為所要加持者的名字來誦唸。若要防護其他疾病和魔鬼，則將"vajra kaṇḍakaṃ"（金剛荊棘）之處替換為該疾病或魔鬼的名字即可消除。 當出現天花時，在發病初期，將小豆和菩提子磨成粉末調入煮沸的水中，加持以百遍等咒語后飲用。在第三天等時間熱癥稍微平息，天花開始出現時，將死於天花病者的頭骨在冷尿中研磨后服用，即可消除。 對於發抖等熱病癥，取摩押果、烏梅、白達里等分，用經日月光照射的八倍水煮至剩四分之一，將其四分之一量的白糖混合，在清晨連續三天等時間服用，即可從熱病中解脫。對於漸進性發作，在上述藥物之上加入泥土和三倍于泥土的訶子混合即可消除，泥土的用量則要根據病情來調配。 雖然富人的水銀藥配方說了很多，但在如今的藏地，要按照醫典的意義進行實踐似乎很困難，特殊的藥材也很難獲得。如此，五甘露的精華取授和金丸的精華取授等粗略的規範在醫典註釋中已經明確。 在這些章節中所說的兩種簡略精華取授是這樣的：少女的經血在月虧時降下，與婆羅門發汁液在風平均執行時從鼻子吸入，持金剛瓶氣，可以消除衰老，身體也將沒有蟲。
།དེ་ལ་ བྷྲ ངྒ་རཱ་ཛ་ནི། བོད་ཡུལ་དུ་དོད་ཐུབ་ར་མོ་ཤ་ཡིན་ཞེས་སྐབས་འདི་དང་གཞན་དུ་བོད་རྣམས་ 4-672 ཕལ་ཆེར་གསུངས་པ། མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དོད་ཐུབ་ཀྱི་སྨན་ཡིན་པར་གཟིགས་ན་ནི་ ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། གཞན་དུ་ན་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་དང་། རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་ཡེ་མི་འདྲ་བས་མི་འཐད་ པར་མངོན། བྷྲངྒ་རཱ་ཛ་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ཡིན་ལ། འཕྲལ་སྐད་དུ་བྷངྒ་རཱ་ཟེར་ཞིང་། མོན་ ཡུལ་ཕན་ཆད་ཀྱི་རྒྱ་བལ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་དཀར་ནག་གཉིས་ལས་བཅུད་ལེན་ཕལ་ཆེར་ ལ་ནག་པོ་སྦྱོར་གྱིན་སྣང་བས་འདིར་ཡང་ནག་པོ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་བལ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བས་བཙལ་ན་ རྙེད་སླའོ། །ཡང་ཤ་ལྔ་པོ་རུལ་སུམ་མེད་ཅིང་ཆུ་སེར་བཏོན་ནས་སྐམ་པའི་ཕྱེ་མ་སྦྲང་རྩིའམ་ སྦྲང་ཆང་དང་སྦྱར་ནས་ལོ་གཅིག་ཟོས་པས་ཀྱང་རྒས་པ་དང་། ནད་མཐའ་དག་སེལ་ལ། དེ་ བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྲེས་པས་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་དག་ནི་ ཀུན་སྤང་གི་རྫས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་གེགས་བསལ་བ་སྟེ་སྡེ་ཚན་གསུམ་པའོ། ། ༄། །བཞི་པ། ལོག་གནོན་གེགས་སེལ་གྱི་སྡེ་ཚན། ཡང་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ལོག་གནོན་གྱི་མན་ངག་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཚ་བ་ཤས་ཆེ་ན་སྤྱི་བོའི་ ཧཾ་ལས་བདུད་རྩི་ག་བུར་གྱི་ཆུ་ལྟ་བུ་བབས་པས། ལུས་གང་བ་དང་། གྲང་ཤས་ཆེ་ན་ལྟེ་བའི་ ཧོ་ལས་མེ་འབར་བས་གང་བ་དང་། ལུས་ལྗི་ན་གསང་གནས་སུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡཾ་ གྱིས་མཚན་པས་ལུས་ཡེར་ཡེར་དུ་འདེགས་པ་དང་། རླུང་འགགས་པའི་རིགས་ལ་བཤང་ ལམ་ནས་མཐོན་འགྲོ་བར་བསམ་པ་དང་། རླུང་འཁྱིམས་པ་ལ་སྤྱི་གཙུག་ནས་མཐོན་པར་ བསམ་པ་དང་། ཁོལ་བུར་གཟེར་བ་ལ་གང་ན་སར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མནན་པར་བསྒོམ་ པས་སེལ་ལོ། །ལོག་གནོན་དྲུག་པོ་དེ་ནི་འགྲོ་བའི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་ཡིན་ནོ།
關於婆羅門發（bhṛṅgarāja），在藏地有人說它可以用拉莫夏代替，這是此處和其他地方大多數藏人所說的。如果是具有神通者觀見它是可替代的藥物的話，那確實很稀奇，否則從藥物的形態、味道功效和消化后的特性來看完全不同，似乎並不合理。婆羅門發是梵語，在口語中稱為bhanga，從門地區以外的印度尼泊爾等地都生長，其中有黑白兩種，在大多數精華取授中都使用黑色的，所以這裡也是指黑色的。由於在印度尼泊爾各地都生長，尋找的話容易獲得。 還有，將五種肉不腐爛併除去漿液后曬乾成粉末，與蜂蜜或蜂蜜酒調配，服用一年也能消除衰老和一切疾病。同樣，將花朵與菩提心混合也能達到此效。這些是依靠普遍避忌的物質配製來消除障礙的第三類。 第四、對治鎮壓消除障礙的類別 還要講述普遍的對治鎮壓口訣：當熱癥偏重時，觀想從頂輪的（藏文：ཧཾ，梵文天城體：हं，梵文羅馬擬音：haṃ，漢語字面意思：吽）字流下如樟腦甘露水般的液體，使身體涼爽；當寒癥偏重時，觀想臍輪的（藏文：ཧོ，梵文天城體：हो，梵文羅馬擬音：ho，漢語字面意思：吙）字燃燒火焰，使溫暖；當身體沉重時，觀想密處有風輪以（藏文：ཡཾ，梵文天城體：यं，梵文羅馬擬音：yaṃ，漢語字面意思：巖）字為標誌，使身體輕飄飄地提升；對於風氣阻塞類癥狀，觀想從糞道升出；對於風氣遊走，觀想從頭頂升出；對於突發性疼痛，觀想在疼痛處有地輪來鎮壓，這樣就能消除。這六種對治鎮壓法是眾生的上師們的口訣。
ཡང་ལོག་གནོན་ལྔ་སྟེ། སྟོད་འཚངས་དང་ཕོ་བ་སྦོས་པ་སོགས་ལུས་གང་ནས་ན་ན། འཁོར་ ལོ་ལྟར་བསྐོར་བ་བྱ་སྟེ། བུམ་ཅན་བཟུང་། ལྟེ་བར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ། གཡས་གཡོན་ དུ་རེས་མོས་ཀྱི་འཁོར་བར་བསམས་ལ་ལྟོ་བ་བསྐོར་མཐར་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེ་ལ་ནམ་མཁའི་མཐར་ ཀླས་པར་བསམ། ལུས་དམིགས་ཀྱི་ན་ན། གྲུ་གུ་ལྟར་འགྲིལ་བ་བསྒོམ་སྟེ། གང་ན་སར་བུ་ 4-673 ག་ཧུར་གྱིས་བྱུང་། རླུང་བཟུང་ནས་གཏོང་བའི་དུས་སུ། བུ་ག་ནས་ཕར་རླུང་རོ་ནག་པོ་རྟ་རྔ་ ལྟ་བུ་ནར་གྱིས་ཐོན། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྲུ་གུ་ལྟར་འགྲིལ་ནས་ནང་དུ་མི་བཟློག་པར་བསམ། རིམ་ གྱིས་དེ་ཇེ་སྦོམ་དུ་བཏང་། ལུས་ཕལ་ཆེར་ཁྱབ་པར་ན་ན་བུ་ག་མང་པོའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ། ལུས་ ལྕགས་ཚགས་ལྟ་བུར་བསམ། རླུང་རོ་དྲག་ཏུ་གདོན། བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ རྣམ་པ་ཕྱུར་ཕྱུར་འགྲོ་བར་བསམ། ལུས་སྟོད་སྨད་ཕྱེད་མར་ན་བ་སོགས་བྱུང་ན། འཁོར་ལོ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་སྟེ། གང་ན་ས་དེ་སྦུབས་སྟོང་ཇེ་ཡངས་ཇེ་ཡངས་ལ་སོང་སྟེ། ནམ་ མཁའ་དང་འདྲེས་པར་བསམ། རླུང་གིས་ཤེས་པ་འཕྲོ་ཞིང་ཡེར་བ་དང་། མཆོངས་རྒྱུག་བྱེད་ པ་སོགས་བྱུང་ན་རབ་ཏུ་དམའ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསླབ་སྟེ། ཉལ་ས་ཡང་ས་དོང་ལྟ་ བུར་བྱ། དམིགས་པ་རང་ལུས་ས་འོག་ཏུ་ཐིམ་པའམ། ཆུ་དྲོན་མོའི་ནང་དུ་བྱིངས་ཤིང་ལུས་ཞུ་ བའམ། མར་ནག་གི་མཚོ་ནང་དུ་ལུས་བཅུག་པར་བསྒོམ་པས་སེལ། ལོག་གནོན་ལྔ་པོ་འདི་ ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་གདམས་ངག་སོགས་ན་ཡང་སྣང་ངོ་། །སྤྱིར་གེགས་སེལ་གྱི་གདམས་ ངག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། ལམ་གྱི་ཆ་ལག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གེགས་མི་འབྱུང་ བ་ཡང་མང་ཞིང་། ཡོད་པའི་རིགས་ལའང་གེགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མ་གཏོགས་ མཐའ་དག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དུས་སྐབས་ཉི་ཚེ་བ་དེ་ཀ་མ་གཏོག་རྟག་ཏུ་ཉམས་སུ་ ལེན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་བསྲེ་སླད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མི་བསྐྱེད་ པས་ན། གདམས་ངག་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་བླངས་པས་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ མན་ངག་ཁུངས་མ་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་བླངས་དགོས་ཀྱི། ལག་ལེན་གྱི་རྒྱུན་མེད་ ན་གནད་ལོངས་པ་དཀའ་ཞིང་། མན་ངག་བརྫུས་མ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཡོད་ ཀྱང་གེགས་མི་སེལ་བའམ། ཕྱོགས་གཅིག་གི་གེགས་སེལ་ཀྱང་གེགས་གཞན་སྐྱེ་བ་སོགས་ འབྱུང་བས། ལག་ལེན་ཁུངས་ལྡན་བཙལ་བར་བྱ་ལ། སྤྱིར་རྩའི་གེགས་སེལ་འཁྲུལ་འཁོར། 4-674 རླུང་གི་གེགས་སེལ་རླུང་སྦྱོར། ཐིག་ལེའི་གེགས་སེལ་དེ་གཉིས་འཛོམ་པའི་བཞུ་བཏུལ། སེམས་ཀྱི་གེགས་ལ་དམིགས་པའི་གནད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་ ནོ། །སྐབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ། ཡེ་ཤེས་ཕེབས་པའི་ཉམས་དང་། སྒོམ་ལོག་གི་གེགས་ དང་།
還有五種對治鎮壓法：當上部脹滿和胃部膨脹等身體某處疼痛時，應當做如輪盤旋轉：持金剛瓶氣，觀想臍輪有八輻輪，左右交替旋轉，腹部旋轉到最後逐漸擴大直至遍滿虛空邊際。當身體特定部位疼痛時，修持如鉤捲曲觀想：在疼痛處突然出現孔穴，持氣后在呼氣時，觀想從孔穴中外出黑色氣如馬尾般延伸，在外部如鉤般捲曲而不返回內部。逐漸增大其粗細。當身體大部分都疼痛時，應當修持多孔之法：觀想身體如鐵篩，強力呼出濁氣，觀想所有孔穴中氣息呼呼而出。當上下半身疼痛等情況發生時，應當修持無輪觀想：使疼痛處成為空腔逐漸擴大，觀想與虛空融合。當因風引起意識散亂飄浮，及跳躍奔跑等狀況發生時，應當學習稱為極低之法：臥處也要如地洞般，觀想自身融入地下，或沉入溫水中身體融化，或將身體置入黑油湖中，以此消除。這五種對治鎮壓法也出現在《不可思議教授》等中。 一般而言，消除障礙的教授並非一定不變，因為這只是道的支分，且障礙也不一定會出現，即使有障礙的根器，除了一兩種障礙型別外也不會全部出現，又因為只是某些特定時期需要而不必經常修持，所以互相混合也不會產生過失，因此可以採用其他教授中出現的方法。而且也要採用具有實修傳承的真實教授，若無實修傳承則難以掌握要領，即使有偽造教授的實修傳承，也不能消除障礙，或者雖能消除某一方面的障礙卻會產生其他障礙等情況，因此應當尋求具有傳承的實修法。總的來說，脈的障礙由瑜伽體式消除，風的障礙由氣功消除，明點的障礙由這兩者結合的融化調服法消除，心的障礙由轉換各種專注要領來消除。在這所有情況中，都有智慧降臨的體驗和修行偏差的障礙。
ཡེ་ཤེས་ཕེབས་པའི་ཉམས་དང་། སྒོམ་ལོག་གི་གེགས་ དང་། སྒོམ་སྐྱོན་མ་ཡིན་པའི་འབྱུང་བ་ལུས་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་རྣམས་མ་ནོར་བ་གལ་ཆེ། ཡེ་ ཤེས་ཕེབས་པའི་ཉམས་ལ། ཧ་འདོན་དང་དབྱུག་བཅོས་དང་སྨན་དང་། མེ་གཏར་ལ་སོགས་ པ་གང་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཉམས་ངོ་སྤྲད་དེ་ཉམས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བསྐྱངས་པས་གེགས་མེད་ཅིང་། ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར། བཅོས་གཞན་དེ་རྣམས་བྱས་ན། སྒོམ་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་ གེགས་ཆེན་པོ་ད་གདོད་སྐྱེ་བ་མང་ཞིང་། ཉམས་བཟང་པོ་ཡལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་འཕྲོ་འཆད་ པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་སྐྱོན་ཙམ་ཡིན་ན། དམིགས་པ་རླུང་སྦྱོར་འཁྲུལ་འཁོར་སོགས་ཀྱི་སེལ་ དགོས་ཤིང་། སྨན་གཏོང་བ་ཡང་རུང་ལ། མེ་གཏར་དབྱུག་བཅོས་སོགས་ནི་ཕལ་ཆེར་ལ་མི་ ལེགས་སོ། །སྒོམ་སྐྱོན་མ་ཡིན་པར། ནད་གཞི་ཙམ་གྱིས་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ཡིན་ན། ནང་གི་ རྣལ་འབྱོར་དང་སྨན་དཔྱད་མེ་གཏར་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བཅོས་ཀྱང་རུང་བར་ཤེས་པར་ བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ལོག་གནོན་གེགས་སེལ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཏེ་བཞི་པའོ། ། ༄། །ལྔ་པ། གེགས་སེལ་ཐོར་བུ་སྣ་ཚོགས་བསྡུས་པའི་སྡེ་ཚན། ཡང་རྣལ་འབྱོར་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་གེགས་སེལ་གྱི་མན་ངག་སྨན་དཔྱད་དང་ཤས་ཆེར་ འབྲེལ་བ་ལུགས་གཞན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་ གེགས་དང་། བརྟེན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གེགས་སོ། །དང་པོ་ལ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ་ ལས། རྩ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བཟང་བ་དང་། ངན་པ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་རླུང་སེམས་ཀྱི་གནས་ ཚུལ་ཡིན་པས་ལུས་དལ་བ་དང་། སྐབས་སུ་ཁྲུས་དང་། བསྐུ་མཉེ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནད་ བཅུན་པ་དང་། ལུས་མ་འགྲམ་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་གོ །འོན་ཀྱང་སྒོམ་པའི་རྐྱེན་རྣམས། ཁུར་ སོའམ། བརྡབས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་བདེ་བ་དང་། རྩ་ཕྲན་ཆད་པ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ 4-675 ངལ་བར་བྱ་སྟེ། མི་བསྐྱོད་པའམ། ཡང་ན་འོམ་བུ་དང་། བལ་ལུ་དང་། ཤུག་པ་དང་། ཚེ་ དང་། མཁན་པ་བཙོས་པའི་ཆུས་བཀྲུས་ལ། སྐབས་སུ་བསྐུ་བྱུག་བྱ་སྟེ། དེས་བདེ་བར་འགྱུར་ རོ། །རྩ་ཆད་པ་དང་རྨ་བྱུང་ན་དམིགས་པ་ནི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དཀར་དམར་འཐབ་ པ་ལ་སེམས་གཏད་ལ་སྐབས་སུ་མི་བསྐྱོད་པས་བཀྲུའོ། །སྔོ་བྲེག་པ་ཐང་དུ་བྱ་བའམ། སྦྲང་ དང་སྦྱར་ལ་བཟའ། འདི་ནི་ཆད་པ་དང་། མགོ་ལུས་ཀྱི་རྩ་སྐྱོན་དང་མཚོན་གྱི་རྨ་ཐམས་ཅད་ ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་འཆུས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ནི། ཐོག་མ་ཇི་ལྟར་བསྡད་པའི་ལུས་གནད་བྱས་ ལ། དེ་ནས་ཁད་ཀྱིས་རླུང་འཇམ་པོར་བཟུང་ལ། ལུས་གཡས་དང་གཡོན་དུ་གཅུ་ཞིང་ལག་ མཐིལ་གྱིས་བྱུག རྩའི་ནད་ཀྱི་གེགས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ནོ།
智慧降臨的體驗、修行偏差的障礙、非修行過失的四大紊亂之疾病，這些一定不能混淆。對於智慧降臨的體驗，不應做任何呵斥、棒療、用藥和火灸等，而是應當指認體驗本身，任其自然呈現而護持，這樣便無障礙且功德會不斷增上。若做其他那些療治，會變成修行偏差併產生更多重大障礙，良好的體驗會消失，功德的生起也會中斷。若僅是修行過失，則需要通過專注、氣功、瑜伽體式等來消除，用藥也可以，但火灸和棒療等對大多數情況都不適宜。若非修行過失，而是僅因病因導致的體質不調，應當瞭解可以用內在瑜伽、藥物治療、火灸等任何方法來治療。這些是對治鎮壓消除障礙之第四類。 第五、各種零散消除障礙彙集類 另外還要闡述與醫療大多相關的另一種六支瑜伽障礙消除口訣。這分為兩種：所依身體生起的障礙和能依心識生起的障礙。第一種中關於脈、氣、明點三者，脈雖有自然的好壞兩種，但因為是風心的安住方式，所以只需要身體放鬆，適時沐浴、按摩、調伏身體要點和不使身體疲憊即可。然而，對於因修行而引起的所有不適，如負重或撞擊等導致的不適，以及似乎脈絡斷裂等情況，都應當使身體疲勞，用不動佛或者槐樹、巖白菜、柏樹、草烏、冬花煮成的水洗浴，適時塗抹擦拭，這樣就會變得舒適。若脈斷裂和出現傷口，專注觀想是界清凈菩提心白紅交融，適時用不動佛真言凈化。將青稞面做成湯飲用，或與蜂蜜調和食用。這對斷裂、頭身脈絡損傷和一切兵器創傷都有益處。對於似乎脈絡扭曲的情況，首先保持原來的身體姿勢，然後gradually持柔和氣，左右扭轉身體並用手掌塗抹。這些方法對所有脈病障礙都有益處。
གཉིས་པ་རླུང་གི་གེགས་ལ་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་ དང་། ཁྱད་པར་གྱི་རླུང་རེངས་ལྔའོ། །མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་གཉིས་ཐིག་ལེའི་སྙིགས་ མ་ཡིན་ཡང་། རླུང་གིས་མ་དཀྲུགས་ན་ནད་མི་བྱེད་པས། མི་མཉམ་མཁྲིས་པ་དང་སྡོངས་ ནས་ཚད་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་དུས་དང་གདོན་དང་། ཟས་ དང་སྤྱོད་ལམ་བཞིས་བྱེད་ལ། གནས་པའི་ས་མཆིན་མཁྲིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་དུ་བྱེད་པ་ནི། ཁྲག་ཤ་ཚིལ་རུས་རྐང་ཁུ་བའི་གནས་སུ་སོང་ནས། དོན་སྣོད་ལ་ནད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ནད་ རིགས་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་ཁྲག་འཕེལ་བ་དང་། མཁྲིས་པ་འཕེལ་བ་གཉིས་ལ། རྟགས་ ནི་ཁ་ཁ་ཞིང་། ལྕེ་གཞུང་སེར། ལུས་དྲོད་ཆེ་གཉིད་ཆེ། དྲོད་བཅུད་གནོད། ཉི་མས་དྲོས་ན་ ན། ཆུ་དམར་སེར་ལ་སྤྲིས་མ་འཐུག རྙོག་མ་ཆེ། རྩ་དྲག་ཏུ་འཕར་ཞིང་གྲིམས། ཁྱད་པར་དུ་ ཉིན་གུང་མཚན་གུང་ལ་མི་བདེ་བ་ཡིན། དེ་བསལ་བ་ནི། ཁ་ཟས་མི་ཟ། ལུས་རྩོག་བུའམ། སྐྱིལ་ཀྲུང་གང་བདེ་བྱ། རླུང་ཁ་ནས་སིང་སྒྲས་རྔུབས་ལ་ཕོ་བར་དགང་། སྣ་ནས་ཧཱུཾ་གིས་དྲག་ ཏུ་དབྱུང་། རེ་མོས་ཀྱི་ཐུན་དུ་བཅད་ལ་བྱ། དམིགས་པ་ནི་ཕོ་བར་མེ་མཉམ་གནས་པའི་སར། 4-676 ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསིལ་བ་དང་འོད་དང་བཅས་པ་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་ལ་སེམས་གཏད། དེ་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་ནད་སྟོབས་ཆེ་ན། མི་བསྐྱོད་པ་གྲང་མོ་ལ། ཨ་རུ་ར། གླ་རྩི། ཙན་དན། ག་བུར་བཞི་གང་རྙེད་བཏབ་ལ་བཏུང་། རླུང་མྱུར་དུ་སྐྱེ་རུ་འོང་བས་བརྟགས་ཤིང་བྱེད་པ་ གལ་ཆེའོ། །ཁྱད་པར་དུ་གཉན་དང་ཚད་གཟེར་དྲག་པོ་བྱུང་ན། གོང་གི་དམིགས་པ་བྱ། རླུང་ མི་བཟུང་། དྲི་ཆུ། གླ་རྩི། ཐར་ནུ། བོང་ང་། མིང་ཅན། རུ་རྟ། ལི་ཤི་གང་འཛོམ་བཏགས་ ལ་ཆ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་བཏང་། གོང་གི་སྨན་དེ་རྣམས་མ་རྙེད་ཀྱང་། ཆུ་གྲང་དང་མི་བསྐྱོད་ པ་ཁོ་ནས་ཕན་པར་བཤད་དོ། །ནད་ཀྱི་རྩེ་ཆག་ནས་བཏུང་དུ་མི་བཏུབ། གྲང་བར་འགྲོ་འོང་ བས་སོ།
第二，氣的障礙可分為三類：五根本氣、五支分氣和五種特殊僵滯氣。雖然膽汁和痰液是明點的濁分，但若不被氣攪動則不會致病，因其與不調膽汁相結合而產生一切熱病，這是病因；時節、魔祟、飲食和行為四者是緣；而依附於脾、肝、膽而成病的，是經由血、肉、脂肪、骨、精髓、精液等處，最終成為臟腑疾病。雖然病種眾多，但此處主要說明血增和膽汁增兩種。其徵兆是：口苦、舌中部發黃、身體發熱、嗜睡、不耐熱、受陽光照射時疼痛、小便呈紅黃色且浮沫厚重渾濁、脈搏強勁有力，特別是在正午和子夜時分不適。消除方法是：不進飲食，身體或蜷縮或結跏趺坐隨意安適，從口中以"嘶"聲吸氣充滿腹部，從鼻孔以"吽"字用力呼出，輪流進行並分為修持時段。觀想則是將注意力集中在位於腹部平等火所在處的清涼月輪及其光芒上下執行。若此法無效且病勢較重，則用不動佛冷水加入訶子、甘松、檀香、樟腦四味藥中任何可得者飲用。因為氣會迅速生起，所以觀察並採取行動很重要。特別是若出現嚴重的熱性傳染病和劇烈疼痛，應做上述觀想，不要持氣，將尿、甘松、商陸、驢蹄、命果、茜草、豆蔻等任何可得到的藥材研磨成等量混合后服用。即使找不到上述這些藥物，據說僅用冷水和不動佛咒也有益處。病情開始好轉后就不能飲用了，因為會轉為寒性。
གཉིས་པ་བད་ཀན་ལ་སྐྱ་སེར་སྨུག་པོ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་། སྐྱ་བོ་ཕོ་སྟོད་ན་གནས། སེར་ པོ་མཁྲིས་པ་དང་བསྡོངས་པ་ཡིན། སྨུག་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁྲག་ཕོ་བར་བབས་པ་ཡིན། སྤྱིར་ བརྟེན་ས་ནི་ཀླད་པ་ཡིན། རྟགས་ནི་ལུས་ལྕི། དང་ཁ་མི་བདེ། བེ་སྣབས་དང་། ཆུ་སྐྱུར་དང་། སེར་པོ་དང་། ཁྲག་རུལ་སྐྱུག ཆུ་དཀར་ལ་རྙོག སྨུག་པོ་ལ་སྨུག་ལ་རྙོག དྲི་ཆེན་སོལ་བ་འདྲ་ བའམ། ཁྲག་དང་སེར་པོར་འོང་། ཟས་བཅུད་ཆེན་གནོད། རྩ་དལ་ཞིང་བྱིང་བ་ཡིན། ཁྱད་ པར་དུ་དཔྱིད་དང་། སྲོད་དང་། སྔ་གྲོ་དང་། དེ་བཅོས་པ་ནི། རླུང་སྟེང་འོག་ཁ་སྦྱར་ལ་བཟུང་། ཁ་ཟས་རན་པར་བཟའ། སྐབས་སུ་སྣ་དང་ཁ་ནས་དབྱུང་། སྐེད་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། ལག་ པ་རྣམས་མི་བདེ་ན་སྐེད་སྐོར་དང་སྤྲུག་པ་བྱ། སྨན་བྱེད་ན། སྐྱ་བོ་བེ་སྣབས་སུ་སྐྱུག་པ་ལ། སེ་འབྲུ། སུག་སྨེལ། ཤིང་ཚྭ། པི་པི་ལིང་བཏང་། འགྲིལ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ཅོང་ཞི་དང་། ཚྭ་ བསྲེགས་པ་བསྣན་ལ་བཏང་། སེར་པོ་ལ་གོང་གི་སེ་འབྲུ་བཞི་པ་ལ། ཨ་རུ་ར་དང་བྲག་ཞུན་ བསྣན་ལ་བཏང་། ཕོ་བ་ལག་མཐིལ་གྱིས་མཉེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཕན་ན། ཕོ་སྟོད་དུ་བེར་ཀ་ བརྡེག་གོ །སྨུག་པོ་ལ་ནི། ཅོང་ཞི། བྲག་ཞུན། འུ་སུ། སྒ་སྐྱ། ཨ་རུ་ར། གུར་གུམ། པྲི་ཡང་ 4-677 ཀུ་རྣམས་སྦྱར་ལ་ཟ། དེས་ཀྱང་འགྲིལ་ཞིང་མ་ཕན་ན། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཨ་རུ་ར། དོང་ཁ་ཚྭ་ ལ་བསྲེགས་པ་བཏབ་ཅིང་འཐུངས་པས་སྦྱོངས་ཡོང་། སྦྱོངས་རྗེས། སེ་འབྲུ་བཞི་པ་དང་གོང་ མ་རྣམས་ཟ། བེར་ཀ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་དྲག་པོ་རྣམས་མི་བྱའོ། །བྱས་ན་ཡང་ཁྲག་ཕོ་བར་ བབས་ནས་ནད་འོང་། ཁྱད་པར་དུ་ཅོང་ཞི་ཁྲོལ་བུར་ཟོས་ནས་ལུས་སྦྱོངས་བསྔགས་སོ། ། གསུམ་པ་རླུང་གི་ནད་ལ། སྤྱིར་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གེགས་སེལ་ བ་དང་། བྱེ་བྲག་སོ་སོར་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཟི་བ་དང་། འཁྱོམས་པ་ དང་འཕྱོ་ཞིང་གཉིད་མེད་པ་དང་། ཟེར་གཟུག་དང་། ཆུ་སྔོ་ཞིང་སྦུ་བ་ཆེ། རྩ་དལ་མྱུར་གང་ ཡིན་ཡང་སྟོང་ཞིང་། དགོང་ཁ་དང་ཐོ་རངས་ན་བ་ནི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གེགས་སེལ་ནི་ལུས་ ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱ། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལག་པ་མཉམ་བཞག་བྱ། མིག་ཐུར་ལ་གཏད། དམིགས་ པ་ལྟེ་འོག་ཏུ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ། གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཞིག་བསྒོམས་ལ་འོག་སྒོ་ དྲག་ཏུ་བསྡོམ་ཟུག་གི་དམིགས་ལ་རྡོ་འམ། གྱོ་དུམ་ཚ་མོས་བདུག ཟས་དྲོད་བཅུད་བསྟེན་ ནོ། །རླུང་གི་ནད་ཕལ་ཆེ་བ་དེས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།
第二，痰液分為白、黃、紫三種，其中白痰存在於上身，黃痰與膽汁相結合，紫痰是身體的血液下降到胃部所致。總的來說，痰液依託于腦部。癥狀是：身體沉重、食慾不振，嘔吐粘液、酸水、黃液和腐血，小便呈白色混濁，紫痰則小便呈紫色混濁，大便如炭或帶血帶黃，不耐富有營養的食物，脈象緩慢而沉。特別是在春季、黃昏、清晨更為明顯。治療方法是：持氣使上下氣相合，適量進食，適時從鼻和口呼出。若腰部、腳部和手部不適，則做轉腰和抖動運作。若用藥，對於吐出白色粘液者，服用小茴香、青姜、木鹽、長鬍椒。若出現如凝結狀，則加入硃砂和燒鹽服用。對於黃痰，在上述四味小茴香藥方中加入訶子和巖蜜服用，用手掌按摩胃部。若這些方法無效，則在上身施以拍打。對於紫痰，將硃砂、巖蜜、蓖麻、白芥子、訶子、藏紅花、櫻桃混合服用。即使如此若仍凝結不化無效，則在不動佛咒水中加入訶子和燒製的礦鹽飲用以致瀉。瀉后，服用四味小茴香方及上述諸藥。不要進行拍打和劇烈運動。若做了這些，血液會下降到胃部而致病。特別推薦服用適量硃砂來凈化身體。 第三，關於氣病，總的來說要消除根本氣和支分氣的一切障礙，以及分別消除各種特殊障礙。首先，全身麻木、眩暈、漂浮不定且失眠、刺痛、小便呈藍色且多泡沫、脈象無論緩急都顯空虛、黃昏和黎明時發作，這些是癥狀。消除障礙的方法是：對身體進行塗油按摩，雙腳結跏趺坐雙手等持，眼睛向下注視。觀想臍下有地輪或極重的金剛杵，緊閉下門，以痛苦為所緣，用石頭或熱木炭燻烤，食用溫熱有營養的食物。大多數氣病都可以用這些方法消除。
།བྱེ་བྲག་དུ་སེལ་བ་ལ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ སྲོག་འཛིན་ལ་ནི། འཁྲུགས་པ་དང་། རེངས་པ་དང་། སྟོང་སྟེ་གནས་འཁྱམས་པ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི་འཁྲུགས་པའི་རྐྱེན་ནི་སྒོམ་པ་དང་། སློབ་གཉེར་དྲག་པོ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སེམས་ ལས་དྲག་པོས་བྱེད་ལ། ངོ་བོ་ནི་སྲོག་རྩའི་རླུང་འཁྲུགས་པ་ཡིན། རྟགས་ནི་མཆིན་སྲོག་དང་ སྒལ་གཞུང་ན། སེམས་མི་བདེ། ཁ་ནས་ཤུགས་རིང་འདོན། སྙིང་འཕར་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ སྐད་དང་། རྡོག་སྒྲ་སྙིང་གི་ནང་དུ་གྲགས་པ་སྙམ་བྱེད། དེ་ལ་བཅོས་པ་ནི། ལུས་ཐམས་ཅད་ སྦང་མའམ། མཁན་པའི་ཆུ་དང་མི་བསྐྱོད་པས་བཀྲུས་ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱ། དམིགས་པ་ནི། ལུས་ སྟོང་སང་ངེ་བ་ལ། ནང་དུ་ཟླ་བའི་འོད་ཤར་བ་ལྟར་དཀར་སང་ངེ་བར་བསམ། ལུས་སྐྱིལ་ ཀྲུང་བཅས་ལ་པུས་མོ་གཉིས་ལ་ལག་པས་འཇུས་ཏེ་ལུས་བསྲང་། མགྲིན་པ་དགྱེ་བོར་རྒྱབ་ 4-678 ཏུ་འཐེན་ལ་ཁ་ནས་ཧ་ཞེས་དྲག་ལ་རིང་བར་བརྗོད་ལ་རླུང་དབྱུང་ཟི་ཐོམ་བྱུང་བ་དང་བཞག དེས་གྱེན་དུ་འཚངས་བྱུང་ན། འབེབས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་འགའ་བྱ། རྗེས་ལ་བསྐུ་བྱུག་བྱ། དེ་ལྟར་ཐུན་དུ་བཅད་ལ་བྱ། དུས་གཅིག་ལ་མང་གྲགས་ན་མི་བཟང་། རིམ་གྱིས་ཇེ་མང་དུ་ བྱའོ། །སྲོག་འཛིན་རེངས་པ་ནི། སྲོག་རྩའི་ནང་དུ་ཤིང་བཅུག་པ་འདྲ། རྟགས་གཞན་སྔར་ དང་ཕྱོགས་མཐུན། དེ་བསལ་བ་ནི། ལུས་ཙོག་པུར་བྱས་ནས། རླུང་སྣ་ནས་ཧཱུཾ་གིས་དལ་ བུས་དབྱུང་། ཡང་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱས་ཏེ་ས་ལ་བརྡབ། དེ་གཉིས་རེ་མོས་བྱ། དམིགས་པ་ལྟེ་བར་ ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་འཐབ་པ་ལ་སེམས་གཏད། དེས་སེལ་ལོ། །སྲོག་རླུང་ལྟེངས་ཏེ་གནས་ འཁྱམས་ན། རྟགས་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། རླུང་ནང་དུ་བསྡུད་ཅིང་བརྒྱལ་བ་ ལྟ་བུ་འབྱུང་། དེ་ལ་ལུས་སྦྱོངས་དང་། རླུང་རྩོལ་དྲག་པོ་མི་བྱ་བར་ཀློད་ལ། རིག་པ་རང་སོར་ བཞག སྟེང་དུ་རླུང་སེམས་འགྲོ་བ་སྙམ་བྱེད་ན། འོག་ཏུ་ཤེས་པ་གཏད། བྱིང་བ་སྙམ་བྱེད་ན། མགྲིན་པའམ་དཔྲལ་བར་གཏད། ནང་དུ་འཐུམ་པ་སྙམ་བྱེད་ན་ཁ་སྣ་གཉིས་ཀ་ནས་དབྱུང་ ངོ་། སྨན་བྱེད་ན། ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོ། གོ་སྙོད། སྙིང་ཞོ་ཤ དྲོད་སྨན་ཧྲིལ་འཇོང་གཉིས་ཀ རུ་ རྟ་སྤོས་དཀར་ཛཱ་ཏི་དེ་རྣམས་གང་འཚོགས་བཏང་། རླུང་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ན། ཤ་ཆེན་ནམ། ཤིང་ཁུན། སྒོག་སྐྱ་བཏང་། རླུང་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་ལམ་མི་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གྱེན་རྒྱུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐུར་སེལ་དང་སྡོངས་ཏེ་སྟོད་དུ་འཚངས་པ་དང་། འཁྲུགས་པ་དང་། སྟོང་པའོ།
特別地，關於分別消除，主要氣有五種，其中持命氣有紊亂、僵硬、空虛而遊移三種。首先，紊亂的誘因是由於過度禪修、過度學習、憂傷、劇烈情緒波動所致，其本質是命脈中的氣紊亂。癥狀是肝脈及脊柱疼痛，心緒不寧，口中長出氣，心跳加快，感覺外界的聲音和腳步聲在心中迴響。對此的治療是：用蜜蜂水或冰片水和不動佛咒水清洗全身並塗抹。觀想方法是：觀想身體空蕩蕩的，內部如月光升起般明亮潔白。身結跏趺坐，雙手抓住雙膝挺直身體，頸部後仰張開，從口中發出"哈"的聲音，用力且持久地呼出氣，直到出現眩暈感為止。如果因此氣向上沖，則做一些下降氣的運動，之後進行塗抹。這樣分幾次進行，一次不宜過多，要逐漸增加次數。持命氣僵硬時，感覺命脈中如插入木頭，其他癥狀與前相似。消除方法是：身體蹲踞，從鼻中以"吽"字緩緩呼出氣，然後結跏趺坐拍打地面，交替進行這兩種動作。觀想臍輪處有白紅明點相鬥，專注於此，這樣可以消除。若持命氣空虛而遊移，除前述癥狀外，還會出現意識模糊，氣向內收縮如昏厥般。對此不要做身體凈化和劇烈調氣運動，而要放鬆，讓意識自然安住。如果感覺氣與心向上走，則將意識專注于下方；如果感覺昏沉，則專注于喉部或額部；如果感覺內部閉塞，則從口鼻兩處呼出。若用藥，可服用任何現成的黑檀香、藏青蘭、心肉、兩種溫熱藥丸、土瓜根、白檀香、肉豆蔻。如果氣力特別大，則服用人肉或木香、白蒜。不要做會引起氣病的行為。 第二，上行氣有三種：與下行氣結合而上衝、紊亂和空虛。
།དང་པོ་ནི། སྒོམ་ཉེས་པ་དང་། ཉལ་ཉེས་པ་དང་། ལྟ་སྟངས་ སྟེང་དུ་གྲགས་པས་བྱུང་བ་ཡིན། རྟགས་ནི་དང་པོ་ཕོ་བ་ནས་ཡར་ཕུས་བཏབ་པ་བཞིན་འོང་ ཞིང་། མགྲིན་པ་མན་ཆད་རྐྱལ་པ་ཕུས་བཏབ་པའམ། ཁང་ཆུང་དུད་པས་འཚུབ་པ་བཞིན་ འོང་ཞིང་གཟེར། སྐད་མི་ཐོན། འོག་སྒོ་སྡུད་མི་ཤེས། དེ་བཅོས་པ་ནི། ལུས་ཙོག་པུའམ། ཡང་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་བྱ། རང་གི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཁའ་ལ་ལུས་བཏེག་ལ་བརྡབ། རང་གིས་མི་ 4-679 ནུས་ན། སྟན་གྱི་སྟེབས་སུ་བསྡད་ལ། མི་གཉིས་ཀྱི་སོར་བཞི་ཙམ་བཏེགས་ལ་བརྡབ། ལན་ གསུམ་བཞི་ཙམ་ནས་ས་ལ་བཞག་ལ་ཚིགས་གཞུང་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡུང་། རླུང་གི་གནད་ནི། འོག་སྒོ་དྲག་ཏུ་བསྡམ། སྟེང་ཡེ་མི་བཟུང་། དམིགས་པ་ནི་ལུས་འདེགས་དུས་སུ། རླུང་ཐམས་ ཅད་འོག་སྒོ་ནས་ཐོན་ནས་དབང་ཆེན་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐིམ་པར་བསྒོམ་མོ། །འཁྲུགས་ པ་ནི། རྟགས་གཞན་སྔར་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པ་ལས། མི་ནོར་བའི་རྟགས་ནི། སྟོད་དུ་འཚངས་ པ་དང་། ཕུར་བུས་བཏབ་པ་བཞིན་གཟེར་ཡང་འོག་སྒོ་ནི་སྡུད་ཤེས་པའོ། ། འདི་བཅོས་པ་ནི། གང་གཟེར་སར་གྲུ་གུའམ། ཕོ་རྡོ་ཁུ་ཚུར་ཙམ་བཅིངས་ལ། གྲོགས་ གཅིག་གིས་རོ་སྟོད་པང་གིས་བཏབ་ལ་སྤྲུག དེ་ནས་དལ་བུས་ས་ལ་བཞག་སྟེ། ཁུ་ཚུར་གྱིས་ བརྡུང་པ་དང་བསྐུ་བྱུག་བྱའོ། །དེས་མ་ཕན་ན་སྔར་ལྟར་ཡང་བྱའོ། །འདི་གཉིས་ནི། ནད་རླུང་ རྩ་ལ་རེངས་པའི་སྟོད་རེངས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཁྲུགས་པའི་རིགས་གཅིག་ལ་སྐེ་དང་ལྐོག་ མ་སྐྲངས་ཤིང་འགྱུར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁ་འཐམ་པ་འོང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ མགྲིན་པར་དྲག་ཏུ་བཀང་ལ་ལག་པས་མཉེ། གཏོང་ཙ་ན་ཧི་ཞེས་སྣ་ནས་བཏང་། ཧ་ཡང་ སྐབས་སུ་བརྗོད། གཡེར་མ་གོ་སྙོད་ཚྭ་དང་གསུམ་མར་ནག་གམ་མར་གང་རུང་ལ་སྦྱར་ནས་ བསྐོལ་ལ་འཇམ་ཙམ་གྱིས་བྱུགས་ལ་འཕུར། སྐབས་སུ་མི་བསྐྱོད་པས་ཀྱང་བཀྲུའོ། །སྟོང་པ་ ནི་རླུང་གི་ནུས་པ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། །སྟོད་རྣམས་མི་བདེ་རླུང་བུས་ཙ་ན་ཤེད་མེད་པ་ཞིག་འོང་། མགོ་ཟི་བ་ལ་སོགས་པའི་རླུང་རྟགས་རྣམས་འོང་། དེ་བཅོས་པ་ནི། བསྐུ་བྱུག་དང་དྲོད་དུགས་ བྱ། རླུང་ནང་དུ་བཟུང་། དབྱུང་བ་བྱ་མི་ཉན། མདོར་ན་གྱེན་རྒྱུའི་ནུས་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡིན། གོང་གི་གཉིས་ནི་གྱེན་རྒྱུ་འཕེལ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་གཞིལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཐུར་སེལ་ལ་སྐྱོན་གསུམ་སྟེ། གྱེན་རྒྱུ་དང་འགྲོགས་ཏེ་སྨད་དུ་འཚངས་པ་དང་། འཁྲུགས་པ་དང་སྟོངས་པའོ།
第一種是由於禪修不當、睡眠不當以及向上看姿勢所致。癥狀是首先從胃部向上如被刺一般，從喉部以下如氣囊被刺或如小房間被煙霧繚繞般疼痛，發不出聲音，無法控制下門。治療方法是：身體蹲踞或結跏趺坐，用雙手將身體抬起后摔下。如果自己做不到，就坐在墊子上，由兩人將身體抬高四指左右後摔下。做三四次後放在地上，用拳頭敲打脊椎關節。氣的要訣是：用力閉合下門，上面完全不要收。觀想方法是在提身時，觀想所有氣從下門出去融入金剛大地金色地基中。紊亂的癥狀與前述相似，但其不會錯認的特徵是：向上沖且如被木樁刺入般疼痛，但能夠控制下門。 治療這種情況時，在疼痛處綁上拳頭大小的布團或石頭，由一位助手用手掌拍打上身並抖動，然後緩慢放在地上，用拳頭敲打併塗抹。如果這樣不見效，就按前述方法再做。這兩種都是氣病進入脈絡而僵硬的上僵證。還有一種紊亂型別會出現頸部和喉嚨腫脹且無法轉動，口部緊閉，對此要做氣的結合，將氣用力充滿喉部後用手按摩，在放氣時從鼻子呼出併發"嘻"聲，中間也要發"哈"聲。將藜蘆、藏青蘭、鹽三味用酥油或其他油炒熱后趁溫和時塗抹並吹氣，期間也要用不動佛咒水清洗。空虛是指氣的力量耗竭，上身不適，呼氣時無力，會出現頭暈等氣的癥狀。治療方法是：做塗抹和熱敷，將氣向內收，不能呼出，總之需要生起上行氣的力量。前面兩種是上行氣過盛的過失，需要降伏。 第三，下行氣有三種過失：與上行氣結合而向下沖、紊亂和空虛。
།དང་པོ་ནི། ཐུར་དུ་རླུང་མི་ཐོན་ཏེ། འོག་རྒྱངས་ནས་རྡོ་ལྟར་ 4-680 འགྲོ་ཞིང་གཟེར་རྩ་བསྡུད། ཞག་གཅིག་ལུས་ན་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་བསལ་བ་ ནི་ལུས་ཙོག་པུར་བྱས་ལ། ལག་པ་གཉིས་དཔུང་པ་ལ་བསྣོལ་མར་འཇུས་ཏེ། རླུང་སྣ་ནས་ཧཱུཾ་ ཞེས་དལ་ལ་རིང་བར་བུས་ཏེ་ཕྱིར་བཀག་ལ། ལྟོ་བ་སྒལ་པ་ལ་སྦྱར་ལ་ཡར་ནུས་ཚད་འཐེན་ ལ། ཡང་རླུང་རྔུབས་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ལུས་ཀློད། དམིགས་པ་ནི་རླུང་ཐམས་ཅད་སྨིན་ མཚམས་སུ་འདུས་པར་བསམས་ཏེ། ལྟ་སྟངས་སྨིན་ཕྲག་ཏུ་གཏད། དེ་ལྟར་མང་དུ་བྱས་པའི་ རྗེས་ལ། འཕུར་བ་དང་བསྐུ་བྱུག་བྱ། དེས་སེལ་ལོ། །འཁྲུགས་པ་ནི། གོང་དང་འདྲ་ལ་ཁད་པ་ ལ། ཁྱད་པར་ནི་རེས་ན་རེས་བདེ། དྲི་ཆུ་སེར་ལ་སྡོམ། རེས་བཤལ་ཚ་འཁྱུག་བྱེད་དེ་བསལ་ བ་ནི། ལྟེ་འོག་ཏུ་འབོ་རྡོ་ཁུ་ཚུར་ཙམ་དུ་བཅིངས་ལ། ཁ་བུབ་ཏུ་ཉལ་ཏེ་རྐང་པའི་རྟིང་པས་ འཕོངས་སུ་རྡེག་ཅིང་བརྐྱང་བསྐུམ་རེས་མོས་ཀྱིས་བྱའོ། །ཡང་ན་གྲོགས་གཅིག་གིས་རྐང་ པ་གྱེན་དུ་བསྟན་ནས་ཁུར་བའམ་པང་གིས་འདེགས་པ་གང་བདེ་བྱས་ལ་སྤྲུག རྗེས་སུ་སྒལ་ ཚིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རན་པ་ཁུ་ཚུར་གྱི་བརྡུང་བསྐུ་བྱུག་བྱའོ། །སྟོངས་པ་ནི། ཐུར་སེལ་ གྱི་ནུས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་པས། རྩ་རྒྱུད་རྣམས་ན་ཁོག་སྨད་ལྕི་འོག་རླུང་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ནི་ ཁ་ཟས་དྲོད་བཅུད་བསྟེན། འོག་སྒོ་འཐེན་འཕུལ་བྱ། བཅུ་དྲུག་མདོར་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡུང་སྟེ་ དེས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀ་ལ་རྗེས་ཕན་དཀའ་ན། གང་དམིགས་ ཡོད་སར་བེར་ཀ་རྡེག་གོ །ཛཱ་ཏི། རྒྱམ་ཚ། དྲོད་སྨན་ཧྲིལ་འཇོང་། སྒ་སྐྱ་ཤིང་ཁུན། སྒོག་སྐྱ་ གང་འཛོམ་རུས་ཁུའམ། ཆང་གིས་ཕུལ་ལ་བཏང་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཕོ་བའི་མཁྲིས་པ་འཇུ་ བྱེད་སྟོངས་པའི་ནད་ཡིན་ནོ། ། བཞི་པ་མེ་མཉམ་ལ་ནི་གེགས་གསུམ་སྟེ། གང་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། གཟེར་བའོ། །དང་ པོ་ནི་ཕོ་བའི་རླུང་གིས་སྟོང་སྦོས་བྱས་ཏེ། མི་བདེ་ཞིང་། འགྲངས་པ་དང་། ལྟོག་དུས་མི་བདེ་ བ་ཡིན། དེ་ལ་རླུང་ཁ་ནས་ཕོ་བར་མིད་པ་བཞིན་བྱས་ཏེ་བཅུག་{ལ་[ཕོ་བ་]ལག་མཐིལ་ 4-681 གྱིས་མཉེ། དེ་ནས་སྒྲེག་པ་བཏོན་པས་ཆོག་གོ །སྨན་བྱེད་ན། སེ་འབྲུ་སུག་སྨེལ། ལི་ཤི། པི་ པི་ལིང་། ཙི་ཏྲ་ཀ རྒྱམ་ཚྭ་གང་འཛོམ་ཆུ་བསྐོལ་གྱིས་ཕུལ་ལ་བཏང་ངོ་། །འདི་ནི་ཕོ་བའི་བད་ ཀན་མྱགས་བྱེད་དང་གཉིས་སྡོངས་པ་ཡིན་པས་རླུང་ཁ་ནས་ཧ་ཞེས་བཏོན་ནས། རྗེས་སུ་ བེར་ཀ་ཁྲུ་གང་ཙམ་གྱིས་རྩེ་མོ་ཕོ་ཁར་གཏད་དེ་བསྐོར་བ་དང་། ཡང་ན་ལག་པའི་ཁུ་ཚུར་ཕོ་ ཁར་གཏད་ལ། མགོ་བོ་ཐུར་དུ་བསྟན་ནས་བྱ། སྐྱུག་པ་བྱུང་ན་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོངས་པ་ ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། གྲང་བས་སྟོངས་པ་དང་། ཚད་པས་སྟོངས་པའོ།
第一種是氣向下不出，下部僵硬如石般行走且疼痛收縮。如果持續一天會危及生命。消除方法是：身體蹲踞，雙手交叉抓住肩膀，從鼻子緩慢且長時間地呼出"吽"音並向外憋住，將腹部貼近脊背向上盡力拉伸，然後在吸氣的同時放鬆身體。觀想方法是觀想所有氣都集中在眉間，視線集中在眉骨處。這樣多次做完后，做吹氣和塗抹。這樣就能消除。紊亂的癥狀與前述相似但有所不同，其特點是時好時壞，小便發黃且閉塞，時而瀉熱閃現。消除方法是：在臍下綁上拳頭大小的布團，俯臥後用腳跟擊打腹股溝並交替伸屈。或者由一位助手將腳朝上托起或用手掌抬起，選擇舒適的方式抖動，之後用拳頭適度敲打脊椎等處並塗抹。空虛是指下行氣的力量衰退，因此脈絡疼痛，下腹沉重，無法控制下氣。對此要食用溫暖有營養的食物，做下門提拉，用拳頭敲打十六脈要處，這樣就能消除。如此上下兩處都難以隨後治癒時，在有癥狀的地方敲打木棒。將豆蔻、巖鹽、溫性圓形藥丸、槲皮、白蒜等能找到的用肉湯或酒服用。這是胃部膽汁消化力空虛的病癥。 第四，平等火有三種障礙：寒冷、空虛和疼痛。第一種是胃部氣造成空脹，不適，飽時和餓時都不適。對此要像吞嚥一樣從口中將氣納入胃部，用手掌按摩胃部，然後打嗝就可以了。如果用藥，將白芥子、蓽茇、蓽撥、草烏、巖鹽等能找到的用開水服用。這是胃部痰液消化力兩者空虛，因此要從口中發出"哈"音，之後用大約一肘長的木棒尖端對準胃部轉動，或者用拳頭對準胃部，頭向下做。如果嘔吐就會好轉。空虛有兩種：由寒引起的空虛和由熱引起的空虛。
།དེ་ལ་གྲང་བས་ སྟོངས་པ་ནི། ཕོ་བར་འུར་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་། སྒྲ་བཅས་སུ་སྦྱོང་། བེ་སྣབས་དང་ཟས་མདོག་འཁྲུ་ བ་ཡིན། དེ་ལ་ནི་གོང་གི་སྨན་ནམ། ཡང་ན་ཚ་བ་གསུམ་པོ་གང་རྙེད་བཏང་ཞིང་། སྐེད་སྐོར་ མང་དུ་བྱས་པས་སེལ་ལོ། །ཚ་བས་སྟོངས་པ་ནི། ཁྲག་གམ་སེར་པོའམ། ཆུར་འཁྲུ་ཡང་དྲོད་ ཆེན་པོ་ཚ་ཤ་ར་ར་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་ནི་ཁ་ནས་རླུང་སྒྲ་བཅས་སུ་ཕོ་བར་བཅུག་ལ། ཕོ་བར་ ཕུ་སུབ་བྱ། འོག་སྒོ་འཐེན་འཕུལ་བྱ། དེས་ཀྱང་མ་ཕན་ན། ཆུ་གྲང་ངམ། མི་བསྐྱོད་པ་གྲང་ མོ་བཏུང་ལ་ལུས་སྦྱོངས་བྱ། རྒྱམ་ཚྭ། ཁ་རུ་ཚྭ། སྙ་ལོ། བཙོད། ཨ་རུ་ར། བྲག་ཞུན་གང་རྙེད་ ཐང་དུ་བྱས་ལ་བཏུང་ངོ་། །འདི་ནི་འཕོ་བའི་མཁྲིས་པ་འཇུ་བྱེད་དང་སྡོངས་པའི་ནད་ཡིན་ ནོ། །ཚ་གྲང་གཉིས་ཀའི་རྗེས་སུ་འབྲས་ཐུག་གམ་ཐ་རམས་སམ། རམ་བུའི་ཐུག་པས་སྦྱོངས་ བཅད་དོ། །ཡང་ན་ད་ཏྲིག་གི་ཐང་བཏང་ངོ་། །སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུ་བ་ཆད་ན་དེ་ཚོ་བཏང་མི་ དགོས་སོ། །གཟེར་བ་ནི། ཕོ་བའི་དཀྱིལ་དུ་གཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རླུང་གིས་ཕོ་བ་བཀང་ ལ། ལག་པ་གཉིས་སྤྱི་བོར་བཏེག་ཅིང་ཕོ་བར་བརྡེག ཡང་ན་མཉེ་ཞིང་ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡུང་། འདི་ལ་ཡང་ནང་དུ་ཚ་ལམ་ལམ་བྱེད་ན་ཚད་པ་ཡིན། གྲང་ལྷང་ལྷང་བྱེད་ན་གྲང་བ་ཡིན་པས། རླུང་འཛིན་ལུགས་དང་སྨན་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་ཀ་ལ་ལྟོ་བ་གྱང་ངམ་ཤིང་ངམ། རྡོ་ ལྟ་བུ་ལ་བཀལ་ལ་རྐང་ལག་རེ་མོས་ཀྱི་གཡབ་ཅིང་ཧ་ཞེས་རླུང་ཁ་ནས་བཏོན་པས་ཀྱང་ཕན། 4-682 གཟེར་བ་འདི་སྲིན་ལ་ཡང་ཡོང་བས་སྲིན་ནད་ལ་ནི། ཨ་རུ་ར། ཟེལ་ཚྭ། རྒྱམ་ཚྭ། པི་པི་ལིང་ ཆུ་བསྐོལ་གྱིས་ཕུལ་ལ་བཏང་བས་ཕན། དེས་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་ཐུ་བ་ལ། ཐང་ཁྲོམ་གྱི་འབྲས་ བུ་བསྣན། ཅིས་ཀྱང་མ་ཕན་ནམ། སྨན་མ་རྙེད་ན། སྲིན་འགྲིལ་སར་བེར་ཀ་བརྡེག་ཅིང་། ཚྭ་ ཆུ་བླུད་པས་ཕན་ནོ། ། ད་ནི་ཞར་ལ་མ་ཞུ་བ་འཆོས་ན། མ་ཞུ་བ་གསར་པ་ལ་ནི། རླུང་ཁ་ནས་ཕོ་བར་བཅུག་ ཅིང་ལུས་ཙོག་པུ་བསྡད་ལ། འོག་སྒོ་འཐེན་འཕུལ་བྱ་ཞིང་། འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་དཀྲུགས་ པས་སྦྱོངས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ཁ་ནས་སྒྲོའམ། མཛུབ་མོ་བཅུག་སྟེ་རླུང་ཁ་ནས་གྱེན་དུ་དྲངས་ལ་སྐྱུག་གོ །སྨན་ གྱིས་བཅོས་ན། མར་དང་ཞོ་ད་ར་དང་འོ་མ་རྣམས་མ་ཞུ་བ་ལ། ཆུར་ཁུ་བསྐོལ་ལ་བཏུང་། ཤ་ མ་ཞུ་ན་སོག་པའི་ཁྲུང་ཁྲུང་བསྐོལ་ལ་བཏུང་། ཆང་མ་ཞུ་ན་སོག་ཚིགས་བསྐོལ་ལ་བཏུང་། ཙམ་ པ་མ་ཞུ་ན་བུལ་ཏོག་བསྐོལ་ལ་བཏུང་། ཆུ་དང་སྨན་མ་ཞུ་ན་རྒྱམ་ཚྭ་བསྐོལ་ལ་བཏུང་། མ་ཞུ་ བ་སྙིང་པ་གྲིལ་བ་དང་། སྐྲན་ལ་ཕོ་བར་རླུང་བཅུག་སྟེ་ལག་པའི་སོར་མོས་ཡུན་རིང་དུ་མཉེས་ ལ། རྗེས་སུ་ཨ་རུ་ར་དང་རྒྱམ་ཚྭའི་ཐང་རེ་མོས་ཀྱིས་བཏང་། དེས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ།
對於寒性空虛：胃中發出隆隆聲，伴隨聲響排出，排出鼻涕和食物顏色。對此可用前述藥物，或者使用三種熱性藥物中任何可得到的，並多做腰部旋轉即可消除。熱性空虛是：排出血液或黃液或水，但有很大的熱感，熱烘烘地排出。對此要從口中伴隨聲響將氣納入胃部，對胃部做吹撫，做下門提拉。如果這樣還不見效，就喝冷水或冷的不動佛水並鍛鍊身體。將巖鹽、黑鹽、青稞、紅花、訶子、石脂中能找到的煮成湯飲用。這是胃部膽汁消化力空虛的病癥。對於冷熱兩種情況，隨後都用米粥或糖漿或葡萄湯來止瀉。或者服用達特利克湯。如果用前述方法已經止瀉，就不需要服用這些了。疼痛是：在胃部中間疼痛，對此用氣充滿胃部，雙手舉過頭頂並敲打胃部。或者按摩並用拳頭敲打。這種情況如果內部熱烘烘的就是熱性，如果冷颼颼的就是寒性，因此持氣方法和藥物與前述相同。對這三種情況，都可以將腹部放在墻或木頭或石頭上，手腳交替擺動並從口中發出"哈"音的氣也有幫助。 這種疼痛也會在蟲病時出現，對於蟲病：用訶子、食鹽、巖鹽、胡椒用開水服用就會見效。如果這樣還不見效的嚴重病癥，加入唐古特的果實。如果無論如何都不見效或找不到藥物，就在蟲聚集處敲打木棒，並灌服鹽水就會見效。 現在附帶說明消化不良的治療，對於新發的消化不良：從口中將氣納入胃部並蹲坐，做下門提拉，用運動來攪動就會排出。 或者從口中嘔吐，或插入手指從口中向上引氣而嘔吐。如果用藥治療，對於酥油、酸奶、奶渣和牛奶的消化不良，用水煮煎服用。肉類消化不良就煮蔥莖服用。酒類消化不良就煮蒜瓣服用。糌粑消化不良就煮堿草服用。水和藥物消化不良就煮巖鹽服用。對於陳舊性消化不良積聚和瘤，將氣納入胃部用手指長時間按摩，隨後輪流服用訶子和巖鹽湯，這樣就會好轉。
ལྔ་པ་ཁྱབ་བྱེད་ལ་གེགས་གསུམ་སྟེ། རེངས་པ་དང་འཁྲུགས་པ་དང་སྟོངས་པའོ། །དང་ པོ་ནི་དྲག་ཤུལ་དང་ལུང་གིས་སྐྱེན་གྱིས་རྐང་ལག་རྣམས་བློ་བུར་དུ་རེངས་ཤིང་འཁུམ་པར་ འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་མར་སྙིང་པའམ་ཞུན་གྱིས་ལེགས་པར་བྱུགས་ལ། རླུང་གིས་ལུས་ཐམས་ ཅད་དལ་བུས་བཀང་ལ། ཕུར་ཞིང་ཁ་སྣ་གཉིས་ནས་ཧཱུཾ་དང་ཧེ་ཡིས་དབྱུང་། དྲོད་སྨན་ཅི་ རིགས་བཏང་། དེས་འཚོའོ། ། གཉིས་པ་འཁྲུགས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་རྩ་རྒྱུས་རྣམས་ན་ཞིང་། ཁབ་ཀྱིས་ གཙགས་པ་འདྲ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བསྐུ་བྱུག་བྱ་ཞིང་། ཟས་བཅུད་ཅན་བསྟེན། མི་བསྐྱོད་པས་ 4-683 བཀྲུ་རླུང་ཁ་སྦྱོར་རན་པར་བཟུང་ངོ་། འཁྲུལ་འཁོར་མི་ཆེན་ལུགས་བྱ། ཡང་འཁྲུགས་པ་ རིགས་ཤིག་པགས་པ་ཐམས་ཅད་རྩེ་ཞིང་ཆུ་བུར་ཐུག་ཐུག་པ་འབྱུང་། དེ་ལ་མི་བསྐྱོད་པའམ། མཁན་པའི་ཆུས་བཀྲུ། ཆུ་གྲང་མོའམ་མི་སྐྱོད་པ་ལ་སྤངས་པའི་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། རླུང་ཁ་ སྦྱོར་ནུས་ཚད་དུ་སྡོམ་དེས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། ། གསུམ་པ་སྟོངས་པ་ནི་ཡན་ལག་གི་ཤེད་ཤོར་ནས་སྒུལ་སྐྱོད་དཀའ་བ་དང་། ཚིག་རྣམས་ ལྷོད་ཅིང་མི་ཐེག་པ་ཡིན། དེ་ལ་རླུང་བཟུང་ནས་ཕུར་སུབ་ལེགས་པར་བྱ་ཤིང་། ཁོང་དུ་དབང་ པོ་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ལྔ། སྦྲང་རྩིའམ་མར་དཀར་དང་སྦྱར་ལ་ཟ། རླུང་བཟུང་ནས་ རྩེ་མོ་དང་མཆོངས་རྒྱུག་བྱ། དེས་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་ལོ། ། ད་ནི་གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་རླུང་རྣམ་པ་ལྔ་ལས། མིག་དུ་རྒྱུ་བ་རེངས་ན། ཚ་གྲང་གཉིས་ ལས། གྲང་བ་ལ་རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་རླུང་བསྒོམས་པས་མིག་འབུར་ བ་དང་མི་གསལ་བར་གྱུར་ན། རས་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་གྲང་མོ་བཏབ་ལ་མིག་དཀྲིས་ཏེ་ལྟག་ ཁུང་དུ་འདུད་ལ་ཕྱི་གན་དུ་ཉལ་ལ། རྐང་ལག་དྲག་ཏུ་བརྐྱངས་ལ་བཅུད་ཅིང་བརྐྱང་བསྐུམ་ བྱ། རྐང་པའི་རྟིང་པ་དང་ལྟག་ཁུང་དུ་བསྐུ་བྱུག་བྱ་ཞིང་། དམིགས་པ་ནི་ལྟག་ཁུང་དུ་ཐིག་ལེ་ དཀར་པོའམ། སེར་པོ་ལ་དམིགས་པ་གཏད། མིག་ཏུ་རླུང་རེངས་ནས་ཧ་རེ་ལོང་བ་ལྟ་བུར་ གྱུར་ན། སྲིན་ལག་གིས་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་དྲུད་ལ་མིག་ཏུ་བླན། ལག་པའི་མཐིལ་གྱིས་ དལ་བུས་ཕུར་ཞིང་ཟས་དྲོད་བཅུད་བསྟེན་ནོ། །ཟས་ཟ་དུས་མིག་ལ་རླངས་པས་བདུག མིག་ གི་འཁྲུལ་འཁོར་བྱ། བད་ཀན་གྱི་མིག་སྐྱ་རིབ་ཏུ་གྱུར་ན། སྔ་དྲོ་ཁ་མ་བཤལ་བའི་སོ་ལ་སེན་ མོ་དྲུད་ལ་མིག་ལ་བླན། རྟག་ཏུ་ངུ་སྦྲང་དང་སྦྱར་ལ་བཟའ། ཡང་ན་ཨ་བ། གུར་གུམ། མདུང་ རྩེ། གོ་སྙོད། དོམ་མཁྲིས། ལྕགས་སྦྲུལ་ཨ་རུ་རའི་སྐྱོ་མ་ལྕགས་སྡེར་ལ་བྱུག་པ་རྣམས་སྦྲང་ དང་སྦྱར་ལ་ལྟོ་སྟོང་ལ་ཐུན་རེ་བཟའ། བད་ཀན་ལ་གནོད་པའི་ཟས་མི་ཟའོ།
讓我為您翻譯這段文字： 第五，遍行風有三種障礙：僵硬、混亂和空虛。第一，由於劇烈運動和風引起的突然原因，四肢突然僵硬並收縮。對此要用陳舊酥油或脂肪充分塗抹，用氣慢慢充滿全身，吹氣並從口鼻兩處用"吽"和"嘿"聲呼出。服用適當的暖性藥物，這樣就會痊癒。 第二，混亂是：身體四肢的脈絡和筋腱疼痛，如被針刺一樣。對此要做按摩塗抹，食用有營養的食物，用不動佛水清洗，適度持守氣口相合。做大人法的運動。另外有一種混亂是全身面板刺痛並出現水泡。對此用不動佛水或冬花水清洗，用浸過冷水或不動佛水的布包裹，儘可能持守氣口相合，這樣就會好轉。 第三，空虛是四肢失去力量難以活動，關節鬆弛無力。對此要持氣后好好做吹撫，內服五根即眼耳鼻舌身等根部，用蜂蜜或白酥油調服。持氣后做跳躍奔跑，這樣就能脫離這些過患。 現在講第二部分五種支分風，其中眼部執行風僵硬時，在冷熱兩種中，寒性有風和痰兩種。第一，由於修風導致眼睛凸出和不清晰，就用布蘸冷的不動佛水包裹眼睛，在後腦勺處燻蒸後仰臥，用力伸展四肢並做伸屈運動。在腳跟和後腦勺處做按摩塗抹，觀想時在後腦勺處專注觀想白色或黃色明點。如果眼部風僵硬而變得像盲人一樣，用無名指摩擦手掌心后塗抹眼睛，用手掌心輕輕吹氣，食用溫暖有營養的食物。吃飯時用蒸汽熏眼睛，做眼部運動。如果因痰而眼睛變得灰白，早晨未漱口時用指甲摩擦牙齒后塗抹眼睛，經常與蜂蜜調服常啼草。或者將阿巴、藏紅花、槍頭、藁本、熊膽、鐵蛇、訶子的汁液塗在鐵匙上，與蜂蜜調和空腹服用一劑。不要食用對痰不利的食物。
།ཚད་པའི་རྐྱེན་ 4-684 ལས་བྱུང་བའི་མིག་ནད་ནི། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་ལས། ཁྲག་གི་ནད་ཀྱིས་མིག་ཚག་ པ་དང་། ཤ་འཛེར་བྱུང་བ་དང་། མཁྲིས་པས་མིག་དྲོད་ཆེ་ཞིང་སེར་བ་ཡོང་། དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ལ་མི་བསྐྱོད་པ་གྲང་མོ་བྱས་ལ་མིག་ལ་བསྐུའོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་གུར་གུམ་བཏང་ ན་བཟང་། སྨན་བྱེད་ན། གུར་གུམ། སྐྱེ་བའི་བར་ཞུན། ཨ་རུ་ར། རེག་རྡོ་བསྲེགས་པ། དེ་ རྣམས་ཆ་མཉམ་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ལ་ཆུ་དང་སྦྱར་མིག་ལ་བྱུག དེས་ཀྱང་མ་ཕན་ན། ལྟག་ ཁུང་གི་མིག་རྩ་ལ་དབྱུག་པ་རྒྱབ་ལ་ཁྲག་དབྱུང་། མིག་གནད་ས་ལ་ཡང་མི་བསྐྱོད་པ་གྲང་ མོ་བཏབ་ཅིང་ཁྲག་སྐྱེས་ན་གོང་ལྟར་བྱའོ། །ལིང་ཐོག་དང་ཤ་འཛེར་བྱུང་ན། ལིང་ཐོག་གི་ དཀྱིལ་ན་ཕར་རླུང་ཐོན་པར་བསམ་ལ་དམིགས་པ་གཏད། ༀ་ཐེབ་ལོང་། ནེབ་ལོང་། ཚ་ཏེ་ ལོང་། སུརྱ་ཙནྡྲ་འདི་ལོང་ཞིག་ཅེས་བཟླས་ལ་ལྟག་ཁུང་ནས་གདབ། ཕུག་རོན་གྱི་དང་སྒྲོ་ལ་ སྔགས་ལ། ལིང་ཐོག་བླངས། གོང་གི་སྨན་ཡང་བྱུག ཤིན་ཏུ་བཅད་དཀའ་ན། མིག་རུས་རྩ་ ཅན། རྒྱ་ཚྭ། དུང་བསྲེགས་པའི་ཕྱེ་མ་བཏབ། རྗེས་སུ་གུར་གུམ་བྱུག་གོ །རྣ་བ་རུ་རྒྱུ་བ་རེངས་ ན། ནད་རིགས་མང་ཡང་ཚད་པས་འགྲམས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། རྣ་བ་ནས་ ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང་རྣག་འབབ་པ་དང་དྲོད་ཆེ་བའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་སེང་གེ་རྣམ་ གྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅུང་ཟད་སྤྲུགས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་དབྱུང་བ་བྱས་ཏེ། རྣ་བ་རུ་རླུང་དང་རིག་ པ་གཏད་པས་དེས་རྣག་ལ་སོགས་པ་ཐོན་ནོ། །རྣག་ཁྲག་སྐམས་ནས་འོན་ན་རྣ་བའི་གཏིང་དུ་ སྔོ་བ་དང་དམར་བ་འབྱུང་། དེ་ལ་རྒྱ་ཚྭ་དང་། ཨུག་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ། རུ་རྟ་གསུམ་མི་བསྐྱོད་ པ་དང་སྦྱར་ལ་རྣ་བར་བླུག་ཅིང་དལ་བུས་ཕྱེ་ལ། རྗེས་སུ་མ་འགྲམ་པར་བྱའོ། །རླུང་གིས་འོན་ པ་ལ། གཏུམ་མོའི་མེ་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ཅིང་རྣ་བའི་མདུན་དུ་སྣུམ་བྱུགས་ལ་མཉེའོ། །རྣ་ བ་རུ་རླུང་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་བྱུང་ཞིང་འོན་ན། མགོ་རུས་རྙིང་པ་བསྐོལ་བའི་ནང་དུ། ཤིང་ཁུན་ དབང་པོ་ལག་པ། རུ་རྟ། ཁ་རུ་ཚྭ། སེ་འབྲུ། སུག་སྨེལ། པི་པི་ལིང་། མཁལ་མ་ཞོ་ཤ་རྣམས་ 4-685 ཕྱེ་མ་ཞིབ་ཏུ་བྱས་ལ་བཏབ་སྟེ་བསྐོལ་བའི་རླངས་པ་ལ་རྣ་བ་བདུག་ཅིང་རླངས་པ་ཡལ་བ་ དང་། ཁུ་བ་ཕོར་ཆུང་རེ་བཏུང་དེས་རླུང་འོན་ལ་ཕན་ནོ།
熱癥因緣所生的眼病分為血和膽兩種。血病導致眼睛刺痛和肉瘤生長，膽病導致眼睛發熱發黃。對所有這些病癥都要用冷的不動佛水塗抹眼睛。服用三果和藏紅花則效果良好。如果要製藥，將藏紅花、生脂肪、訶子、燒製的滑石等量研細，用水調和塗抹眼睛。如果這樣也不見效，就在後腦勺的眼部脈絡上用棒擊打放血。在眼睛要害處也要用冷的不動佛水處理，如果出血就按前面說的方法處理。 如果出現翳障和肉瘤，要專注觀想翳障中間向外排出氣體。唸誦咒語："嗡 忒布隆 涅布隆 察忒隆 蘇利雅 旃陀拉 迪隆息"（藏文：ༀ་ཐེབ་ལོང་། ནེབ་ལོང་། ཚ་ཏེ་ལོང་། སུརྱ་ཙནྡྲ་འདི་ལོང་ཞིག，梵文天城體：ॐ थेब् लोङ् नेब् लोङ् चते लोङ् सूर्य चन्द्र इदि लोङ् शिक्，梵文羅馬拼音：oṃ theb loṅ neb loṅ tsate loṅ sūrya candra idi loṅ śik，漢語字面意思：嗡 忒布隆 涅布隆 察忒隆 日月 此隆息），從後腦勺處擊打。用加持過咒語的鴿子翎毛取出翳障，也要塗抹前面提到的藥物。如果特別難以切除，就用帶根的眼骨、巖鹽、燒製的貝殼粉塗抹，之後涂藏紅花。 耳中執行風僵硬時，雖有多種病癥，但主要是熱癥擴散和風兩種。第一種表現爲從耳朵流出血液、漿液和膿液，並且發熱。對這些病癥首先要稍微搖動獅子解脫手印，然後做出氣，將氣和意識集中在耳朵上，這樣膿等就會排出。如果膿血乾涸后耳聾，耳朵深處會出現青色和紅色。對此要用巖鹽、鷹冠果、睡蓮三味與不動佛水調和后滴入耳中，慢慢打開，之後要避免擴散。 風引起的耳聾要專注觀想拙火，在耳前塗油按摩。如果耳中有風聲和音樂聲並且耳聾，就用煮過的舊頭骨湯中加入木根、眼耳舌等根、睡蓮、黑鹽、芝麻、蓽茇、胡椒、腎果肉等研成細粉，用這些煮成的蒸氣熏耳朵，等蒸氣散去後，喝一小碗湯液，這對風引起的耳聾有效。
།སྣར་རྒྱུ་བ་རེངས་ན་དབུགས་དབྱུང་ རྔུབ་དཀའ་ཞིང་དུ་བ་འཚུབ་པ་ལྟར་འགྱུར། ཧེའི་སྒྲས་རླུང་མང་དུ་འབྱུང་རྔུབ་བྱ། ཆུ་སེར་ རམ་ཐོར་བུ་ལྟ་བུས་འགགས་ན། རུ་རྟ་དང་། བཅའ་སྒ་མི་བསྐྱོད་པ་དང་སྦྱར་ལ་སྣར་རྔུབས་ ཏེ་མཉེས་ལ། དྲག་ཏུ་བུས་རྗེས་སུ་མི་བསྐྱོད་པས་ཀྱང་བཀྲུ། སྣ་ཁྲག་ཤོར་ན། ལུས་སྐྱིལ་ ཀྲུང་བྱས་ལ། ལག་པ་རྒྱབ་གཞུང་དུ་ཁུ་ཚུར་མི་དྲག་ཙམ་གྱིས་བརྡུང་ཞིང་། སྤྲུག་པ་དང་རྡུང་ བ་རེས་མོས་བྱའོ། ཤིན་ཏུ་ཆོད་དཀའ་བ་ལ། སྐྲ་བསྲེགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་བསྐམ་པའི་ཕྱེ་མ་ སྣར་རྔུབ་ཅིང་། སྨིན་མཚམས་དང་ཚིགས་པ་དྲུག་བདུན་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་བེར་ཀ་བརྡེག རྡོ་གྲང་མོ་བླན་ནོ། །རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་སྣ་ཁྲག་འོང་བ་ཡང་ཡོད་པས། རྐང་མཐིལ་དུ་སྒོག་ པ་བྱུག་གོ །ལྕེ་ལ་རྒྱུ་བ་རེངས་ན་སྨྲ་བ་དཀའ་བ་དང་། ལྕེ་དང་མཆུ་རྣམས་སུ་ཐོར་པ་འོང་བ་ དང་། སོ་ན་བ་འོང་། དང་པོ་ལ་རླུང་མགྲིན་པར་བཟུང་ལ་ལག་མཐིལ་གྱིས་འཕུར་ཞིང་། ལྕེའི་རྩ་བར་ཡཾ་རཾ་ལས་མེ་འབར་ཏེ། ངག་གི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པར་བསྒོམ། ཐོར་པ་ དང་ཁྲག་གིས་མི་བདེ་བ་ལ། ཨ་རུ་ར། ཚུར་ནག ཞུ་མཁན་གང་འཛོམ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སྦྱར་ ཏེ་ཁར་བཟུང་། ཡུན་རིང་དུ་སོང་བ་དང་ཕྱིར་ཕོ་ལ་འཇིབས་ནས་ཆུས་བཤལ་ལོ། ཁྱད་པར་ དུ་གག་པ་ལྟ་བུ་ལ། རྒྱ་ཚྭ། ལི་ཤི། མེ་ཏོག་གསུམ་པའམ། དེ་མ་རྙེད་ན་ལྕེ་ཚ་བའམ། སྲུབ་མ་ དང་སྦྱར་ལ་གདབ་བོ། །རླུང་གི་སོ་ན་བ་ལ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དྲོན་མོའམ། མར་ཁུ་དྲོན་མོ་ཁར་ བཟུང་པའམ། ཡང་ན་འཕྱིད་པ་སྣུམ་ཚོས་དྲོན་མོས་མནན་ནོ། །རླུང་སྲིན་ལ་མཁན་པ་དང་། ཁྱིའི་སྤུ་མར་དུ་བཅོས་ལ་མནན་ནོ། ། མི་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངག་མནན་པར་གྱུར་ན། རང་ཡི་དམ་ལྕེ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པའམ། རལ་གྲི་བསྒོམས་ལ་སྔགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་མེ་ལྟ་བུས་གནོད་བྱེད་བསྲེགས་པར་བསམ་སྟེ། 4-686 ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ། བདག་གི་ངག་ལ་རཀྵ་རཀྵ་ཀུ་རུ་སྭཱཧཱ། ཞེས་བཟླས་སོ། །རྫས་ནི། ཤུ་དག ག་ བུར། གླ་རྩི། མཁན་པ་ཨ་ཀྲོང་། ཕུར་མོ་མངར་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་རིལ་ལུ་བྱས་ཏེ། ཁར་ མུར་ཆུས་བཤལ་ལོ། པགས་པ་ལ་རྒྱུ་བ་རེངས་ན། ཟ་འཕྲུག་ལ་སོགས་པ་པགས་པའི་ནད་ དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཅོས་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་པ་དྲོད་མོས་ཁྲུས་བྱ་ཞིང་། དེས་མ་ཕན་ན་ཚྭ་དང་ གཡེར་མ། ཆུར་རྩའི་རྩ་བ་དུད་པ་མ་ཤོར་བར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བརྡུངས་ ལ། མར་ནག་གམ། མར་གྱི་ནང་དུ་བཏབ་ལ་བསྐུས་ཤིང་ཉི་མས་བསྲེག ཤུ་བ་རུ་གྱུར་ནས་ བདུད་རྩིའི་ཕྱེ་མ་མར་ཁུར་བཏབ་ལ། བདུད་རྩི་ཆེན་པོའི་མར་ཁུའམ། ཡང་ན་དུར་བྱིད་དང་ ཆུར་རྩ་ཐར་ནུ་གང་འཛོམ་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་མར་དང་སྦྱར་ལ་བསྐུའོ།
如果鼻腔執行僵硬，呼吸困難，就像煙塵翻騰一樣。用"嘿"的聲音做多次呼吸。如果被漿液或塊狀物堵塞，將睡蓮和苦蔘與不動佛水調和后吸入鼻中揉搓，用力吹出后還要用不動佛水清洗。如果流鼻血，要雙盤腿坐，用手在脊背上不太用力地握拳敲打，交替進行搖動和敲打。如果特別難止血，就用燒過的頭髮和乾燥的頭髮粉末吸入鼻中，在眉心和六七個關節的左右兩側擊打棒子，敷上冷石。也有因風引起的鼻血，這時要在腳底塗抹大蒜。 如果舌頭執行僵硬，就會說話困難，舌頭和嘴唇會出現瘡瘍，牙齒疼痛。首先要用手掌將風抓住在喉嚨處扇動，觀想在舌根處（藏文：ཡཾ་རཾ，梵文天城體：यं रं，梵文羅馬拼音：yaṃ raṃ，漢語字面意思：風種子字 火種子字）生起火焰，燒盡一切語言缺陷。對於瘡瘍和血液引起的不適，用訶子、黑鹽、任何可得到的熔化劑與不動佛水調和后含在口中，時間較長后吞下去再用水漱口。特別是對類似喉嚨堵塞的癥狀，用巖鹽、豆蔻、三花或找不到這些時用辣椒或攪拌棒調和后塗抹。對風引起的牙痛，要含溫熱的不動佛水或溫熱的酥油，或者用熱油炸過的藤條壓住。對風蟲病用冬花和狗毛製成的油來壓住。 如果因非人因緣而語言被壓制，要觀想自己是金剛舌五尖或寶劍的本尊，觀想咒語的光芒如火般燒盡作害者，唸誦咒語："嗡啊吽，愿護護我的語言娑訶"（藏文：ༀ་ཨཱཿཧཱུཾ། བདག་གི་ངག་ལ་རཀྵ་རཀྵ་ཀུ་རུ་སྭཱཧཱ，梵文天城體：ॐ आः हूं । बदगी णग ल रक्ष रक्ष कुरु स्वाहा，梵文羅馬拼音：oṃ āḥ hūṃ | bdagi ṅag la rakṣa rakṣa kuru svāhā，漢語字面意思：嗡啊吽，愿護護我的語言娑訶）。藥物是白芷、樟腦、麝香、冬花阿塏、三種甜味調和製成丸劑，含在口中後用水漱口。 如果面板執行僵硬，會轉變成瘙癢等面板病，治療方法是用溫熱的不動佛水沐浴，如果這樣不見效，就將鹽和酸模、水草根在不冒煙的情況下燒成灰，細細研磨，放入黑酥油或酥油中塗抹，讓陽光照射。如果變成瘡瘍，就把甘露粉放入酥油中，用大甘露的酥油，或者用莨菪子和水草、蓖麻子等任何可得到的藥材燒成灰與酥油調和后塗抹。
།པགས་པའི་བར་ དུ་ཆུ་སེར་གྱིས་གང་ནས་སྐྲངས་ན། ཐོག་མར་རླུང་ཧཱུཾ་གིས་དབྱུང་བ་མང་དུ་བྱས་ལ། རླུང་ཕྱིར་ བུས་ཏེ་སེང་གེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ལ་དྲག་ཏུ་སྤྲུག་གོ །སྨན་ནི་སོ་མ་རཱ་ཛ་པའམ་མཛོ་ མོའི་དར་བ་གསར་པའམ། མི་བསྐྱོད་པས་ཕུལ་ཏེ་ཟའོ། །འདིས་ནི་ཤ་ལྤགས་ཀྱི་མཛེ་ནད་ ཀྱང་སེལ་ལོ། རྨ་རྙིང་དང་། འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། སེར་ཀ་འཚོར་མེད་པ་རྣམས་ལ་ ནི། རླུང་བཟུང་ནས་དམིགས་པ་དེར་གཏད་ནས་དྲག་ཏུ་བཅུད་དེ་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་ རྨའི་ནང་དུ་འཐབ་པ་ལ་སེམས་གཏད། དྲི་ཆེན། སྤྱང་བྲུན། ཁྱི་ལུད་དཀར་པོ་པ་གཡག་དང་། ལུག་ཐུག་གི་རྭ་གཞོབ། མི་དང་ཕག་པའི་ཚིལ་རྣམས་འབྲུ་མར་དང་སྦྱར་ལ་བསྐུའོ། །དེས་ ངེས་པར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་དང་མེ་དབལ་མཛེར་པ་ནག་པོའི་རིགས་ཤ་དང་རུས་ པ་ལ་ཟིན་ཅིང་ཉུང་མ་འཁྱགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ། ཐར་ནུ། རེ་ཅག སྤྱང་འཚེར་ གསུམ་གྱི་རྩ་བ་དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཚྭ་དུད་པ་རྣམས་སྦྱར་ལ་རྨ་ལ་བསྐུ་ཞིང་། སྦང་མའི་ལུམས་སུ་ བཅུག་ལ། རྗེས་ཐམས་ཅད་ཆོད་ནས་ཤིན་ཏུ་ཚ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཚོད་བཟུང་ནས་གོང་གི་ སྨན་གྱིས་བསྐུས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། ། 4-687 འབྲུམ་ནག་ལ་སོགས་པ་འབྲུམ་པའི་ནད་ལ། བྱ་རྐང་གཟུགས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ བཅས་ལ། རླུང་ཁ་སྦྱར་དུ་བཟུང་ལ། མནན་ཟིན་ནས་འགྱེལ་འགྱེལ་དུ་བཅུད་ཅིང་རྗེས་སུ་ མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སྲན་ཆུང་བཏབ་ལ། ཐོད་པའི་ནང་དུ་བཏགས་པ་བཏུང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་ཡན་ ལག་གི་རླུང་གི་གེགས་སེལ་འཕྲོས་དང་བཅས་པའོ། ། སྒ་སྐྱ། དྲོད་སྨན་འཇོང་མོ། བུར་དཀར་དང་གསུམ་བསྐོལ་ལ། ཇ་སུན་ཙམ་རེ། ཉིན་ གཅིག་ཐེངས་གཉིས་འཐུངས་ན། འབུ་རྣོན་ལ་ཕན་ནོ། ། ཐིག་ལེའི་གེགས་སེལ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་ བག་ཆགས་ཀྱིས་འཛག་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་ཐབས། མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པ་ རིག་པ་ཀུན་བརྟགས་སམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ སོ་སོར་བརྟགས་ནས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་གང་ཟག་གིས་ བློ་རིགས་དང་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་པ་གལ་ཆེ། ། གཉིས་པ་ཐིག་ལེ་གདོན་གྱིས་འཛག་པ་ནི། རྨི་ལམ་ན། རྟ་དང་། ཁྱི་དང་། བུད་མེད་ ལ་སོགས་པ་རྨི་ཞིང་། མི་འདོད་བཞིན་དུ་འཛག་པར་འགྱུར་རོ།
當面板內充滿漿液而腫脹時，首先要多次用"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，梵文羅馬擬音：hūṃ，漢語字面意思：吽）字呼出風，向外吹氣，結獅子解脫手印用力搖動。藥物是用油麻或新鮮母牦牛酸奶，或用不動佛水供養后食用。這也能祛除肉和面板的麻風病。 對於陳舊傷口、疣、瘡瘍和無感覺的黃瘡，要持住風，將注意力集中在那裡用力擠壓，專注于白紅菩提心在傷口內相抗。用糞便、狼糞、白色狗糞、牦牛和綿羊角磨粉、人和豬的脂肪與芝麻油調和后塗抹。這樣一定會痊癒。 對於疣和火毒黑色疙瘩類病癥侵入肉和骨頭，變得像凝固的蘿蔔一樣的情況，用蓖麻子、蘆薈、狼毒三種的根部與糞便、尿液、鹽和煙調和后塗抹在傷口上，放入蒸汽浴中，等所有痕跡消除后變得非常熱時，要掌握分寸，用上述藥物塗抹就會痊癒。 對於黑痘等痘類疾病，做雞足形狀的手印，將風合口持住，壓制住后反覆擠壓，之後在不動佛水中加入小豆，在頭蓋骨內研磨后飲用。以上是肢體風的障礙及其相關治療法。 將灰色草藥、溫熱藥物美女、白糖三種煮沸，每次喝茶匙那麼多，一天兩次飲用，對蟲毒有效。 講解精滴障礙的祛除：首先要認識原因，第一是由煩惱習氣導致漏泄，對治方法是共同乘的方法，修習不凈觀或以遍計慧或智慧手印的禪定智慧各別觀察，修習如幻空性。這三種方法要根據各人的智慧型別來修習很重要。 第二是精滴被魔導致漏泄，在夢中夢見馬、狗、女人等，會不由自主地漏泄。
།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྤྱི་ཡི་ དམ་བསྒོམ་བཟླས་བྱ་བའམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་གཏུམ་མོ་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། གཏུམ་མོ་མེ་ ཤིན་ཏུ་འབར་བ་བསྒོམ་སྟེ། རླུང་འཛིན་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་རྨི་ལམ་དུ་གང་བྱུང་བ་དེ་ཐུལ་ གྱི་བསྲེགས་པར་བསྒོམས་ནས། རླུང་ཕར་འབུད་ཙ་ན་ཐལ་བ་རྒྱངས་རིང་དུ་གཏོར་བར་ བསམ། གཏུམ་མོ་མི་བསྒོམ་ན། བདག་ཉིད་ཡི་དམ་གང་ཡིན་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས། པད་ མ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཧ་ནུ་མནྡ། སྐུ་མདོག་དམར་སྨུག ཞལ་གཅིག་ཕྱག་ གཉིས་པ། གཡས་ན་རི་རབ། གཡོན་ན་ལྗོན་ཤིང་བསྣམས་པ། སྤྱན་བགྲད་ཅིང་མཆེ་བ་ གཙིགས་པ། ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པ་མེ་འབར་བ། རྒྱན་མེད་ཅིང་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་རབ་ 4-688 ཏུ་འབར་བ། དེའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་གནོད་བྱེད་བསྲེགས་པར་ བསྒོམས་ལ། ༀ་སིདྡྷ་བན་ཏ་ར་མུ་ཁ། ༀ་བྷེ་ཏེ་བྷེ་ཏེ། མ་བྷེ་ཏེ་མ་བྷེ་ཏེ། མ་བྷི་ཤ་མ་ས་མ་ ས་ཧཱུཾ་ཕཊ། ཅེས་ཅི་ནུས་བཟླས་ཤིང་། དེ་རྗེས་ལ། ༀ་ན་ཤུ་ཀྲ་དྷ་ར་ནི་བྷ་དྷ་མི་སི་ཧ་ཧི་སྭཱཧཱ། ཞེས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རེ་བཟླས་སོ། །རྫས་ཀྱི་བསྲུང་བ་བྱེད་ན། པདྨ་རཀྟ་གཙང་མ་དང་། ས་མ་ པ་ར་ཟེར་བའང་འདུག བྱིན་བརླབས་ཅན་གྱི་དྲི་ཆུ་དང་། ཡུངས་ཀར་བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ དང་། གུ་གུལ་དང་དེ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཏགས་ཏེ་རིལ་བུ་ཡུངས་ཀར་ཙམ་བྱས་ལ་གོང་གི་ཤུ་ ཀྲའི་སྔགས་བརྒྱའམ། སྟོང་ངམ་ཁྲིའམ། འབུམ་ཚུན་ཆོད་བཟླས་ཏེ། རིལ་བུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ སྦྱོར་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་སུ་བྱུག་པའམ། ཡང་ན་རིལ་བུ་རེ་མིད་ནས་ཡི་གེ་ཧྲཱིཿམེ་འབར་བ་ གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྒོམས་ནའང་ཞག་མང་དུ་བསྲུང་ངོ་། །ཡང་གཞོན་ནུ་མས་བཀལ་བའི་ སྐུད་པ་དཀར་པོའམ་ནག་པོ་ལ་གོང་གི་སྔགས་བཟླས་ནས་སྐེད་པ་ལ་བཅིངས་ན་ཡང་སྲུང་ བར་འགྱུར་རོ། །ནད་གཞི་གྲང་བ་དང་འགྲམ་སྐྱོན་གཉིས་ལས་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ། གྲང་བ་ལ་ ནི་སེ་འབྲུ། སུག་སྨེལ། པི་པི་ལིང་། རྒྱ་ཚྭ། རྒྱམ་ཚྭ། ཁ་རུ་ཚྭ། མཁལ་མ་ཞོ་ཤ། སྡིག་སྲིན། བྱེ་མ། སྔོ་བྲེ་ཁ་བ། དེ་རྣམས་གང་འཛོམས་པ་སྦྲང་རྩིའམ་བུ་དཀར་ལ་སྦྱར་བའི་རིལ་བུའམ། ཡང་ན་རུས་ཁུས་ཕུལ་ལ་བཏང་། གཅན་གཟན་ལ་སོགས་པའི་པགས་པ་དྲོན་མོས་མཁལ་ ཁུང་དང་། སྐེད་པ་ལ་བཅིངས་པའམ། ཡང་ན་གདན་དྲོ་བར་བྱ། ཁ་ཟས་བཅུད་ཅན་བཏང་། དེས་ཀྱང་མ་ཕན་ན། གྲུ་མོས་སླེབ་པའི་མཁལ་ཁུང་ཐད་ཀའི་ཚིགས་པ་བཅུ་བཞི་པའི་གཡས་ གཡོན་དུ་མཚོན་རེ་གཞལ་བའི་སར་དབྱུག་ཆོས་བྱ་བའམ། ཡང་ན་མེ་བཙའ་བྱ། དེས་ངེས་ པར་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྡབས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲམ་པ་ལ་ཨ་རུ་ར། བྲག་ཞུན། བྲེ་ཁ་ བ་དེ་རྣམས་སྦྲང་རྩི་ལ་སྦྱར་ལ་གྲང་ཤས་ཆེ་ན་པི་པི་ལིང་བསྲེས་ལ་ཟའོ།
對此的對治是修持總的本尊修法念誦，或者特別是像修持智火那樣，修持強烈燃燒的智火，與持氣同時在夢中無論出現什麼都觀想被燒成灰燼，當吐氣時觀想灰燼被遠遠拋散。如果不修智火，則從自身任何本尊的轉變中，在蓮花日月墊上觀想菩薩哈奴曼札，身色深紅，一面二臂，右手持須彌山，左手持如意樹，目光圓睜露出獠牙，舌如金剛形狀火焰燃燒，無裝飾而身上智慧之火猛烈燃燒，其密處五股金剛杵火焰猛烈燃燒焚燒危害者。 唸誦"嗡悉地班達熱木卡 嗡貝德貝德 瑪貝德瑪貝德 瑪比夏瑪薩瑪薩吽啪"（藏文：ༀ་སིདྡྷ་བན་ཏ་ར་མུ་ཁ། ༀ་བྷེ་ཏེ་བྷེ་ཏེ། མ་བྷེ་ཏེ་མ་བྷེ་ཏེ། མ་བྷི་ཤ་མ་ས་མ་ས་ཧཱུཾ་ཕཊ，梵文天城體：ॐ सिद्ध बन्त र मुख। ॐ भेते भेते। म भेते म भेते। म भिश म स म स हूं फट्，梵文羅馬擬音：oṃ siddha banta ra mukha | oṃ bhete bhete | ma bhete ma bhete | ma bhiśa ma sa ma sa hūṃ phaṭ，漢語字面意思：嗡成就縛束面門 嗡怖畏怖畏 莫怖畏莫怖畏 莫恐懼莫等莫等吽啪）盡力唸誦。 之後唸誦"嗡那舒克熱達熱尼巴達米西哈嘻梭哈"（藏文：ༀ་ན་ཤུ་ཀྲ་དྷ་ར་ནི་བྷ་དྷ་མི་སི་ཧ་ཧི་སྭཱཧཱ，梵文天城體：ॐ न शुक्र धर नि भ ध मि सि ह हि स्वाहा，梵文羅馬擬音：oṃ na śukra dhara ni bha dha mi si ha hi svāhā，漢語字面意思：嗡那精持尼巴達米西哈嘻梭哈）一百零八遍。 如果要做物質護持，用純凈的紅蓮花，也有說用薩瑪巴熱，加持過的尿液和芥子灰，安息香，將這些磨成細粉製成芥子大小的丸子，用上述精咒唸誦百遍或千遍或萬遍或十萬遍，將丸子加入不動佛水塗抹在諸根門處，或者吞服丸子后觀想轉變成燃燒的"舍"（藏文：ཧྲཱིཿ，梵文天城體：ह्रीः，梵文羅馬擬音：hrīḥ，漢語字面意思：舍）字，也能護持多日。 又以少女紡織的白線或黑線唸誦上述咒語后繫在腰間也能起到護持作用。 有從寒病和頜疾兩種原因產生的，對於寒病，用蓽撥、豆蔻、長鬍椒、巖鹽、海鹽、黑鹽、腎肉、蝎子、沙子、青色高山植物，將這些能找到的用蜂蜜或白糖調製成丸劑，或者用肉湯供養后服用。用野獸等的溫暖皮毛繫在腰間和腎部，或者墊子保暖，食用有營養的食物。 如果這樣還不見效，用肘尺量至腎部正對的第十四節脊椎兩側各量一處做放血或者灸治，這樣一定能消除。對於跌打等引起的頜部疾病，用訶子、巖脂、高山植物用蜂蜜調製，如果寒性重則加入長鬍椒后服用。
།དེས་ངེས་པར་ཕན་ ནོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འཛག་པ་ནི། །ངལ་དུབ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ། ཆ་མཉམ་ 4-689 པས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཕལ་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་སྤྱི་ལ་འབྱུང་བའི་གེགས་ སེལ་ལོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྩ་རླུང་བསྒོམས་པས་ཁམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱས་པས་འཛག་པ་ རྣམས་ལ། དང་པོ་ལུས་འཁྲུགས་པའི་དུས་སུ་བསྲུང་བ་བྱས་པ་དོན་ཆུང་ཞིང་། ཕྱིས་གེགས་ སེལ་གྱི་མི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། རང་སོར་ཀློད་ལ་བཞག་གོ །ཕྱིས་ལུས་ཐམས་ ཅད་དུ་བདེ་སྟོབས་རྒྱས་ཤིང་ཐུར་དུ་འཛག་ན་ལུས་ལ་བགྲམ་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བས། དང་ པོར་རླུང་སྦྱངས་ཏེ། ཁ་སྣ་ནས་ཧ་དང་ཧཱུཾ་གིས་དབྱུང་བ་དང་། དུས་གཅིག་ཏུ་ལུས་ཙོག་པུར་ བྱས་ཏེ། ལྟོ་བ་སྒལ་པ་ལ་སྦྱར་ཞིང་འོག་གི་ལམ་གསུམ་གྱེན་དུ་འཐེན། དམིགས་པ་ཧཱུཾ་སྔོན་ པོ་ཞིག་རྩ་དབུ་མ་ནས་སྨིན་མཚམས་སུ་ཧྲིལ་གྱིས་བྱུང་བར་བསམ། ཡང་ནང་དུ་རྔུབས་ནས་ ལྟོ་བ་བགང་ཞིང་འོག་ཏུ་ཕུལ་ནས་ཧཱུཾ་དེ་དབུ་མའི་མས་སྣར་ཐལ་ཏེ་བྱུང་བར་བསམ། དེ་ལྟར་ རླུང་བྱང་ནས། དམིགས་པ་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་འདྲེན་ཐུབ་པས་འཁྲུལ་འཁོར་གང་གིས་ཀྱང་ ཕན་ནོ། །མི་ཤེས་ན་འདི་ལྟར་བྱས་ཏེ། ལུས་ཙོག་པའམ། སྐྱིལ་ཀྲུང་གང་བདེ་ལ། ལག་པའི་ སྲིན་ལག་གི་རྩ་མཐེ་བོང་གིས་མནན་ལ། ཁུ་ཚུར་བཅངས་ཏེ་མདུན་དུ་བསྣོལ་བ་ལྟར་བྱས་ ནས། དེ་ནས་སྔར་ལྟར་རླུང་བཟུང་ཞིང་། དང་པོ་སྟེང་རླུང་ནོན་པར་མནན་ལ། དེ་ནས་འོག་ རླུང་ཡང་དྲག་ཏུ་འཐེན་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ལྟོ་བ་སྒལ་པ་ལ་སྦྱར། ལྕེ་ཡར་སྐན་ལ་སྦྱར། མཆུ་དང་མིག་གྱེན་ལ་བཟློག མདུན་དང་གཡས་གཡོན་དུ་ལུས་ཕར་གཅུ་ཚུར་གཅུ་བྱ་ཞིང་། རེས་མོས་ཀྱིས་དྲངས་ཏེ། དམིགས་པ་ནི། ཧཱུཾ་གིས་ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་དྲངས། སྨིན་ཕྲག་ཏུ་ ཐིམ་པ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་དེ་དག་འདྲེན་ཡིན་ནོ། །དལ་བུས་འདྲེན་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པའི་ པུས་མོ་ལ་ལག་མཐིལ་གཏད་ནས་གཞན་རླུང་སྦྱོར་འདྲེན་ལུགས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དལ་བུས་ བྱ། དེས་ནི་སྟེང་དུ་དྲངས་པར་ནུས་པས་དེ་ནས་དགྲམ་པ་ནི། ལུས་དྲག་ཏུ་སྤྲུག་པ་དང་འཕུར་ བ་ཁོ་ནས་ཆོག་པ་ཤས་ཆེ་ལ། གལ་ཏེ་དེས་མ་ཆོག་ན་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ལ། རྐང་པ་དང་ལག་ 4-690 པ་རེ་མོས་སུ་སྤྲུག་པ་དང་འཕུར་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྟེང་ལྕེ་ཆུང་ གི་དབུས་སུ་འཛག་ན། སེང་གེ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱས་ཏེ། རླུང་ཕྱིར་བཟུང་ནས་གནད་དུ་ འགྲོ་བར་བྱའོ།
這樣一定會有幫助。行為引起的泄漏，疲勞等任何原因都會被均衡調節而消除。這些是包括一般人在內的共同出現的障礙的對治。 特別是，對於通過修持脈氣而菩提心增長所致的泄漏，在最初身體混亂時做護持作用不大，之後用對治法也無益，所以應當放鬆自然而住。之後，如果全身樂力增長而向下泄漏，散佈于身體就很重要，首先凈化氣，用嘴和鼻用"哈"和"吽"（藏文：ཧ་དང་ཧཱུཾ，梵文天城體：ह और हूं，梵文羅馬擬音：ha daṅ hūṃ，漢語字面意思：哈和吽）呼出，同時身體蹲踞，腹部貼近脊背，向上提拉下面三道，觀想一個藍色的"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，梵文羅馬擬音：hūṃ，漢語字面意思：吽）字從中脈突然出現在眉間。再吸入內部充滿腹部後向下推，觀想那個"吽"字從中脈下端穿過鼻子而出。 這樣練習氣后，僅僅專注觀想就能引導，任何瑜伽體式都有幫助。如果不懂，就這樣做：身體蹲踞或結跏趺坐隨便哪個舒服，用手無名指的脈用拇指按住，握拳後像交叉在前面那樣，然後如前持氣，首先用力按壓上氣，然後同時猛烈提拉下氣，腹部貼近脊背，舌頭向上貼上顎，嘴唇和眼睛向上翻轉，身體向前和左右彎曲，交替牽引，觀想是：用"吽"字引導所有明點，專注于融入雙肩之間的觀想就是清凈牽引。 如果緩慢牽引，結跏趺坐後手掌按在膝蓋上，其他氣瑜伽引導方式如前緩慢進行。這樣能夠向上牽引，然後散佈就是：只需用力搖動和跳躍身體就足夠的情況比較多，如果那樣不夠，仰臥后，交替搖動和跳躍腿和手就會遍及全身。這樣做后如果向上漏到小舌中央，做獅子解脫手印，持外氣後會進入要點。
།འགའ་ཞིག་ལ་བྱང་གྲགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། གོང་གིས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་ མི་ཕན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དབུ་མའི་མས་སྣར་དགག་དགོས་པས་བགྲང་བའི་མཐས་བསྲུང་ བ་ཞེས་བྱ་བ། འོག་གི་རྩ་སྒོ་རྐང་པ་གཡོན་པའི་རྟིང་པས་མནན་ལ། ཐིག་ལེ་རླུང་གིས་ཐུར་ དུ་ཕུལ་ཞིང་། བར་གྱི་རླུང་ཐད་ཀར་བརྒྱངས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་ བཞག་ཅིང་དེ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱ། འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གེགས་སེལ་ཡིན་ནོ། ། བརྟེན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གེགས་སེལ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ལ་ཚང་ཞིང་། གཞན་ཡང་ཐུན་ཆེ་ཆུང་ཁ་ཟས་དབྲི་སྐྱེད། དམིགས་པ་སྒྲིམ་ལྷོད་རྣམས་སྤེལ་བ་དང་། སེམས་ ཀྱི་གནད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕོ་བ་དང་། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བདུད་རྩི་བསྟེན་པ་དང་། བླ་མ་ལ་ མོས་གུས་དང་། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས། སེམས་ཀྱི་གེགས་ལས་རང་སར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གེགས་སེལ་ ཐོར་བུ་སྣ་ཚོགས་བསྡུས་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་ལྔ་པའོ།། །། དེ་ལྟར་ན་གེགས་སེལ་གྱི་ཡི་གེ་འདི་ཡང་། བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་གོང་མ་སོ་སོའི་མན་ངག་གི་ ཡི་གེ་བཞིན་ཏུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ཉམས་མྱོང་གིས་ཀྱང་ཅུང་ ཟད་བརྒྱན་པ་སྟེ། ནགས་རྒྱལ་གྱི་དབེན་གནས་ཇོ་ནང་དུ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་སྨྲས་པའོ།། །།ལ་ སྟོད་དབང་རྒྱལ་དང་། སྲོན་ལུགས་ཀྱི་གེགས་སེལ་མང་དུ་ཡོད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་དུ་ བལྟ་བར་བྱའོ།། །།གཡུ་ལོ་བཀོད་པའི་ཞིང་། །འཕགས་མ་བཞུགས་པའི་གནས། །ང་ཚོ་ཕྱི་ མའི་དུས། །དེ་རུ་སྐྱེ་སྨོན་འདེབས། །འདི་ཡང་མ་ཏིས་སོ།
對一些人來說，由於修習力量增強，上述瑜伽體式可能無益，對他們來說需要在中脈下端堵住鼻子，這就是所謂的以數息為界的護持：用左腳跟按住下面的脈門，用氣向下推動明點，將中間的氣直接伸展后長時間等持于禪定中並使其穩固。這些是菩提心障礙的對治。 依於心所生的障礙對治是：在上述內容中已經完整，此外還有增減坐禪時長、飲食，增減專注的緊松，轉換各種心要，依靠各種境界的甘露，對上師生起信解恭敬心，對法生起確信的信心，對眾生生起悲心，了知一切法如幻，就會從心的障礙中自然解脫。這是收集各種零散對治的第五品。 如是，這部對治的文字也是按照傳承上師們各自的口訣文字彙集在一起的，有些也稍微用經驗加以裝飾，是在王者林苑的靜處覺囊由達那他所說。拉堆旺杰和松派的對治有很多，應當參看他們的著作。 玉樹莊嚴剎土，聖母安住之處，愿我們後世時，往生彼處。這也是由馬提所作。
། །། འདིའི་མ་ཡིག་ནི་འབྲས་དཔེ་ཕྱིཀ ༡༦༥ དང་། འཛམ་ཐང་ཤིང་པར་གཉིས་ཡིན།
此文的底本是果珠（編號）165和藏塘木刻本兩種。